Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2009 (31700 XIII) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2009 (31700 D)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 1063-1096

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 15, pagina 1063-1096

23-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2009 (31700 IV)Pagina 1037-1061
Presentie en opening (donderdag 23 oktober 2008)Pagina 1037-1037
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2009 (31700 XIII) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2009 (31700 D)Pagina 1063-1096
Behandeling van het wetsvoorstel Herstel van wetstechnische gebreken in de Wet op het financieel toezicht en een aantal andere wetten (Reparatiewet Wft) (31468) en het wetsvoorstel Regeling van de vergoedingen voor adviescolleges en commissies (Wet vergoedingen adviescolleges en commissies) (31489)Pagina 1037-1037
Behandeling van de brief van het Presidium over uitvoering motie-Schinkelshoek, die ertoe strekt, te bezien hoe de Kameragenda meer ruimte voor plenaire gedachtewisseling en debat kan bieden (31473, nr. 25), de brief van het Presidium over onder meer spoedoverleggen en de 30-ledenregel in commissies (31473, nr. 26) en de brief van het Presidium over een procedure waarbij Actal een amendement toetst op administratieve lasten, voordat erover gestemd wordt (29515, nr. 267)Pagina 1037-1037
Noot bij blz. 1063: schriftelijke antwoorden van de minister en de staatssecretaris van Economische Zaken op vragen gesteld in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van Economische Zaken voor het jaar 2009 (31700 XIII) en van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2009 (31700 D)Pagina 1126-1141
Regeling van werkzaamheden (donderdag 23 oktober 2008)Pagina 1061-1063
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 23 oktober 2008)Pagina 1123-1125
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2009 (31700 IV)Pagina 1096-1123

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 251 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2009 (31700-XIII);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische
structuurversterking voor het jaar 2009 (31700-D).(Zie vergadering van 22 oktober 2008.)De voorzitter:Wij gaan verder met het antwoord van de regering in eerste termijn. Ik
heet de minister en de staatssecretaris welkom.Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister en de
staatssecretaris van Economische Zaken op vragen, gesteld in eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen
van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie)1De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik zal mijn termijn gebruiken om een aantal algemene opmerkingen
te maken. Ik zal met name ingaan op de financiële crisis, de economie,
de positie van het Nederlands bedrijfsleven en de rol van de overheid daarbinnen.
Ik zal op een aantal thema's ingaan: marktwerking, energie, het FES, innovatie
inclusief SenterNovem, en ondernemerschap inclusief regionaal beleid. De staatssecretaris
zal na een aantal inleidende woorden ingaan op de internationale aspecten,
de wijken, het zelfstandig ondernemerschap en de consumenten. Wij kunnen daarbinnen
denk ik alle vragen van de Kamer aan de orde stellen.Ik dank de Kamer voor haar inbreng van gisteren. Er blijkt een grote betrokkenheid
uit bij datgene wat er op dit moment in economisch Nederland aan de hand is.
Deze begroting wordt besproken onder een moeilijk economisch en financieel
gesternte. Het is dan van belang dat de overheid stabiel en betrouwbaar blijft.
Deze elementen zullen mijn reactie kleuren, ook die op de amendementen.Het economisch beeld is sinds Prinsjesdag niet gunstiger geworden, integendeel.
Wij zullen zien dat deze financiële crisis effect heeft op het bedrijfsleven,
op datgene wat de reële economie heet. Wij hebben daar een aantal signalen
voor, onder andere van het IMF, dat heeft becijferd dat de groei van de wereldeconomie
zal terugvallen, met name door de lagere groei in de Westerse wereld. Dat
leidt tot een lagere groei van de wereldhandel. In de open economie waarin
wij leven, is dat een forse uitdaging voor Nederland. Wat ik afgelopen maandag
ook gehoord heb, en wat ik bevestigd kreeg in mijn gesprek met het bedrijfsleven,
is dat het bedrijfsleven te maken heeft met moeilijker te verkrijgen kredieten.
Het gevolg daarvan is dat er minder ruimte voor investeren en voor innovatie
is. Dat treft vooral die sectoren die veel financieren met vreemd vermogen,
zoals de industrie en de bouw. Je ziet ook dat consumenten met onzekerheid
kampen en met vermogensverlies op de beurs. Dat zal zeker zichtbaar worden
in de consumptie.Kortom, mevrouw de voorzitter, wij zullen de effecten van de financiële
crisis op de Nederlandse economie zeker voelen. Hoe groot deze effecten zullen
zijn, is moeilijk aan te geven. Eerder maakten wij ons druk over voedsel-
en olieprijzen; de prijzen daarvan zijn echter fors gedaald en de geluiden
daarover zijn verstomd. Nu zijn het de klimaat- en energiecrisis en de kredietcrisis
die overal de aandacht krijgen. Dat zijn inderdaad belangrijke uitdagingen,
maar het zijn ook uitdagingen die wij voortvarend aanpakken en ook aankunnen.
Voor ons allemaal is het van belang ervoor te zorgen dat een en ander niet
leidt tot een economische crisis. Het zorg dragen voor een sterke economie
in tijden van crisis vergt een bepaalde structurele aanpak.In de allereerste plaats komt, hoe je het ook wendt of keert, de aanpak
van de problemen in de financiële sector. Dat is ook gebeurd. Daarna
kijk je welke aanpak je kiest om de gevolgen voor de reële economie zo
veel mogelijk te beperken. Gisteren heeft de Kamer uitgebreid met
mijn collega Bos gesproken over de aanpak van de problemen in de financiële
sector. Met uw goedvinden, mevrouw de voorzitter, zal ik daar niet zo heel
veel over zeggen, want dit soort zaken is in feite al besproken.Eén ding wil ik vooropstellen. Wat is gebeurd, was nodig omdat
de financiële crisis haar oorzaak vindt in internationale zaken en dus
ook internationale gevolgen heeft. De crisis vergt daarom een internationaal
gecoördineerde aanpak, mondiaal en Europees. Daarbinnen moeten wij als
nationale overheid onze verantwoordelijkheid nemen. Dat is ook gebeurd.De nationale economie moet zodanig sterk zijn ingericht dat de financiële
crisis niet uitmondt in een economische crisis. Daar zit niemand op te wachten.
Het punt van aandacht waar het nu vooral om gaat, is dat bedrijven de ruimte
houden om te investeren en te innoveren. Een goed werkend financieel systeem
maakt het mogelijk om een voortgaande kredietverlening aan de bedrijven goed
op orde te hebben. Deze zaken liggen in elkaars verlengde.Met alle respect, mevrouw de voorzitter, ik moet constateren dat de Kamer
alle richtingen uit vliegt bij de beantwoording van de vraag wat ons in deze
tijd staat te doen. Mevrouw Gesthuizen vindt dat de rol van de overheid veel
groter moet worden dan die op dit moment is, terwijl de heer Aptroot het heeft
over minder belasting en minder subsidies. De rest van de sprekers zit daar
zo'n beetje tussenin. Een eenduidig signaal is er niet. Daarop vroeg ik mij
af welke hoofdlijnen ik dan wel wil volgen bij wat wij doen.Laat ik met iets heel simpels beginnen: het hoofd koel houden. Conjunctuurbewegingen
zijn van alle tijden en die hebben wij niet in de hand. Als je je helemaal
focust op conjunctuurpolitiek is dat – dat heeft het verleden al bewezen –
weinig effectief. Wij moeten ons dus niet gek laten maken. Punt twee: overheidsingrijpen
moet proportioneel zijn. Burgers en bedrijven hebben behoefte aan een stabiele
en betrouwbare overheid. Markten moeten, met alle respect, gewoon goed kunnen
functioneren. Proportionaliteit betekent voor ons beiden dan ook dat je geen
ommezwaai maakt van succesvol beleid. Ruimte geven aan bedrijven en goed werkende
markten hebben ons in het verleden veel welvaart gebracht. Het gaat om financiële
risico's in de financiële sector. Daar moet je de problemen aanpakken,
wat niet betekent dat je als overheid in de rest van de economie de markt
moet gaan verstoren.De heer Van der Ham (D66):De minister maakt de Kamer een verwijt, zij zegt...Minister Van der Hoeven:Nee, dat heb ik niet gedaan. Ik zal de Kamer nooit een verwijt maken,
en als ik het doe, doe ik dat rechtstreeks.De heer Van der Ham (D66):U adresseerde het verwijt van de SP en de VVD, en zei dat de rest er zo'n
beetje tussenin zit. Ik vind dat een wat rare opmerking. U zegt dat de Kamer
wat in paniek lijkt, terwijl u het hoofd koel moet houden, maar uw plannen
rond het mkb en de kredietoplossing worden met heel veel kritiek ontvangen.
Daarbij lijkt namelijk sprake van paniekmaatregelen.De voorzitter:Uw vraag!De heer Van der Ham (D66):Mijn inbreng op dat punt is geweest: is dat wel proportioneel en zinvol,
en is het niet veel beter te investeren in innovatie, in plaats van zo'n lapmiddel
te kiezen? Op zich klinkt dat heel sympathiek, maar het lijkt eerder een beetje
paniekvoetbal. Ik heb uw koele hoofd op dat punt wel een beetje ter discussie
gesteld.Minister Van der Hoeven:Dat is dan jammer. Ik kom straks nog uitgebreid te spreken over het BBMKB.
Overigens is het een kwestie van en-en. Ik denk dat je het ene moet doen en
het andere vooral niet moet laten.De heer Van der Ham (D66):Het is wel van belang te constateren dat er natuurlijk veel meer kleuren
zijn in deze Kamer dan alleen maar die van meer overheid of die van meer markt.
Wij moeten heel specifieke doelen nastreven en specifieke maatregelen nemen.
Dit kabinet heeft een aantal goede maatregelen genomen maar ook een aantal
kwestieuze. Als wij u daarop aanspreken, moet u niet zeggen tegen ons: u bent
in paniek en wij houden het hoofd koel. Het kan wel eens omgekeerd zijn.Minister Van der Hoeven:Volgens mij heb ik dit niet gezegd, maar misschien kan dat komen omdat
de heer Van der Ham gisteren bij de bespreking van die onderdelen niet aanwezig
was, wat ik hem overigens niet kwalijk neem. Ik heb aangegeven dat mevrouw
Gesthuizen een heel ander geluid heeft laten horen dan bijvoorbeeld de heer
Aptroot. En de heer Van der Ham heeft weer een ander geluid laten horen. Als
hij dat van mij wil horen, wil ik dat graag zeggen. Hij heeft gelijk dat er
meerdere kleuren zijn in deze Kamer dan alleen het felrode van de tomaten
van de SP en het oranje van de VVD.De heer Graus (PVV):Ik voel mij toch een beetje aangesproken toen u zei dat de rest er maar
een beetje tussenin zit. U noemde de heer Aptroot als voorstander van belasting-
en subsidieverlaging. Ik ga nog verder dan de heer Aptroot; ik heb zelfs gepleit
voor afschaffing van bepaalde subsidies. Ik wil toch dat u mij rechts van
de heer Aptroot positioneert. Ik wil niet bij of links van de heer Aptroot
worden gepositioneerd, want dat is geen goede zaak.Minister Van der Hoeven:Ik ga hier maar niet op in. Ik denk dat elke partij zichzelf positioneert
ten opzichte van de ander.Wat betreft die economie is het van belang dat je als overheid de markt
niet verstoort maar dat je voorwaarden schept. Daarnaast moeten bedrijven
ruimte houden om te innoveren en te investeren. Bovendien moet je als overheid
ingrijpen waar je dat moet doen. De Nederlandse economie is een open economie.
Wij hebben altijd geprofiteerd van die open markten, dus laten wij ervoor
zorgen dat die markten open blijven en dat wij niet met grote maatregelen
het speelveld gaan verstoren. Dan gaat het om concurrentiekracht, meer ondernemers
en innovatie. Dat is het recept voor een duurzame economische groei. Dat zorgt
er ook voor dat als er een financiële crisis is, zo'n economie een dergelijke
zware storm kan doorstaan. De uitgangspositie in Nederland is wat dat betreft
niet slecht. Het is geen toeval dat het IMF raamt dat de groei van de Nederlandse
economie binnen Europa bij een van de hoogste van het volgend jaar zal behoren,
dit juist terwijl een mondiale teruggang in economische groei
zichtbaar is, hetgeen in potentie ook een grote invloed kan hebben op een
open economie als de Nederlandse. Wij hebben internationaal gezien een hoge
productiviteit per gewerkt uur, een hoge arbeidsparticipatie en een lage werkloosheid,
de laagste in de 27 EU-landen. Wij behoren tot de top acht van de landen met
het beste concurrentievermogen. Uitgaande van de lijsten van het World Economic
Forum zijn wij nummer een als het gaat over technologische infrastructuur
en mededingingsbeleid. Dat is echt geen toeval en het is ook geen situatie
die vanzelf is ontstaan. Het is een situatie die het gevolg is van jarenlange,
dus ook kabinetslange inspanningen om de structuur van de Nederlandse economie
goed te versterken. Wij hebben de hervorming gehad binnen de WIA, de WW, VUT-prepensioen,
de zorg en de Vpb. Wij hebben het mededingingsbeleid versterkt. Tien jaar
geleden was Nederland een kartelparadijs en nu zijn wij nummer een in antimonopolies
volgens het WEF. Wij hebben de Mededingingswet en het toezicht door de NMa
welke echt tanden heeft gekregen.Betekent dit dat je achterover kunt leunen, dat je kunt afwachten en de
crisis kunt laten overwaaien? Nee, ik denk dat dat echt niet kan. Zowel de
staatssecretaris en ik als onze ambtenaren voeren zeer regelmatig structureel
overleg met bedrijven, vakbonden en andere partijen. Wij kijken waar de knelpunten
zijn en hoe het beleid uitpakt bij betrokkenen. De afgelopen maanden hebben
wij overleg gevoerd met VNO-NCW, MKB-Nederland, de FME, de Metaalunie, het
Platform Detailhandel en Bouwend Nederland over de gevolgen van de kredietcrisis
voor de reële economie. Gisteren heb ik overleg gevoerd met de FNV, het
CNV en de Unie over hetzelfde onderwerp. Volgens ondernemersverenigingen ontwikkelt
de kredietverlening door banken zich nog wel gunstig maar kan de malaise in
de financiële sector gevolgen krijgen voor de kredietverlening aan bedrijven.
Dan is de vraag wat je gaat doen. Wij hebben de borgstellingskredieten aan
het mkb als doelgroep verruimd, zodat ook bedrijven tot en met 250 werknemers
daarvan gebruik kunnen maken. Ze zijn verruimd van 1 mln. naar 1,5 mln met
een extra ondersteuning voor de starters van € 100.000 naar € 200.000.
De communicatie moet verbeterd worden; dat gaan wij ook doen. Het is namelijk
belangrijk dat zowel bij het mkb als bij de banken de bekendheid groot is.
In Nederland zijn ongeveer 700.000 bedrijven met vier miljoen werknemers die
voor die verruimde borgstelling in aanmerking kunnen komen, indien nodig,
zeg ik ook tegen de heer Ten Hoopen die daarover een opmerking maakte. Het
is natuurlijk de vraag hoe dit financieel in elkaar zit.In 2009 bedraagt het huidige garantiebudget voor borgstelling onder BBMKB
maximaal 745 mln. Binnen dat budget is ruimte beschikbaar om deze maatregelen
te financieren. Mocht het zo zijn dat de huidige middelen ontoereikend zijn,
dan zullen wij binnen de EZ-begroting zoeken naar extra ruimte voor deze middelen.
Wij denken dan aan een eventuele verruiming van maximaal 80 mln. van de garantie.
Daarvoor is het niet nodig om veel extra ruimte op de EZ-begroting te reserveren
omdat voor de huidige garantiestelling van 745 mln. het kasbeslag slechts
10 mln. per jaar is. Dit komt omdat wij enerzijds ontvangsten hebben van 25
mln. per jaar uit provisie van banken en ontvangsten op terugvorderingen en
anderzijds de daadwerkelijke uitgaven alleen uit het verlies bestaan dat wij
lijden op die garanties. Dit betreft het krediet dat banken niet terugkrijgen
voor het bedrag waarvoor wij garant staan. Dat is beperkt, wij praten dan
over ongeveer 34 mln. per jaar.Het gaat dus in essentie om gezonde bedrijven, zeg ik tegen de heer Aptroot
en de heer Ten Hoopen die daarover beiden opmerkingen hebben gemaakt. Het
extra kasbeslag van de eventuele verruiming met die 80 mln. is beperkt. Wij
nemen de maatregelen over die kredietinstrumenten nu omdat de eerste knelpunten
zichtbaar worden, tijdig maatregelen moeten worden genomen en tijdig moet
worden aangegeven hoe je het bedrijfsleven op dit punt een steuntje in de
rug kunt geven. Het is een vangnet en ik hoop eerlijk gezegd dat zo weinig
mogelijk bedrijven ervan gebruik hoeven te maken. Dat is natuurlijk het punt
waarom het gaat. Het is geen subsidie waarvoor je kunt bellen en om geld kunt
vragen. Dat is niet de bedoeling. Het is de bedoeling dat voor bedrijven die
behoefte hebben aan die financiering en die bij de banken tegen problemen
aanlopen, de mogelijkheden verruimd worden. Dat is de teneur van deze garantiestelling.De heer Aptroot (VVD):Wij steunen het verruimen van de garanties zeer omdat wij diezelfde signalen
krijgen. Het is een ramp, haast onmogelijk om een bankkrediet te krijgen.
Kun je concluderen dat met 750 mln. op de begroting en netto 10 mln. kosten –
er komt 1,75% tot 3,5% afsluitprovisie binnen en er raken enkele
tientallen miljoenen kwijt die afgeschreven moeten worden – je door
de bank genomen ongeveer 1,5% kwijt bent? Als wij voor 100 mln., 200
mln. of 300 mln. meer garanderen en het verlies zou iets hoger uitvallen,
2% tot 3%, dan zijn wij een paar miljoen per jaar kwijt, maar
hebben wij de hele kredietverleningsmachine weer op orde gekregen.Minister Van der Hoeven:U formuleert dat goed. Het is geen groot geld, maar het geeft juist dat
steuntje in de rug dat bedrijven nodig hebben om bij die banken dat krediet
te kunnen krijgen. Dat is het punt waar het om draait.De heer Aptroot (VVD):Het is wel groot geld als je ziet dat er honderden miljoenen, misschien
tot een miljard aan krediet wordt verleend, terwijl het per saldo een paar
miljoen kost.Minister Van der Hoeven:Dat is waar. Daarin heeft de heer Aptroot gelijk en dat is ook precies
datgene wat wij moeten doen. Je geeft geen subsidie; daar heeft hij ook een
hekel aan. Ik zeg "ook" want ik vind dat wij dat niet moeten doen
omdat het erom gaat dat de gezonde bedrijven aan krediet kunnen komen, zodat
de werking van het hele financiële en bancaire systeem en de investeringen
niet stil komen te liggen.De heer Van der Ham (D66):De doelstelling van die maatregel is natuurlijk sympathiek. Wij horen
ook de klachten van ondernemers. De kwestie is echter wel, en die heb ik ook
gesteld in eerste termijn, dat het lastig is te bepalen wat een op bepaald
moment een gezond bedrijf en wat een gezonde investering is. U zegt dat het
een vangnet is. Het kan natuurlijk ook zijn dat daardoor risico's worden gelopen
door banken en ook wel door ondernemers die gewoon niet gedragen kunnen worden; die dus niet realistisch zijn. Het nadeel van zo'n vangnet kan zijn
dat mensen onverantwoorde risico's nemen, omdat zij denken: er is een vangnet,
dus wij doen het maar gewoon. Hoe gaat u dat probleem ondervangen?Minister Van der Hoeven:Dat vind ik een terechte vraag. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat wij
hier een probleem gaan creëren, aangezien wij juist een probleem aan
het oplossen zijn. Als dat de achtergrond van uw vraag is, deel ik die. De
voorwaarden waaronder de borgstellingskredieten worden verstrekt door de banken
worden niet veranderd. Op het moment dat banken echter extra voorwaarden gaan
stellen in een moeilijke situatie, zoals op dit moment, en daardoor kredieten
niet verleend zouden kunnen worden, is er die verruiming van het borgstellingskrediet,
zodat men dat wel kan doen. Overigens is ook belangrijk dat de verruiming
vooral zit in de doelgroep. Waar nu alleen maar bedrijven met maximaal 100
werknemers in aanmerking kunnen komen voor deze regeling, komen straks ook
bedrijven tot 250 werknemers ervoor in aanmerking. Wij houden dus vast aan
de criteria, maar wij maken het ruimer toegankelijk en ook het bedrag waar
het om gaat, wordt wat verhoogd. Ook worden de starters – dat zijn met
name bedrijven die in hun eerste vijf jaar van hun bestaan zitten en die vaak
een sterke groei kennen – extra ondersteund. Ik ben het zeer met u eens
dat die afweging altijd gemaakt moet worden. Het zijn overigens de banken
die die afweging maken, niet ik. De banken maken een afweging en kaarten die
aan bij SenterNovem en dan wordt het geregeld. Ik sta niet 100% garant.
De banken weten dus nog steeds heel goed dat zij een goede afweging moeten
maken. Er is een garantie van 50% in het kader van de reguliere kredieten
en 80% bij de starters. Het is dus niet zo dat het vergemakkelijkt
moet worden. Dat wil ik niet.De heer Van der Ham (D66):Ik heb nog twee vragen. De eerste is hoe lang deze maatregel geldt. De
tweede is de volgende. Banken moeten die inschatting maken. Dat doen ze nu
ook, maar zij kunnen natuurlijk ook fouten maken. U staat daar straks met
overheidsmiddelen garant voor. Gaat u nog aanvullende eisen stellen aan de
banken? Of gaat u suggesties doen om ervoor te zorgen dat het nadelige effect
dat het zou kunnen hebben, niet gaat optreden?Minister Van der Hoeven:Er is in ieder geval voorzien in een overleg met de banken om uit te leggen
wat wij precies gaan doen. Ik zal het daarbij aan de orde stellen. Het moet
natuurlijk niet zo zijn dat allerlei dingen vergemakkelijkt gaan worden, met
het gevolg dat mensen straks in de problemen komen. Dat willen wij niet. Ik
ben overigens blij dat u mij die vraag stelt, want dat geeft mij de mogelijkheid
om dit punt nog eens nadrukkelijk aan de orde te stellen.De maatregel zal vooralsnog voor 2009 gelden.De heer Ten Hoopen (CDA):Wij hebben in eerste termijn al gewisseld dat het een goede zaak is dat
die garantieregeling er is. Daarin wordt gesproken over 80%. Van Amerika
hebben wij echter geleerd dat slechte kredieten tot heel veel slechte economische
ontwikkelingen leiden. Gaat u er daarom meer aan doen om ervoor te zorgen
dat de ondernemers goed voorbereid zijn, juist in deze turbulente tijd, zodat
de kredieten en de garantieregeling ook daadwerkelijk effect hebben? Welke
waarborgen hebt u als het gaat om die slechte financiering? Welk bedrag komt
er verder aanvullend op die BBMKB-regeling vanuit Europa, van die 30 mld.,
beschikbaar voor Nederland? Dan hebben wij namelijk de multiplier te pakken.Minister Van der Hoeven:Volgens mij ben ik op uw laatste vraag schriftelijk ingegaan.De heer Ten Hoopen (CDA):Dat heb ik gezien. U geeft inderdaad antwoord, maar u geeft niet concreet
aan hoeveel er dan uiteindelijk voor Nederland beschikbaar komt.Minister Van der Hoeven:Volgens mij is dat op dit moment ook niet precies te zeggen. Dat heb ik
ook aangegeven. Zodra ik dat weet, laat ik u dat ook weten, maar op dit moment
heb ik dat antwoord nog niet.U vroeg ook hoe wij ervoor zorgen dat er geen rare dingen gebeuren. Een
van de zaken die wij afgelopen maanden hebben afgesproken is dat vanuit het
bedrijfsleven, samen met ons, aangegeven wordt waar het BBMKB voor bedoeld
is. U mag rustig weten dat ik op dit moment ook wordt platgebeld door mensen
die denken: dat is leuk, dat wil ik ook. Dat willen wij echter niet, want
daar gaat het niet om. Het is geen leuke maatregel, het is een maatregel om
ervoor te zorgen dat men kan blijven investeren. Het zijn garanties. Je moet
dan ook geen loopje nemen met de criteria en je moet het niet vergemakkelijken.
Dan ben je namelijk iets slechts aan het financieren. Als u dan aan mij zou
vragen of er geen bedrijven om gaan vallen, dan moet ik antwoorden: dat weet
ik niet. Een bedrijf dat slecht gerund wordt, valt om andere redenen om dan
vanwege deze kredietcrisis. Daar is iets anders mee aan de hand.De heer Ten Hoopen (CDA):Komen dan de gelden die vanuit Europa beschikbaar komen naar analogie
in de garantiestelling voor het Nederlandse bedrijfsleven beschikbaar? Dan
kan het inderdaad zo werken dat wij de Nederlandse economie een goede impuls
geven.Minister Van der Hoeven:Ik kom er in tweede termijn nog op terug!De heer Graus (PVV):Voordat wij weer urenlang allerlei oplossingen gaan zoeken en opnieuw
wielen gaan uitvinden, zeg ik nogmaals dat er een oplossing is en die heb
ik gisteren al gegeven: lastenverlichting, financieel en administratief. Waarom
stoppen jullie als regering niet met die linkse hobby's, die maffe Vogelaarwijken?
Stop met onzinnige ontwikkelingshulp! Met dat geld kun je de tarieven in de
loon- en inkomstenbelasting zo fors verlagen dat wij eruit kunnen komen. Ik
waardeer de oplossingen, ook die voor het mkb, maar...De voorzitter:Mijnheer Graus, wil u via de voorzitter spreken en niet de regering rechtstreeks
aanspreken en dan al zeker niet tutoyeren?De heer Graus (PVV):Ik heb niet getutoyeerd!De voorzitter:U had het over "jullie" en dat is tutoyeren.De heer Graus (PVV):Excuses, ik dacht dat u "je" of "jij" bedoelde, want
ik zeg altijd netjes "u", maar in die zin hebt u mogelijk gelijk!De voorzitter:En dan nog via mij als het even kan! Dan houden wij het ook een beetje
zakelijk en daar ben ik erg voor.De heer Graus (PVV):Ik ken de spelregels, maar af en toe gaat het wat anders.Waarom hebt u er dan niets mee gedaan, mevrouw de Voorzitter?De voorzitter:Nu heb ik het nog gedaan ook! Het is nog ingewikkelder: waarom heeft de
regering het gedaan!De heer Graus (PVV):Ik heb er geen antwoord op gehad, mevrouw de voorzitter, en ik wil toch
graag dat het echt een oplossing is. Het wiel is al uitgevonden. Hier ligt
de oplossing om Nederland niet te laten omvallen. Ik had daar toch graag een
reactie op gehad.Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. De regering heeft natuurlijk het nodige aan lastenverlichting
gedaan. Kijk naar de begroting die op Prinsjesdag is gepresenteerd. Wij hebben
ook duidelijk aangegeven dat er geen extra lasten voor het bedrijfsleven meer
moeten komen. Dus, waar praten wij dan over? Verder denk ik dat de heer Graus
en ik fundamenteel van mening verschillen over de aanpak van wat er nu moet
gebeuren!Er is wel iets anders dat ik graag kwijt wil. Dit is een vangnet, het
is maar een deel van het probleem waarvoor een oplossing gevonden is. Wij
hebben in overleg met de bedrijven afgesproken om een gezamenlijke werkgroep
van het bedrijfsleven en overheid te vormen die een inventarisatie kan maken,
die kan bekijken hoe ervoor kan worden gezorgd dat wij tijdig kunnen reageren
als ontwikkelingen anders lopen dan voorzien. Wij blijven met elkaar in goed
overleg, want er kan zich natuurlijk altijd wel iets voordoen waar je geen
rekening mee hebt gehouden of problemen die wij nu nog niet kennen maar die
wellicht in aantocht zijn. Dit is dus een eerste stap. Of verdere stappen
zullen volgen, hangt af van het overleg met het bedrijfsleven.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. De minister zegt: wij hebben voor de crisis allemaal altijd
kunnen profiteren van de financiële wereld, van de manier waarop die
werkte. Mijn stelling is "niet iedereen", want bedrijven klagen
al heel lang over het niet bij kapitaal kunnen, inderdaad met name starters.
Daarom heeft de regering volgens mij ook allerlei regels gesteld en komt zij
steeds weer met een verruiming ervan; de borgstelling, de innovatiekredieten,
enzovoorts. Daarom wil de SP de economie ook democratischer maken. Daarom
stelde ik voor om toezichthouders in het vervolg niet alleen toezicht te laten
houden of banken niet te ver gaan in het nemen van risico's, maar om ze ook
te laten kijken of banken wel ver genoeg gaan in hun kredietverlening. Het
geld moet beschikbaar komen op een democratische manier en mijn vraag is waarom
de minister daar nu op tegen is.Minister Van der Hoeven:Ik weet niet waar u het over heeft!Mevrouw Gesthuizen (SP):De minister heeft antwoord gegeven op mijn vraag, dus weet zij als het
goed is wel waar ik het over heb.Minister Van der Hoeven:Als ik er antwoord op heb gegeven, waarom stelt u die dan opnieuw?Mevrouw Gesthuizen (SP):Omdat ik niet begrijp waarom u tegen het voorstel bent. Op zijn minst
plaats ik bij de argumenten die u daarbij aanvoert de nodige vraagtekens.
U zegt dat het een te grote belasting zou zijn om een toezichthouder te bezwaren
met de taak om te bezien of banken wel ver genoeg gaan in het verstrekken
van kredieten. Nu de financiële crisis woedt, zijn wij het er volgens
mij allemaal over eens dat toezichthouders meer bevoegdheden moeten krijgen,
dat ze fermer moeten optreden. Als wij stellen dat een toezichthouder voortaan
scherper moet letten op de risico's die banken nemen, waarom zouden zij dan
ook niet erop moeten letten of banken wel voldoende risico's nemen bij kredietverlening?Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. Mevrouw Gesthuizen is het gewoon niet eens met
mijn argumentatie en daar kan ik ook niets aan doen. Als zij de bevoegdheden
van de Autoriteit Financiële Markten of van De Nederlandsche Bank wil
vergroten, moet zij dat regelen met mijn collega Wouter Bos. Die gaat erover.
Ik wil het niet afschuiven, ik wil dit graag aan hem doorgeven, maar ik kan
er hier niets over zeggen. Dan moet u echt bij mijn collega zijn en volgens
mij hebt u daar gisterenavond nog uitgebreid mee gesproken.Mevrouw Gesthuizen (SP):Een van de redenen dat ik hiernaar verwijs, is dat de minister in antwoord
op mijn vragen zegt dat een bank bij uitstek is toegerust om de risico's van
kredietverstrekking in te schatten.Minister Van der Hoeven:Dat doen ze ook.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dit getuigt van een ontluisterende naïviteit. De wereld staat in
brand, zou ik bijna zeggen.Minister Van der Hoeven:Wie moet het dan doen?Mevrouw Gesthuizen (SP):Banken zijn toch helemaal niet in staat gebleken om de risico's in te
schatten? Hoe kan de minister van Economische Zaken dit nu beweren? Volgens
mij zijn wij het erover eens dat er meer en scherper toezicht moet komen.
Iedereen vraagt zich af of het toezicht voldoende is geweest. Nee dus! Het
toezicht was onvoldoende. Daarom moet het worden verscherpt. Ik zou graag
zien dat er in de toekomst ook wordt toegezien op mogelijkheden voor bedrijven
om wel bij krediet te komen in plaats van dat de overheid steeds maar in dat
gat moet springen.De voorzitter:Hebt u nog een vraag?Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik krijg graag een reactie van de minister op dit punt.Minister Van der Hoeven:Ik zou niet weten wat ik hierop moet zeggen. Ik heb al gezegd hoe ik denk
over de vraag van mevrouw Gesthuizen. Er wordt nu een aantal
dingen fiks door elkaar gehaald, ik zeg dat met alle respect. Het is aan de
banken om bij een kredietaanvraag de risico's in te schatten op basis van
de informatie die door het betreffende bedrijf wordt overlegd. Zo hoort het
ook. Andere risico's die banken nemen en waarop toezicht moet worden uitgeoefend,
horen bij de Autoriteit Financiële Markten en bij De Nederlandsche Bank
thuis. Dit zijn echt twee verschillende dingen. Het gaat mij erom dat banken
krediet blijven verstrekken zonder dat dit tot onverantwoorde risico's voor
de banken of de financiële stabiliteit leidt en zonder dat dit ertoe
leidt dat banken geen krediet meer verstrekken, want dan staat het hele investeringsprogramma
van het bedrijfsleven stil. Daar gaat het om. Wij moeten geen twee dingen
door elkaar haspelen.De voorzitter:Echt tot slot.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik concludeer dat de minister het niet met mij eens is dat er een democratisch
toezicht moet zijn op de manier waarop kredieten worden verstrekt door de
banken. Daarom concludeer ik dan ook dat het kabinet de financiële wereld
weer zo snel mogelijk in het zadel wil helpen om op dezelfde voet verder te
galopperen. De SP is van mening dat de kredietcrisis een reden is om aan te
pakken en om echt iets te veranderen in de financiële wereld.Minister Van der Hoeven:Dit is nu precies wat ik zojuist bedoelde. Mevrouw Gesthuizen wil dat
wij de hele financiële wereld nationaliseren. Forget it! Daar beginnen
wij niet aan.De heer Aptroot (VVD):Ik zou graag horen wat de minister vindt van de opmerking die ik recent
heb gehoord – de afgelopen paar minuten – dat als banken een risico
onverantwoord vinden, de overheid die banken zou moeten dwingen om toch kredieten
te verlenen. Dit heeft mevrouw Gesthuizen zojuist verwoord. Komen wij daardoor
niet in een permanente kredietcrisis?Minister Van der Hoeven:Dat zullen wij natuurlijk ook niet op deze manier doen.De voorzitter:Nee, mevrouw Gesthuizen, u hebt al geïnterrumpeerd op dit punt.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik wil laten aantekenen dat de manier waarop de heer Aptroot mijn betoog
samenvat, volstrekt onjuist is. Waarschijnlijk weet hij niet waarover hij
het heeft.De voorzitter:Dit punt hebt u gemaakt. De minister vervolgt haar betoog.Minister Van der Hoeven:Nog een aantal opmerkingen over de marktwerking in relatie tot de financiële
crisis. Daarover is een aantal vragen gesteld door mevrouw Gesthuizen en mevrouw
Ortega-Martijn. De financiële crisis speelt zich af in de financiële
sector. Dit betekent dat je daar de oplossingen moet zoeken, maar ook dat
je daar naar de oorzaak moet zoeken. Ik heb al gezegd wat wij doen om ervoor
te zorgen dat de effecten ervan in onze sectoren zo veel mogelijk worden verzacht.
De situatie in de financiële sector is niet exemplarisch voor andere
sectoren. Er is in Nederland nauwelijks sprake van ongereguleerde marktwerking.
In alle sectoren, of het nu marktsectoren zijn, semipublieke dan wel publieke
sectoren, wordt het publieke belang geborgd. Wij hebben het dan over kwaliteit,
toegankelijkheid, doelmatigheid en veiligheid. Die belangen worden geborgd
door generieke wetgeving of via sectorale wetgeving. Wij hebben de kwaliteits-
en veiligheidseisen wettelijk vastgelegd. Er is mededingingstoezicht door
de NMa en er zijn sectorale toezichthouders.Marktwerking is gewoon een instrument dat sectorspecifiek op maat kan
worden ingezet. Het gaat dan om de combinatie van overheid en markt; welke
werkt het beste onder welke omstandigheden. Natuurlijk dient de overheid publieke
belangen te dienen door middel van goede ordening en goed toezicht. Ik kan
mij daarom geheel vinden in de opmerkingen die gisteren zijn gemaakt door
de heer Ten Hoopen en de heer Aptroot.In de richting van mevrouw Ortega-Martijn zou ik willen zeggen: ja, natuurlijk
zet concurrentie aan tot kostenreductie en winstmaximalisatie. Is dat vies?
Het is de prikkel achter de hele motor van onze economische ontwikkeling en
welvaart. Daar profiteren wij van als consument en als belastingbetaler. Juist
als het gaat om andere elementen, heb ik gezegd dat via die wettelijk vastgelegde
kwaliteits- en veiligheidseisen geregeld is hoe het publieke belang geborgd
wordt. Er is geen sprake van een ongereguleerde markt. Juist vanuit consumenten
groeit op dit moment druk op ondernemingen om maatschappelijk verantwoord
te ondernemen. Op de markt wordt voor steeds meer producten rekening gehouden
met waarden als duurzaamheid en eerlijke handel. Dat is prima en dat moet
ook. De staatssecretaris komt daar straks op terug, omdat maatschappelijk
verantwoord ondernemen een van de hoekstenen van zijn portefeuille is.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik ben het met u eens dat kostenreductie niet vies is en winst en maximalisatie
ook niet, maar dat heb ik gisteren niet gezegd. Ik heb gezegd dat er een betere
balans moet komen. Alles waar "te" voor staat, is niet goed. Ik
heb slechts een signaal willen afgeven. Wij moeten onthouden dat de medaille
altijd twee kanten heeft. Wij moeten niet weer doorslaan naar de andere kant,
maar er voor het goed invullen van ondernemerschap rekening mee houden dat
hier ook een sociaalmorele kant aan zit. Daarop wilde ik gisteren de nadruk
leggen.Minister Van der Hoeven:Dat begrijp ik, maar ik kom dan toch uit bij het maatschappelijk verantwoord
ondernemen, waarop de staatssecretaris straks ingaat. Natuurlijk gaat het
om een balans. Dat geldt ook voor ingrijpen. Je moet zo ingrijpen dat je zaken
verbetert en niet dicht regelt.Dat brengt mij bij het blokje over energie. Daarover is gisteren een aantal
bijzonder interessante opmerkingen gemaakt. Wij hebben de afgelopen weken
meerdere malen gesproken over het energiebeleid. Ik ben het zeer eens met
de opmerking dat de aandacht voor de kredietcrisis niet mag leiden tot het
verslappen van de aandacht voor de uitdagingen op het gebied van energie en
klimaat en energie. Wij blijven de doelstellingen op het gebied van Schoon
en Zuinig gewoon uitvoeren. Wij zetten de transitie naar een betrouwbare,
betaalbare en schone energievoorziening door. Dat is belangrijk. Het ene mag niet leiden onder te veel aandacht voor het andere.De heer Van der Ham (D66):U ging ineens heel snel over van de maatregelen voor onder meer het mkb
naar dit onderwerp, maar ik wil daar nog een vraag over stellen. De PvdA-fractie
heeft een aantal vragen gesteld over het mkb en gesuggereerd dat een en ander
betaald moet worden uit het FES. Kunt u mij garanderen dat dit soort maatregelen
voor het stimuleren van ondernemerschap nooit uit het FES gaat worden betaald?
Dat zou u toch niet moeten willen.Minister Van der Hoeven:Daar hebt u gelijk in. Uit het FES worden maatregelen rondom innovatie
en kennisinfrastructuur betaald.De heer Van der Ham (D66):U neemt dus afstand van de suggesties die daarvoor door de PvdA-fractie
zijn gedaan?Minister Van der Hoeven:Ja, maar er worden zo veel suggesties gedaan. Die zijn niet allemaal hier
in de Kamer aan de orde gekomen. U stelt mij nu een heel directe vraag en
ik zeg dat ik dat als FES-beheerder niet voor mijn rekening wil nemen.De heer Van der Ham (D66):Bravo!De heer Graus (PVV):De minister zegt: betrouwbaar, betaalbaar en schoon. Ik wil daar nog "onafhankelijk"
aan toevoegen. Wij zijn voor onze gas en olie afhankelijk van instabiele landen.
Is de minister nu wel bereid om het coalitieakkoord op het punt van kernenergie
open te breken? Gelet op de crisis waarin wij ons nu bevinden, is het des
te belangrijker om betaalbare energie voor onze burgers te borgen. Wij moeten
in ieder geval voor 2010 met de bouw starten. Herziet de minister haar standpunt
door de kredietcrisis met al haar financiële en economische gevolgen?Minister Van der Hoeven:Men kan veel van de heer Graus zeggen, maar hij is in ieder geval consistent.
En ik ben dat ook. Ik heb gezegd dat in deze kabinetsperiode geen nieuwe kerncentrale
wordt gebouwd. Dat doen wij dus ook niet. Als er een aanvraag komt vanuit
het bedrijf, dan wordt die in behandeling genomen. Mevrouw Cramer en ik hebben
dat hier samen verteld. Verder staat het denkproces niet stil. Er wordt nagedacht
en gewerkt aan veiligheid rondom kerncentrales en that's it.De heer Graus (PVV):Het was ook niet te voorzien dat de regering de laatste weken vele miljarden
zou moeten injecteren, hoewel ik dat wel altijd heb gedacht, maar niet gehoopt.
Maar bent u, nu wij echt in een crisis zitten en de economische gevolgen niet
te overzien zijn, bereid om het coalitieakkoord toch open te breken? Dit is
echt een noodsituatie. Wij hebben echt dringend behoefte aan goedkope, betaalbare,
betrouwbare, schone, onafhankelijke energie.Minister Van der Hoeven:Neen.Voorzitter. Ik ga verder met mijn opmerkingen over het energiebeleid.
Ik wil ingaan op de gasmaatregelen van de heer Ten Hoopen. Het gaat inderdaad
niet om duurzaamheid alleen, maar ook om leveringszekerheid. Bij een integrale
aanpak hoort een SDE, die productie van duurzame energie stimuleert die door
de markt zelf niet tot stand komt. Daarbij hoort ook een emissiehandelssysteem
om de CO2-reductie internationaal te verminderen. Waarvoor kiezen
wij dus? Het moet een aanpak zijn die toekomstvast, kosteneffectief en internationaal
georiënteerd is. Wij maken daarbij ook keuzen, bijvoorbeeld voor de inzet
op Nederland als gasrotonde. Ik kan mij dan ook heel goed vinden in wat met
name de heer Ten Hoopen op dit punt heeft gezegd. Het gaat dan om het vergroten
van de interconnectie, het stimuleren van lng en gasopslag, het kleineveldenbeleid
en het stimuleren van kennisontwikkeling.Ik zeg de Kamer graag toe dat wij, zoals in de schriftelijke beantwoording
is te lezen, inderdaad inzetten op diversiteit in onze gasaanvoer. Gazprom?
Ja, maar kijk ook naar Qatar, Algerije en andere landen. Ik zeg ook dat Energiebeheer
Nederland de mogelijkheid heeft om een rol te spelen bij gasopslag. Ik bezie
de mogelijkheden voor een effectieve financiële maatregel ter stimulans
van de winning uit marginale velden. Ik kom daarop zo spoedig mogelijk bij
de Kamer terug. Het klopt dat dit nu moet gebeuren en niet als wij een jaar
of vijf, zes verder zijn. Bij de evaluatie van de Mijnbouwwet zullen de financiële
afdrachten bij gasopslag aan de orde komen. Ik wil komen tot meer uniformering
en duidelijkheid vooraf over het rendement. Volgens mij is dat ook een van
de zaken die de Kamer wil. Ik onderschrijf de punten die zijn aangehaald.
Ik zal in de komende periode dan ook op een aantal momenten daarop terugkomen.
Wij hebben met uw Kamer een aantal overleggen afgesproken over energiebeleid.Het energiebeleid werpt echt zijn vruchten af. Tegen mevrouw Gesthuizen
zeg ik dat er een stimuleringsregeling komt voor het energiezuinig maken van
woningen. Op 10 september is de stimuleringsregeling voor zonneboilers,
warmtepompen en micro-wkk in werking getreden. Ik werk samen met mevrouw Vogelaar
aan een stimuleringsregeling in het kader van het programma Meer met Minder.
Dat treedt in het voorjaar van 2009 in werking. Het totale bereik van die
twee maatregelen is 570.000 woningen. Tegen mijnheer Graus zeg ik dat ik uiteraard
hard werk om de markttoetreding op het energienetwerk te vergroten. De Kamer
heeft daarover van mij een brief gekregen op 2 oktober. Via een ministeriële
regeling onder de Elektriciteitswet zal ik de netbeheerders in staat stellen,
verder te gaan met het aansluiten van nieuwe, decentrale producenten. Die
regeling komt zo spoedig mogelijk naar de Kamer voor voorhang. De heer Vendrik
is er nu niet, maar ik wil toch tegen hem zeggen dat het erop lijkt dat wij
de doelstelling duurzame elektriciteit met 9% in 2010 gaan halen. Dat
heb ik ook op 26 februari aan de Kamer gemeld. Tegen de heer Ten Hoopen
zeg ik dat het opsporen en winnen van aardwarmte nu al mogelijk is in Nederland.
Wij hebben op dit moment zo'n twintig vergunningsaanvragen binnen. Wij stimuleren
dat ook via de MEI-regeling, wat staat voor Marktintroductie energie-innovaties,
van het ministerie van LNV. Zoals bekend ben ik bezig met een aantal maatregelen
waarmee het gebruik van aardwarmte gestimuleerd en beter gefaciliteerd kan
worden. Ik heb het dan over een garantiefaciliteit en over het vereenvoudigen
van procedures.Is dit een groene revolutie, zo vroeg de heer Vendrik. Revoluties gaan
meestal met bloed, zweet en tranen gepaard. Daar houd ik niet zo van. Wij
gaan wel op een heel andere manier met duurzaamheid om dan
wij tot voor kort hebben gedaan. Dit is in ieder geval de aanzet tot een groene
evolutie. Dat is ook prima. Klimaatbeleid is echter een zaak van lange adem.
Wij moeten niet de illusie hebben dat wij in vier jaar kabinet-Balkenende
IV het hele klimaat veranderd krijgen. Daar is nog wel wat meer voor nodig.
Daar zijn nog heel wat kabinetten na ons voor nodig die de lijn doorzetten.De voorzitter:Ik kreeg zojuist het bericht dat de heer Vendrik nu verhinderd is en dat
hij in de tweede termijn wordt vervangen door mevrouw Van Gent.De heer Aptroot (VVD):Het heeft geen zin om het debat over kernenergie te heropenen: wij zijn
voor en het kabinet helaas nog niet. Kan de minister de Kamer echter voor
een aantal energievormen een berekening geven wanneer ze rendabel zijn? Wij
subsidiëren als een dolle windmolens. Toen de olieprijs $30 was, werd
gezegd: als die ooit $50 of $60 wordt, is windenergie rendabel. Nu gaan wij
ervan uit dat de olieprijs rond de $80 blijft hangen; ondertussen is die bijna
$150 geweest. Windenergie is echter nog steeds niet rendabel. Over een paar
weken is er een uitgebreid AO over de energietoekomst. Kan de regering een
overzicht geven van de scenario's, zodat duidelijk is bij welke olie- en gasprijs
wat rendabel is? Dan kunnen wij nog eens objectief bezien welke investeringen
wij moeten doen en welke wij moeten vergeten.Minister Van der Hoeven:De olieprijs is niet de enige parameter; het gaat ook om andere zaken.
Er is ook een verschil tussen wind op land en wind op zee; die rentabiliteit
is niet hetzelfde. Bij windenergie op land vinden niet meer zo veel innovaties
plaats. Bij windenergie op zee moet dat nog wel degelijk gebeuren, al is het
maar om turbines te krijgen die bestand zijn tegen corrosie. Er zijn dus nog
wel degelijk zaken die moeten worden gestimuleerd. Ik zal bekijken of ik de
Kamer nog voor het genoemde overleg extra informatie kan doen toekomen.De heer Aptroot (VVD):Het gaat mij dan om de verschillende mogelijkheden. Zo zeggen velen dat
zonne-energie het kansrijkst is. De minister kan het nooit exact berekenen,
maar kan wel schattingen maken. Op basis daarvan kunnen wij bepalen of investeringen
interessant zijn bij een bepaalde olieprijs.Minister Van der Hoeven:Ik vind het moeilijk om dat te relateren aan een bepaalde olieprijs, omdat
de olieprijs erg volatiel is terwijl het investeren in wind en zon iets is
van de lange adem. Het is lastig, maar ik zal bekijken wat ik kan doen om
de vraag van de heer Aptroot het best te beantwoorden. Misschien heb ik de
Kamer verspreid over verschillende dossiers hierover al informatie toegestuurd.De heer Ten Hoopen (CDA):Burgers en ondernemers, en dan met name tuinders, stoort het enorm dat
de gasprijs direct wordt gekoppeld aan de olieprijs bij een stijging, maar
dat de gasprijs zeer vertraagd daalt bij een olieprijsdaling. De minister
heeft daarop een antwoord gegeven, maar dat is zeer beschrijvend. Juist in
deze tijd is het voor ondernemers belangrijk dat als de olieprijs daalt, de
gasprijs ook direct daalt. Voor burgers en ondernemers is dit van wezenlijk
belang. Hoe kunnen wij het bestaande mechanisme doorbreken?Minister Van der Hoeven:Dat is niet zo gemakkelijk als het in eerste instantie lijkt, want daarover
lopen een aantal afspraken. Er is inderdaad altijd een na-ijleffect. Je kunt
prijzen niet zomaar verlagen omdat er een verschil is tussen de olieprijs
van vandaag en van vorige week. Dat gaat niet en dat heb ik de Kamer laten
weten in mijn beantwoording.De heer Graus (PVV):Ik borduur voort op waarover de heer Aptroot is begonnen. Alle subsidies
gaan naar wisselvallige energiebronnen zoals wind en zon. Is de minister ervan
op de hoogte dat wij niet kunnen bouwen op wisselvallige energiebronnen? Wij
hebben permanente energievoorziening nodig, zoals bijvoorbeeld uit kernenergie.
Dit punt wilde ik toch maken. Waarom blijft de minister doorgaan met wisselvallige
energiebronnen, terwijl zij weet dat permanentie een noodzaak is?Minister Van der Hoeven:Wat moet ik daarop antwoorden? Wij zetten in op allerlei vormen van energie,
op diversificatie. Op mijn antwoord inzake kernenergie heb ik verder echt
niets meer toe te voegen.Nog één opmerking over die energieprijs. De heer Ten Hoopen
weet net als ik dat die uiteindelijk op de markt tot stand komt. Hij vraag
in feite aan mij om in de markt in te grijpen, maar dat zullen wij niet doen.
Schriftelijk heb ik de Kamer laten weten dat het steunen van de eigen energieproductie
door tuinders neerkomt om het subsidiëren van de onrendabele top. Wij
subsidiëren tuinders op die manier, maar wat de heer Ten Hoopen verscholen
aan mij vraagt, is ingrijpen in de markt voor de energieprijs. Dat doe ik
niet.De heer Ten Hoopen (CDA):Mijn vragen zijn heel concreet; daar zit niets verscholens achter. Ik
vraag de minister niet om in te grijpen in de markt. Het stoort burgers en
bedrijven ontzettend dat de gasprijs direct wordt verhoogd als de olieprijs
stijgt, maar dat er een lang na-ijleffect is als de olieprijs daalt. Dan zou
je toch op zijn minst zeggen: het mechanisme is blijkbaar niet in het voordeel
van de eindgebruiker, ofwel de ondernemer en de burger.Minister Van der Hoeven:Volgens mij kunt u echt niet hardmaken dat de gasprijs meteen de olieprijs
volgt. Ook daar is sprake van een na-ijleffect. Wij zien inderdaad wel dat
de prijs mee verandert met de olieprijs, zij het niet een op een. Ik kan u
echt niet een ander antwoord geven.Over het FES komen wij in het voorjaar te spreken. Ik denk dat het goed
is dat wij dan ook nader spreken over de wijze waarop wij structureel willen
omgaan met de gasbaten. Daarover is niet veel gevraagd, dus ik houd het kort.
Als wij komen tot een vaste voeding, verdwijnt de volatiliteit met de sterke
bewegingen op en neer. Dat betekent dat er meer bestuurlijke rust komt. Met
de nieuwe systematiek kunnen wij ervoor zorgen dat minimaal 1,7 mld. beschikbaar
komt voor investeringen in de economische structuur, ook al vinden sommige
partijen in deze Kamer dat weinig. In de periode 2008-2020 gaat 1 mld. uit
het FES – wij spreken dan ook nog over het wegebben van de MEP –
naar projecten op het terrein van duurzame energie. Ik vind dat wij echt moeten investeren in de economische structuur. Daar hoor ook duurzame
energie bij, als onderdeel daarvan, maar innovatie en infrastructuur blijven
mijns inziens gewoon nodig. Gelukkig zijn de investeringen in duurzame energie
niet alleen maar afhankelijk van het FES, maar gaat in deze kabinetsperiode
zo'n 4 mld. naar duurzame energie. Dat is dus niet mis.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik hoop dat de minister straks bij het onderwerp innovatie ook nog zal
ingaan op de wijze van besteding van de FES-gelden.Minister Van der Hoeven:Zullen wij dat zo dadelijk bekijken? Als u vindt dat er nog iets bij moet,
hoor ik dat van u.Mevrouw Gesthuizen (SP):Akkoord.De heer Aptroot (VVD):Over het FES zou ik van alles willen zeggen, maar daar komen wij in het
voorjaar wel op terug. Wij vinden de uitgaven nu veel te ruim en zouden die
veel meer willen steken in harde infrastructuur. De opbrengst van ons aardgas
moet wat de VVD betreft worden gebruikt voor het FES, ofwel voor aflossing
van de staatsschuld. Vindt de minister niet ook dat dat het enig verantwoorde
is met de uitverkoop van ons tafelzilver? Het gas is eenmalig, dat zijn wij
straks kwijt, terwijl het kabinet dit nu toch ook gebruikt om gewone uitgaven
te dekken. Dat is toch niet solide?Minister Van der Hoeven:Het is ondergronds vermogen, dat wij uiteraard gebruiken om bovengronds
vermogen voor de toekomst te creëren. Ik kan mij uit de periode dat de
VVD in het kabinet zat nog herinneren dat er – naar ik meen zelfs twee
keer – 1 mld. uit het FES is gehaald om de lopende rekening in orde
te maken. Dus de heer Aptroot moet niet iets vragen wat hij zelf in de periode
dat zijn partij in het kabinet zat ook gedaan heeft.De heer Aptroot (VVD):Dit is geen antwoord op mijn vraag of u het verantwoord vindt om dit geld
voor lopende uitgaven te gebruiken. Ik vind fouten uit het verleden geen goed
argument om op die weg door te gaan. Misschien had de VVD toen wel de verkeerde
coalitiepartners en hebben wij te veel toegegeven.Minister Van der Hoeven:Daarin hebt u wel gelijk, maar het is een feit dat dit kabinet de keuze
heeft gemaakt om ook in onze economie als geheel te investeren. Dat doen wij
op verschillende manieren. Ik denk dat dit alleszins verantwoord is gebeurd.
Ik heb aangegeven wat wij met het FES zouden moeten doen. Overigens zal ik
u missen als u een ander woordvoerderschap krijgt!De heer Aptroot (VVD):Dank voor die aardige laatste woorden! Ik zal de minister, de staatssecretaris
en de collegawoordvoerders ook missen, maar wij hebben nog een paar maanden
om er hard tegenaan te gaan.Minister Van der Hoeven:Dit brengt mij bij het onderwerp innovatie. Ik heb al eerder gezegd dat
economisch beleid structureel beleid is. Dat betekent dat je werkt aan concurrentiekracht
en innovatiekracht. Het betekent ook dat je zorgt voor een goed werkende markt
en ruimte geeft aan bedrijven. Op een aantal punten zetten wij echt in. Bedrijven
moeten de ruimte hebben om innovatief en vernieuwend te zijn. Zij moeten daar
geld voor hebben, maar ook letterlijk de ruimte.Er moet echter ook een aantal andere dingen veranderen. De vermindering
van de administratieve lasten – de staatssecretaris komt hier nader
op terug – is een daarvan. Het betekent ook dat je het beschikbare EZ-instrumentarium
stroomlijnt, zodat ondernemers beter en sneller toegang krijgen tot bijvoorbeeld
subsidies als men die nodig heeft. Je kijkt naar mogelijkheden om de doorgroei
van bedrijven te bevorderen. Daarbij past geen verdere lastenverzwaring. Al
deze zaken zijn inderdaad noodzakelijk. In 2009 dalen de lasten voor het bedrijfsleven
met bijna 1 mld., namelijk 900 mln., onder andere vanwege de verlaging van
de WW-premies voor bedrijven. Dit punt is van belang. Bij de huidige vooruitzichten
zullen de lasten in deze kabinetsperiode niet worden verhoogd. Dat zijn wij
niet van plan. Er zit nog een heel beperkte lastenverzwaring in de periode
2010-2011, maar dat is het dan.Wij leggen ook nieuwe accenten. Als departement, als minister en staatssecretaris,
zijn wij betrokken en daarbij hoort soms ook een corrigerende en regulerende
rol. Er moet een sterke markt zijn en een sterke overheid, maar ook een sterk
veld daartussenin. Wij hebben een keuze gemaakt voor een nieuw industrie-
en dienstenbeleid, van een overheid op afstand naar een situatie waarin partnerschappen
tussen bedrijfsleven en overheid centraal staan. Dit betekent dat er soms
keuzen moeten worden gemaakt. Net als ondernemen is beleid maken niet iets
voor bange mensen. Het is risico's nemen en keuzen maken, zoals de Kamer wel
weet. Daarmee kun je trendsettend zijn op terreinen als innovatie en energie.
Wij hebben een aantal innovatieprogramma's en daarmee houden wij echt geen
sectoren in stand die geen toekomst hebben. Je houdt niet iets in staat waarvoor
aanwijzingen bestaan dat het niet toekomstbestendig is. Er wordt gekeken waar
kansrijke activiteiten liggen en op welke manier die verder tot ontplooiing
kunnen worden gebracht. Je moet bedrijven niet aan het infuus van subsidies
liggen. Dat maakt alleen maar lui, dat ben ik met u eens.Er moet dus meer nadruk liggen op kredieten. Met het nieuwe innovatiekrediet
is een eerste stap gezet naar een kredietfaciliteit die zich richt op kleine
en middelgrote bedrijven. Wij bekijken of wij het innovatiekrediet verder
kunnen uitbreiden voor grote bedrijven. Dit innovatiekrediet is eigenlijk
een opvolger van het Technisch Ontwikkelingskrediet waarover aan aantal uwer
heeft gesproken. Natuurlijk is innovatie ook een prima manier om het bedrijfsleven
te betrekken bij het aanpakken van een aantal maatschappelijke opgaven. Een
voorbeeld daarvan zijn de programma's voor maatschappelijke innovatie, waarbij
de kennis en kunde van het bedrijfsleven gebruikt wordt voor het aanpakken
van knelpunten in de zorg en het onderwijs, of voor energie bij watermanagement.
Dat is een win-winsituatie: bedrijven kunnen er geld mee verdienen en de samenleving
als geheel wordt er beter van. Het zijn dus heel goede uitgangspunten.Er ligt een aantal amendementen waarover ik heel even iets wil zeggen,
omdat een aantal daarvan haaks staat op wat ik zo-even zei. Dat geldt bijvoorbeeld
voor het amendement van mevrouw Vos. Zij wil het BBMKB verhogen, terwijl dit
onlangs nog verruimd is. Bovendien wil zij dat doen ten laste van de Borgstellingsregeling Scheepsbouw. Als ik zie hoe op dit moment de scheepsbouw floreert,
denk ik dat wij dit niet moeten doen. Het is verder ook een kostendekkende
regeling; de ontvangsten zijn gelijk aan de uitgaven. Het BBMKB kost geld
omdat de schades hoger zijn de ontvangsten. Kijk alstublieft uit dat u niet
iets doet wat in feite verkeerd uitpakt op een ander deel van onze economie,
mevrouw Vos! Ik zeg dit met name omdat wij de BBMKB al verhoogd hebben.Mevrouw Vos (PvdA):Ik heb zojuist de antwoorden van de minister gehoord en iets gelezen over
de financiering van het BBMKB. Zij zegt dat het genoeg is. Toen wij maandag
begonnen met het plan dachten wij dat het noodzakelijk zou kunnen zijn om
het BBMKB op te hogen tot 1 mld. De Borgstellingsregeling Scheepsbouw wordt
niet vaak gebruikt. Ik zal echter overwegen het amendement in te trekken,
als de minister kan garanderen dat zij extra middelen vindt voor het BBMKB
mocht dat nodig zijn.Minister Van der Hoeven:Ik kom hier nog op terug. Ik houd mevrouw Vos op de hoogte.Ik heb nog een opmerking over het sterk concurrerend innovatievermogen.
Eigenlijk wil de heer Aptroot de WBSO verhogen en dan het programma voor de
internationaal opkomende markten, Eureka, afschaffen. Doe dat niet! Daarmee
schaf je eigenlijk de internationale onderdelen van de innovatieprogramma's
af. De staatssecretaris zal op dit punt ingaan. Ik wilde het echter kwijt,
omdat het voor de tweede termijn van belang is.De heer Aptroot heeft een soortgelijk amendement ingediend over het krimpen
van de EVD en van SenterNovem. SenterNovem en EVD werken opdrachtgestuurd.
Alleen de activiteiten waartoe wij opdracht geven, worden uitgevoerd. Het
aantal werknemers is daaraan gerelateerd. De wens van de heer Aptroot is om
tot één uitvoeringsorganisatie te komen. Die is er in de vorm
van SenterNovem en de EVD. SenterNovem en EVD zijn in toenemende mate gaan
werken voor andere opdrachtgevers, zoals de ministeries van VROM, OCW, LNV,
VW, Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking. Bijvoorbeeld SenterNovem
voert voor bijna 40% opdrachten uit voor het ministerie van VROM. Er
leeft een efficiencywens, er is één loket voor deze doelgroep.
Dat is toch ook in de geest van de wensen van de heer Aptroot. In het coalitieakkoord
zijn doelstellingen geformuleerd die leiden tot nieuwe taken en nieuwe werkzaamheden
voor met name SenterNovem. Voor de uitwerking van de pijlers in het coalitieakkoord,
zoals duurzame energie in ontwikkelingslanden, de doelstellingen van Schoon
en zuinig en het Innovatiepakket, geven verschillende ministeries opdrachten
aan SenterNovem. Ik kan daarom het amendement niet volgen.De heer Aptroot (VVD):De minister stelt dat SenterNovem in opdracht werkt, niet alleen van EZ,
maar ook van VROM en LNV. Maar dat is het bijzondere. Wij hebben allemaal
ingewikkelde regelingen bedacht en dan haalt SenterNovem zogenaamd geld uit
de markt, maar het is allemaal belastinggeld via de ministeries. Daar zit
een organisatie achter met inmiddels 1580 fte's en145 mln. kosten aan salarissen
en kantoren. De minister kondigt aan dat het de komende jaren verder oploopt.
Zij krijgen een groot, nieuw kantoor. Dat is allemaal geld dat aan de strijkstok
blijft hangen. Laten wij nu versimpelen en zorgen dat maximaal 400 mensen
daar een paar regelingen goed uitvoeren. Dan besparen wij geld. Dat kunnen
wij uitgeven aan de echte economie in plaats van aan bureaucratie. Dat moet
een minister van Economische Zaken toch als muziek in de oren klinken?Minister Van der Hoeven:Nee, want u ontneemt mij het instrument om die muziek vorm te geven. Dus
dat doe ik niet. Laten wij eens kijken naar de overhead van SenterNovem en
van de EVD. Ik heb het zelf niet bedacht, het is uit een onderzoek van Berenschot
gekomen. Bij SenterNovem zijn de overheadkosten 11% en bij de EVD 14%.
De overhead van deelnemende agentschappen is 22%. Beide organisaties
hebben een taakstelling van 10% opgelegd gekregen. Dat gebeurt ook.
SenterNovem moet dus sowieso 86 fte's bezuinigen en de EVD 31 fte's. Wij gaan
beide organisaties met het Octrooicentrum Nederland samenvoegen tot één
uitvoeringsagentschap. Je moet wel je werk kunnen doen en de kwaliteit van
je uitvoering kunnen borgen. De klanttevredenheid bij de doelgroepen was in
2007 gemiddeld een 7 en dat wil ik zo houden. Ik vind uw amendement een enorm
schot hagel, gericht op een organisatie die er juist voor is om te zorgen
dat ik uitvoering kan geven aan iets wat u ook belangrijk vindt, namelijk
het goed laten functioneren van de economie.De heer Aptroot (VVD):Vindt de minister nu echt dat de 145 mln. ten goede komt aan de economie?
Of zou het geld toch blijven hangen in de bureaucratie? Ik ben naar de website
van SenterNovem gegaan en ik heb gesproken met mensen die daar werken of gewerkt
hebben. Zij zeggen allemaal dat het veel simpeler en eenvoudiger zou kunnen.
De 14% overhead bestaat uit kosten voor de directie, maar zo langzamerhand
is het allemaal overhead. Volgens mij is 75% overbodig en dus overhead.
Wij moeten daar een keer in snoeien. Maak de regels simpel en zorg voor veel
minder ambtenaren. Houd een paar goede over die die paar regels goed kunnen
uitvoeren en geef de rest terug aan ondernemend Nederland.Minister Van der Hoeven:Ik vind dit echt veel te kort door de bocht. Op een punt ben ik het eens
met de heer Aptroot. Je kunt natuurlijk altijd efficiënter werken. Je
kunt ook iets doen aan de zorgvuldigheid en aan de helderheid van formulieren,
om maar eens iets te noemen. Een van zijn collega's, weliswaar van het CDA,
de heer De Nerée tot Babberich, heeft een voorstel gedaan om daar eens
goed naar te kijken. Wij hebben dat uitgevoerd en wij kijken op dit moment
met een groep bedrijven en met SenterNovem hoe wij de toegankelijkheid kunnen
verbeteren. Ik ben natuurlijk altijd in voor suggesties die iets doen verbeteren.
Dat mag duidelijk zijn.Dat brengt mij tot de opmerking van de heer Ten Hoopen over de effectiviteit
van innovatiesubsidies. Dat subsidie-instrumentarium is een aantal keren doorgelicht.
Mijn voorgangers hebben dat in 2005 aan de Kamer laten weten. Ik heb de Kamer
een recentere brief gestuurd over de verdere stroomlijning van het EZ-instrumentarium.
Er zijn twee dingen aan de hand: ten eerste de effectiviteit van de afzonderlijke
instrumenten en ten tweede de effectiviteit van de totaliteit. In 2007 noemde
de Europese Commissie de Nederlandse totaliteit van instrumenten, die beleidsmix,
een "best practice". Dat pakket bestaat uit verschillende
dingen; er bestaan verschillende soorten prikkels. De WBSO, de innovatievouchers,
IPC's en de innovatiekredieten zitten in dat pakket. Gedeeltelijk zijn die
prikkels op alle ondernemers gericht, met name het mkb. Ook zijn er de innovatieprogramma's
die erop gericht zijn om Nederland te laten excelleren waar dat kan. Dat zijn
de sleutelgebieden. Wij evalueren ze een keer per vijf jaar. De afgelopen
twee jaar waren dat Syntens, de WBSO en de innovatievouchers. In 2009 wordt
dat een midterm review van de innovatieprogramma's met een oordeel over de
sleutelgebieden door het Innovatieplatform. Ook uit het oogpunt van betrouwbaarheid
en stabiliteit moeten regelingen wel de tijd krijgen om hun effectiviteit
te bewijzen. De ene regeling heeft wat meer tijd nodig dan de andere regeling.
Ze zijn in hun algemeenheid effectief. Ik zal de Kamer in ieder geval een
overzicht doen toekomen wat er wanneer wordt geëvalueerd in de komende
tien jaar. Dan kunnen wij bekijken of dat hetgeen is wat de Kamer wil dan
wel of zij nog iets anders wil.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik zou daar graag bij aan willen sluiten. Ten eerste gaat het over belastinggeld.
Ten tweede gaat het over de effectiviteit voor ondernemers. De minister zegt
ons toe in haar antwoord dat zij met een midterm review komt in 2009. Zorg
ervoor dat daar een goed overzicht bij zit en dat erin opgenomen is hoe effectief
een en ander is. Ik deel de argumenten die de minister heeft genoemd, maar
het gaat erom dat wij er inzicht in hebben.Minister Van der Hoeven:Dat is prima, dat is geen enkel probleem. Ik geef dan ook aan wat wanneer
geëvalueerd wordt in de komende jaren, zodat de Kamer dat overzicht erbij
heeft.Mevrouw de voorzitter. Dat was wat ik wilde zeggen over innovatie.Mevrouw Gesthuizen (SP):Wanneer is de minister van plan om in te gaan op het amendement over het
Innovatieplatform dat ik heb ingediend? De besparing van het schrappen van
het Innovatieplatform komt weliswaar ten goede van de toezichthouders, wat
onder de portefeuille van de staatssecretaris valt, maar het lijkt mij dat
de minister van Economische Zaken ook iets vindt van het Innovatieplatform.Minister Van der Hoeven:Natuurlijk vind ik daar iets van. Ik hecht veel waarde aan het Innovatieplatform.
Ik vind het een prima instrument. Het inspireert, het is een katalysator van
economische en maatschappelijke vernieuwing. Kijk naar de acties rondom de
snelle groeiers, het versterken van Holland branding, de langetermijnstrategie
en de maatschappelijke innovatieagenda. Kijk ook naar de onderwerpen waar
wij op dit moment mee bezig zijn; ik noem de sociale innovatie en de mogelijkheden
tot verhoging van de private R&D-investeringen. Om die reden ontraad ik
aanneming van dit amendement. Ik heb ook eerder aangegeven in de schriftelijke
reactie op de moties bij de begrotingsbehandeling 2008 dat de geplande bezuinigingen
op de toezichthouders deel uitmaken van ons streven, tot een betere, slagvaardigere
en kleinere overheid te komen. Ook om deze reden ontraad ik aanneming van
dit amendement.Mevrouw Gesthuizen (SP):In de volksmond heet het Innovatieplatform wel het troetelkind van de
minister-president. De minister-president is blijkbaar ook gehecht aan zijn
knuffel, maar de kritiek is niet van de lucht. Gisteren verscheen het boek
van de heer Nauta, voormalig secretaris van het Innovatieplatform. Daarin
wordt gezegd dat er veel kritiek was ten tijde van het Innovatieplatform.
Een kritisch rapport van Cap Gemini mocht het daglicht niet zien, maar moest
omgeschreven worden in een jubelverhaal. Zijn wij elkaar dan niet voor de
gek aan het houden?Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. Ik neem aan dat ik hier toch niet ben om boekrecensies
te doen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Dat is aan u.Minister Van der Hoeven:Ik heb mijn antwoord gegeven. Ik doe niet aan boekrecensies.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik handhaaf zeker mijn amendement. Ik heb begrepen dat de VVD ook zeer
voor opheffing van het Innovatieplatform is. Ik weet nog dat de PvdA, toen
zij in de oppositie zat, zich zeer kritisch hebt uitgelaten over dit Innovatieplatform.
Aangezien het Innovatieplatform niet veel meer doet dan proefballonnetjes
oplaten en met rare ideeën komen, hoop ik op steun voor het amendement.Minister Van der Hoeven:Maar mevrouw Gesthuizen toch. U moet eens even kijken naar wat het Innovatieplatform
gedaan heeft. Ik heb u net een aantal dingen genoemd. Er is uitgebreid gesproken
over de herwaardering van het beroepsonderwijs. Voor de Nederlandse kenniseconomie
zijn sleutelgebieden aangewezen, waar op dit moment in wordt geïnvesteerd.
Innovatiebeleid concentreert zich op de vorming en de uitbouw van sterktes
in de kenniseconomie. Kennisvouchers komen uit de koker van het Innovatieplatform.
Inmiddels is het een exportartikel geworden. De kennisinvesteringsagenda is
gemaakt door het Innovatieplatform. In het kennismigrantenbeleid is een doorbraak
bereikt dankzij het Innovatieplatform. Ik moet wel toevoegen dat deze resultaten
behaald zijn ná het vertrek van de eerste secretaris van het Innovatieplatform.De heer Aptroot (VVD):Ik heb gisterochtend vragen gesteld aan de minister-president en de minister
van Economische Zaken over het functioneren van het Innovatieplatform. Ik
wacht de antwoorden daarop af.Ik vraag mij af wat de minister van Economische Zaken vindt van een indruk
die in dat boek en in perspublicaties wordt gegeven. Niet de huidige minister
van Economische Zaken, maar de minister van OCW uit het vorige kabinet zou
de dwarsligger zijn geweest die niet goed met collega's wilde overleggen in
het Innovatieplatform.Minister Van der Hoeven:Jee, en dat alleen maar op basis van een boek dat iemand geschreven heeft.
Ik kwalificeer het boek eigenlijk meer als gekwetste gevoelens die als oorlogsschepen
terugkomen. Meer wil ik er echt niet over zeggen.De voorzitter:Dat vind ik wel een mooie poëtische tekst. Gaat u verder over het
ondernemerschap.Minister Van der Hoeven:Ondernemerschap zit in de lift. Op dit moment is 12% van de beroepsbevolking
ondernemer. Dat vind ik prima, maar wij zijn er nog niet. Ik wil graag dat
er meer starters komen. Ik wil ook dat er meer snelle groeiers komen in 2011.
Om die reden hebben wij daar een specifieke actie op gezet, die overigens
ook weer afkomstig is uit de boezem van het Innovatieplatform.De PvdA-fractie vroeg naar mijn plannen voor de versimpeling van bedrijfsoverdracht.
Ik ondersteun ondernemerschap en de bedrijfsoverdracht in generieke zin ook.
Er is een aantal fiscale knelpunten aangepakt. Wij zorgen op dit moment via
het overdrachtpakket voor adequate voorlichting over bedrijfsoverdracht. Wij
verstrekken dat gratis aan ondernemers. Het is prima om eventueel resterende
knelpunten aan te pakken. Dat is bijvoorbeeld ook de reden dat ik op niet
al te lange termijn een rondetafelbespreking heb georganiseerd met een aantal
familiebedrijven, die op dit moment ook geconfronteerd worden met de overdracht
van hun bedrijf. Een familiebedrijf zit echt in een andere situatie dan een
ander bedrijf. Het hele vermogen van de familie zit in het bedrijf.In Limburg is er een eigen initiatief ontplooid. Het heet Take Over en
is afgelopen maandag gepresenteerd. Ik was daarbij en heb een exemplaar van
het plan in ontvangst mogen nemen. Ik denk dat het prima is dat de regio het
voortouw neemt in de ontwikkeling van regionale projecten, en daarbij de Kamers
van Koophandel betrekt. Als er zaken in zitten die eigenlijk nationaal uitgerold
moeten worden, dan kan men altijd bij mij aankloppen. Dat heb ik afgelopen
maandag ook gezegd. Ik ben erg benieuwd hoe het gaat uitpakken. Misschien
dat er een aanvulling in zit op datgene wat wij al doen en wat nog uit het
overleg met de familiebedrijven komt.De heer Van der Ham (D66):De minister is nog niet ingegaan op het amendement op stuk nr. 17, dat
gaat over de innovatieprestatiecontracten.Minister Van der Hoeven:Vanaf 2009 hebben wij daar structureel geld voor vrijgemaakt. Daarmee
loopt het budget op tot 20 mln. Het geld staat voor een deel op de aanvullende
post bij Financiën en is dus nog niet zichtbaar in de begroting van Economische
Zaken voor 2009. In de Voorjaarsnota 2009 zal de ophoging geëffectueerd
worden. Overigens zullen wij in ieder geval proberen om in 2008 de vragen
zo veel mogelijk te honoreren. Ik denk dat het amendement niet nodig is; ik
vind het overbodig.De heer Van der Ham (D66):Het is iets extra's. Mkb'ers kunnen goed met de innovatieprestatiecontracten
uit de voeten. Juist in een tijd waarin de minister er ook met allerlei andere
maatregelen voor wil zorgen dat de bedrijvigheid toeneemt, kan een impuls
op dit punt heel gunstig zijn. De dekking is misschien ook niet zo pijnlijk
als die van andere voorstellen. Het gaat om innovatie die zou kunnen uitmonden
in betere exportposities. Ook wat dat betreft hoeft het een het ander niet
te bijten. Ik hoop dus dat de minister met enige sympathie naar dit amendement
wil kijken.Minister Van der Hoeven:Dat was ik niet van plan.De heer Van der Ham (D66):U kijkt nu wel heel sympathiek, dus ik heb enige hoop...Minister Van der Hoeven:Het geldt ook voor de dekking. Als ik daar sympathiek tegenover zou staan,
krijg ik ruzie met mijn staatssecretaris. U haalt namelijk geld weg bij artikel
5, doelstelling 3, en het gaat juist om de internationale economische betrekkingen.
Gevolg daarvan is dat een programma als "2gether" gewoon niet meer
mogelijk is. Het kan niet de bedoeling zijn aan de ene kant in het kader van
de IPC's voor de branches middelen te regelen om die vervolgens weg te halen
bij individuele bedrijven. Door middel van "2gether" hebben wij
er al voor gezorgd dat er meer programma's verwezenlijkt kunnen worden. In
2009 willen wij 30 tot 45 programma's uitvoeren. Daar wordt ook op gerekend.
Als wij praten over een stabiele en betrouwbare overheid, moeten wij echt
niet doen wat er in het amendement staat. In die zin vind ik dit amendement
niet sympathiek.De heer Van der Ham (D66):De minister vindt de doelstelling wel sympathiek. Dan kan zij toch ook
naar de dekking kijken?Minister Van der Hoeven:Ik heb aangegeven hoeveel geld er nog in de voorraadkast zit. Bij de Voorjaarsnota
komt dat ter beschikking. Ik denk dat dat voldoende is.Ik ga verder met het regionale beleid en de decentralisatie van dat beleid.
Er moet centraal gebeuren wat centraal kan. Je moet alleen maar decentraal
doen wat niet meer centraal kan. Ik geef daar twee voorbeelden van. Met het
IPO heb ik in het Bestuursakkoord 2008 afgesproken dat de op de regio gerichte
rijksmiddelen decentraal worden verdeeld op basis van nationale kaders. Dat
blijft zo. Pieken in de Delta is een nationaal programma en het is niet mogelijk
om daar een regionaal Pieken in de Delta van te maken. De haven en het industriecomplex
in Rijnmond, mainport Schiphol en de High Tech regio Zuidoost-Nederland zijn
drie voorbeelden van pieken met een economische uitstraling die hun weerslag
hebben op de provincie en ver daarbuiten. In 2009 zal ik nader bepalen welke
nationale kaders er nodig zijn voor de nationale pieken na 2010. Uiteraard
zal ik daar samen met het IPO over spreken.Over de bedrijventerreinen heeft de Taskforce Herstructurering onlangs
een advies uitgebracht. Daar komt nog een reactie van het kabinet op. Ik zie
een beperkte taak voor het Rijk, omdat het bij de herstructurering van bedrijventerreinen
bij uitstek gaat om regionale overwegingen. Gemeenten en provincies zullen
echt moeten samenwerken om vaart te zetten achter de herstructurering van
bedrijventerreinen. Natuurlijk gaat het ook om het terugdringen van administratieve
lasten, een erg belangrijk punt.Mevrouw Vos heef een amendement ingediend over ophoging van het BSRI.
Ik snap dat eigenlijk best wel, maar wij moeten dit echt niet doen, en ik
zal u zeggen waarom niet. Vorig jaar is het BSRI opgehoogd, ook als gevolg
van een amendement, en dat geld kon niet worden weggezet. Ik ben bezig een
bepaald bedrag door te schuiven naar het volgend jaar, dan hebben wij dat
al, maar als dat bedrag nog eens wordt verhoogd, waarbij het geld ergens anders
weg wordt gehaald – moet dat nu zo, vraag ik mij af –
vind ik dat wij dat echt niet moeten doen. Vorig jaar hebben wij gesproken
over een aanvraag in het noorden des lands, maar die aanvraag is er nog steeds
niet. Het kan niet zo zijn dat wij geld gaan reserveren, terwijl nu al blijkt
dat de reservering die ten gevolge van een vorig amendement is gemaakt, niet
kan worden weggezet. Dan moet ik moeite doen door het door te schuiven naar
volgend jaar. Vorig jaar heb ik al aangegeven dat ik, mocht het zo zijn dat
daar een knelpunt ontstaat, bij de Kamer terugkom. Die belofte houd ik gestand.Mevrouw Vos (PvdA):Volgens mij snappen wij elkaar helemaal. Als die aanvraag er komt –
belangrijk voor de regionale werkgelegenheid – is 12,5 mln. te weinig.
Mocht de aanvraag er komen en er is meer geld nodig om de bedrijvigheid daar
te houden, dan gaat u dat geld dus vinden.Minister Van der Hoeven:De aanvraag is er nog niet, en er lopen nog een aantal andere problemen
die moeten worden opgelost en te maken hebben met vergunningen. Als ik zie
dat het de goede kant opgaat en wij moeten dat op een andere manier financieren
dan binnen het BSRI, dan zoeken wij naar een oplossing. Het punt is dat het
er nog niet is. Vorig jaar hebben wij dit debat ook gehad. Stel dat ik het
volgend jaar niet krijg, dan moet ik weer gaan doorschuiven. Ik weet dan al
wat mijn collega van Financiën gaat zeggen, namelijk: Van der Hoeven,
je bent toch niet helemaal slim bezig daar. En dat wil ik niet.Mevrouw Vos (PvdA):Die aardige minister van Financiën zal dat nooit tegen u zeggen.
Maar als ik u goed heb begrepen zegt u: als het er komt, dan reserveer ik
het. In dat geval trek ik het amendement voorlopig in.De voorzitter:Voorlopig intrekken kan niet. U kunt het intrekken of niet.Mevrouw Vos (PvdA):Dan trek ik het helemaal in.De voorzitter:Het amendement-Vos (stuk nr. 15) is ingetrokken.Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. Ik ben hiermee gekomen aan het einde van mijn beantwoording.
Ik zou het op prijs stellen als de staatssecretaris het vervolg mag beantwoorden.De voorzitter:Hij ook, denk ik.Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter. Ook ik dank de fracties voor hun inbreng in eerste termijn.
Laat ik eerst iets zeggen over de internationale aspecten van de kredietcrisis.
Het begon allemaal met die ninjahypotheken – dat staat voor "no
income, no job" – die men in Amerika kon krijgen op een huis. En
opeens zit je in Nederland met de gevolgen. Dat toont ook de kwetsbaarheid
van internationale verwevenheid, van open markten, van globalisering. Het
draagt ook niet bij aan het vertrouwen in globalisering. Daarom is het ook
goed dat wij als kabinet blijven zeggen wat wij eraan doen, wat de oorzaken
zouden kunnen zijn en wat mogelijke oplossingen zijn.Een van de dingen waarop ik dan teruggrijp, is het SER-rapport dat voor
de zomer is verschenen, dus voordat de financiële crisis echt uitbrak.
Ik vond dat een heel erg goed rapport, omdat het heel duidelijk aangaf dat
Nederland per saldo profiteert van globalisering. Zo constateerde het rapport
ook dat er in de wereld heel veel armoede verdwenen is. Voor sommigen is dat
wellicht een open deur. Wat ik nog veel sterker vond in het rapport van de
SER was dat men constateerde dat Nederland heel veel kan; ook binnen een open
internationale wereldeconomie hebben wij heel veel beleidsruimte. Het gaat
dan om eigen beleidsruimte in Nederland en om de te benutten internationale
beleidsruimte. Uit de financiële crisis kan in ieder geval de les worden
getrokken dat de internationale afspraken beter moeten. De internationale
markten zijn wel verbonden geraakt maar de internationale afspraken op het
terrein van financiële producten en handelsproducten zijn helaas nog
niet stevig genoeg.De crisis is hier na de zomer begonnen, maar ik had zelf al een kleine
crisis in de zomer. Dat was toen na tien dagen onderhandelen in Genève
de WTO-ronde mislukte. Dat was ongelofelijk jammer, juist omdat een succes
van die onderhandelingen had kunnen leiden tot verbetering van het multilaterale
stelsel, met name ten behoeve van de armere landen en de kwetsbare producenten
zoals in India. Ik denk dat met name de Amerikaanse regering moest wennen
aan de nieuwe machtsverhoudingen. Als wij het niet multilateraal doen, wordt
het er niet beter van. Daar ligt de oplossing, de sleutel voor succes. Dat
geldt ook voor het internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.De heer Van der Ham (D66):Terecht zegt de staatssecretaris dat er internationaal veel betere afspraken
moeten worden gemaakt. Ook wij zijn teleurgesteld over de uitkomsten van de
WTO-onderhandelingen. Maar wij moeten niet alleen maar naar buiten kijken.
Er zijn ook internationale afspraken gemaakt waar Nederland zich niet voldoende
aan houdt. Kijkend naar de Lissabondoelstellingen en naar de wijze waarop
wij investeren in kennis en in research and development, hangen wij onderaan
het lijstje. Tegen deze staatssecretaris voor buitenlandse handel, die toch
ook af en toe omkijkt en denkt: wat gebeurt er eigenlijk in
mijn eigen land, zeg ik dat hier toch zo nu en dan een tandje bijgezet kan
worden. Wat vindt hij daarvan? De Raad van State en het CBS constateren ook
dat in Nederland de afgelopen jaren de trend is dat minder wordt uitgegeven
aan R&D en aan kennisinstellingen. Wat vindt hij daarvan, in plaats van
alleen naar buiten te kijken en te zeggen dat anderen onvoldoende doen? Nederland
doet ook niet voldoende.Staatssecretaris Heemskerk:Ik constateer dat dit kabinet bijvoorbeeld op het terrein van de lerarensalarissen,
waar de afgelopen jaren niet veel bij kwam, als een van de eerste maatregelen
1 mld. extra hebt uitgetrokken. Dit is een van de allerbelangrijkste manieren
om Nederlanders en uiteindelijk ook Nederlandse producten kennisintensief
te maken. Dat is wel gerealiseerd. Bij deze begroting zie je bijvoorbeeld
dat wij zorgen voor een lastenverlichting ten opzichte van het trendpad. Tegelijkertijd
komt er een extra FEZ-ronde waarin voor een aantal kennisprojecten 500 mln.
extra wordt uitgetrokken. Binnen de bestaande budgettaire ruimte doen wij
dus het maximale om de kenniseconomie te versterken. De private R&D hebben
wij helaas niet aan een touwtje. Wij moeten helaas constateren dat het bedrijfsleven
in Nederland achterblijft met private kennisinvesteringen.De heer Van der Ham (D66):Mijn eerste vraag daarover is hoe u een beroep doet op dat bedrijfsleven
om daaraan meer te doen. In het algemeen overleg zullen wij nog spreken over
de Kennisinvesteringsagenda. Ik zie hoe u daar optelt en ook de gratis schoolboeken
onder de Kennisinvesteringsagenda plaatst. Dat moet u als staatssecretaris
voor buitenlandse handel onmiddellijk van de kaart vegen en u moet zeggen
dat dit geen investering in kennis is, maar hooguit een compensatiemaatregel
voor de koopkracht. Hoe kunt u als staatssecretaris accepteren dat dit op
de Kennisinvesteringsagenda staat en meetelt in het budget dat de rijksoverheid
uittrekt voor kennis?Staatssecretaris Heemskerk:Ik weet dat je bij het ene schoolboek veel kennis opdeed en dat dit wat
minder was bij het andere schoolboek. Volgens mij wil de heer Van der Ham
een uitgebreid debat over de kennisinnovatieagenda. Dat is de dikke brief
die gisteren is verstuurd. Ik vraag hem dat debat te voeren als die agenda
aan de orde is. Ik neem een aantal internationale elementen mee, lessen die
wij uit de crisis trekken. Ik trek een andere les, namelijk dat deze crisis
wordt aangegrepen voor verkeerd internationaal beleid en dat wij teruggaan
naar protectionisme. Je ziet opeens dat het Stabiliteitspact ook binnen Europa
ter discussie wordt gesteld. Over de 3%-tekortnorm waarachter zich
zelfs Jan Marijnissen had geschaard, zeggen landen dat deze omhoog kan. Je
moet er toch niet aan denken dat er grote staatssteun komt voor specifieke
sectoren. Ik noem de auto-industrie, daar is dan onze NedCar het slachtoffer
van. Die reflex zullen wij internationaal, multilateraal, tegen moeten houden,
want dan gaat het echt de verkeerde kant op. Dat moeten wij doen via internationale
samenwerking en multilaterale verdragen, maar blijvend bij die stabiele betrouwbare
uitgangspunten die Nederland internationaal altijd hebt uitgedragen.Mevrouw Gesthuizen (SP):De discussies lopen een beetje door elkaar heen, want wij spraken zojuist
met de minister nog over innovatie en nu spreken wij over innovatie-investeringen
in onderzoek en ontwikkeling met de staatssecretaris. Ik doe daarom nu mijn
duit in het zakje. Wat is de reactie van de staatssecretaris? Ik heb gisteren
in mijn betoog aangegeven dat wij achterlopen met onze publieke gelden in
vergelijking met bijvoorbeeld een land als China. Dat heeft zijn publieke
investeringen in onderzoek opgeschroefd van 0,6% bnp naar 1,3%
bnp. Dat zou ook onze Nederlandse doelstelling moeten zijn. Die halen wij
echter bij lange na niet. Wat is daarop de reactie van de staatssecretaris?Staatssecretaris Heemskerk:Ik weet niet precies hoe de statistieken in China in elkaar zitten en
of alles klopt wat de bureaus zeggen. Als ik daar op bezoek ben, hebben zij
hele tritsen tot drie cijfers achter de komma. Ik heb geantwoord op een vraag
van de heer Van der Ham, maar ik heb geen behoefte om met u opnieuw het hele
debat over de kennisinnovatieagenda te gaan voeren. Dat doet u nog een keer
naar aanleiding van de brief die het kabinet gisteren heeft gestuurd.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik heb in mijn eerste termijn al aangegeven dat ik een motie op dit punt
overweeg. Dit onder andere omdat ik graag inzichtelijk wil krijgen tot in
hoeverre ons bedrijfsleven nu profiteert van het hier aanwezige kennisinfrastructuurnetwerk.
Die motie kondig ik nu vast aan.Staatssecretaris Heemskerk:In een amendement, volgens mij van de heer Van der Ham, wordt voorgesteld
te bezuinigen op het internationaal instrumentarium. Ik denk dat dat onverstandig.
Het is overigens niet een ontzettend groot bedrag op de begroting van EZ.
Ik denk echter dat het heel nuttig is om bedrijven een steuntje in de rug
te geven om die stap naar een eerste buitenland te zetten. Dat is het PSB;
vanaf 1 januari 2009 heet dat programma Prepare to start. Wij hebben
ook 2gether, om bepaalde consortia op specifieke markten te kunnen laten aansluiten
bij de specifieke kennis van het Nederlandse bedrijfsleven. Ik denk dat het
onverstandig is, juist als je ziet dat de groei in Europa flink achterblijft,
om op instrumenten die betrekking hebben op verderaf gelegen markten, China
en India, te gaan bezuinigen. Ook in die landen zakt de groei in, maar dat
gaat dan van 10% naar 8% of 6%. Er zijn dus wel degelijk
kansen. Ik denk dat het belangrijk is dat het Nederlandse bedrijfsleven gebalanceerd
blijft groeien, niet alleen binnen Europa, maar juist ook op verderaf gelegen
markten. Daar hebben wij dus twee nieuwe instrumenten voor opgenomen in de
begroting van EZ.Er is een transitiefaciliteit als gevolg van de aanpassingen van het ORET-instrument
van Ontwikkelingssamenwerking. Daar waar het beter gaat in landen als India,
China, maar bijvoorbeeld ook Vietnam, trekt Koenders zich een beetje terug
en dan profiteert het Nederlandse bedrijfsleven extra van ontwikkelingssamenwerkingshulp.
Daar komen wij binnen met nog een klein beetje ondersteuning via de transitiefaciliteit.
Een ander instrument dat wij ook in de brief van dinsdagochtend hebben aangekondigd,
is een kredietinstrument, Faciliteit Opkomende Markten (FOM), dus kredietverlening
via de FMO. Tot mijn verbazing wordt dat eigenlijk onvoldoende benut door
bedrijven. Door de kredietcrisis zullen wij het wel meer gaan benutten, maar
ook die FOM willen wij aantrekkelijk maken en goed onder de
aandacht brengen van exporterende en investerende Nederlandse bedrijven.De heer Van der Ham (D66):Natuurlijk is dat ook allemaal prima, maar het punt is dat het bedrijfsleven
verwacht dat veel gebruik zal worden gemaakt van die IPC. Het amendement is
bedoeld om die te vergroten. Die regeling is namelijk heel aantrekkelijk en
toegankelijk. U zegt dat u het niet zo hebt op de dekking. Ik vroeg net al
in een interruptie bij mevrouw Van der Hoeven, de minister van Economische
Zaken, of zij wel bereid was om te bezien of dat potje groter kan. Waarschijnlijk
is dat potje te knellend. Dan zie je vaak dat de markt zegt: ik doe die poging
al niet eens meer, want er is een te grote kans dat ik het niet krijg, ook
al heb ik een goed plan. Dat plafond is te laag. Wilt u in het voorjaar bezien
of daar een verhoging kan plaatsvinden?Staatssecretaris Heemskerk:Laten wij eerst maar eens kijken hoe het gaat lopen. Ik weet dat het bedrijfsleven
teleurgesteld is als men er niet voor in aanmerking komt. Datzelfde geldt
echter voor het programma To get there als men iets moois op wil gaan zetten
in China. Als men het dan niet krijgt, is men ook teleurgesteld. Dat betekent
niet dat wij dan opeens al die potten moeten verhogen. Wij moeten toch ook
kijken naar het totale begrotingsbeeld. Laten wij dus eerst maar eens kijken
hoe ver wij komen.De heer Van der Ham (D66):Natuurlijk, de bomen groeien niet tot in de hemel. Dat is zeker waar.
Maar er zijn mensen die een kwalitatief goed plan hebben en die alleen maar
tegen het probleem van een krap budget aanlopen, terwijl u en ik zeggen: dat
is een fantastisch plan en dat zou je moeten uitvoeren. Dat zou ook voor internationale
concurrentieposities soms heel gunstig kunnen zijn. Er is ook een overlap
met andere instrumentaria. Dan denk ik toch: laten wij dan even gul zijn en
ervoor zorgen dat juist op het moment dat, met name, de mkb'ers in de problemen
zitten, zij die steun in de rug kunnen krijgen. Dat vraag ik u.Staatssecretaris Heemskerk:Als er fantastische plannen zijn en het gaat bij de een wat minder snel
dan bij de ander, dan is er altijd een mogelijkheid om bij Voorjaarsnota wat
te doen. Daar zullen wij dan welwillend naar kijken.De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. Een poging om de welwillendheid van het kabinet nog wat te
vergroten. Als wij naar de FOM kijken, de financiering voor opkomende markten,
zien wij dat het geld voor een behoorlijk deel blijft liggen. Enkele ondernemers
die het krijgen, hebben mij verteld dat zij toch naar die nieuwe markten zouden
gaan om te investeren en dat het dan heel leuk is als ze er een paar ton extra
bij krijgen. Als je kijkt naar die IPC's, de innovatieprestatiecontracten,
dan duurt het lang voordat ondernemers dat voor elkaar hebben. Een aantal
ondernemers moet samenwerken, er komt een brancheorganisatie bij. Dan lukt
het als ze een halfjaar bezig zijn en dan is het loket dicht omdat het geld
op is. Als nu in de praktijk blijkt dat aan het ene nauwelijks behoefte is
en men het gek vindt dat men geld krijgt en aan het andere meer behoefte bestaat,
dan schuiven wij toch gewoon in het budget, zoals de heer Van der Ham voorstelde?Staatssecretaris Heemskerk:U maakt een karikatuur van die FOM. Twee weken geleden heb ik een bedrijf
in Rusland bezocht dat via een FOM-krediet een investering heeft kunnen doen
in de isolatie van kabels.De voorzitter:Ik popel van nieuwsgierigheid: wat is FOM?Staatssecretaris Heemskerk:Faciliteit Opkomende Markten.De voorzitter:Ook leuk voor de mensen thuis om dat te weten.Staatssecretaris Heemskerk:Dat is een kredietinstrument dat via de FMO loopt, de financierings...
De puntjes zijn uit de afkorting gehaald, ik weet het niet precies meer.De heer Aptroot (VVD):Volgens mij Financieringsmaatschappij Ontwikkelingssamenwerking!Staatssecretaris Heemskerk:Het loopt in ieder geval dus via de FMO. Dat bedrijf zei dat het nooit
op die Russische markt had kunnen komen zonder dat krediet. Het zou u moeten
aanspreken dat het geen subsidie is, maar een krediet, dus wordt het terugbetaald.
Het gaat nu zo goed dat het volgende krediet voor dat bedrijf niet meer hoeft
te lopen via de FMO maar via reguliere banken. Dat is net de versneller die
wij nodig hebben.De heer Aptroot (VVD):Als het kredietverlening is, is het toch een andere regeling dan degene
waarover de heer Van der Ham en ik net spraken. Ik zou dan tegelijk antwoord
willen op de vraag die ik gisteren al heb gesteld. Volgens een persbericht
van het ministerie heeft staatssecretaris Heemskerk op woensdag 1 oktober
0,5 mln. beschikbaar gesteld om energiebesparing in het Russische mkb te stimuleren
met als argument dat de opdracht meestal wel naar Nederlandse bedrijven gaat.
Ik vind het van de zotte dat wij zomaar bij een of ander bezoek 0,5 mln. cadeau
geven voor het Russische mkb. Geef dat geld aan het Nederlandse mkb!Staatssecretaris Heemskerk:U hebt blijkbaar de opvatting dat alles wat aan buitenlandinstrumentarium
en aan andere landen wordt besteed, weggegooid geld is. Ik ben dat niet met
u eens. Dat komt niet altijd terug, maar vaak wel, juist omdat Nederland erbij
betrokken is, bijvoorbeeld zelfs via overheid-tot-overheidsprogramma's. Laat
ik een ander voorbeeld geven. In Vietnam betaalt collega Koenders voor ondersteuning
van de Vietnamese mededingingsautoriteit. Dat is fantastisch voor de Nederlandse
bedrijven die daar beginnen. Wij zouden misschien tien jaar geleden nog een
kartelparadijs zijn, daar moeten nog steeds de eerste beginselen van mededinging
worden ontwikkeld. Als die wel ontwikkeld worden, profiteren juist fatsoenlijke
bedrijven met goede producten er meer van.De voorzitter:Heel kort, mijnheer Aptroot, het was al uw tweede keer!De heer Aptroot (VVD):Deze onderbouwing van ontwikkelingssamenwerking onderschrijf ik volstrekt
niet. Ik wil gewoon naar de vraag die ik heb gesteld. Hoe is het toch te verantwoorden
naar de Nederlandse belastingbetaler dat de staatssecretaris op bezoek in
Rusland trots een persbericht uitgeeft waarin staat dat er 0,5 mln. beschikbaar
wordt gesteld voor energiebesparing in het mkb, terwijl onze ondernemers die
wat hulp willen voor de beveiliging van winkels – het voorstel van de
heer Van der Vlies – niets kunnen krijgen!De voorzitter:Punt gemaakt!Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter. Op het geld van de heer Van der Vlies en de heer Ten Hoopen
kom ik nog uitgebreid terug, maar ik denk dat wij die 0,5 mln. terug zullen
verdienen via opdrachten aan Nederlandse bedrijven. Het tweede argument is
dat het inderdaad ook nog eens een keer beter is voor het milieu. 0,5 mln.
in Rusland heeft misschien wel vier keer zoveel milieurendement als 0,5 mln.
in Nederland. Het mes snijdt dus aan twee kanten, maar blijkbaar bent u niet
voor een beter milieu en internationale handel!De voorzitter:Ik vraag uw allen om beknopter te vragen en beknopter te antwoorden, want
wij hebben vandaag nog wel andere zaken op het programma!De heer Graus (PVV):Mevrouw de voorzitter. Ik heb het ook al aan de minister gevraagd maar
mogelijk ziet de staatssecretaris het anders. Al die maffe Vogelaarwijken
en al die vormen van ontwikkelingshulp! Iedere dag vallen er bedrijven om
in Nederland. Er is crisis in Nederland. Iedere dag krijg ik mailtjes van
mensen die zeggen dat zij al drie weken geen omzet hebben gehad en u gaat
sinterklaas spelen in Rusland. Houd dat geld! U speculeert! In deze tijd is
het onverantwoord om te speculeren of uit te gaan van begrippen als: ik verwacht
dat, of ik denk dat. Alles moet zeker zijn. Alles moet hier in het land blijven
voor onze burgers en onze bedrijven. Is de staatssecretaris het hiermee eens?Staatssecretaris Heemskerk:Nee, ik ben het daarmee volledig oneens. Nederland is in het verleden
groot geworden doordat het niet schuilde achter de dijken en alleen maar alles
deed voor Nederlanders, door Nederlanders en met Nederlanders. Juist het feit
dat wij ons hebben opengesteld, zowel door internationale handel te drijven
en onze rol te spelen in Europa en op het wereldtoneel als door het openstellen
van de Nederlandse samenleving, heeft ons veel meer goeds gebracht dan wanneer
wij ons zouden hebben beperkt tot voor en door Nederlanders. Ik maak nu gelijk
de sprong naar de wijkeconomie, want dit wil niet zeggen dat wij de wijken
dan maar moeten laten versloffen. Mevrouw Vogelaar maar ook tal van andere
collega's zijn volop bezig om de mensen te ondersteunen die problemen ondervinden
in de wijken.De heer Graus (PVV):Is de staatssecretaris het ermee eens dat er eerst een gelijk speelveld
moet worden gecreëerd? Wij moeten het geld netjes binnenhouden voor onze
burgers en bedrijven. Pas na de crisis kan de staatssecretaris weer sinterklaas
gaan spelen. Dat hangt natuurlijk wel af van de vraag of hij dan nog in de
regering zit. Is hij het ermee eens dat wij eerst pas op de plaats moeten
maken, moeten stoppen met ontwikkelingshulp en alles eerst hier voor de burgers
en bedrijven van ons land moeten houden, voor Nederlandse burgers en Nederlandse
bedrijven?Staatssecretaris Heemskerk:Nee, ik ben het heel erg oneens met de heer Graus. Juist door internationaal
actief te zijn op het terrein van veiligheid, armoedebestrijding, de ontwikkeling
van het bedrijfsleven, onderwijs en uitwisselingsprojecten, juist door de
grens over te gaan, mijnheer Graus, helpen wij de Nederlandse economie, de
Nederlandse burger en het Nederlandse bedrijfsleven.Een van de dingen die wij bijvoorbeeld voor de wijken doen, is op tal
van terreinen het ondernemerschap te ondersteunen door middel van microfinanciering,
het wetsvoorstel Bedrijfsgerichte gebiedsverbetering dat voorligt, en zo verder.
De Kamer heeft een overzicht ontvangen van hetgeen het ministerie van Economische
Zaken allemaal kan en wil doen. Over dit onderwerp is een algemeen overleg
geagendeerd voor 18 november aanstaande. Uit dit overzicht blijkt dat
hieraan vervolg wordt gegeven in alle gemeenten en specifiek in de Vogelaarwijken.Een van de manieren om ondernemers in de wijken te ondersteunen, is het
terugdringen van de administratieve lasten, de aanpak van de regeldruk en
verbetering van de dienstverlening door de overheid. Naar mijn mening heeft
een aantal woordvoerders in de eerste termijn het interview met staatssecretaris
De Jager wat kort samengevat. Alsof hij zou hebben gezegd dat 25% niet
belangrijk zou zijn. Ik heb dit nog eens nagelezen. Hij heeft gezegd: natuurlijk
gaan wij voor die 25%, maar het allerbelangrijkste is dat de ondernemers
het ook merken. 25% is een harde doelstelling. De voortgangsrapportage
wordt volgende week besproken in de ministerraad. Daarna komen wij ermee naar
buiten. Wij doen er alles aan, en met ons alle collega's, om die 25%
te halen. Ik heb al eerder gezegd dat dit niet eenvoudig is. Wij zijn veel
ambitieuzer dan het vorige kabinet. Daar waar het vorige kabinet is gestopt,
doen wij er nog eens 25% af. Dit is een netto doelstelling. Bovendien
hebben wij de definities aangescherpt. Echter, niet alleen percentages, want
de ondernemers zeggen dat zij niets merken van die 18% van de heer
Aptroot, van het vorige kabinet. Het gaat daarnaast om merkbaarheid. Dus inderdaad
wordt de eerstedagmelding afgeschaft, wordt er een kwartaalaangifte in plaats
van een maandafgifte van de btw ingevoerd, wordt de loonheffing vereenvoudigd.
De heer Van der Vlies noemde nog een aantal zaken als risicoanalyse, arbo,
bhv. Wij komen hierop terug bij de voortgangsrapportage.De heer Aptroot stelde nog een vraag over de horecaondernemer. Krijgt
die met meerdere toezichthouders te maken? Is het uitgangspunt van een inspecteur
voor de horeca losgelaten? Ik kan hem geruststellen. Dit is niet het geval.
Sinds 1 januari hebben de horecaondernemers te maken met een basisinspectie
per jaar.De voorzitter:Waren dit al uw punten over de regeldruk? Dan geef ik nu het woord aan
de heer Aptroot.De heer Aptroot (VVD):Ik ben tevreden met het antwoord van de staatssecretaris. De 25%
blijft gewoon een harde taakstelling. Dat is prima en ik ben er trots op dat het vorige kabinet zo met het Kamerlid Aptroot werd vereenzelvigd.
Ik ben ook akkoord met het eenduidig toezicht voor de horeca, maar ik heb
nog gevraagd of er geen invoeringsprogramma kan komen voor de andere sectoren.
Voor het normale mkb-bedrijf, het normale kantoor en voor het industriële
bedrijf, zeg maar overal, zou er eenduidig toezicht moeten komen.Staatssecretaris Heemskerk:Ook veel andere Kamerleden hebben getrokken aan die 18%; laat ik
dat meteen proberen goed te maken. U krijgt twee rapportages: een voortgangsrapportage
over de administratieve lasten een rapportage over de vernieuwing van het
toezicht. Die rapportage wordt gemaakt in het kader van het project Eenduidig
Toezicht en daarin wordt ingegaan op die specifieke inspectievraagstukken.De heer Van der Vlies (SGP):Het is goed dat er binnenkort weer een voortgangsrapportage komt. Wij
hebben in het verleden gevraagd: wat snoeien wij nu eigenlijk, dor hout of
ook levend hout? Dat laatste is natuurlijk lastiger, maar het moet wel gebeuren.
Over anderhalve week komen de stukken via de ministerraad naar de Kamer. Zitten
daar dan ook behapbare, kant-en-klare concrete voorstellen in voor een wetswijziging
en een lagere regelgevingwijziging? Want dan zijn wij echt effectief bezig.
De fase van plannen maken hebben wij allang gehad.Staatssecretaris Heemskerk:Van papier worden de ondernemers niet wijzer. Het gaat inderdaad via wet-
en regelgeving. In die voortgangsrapportage staat ook wanneer u dat kunt verwachten.
Ik noem als voorbeeld de eerstedagsmelding. Het zou het snelste zijn om dat
via het Belastingplan te regelen in plaats van via een apart wetstraject.
Maar zo zullen wij dat uiteenzetten.Wij doen veel aan veilig ondernemen. Veiligheid is natuurlijk een groot
en complex probleem. Af en toe is het ook een waterbedprobleem. Als je het
hier wat veiliger maakt, komt het daar omhoog. Het omvat repressie en preventie.
Een hele keten moet hiervoor samenwerken. Het betreft niet alleen het vorig
jaar aangenomen amendement van 12 mln. Er moet meer gebeuren. Wij werken samen
in het Nationaal Platform Criminaliteitsbestrijding met VNO-NCW, MKB-Nederland,
het Platform Detailhandel Nederland, de VNG, het Openbaar Ministerie, het
Verbond van Verzekeraars en de collega's van BZK en Justitie. Om die hele
publiek-private keten te realiseren en praktisch te laten zijn, werken wij
met Actieplannen Veilig Ondernemen. De minister van Justitie komt zeer binnenkort
met een voortgangsrapportage over criminaliteit. Hij gaat daarin in op vragen
die gesteld zijn bij de bijeenkomst met de detailhandel over de gebrekkige
aangifte en opsporing. Dat kan natuurlijk niet. Als mensen overvallen worden,
dan doen zij niet eens aangifte meer, omdat zij het idee hebben dat er niets
mee gebeurt.Er is een project voor winkelstraatmanagers uit het derde convenant met
de detailhandel. Wij hebben een tweede convenant gesloten met de transportsector.
Die is in het vierde kwartaal van 2008 gereed. Inderdaad hebben wij ook het
amendement over de veiligheid van kleinere ondernemers.Tegen de heer Ten Hoopen zeg ik dat er wellicht sprake is van een misverstand
over die 12 mln. Bij de vorige behandeling van de begroting is er een amendement
aangenomen voor 12 mln. In deze begroting komt daar nog eens 12 mln. bovenop.
In totaal hebben wij dus een pot met 24 mln. Daar is geen geld uit verdwenen.
Er is wel verschil tussen verplichtingen en kasritme. Ik noem een voorbeeld.
Als een bedrijf een scan doet waaruit blijkt dat het een investering moet
doen voor bijvoorbeeld een beter videobewakingssysteem, dan wordt die verplichting
wellicht aangegaan in 2009, maar het geld wordt pas uitgekeerd in 2010. Dat
is het verschil tussen verplichtingen en kasritme. In 2008 loopt het kasritme
zo, als ik dat even met een armgebaar mag weergeven. Wij verwachten dat in
2008 en 2009 niet alles gebruikt wordt. Dat is dus ook nog gebudgetteerd voor
2010 en 2011. Mochten wij ons vergissen en blijkt het beroep in 2009 al veel
groter te zijn, dan zullen wij dat ook echt naar voren halen. Ik ontraad daarom
het aannemen van het amendement.De voorzitter:Staatssecretaris, u maakte allerlei armgebaren ter illustratie van uw
betoog. Hebt u ook nog een idee hoe wij dat in het verslag opnemen?Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter, ik leg het nog even uit. De bulk zal niet in 2008 en 2009
zitten, maar wellicht ook een uitloop hebben naar 2010 en 2011. Die uitloop
kunnen wij eventueel weer naar voren halen.De voorzitter:Heel goed.De heer Ten Hoopen (CDA):Begrijp ik nu goed dat de staatssecretaris een andere dekking heeft gezocht
dan de dekking die in het amendement zit? Is het zo dat de staatssecretaris
aanvaarding van het amendement ontraadt, maar de geest van het amendement
wel uitvoert?Staatssecretaris Heemskerk:De geest van het amendement voeren wij uit. Volgens mij willen wij hetzelfde,
namelijk dat de 24 mln. terechtkomt bij de maatregelen die wij voor ogen hebben
om de veiligheid van kleinere ondernemers te verbeteren. Wij willen dat het
geld ook echt wordt besteed, dus wij bieden de mogelijkheid om het in 2010
en 2011 te laten besteden terwijl het in de begroting voor 2008 en 2009 staat.De heer Ten Hoopen (CDA):En mijn eerste vraag over de dekking? Is die anders dan de dekking die
wij in het amendement hebben aangegeven? Ik heb begrepen uit de stukken dat
het is gedekt uit incidentele baten, terwijl in het amendement staat dat het
een efficiencykorting zou zijn van SenterNovem.Staatssecretaris Heemskerk:Daar kom ik in tweede termijn op terug. Volgens mij is het hoofdpunt dat
wij niet 12 mln. maar 24 mln. ten goede laten komen aan de maatregelen.De heer Van der Vlies (SGP):Als medeondertekenaar van het amendement vraag ik of ik de staatssecretaris
ook zo mag begrijpen dat er in 2008 en 2009 voor het aangaan van verplichtingen
geen nee wordt verkocht met verwijzing naar latere jaren, omdat dat budgettair
niet past. Dat zou ik namelijk kwalijk vinden.Staatssecretaris Heemskerk:Dat klopt. Wij schrijven het geld van 2008 niet af. Het is een potje van
24 mln. dat beschikbaar is vanuit de begroting voor 2008-2009,
met wellicht een uitloop naar 2010 en 2011.Voorzitter. Over zelfstandigen zijn buitengewoon veel technische vragen
gesteld, die ik zo veel mogelijk schriftelijk heb beantwoord. Een aantal punten
kan aan de orde worden gesteld bij de behandeling van het Belastingplan 2009.
Mevrouw Ortega stelde een heel wezenlijke vraag: is de groei van het aantal
zelfstandigen een uitholling van onze collectieve arrangementen? Wij hebben
onze collectieve arrangementen nu goed op orde. Er zijn nu 1 miljoen zelfstandige
ondernemers. Iedere zelfstandige ondernemer en iedereen die deze stap wil
nemen, steunt dit kabinet van harte. Ik denk echter dat er binnen dat miljoen
een aantal groepen zit waarvan ik mij afvraag of zij altijd zelfstandig ondernemer
zullen blijven. Ik zou eigenlijk willen dat een aantal van de zelfstandig
ondernemers zonder personeel de stap maken naar zelfstandige met personeel.
Ik denk ook dat er mensen zijn – wij zijn daarmee bezig in de postsector
maar ook in de gezondheidszorg – die nu op een open contract werken
maar liever een vaste arbeidsovereenkomst hebben. Collega Bussemaker en ik
werken daar hard aan. Ik zie in mijn eigen omgeving dat sommige werkgevers
niet in staat zijn om de flexibiliteit te bieden die sommige mensen nodig
hebben op het moment dat zij volop bezig zijn met twee carrières en
met kinderen. Ik zie dat vrouwen voor zichzelf beginnen, terwijl zij voor
het bedrijf behouden hadden kunnen worden als hun werkgever iets meer zijn
best had gedaan. Kortom, er zijn heel wat uitdagingen om binnen de groep van
1 miljoen maatregelen te nemen. Iedereen die de stap wil maken naar zelfstandig
ondernemerschap, die kiest voor vrijheid en onafhankelijkheid, steunen wij
als kabinet echter van harte.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Wij vinden het heel fijn dat het kabinet die steun uitspreekt. Mijn vraag
gaat over iets anders. Ik hoor de staatssecretaris zeggen dat hij voorziet
dat mensen geen zelfstandig ondernemer zonder personeel zullen blijven. Is
het niet beter om dat te onderzoeken? Ik krijg heel andere signalen, namelijk
dat mensen er nu heel duidelijk voor kiezen om niet in loondienst te werken.
Dat heeft natuurlijk ook zijn voordelen. Wij leven toch in een globaliserende
samenleving. Je ziet dat mensen flexibeler willen zijn en worden.Staatssecretaris Heemskerk:De uitdaging is om enerzijds die flexibiliteit binnen bestaande systemen,
dus ook binnen bestaande bedrijven, te organiseren. Anderzijds is het prachtig
dat eigenwijze, vrijzinnige mensen voor zichzelf beginnen. De bedrijven laten
een aantal mensen met spijt gaan; daar kan wat meer aan worden gedaan. Over
de motieven voor het zelfstandig ondernemerschap heb ik in het overleg over
zzp'ers een studie toegezegd; die is in de maak.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Indien blijkt dat toch veel meer mensen er in de toekomst voor kiezen
om zzp'er te zijn, moeten wij dan niet nadenken over een basispakket aan sociale
voorzieningen? Hierop kan men dan aanvullingen nemen.Staatssecretaris Heemskerk:Wij moeten uitkijken dat wij het verschil tussen ondernemer en werknemer
ook weer niet te klein maken. Ondernemerschap is sappelen en wachten, soms
jarenlang helemaal niets verdienen en dan misschien een klapper maken. En
als je uiteindelijk niet blijft verdienen, moet je maar constateren dat het
ondernemerschap niet voor je is weggelegd. In dat geval probeer je weer een
reguliere baan te vinden. Op die manier doen wij het. Tegelijkertijd blijkt
dat men zich vaak niet direct verzekert voor arbeidsongeschiktheid. In dat
licht hebben wij gisteren een vangnetregeling bekendgemaakt, gecombineerd
met een langere mogelijkheid om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te
sluiten op het moment dat je als starter begint. Als starter denk je aan allerlei
dingen, maar misschien niet direct aan je arbeidsongeschiktheidsverzekering.Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik ben heel blij met de vraag van mevrouw Ortega-Martijn aan de staatssecretaris.
Dit was ook mijn punt: in hoeverre is de regering bereid om na te denken over
of te komen met voorstellen over het initiëren van collectieven voor
zelfstandigen? De staatssecretaris zegt: ondernemen is sappelen. Zeker in
de beginfase zullen de meeste ondernemers te maken krijgen met geen of lage
winst, of zelfs verlies. Wij weten allemaal dat er periodes kunnen zijn waarin
het wat minder gaat; dat is het risico van ondernemen. Zelfstandig zijn betekent
echter niet onverantwoordelijk zijn. Het gaat mij juist om de lange termijn.
Indien zelfstandigen zich niet verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en geen
pensioen opbouwen, ontstaat er uiteindelijk een collectief probleem. Armoede
na je 65e en het ontbreken van een arbeidsongeschiktheidsverzekering bij gezondheidsproblemen
bezorgen de staat kosten; vandaar mijn vraag.De staatssecretaris wil geen verder onderzoek doen naar zzp'ers, want
er is volgens hem al voldoende bekend over hun verzekeringen en pensioenen.
Ik zou echter graag een breder onderzoek zien naar de financiële positie
van zzp'ers in het algemeen. Wat bouwen zzp'ers op ten aanzien van verzekeringen
en pensioenen maar ook kapitaal en de waarde van hun bedrijf? Ook de laatste
twee bepalen hoe groot het appeltje voor de dorst is op hun oude dag.Staatssecretaris Heemskerk:De discussie over de inkomenseffecten voor zelfstandig ondernemers is
heel ingewikkeld, omdat het heel diverse groepen betreft. Er is natuurlijk
wel een collectief probleem als werkelijk geen een ondernemer zich meer verzekert.
Dat is echter niet het geval. Er is een goed functionerende private verzekeringsmarkt.
Laat ik eens kijken wat ik kan doen om de Kamer bestaande cijfers aan te leveren
over de wijze waarop zelfstandigen zich op een aantal terreinen hebben verzekerd
en de manier waarop zij hun oude dag regelen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voor de zekerheid vraag ik hierop nog even door, want dan hoef ik wellicht
de motie die ik hierover heb voorbereid, niet in te dienen. Betekent dit dat
er een onderzoek komt naar de kapitaalopbouw van zzp'ers op het gebied van
verzekeringen, pensioenen, kapitaal en de waarde van hun bedrijf?Staatssecretaris Heemskerk:Nu maakt u het wel heel specifiek. Voor het eerst in de geschiedenis heeft
dit kabinet een nota geschreven over zzp'ers. Wij hebben vervolgens heel wat
debatten gevoerd en daarin onderzoek naar die motieven toegezegd. Ik zeg u
hierbij ook onderzoek en cijfers toe over de oudedagsvoorziening
en de sociale verzekeringen van zelfstandigen. Daar hoort arbeidsongeschiktheid
bij.Terecht hebben veel fracties aandacht gevraagd voor maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Wat betekent de kredietcrisis in de nieuwe verhouding tussen markt
en overheid, en wat is de verantwoordelijkheid van bedrijven zelf? Ook over
de ketenverantwoordelijkheid is in dit verband gesproken. Een aantal fracties
heeft gevraagd of ik het SER-advies, waarmee ik mijn termijn begon, naast
mij zal neerleggen om met wettelijke maatregelen te komen. Laat ik heel duidelijk
zijn. Ik ben het volkomen eens met de SER, die constateert – zoals ik
ook deed – dat er internationaal juist nu ruimte is op het multilaterale
vlak. Werknemers en werkgevers in de SER nemen hun verantwoordelijkheid in
de vorm van een SER-initiatief op het gebied van maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Ik vat enkele punten samen die in dat SER-rapport staan. De Raad
voor de Jaarverslaggeving is door de SER gevraagd om voor 1 juli 2009
op basis van de codes van de Internationale Kamer van Koophandel aanbevelingen
te doen voor ketenbeheer en voor de wijze waarop bedrijven hun internationale
ketenbeheer verantwoorden. Dan gaat het om fundamentele arbeidsnormen.De SER geeft volledige steun aan het kabinetsbeleid en aan het nationaal
contactpunt voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, net als voor de initiatieven
die ontplooid worden op het terrein van duurzame handel, waarbij specifieke
ketens de diepte ingaan.Ook tegenover het bedrijfsleven is de SER heel duidelijk: geef nadere
invulling aan de internationale aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen
in het algemeen, en aan ketenbeheer van bedrijven in het bijzonder. De SER
komt niet alleen met aanbevelingen, maar stelt ook eigen doelstellingen en
deadlines. De SER zal uiterlijk december 2008 het normatieve kader opstellen
voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarin dit uitgebreid
wordt beschreven en toegelicht, met name op het gebied van het ketenbeheer.
Dat SER-document wordt door de partijen die vertegenwoordigd zijn in de SER
namens de desbetreffende leden ondertekend en zal dus ook leidend zijn voor
die leden. Voor de invulling hiervan wordt in het reguliere jaarverslag, dan
wel in het maatschappelijk jaarverslag, apart gerapporteerd, conform de aanbeveling
van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Ook sectoren kunnen een jaarverslag
op dit vlak uitbrengen. De SER gaat daarover weer rapporteren, over de best
practices, maar ook over bad practices, problemen en knelpunten. Die worden
ook binnen de SER besproken in een aparte commissie.Kortom, de ruimte wordt wel heel beperkt voor bedrijven die denken dat
zij kunnen wegkomen van de ketenverantwoordelijkheid. Dit is een prachtig
stelsel van stevige maatregelen, via zelfregulering tot stand gekomen. Wilt
u dat ik dat overboord gooi door nu wettelijke maatregelen aan te kondigen?
Nee, dat doe ik niet.Mevrouw Vos en mevrouw Ortega-Martijn vroegen of ik alleen bedrijven wil
meenemen die aanspreekbaar zijn op het beleid op het gebied van maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Het antwoord is ja. Als zij er niets aan doen, ga
ik mij niet inspannen. De heer Vendrik heeft nog gevraagd naar de commissie-Burgmans.
Die brengt binnenkort advies uit over de wijze waarop aandeelhouders naast
de overheid en naast de consument bedrijven de goede kant op duwen: people,
planet en profit.Mevrouw Gesthuizen (SP):De heer Vendrik is er vandaag niet. Hij komt ook niet. Ik breng nog even
in herinnering wat hij gisteren zei: dertig jaar zijn wij al bezig om de verantwoordelijkheid
vooral bij het bedrijfsleven te leggen. Wij zien wat het oplevert. De staatssecretaris
draait wel een heel mooi plaatje af. Laat ik hem een voorbeeld geven. Vandaag
verscheen een persbericht waaruit blijkt dat zelfs overheden die producten
van natuursteen inkopen, nog lang niet altijd kiezen voor producten waarvan
zeker is dat zij op een eerlijke en fatsoenlijke manier, met respect voor
de arbeids- en de mensenrechten wereldwijd, zijn vervaardigd. Hoe ziet de
staatssecretaris in dit licht zijn eigen betoog?Staatssecretaris Heemskerk:Ik vind dat de overheden dit wel zouden moeten doen. Ik weet ook dat de
rijksoverheid daarmee volop bezig is. Wij gaan vanaf 2010 volledig duurzaam
inkopen. Duurzaam heeft een brede definitie. Het is verkeerd als overheden
dit niet doen.Mevrouw Gesthuizen (SP):Maar zij doen het dus niet. Het valt mij eerlijk gezegd tegen dat de staatssecretaris
op deze manier ook het verzoek van de eigen coalitiepartner terzijde schuift.
Deze pleit juist wel voor regelgeving, nu jaren achtereen al blijkt dat het
bedrijfsleven de handschoen niet zelf oppakt.Staatssecretaris Heemskerk:Nou maakt mevrouw Gesthuizen er een karikatuur van. Zij doet alsof er
helemaal geen regelgeving is. Dit hele kabinet doet aan maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Kijk eens naar wat minister Verburg doet op het terrein van dierenwelzijn,
minister Cramer op het terrein van milieu en minister Bos op het terrein van
staatsdeelnemingen. Wij sturen via verschillende soorten wet- en regelgeving
bedrijven ook bij. Wij corrigeren. De SER heeft zelf nu ook afspraken gemaakt
over hoe werknemers en werkgevers specifiek de diepte ingaan, ook ten aanzien
van ketenbeheer. Dit is niet vrijblijvend, bijvoorbeeld omdat dit verankerd
wordt via de Raad voor de Jaarverslaggeving.Mevrouw Vos (PvdA):Ik vind het altijd erg prettig als bewindspersonen gewoon met "ja"
of "nee" antwoorden. Mevrouw Ortega-Martijn en ik hebben een vraag
gesteld over bedrijven die al dan niet met ORIO of ORET worden geholpen. De
staatssecretaris antwoordde dat als zij op handelsmissie meegaan, hij deze
bedrijven ernaar zou vragen. Dan mogen zij eventueel niet mee. Geldt het ferme
antwoord van de staatssecretaris ook voor de bedrijven die gebruikmaken van
bijvoorbeeld de buitenlandse subsidieregelingen waarover wij het in een eerder
blokje gehad hebben?Staatssecretaris Heemskerk:Ja. Wij hebben daarvoor de richtlijnen van de OESO. Deze maken onderdeel
uit van het eisenpakket van het internationaal instrumentarium.Ik rond af met het consumentenbeleid. Mevrouw Gesthuizen vroeg naar de
herziening van het consumentenacquis. Daarover komt een fiche
naar de Kamer. Wij vragen ook hierbij de SER om een advies. Dan hebben wij
alle mogelijkheid om daarop specifiek in te gaan. Mevrouw Vos vroeg naar kopen
op afstand en de mogelijkheid daar een voicelogvereiste aan te verbinden.
Dat is een transcript van het telefoongesprek. Het nadeel is dat kopen op
afstand niet alleen betrekking heeft op de telefoon, maar ook op internet,
bestelbonnen en faxen. Je wil dat telefonische verkoop mogelijk blijft, omdat
je op het allerlaatste moment bijvoorbeeld nog de reisverzekering wilt afsluiten.
Wij ondernemen ook tal van zaken om oneigenlijke telefonische verkoop tegen
te gaan, zoals het belmenietregister en de Wet oneerlijke handelspraktijken.Mijn reactie op de kaderrichtlijn voor consumentenrechten is dat ik veel
sympathie heb voor de mogelijkheden om bij telefonische verkoop, specifiek
in het geval van kwetsbare groepen, extra bescherming in te laten bouwen,
wellicht via zo'n voicelog. Wij moeten wel even bekijken wat dit allemaal
inhoudt en of het bijvoorbeeld op het terrein van administratieve lasten mogelijk
is. Maar ik sta sympathiek tegenover een vorm van extra bescherming.Mevrouw Vos (PvdA):Daar ben ik erg blij mee. De maatregel is echter niet zo ingewikkeld als
de staatssecretaris schetst. Hij zegt net dat de voicelog eventueel zal moeten
worden aangepast voor zwakke groepen. Volgens mij is het zelfs administratief
ingewikkelder als wij weer een onderscheid maken tussen zwakke groepen. Het
aanpassen van het ene zinnetje "bij telefonische verkoop" lijkt
mij het allersimpelste. Ik kan mij niet voorstellen dat dit tot extra administratieve
lasten leidt. Laat de staatssecretaris het simpel houden.Staatssecretaris Heemskerk:Het is niet een-twee-drie te regelen om alle telefonische verkoop via
een soort standaardformulering te laten verlopen, zodat je niet alleen ja
moet zeggen, maar een hele riedel moet uitspreken. Ik wil er wel welwillend
naar kijken. Ik kijk echter ook naar de administratieve lasten die het eventueel
kan opleveren. Wij weten dat ook op andere manieren de bescherming beter geregeld
kan worden, bijvoorbeeld door het verlengen van de bedenktermijn. Die is nu
zeven dagen, in de richtlijn wordt uitgegaan van veertien dagen. Ook daar
sta ik sympathiek tegenover, ook dat beschermt de kwetsbare consumenten.Mevrouw Vos (PvdA):Als die bedenktijd langer wordt, leidt dat tot meer administratieve lasten
voor bedrijven, omdat meer mensen er gebruik van zullen maken. Het achteraf
moeten corrigeren van een verkeerd contract kost pas tijd, geld en papier!
Het lijkt mij toch echt dat het simpeler is om het zinnetje aan te passen.Staatssecretaris Heemskerk:Ik heb al gezegd dat ik daar welwillend naar wil kijken. Het is echter
niet een-twee-drie op een achternamiddag geregeld. Daarom zal ik hier schriftelijk
op terugkomen in de reactie op het totale consumentenacquis.De voorzitter:Wanneer is dat?Staatssecretaris Heemskerk:Dat is zeer binnenkort, ik denk over drie weken.De voorzitter:Dat is dus nog ruim voor de stemmingen over de begroting.De heer Aptroot (VVD):Mevrouw Vos kaartte gisteren terecht het probleem aan van te agressieve
verkoop, in dit geval per telefoon. Ik noem maar gewoon man en paard: ook
ik ontvang heel veel klachten over het bedrijf Pretium, dat paginagrote advertenties
plaatst. De kwetsbare groepen ouderen tuinen hierin en zijn daarna echt in
paniek. Het moet onderzocht worden of deze klachten terecht zijn. Het zijn
echter veel dezelfde soorten klachten van heel verschillende consumenten,
waaronder veel ouderen. Als de klachten inderdaad terecht zijn, en aansluitend
op de opmerkingen van mevrouw Vos, vraag ik mij af of op basis van de huidige
wetgeving dit bedrijf niet gewoon keihard kan worden aangepakt en eventueel
uit de markt kan worden gehaald? Kan dit bedrijf het ondernemen verboden worden?
Als de staatssecretaris deze vraag nu niet kan beantwoorden, krijg ik graag
een toezegging dat wij in ieder geval op korte termijn antwoord krijgen.Staatssecretaris Heemskerk:Het verbieden van ondernemen regel je niet zo een-twee-drie. Ik heb in
antwoord op de Kamervragen van mevrouw Vos al aangegeven dat er een onderzoek
loopt, op basis van de huidige wet- en regelgeving en de huidige bevoegdheden
van de Consumentenautoriteit. Wij willen de uitkomsten daarvan uiteraard zo
snel mogelijk naar buiten brengen, maar het onderzoek moet ook zeer zorgvuldig
worden uitgevoerd.De heer Aptroot (VVD):Er komt dus een reactie naar aanleiding van de acties van mevrouw Vos,
die ik zeer ondersteun. De staatssecretaris belooft dus dat hij alles op alles
zet om in ieder geval te zorgen dat dit bij de Consumentenautoriteit heel
hoog op het prioriteitenlijstje staat.Staatssecretaris Heemskerk:Ja. Ik ben blij dat de Eerste Kamer de Wet oneerlijke handelspraktijken
heeft goedgekeurd. Daarmee beschikt de Consumentenautoriteit over een nog
steviger boetestelsel.Mijn laatste punt in dit blok betreft de touroperators. Er is gevraagd
of er garantiestelling is geregeld. Het is natuurlijk wel de vraag hoeveel
mensen met de huidige crisis nog verre reizen zullen maken, wellicht is het
goed voor het binnenlandtoerisme... De garantiestelling is de reissector is
een van de prioriteiten van de Consumentenautoriteit. Morgen maakt deze daarover
haar onderzoeksbevindingen openbaar. Ik geef de Kamer echter graag de primeur:
het beeld dat veel operators niet aan de garantiestelling voldoen, is gelukkig
onjuist. Uit onderzoek van de Consumentenautoriteit blijkt dat in 2007 ongeveer
95% van de branche was aangesloten bij de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
Van de 5% die geen of onvoldoende garantiestelling heeft, heeft de
Consumentenautoriteit de 100 bedrijven met de hoogste omzet de afgelopen maanden
aangesproken op die verplichting. Dit heeft ertoe geleid dat een deel van
deze groep alsnog maatregelen heeft getroffen via de SGR of op een andere
manier. Voor een ander deel van de bedrijven die onder die 5% vallen,
bleek het niet meer relevant te zijn, of omdat deze bedrijven geen pakketreizen
meer aanbieden, of omdat zij überhaupt niet meer actief zijn als reisagent.
Een handvol bedrijven heeft op dit moment nog steeds geen maatregelen
getroffen. De Consumentenautoriteit heeft die bedrijven een termijn gesteld.
Als zij niet binnen die termijn voldoen aan hun wettelijke verplichting, zal
de Consumentenautoriteit verdere stappen ondernemen. Kijk, voor dit soort
dingen hebben wij dus een Consumentenautoriteit!De voorzitter:Bent u helemaal klaar met het blok consumentenbeleid?Staatssecretaris Heemskerk:Ja, dat is nu helemaal afgerond.Mevrouw Gesthuizen (SP):De staatssecretaris zegt hier wat triomfantelijk dat die bedrijven al
niet meer bestonden. Ik hoop niet dat zij met de noorderzon zijn vertrokken
en intussen de gedupeerde consumenten hebben achtergelaten.Staatssecretaris Heemskerk:Nee, dat hoop ik ook niet.Er waren ook nog twee amendementen, voorzitter?De voorzitter:Ja, het ene is het amendement-Van der Ham op stuk nr. 11 over het NBTC.Staatssecretaris Heemskerk:Ja. Deze discussie hebben wij al eerder gevoerd. Het NBTC wordt in hoge
mate ontzien bij de bezuinigingen. Het loopt mee in het regime van de Belastingdienst,
namelijk maar 5% over vier jaar. Dat is dus een minimale korting. Uit
een rapport van Berenschot bleek bovendien dat sprake is van aanzienlijke
overhead. Ik vind het dus een reële lijn. De dekking van het extra geld
dat de heer Van der Ham aan het NBTC wil geven, wordt bijvoorbeeld op het
buitenlandinstrumentarium gevonden. Ook daarin zitten echter elementen van
toerisme, van Holland branding, die bijdragen aan het toerisme in Nederland.
Ik ontraad dus aanvaarding van het amendement.De heer Van der Ham (D66):Dat Berenschot constateert dat er te veel overhead is en dat daaraan iets
wordt gedaan, lijkt mij logisch. Daar kan niemand tegen zijn. Maar het is
toch ook mooi als er met het overgebleven budget nog extra dingen mogelijk
zijn om bedrijvigheid te stimuleren, om mensen hierheen te lokken zodat zij
hun zuurverdiende centjes in Nederland uitgeven? Je kunt én iets doen
aan de overhead én tegelijkertijd het budget handhaven om extra mensen
naar Nederland te lokken. Ik begrijp de tegenstelling die de staatssecretaris
schetst niet helemaal.Staatssecretaris Heemskerk:De tegenstelling is dat het Rijk een gigantische taakstelling heeft: 20%
korting op beleid en 5% op uitvoerende diensten en inspecties. Je kunt
debatteren over waar het NBTC bij hoort, maar ik vind het wel zo eerlijk dat
het NBTC meeloopt en ook 5% inlevert, als iedereen moet inleveren,
ook op mijn departement. Daarmee gaat het NBTC niet over de kop. Sterker nog,
het geld dat voor toerisme besteed wordt, zou besteed kunnen blijven voor
toerisme als men het in de overhead vindt, die volgens het onderzoek van Berenschot
dus wat ruim was.Wat het amendement Ten Hoopen/Van der Vlies op nr.16 betreft heb ik hopelijk
niet alleen met gebaren maar ook in woorden, uitgelegd dat die 24 mln. wel
degelijk beschikbaar blijft voor veiligheidsmaatregelen voor kleinere ondernemingen.
Daarmee hoop ik dat het amendement ingetrokken wordt.De heer Ten Hoopen (CDA):Uit de schriftelijke reactie van de staatssecretaris over de Postwet heb
ik begrepen dat er nog een reactie van hem komt. Ik heb daar nog een vraag
over. Wat gebeurt er als straks in het kader van het postdossier aan de twee
voorwaarden is voldaan? Als er een level playing field is en de arbeidsvoorwaarden
geheeld zijn – en daar ziet het toch een beetje naar uit – is
dan de lijn van de staatssecretaris dat hij de markt per 1 januari opent?Staatssecretaris Heemskerk:Ja. De lijn is altijd geweest dat het niet de vraag is óf de markt
opengaat, maar wanneer en hoe. Daarin waren de twee voorwaarden vanaf dag één
heel belangrijk en ik doe er alles aan om zowel dat speelveld als de arbeidsvoorwaarden
te verbeteren. Juist door mijn poot stijf te houden zie ik een ontwikkeling
de goede kant op.De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Gesthuizen, had u toch nog een punt?Mevrouw Gesthuizen (SP):Ik ben benieuwd naar de postmarkt.Mijn eerste opmerking betreft het amendement dat ik heb ingediend, maar
daar heeft de minister al antwoord op gegeven. Het zou natuurlijk wel een
zakje met geld zijn dat ten goede zou komen aan juist de onderwerpen van de
staatssecretaris, maar het kabinet spreekt met één mond, dus
ik ga ervan uit dat hij zich toch achter de woorden van de minister schaart.Ik heb nog geen reactie van het kabinet gekregen op mijn rapport. Ik begrijp
dat het misschien wat kort dag was, maar ik hoop dat ik niet in een motie
hoef af te dwingen dat er een reactie komt vanuit het kabinet.Staatssecretaris Heemskerk:Excuus. Het stond in mijn tekst, maar ik ben er doorheen geschoten. Ook
mevrouw Vos heeft vragen gesteld over de manier waarop wij kleinere winkels
en diversiteit kunnen behouden. U hebt daar beiden een aantal interessante
voorstellen voor gedaan. Ik zeg bij dezen een brief toe vóór
18 november. Dan kunt u kijken of u het bij het AO Wijkeconomie dan wel
het AO Detailhandel wilt betrekken, want de Kamer gaat zelf over de agendering
van de stukken. Ik ga er echt inhoudelijk op in, want het is een belangrijk
vraagstuk.Mevrouw Gesthuizen (SP):Worden dat dan twee aparte brieven?Staatssecretaris Heemskerk:Nee, één brief.Mevrouw Vos (PvdA):Ik ben daar erg blij mee.De vergadering wordt van 16.22 uur tot 16.30 uur geschorst.Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor hun antwoorden in eerste termijn.
De minister laat in haar beantwoording duidelijk merken dat het echt alleen
de bedoeling is van het kabinet om de financiële sector
zo snel mogelijk weer op te lappen en dan op de oude voet verder te gaan.
Zo zegt zij in antwoord op mijn vragen dat een bank er bij uitstek toegerust
is om de risico's van kredietverstrekking in te zien. Maar de crisis is nu
juist ontstaan door het niet bekwame en onverantwoordelijke gedrag van deze
banken. De SP-fractie vindt dat een bank die zich binnen een democratische
economische structuur bevindt, niet alleen verantwoordelijk is voor het mijden
van te grote risico's, maar juist ook moet toezien op een gesmeerde en vloeiende
stroom van het geld, zodat het terechtkomt op plekken waar anderen willen
investeren in groei en innovatie, dus bij burgers en bedrijven. Vandaar ons
pleidooi: laat een toezichthouder meekijken over de schouder, desnoods met
steekproefsgewijs onderzoek, en laten wij er op die manier voor zorgen dat
de wereld van het geld democratischer wordt. Dan voorkomen wij crises als
de huidige en wordt geld het smeermiddel van de economie, ten dienste van
mensen in plaats van andersom.Ik vervolg mijn betoog met het onderwerp innovatie. De SP-fractie vindt
het van het allergrootste belang dat de overheid fors investeert in onderzoek
en van ons bedrijfsleven mogen wij hetzelfde verwachten. De overheid moet
hierin het goede voorbeeld geven, ook omdat zij hiermee de aanjager van investeringen
door het bedrijfsleven is. Anders raken wij onze goede concurrentiepositie
immers kwijt. De fractie van de SP wil hierover twee moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat diverse grote bedrijven en brancheorganisaties aangegeven
hebben dat zij niet voornemens zijn, te voldoen aan het voornemen om hun afgesproken
bijdrage – te weten een bijdrage van 2% van het bbp als private
bijdrage – voor onderzoek en ontwikkeling te leveren;overwegende dat een groot deel van deze bedrijven wel gebruikmaakt van
de bovengemiddelde kennisinfrastructuur van ons land;verzoekt de regering, via een onderzoek inzichtelijk te maken hoe de investeringen
in onderzoek en ontwikkeling van bedrijven zich verhouden tot de mate waarin
deze bedrijven gebruikmaken van de uit algemene middelen gefinancierde Nederlandse
kennisinfrastructuur,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gesthuizen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(31700-XIII).De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de komende jaren een aanzienlijk bedrag zal worden
vrijgemaakt voor diverse innovatieprojecten;overwegende dat het van het grootste belang is dat deze gelden op een
zo efficiënt mogelijke wijze worden ingezet;verzoekt de regering, inzichtelijk te maken hoe deze gelden op een zo
effectief, efficiënt, zorgvuldig en zo transparant mogelijke wijze zullen
worden ingezet, zoals verwoord door onder meer de Nederlandse Organisatie
voor Wetenschappelijk Onderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gesthuizen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20(31700-XIII).Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Voorts is de SP-fractie samen met de VVD-fractie – en
hopelijk blijft de PvdA-fractie ook achter de woorden van Wouter Bos staan –
van mening dat het Innovatieplatform zo snel mogelijk moet verdwijnen. Daarom
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Innovatieplatform niets meer doet dan het vervullen
van taken die bij de diverse ministeries thuishoren en het lanceren van proefballonnetjes;verzoekt de regering, het Innovatieplatform met de grootst mogelijke spoed
op te heffen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Gesthuizen en Aptroot. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21(31700-XIII).Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Er is ook gesproken over maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Nogmaals verzoek ik de staatssecretaris om dat gekke SER-advies naast zich
neer te leggen. Vandaag ontvingen wij een bericht – ik refereerde er
al aan – Gesthuizenover duurzaam inkopen van natuursteen. Dit gebeurt
te weinig. Kinderen en volwassenen werken onder verschrikkelijke omstandigheden.
Aandacht wordt gevraagd voor het feit dat Nederlandse overheden vooral oog
hebben voor het product met de laagste prijs. Laten wij vandaag als Kamer
meteen een signaal afgeven dat wij hier van af willen. Daarom
dien ik de volgende motie in.De GesthuizenKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Kamer uitgesproken heeft een einde te willen maken
aan de import van door kinderen vervaardigde goederen;overwegende dat de overheid als launching customer leidend kan zijn in
het inkopen van eerlijk en duurzaam vervaardigde goederen;overwegende dat natuursteen in grote mate door overheden wordt opgekocht
en vaak door kinderen en onder slechte arbeidsvoorwaarden uit groeven gehaald
wordt;verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat de Nederlandse overheden
vanaf nu alleen nog natuursteen inkopen die niet door kinderen gedolven is
en niet in strijd is met de vier fundamentele arbeidsrechten zoals opgesteld
door de ILO,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gesthuizen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22(31700-XIII).Mevrouw Gesthuizen (SP):Tot slot kom ik op ons eigen rapport "Help mijn winkel wordt gerenoveerd".
De staatssecretaris heeft toegezegd dat hij zal ingaan op onze voorstellen
om te komen tot betere huurbescherming voor zelfstandigen. Dat zal hij doen
voordat het AO over wijkeconomie plaatsvindt. Ik hoop dat het een kabinetsreactie
zal zijn en dat de minister voor WWI dus mee schrijft. Ik benadruk nogmaals
dat wij veel steun uit het veld krijgen voor het rapport. Veel ondernemers
mailen en bellen ons, de Raad Nederlandse Detailhandel heeft positief gereageerd
en ook de Stichting Huurrecht Bedrijfsruimte waarin huurders, verhuurders
en advocaten zitting hebben, is enthousiast. Uiteraard hebben wij onderzoek
gedaan en hoopte ik op enthousiaste reacties. Ik hoop ook dat de staatssecretaris
het rapport zal omarmen nu blijkt dat daarvoor brede maatschappelijke steun
is.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun heldere
beantwoording. De CDA-fractie benadrukt nogmaals dat in de laatste twintig
jaar het gelijk is aangetoond van de sociale markteconomie en het Rijnlands
model. Het akkoord over loonmatiging tussen werkgevers en werknemers bevestigt
dat opnieuw. Het conservatisme en de dogmatiek van de SP-fractie zijn ronduit
teleurstellend te noemen. Jan Marijnissen heeft veel moeite gedaan om de SP
tot een redelijke partij te maken: zij is gedraaid op het punt van het koningshuis.
De "Oranjes" zijn nu oké. De partij draaide ook bij over
de NAVO: eerst moest Nederland eruit stappen maar nu mag het lid blijven.
Ik heb de indruk dat de SP inmiddels terug is bij af. Zij heeft letterlijk
gezegd dat Marx gelijk had, terwijl er uit communistisch, politiek, economisch
en moreel oogpunt sprake is van een mislukking. Mijn fractie had de indruk
dat de SP de laatste jaren zocht naar een realistische koers. Ik zeg nogmaals
dat de partij naar mijn idee terug is bij af. Dat is slecht nieuws, ook voor
SP-kiezers. Communisme en socialisme leiden tot armoede. Met andere woorden,
het antwoord op deze crisis is het aanpakken van misstanden, het stimuleren
van ondernemerschap en niet doorslaan naar een staatsgeleide economie.Mevrouw Gesthuizen (SP):Het communisme en het socialisme zijn natuurlijk niet volledig gelijk.
Het tegenovergestelde van sociaal is asociaal. Het laatste verwijten wij premier
Balkenende en zijn kabinetten. Er is sprake van asociaal beleid. Wij willen
een meer democratische economie. Daarbij hoort een sterke en voldoende grote
overheid met sterke toezichthouders. De overheid moet ervoor zorgen dat de
markt toegankelijk is voor iedereen. Niet de markt bepaalt wie toegang heeft
tot bepaalde faciliteiten. Daarom zijn wij tegenstander van liberalisering
en privatisering van publieke taken die bij de overheid horen. De heer Ten
Hoopen kan dat een slecht plan vinden, maar ik stel daar tegenover dat het
beleid van de coalitie asociaal is.De heer Ten Hoopen (CDA):Dat werp ik verre van mij. Maatschappelijke groeperingen en burgers dragen
zelf verantwoordelijkheid. Daarvoor is volledige ruimte in de sociale markteconomie.Mijn fractie benadrukt nogmaals dat zij uitbreiding van de borgstelling
voor het mkb volledig steunt. Daardoor kan het mkb blijven functioneren, ook
als de economie een stevige tik krijgt. Wel moet de concurrentie op de markt
van financieringen zo veel mogelijk haar werk blijven doen. Ik vraag de minister
daarom, de uitbreiding van het BBMKB op een zo kort mogelijke termijn, namelijk
volgend jaar, kritisch te evalueren. Ik nodig de minister uit om het betalingsgedrag
van de overheid te verbeteren. Dat wil zeggen dat er binnen een maand moet
worden betaald. Dat gebeurt in het bedrijfsleven immers ook. Dan komt er ook
geld vrij voor het bedrijfsleven. Met de heer Van der Vlies zal ik de uitleg
van de staatssecretaris evalueren. Vervolgens komen wij op het amendement
terug. Verder heeft het CDA een aantal voorstellen gedaan om Nederland de
gasrotonde van Europa te maken. Wij zijn blij met de positieve reactie van
de minister. Wij willen graag tempo maken, maar de minister had nog enige
bedenkingen. Daarom dien ik de volgende motie in.De Ten HoopenKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Nederlandse gas op raakt en Nederland in 2025 naar
verwachting netto-importeur van gas is;van mening dat Nederland door natuurlijke concurrentievoordelen zoals
ligging (tussen de Engelse en Duitse markt in) en geografie (lege gasvelden)
gasrotonde van Europa kan worden;van mening dat nu ook andere landen op deze positie azen, Nederland stevige
maatregelen moet nemen om uit te groeien tot gasrotonde, zodat die de bijdragen
van de gaswinning aan ons bnp en werkgelegenheid kan overnemen;verzoekt de regering om de volgende maatregelen voor 1 februari 2009
te onderzoeken en met voorstellen te komen:1. missies naar gasrijke landen moeten zo veel mogelijk geleid worden
door de premier; 2. Nederland dreigt eenzijdig afhankelijk te worden
van Russisch gas. Het kabinet moet zich minder op Gazprom en meer op andere
landen richten;3. er moet, zoals de commissie-Kist wil, een extra
fusietoets voor overnames van onze energiebedrijven door politiek aangestuurde
bedrijven komen;4. EBN (Energiebeheer Nederland) moet op grote schaal
deelnemen aan gasopslag. Ook moeten versnelde afschrijvingen van nieuwe investeringen
in gasopslag mogelijk worden;5. introduceer een financieel instrument
om de winning van gas in marginale velden aantrekkelijker te maken, mits de
staatskas per saldo ervan profiteert;6. de vergunning voor winning
moet worden losgekoppeld van die voor gasopslag;7. de financiële
afdrachten van gasopslag worden nu volgens de wet per geval vastgesteld. Het
is wenselijk dat er vooraf vastgestelde, uniforme regels voor de afdrachten
over gasopslag komen;8. met name voor geïmporteerd LNG dat later
in lege gasvelden wordt opgeslagen, dreigt een dubbele belastingheffing. Over
gas dat gewonnen én opgeslagen wordt, moet maar één keer
geheven worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ten Hoopen, Ortega-Martijn, Van
der Vlies en Van der Ham. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.Zij krijgt nr. 23(31700-XIII).De heer Ten Hoopen (CDA):In eerste termijn heb ik ook betoogd dat het overtreden van de wet door
bedrijven en het belemmeren van de economische bedrijvigheid, onderzocht moet
worden. Ik heb inmiddels begrepen uit het overleg dat er een nieuwe brief
over de Wet op de kansspelen komt. Het CDA is en blijft tegen bijdragen van
clubs die de wet overtreden. Het CDA zal daar ook op terugkomen bij de behandeling
van de begroting van Justitie. Ik neem aan dat de minister van Economische
Zaken dat overbrengt.Ik heb gezien dat de markt niet goed werkt bij een daling van de olieprijs.
Dat brengt bij mijn tweede en laatste motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de gasprijs voor een deel gekoppeld is aan de olieprijs;constaterende dat de olieprijs en de gasprijs tussen 1 januari en
1 juli beide met ongeveer 67% gestegen zijn, terwijl de olieprijs
in de periode tussen 1 juli 2008 en begin september 2008 met 29%
daalde, terwijl in dezelfde periode de gasprijs met slechts 14% daalde;constaterende dat de gasprijs snel mee beweegt als de olieprijs stijgt,
maar aantoonbaar minder snel zakt als de olieprijs daalt, met als gevolg dat
consumenten en ondernemingen te veel betalen voor gas, wat schadelijk is voor
de concurrentiekracht van Nederlandse bedrijven;van oordeel dat de markt niet goed werkt, wat onderschreven wordt door
de NMa;verzoekt de regering om de werking van de gasmarkt op dit punt opnieuw
te analyseren en voor 1 januari 2009 aanvullende voorstellen te doen
om de marktwerking te verbeteren, zodat de gasprijs een correcte weergave
geeft van de verhouding tussen vraag en aanbod,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ten Hoopen, Aptroot, Van der Vlies,
Graus, Van der Ham en Ortega-Martijn.Zij krijgt nr. 24(31700-XIII).De heer Aptroot (VVD):Voorzitter. Gezien de beperkte tijd beperk ik mij tot indiening van mijn
vijf moties. De eerste gaat over lastenverlaging.De AptrootKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Nederlandse economie en de Nederlandse bedrijven in
zwaar weer terecht zijn gekomen;constaterende dat de regering door nieuwe belastingen en belastingverhogingen
de lastendruk voor het bedrijfsleven heeft verhoogd;voorts constaterende dat lastenverhoging ten koste gaat van de bedrijven
en de werkgelegenheid, terwijl lastenverlichting juist positief is en de teruggang
kan verminderen;verzoekt de regering, verdere lastenverhoging achterwege te laten en zo
veel mogelijk de lasten voor het bedrijfsleven te verlagen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(31700-XIII).De heer Van der Ham (D66):Ik heb een korte vraag. Bedoelt u daarmee vliegtaksen en andere aan consumenten
doorberekende heffingen?De heer Aptroot (VVD):Nee. Die vind ik weliswaar ongunstig voor het bedrijfsleven, maar ik bedoel
hiermee de lasten die echt ten koste van het bedrijfsleven gaan. Belastingen
die aan consumenten worden doorberekend, btw-verhoging of vliegtaks, bedoel
ik daar dus niet mee. Hoewel wij wel tegen een verhoging zouden zijn.Mijn tweede motie gaat over het afslanken van SenterNovem en de EVD. Wij
hebben daar goed over gediscussieerd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de kosten van de organisaties als SenterNovem en EVD in
twee jaar met respectievelijk 26% en 59% zijn toegenomen, mede
door de explosieve groei van het aantal medewerkers;constaterende dat ondernemers door de vele regelingen en deze grote bureaucratische
organisaties eerder worden gehinderd dan geholpen;spreekt als haar mening uit dat, in combinatie met sanering van de ondernemersregelingen,
SenterNovem en EVD moeten worden afgeslankt tot kleine organisaties die ondernemers
snel en goed kunnen helpen;spreekt voorts als haar mening uit dat het streven is, SenterNovem met
75% af te slanken tot 400 volledige arbeidsplaatsen en de EVD met 45%
tot 250 arbeidsplaatsen;verzoekt de regering, een plan hiertoe voor 1 maart 2009 aan de Kamer
voor te leggen;verzoekt de regering voorts, per direct een vacaturestop voor deze organisaties
af te kondigen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(31700-XIII).De heer Aptroot (VVD):Mijn derde motie gaat over de vijf door ons gewenste ondernemersregelingen
en de versterking daarvan.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat door het oerwoud van subsidies de gebruiksmogelijkheid
voor het midden- en kleinbedrijf beperkt zijn en de kosten van de procedures,
vaak met behulp van subsidieadviseurs, hoog zijn;constaterende dat het mogelijk is om met een basispakket van vijf regelingen
de ondernemers de wenselijke steun te geven;verzoekt de regering: 1. de kredietgarantieregeling BBMKB uit
te breiden en te verstevigen;2. de fiscale faciliteit voor speur-
en ontwikkelingswerk WBSO te verhogen;3. één innovatiesubsidieregeling
in te stellen voor echte innovatie in plaats van allerlei specifieke regelingen
die bestaande innovaties blijven subsidiëren;4. de afgeschafte
regeling Technisch Ontwikkelings Krediet TOK, voor het in productie nemen
en/of marktbewerking van nieuwe technieken, opnieuw in te voeren;5. de innovatievouchers te verhogen tot € 3000 en € 10.000
en duidelijk te maken dat universiteiten, hogescholen en kennisinstellingen
zich moeten inzetten voor het midden- en kleinbedrijf;verzoekt de regering, de vrijkomende middelen, door het schrappen van
andere regelingen en de afslanking van SenterNovem en EVD, hiervoor in te
zetten;en verzoekt de regering voorts, de daartoe benodigde wetswijzigingen voor
1 maart 2009 aan de Kamer voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(31700-XIII).De heer Aptroot (VVD):Mijn twee laatste moties zijn geïnspireerd door wat VVD-collega mevrouw
Neppérus en ikzelf eerder dit jaar hebben geroepen en wat gister heel
mooi is verwoord door de heer Ten Hoopen. Ik sluit dan ook aan bij zijn formuleringen.De AptrootKamer,gehoord de beraadslaging,spreekt als haar mening uit dat organisaties, waaronder de milieuorganisaties,
die de regels van de rechtstaat aan hun laars lappen, die willens en wetens
de wet overtreden en daarvoor door de rechter zijn veroordeeld, worden uitgesloten
van overheidssubsidies en van bijdragen van loterijen, middels
instellingsbesluit of vergunningvoorwaarden;verzoekt de regering, vóór 1 januari 2009 daartoe de
nodige maatregelen te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Aptroot en Van der Vlies. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(31700-XIII).De heer Aptroot (VVD):Mijn laatste motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Greenpeace is veroordeeld voor het overtreden van de
wet;spreekt als haar mening uit dat Greenpeace moet worden uitgesloten van
overheidssubsidies en van bijdragen van loterijen, middels instellingsbesluit
of vergunningvoorwaarden;verzoekt de regering, voor 1 januari 2009 de nodige maatregelen daartoe
te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(31700-XIII).Mevrouw Vos (PvdA):Volgens mij is Greenpeace nu juist zo'n leuke organisatie omdat ze geen
overheidssubsidies ontvangt en onafhankelijk is. Klopt uw motie op dat punt
wel? Hebt u goed gekeken naar wat u zegt?De heer Aptroot (VVD):Ja, ik heb goed gekeken. Wat niet is, kan nog komen. Bovendien krijgt
Greenpeace in ieder geval geld vanuit loterijen. Dat weet ik heel zeker en
dat moet dus worden gestopt, vinden wij.Mevrouw Vos (PvdA):Voorzitter. Ik prijs de VVD-fractie met haar voorzienigheid dat Greenpeace
in de toekomst overheidssubsidies zal ontvangen.Ik bedank de minister en de staatssecretaris hartelijk voor hun inbreng
en voor de beantwoording van de schriftelijke vragen. Naar aanleiding van
de schriftelijke antwoorden heb ik nog wel enkele vragen. Ik ben blij met
de antwoorden van de minister over de regionale ontwikkelingsmaatschappijen;
dat komt ongeveer wel overeen met wat wij gevraagd hebben. Ik ben wel benieuwd
van de minister te vernemen wanneer dat gesprek met die regionale ontwikkelingsmaatschappijen
zal plaatsvinden. Naar aanleiding van het maatschappelijk verantwoord ondernemen antwoordde
de staatssecretaris dat als hij met de Indiase minister van handel of diens
plaatsvervanger gaat praten, dat dit niet gebeurt met het vingertje maar in
alle respect. Ik juich dat van harte toe; Nederland heeft wel eens eerder
diplomatieke blunders gemaakt en is zelfs uit Indonesië geschopt omdat
het iets te veel met het vingertje zwaaide. Uit de schriftelijke antwoorden
blijkt echter niet duidelijk wat de staatssecretaris nu precies met die Indiase
minister van handel zal bespreken. Hij heeft een aantal onderwerpen genoemd;
ik denk dat collega Vendrik geïnteresseerd zal zijn om te horen of de
staatssecretaris inderdaad kinderarbeid en wellicht natuursteen zal aanroeren.Ik wil moties indienen op een tweetal onderwerpen. De PvdA-fractie wil
op die punten graag zeker of het wel gebeurt of nu juist niet. De eerste motie
heeft betrekking op het consumentenacquis. De Kamer was nogal verbaasd dat
er op dit punt geen wet komt. Het antwoord van de regering over wat zij zal
doen met het consumentenacquis stelt mijn fractie niet gerust. Daarom dien
ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Eurocommissaris Kuneva een aantal weken geleden plannen
voor een conceptrichtlijn voor geharmoniseerde consumentenbescherming heeft
gepresenteerd;constaterende dat de regels voor de productconformiteit, die de consument
beschermen tegen ondeugdelijke producten, volledig geharmoniseerd zouden moeten
worden, waarbij voor alle producten een termijn van twee jaar gaat gelden;overwegende dat in Nederland een productconformiteit geldt die voor ieder
product anders is, en vaak dus langer dan twee jaar;overwegende dat het onwenselijk is als op deze manier de Nederlandse consumentenbescherming
wordt teruggebracht;roept de regering op, de consumentenbescherming in Nederland op ten minste
hetzelfde niveau te houden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vos, Ortega-Martijn en Gesthuizen.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(31700-XIII).Mevrouw Vos (PvdA):Wij hebben een aantal Voszaken besproken over de wijkeconomie. Mijn fractie
kijkt met veel plezier uit naar de manier waarop de staatssecretaris de taken
met betrekking tot de wijkeconomie op zich zal nemen. Wij gaan ervan uit dat
hij veel zal doen voor de economie en de ondernemers in die wijken. Uit de
antwoorden blijkt echter dat hij geen aanleiding ziet om extra
geld beschikbaar te stellen. Toch krijgt de PvdA-fractie juist uit de grote
steden signalen dat er een tekort is aan geld. Daarom dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering de BDU-economie met ingang van 2010 wil
opheffen;overwegende dat bedrijvigheid van belang is voor de leefbaarheid van wijken
en buurten;overwegende dat de BDU-economie volgens de grote steden gewenste economische
bedrijvigheid in gang zet;verzoekt de regering om voor 1 maart 2009 met voorstellen te komen
om de ondersteuning en versterking van de wijkeconomie op peil te houden en
hiervoor ook de nodige middelen te reserveren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vos, Ten Hoopen en Ortega-Martijn.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31(31700-XIII).De heer Graus (PVV):Voorzitter. Ik begrijp dat ik door mijn spreektijd heen ben, dus ik zal
vlug mijn moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de markttoezichthouders NMa en OPTA onder te brengen
in één nationale organisatie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32(31700-XIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de belastingen te verlagen en de administratieve
lasten te verlichten, zodat onze burgers en bedrijven kunnen bijdragen, door
middel van meer en hogere bestedingen, aan een spoedig herstel van de economische
groei,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Graus en Tony van Dijck. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 33(31700-XIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de Richtlijn Emission Trading Scheme (ETS) niet
toe te passen, nu blijkt dat de concurrentiepositie van de energie-intensieve
industrie in gevaar komt terwijl de veiling van emissierechten een volledig
ongeschikt instrument vormt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Graus en Madlener. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34(31700-XIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het Nederlands windmolenproject van de huidige generatie
op land en zee een dure mislukking is;overwegende dat in dit kader het oud-Hollandse spreekwoord "beter
ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald" van toepassing is;verzoekt de regering, onderzoek te doen naar de kosten van het zo spoedig
mogelijk afbouwen van alle bestaande subsidies voor windenergie van de huidige
generatie zowel op land als zeeen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35(31700-XIII).De GrausKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat kernenergie een positief effect heeft op de betaalbaarheid,
leveringszekerheid, milieuvriendelijkheid en onafhankelijkheid
van de Nederlandse energievoorziening;voorts overwegende dat een energiebeleid berustende op grote afhankelijkheid
van wisselvallige energiebronnen als zon en wind, flexibel back-up vermogen
vereist, hetgeen grote netstoringen als gevolg kan hebben en blijvende subsidiëring
en afhankelijkheid van aardgas vereist;verzoekt de regering, het coalitieakkoord 2007 open te breken en vóór
2010 de start van de bouw van een nieuwe kerncentrale, behorende tot de generatie
III+, zoals deze zich ook bevinden in de ons omringende landen, mogelijk te
maken, ter verkrijging van een gelijk speelveld, onafhankelijkheid en borging
van leveringszekerheid van betaalbare energie voor de Nederlandse burgers
en bedrijven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Graus. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 36(31700-XIII).Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor de schriftelijke beantwoording
van de vragen.Ik dien de volgende moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat door een oplopend tekort aan technici en technologen
het bedrijfsleven grote moeite heeft om voldoende gekwalificeerd personeel
te vinden;overwegende dat de schaarste aan goed gekwalificeerd personeel en in het
bijzonder technici en technologen het innovatievermogen belemmert;overwegende dat bij de keuze voor een studie de beroepsperspectieven voor
scholieren vaak nog niet helder zijn;van mening dat het zaak is, scholieren te stimuleren om hun carrière
binnen de techniek te zoeken;van mening dat scholieren recht hebben op een goede prognose van de arbeidskansen
na het voleindigen van de studie;verzoekt de regering, de mogelijkheden te onderzoeken om een arbeidsmarktadvies
aan scholieren beschikbaar te stellen en de Kamer over de uitkomsten hiervan
te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ortega-Martijn, Ten Hoopen en
Vos. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 37(31700-XIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat uit onderzoek blijkt dat momenteel in een veelheid van
ketens van internationale bedrijven sprake is van schending van de vier fundamentele
arbeidsrechten van de International Labour Organization (ILO) te weten uitsluiting
van kinderarbeid, uitsluiting van dwangarbeid, geen discriminatie en vrijheid
van vakvereniging en collectieve onderhandelingen;constaterende dat het op dit moment niet precies duidelijk is welke Nederlandse
internationaal opererende bedrijven in hun ketens de vier fundamentele arbeidsnormen
schenden;van mening dat het onwenselijk is dat bedrijven betrokken zijn bij en
voordeel behalen uit de schending van fundamentele arbeidsrechten in hun keten
en dat dit in strijd is met door Nederland ondertekende verdragen en het mensenrechtenbeleid;overwegende dat een goede aanpak van de schending van fundamentele arbeidsrechten
en het daarbij betrekken van de slachtoffers, vooral in de toeleveringsketen,
enige tijd kost;verzoekt de regering, bedrijven die overheidssubsidie krijgen, kredieten
ontvangen, meegaan op handelsmissies of anderzijds door de overheid gesteund
worden, te vragen om inzichtelijk te maken dat zij niet betrokken zijn bij
het schenden van fundamentele arbeidsrechten in hun toeleveringsketen;verzoekt de rekening tevens, indien bedrijven hiertoe niet bereid zijn
of indien zij geen openbaar tijdsgebonden plan hebben om de schending van
fundamentele arbeidsrechten aan te pakken, de overheidssteun stop te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ortega-Martijn, Ten Hoopen, Vos,
Van der Vlies en Gesthuizen.Zij krijgt nr. 38(31700-XIII).Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter, hartelijk dank. Ik val even in voor de heer Vendrik. Ik wil
een motie indienen – zijn spreektijd was eigenlijk al op, zo heb ik
begrepen – en nog een heel korte opmerking hierover maken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet voornemens is, op 28 oktober aanstaande
het Sectorakkoord Energiesector te sluiten met de energiebedrijven;verzoekt de regering, dit convenant niet eerder te tekenen dan nadat de
Tweede Kamer in de gelegenheid is geweest om hierover met de verantwoordelijke
bewindspersonen te debatteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Gent en Vendrik. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 39(31700-XIII).Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Wij gaan er natuurlijk wel van uit dat de minister het convenant niet
tekent totdat over deze motie is gestemd.De voorzitter:De stemmingen over de moties zijn volgende week dinsdag.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Dank allereerst aan de minister dat zij het plan van de PvdA-fractie
om in het FES te graaien heeft afgeserveerd. Dat is heel goed, want de minister
van Economische Zaken moet als een kloek waken over het FES tegen de rooie
haan. Heel goed.De minister heeft ook toegezegd dat zij met banken gaat praten om ervoor
te zorgen dat er geen te grote risico's worden genomen door de verruiming
van de garantstelling. Graag krijgen wij ook een verslag van deze gesprekken
om goed te kunnen monitoren waar de nieuwe maatregelen toe leiden.Ik wil een paar opmerkingen maken over de Kennisinvesteringsagenda. Wij
zullen die nog bespreken maar wij zijn er benieuwd naar waarom wij die zo
laat hebben gekregen. Zijn er soms problemen binnen het kabinet? Misschien
kunnen wij daar wel bij helpen. Op zichzelf vinden wij de road to excellence
goed, waarover de minister spreekt in de brief, maar wat wordt nu precies
de bijdrage van het Rijk daaraan? De motie van de heer Pechtold hierover blijven
wij dan ook aanhouden maar graag willen wij wel een brief over deze road to
excellence krijgen voor het debat daarover. Voor het overige moeten wij constateren
dat heel veel dingen onder die Kennisinvesteringsagenda worden gebracht waarvan
wij denken dat het oud beleid is en niets nieuws.Ik wil ingaan op de IPC en daarmee kom ik toe aan de enige motie die ik
zal indienen.De voorzitter:Mijnheer Van der Ham, u had geen tijd meer. U had 34 seconden. Dat wist
u toch?De heer Van der Ham (D66):Ik begin nu aan mijn motie.De voorzitter:Uw tijd loopt door, dat weet u toch?De heer Van der Ham (D66):Ik weet het. Er is heel veel interesse in die regeling en om die reden
dien ik de volgende motie in, naast het amendement dat ik handhaaf.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het budget voor de InnovatiePrestatieContracten (IPC)
mogelijk een te beperkte ruimte biedt om alle goede aanvragen voor deze regeling
te kunnen honoreren en dat daarmee belangrijke initiatieven waarin het bedrijfsleven
kan samenwerken met kennisinstellingen aan onderzoek en innovatie niet kunnen
plaatsvinden;verzoekt de regering, bij de voorjaarsnota te hebben onderzocht of de
vraag naar deze regeling aansluit bij het budget, waarna het budget zal worden
opgehoogd of waarna een andere wijze wordt ontwikkeld om bedrijven en kennisinstellingen
de mogelijkheid te bieden om samen te werken aan kennis en innovatie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Ham en Aptroot. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 40(31700-XIII).De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil graag de bewindslieden dank zeggen voor hun beantwoording
en hun reactie op wat ik in eerste termijn inbracht binnen mijn spreektijd.
Ik heb nu nog slechts een minuut en wil die besteden aan de SDE-regeling.
De minister zal dat willen billijken, lettend op de discussie die ik met haar
in de achterliggende maanden heb gehad. Het gaat om de covergistingsprojecten:
39 aanvragen waarvan er 22 zijn teruggetrokken. De redenen heb ik indertijd
al in het debat ingebracht en zij worden nu daardoor bevestigd.De vrijval van budget binnen de SDE-regeling wordt nu geconstateerd en
de minister zegt dat deze vrijvallende middelen beschikbaar blijven voor de
SDE-regeling. Dat is winst. Zij komt voor volgend jaar voor de nieuwe tranche
met een nieuwe regeling en zal reageren op de vraag waarom deze verplichtingen
niet konden doorgaan. Dat heeft dus te maken met de tariefstelling van die
0,12 cent per kWh, die te laag is. Ik krijg graag de toezegging dat, nu de
middelen binnen de SDE-regeling beschikbaar blijven, zij inderdaad beschikbaar
worden gehouden voor kleinschalige projecten en daarmee de opmerkingen in
het coalitieakkoord weten te honoreren. Die toezegging zou ik graag krijgen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Mij rest nog, antwoord te geven op een paar vragen die zijn
gesteld. Laat ik daarmee beginnen. De heer Ten Hoopen vroeg hoe de 30 mld.
van de EIB wordt verdeeld. Dat gebeurt in ieder geval niet naar rato; de verdeling
van de gelden geschiedt op individuele basis. Het gebeurt op basis van individuele
aanvragen van nationale commerciële banken en bedrijven die een beroep
doen op financiering. Er wordt naar een aantal criteria gekeken. Het geld
moet een EU-doelstelling dienen, de kwaliteit en solvabiliteit van de bank
moeten in orde zijn en het EIB-geld dient zo veel mogelijk direct voordeel
te brengen voor de eindgebruiker. Niet elke bank kan een beroep doen op geld
van de EIB om tegen een lagere rente te kunnen lenen; er moet toegevoegde
waarde kunnen worden aangetoond. Tot nu toe hebben de Nederlandse banken dat
nog niet gedaan.De heer Ten Hoopen had ook een vraag over het sneller betalen door de
overheid. Dat is een onderwerp dat nadrukkelijk onderdeel uitmaakt van de
agenda over werken voor overheid en bedrijfsleven die is ingesteld naar aanleiding
van maandagavond jongstleden. Laat ik echter vooropstellen dat de heer Ten
Hoopen gewoon gelijk heeft.De heer Ten Hoopen (CDA):Ik vind het fantastisch dat wij het naar de geest eens zijn, maar waartoe
leidt dat? Gaat u echt binnen een maand betalen?Minister Van der Hoeven:Het gaat er niet om of ik binnen een maand betaal; het gaat erom of overheden
meer in het algemeen op tijd betalen. Dit is een van de onderwerpen die wij
verder bekijken. Wij bezien ook waar wij dit kunnen neerleggen. Ik denk overigens
dat het belangrijk is om het bij het IPO en de VNG neer te leggen. Wij spreken
namelijk over de provincies en de gemeenten.Voorzitter. De heer Ten Hoopen vraagt verder om geen loterijgeld beschikbaar
te stellen aan organisaties die de wet overtreden. Daar kwam zijn vraag eigenlijk
op neer. Dit verzoek breng ik over aan mijn collega Hirsch Ballin. Dit is
namelijk echt een vraag die op zijn terrein aan de orde moet komen. Dat zal
de heer Ten Hoopen begrijpen. Ik begrijp zijn invalshoek, maar nogmaals, deze
vraag moet bij Justitie aan de orde komen.Mevrouw Vos vroeg wanneer de gesprekken met de rom's zullen plaatsvinden.
Op ambtelijke niveau is er wekelijks contact met de regionale ontwikkelingsmaatschappijen.
Ik spreek ook met de directies apart en ik zal dat ook dit jaar nog doen.
Ik houd de vinger aan de pols, zodat ik weet wat daar allemaal gebeurt.De heer Van der Ham vroeg om een brief over de road to excellence. Het
spijt me, maar daarbij gaat het om een actie van het Innovatieplatform die
nog maar net is gestart. De road to excellence zorgt voor de input om te komen
tot de investeringsagenda voor de lange termijn. Daartoe treffen wij voorbereidingen.
Daarover is ook een toezegging gedaan in het kader van de langeretermijnstrategie.
Er zal dan ook een moment komen waarop ik de Kamer daarover kan informeren,
maar niet nu. Dat zou een beetje lastig zijn.De heer Van der Vlies vroeg wat er gedaan zal worden met de vrijvallende
middelen van de SDE. Ik heb reeds aangegeven dat ik volgend jaar opnieuw zal
bezien hoe ik de middelen over de verschillende opties moet verdelen, maar
ik houd uiteraard het verzoek van de heer Van der Vlies in gedachten. Ik kan
natuurlijk geen toezegging doen over het oormerken van gelden. Dat kan niet,
maar ik heb zeer veel oog en oor voor kleinschalige projecten.De heer Van der Ham (D66):Ik heb ook een vraag gesteld over de brief over het gesprek dat u met
de banken gaat voeren over de kredietstelling.Minister Van der Hoeven:Ik ga met een aantal organisaties een aantal gesprekken voeren. Over een
gesprek met één organisatie rapporteren lijkt mij niet verstandig.
Ik zal ervoor zorgen dat u voor het eind van dit jaar van mij een overzicht
krijgt van datgene wat wij in de komende twee maanden gedaan hebben. Daar
valt het gesprek waar u op doelt ook onder.Mevrouw de voorzitter. Ik kom dan toe aan een reactie op de verschillende
moties en wil dan eerst iets zeggen over de motie van mevrouw Gesthuizen.
Een van de sleutels betreft de samenwerking. Die wordt hier eigenlijk aan
de kaak gesteld, maar alles gaat niet zoals de geachte afgevaardigde wil.
Die 2% geldt ook niet per bedrijf of per sector, maar geeft de doelstelling
weer die wij hebben afgesproken. Wij zien dat de achterstand van Nederland
ook het gevolg is van de economische structuur. Wij hebben relatief veel diensten
en de innovatie komt daarbij op een andere manier tot stand dan in de industrie.
De suggestie die mevrouw Gesthuizen eigenlijk doet, namelijk dat bedrijven
geen gebruik mogen maken van subsidies als zij niet voldoen aan de eis van
de 2%-doelstelling, is gewoon onzinnig. Het gaat hierbij om een globale
doelstelling en niet om een doelstelling die ik per bedrijf afspreek.Met haar tweede motie vraagt mevrouw Gesthuizen om het geld zo efficiënt
mogelijk inzetten voor de diverse innovatieprojecten. Zij vraagt eigenlijk
iets anders dan uit de tekst van haar motie blijkt. Zij vraagt eigenlijk om
een andere rol van NWO. Dat blijkt echter niet uit de formulering van de tekst.
De rol van NWO is helder: die organisatie speelt een rol bij de aanwending
van het FES. De NWO werkt samen met SenterNovem en neemt deel aan het secretariaat
van de commissie van wijzen die adviseert bij de projecten die met het FES
worden gefinancierd. De uitvoering van het innovatiebeleid is erkend efficiënt
en ik ben dus niet van plan om hierin verandering te aan brengen. Met andere
woorden: ik ontraad aanneming van deze motie.Mevrouw Gesthuizen liet vervolgens proefballonnetjes op met betrekking
tot het Innovatieplatform. Het moge duidelijk zijn dat ik zeer veel waarde
hecht aan het Innovatieplatform. Het zorgt voor inspiratie en is een ijsbreker.
Het is tevens een versneller en ik ben dus niet van plan om het kind met het
badwater van mevrouw Gesthuizen weg te gooien.De staatssecretaris zal ingaan op de motie van mevrouw Gesthuizen over
kinderarbeid.Mevrouw Gesthuizen (SP):De minister schuift mij in de schoenen dat ik een link wil leggen tussen
de mate waarin enkele bedrijven – of zelfs een specifiek bedrijf –
profiteren van R&D en de bijdrage die zij daaraan leveren. Dat staat echter
niet in de motie en die kant wil ik ook helemaal niet op. Het is belangrijk
dat wij meer inzicht krijgen in de mate waarin het bedrijfsleven profiteert
van onderzoek en ontwikkeling, dus van innovatie, en de mate waarin hij daaraan
bijdraagt. Dat vraag ik met deze motie, niets meer en niets minder.Mijn motie over de FES-gelden moet niet gezien worden als een pleidooi
om de NWO meer macht te geven. Een transparantere verdeling van de FES-gelden
wordt ook door de commissie van wijzen bepleit. Het Technopolisrapport wijst
daar ook op.Minister Van der Hoeven:In de eerste motie van mevrouw Gesthuizen wordt heel duidelijk gevraagd
hoe investeringen van bedrijven in onderzoek en ontwikkeling zich verhouden
tot de mate waarin deze bedrijven gebruikmaken van uit algemene middelen gefinancierde
kennis en kennisinfrastructuur. Zij vraagt mij dus om onderzoek te doen op
bedrijfsniveau, maar dat ben ik niet van plan.Mevrouw Gesthuizen gebruikt in haar andere motie de term "zoals verwoord
door de NWO". Om die reden heb ik daar afwijzend op gereageerd. Ik blijf
bij mijn opvatting dat ik aanvaarding van deze twee moties moet ontraden.De heer Ten Hoopen heeft een motie ingediend over de gasrotonde. Ik ben
met zes van de acht in de motie genoemde punten al bezig. Dat beschouw ik
dan maar als ondersteuning van mijn beleid. De regering wordt echter ook verzocht
om missies naar gasrijke landen zo veel mogelijk te laten leiden door de premier.
Dan vragen de staatssecretaris en ik ons af wie nu eigenlijk minister en staatssecretaris
van Economische Zaken zijn. Waar mogelijk zal de minister-president zeer zeker
leiding geven aan missies, maar zoals het in de motie is geformuleerd, is
het te kort door de bocht.Ik zeg in ieder geval toe dat ik in het eerste kwartaal van 2009 met een
samenhangende voortgangsrapportage over de gasrotonde zal komen, waarbij ik
de in de motie genoemde onderwerpen in onderlinge samenhang zal bezien. Daar
ben ik mee bezig in de anderhalf jaar dat ik op het departement zit. Op grond
van die rapportage kunnen wij nagaan wat er verder nog te doen valt. Wellicht
wil de heer Ten Hoopen zijn motie tot dat moment aanhouden.De volgende motie van de heer Ten Hoopen gaat over de gasprijs. In het
verleden werd de gasprijs afgeleid van een integrale indexering van de olieprijs.
Toen was er geen echte gasmarkt. Een goedwerkende gasmarkt kent een divers
aanbod: Nederlands gas, buitenlands gas en lng. Dit is een van de doelstellingen
van een succesvolle gasrotonde. Een markt met voldoende aanbod biedt ook de
mogelijkheid om een aanbieder te kiezen die het beste op de wens van de klant
kan inspelen. Er zijn kansen voor aanbieders om via een minder directe indexatie
van de olieprijs klanten binnen te halen. Ik ben voor verbetering van de werking
van de gasmarkt. Ik kom binnenkort met een wetsvoorstel waarin ik de eerder
aangekondigde maatregelen verder zal uitwerken. Dit wetsvoorstel, dat vijftien
onderwerpen betreft, gaat nog dit jaar naar de Raad van State. Ik ben het
met de heer Ten Hoopen eens dat spoed is vereist. Ik beschouw de motie als
een steunbetuiging, maar de datum van 1 januari 2009 kan ik niet halen.
Er kan ook geen sprake zijn van niet-marktconform gedrag bij de prijssetting
van gas. De gasmarkt moet haar werk doen, inclusief het toezicht. Het gaat
te ver om mij te vragen, in te grijpen in de gasmarkt.De heer Aptroot wil verdere belastingverhoging achterwege laten. Dat onderschrijf
ik. Wij zijn bezig met het verlagen van de lasten voor het bedrijfsleven.
Alleen komt er in de laatste periode van het kabinet nog een lastenverzwaring
van 200 mln. aan, zoals ik al gezegd heb. Volgens mij doe ik al wat in de
motie wordt gevraagd. Ik kan aanneming ervan wel ontraden, maar dat is een
beetje lastig omdat ik doe wat er wordt gevraagd. Het is niet mogelijk om
verder te gaan dan ik al heb toegezegd.De voorzitter:In zo'n geval zou u de motie kunnen intrekken, mijnheer Aptroot.De heer Aptroot (VVD):Dat doe ik niet.De voorzitter:Ik wil u ook niet uitlokken, maar het zou kunnen.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Over hetgeen in de motie op stuk nr. 8 wordt gevraagd, heb
ik in eerste termijn al aangegeven dat ik dit absoluut geen goed plan vind.
Daarom ontraad ik de aanneming van deze motie.In de motie van de heer Aptroot op stuk nr. 9 wordt gevraagd om een aantal
wetswijzigingen om regelingen te kunnen schrappen en de afslanking van SenterNovem
en EVD in te zetten en met dat geld iets anders te gaan doen. Ook de aanneming
van die motie ontraad ik, gelet op mijn inbreng op dit punt in eerste termijn.De motie op stuk nr. 10 handelt over de milieuorganisaties. De heer Aptroot
verwoordt het in een motie, maar de heer Ten Hoopen heeft het verwoord in
een vraag. Ik heb op die vraag geantwoord dat ik dit echt een punt vind dat
moet worden meegenomen bij de behandeling van de begroting van Justitie. Dat
moet in ieder geval niet worden behandeld bij de begroting van Economische
Zaken. Ik vind het jammer dat het niet aan de orde is gesteld bij de algemene
politieke beschouwingen, maar goed, dat is niet gebeurd. Ik heb aan de heer
Ten Hoopen toegezegd dat ik de vraag zal voorleggen aan mijn collega van Justitie.
Dat geldt eigenlijk ook voor de motie op stuk nr. 11 over de positie van Greenpeace.In de motie op stuk nr. 13 neemt de heer Aptroot in feite een voorschotje
op de begrotingen voor 2010, Van der Hoeven2011 en 2012. Wij hadden een bepaalde
regeling voor een extra impuls rondom de Brede Doeluitkering.
Die periode loopt af in 2010. Dat is geen kwestie van opheffen. Sommige zaken
zijn eenmalig en daar is een extra impuls naartoe gegaan. Daarna loopt dat
af. De heer Aptroot loopt nu wel erg vooruit op hetgeen nog moet gebeuren.
Om dan op deze manier in feite een financiële claim neer te leggen, zonder
af te wegen of er nog andere mogelijke financiële claims zijn, dat kan
niet. Ik ontraad daarom de aanneming van deze motie. Ik zou zeggen: houdt
u haar aan tot de Voorjaarsnota. Op deze manier kan het namelijk echt niet.Als het gaat om de motie van de heer Graus op stuk nr. 15 heb ik al aangegeven
wat wij doen op het punt van de belastingverlaging en de verlichting van de
administratieve lasten. Daar houd ik mij aan. Deze motie gaat daar net niet
goed op in. Daarom ontraad ik de aanneming van deze motie.Verder heeft de heer Graus een motie ingediend over de richtlijn Emissions
Trading System. Wat in deze motie wordt gevraagd, kan helemaal niet. Wij zijn
in Europa juist druk doende om te spreken over dit onderwerp. Het gaat over
iets dat in 2013 moet gebeuren, als het doorgaat. Ik heb de positie van onze
energie-intensieve industrie natuurlijk zeer uitgebreid en met chocoladeletters
op mijn netvlies staan, want ik vind dat er geen carbon leakage mag plaatsvinden
en dat er ook geen nadelige gevolgen mogen zijn voor ons bedrijfsleven. De
veiling van emissierechten is wel degelijk een instrument om te komen tot
CO2-reductie. Ik ontraad daarom de aanneming van deze motie.De heer Graus heeft verder in een motie aangegeven dat het windmolenproject
van de huidige generatie op land en zee een dure mislukking is. Dat is natuurlijk
niet waar. Met name wind op land is een succesverhaal en wind op zee wordt
dat. Daar hebben wij alleen wat meer tijd voor nodig. Dus ik onraad ook de
aanneming van deze motie.Als het gaat om kernenergie heb ik meer dan één keer aangegeven
hoe ik daarover denk. De heer Graus heeft daar een motie over ingediend, waarvan
ik de aanneming ontraad.De heer Graus (PVV):U zei dat wat ik vraag in mijn motie over het Emissions Trading System
niet kan, maar alles kan. Wij lopen op de maan en wij klonen schapen. U wilt
het niet!In mijn motie over windenergie spreek ik heel duidelijk over de huidige
generatie. Wellicht ontraadt u de aanneming van die motie dan ook niet. Het
gaat om huidige generatie. U doelt waarschijnlijk op een nieuwe generatie,
die eraan zit te komen en die mogelijk wel een hoog rendement heeft. Daar
willen wij dan ook wel over meedenken en meepraten.Minister Van der Hoeven:Meedenken en meepraten kan altijd. Wij spreken nog over de toepassing
van de SDE-regeling en over het Energierapport. Er zijn dus meer dan genoeg
gelegenheden om erover te praten. Maar gezien de wijze waarop het in de motie
is verwoord, ontraad ik de aanneming van die motie.Dat brengt mij bij de motie op stuk nr. 19 van mevrouw Ortega-Martijn.
Ik begrijp dat zij vraagt om mogelijkheden te onderzoeken om arbeidsmarktadviezen
aan scholieren beschikbaar te stellen en de Kamer over de uitkomst daarvan
te informeren. Maar laten wij eens kijken hoe dat in elkaar steekt. Ik wijs
op Jet-Net, een organisatie die iets dergelijks doet. Zij geeft aan wat je
met een studie op de arbeidsmarkt zou kunnen gaan doen. Het lijkt mij ook
heel belangrijk dat dit gebeurt. Maar mevrouw Ortega vraagt nu van de overheid
dat zij een aantal dingen gaat doen. Daarmee gaat zij echt voorbij aan wat
wij hebben afgesproken. Scholen voor vmbo en mbo moeten goede begeleiding
geven. Zij moeten ook counseling geven en een studieadvies. Zij behoren dan
te kijken naar potenties en talenten van leerlingen en naar hun mogelijkheden
om een studie met succes af te maken en naar wat zij met die studie kunnen.
Wij hebben afgesproken dat het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs
met relevante partijen en deskundigen een stimuleringsplan zullen opstellen
voor hoogwaardige loopbaanoriëntatie en begeleiding. OCW faciliteert
dit door extra middelen voor loopbaanoriëntatie en begeleiding beschikbaar
te stellen. Wij doen dus wat mevrouw Ortega vraagt. Ik vind deze motie daarom
echt overbodig. Ik denk dat als mevrouw Ortega dit wil, zij hierom moet vragen
bij mijn collega van OCW. Die heeft de budgetten voor loopbaanoriëntatie
en begeleiding.De voorzitter:Er is nog een tweede motie van mevrouw Ortega.Minister Van der Hoeven:Daar zal de staatssecretaris op ingaan.De voorzitter:Dan is het woord aan mevrouw Ortega over haar eerste motie, want de staatssecretaris
zal ingaan op haar tweede motie.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Het gaat iets verder dan de minister aangeeft. Mij gaat het erom dat als
ik kies voor een studie – laten wij zeggen een wo-opleiding of een hbo-opleiding –
ik ergens terecht moet kunnen om te kijken of er over vier jaar, als ik de
studie heb voltooid die ik in mijn hoofd had of waarvoor ik een studieadvies
had gekregen, voldoende vacatures zijn, zodat ik aan de slag kan. Mijn voorstel
heeft dus niks te maken met het onderwijs, maar meer met de arbeidsmarktprognosen.Minister Van der Hoeven:Dat kan echt niet. Het bedrijfsleven is zelf niet in staat om aan te geven
wat het over vier jaar verwacht dat mensen moeten kunnen en kennen. Nu verwacht
mevrouw Ortega van de overheid dat die kan aangeven wat voor vacatures er
over vier jaar zijn. Dat kan echt niet, met alle respect voor de opmerking
van de heer Graus dat alles kan, maar in dit geval zou ik echt een heel grote
kristallen bol moeten hebben om dat waar te kunnen maken. Daartoe ben ik niet
competent.De voorzitter:Maar dit betekent wel dat als mevrouw Ortega de motie uitlegt zoals zij
haar nu uitlegt...Minister Van der Hoeven:Dan is de motie onuitvoerbaar.De voorzitter:Dan geeft u dus een ander oordeel over de motie.Minister Van der Hoeven:Ik ontraad aanneming van de motie als deze wordt uitgelegd op de manier
waarop mevrouw Ortega dat doet. Als het gaat om zaken die mijn
collega van Onderwijs al doet, zou ik aan mevrouw Ortega willen vragen om
de motie aan te houden en deze met hem te bespreken. Maar ik heb geen mogelijkheden
om te doen wat mevrouw Ortega nu vraagt.Dat brengt mij bij de motie van mevrouw Van Gent en de heer Vendrik over
het Sectorakkoord Energiesector. Wij gaan dat akkoord op 28 oktober tekenen.
De afspraak is dat alle sectorakkoorden door de ministers worden getekend.
Daarna worden die aan de Kamer toegezonden. De Kamer kan daarover dan met
ons spreken. Ik ben, eerlijk gezegd, niet van plan om dat anders te doen.
Ik ontraad daarom aanneming van deze motie. Als deze motie toch in stemming
moet worden gebracht, vraag ik aan u, mevrouw de voorzitter, om deze naar
voren te halen, want ik vind dat het zo echt niet kan. De regering regeert,
de Kamer controleert en in feite willen de indieners van deze motie nu op
mijn stoel gaan zitten. Dat mogen zij doen, maar niet in dit kabinet.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Wij willen op niemands stoel zitten, maar de motie lijkt mij helder. Wij
zitten natuurlijk niet te wachten op mosterd na de maaltijd. Dus als de minister
van plan is om voor de stemmingen van dinsdag het sectorakkoord te tekenen,
wil ik dat er eerder gestemd wordt. Dat is de consequentie daarvan, want ik
heb uit de discussie die hier gevoerd is begrepen dat de motie anders geen
zin heeft. Wij zullen dan eerder moeten stemmen. Ik weet niet precies op welk
tijdstip getekend gaat worden.Minister Van der Hoeven:In uw eigen motie staat dat het op 28 oktober gebeurt en dat klopt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ja, maar een dag heeft meer dan één uur. Dat weet u ook.Minister Van der Hoeven:Ik kan ook wat later op de dag tekenen.De voorzitter:De stemmingen zijn 's middags. Misschien moet mevrouw Van Gent gezien
de verhoudingen nagaan of zij een meerderheid voor die motie verwacht.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Maar voorzitter, ik hoor de minister zacht zeggen – wellicht verstond
u dat niet – dat het later op de dag wordt getekend.Minister Van der Hoeven:Nee, dat heb ik niet gezegd.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):O, dat verstond ik wel.Minister Van der Hoeven:Dan hebt u dat niet goed verstaan. Ik wil best bekijken of het moment
waarop de Kamer stemt convenieert met het moment waarop ik dat akkoord wil
gaan tekenen. Dan laat ik dat aan de Kamer weten. Dan kunnen wij alsnog bekijken
of er eerder gestemd moet worden. Ik zorg dat u dat vanavond weet, voorzitter.De voorzitter:Ja, dat moet ik zo gauw mogelijk weten. Dank u wel.Minister Van der Hoeven:Dan de laatste motie van de heer Van der Ham. Ik ben het eens met de motie
tot en met de zinsnede "verzoekt de regering, bij de Voorjaarsnota te
hebben onderzocht of de vraag naar deze regeling aansluit bij het budget".
Daarmee ben ik het eens. Daarna staat er "waarna het budget zal worden
opgehoogd of waarna er een andere wijze wordt ontwikkeld om bedrijven en kennisinstellingen
de mogelijkheid te bieden om samen te werken aan kennis en innovatie".
Ik vind die conclusie erg voorbarig. Om die reden ontraad ik aanvaarding van
de motie zoals zij er nu ligt.De heer Van der Ham (D66):Ik wil het graag uitleggen; misschien is aanpassing dan niet eens nodig.
Als blijkt dat het onvoldoende is, kun je de tweede helft van het dictum overwegen.
Dan is de motie overeenkomstig met datgene wat de minister zegt. Anders zou
de motie vooruitlopen op de conclusie die bij de Voorjaarsnota zou kunnen
worden getrokken. Daarin heeft de minister volledig gelijk.Minister Van der Hoeven:Inderdaad, vooruitlopen op conclusies kan niet. Ik wacht de tekst even
af. De heer Van der Ham weet in ieder geval hoe ik erover denk.De heer Van der Ham (D66):Als ik de motie zou aanpassen zoals ik nu heb gezegd, kan de minister
er dan mee leven?Minister Van der Hoeven:Dan moet ik eerst de tekst even zien.De voorzitter:Deze minister is niet voor een gat te vangen!Staatssecretaris Heemskerk:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar inbreng in tweede termijn, waarin
twee vragen zijn gesteld. De eerste vraag was of de brief mede namens collega
Vogelaar voor Wonen, Wijken en Integratie zal worden geschreven. Het antwoord
daarop is ja. Het is een brief over de aanpak van de mogelijke huurproblemen
van de kleine winkels in de buurt. Ook zal in de brief worden ingegaan op
voorstellen die zowel door mevrouw Vos als door mevrouw Gesthuizen zijn gedaan.
Ik wil de verwachtingen wel een beetje temperen, want er zitten ook voorstellen
bij om de huurmarkt verder op slot te zetten, niet alleen aan de particuliere
kant maar ook aan de bedrijvenkant. Wij gaan ook weer niet helemaal die kant
op. Wij zoeken dus naar oplossingen.De tweede vraag was of het onderwerp kinderarbeid en natuursteen aan bod
komt in mijn gesprek met mijn collega uit India. Het antwoord is ja. De vorige
keer is dat ook gebeurd. De vraag is natuurlijk hoe je van kinderarbeid af
komt. Dat is met een wortel en een stok, waarbij de wortel het belangrijkste
is. Het gaat dus om armoedebestrijding daar. Daaraan draagt bij dat internationale
bedrijven investeren en meedoen in India. Zij hebben namelijk zuiverder en
betere normen. Via handel doe je het meeste aan armoedebestrijding.De motie op stuk nr. 22 van het lid Gesthuizen verzoekt de regering, ervoor
zorg te dragen dat alleen nog natuursteen wordt ingekocht dat niet door kinderen
is gedolven. Deze motie is eigenlijk een verdere uitbouw van de eerdere motie-Koopmans/De
Krom, waarin eisen werden gesteld aan duurzaam inkopen door
de rijksoverheid. Deze motie breidt dit uit tot medeoverheden. Als ik de motie
zo mag uitleggen dat ik dit onderwerp inbreng in het overleg met VNG en IPO –
want ook die willen natuurlijk geen natuursteen inkopen dat door kinderen
is gedolven – laat ik het oordeel erover aan de Kamer.De motie op stuk nr. 30 van mevrouw Vos roept de regering op, de consumentenbescherming
ten minste op hetzelfde niveau te houden. Dat is altijd de inzet geweest:
geen verdere verslechtering van het consumentenbeleid. In de overweging van
de motie staat een periode van twee jaar. Wij hebben nu een open norm in de
Nederlandse wet. Het moet, geloof ik, een redelijke termijn zijn. Daardoor
is er veel onduidelijkheid over garantietermijnen. Voor een wasautomaat is
die veel langer dan voor een krop sla. Als je voor alle producten naar twee
jaar gaat, is dat de ene keer een verbetering en de andere keer een verslechtering.
Laten wij het maatwerk van het vormgeven van de consumentenbescherming in
Nederland, bekijken naar aanleiding van de reactie op het advies. Ik vraag
mevrouw Vos dus, deze motie aan te houden.Wat de heer Graus betreft heffen wij de OPTA op. Hij stelt voor om de
OPTA in de NMa te laten opgaan. Zo ver ben ik helemaal niet. Op basis van
de beleidsbrief convergentie hebben wij de Kamer op 20 juni jongstleden
toegezegd dat wij haar informeren over het toezichtsmodel. Wij zijn behoorlijk
ver: ik ben met alle betrokkenen in gesprek. Naar aanleiding daarvan kan ik
zeggen dat ik vind dat er niet een heel groot probleem is met het huidige
toezichtsmodel. Ik zal de boel dan ook niet groots reorganiseren. Daarover
zal ik de Kamer schriftelijk informeren. Ik ontraad de Kamer om die motie
aan te nemen, omdat ik daarmee word gedwongen om iets te doen waarvan het
toezicht volgens mij niet direct beter wordt.De heer Graus (PVV):Ik dwing niemand, maar verzoek de regering om iets te doen. Uit de steun
van de Kamer zal blijken of het een kwestie van dwingen wordt. Ik heb niet
gevraagd om de ene of de andere op te heffen, maar om de OPTA en de NMa samen
te voegen. Ik doel meer op de overheadkosten. De belastingbetaler moet die
grote papieren tijgers betalen. Daarom vraag ik de regering om op die organisaties
te bezuinigen door daarin te snijden. Ik zeg nogmaals dat ik niet dwing maar
een verzoek doe. Daarop gaat de staatssecretaris niet in. Ik denk dat die
organisaties veel overlappende werkzaamheden verrichten. Het is volgens mij
dan ook een sympathiek idee voor de belastingbetaler om de OPTA en de NMa
te laten fuseren. En ik sta hier voor de belastingbetaler.Staatssecretaris Heemskerk:Zowel de OPTA als de NMa heeft een straffe taakstelling. De OPTA heeft
niet alleen ex-postinstrumenten maar ook ex-ante-instrumenten enzovoorts.
Als beide organisaties fuseren tot één toezichthouder, ontstaan
allerlei andere afstemmingsproblemen. Ik zeg nogmaals dat ik de Kamer ontraad
om die motie aan te nemen, omdat een fusie naar mijn idee niet tot verbetering
van het toezicht zal leiden.Ik kom op de motie-Ortega-Martijn op stuk nr. 38. Daarin wordt gevraagd
om inzichtelijk te maken hoe bedrijven met ketenvraagstukken omgaan. Ik heb
al gezegd dat ik daarvan een zeer groot voorstander ben en dat wij op dat
punt veel doen. Mevrouw Ortega-Martijn vraagt ook of het kabinet voorwaarden
stelt aan het geven van overheidssteun. Ja, dat doet het inderdaad. Dat was
ook verwoord in de motie-Voordewind over kinderarbeid. De minister van Buitenlandse
Zaken heeft daarover al toegezegd dat het kabinet daarop terugkomt. Mag ik
de motie uitleggen als dat ik dit punt meeneem op het moment dat ik terugkom
op de motie-Voordewind? Deze motie past daar eigenlijk in. Als mevrouw Ortega-Martijn
zich daarin kan vinden, laat ik het aan de Kamer over om haar oordeel daarover
te geven.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de bewindslieden voor hun antwoord in tweede termijn. Ik heb zojuist
van de minister gehoord dat de handtekening onder het convenant om 09.15 uur
zal worden geplaatst. Ik doe dus een dringend beroep op mevrouw Van Gent,
na te gaan of het werkelijk nodig is om vanavond te stemmen. Geen enkele fractie
is daarover immers geïnformeerd.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik zal daarover overleg voeren en kom daarop terug.De voorzitter:Dat is goed.Ik dank de bewindslieden nogmaals voor hun antwoord.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-1063-1096.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl