Voortzetting van het Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 5769-5788

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 94, pagina 5769-5788

22-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30550Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de Regeling grote projecten (30351)Pagina 5751-5751
Presentie en opening (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5751-5751
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 22 juni 2006 over drugsPagina 5788-5794
Noot 1: 'Euro-zone unemployment down tot 8.1%'; persbericht Eurostat d.d. 3 mei 2006Pagina 5822-5823
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Warenwet teneinde een mogelijkheid op te nemen tot het stellen van hygiënevoorschriften bij het tatoeëren en het piercen en tot het houden van toezicht daarop, de werking van die wet uit te breiden tot eet- en drinkwaren die worden verhandeld op het continentaal plat, alsmede tot strafbaarstelling van artikel 27, derde lid, van die wet op grond van de Wet op de economische delicten (30173), en van: - de motie-Kant/Arib over de registratie van of een vergunningsysteem voor privé-klinieken (30173, nr. 8); - de motie-Arib over toezicht op verwijderen van tatoeages (30173, nr. 9)Pagina 5794-5800
Voortzetting van het Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)Pagina 5769-5788
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5768-5768
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 22 juni 2006)Pagina 5820-5821
Verantwoordingsdebat over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagen (30550)Pagina 5751-5768
Voortzetting van de behandeling van het rapport 'Vandaag over gisteren en morgen' van de Tijdelijke Commissie Onderzoek TBS (30250, nrs. 4 tot en met 6)Pagina 5800-5820
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet voorkoming verontreiniging door schepen in verband met onder andere het Protocol van 1997 tot wijziging van het Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (Trb. 1999, 169) en richtlijn nr. 2005/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 juli 2005 tot wijziging van Richtlijn 1999/32/EG wat het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen betreft (PbEU L 191) (30500)Pagina 5751-5751

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 227 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het Verantwoordingsdebat
over de jaarverslagen over het jaar 2005 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer
bij de jaarverslagen (30550).De beraadslaging wordt hervat.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng in eerste termijn. Het is
altijd goed om stil te staan bij wat er afgelopen jaar is gepresteerd. Het
is voor mijzelf ook een bijzondere dag, want ik ben vandaag tien jaar getrouwd.
Ik vind het fijn om dat met de aanwezigen hier te mogen delen. Nederland is
een ronde verder in het WK-voetbal. Ook dat geeft een goed gevoel. Voor het
overige voeren wij nu een politiek debat over hoe wij er momenteel voor staan.
Ik heb in het debat gemerkt dat de taxaties niet direct eensluidend zijn,
maar wat wil je met regeringspartijen aan de ene kant en oppositiepartijen
aan de andere kant? De heer Van As erkende, ook al is hij lid van een oppositiepartij,
dat het beleid van dit kabinet bijdraagt aan het economische herstel. In die
zin zijn verschillende posities in het debat ingenomen.Het jaarlijkse debat tussen parlement en kabinet over de verantwoording
heeft een bijzondere betekenis. In tegenstelling tot de meeste debatten in
de Kamer gaat dit debat niet over de vraag welke nieuwe keuzen nog moeten
worden gemaakt. Aan de orde is de vraag of eerder gemaakte keuzen adequaat
zijn uitgevoerd. Tevens is aan de orde of de uitvoerig rechtmatig en doelmatig
is geschied. Het financiële beheer van het Rijk wordt ook verantwoord.
De Kamer heeft deze betekenis van de jaarlijkse verantwoording onderstreept
door eerst met alle bewindslieden een wetgevingsoverleg over hun jaarverslag
2005 te voeren, voorafgaand aan dit afrondende, algemene debat. In deze wetgevingsoverleggen
is bevestigd dat het beheer van het Rijk in algemene zin op orde is. Dat is
ook de bevinding van de Algemene Rekenkamer, de externe controleur van het
Rijk. Op onderdelen van de ministeries behoeft de bedrijfsvoering verbetering.
Dat hebben ministers in het overleg met de Kamer onderkend. Daar wordt aan
gewerkt. Het uiteindelijke oordeel is, net als voorgaande jaren, positief.
De minister van Financiën zal daar in zijn bijdrage nader op ingaan en
de hierover gestelde vragen meer specifiek beantwoorden.In een aantal bijdragen zijn kanttekeningen geplaatst bij de gekozen opzet
van dit verantwoordingsdebat. De opzet heeft voordelen en nadelen. Dat zal
niemand ontkennen. Dit debat kan niet verder springen dan de voorafgaande
wetgevingsoverleggen als polsstok mogelijk hebben gemaakt. Dat de Kamer zich
hierover nader beraadt, kan ik mij voorstellen. Ik wil echter niet te pessimistisch
zijn. Mijn kabinetten hebben het fenomeen beleidsprogramma voor de kabinetsperiode
geïntroduceerd. Daarin wordt voor het eerst geprobeerd, doelstellingen
beter en duidelijker te formuleren. Dat is niet Haags, dat is duidelijker.
Het maakt de verantwoording transparanter, ook voor burgers en organisaties.
Tot slot zou ik het succes van de verantwoording niet willen laten afhangen
van de mate van publiciteit. Een goedkeurende accountantsverklaring maakt
geen nieuws, maar is daarmee niet zonder waarde. Integendeel, burgers vragen
Kamer en kabinet niet om het nieuws te halen, maar om hun werk gedegen te
doen.Na deze inleidende woorden bouw ik het vervolg van mijn bijdrage als volgt
op.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik mis één ding in de inleiding van de minister-president
en ik hoop dat het niet bewust is, namelijk de idee dat de verantwoordingscyclus
en een afsluitend debat als dit zijn bedoeld om conclusies te trekken over
de behaalde resultaten. De Kamer heeft daarover eerder ook een motie aangenomen.
De bedoeling is ook om het kabinet te kunnen vragen wat het kabinet ervan
geleerd heeft en of er nieuwe inzichten zijn die leiden tot een verandering
in beleid. Ik neem aan dat de minister-president het met mij eens is dat dit
erbij hoort.Minister Balkenende:Het lijkt mij goed om aan het eind van het debat op deze vraag terug te
komen. Ik heb een aantal inleidende opmerkingen gemaakt. De minister van Financiën
zal vanuit zijn verantwoordelijkheid ook hierbij stilstaan. Het lijkt mij
goed dat wij later in het debat stilstaan bij de conclusies, want u zult merken
dat ik in mijn beantwoording inga op de gemaakte opmerkingen. Laten wij dus
gewoon aan het eind de balans opmaken als vrucht van het overleg in plaats
van aan het begin een abstracte discussie te voeren over dit punt. Ik begrijp
echter uw vraag.Voorzitter. In de rest van mijn betoog zal ik ten eerste ingaan op de
vraag wat het kabinet in de begroting voor 2005 heeft toegezegd en wat is
gerealiseerd. Ten tweede zal ik aangeven dat Nederland mede hierdoor en mede
door het gevoerde beleid er beter voor staat. Ten derde zal ik aangeven waar
het kabinet op basis van de verantwoording over 2005 resultaten wil verbeteren.
Ten vierde zal ik enkele specifieke vragen uit de eerste termijn van de Kamer
beantwoorden. Er is een waslijst aan vragen gesteld. In het vierde blok van
mijn betoog zal die aan de orde komen. Na mij zal de minister van Financiën
ingaan op het financieel beheer en de aan hem gestelde vragen. De minister
van Economische Zaken zal ingaan op zaken die op zijn terrein liggen op het
gebied van energie, innovatie, FES enzovoort.Wat heeft het kabinet beloofd en wat is gerealiseerd? Ik neem u graag
mee terug naar september 2004. Ik kon toen zelf niet aan het debat deelnemen.
De heer Bos sprak over "de teen" van Balkenende. Was het maar alleen
bij die teen gebleven, zeg ik dan tegen de heer Bos. Het was toch iets ernstiger,
maar dat bleek pas later. Ik neem u dus mee terug naar de troonrede bij de
begroting voor 2005 en noem enkele kernbegrippen van toen: - in
2005 zullen hervormingen volop in uitvoering zijn;- er is sprake
van een beginnend herstel;- dit keerpunt schept kansen om de economische
groei te versterken en duurzaam te maken;- de hervormingen scheppen
perspectief voor welvaart en meer samenhang in de maatschappij;-
door de noodzakelijke inspanningen gezamenlijk op ons te nemen, kunnen wij
de toekomst met vertrouwen tegemoet zien.Dat heeft de regering twintig maanden geleden als perspectief geschetst.
Dat wat is voorgenomen voor 2005 en dat wat is bereikt in 2005 moet uiteraard
worden beoordeeld in het perspectief van het verleden. De regeerperiode van
dit kabinet begon in 2003 en die van het vorige kabinet in
2002 onder een conjunctureel slecht gesternte. De wereldeconomie zat tegen.
De Nederlandse economie was rond de millenniumwisseling oververhit, de kiezer
had in 2002 en 2003 de politiek duchtig aangesproken op de noodzaak van een
integratiebeleid en op de noodzaak om te komen tot verbeteringen op het gebied
van zorg, onderwijs en veiligheid.Het kabinet heeft dit in de Miljoenennota en begrotingen uitgewerkt langs
vier lijnen: een veiliger Nederland, meer mensen aan het werk, minder regels
en meer kwaliteit van publieke voorzieningen en ten slotte meer onderling
respect. Daartoe hebben wij in 2005 in overleg met de Kamer veel wetgeving
gerealiseerd. Wij hebben fors geïnvesteerd in de toekomst van Nederland
en draagvlak verworven. Ik noem enkele voorbeelden op het gebied van een veiliger
Nederland. Overlast en problemen in wijken worden krachtiger aangepakt. De
samenwerking tussen allen die zich met veiligheid bezighouden is verbeterd.
Om terrorisme te kunnen bestrijden zijn de strafwetgeving en de privacywetgeving
aangepast en is de organisatie van terrorismebestrijding verbeterd. Er is
ruim 200 mln. extra beschikbaar gekomen voor veiligheid, onder andere voor
terrorismebestrijding en uitbreiding van de detentie- en tbs-capaciteit.Het volgende punt betreft meer mensen aan het werk. De arbeidsmarkt is
dynamischer gemaakt, o.a. door de WAO te veranderen in een regeling die zich
richt op arbeidsgeschiktheid; o.a. door een andere opzet van de WW: mensen
worden niet meer gezien als werkeloos maar als tussen twee banen. Er is serieus
werk gemaakt van de bevordering van arbeidsparticipatie van ouderen. Wij zijn
gestopt met het fiscaal stimuleren van vervroegd uittreden en hebben het flexibel
pensioen en de levensloopregeling geïntroduceerd. Ondernemen is gemakkelijker
gemaakt. Denk aan de verlaging van het Vpb-tarief, de lasten voor kleine ondernemingen
en de vermindering van administratieve lasten.Verder wijs ik op meer kwaliteit van publieke voorzieningen. Er is 1,1
mld. geïnvesteerd in kennis en onderwijs, met name beroepsonderwijs,
praktijklokalen, innovatieprogramma's en toponderzoek. Er is een nieuw gezondheidsstelsel
ingevoerd zonder onderscheid te maken tussen particulier en ziekenfonds verzekerden.
Dit gezondheidstelsel is en blijft voor iedereen toegankelijk, ongeacht gezondheid
en inkomen. Het is een solide stelsel dat ook in de toekomst een goede zorg
betaalbaar houdt.In de ruimtelijke ordening is meer vrijheid gecreëerd voor burgers,
bedrijven en gemeenten om te bouwen en te wonen, terwijl tegelijkertijd de
druk op het milieu niet oploopt. Voor openbaar vervoer en wegen is een bedrag
besteed van 6,2 mld.; niet alleen voor nieuwe aanleg, maar vooral ook –
en dat is van groot belang – voor onderhoud.Ten slotte meer onderling respect in onze samenleving. Hieraan werken
is een continu proces dat stap voor stap tot resultaten leidt. Samen met talloze
maatschappelijke en religieuze organisaties bevorderen wij maatschappelijke
binding en bestrijden wij radicalisering en discriminatie. Met de sociale
partners praten wij over het verbeteren van de positie van kwetsbare groepen
op de arbeidsmarkt, waaronder allochtone jongeren. Ik wijs op de werktop van
vorig jaar. Er is extra geld voor participatie van vrouwen uit etnische minderheden.
Met sport en gezinsbeleid investeren wij in opvoeding, burgerschap en meer
onderling begrip. Aan maatregelen die gezinnen ten goede komen, zijn de afgelopen
jaren enkele honderden miljoenen extra besteed: hogere kinderbijslag, gratis
zorg verlenen aan kinderen en het vervallen van lesgeld in het voortgezet
onderwijs.Het kabinet heeft steeds uitgesproken volledig te beseffen met de hervormingen
veel van de samenleving te vergen. Wij zien het in tal van landen. Hervormingen
zijn niet gemakkelijk, roepen soms tegendruk op, maar zijn wel nodig. Daarom
heeft het kabinet ernaar gestreefd om met alle betrokkenen overeenstemming
te bereiken over de noodzakelijke en gewenste aanpassingen. Met werkgevers
en vakbonden heeft het kabinet brede sociale afspraken gemaakt over loonmatiging,
hervormingen en investeringen en ondersteuning van kwetsbare groepen. Met
gemeenten en provincies zijn in 2005 afspraken gemaakt over bestuurlijke verhoudingen
en over tal van inhoudelijke onderwerpen, zoals de invoering van de Wet maatschappelijke
ontwikkeling, woningbouw en investeringen in oude wijken. In het Innovatieplatform
werken wij productief samen met kernspelers uit de wereld van het bedrijfsleven,
onderwijs en kennisinstellingen.Behalve draagvlak is een eerlijke verdeling van de pijn belangrijk. Het
jaar 2005 was lastig. Wij hebben dat ook steeds gezegd. Door de combinatie
van loonmatiging en lastenontwikkeling is voor velen geen sprake geweest van
koopkrachtverbetering. Het kabinet heeft juist daarom kwetsbare groepen zoveel
mogelijk proberen te ontzien: ouderen, chronisch zieken en gezinnen. In 2005
is de kinderkorting verhoogd, is de ouderenkorting verhoogd, is er een brutotoeslag
op de AOW bijgekomen, is extra budget uitgetrokken voor chronisch zieken en
voor bijzondere bijstand.Wie hervormt, dient ook te zorgen voor een goede uitvoering. Daarom heeft
het kabinet de tweede helft van deze kabinetsperiode vooral in het teken gesteld
van een zorgvuldige uitvoering.Voorzitter, ik kom bij het tweede onderdeel van mijn bijdrage: Waar staan
wij nu na wat wij hebben beloofd en na de verandering die wij hebben voorgenomen?
Met alle kritiek die men kan hebben op het gevoerde en te voeren beleid, denk
ik dat wij kunnen stellen dat wij er nu beter voorstaan. Verschillende leden
hebben dat ook gezegd. Volgens de meest recente inzichten zijn er aan het
eind van deze kabinetsperiode minder werklozen dan aan het begin van de kabinetsperiode.
De werkgelegenheid neemt weer toe en de economie groeit dit jaar en volgend
jaar sterker dan het gemiddelde van de Europese Unie. De lasten van burgers
en bedrijven zijn gemiddeld over de hele periode niet verhoogd en de koopkracht
van ouders en van gezinnen met kinderen is gemiddeld genomen zelfs verbeterd.
De maatregelen gericht op meer participatie hebben het fundament onder de
sociale zekerheid en de oudedagsvoorzieningen verstevigd. De overheidsfinanciën
zijn uit de gevarenzone en duurzaam begrotingsevenwicht ligt in het verschiet.
Wij hebben zo een gezonde basis gelegd voor het opvangen van de kosten van
vergrijzing.De wachttijden en wachtlijsten dalen over de hele linie. Bij de ziekenhuiszorg
zijn de wachttijden aanzienlijk afgenomen: van gemiddeld negen weken naar
vijf weken. Ten opzichte van 2002 is sprake van een daling van 20%
van het aantal voortijdige schoolverlaters. Ik zal daarop later dieper ingaan.
Het lerarentekort is teruggedrongen. In 2005 was de onderwijsarbeidsmarkt
in evenwicht.Misschien is het goed om gelet op het debat van vandaag, nog een opmerking
te maken over de werkloosheidscijfers. Ik baseer mij op het Sep 2006 van het
CPB. Mijn vorige kabinet trad aan in augustus 2002 en het huidige kabinet
trad aan in juni 2003. Er was in 2003 een werkloze beroepsbevolking van 399.000;
geen hoog niveau. De krapte op de arbeidsmarkt van de jaren daarvoor in een
oververhitte economie liet zich nog gelden. Het jaar 2005 vertoonde spiegelbeeldig
de gevolgen van de economisch slechte jaren met een werkloze beroepsbevolking
van 483.000. Het Centraal Planbureau voorziet voor het laatste jaar van dit
kabinet, 2007, een werkloze beroepsbevolking van 370.000. Dat is dus lager
dan aan het begin van de periode en dat met inachtneming van een buitengewoon
moeilijke economische tijd.De mate van daling van de werkloosheid die nu plaatsvindt in ons land
is in Europees perspectief gezien uitzonderlijk goed. In het eurogebied als
geheel daalt de werkloosheid met driekwart procentpunt van 7,75% naar
7% in 2007. In Nederland daalt zij met 1,5% naar 5%.
Al met al is het resultaat van 2005 meer kansen voor werklozen om een baan
te krijgen, meer ruimte voor gezinnen en ouderen om hun koopkracht te verbeteren,
meer investeringen in de aanpak van wijken, meer investeringen in jeugdzorg,
meer inzet op maatschappelijke binding. Zo worden achterstanden en ongelijkheden
concreet ingelopen.Laten wij vooral naar de feiten kijken. Dat moet bij een verantwoordingsdebat
gebeuren. Je kunt altijd zeggen dat het niet genoeg is, maar laten wij eens
kijken hoe de feiten zijn. Ik geef een voorbeeld van een onafhankelijke opinie.
Het altijd zeer kritische Internationaal Monetair Fonds zei begin dit jaar
in zijn review over 2005: "Meer in het algemeen gesteld brengt de Nederlandse
aanpak van het sociaal beleid voor al zijn burgers de voordelen van de hoge
levensstandaard van het land."De feiten tellen. Ik geef een koopkrachtvoorbeeld: AOW'ers op een sociaal
minimum zijn over 2002 tot en met 2005, de jaren met een economische terugval,
er gemiddeld niet op achteruitgegaan, terwijl een huishouden zonder kinderen
met driemaal modaal er in die jaren 3,5% op achteruit is gegaan.De feiten tellen. De buitengewone aftrek voor chronisch zieken met een
laag inkomen is verhoogd; zo ook de tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven.
De belastingkorting voor jong gehandicapten is verhoogd van € 114
tot € 645 per jaar.De feiten tellen. Het kabinet heeft 130 mln. extra uitgetrokken voor de
jeugdzorg.De feiten tellen. Er zijn schakelklassen voor allochtonen met een taalachterstand
gekomen.De feiten tellen. Gemeenten hebben 60 mln. extra gekregen voor maatschappelijke
opvang en verslavingsbeleid.De feiten tellen. De afgelopen jaren hebben woningcorporaties driekwart
van hun woningproductie in randgemeenten bestemd voor sociale woningbouw.
Dat aandeel van de sociale woningbouw zal de komende jaren alleen maar verder
stijgen volgens de afspraken die met randgemeenten en de grote steden vorig
jaar zijn gemaakt.Achterstanden en ongelijkheden worden voor mensen niet weggenomen met
Haags pessimisme en Haagse angst. Bij de pakken neerzitten helpt niet, gemiddeld
niet en niemand niet. Verantwoordelijkheid nemen, ambitie tonen, kansen creëren
voor mensen, vertrouwen hebben in mensen; daar zet het kabinet op in. Zo zien
wij deze positieve ontwikkeling terug in het herstel van het producenten-
en consumentenvertrouwen. Ondernemingslust neemt weer toe, creativiteit wordt
weer aangeboord; kortom, er is sprake van een nieuw elan.Om dat te bereiken heb je elkaar nodig. Ik wil dat graag in dit debat
ook noemen. De resultaten over 2005 hebben wij gezamenlijk bereikt, burgers,
maatschappelijke organisaties, bedrijven, vakbonden, gemeenten, provincies
en kabinet, ondanks achter ons liggende jaren van economische terugval. Dat
is dus een prestatie van het hele land. Het bewijst de veerkracht en de potentie
van Nederland. Dat maakt mij optimistisch over de toekomst. Door de bereikte
resultaten ontstaan nieuwe kansen vanuit een betere uitgangssituatie voor
burgers en bedrijven. Het behoeft geen betoog dat de vier kerndoelen van het
kabinet – meer mensen aan het werk, een veiliger Nederland, meer respect
voor elkaar en meer kwaliteit van publieke voorzieningen – zullen worden
voortgezet in de laatste begroting van dit kabinet komende Prinsjesdag.De bereikte resultaten hebben ook een structureel goede doorwerking, vooral
ten gunste van de vergrijzing. Volgens het CPB hebben de maatregelen gericht
op een beter werkende arbeidsmarkt de omvang van het probleem met circa 4
mld. verlaagd. Daarmee is het totale probleem inderdaad niet opgelost. Er
resteert nog een vergrijzingsopgave. De hoogte van die opgave wordt in sterke
mate verklaard doordat de rente op beleggingen zo laag is. Dat is een nadeel
voor pensioenfondsen. Het CPB heeft het al geruime tijd geleden berekend en
geduid. De minister van Financiën zal hier nader Balkenendeop ingaan,
omdat hierover de nodige vragen zijn gesteld, ook over de te maken som. Feit
blijft volgens het CPB dat het kabinetsbeleid met 4 mld. heeft bijgedragen
ten gunste van de vergrijzing.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister-president sprak daarnet over de ontwikkeling van de werkloosheid in de afgelopen jaren. Klopt het dat hij begon bij het jaar 2003?Minister Balkenende:Als mij gevraagd wordt wat dit kabinet heeft gedaan, dan begin ik uiteraard
in 2003. Wij praten over het kabinet-Balkenende II.De heer Vendrik (GroenLinks):U was ook minister-president in 2002.Minister Balkenende:Dat kan ik niet ontkennen.De heer Vendrik (GroenLinks):Fijn dat dit feit onweersproken blijft. Ik heb altijd begrepen dat het
beleid van de kabinetten-Balkenende I en II erg op elkaar leek. Zo is het
althans ooit gepresenteerd.Ik vergelijk de cijfers met datgene wat ik op weg naar dit debat zelf
nog even heb opgezocht. In 2002 bedroeg de werkloze beroepsbevolking 300.000.
Dat was de erfenis van Paars. In 2007 komen wij hoger uit. Kloppen deze feiten
of zie ik het verkeerd?Minister Balkenende:Ik heb goed geluisterd naar het debat tussen u en de heer Verhagen aan
de hand van een notitie van het CDA. De heer Vendrik mag mij aanspreken op
het huidige kabinet. In 2003 ging het om 399.000 mensen en ondanks alle moeilijkheden
komen wij volgend jaar lager uit. Ik vind dat een prestatie van formaat. In
2002 was het cijfer gunstiger dan in 2003. Dat is ook logisch, omdat het jaar
2002 feitelijk de uitloper was van een periode van hoogconjunctuur. Enige
tijd daarvoor hadden wij nog te maken met een overspannen arbeidsmarkt. Toen
ik premier werd, was het mijn zorg dat Nederland sinds 1996, 1997 12%
duurder was geworden dan de concurrerende landen. Om die reden moeten wij
een pas op de plaats maken met de inkomensontwikkeling. Daarnaast zagen wij
dat het overheidsbudget wat overspannen was. Wij moesten de zaak financieel
onder ogen zien. Ik vind het dus moeilijk om het jaar 2002 te vergelijken
met 2005. De cijfers zullen volgend jaar in ieder geval gunstiger zijn dan
in ons startjaar. Ik vind dat nog steeds een prestatie van formaat.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister-president refereert aan zijn zorgen in de periode na Paars.
Dat lijkt mij het startpunt voor het debat. Het cijfer volgend jaar is waarschijnlijk
slechter dan in 2002. Een andere vergelijking is die met Europa. Alle Europese
landen hebben last gehad van die slechte conjunctuur. Slechte conjunctuur
is net vervelend weer: dat verwijten wij het kabinet ook niet. De vraag is
wel wat je ermee doet. Ook op dat punt staat de teller niet goed.Minister Balkenende:Mijnheer Vendrik, ik ken u als een specialist. Uw redenering in het debat
ten aanzien van Europa begreep ik niet zo goed. In de jaren negentig gebeurt
er iets heel bijzonders. Nederland deed het beter dan andere landen. Mijn
voorganger Kok heeft toen eindeloos uitgelegd hoe het kwam dat Nederland beter
presteerde dan andere landen. Wij werden bewierookt vanwege het poldermodel.
Daarna is er iets anders in werking getreden. Het ging zo goed: lastenverlichting,
betere werkgelegenheidsontwikkeling en spanning op de arbeidsmarkt. Wat gebeurde
er toen? In 2002 en 2003 begonnen wij volledig achter te lopen in Europa.
Als wij nu naar de cijfers kijken, zijn wij weer een "frontrunner"
in Europa geworden. Dat is af te meten aan de economische groei, de werkgelegenheidsontwikkeling,
de overheidshuishouding, de inkomensontwikkeling en de kwaliteit van de verzorgingsstaat.
Een paar jaar geleden liepen wij achter en op het ogenblik gaat het weer goed.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister-president doet nu een claim over de hele periode waarvoor
hij verantwoordelijk is geweest. Dan is het niet een kwestie van redeneren,
maar gewoon van vergelijken. Ik kijk naar de gemiddelde werkloosheid in Europa.
Hoe heeft deze zich in de slechte jaren ontwikkeld? De werkloosheid in Europa
is licht gedaald, maar in Nederland is zij gestegen, terwijl alle landen met
dezelfde slechte conjunctuur te maken hadden. Nederland heeft het in deze
periode echt slechter gedaan.Minister Balkenende:Ik vind dat wij dit debat integer moeten voeren. Ik heb aangegeven wat
de analyse in 2002 was. Ik heb toen ook aangegeven dat wij na de mooie jaren
van het poldermodel ineens in de gevarenzone waren gekomen. Wij liepen achter
in Europa. Als je wilt weten wat er de afgelopen jaren is gebeurd, moet je
niet alleen kijken naar de ontwikkeling van de cijfers in die paar jaren,
maar ook naar de richting die zich op het ogenblik manifesteert. Dan zie je
dat het beleid heeft bijgedragen aan een flexibele arbeidsmarkt en dat de
arbeidskosten in de hand zijn gehouden, met dank ook aan de sociale partners.
Wij staan er nu gewoon beter voor. In 2002-2003 liepen wij inderdaad achter,
want wij waren te duur geworden. Dat heeft zich nog enige tijd doorgezet,
maar op het ogenblik gaan wij de goede kant uit. Ik had dan ook eigenlijk
steun van de heer Vendrik verwacht. Waarom is hij niet blij met de resultaten
en houdt hij van die sombere verhalen?De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij is hier sprake van een misverstand. Ik houd geen sombere verhalen,
ik presenteer een aantal verontrustende cijfers. Het wil kennelijk niet bij
de minister-president doordringen dat die afbreuk doen aan de glans van het
succes dat hij veronderstelt. Ik zeg het nog een keer: ik vertel geen sombere
verhalen, ik vertel gewoon de feiten zoals die mij hebben bereikt. Ik vraag
de minister-president om zijn commentaar daarop. Ondanks hun verschillende
geschiedenis, hebben alle landen in Europa sinds 2002...Minister Balkenende:Mijnheer Vendrik, u bent spijkers op laag water aan het zoeken.De heer Vendrik (GroenLinks):Misschien mag ik even uitspreken voordat u dat oordeel geeft, want dat
gaat wel erg ver.Minister Balkenende:Het gaat ook ver, maar ik vind dat u het debat niet op een goede manier
voert. U luistert niet. Ik geef aan wat de situatie in de jaren negentig was,
wat de situatie in 2002 was en wat wij hebben gedaan om die te verbeteren.
De heer Verhagen had volkomen gelijk met zijn verwijzing naar Eurostat om
duidelijk te maken hoe het vorig jaar was en hoe het nu is. Ik voeg daaraan
toe dat de werkloosheid in Europa in 2007 met 0,75% zal dalen naar
7,75% en in Nederland met 1,5% naar 5%. Kortom, het gaat
in Nederland gewoon beter dan in andere landen. Mijn verhaal is steeds geweest
dat wij in 2002 en 2003 achterliepen en dat ik mij daar grote
zorgen over heb gemaakt. Ik begrijp niet waarom u dan steeds met verhalen
komt dat wij het slecht hebben gedaan. Sterker nog, collega's van mij vragen
wat er in Nederland aan de hand is omdat wij weer vooroplopen. Zij hebben
er waardering voor, maar hier in het parlement krijgen wij alleen maar gezeur.
Hou toch op!De voorzitter:Nog even kort, mijnheer Vendrik. U bent nu een aantal keren aan het woord
geweest en steeds komt dezelfde vraag terug.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik krijg nauwelijks de tijd om mijn vragen fatsoenlijk te stellen, want
er komen almaar allerlei kwalificaties tussendoor die een goed debat niet
bevorderen, zo zeg ik de minister-president. Dit is geen gezeur, het gaat
om feiten. Ik begrijp heel goed waar de minister-president mee bezig is. Hij
snakt naar succes en wil dat ook graag uitventen. Iedereen die hem een spaak
in het wiel steekt, zit volgens hem dan ook te zeuren of sombere verhalen
te houden.Ik heb het gewoon over de feiten. De meest eerlijke vergelijking ter beoordeling
van het werkgelegenheidsbeleid van het kabinet is volgens mij af te leiden
uit de manier waarop Nederland het doet, en de manier waarop Europa het doet.
Dat is het verhaal dat ik in de richting van de heer Verhagen hield en dat
ik nu in de richting van de minister-president houd. Ik neem het kabinet de
conjunctuur niet kwalijk, maar wel de manier waarop het daarop gereageerd
heeft met het beleid, en de prestaties van het beleid in vergelijking met
de rest van Europa. En dan zeg ik het nog een keer: de cijfers – dus
geen verhalen, maar feiten – laten zien dat de werkloosheid in alle
Europese landen gemiddeld gedaald is sinds 2002, terwijl die in Nederland
is gestegen. Daar word ik inderdaad niet gelukkig van, want dan zie ik inderdaad
honderdduizenden mensen langs de kant staan. Ik kan mij ook niet voorstellen
dat de minister-president daar gelukkig van wordt. Dat zijn volgens mij de
cijfers. Daarom vraag ik de minister-president welk succes ik over het hoofd
heb gezien.Minister Balkenende:Wij moeten het debat eerlijk voeren, ook op het gebied van cijfers. Ik
heb gezegd dat de werkloosheid volgend jaar minder zal zijn, ondanks de sterke
economische terugval en de zelfs negatieve economische groei. Wij liepen in
Europa voorop, maar wij zijn teruggevallen, zo is in 2002 en 2003 geconstateerd.
Op het ogenblik lopen wij echter weer voorop. Er zijn heel wat landen die
met ons zouden willen ruilen. Ik heb al uitgelegd wat wij daaraan gedaan hebben.
Wij hebben de flexibilisering van de arbeidsmarkt doorgezet. Wij hebben noodzakelijke
hervormingen toegepast. Wij hebben de zaak financieel op orde gekregen. Wij
hebben gezorgd voor loonmatiging; ik heb in dit verband al mijn waardering
voor werkgevers en werknemers uitgesproken. Het samenstel van die maatregelen
heeft ertoe geleid dat de structurele positie van ons land is versterkt. De
kwestie nu is of wij deze positie kunnen behouden. Ik ben trots op wat wij
hebben gerealiseerd. Dat is niet alleen de verdienste van het kabinet, maar
het beleid heeft er ontegenzeggelijk toe bijgedragen. Daar sta ik voor en
ik wil het debat dan ook graag aangaan. De Europese cijfers geven een en ander
ook aan. Ik ga die cijfers niet herhalen; de heer Verhagen heeft de cijfers
over vorig jaar duidelijk aangegeven en ik heb de verwachtingen voor 2007
aangegeven. Kortom, wij presteren gewoon goed.De heer Irrgang (SP):U plaatste de groei van de Nederlandse economie in historisch perspectief.
In de jaren negentig werd het Nederlandse poldermodel bijna de hemel in geprezen.
Begin deze eeuw sloeg die waardering om in afkeuring: het kon nergens slechter
dan in Nederland. Nu lijkt het weer de andere kant op te gaan. Moeten wij
ons daar geen zorgen over maken? Is de Nederlandse economie niet manisch-depressief?
Er is een duidelijke samenhang met het begrotingsbeleid en wij mogen zeker
de hypotheekrenteaftrek niet vergeten. In de jaren negentig hebben velen de
overwaarde op hun huis verzilverd, maar dat effect viel begin deze eeuw weg.
Daar kwamen vervolgens nog de bezuinigingen overheen.Minister Balkenende:Moeten wij volgens u nog meer faciliteiten bieden op het gebied van de
hypotheekrenteaftrek omdat de economie daardoor wordt versterkt?De heer Irrgang (SP):Juist niet, want die faciliteiten leiden bij economische groei tot een
sterke stijging van de huizenprijzen waardoor de consumptie wordt aangejaagd.
In economisch slechtere tijden gebeurt het omgekeerde.Minister Balkenende:Ik ken die redenering wel, maar de economische groei had op zichzelf niets
te maken met de hypotheekrenteaftrek. Er was sprake van een aanzienlijke waardestijging
van woningen waardoor de eigenaren zich rijker voelden en meer gingen besteden.
Daarnaast stegen de aandelenkoersen sterk. Door die twee factoren kreeg het
vertrouwen in de economie een geweldige impuls. In de afgelopen jaren is het
vertrouwen in de economie afgenomen. Op het ogenblik zien wij gelukkig dat
dit weer terugkomt. In de jaren negentig presteerden wij beter dan andere
Europese landen. Vier jaar geleden deden wij het relatief gezien slecht. Op
het ogenblik presteren wij weer beter. Zo liggen de feiten, dus moeten wij
gewoon doorgaan.De heer Irrgang (SP):De stijging van de huizenprijzen wordt versterkt door de hypotheekrenteaftrek.
Die aftrek versterkt de economische toppen, maar ook de dalen. Op dat punt
heeft u het laten zitten. Het begrotingsbeleid heeft de recessie verdiept.
De recessie op zich valt u niet te verwijten, maar wel de diepte ervan.Minister Balkenende:U bent economisch onderlegd en daarom stel ik u de volgende vraag. Wat
zou het betekenen voor het vertrouwen in de economie als wij gaan tornen aan
de hypotheekrenteaftrek?De heer Irrgang (SP):Als wij niets aan de hypotheekrenteaftrek doen – overigens gaat
heel Nederland ervan uit dat dit zal gebeuren – wordt de vertrouwensvraag
doorgeschoven naar de toekomst. U bent ook economisch onderlegd, dus u weet
ook dat er iets aan het systeem van de hypotheekrenteaftrek moet veranderen.
Dit staat los van de vraag of het rechtvaardig is dat degenen met de hoogste
inkomens de meeste subsidie krijgen.Minister Balkenende:U zegt dat heel Nederland weet dat dit gaat gebeuren, maar als de partijen
die de hypotheekrenteaftrek willen handhaven volgend jaar een meerderheid
krijgen, gebeurt er helemaal niets. Het is geen vloed die over ons heen komt.
Het gaat niet vanzelf. Als de meerderheid van de bevolking de hypotheekrenteaftrek
wil aanpakken, heeft u gelijk. Wij krijgen echter eerst nog verkiezingen en
dit is een heerlijk thema om over te discussiëren. Ik heb steeds gezegd
dat wij er niet aan moeten beginnen. Dat is onverstandig. Het leidt tot onrust
en het komt niet ten goede aan het vertrouwen in de economie. U mag natuurlijk
een ander standpunt hebben, maar dat wil niet nog zeggen dat iedereen weet
dat dit systeem moet veranderen. Dat bepalen de kiezers.Het kabinet onderkent dat er zaken die zijn die nog in deze kabinetsperiode
versterking behoeven. Eerder heeft het kabinet al gezegd, het komend jaar
zichtbare resultaten te willen boeken met minder bureaucratie en minder regels
voor burgers en bedrijven. Wij verminderen weliswaar de regeldruk en de administratieve
lasten, maar wij realiseren ons dat ondernemers en burgers dat nog lang niet
altijd aan den lijve ervaren. Daarom zullen wij ons vooral richten op de regels
die hinder en ergernis oproepen. Medio maart van dit jaar is deze ambitie
kracht bijgezet op een conferentie over regeldruk. Wij hebben een speciale
Catshuissessie georganiseerd over de vraag hoe de administratieve lasten en
het aantal regels voor burgers en bedrijven verder verlaagd kunnen worden
en op welke wijze de dienstverlening van de overheid verder verhoogd kan worden.
Wij weten allemaal dat een samenleving zonder regels niet kan bestaan. Waar
het om gaat, is dat de regels moeten helpen en niet hinderen. Van het laatste
is nu nog te vaak sprake. Dat komt enerzijds door de regels zelf – en
die hinder zullen wij nooit volledig kunnen wegnemen – maar anderzijds
voor een deel ook door de kwaliteit van de uitvoering. Dat is niet een zaak
van het kabinet alleen. Wij zullen daarom goed en zorgvuldig moeten aangeven
welke regels wij schrappen en waarom. Daarnaast is een cultuuromslag nodig
bij overheidsorganisaties. Ik deel de opvatting dat het bedrijf of de burger
meer centraal moet komen te staan in plaats van de regel zelf. Het resultaat
moet voelbaar zijn. Een en ander heeft te maken met dynamiek in de samenleving,
die nu te vaak wordt beknot. Daarbij moeten wij ons niet neerleggen. Nog dit
jaar zal een aantal zeer concrete dossiers, waarover het kabinet veel klachten
bereiken, worden doorgelicht. Ik noem er een aantal. Het moet makkelijker
worden gemaakt voor werkende ouders om een tegemoetkoming te krijgen voor
kinderopvang. De zogenaamde "omgevingsvergunning" moet ervoor zorgen
dat bouwprojecten sneller en makkelijker van start kunnen gaan. Hinderlijke
arboregelgeving zal worden gewijzigd. Onderzocht wordt of de frequentie van
de apk-keuringen omlaag kan. Eind 2007 zal overigens de reductiedoelstelling
van 25% ook voor burgers worden gehaald. Als met al zal hierdoor ook
de merkbaarheid moeten toenemen van de inspanningen tot nu toe.Wij willen ook de gewijzigde regelingen in de zorg en in de sociale zekerheid
zorgvuldig uitvoeren. Zo zal het kabinet scherp blijven letten op de kwaliteit
van de uitvoering van de toeslagen van de Belastingdienst; minister Zalm zal
hierop straks ingaan. Wij gaan verder met verbeteringen van de jeugdzorg,
zoals eerder aangekondigd. De regelgeving rond milieu en luchtkwaliteit is
een ander onderwerp waarvan het kabinet de voortgang kritisch zal bewaken.
Tegen de stroom in zijn de afgelopen jaren meer mensen aan het werk geholpen.
Met de arbeidsparticipatie van ouderen gaat het de goede kant op. Met de economische
wind in de rug moet het lukken om meer vrouwen en nieuwkomers aan de slag
te krijgen. De resultaten van maatregelen om voortijdige schooluitval terug
te dringen, zijn bemoedigend. Wij gaan door met volle energie.Ik kom bij een aantal opmerkingen en vragen die zijn gesteld door leden
van de Kamer. De heren Verhagen en Van As vroegen hoe het staat met de inspanningen
van het kabinet om de beoogde politiesterkte te realiseren. Wat is er verder
gedaan met de beschikbaar gestelde budgetten? Tijdens het algemeen overleg
van 15 juni jongstleden heeft de minister van BZK met de Kamer onder
andere gesproken over de sterkte van de Nederlandse politie. De Kamer heeft
haar bezorgdheid uitgesproken over de feitelijke sterkte en het aantal executieven
in relatie tot de afspraak om in 2010 een groei van 4000 fte's te realiseren.
De minister van BZK heeft gemeld dat zijn handelen erop gericht is om de afgesproken
sterkte in 2010 te realiseren en hij heeft zich hiervoor garant gesteld. Met
de korpsen zijn individuele afspraken gemaakt om in 2010 per korps de afgesproken
sterkte te bereiken. De regie zal worden verstevigd. De minister van BZK heeft
in het debat van 15 juni de volgende toezeggingen gedaan. In de eerste
plaats zal in het najaar een brief aan de Kamer worden gezonden, waarin inzicht
wordt gegeven in de in- en uitstroom per regio op basis van een analyse per
korpsniveau. In de tweede plaats wordt onderscheid gemaakt tussen primaire
en ondersteunende taken. In de derde plaats zal een analyse worden gemaakt
van de huidige sterkte per korps en de te realiseren sterkte in 2010 per korps,
waarbij tevens wordt gekeken naar de wervings- en opleidingscapaciteit bij
de Politieacademie. In de vierde plaats zal de vervangingsvraag in beeld worden
gebracht, inclusief de financiële consequenties daarvan.Meerdere sprekers hebben het gehad over het belangrijke punt van het voortijdig
schoolverlaten. Mevrouw Van der Laan, de heer Rouvoet en de heer Van Beek
hebben zowel bij het wetgevingsoverleg over het jaarverslag van OCW als vandaag
uitdrukkelijk gewezen op het belang van een effectieve bestrijding van voortijdige
schooluitval. Het kabinet deelt die mening. Wij hebben ons de kritiek van
de Algemene Rekenkamer aangetrokken. De minister van OCW heeft daarom expliciet
met de Rekenkamer overlegd, juist omdat de Rekenkamer niet het plan van aanpak "Aanval
op de uitval" bij de beoordeling heeft betrokken. In het overleg heeft
de Rekenkamer een positief oordeel gegeven over de verbetering en de aanpak
zoals vermeld in dit plan. Dat zult u ook terugzien in de komende begroting
voor 2007, waarin een samenhangend overzicht wordt geboden van maatregelen
en budgetten. Daaruit blijkt duidelijk wat de doelen, de resultaten en de
effectiviteit van het beleid en de concrete maatregelen zijn.In het verlengde hiervan vraagt mevrouw Van der Laan naar een plan van
aanpak in het kader van de VVE-doelstelling. Zij pleit voor een ambitieuzere
doelstelling, bijvoorbeeld door te streven naar een deelname van 70%
van de doelgroep in 2009 in plaats van in 2010. Het kabinet zal in het kader
van de begrotingsvoorbereiding bezien of en zo ja, hoe een dergelijke versnelling
kan worden aangebracht. Wij moeten daarbij niet uit het oog
verliezen dat het gemeenten mogelijk moet zijn om maatwerk te bieden om dit
beleid te realiseren. Ik sluit niet uit dat hieraan extra financiële
consequenties zijn verbonden, maar dat zullen wij op dat moment bekijken.
Kortom, ik zeg toe dat wij dit zullen meenemen bij de begrotingsbesprekingen
voor 2007.De zorg van mevrouw Van der Laan over de transparantie van de onderwijsprestaties
zal de minister zo goed mogelijk proberen te ondervangen. Er komt een verbeterde
toegang tot de portal, die er mede toe moet leiden dat per 1 oktober
2006 een vernieuwde en kwalitatief betere site de lucht in kan.Wat betreft maatregelen om het technisch leesonderwijs te verbeteren:
het is buitengewoon verontrustend dat 14.000 vmbo-leerlingen niet kunnen lezen.
Het is heel terecht dat mevrouw Van der Laan daarover heeft gesproken en die
zorg nog eens onder woorden heeft gebracht. Voor de korte termijn wordt hier
gericht beleid op ingezet, bestaande uit een inventarisatie om snel de hiaten
in het aanbod in kaart te brengen. Er zal overleg worden gevoerd met de sectororganisaties
voor een gezamenlijke aanpak en er wordt geprobeerd om zo snel mogelijk concreet
aan te haken bij lopende projecten, zoals de taalpilots, onderwijsachterstanden
en opleiden in de school. Ik neem aan dat wij dit debat zullen voortzetten,
want wij mogen ons hier niet bij neerleggen.Mevrouw Van der Laan heeft ook een vraag gesteld over de ecologische hoofdstructuur:
moet er niet extra geld worden gereserveerd om die ehs in 2018 te kunnen realiseren?
Mijn antwoord is "nee". De minister van LNV heeft in het wetgevingsoverleg
over het jaarverslag van 2005 van LNV aangegeven dat de belangrijkste onderdelen
van de ehs op schema liggen of zelfs op het schema voor liggen. Alleen op
het onderdeel "particulier natuurbeheer" is er een kleine vertraging.
Het kabinet tracht door goede voorlichting en een reële vergoeding ook
dit onderdeel weer op schema te brengen. Daarom heeft het kabinet er alle
vertrouwen in dat de ehs in 2018 gerealiseerd is.De heer Irrgang heeft gevraagd of ik kan toezeggen dat V en I stopt met
reorganisaties van de IND. De huidige reorganisatie van de IND is ingezet
met instemming van de Kamer, na een daartoe ontvangen advies en kritiekpunten.
Het spreekt voor zich dat het kabinet niet voornemens is om die verbeterslag
stop te zetten.De heer Irrgang heeft ook een vraag gesteld over de bijstandsgerechtigden
en de voedselbank. Gisteren heeft staatssecretaris Van Hoof tijdens een debat
over de Wet werk en bijstand toegezegd dat hij de Kamer zal informeren over
de mogelijkheden om mensen die langer dan vier weken wachten op een besluit
over hun recht op een bijstandsuitkering, een voorschot te betalen. Ook voor
de aanvraag van een WW-uitkering zal uitgezocht worden of een voorschot na
vier weken wachttijd mogelijk is. Hiermee zal worden voorkomen dat mensen
in afwachting van hun uitkering aangewezen zijn op de voedselbank. Ik denk
dat deze toezeggingen tegemoetkomen aan wat de heer Irrgang naar voren heeft
gebracht.De laatste vraag van de heer Irrgang luidde: kan de minister-president
toezeggen dat onder deze omstandigheden de UWV-top niet opnieuw een bonus
krijgt? De bezoldiging van de voorzitter en leden van de raad van bestuur
van het UWV bestaat uit een vast deel en een variabel deel. Het variabele
deel bedraagt maximaal 10% van de jaarbezoldiging en wordt jaarlijks
vastgesteld. De minister van SZW bepaalt of het variabele deel van de bezoldiging
of een deel daarvan wordt toegekend aan de voorzitter van de raad van bestuur.
De voorzitter van de raad van bestuur beslist over het al dan niet toekennen
van het variabele deel van de bezoldiging aan de leden van de raad van bestuur.
Het toekennen van het variabele deel van de bezoldiging is geregeld in artikel
2, vijfde lid van de rechtspositieregeling voorzitter raad van bestuur UWV.
Het besluit over 2006 moet voor 1 april 2007 worden genomen. Het is prematuur
om hierover een uitspraak te doen.De heer Irrgang (SP):Ik stelde deze vraag met het oog op de slechte prestaties van het UWV
in 2005. Als een organisatie zo slecht presteert, moet de vraag wel worden
gesteld hoe de minister-president ervoor gaat zorgen dat het volgend jaar
beter gaat. Als dat niet lukt, zal de minister van SZW in ieder geval moeten
voorkomen dat het bestuur van deze organisatie een bonus krijgt. De minister-president
moet daar toch zeker op vooruit kunnen lopen en kunnen toezeggen dat dat in
ieder geval niet meer zal gebeuren?Minister Balkenende:Ik heb regelmatig gedebatteerd met u, de heer Vendrik en anderen over
topinkomens. Ik begrijp goed waarom wij daarover debatteren, maar u moet ook
begrijpen dat wij dit debat niet kunnen voeren aan de hand van afzonderlijke
ondernemingen en regelingen. Ik krijg daar een ongemakkelijk gevoel bij. Wij
moeten hierover in het algemeen debatteren. Ik heb aangegeven hoe de regeling
luidt en andere vragen hierover moet u toch echt stellen aan de minister van
SZW. Wij voeren een verantwoordingsdebat over 2005 en dan is het toch van
de gekke dat ik een toezegging zou moeten doen over het beloningsbeleid van
een specifieke organisatie voor volgend jaar. Daar begin ik echt niet aan.De heer Irrgang (SP):Een heleboel mensen hebben een ongemakkelijk gevoel overgehouden aan het
bericht dat de oud-topman van het UWV een bonus heeft gekregen. Ik ga ervan
uit dat het UWV volgend jaar beter gaat presteren. Ik stel dat aan de orde,
omdat wij in dit debat niet alleen spreken over vorig jaar, maar ook over
het lopende jaar. Als het UWV niet beter gaat presteren, mogen er wat mij
betreft geen bonussen meer worden gegeven.Minister Balkenende:Het kabinet, inclusief de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
heeft kennis genomen van de opmerkingen van de heer Irrgang.Voorzitter. De heer Rouvoet heeft een vraag gesteld over de no claim.De voorzitter:De heer Rouvoet laat zich verontschuldigen. Er is namelijk nog een ander
debat aan de gang dat zijn aandacht vraagt. Hij zal zich later weer bij ons
voegen.Minister Balkenende:De no claim is geen goede prikkel voor de beperking van de kosten voor
de zorg en is dan ook geen goede benadering, aldus de heer Rouvoet. Door de
no claim daalden de collectieve lasten in 2005 echter met 1,4 mld. De evaluatie
toont aan dat verzekerden wel degelijk kostenbewuster omgaan
met zorg. De omvang van het gedragseffect wordt geraamd op 200 mln. Het gaat
daarbij met name om het gebruik van goedkopere medicijnen en hulpmiddelen.
Het kabinet concludeert dat de no-claimteruggaveregeling voor het grootste
deel uitpakt zoals beoogd. Binnenkort zal de Kamer hierover met de minister
van VWS debatteren en dat is het moment om hierop dieper in te gaan.De heer Van As vroeg of het aantal adviescommissies teruggebracht kan
worden. Het kabinet werkt aan de vermindering van het aantal adviescommissies.
Op 12 mei jongstleden hebben de minister voor BVK en de minister van
OCW een brief naar de Kamer gestuurd over de kennis- en adviesinfrastructuur.
Daarin geeft het kabinet aan zeer terughoudend te willen zijn met het instellen
van nieuwe adviescommissies en waar mogelijk bestaande commissies te laten
samenwerken. Ik denk dat ik daarmee voldoende tegemoet kom aan het punt van
de heer Van As.De reclassering treedt slap op bij taakstraffen, aldus de heer Van As.
Het vastgestelde beleid is dat de betrokkene voor de rechter moet komen of
de opgelegde vervangende hechtenis moet uitzitten als hij of zij een taak-
of werkstraf niet geheel heeft uitgevoerd. Dat is een duidelijke lijn. Ik
zal de opmerking van de heer Van As uiteraard doorgeven aan de minister van
Justitie. Hij kan zijn vraag dan ook op zich laten inwerken. Bij de begrotingsbehandeling
kan hierop eventueel worden teruggekomen.De heer Van As vroeg wat het kabinet doet tegen financiële fraude.
In het zevende voortgangsbericht over het veiligheidsprogramma heeft de minister
van Justitie op 19 mei jongstleden aangegeven dat de komende periode
meer nadruk zal worden gelegd op vormen van financieel-economische criminaliteit
en criminaliteit op of via het internet, de bekende cybercrime. Het kabinet
streeft ernaar dat alle betrokken instanties deze criminaliteit op basis van
een op elkaar afgestemde handhavingsagenda en prestatieafspraken zullen bestrijden.
In dit geheel wordt ook het Openbaar Ministerie betrokken.De heer Van Beek heeft een opmerking gemaakt over de ideeën en kansen
om de jeugd perspectief te bieden. Dit is een buitengewoon belangrijk thema
en de heer Van Beek vraagt terecht aandacht voor de jeugd. Met het overgrote
deel van de jeugd, 85% à 90%, gaat het echt goed, maar
het gaat juist om het deel waarmee het niet goed gaat. Het kabinet zet zich
op alle mogelijke manieren in om het jeugdbeleid en de jeugdzorg te verbeteren.
Op 1 januari 2005 is de Wet op de jeugdzorg in werking getreden. In 2005
is voortvarend verder gewerkt aan de thema's van de Operatie Jong. Verschillende
gemeenten en provincies hebben met het Rijk Jongovereenkomsten ondertekend,
waarin het kind centraal wordt gesteld. Inmiddels is het sturingsadvies van
de Operatie Jong verschenen, waarop momenteel een kabinetsreactie wordt voorbereid.
Vorige week heeft de Kamer met de staatssecretaris van VWS overlegd over de
wachtlijsten in de jeugdzorg. Samen met de provincies wordt alles op alles
gezet om de wachtlijsten in de jeugdzorg nog dit jaar weg te werken. Ik kan
dus concluderen dat er op alle fronten wordt gewerkt aan het vergroten van
de kansen en perspectieven voor de jeugd.Voorts vroeg de heer Van Beek of het kabinet kan toezeggen dat het niet
akkoord zal gaan met nieuwe normen voor luchtkwaliteit uit Brussel. De zaken
lopen een beetje door elkaar. Om 14.00 uur is er een algemeen overleg over
de Milieuraad. De luchtkwaliteit en de Europese inzet van Nederland zal daar
uitgebreid worden besproken. Dit debat is een verantwoordingsdebat dat alleen
over 2005 gaat. Het lijkt mij dat dit punt aan de orde moet komen in het zojuist
door mij genoemde overleg. Wij weten in ieder geval dat de luchtkwaliteit
ons zorgen baart, want het doet ook het kabinet pijn dat er soms niet gebouwd
kan worden vanwege de bekende toestanden. Daarover hebben wij al meerdere
keren met elkaar gesproken. Het is goed dat de heer Van Beek dit punt heeft
gemarkeerd, maar voor de inhoud is het goed om te verwijzen naar het overleg
dat op dit moment plaatsvindt.De heer Van Beek heeft een opmerking gemaakt over innovatie en het Innovatieplatform.
Hij vroeg concreet of de gekozen prestatie-indicatoren wel nuttig zijn. Ik
heb goed naar de heer Van Beek geluisterd, omdat ik dit soort discussies als
voorzitter van het Innovatieplatform met meer dan normale belangstelling volg.
Als het om innovatie gaat, lijkt het alsof de heer Van Beek een beetje stil
is blijven staan in 2003. Ik ken de kritiek op het platform. De heer Van Beek
maakt de analyse dat er in Nederland veel kennis wordt geproduceerd, maar
dat die kennis niet optimaal wordt vertaald in bedrijvigheid. Die analyse
hebben het Innovatieplatform en het kabinet al gemaakt in 2003. Inmiddels
is er veel gebeurd en ondernomen. Alleen al in 2005 is er 1,1 mld. extra geïnvesteerd
in onderwijs, kennis en innovatie. Dit varieert van grote projecten als het
Holst Centrum en het Pharma Instituut tot instrumenten als innovatievouchers
waarvan er inmiddels 7100 beschikbaar zijn gekomen voor even zovele ondernemers.
Er zijn drie innovatie-prestatiecontracten afgesloten waarin tientallen ondernemers
in de schadeherstelsector, de rubber- en kunststofindustrie en de scheepsbouw
aangeven dat zij gaan innoveren. Meer branches zullen volgen. Er zijn alleen
al in 2005 1613 kennismigranten binnengekomen. Gisteren heeft het innovatieplatform
een visie op talent in het onderwijs uitgebracht en heeft een werkgroep een
kennisinvesteringsagenda voor de komende tien jaar gepubliceerd.Nederland werkt in een hoog tempo aan zijn plaats als kenniseconomie in
Europa. Voor zover er harde en recente indicatoren aanwezig zijn, wijzen zij
op verbetering. Zo steeg het aantal startende ondernemingen in 2005 naar 12%
ten opzichte van 2004. Vergelijkende indicatoren die wel recent zijn, wijzen
erop dat de positie van Nederland de laatste jaren verbetert. Op de Global
Competitiveness Index zijn wij gestegen van plaats dertien in 2002, via twaalf
in 2003 en 2004 naar elf in 2005. Binnen Europa zijn wij gestegen van plaats
zeven naar zes. Op de laatste mondiale ict-ranglijst van het World Economic
Forum zijn wij gestegen van plaats zestien in 2004 naar plaats twaalf in 2005.
Natuurlijk wilt u sneller, maar er zijn al grote stappen gezet en wij beginnen
nu vaart te maken. Ik vind dat de beoordeling van de inzet echt anders is
dan een tijd geleden. Ik vind dat er geweldige successen worden geboekt. Wij
zullen dit tempo moeten voortzetten. Ik ben blij dat de heer Van Beek mij
de gelegenheid geeft om dit nog eens aan te geven.De heer Van Beek (VVD):Ik ben blij dat u van die gelegenheid gebruik maakt. Alhoewel het begin
van uw antwoord zorgelijk was, namelijk dat ik in 2003 zou zijn stil
blijven staan. Daar moet ik toch eens goed over nadenken. Ik krijg uit kringen
rond het Innovatieplatform de indruk dat er ongelooflijk goed werk wordt gedaan
en heel veel tot stand komt. Ik vraag mij alleen af of de doorvertaling naar
beleid wel voldoende is, of het wel voldoende zichtbaar wordt en of de aangereikte
adviezen wel snel en goed genoeg worden omgezet in beleid.Minister Balkenende:Het beleid met betrekking tot kenniswerkers is tijdenlang een punt van
kritiek geweest. Het duurde te lang voordat kenniswerkers uit andere landen
naar Nederland konden komen. Door de inzet van het platform is dit nu stukken
beter geregeld. Er worden ook waarderende opmerkingen over gemaakt uit het
bedrijfsleven. De pilot met de zogenaamde innovatievouchers waarmee organisaties
voor bepaald bedrag kennis kunnen inkopen bij kenniscentra, is voortgezet.
Zonder het platform was de discussie over wat er met extra meevallers moet
gebeuren in de sfeer van het FES waarschijnlijk anders gelopen. De discussie
over grotere flexibilisering van de arbeidsmarkt hangt hier ook mee samen.
Er is ook sprake van impulsen op regionaal niveau. Het is fascinerend om te
zien wat in de regio's in Nederland gebeurt op het gebied van innovatie. Al
deze zaken samen, maken dat wij in de indexen stijgen.Ik vind het mooi dat wij ondanks de economische moeilijkheden van de afgelopen
jaren op het ogenblik op mondiale en Europese lijsten stijgen. Wij mogen nooit
op onze lauweren rusten, want er moet nog veel gebeuren. Ik sta liever bij
de eerste tien dan op plaats elf. Laten wij dit zien als een aansporing. Een
volgend kabinet moet hiermee verder gaan. Ik vind dat er heel veel is gedaan
in de afgelopen jaren. Het begin is inderdaad lastig geweest, maar inmiddels
zijn wij flink op stoom gekomen. De resultaten mogen er zijn, ook wat betreft
het concrete beleid.2005 was geen gemakkelijk jaar. Er is veel gevraagd aan burgers en bedrijven.
Belangrijke hervormingen met het oog op de toekomst hebben hun beslag gekregen.
Dit had het kabinet in het Hoofdlijnenakkoord en in de begrotingen voor 2005
aangekondigd. Het kabinet heeft de hervormingen gerealiseerd, samen met burgers
en sociale partners. Juist als het moeilijk is, is het van belang om karakter
te tonen. Men moet dan niet bij de pakken neer gaan zitten, maar de problemen
aanpakken. Daardoor staat Nederland er nu beter voor.De positie van Nederland is duidelijk sterker geworden en dat hebben wij
samen voor elkaar gekregen. Nederland werkt weer, zowel economisch als in
maatschappelijk opzicht. Er is aandacht voor immateriële zaken, voor
waarden, voor gezin en samenleving, voor integratie en voor binding. Deze
betere uitgangssituatie schept nieuwe kansen. Zij nodigt ons uit om verder
te gaan met minder regels en minder bureaucratie, met verdere verbetering
van de uitvoering van publieke voorzieningen, met het veiliger maken van Nederland
en met het met respect benaderen van elkaar. Dat moeten wij doen om Nederland
nog beter te laten werken. Wij doen het, en dat boek kan trouwens ook beter.
Ik heb het gelezen, zelfs twee keer.De heer Vendrik (GroenLinks):Echt waar, twee keer? Dat lukte mij niet.Vanmorgen is het rapport van de Studiegroep Begrotingsruimte uitgekomen.
Het is deze keer niet uitgelekt, maar gewoon verschenen. Een van de opties
die de studiegroep in het kader van de vergrijzing noemt, is het verhogen
van de AOW-gerechtigde leeftijd naar 67 jaar. Ik heb begrepen dat minister
Zalm vanmorgen heeft gezegd dat hij dat een goed idee vindt. Hij vindt fiscalisering
niets, maar...Minister Balkenende:Dat was een VVD-uitglijder, hoor ik net van hem.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat gaat ook hard.Minister Balkenende:Grapje.De heer Vendrik (GroenLinks):Nou, daar is het thema iets te serieus voor.Minister Balkenende:Wij hebben het toch over de verantwoording over 2005?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb in mijn eerste termijn niet voor niets een vraag gesteld over de
claim van dit kabinet dat het dit land klaar maakt voor de vergrijzing. Ik
heb ook gewezen op wat het CPB zegt over wat er in 2007 staat te gebeuren.
Het lijkt erop de voorbereiding op de vergrijzing niet echt lukt, dat blijkt
ook uit het laatste Aging-rapport. Dat zou ook iets kunnen betekenen voor
de begrotingsvoorbereiding 2007. De bedoeling van VBTB is toch dat men al
doende leert? Ik had daar een vraag over gesteld en dit heeft daar ook betrekking
op.Ik heb vernomen dat de heer Zalm heeft gezegd dat verhoging van de AOW-gerechtigde
leeftijd naar 67 jaar een verstandige optie is. De vraag is of dit voor het
gehele kabinet geldt. Is de minister-president het hiermee eens? Is dat nu
ineens het nieuwe kabinetsbeleid? Is dat een nieuwe optie om dit land klaar
te maken voor de vergrijzing? Dat is immers de afgelopen jaren niet gelukt.De voorzitter:Ik stel toch voor dat wij ons tot het onderwerp beperken. Dit is een verantwoordingsdebat
over 2005.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter, dit heeft echt alles met het onderwerp te maken.Minister Balkenende:Ik begrijp heel goed dat de heer Vendrik deze vraag stelt, omdat dit vandaag
nieuws is. Wij leven nu eenmaal in een klimaat van hypes. Het is dus mooi
om hier nu met elkaar over te spreken. Ik hecht er alleen aan, het debat zuiver
te voeren. Het debat gaat vandaag niet over wat er in een volgende periode
moet gebeuren, maar over het beleid dat vorig jaar is gevoerd. Vanochtend
is er een rapport van de studiegroep verschenen, maar dat heb ik nog niet
eens kunnen lezen. De heer Vendrik weet als financieel woordvoerder dat het
een stuk van ambtenaren over de volgende periode is. Hij weet ook dat dit
het kabinet niet passeert. Het is een visie van ambtenaren. Daarom heeft het
kabinet er niet over gesproken. De ambtelijke groep heeft de verantwoordelijkheid
om zich hier al dan niet over uit te laten. Het zijn opties. Aan de politieke
partijen is het om dat stuk te benutten bij de ontwikkeling van hun visies.
Ik sta voor wat wij in het afgelopen jaar hebben gedaan. Wij hebben niet getornd
aan de pensioensgerechtigde leeftijd. Dat stond niet in onze plannen. Natuurlijk
kun je daar wel opvattingen over hebben. Dat mag. Wij hebben alleen
gedaan wat wij met het oog op de vergrijzing nodig vonden. Daarom hebben wij
het WAO-stelsel veranderd. Daarom hebben wij de prepensionering veranderd.
Daarom hebben wij oog gehad voor de soliditeit van de overheidsfinanciën.
Al die elementen, zoals het versterken van participatie, hebben te maken met
de toekomstagenda. Wat in een volgende periode kan worden gedaan, zullen wij
zien. Ik beschouw het stuk van de studiegroep als een stuk van ambtenaren
die hun kennis hebben benut om opties aan te dragen. Het is aan de politieke
partijen om duidelijk te maken wat zij willen. De partijen die volgend jaar
gaan meedoen aan een kabinetsbespreking kunnen zich daar dan over uitlaten.
Zo is het. Ik heb er geen behoefte aan, er nu een discussie over te voeren.
Ik heb trouwens niet eens een mandaat van het kabinet om daar nu over te spreken.De heer Vendrik (GroenLinks):Daar lijkt de minister van Financiën dan net een slagje anders over
te denken.Minister Balkenende:Dat moet hij zelf maar uitleggen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit heeft alles met het debat van vandaag te maken, want het kabinet claimt
keer op keer dat het Nederland klaarmaakt voor de vergrijzing. Ook die claim
staat vandaag wat mij betreft op de agenda.Minister Balkenende:Dat is ook zo.De heer Vendrik (GroenLinks):Daar zijn structurele hervormingen voor nodig.Minister Balkenende:Ja, dat is zo. 4 mld. Dat hebben wij gedaan. Wij hebben zelfs nog meer
gedaan.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan is vandaag de vraag aan de orde of Nederland inderdaad klaar is voor
de vergrijzing. Kennelijk niet. Kennelijk moeten er nog allerlei opties worden
besproken. Is Nederland nu klaar voor de vergrijzing of niet?Minister Balkenende:Ik heb gezegd dat wij er nog niet zijn ondanks wat wij hebben gedaan.De heer Vendrik (GroenLinks):U claimt toch dat het wel zo is? Waarom wilt u daar niet over debatteren?Minister Balkenende:Iets hieraan vind ik irritant. Ga eens na wat dit kabinet in de afgelopen
jaren aan kritiek heeft gekregen! Het had gedoe toen het kwam met de aanpassing
van de prepensioenen. Het had gedoe toen het de WAO moest aanpakken. Het had
gedoe toen het financiële maatregelen wilde nemen. Het kabinet heeft
desondanks de moed gehad om tegen de stroom in te gaan. Wat krijgt het nu
te horen? Dat het nog niet genoeg heeft gedaan en dat dit en dat ook nog moet
gebeuren! Laten wij eerst maar eens vaststellen dat wat het kabinet heeft
gedaan, goed is geweest. Degene die zegt dat het fout was, moet maar zeggen
waarom. Ik vind het volstrekt fout dat er wordt gedaan alsof er in de afgelopen
jaren niets is gebeurd en dat er ineens wordt gesproken over wat in de volgende
periode zijn beslag moet krijgen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit is echt een absurde voorstelling van zaken. Ik vraag alleen naar wat
het kabinet zelf claimt. Het kabinet heeft zelf bij wijze van spreken het
land in geschreeuwd dat het Nederland klaarmaakte voor de vergrijzing.Minister Balkenende:Dat is toch ook zo?De heer Vendrik (GroenLinks):Goed. Dan zijn wij het daarover eens. Alleen is op deze verantwoordingsdag
ook de vraag aan de orde, minister-president, of Nederland inderdaad klaar
is voor de vergrijzing. Kennelijk vinden de ambtenaren van de Studiegroep
Begrotingsruimte van niet. Dan is toch de vraag aan de orde, minister-president,
of u vindt dat u genoeg hebt gedaan? Vindt u, aangezien het uw grote missie
is om dit land klaar te maken voor de vergrijzing, dat het tot uw taak behoort
om het debat te entameren over de AOW en de hypotheekrente? Behoort dit tot
uw taak of niet?Minister Balkenende:Dit is een absurde voorstelling van zaken. Dit kabinet heeft de moed gehad
om tegen de stroom in te gaan door te zeggen dat het de zaken op orde zou
krijgen en door met het oog daarop moeilijke financiële maatregelen te
nemen. Het heeft veel van de bevolking gevraagd. Het heeft ook tal van wetswijzigingen
doorgevoerd. Het hervormingsbeleid van het kabinet was niet voor niets. Ik
ben er trots op dat het kabinet dit heeft gevoerd. Het was ook nodig. Het
kabinet heeft het gedaan ondanks alle tegendruk die werd uitgeoefend. Het
is alleen nog niet klaar. Natuurlijk is het dat niet. Nederland heeft nog
een staatsschuld. Dat heb ik toch altijd gezegd?De heer Vendrik (GroenLinks):Het kabinet is dus nog niet klaar. Neemt de minister-president ook de
opmerking van het Centraal Planbureau ter harte dat de voorlopige besluitvorming
voor 2007 ertoe leidt dat het vergrijzingsprobleem groter wordt, tenzij het
kabinet ingrijpt? Gaat hij met het oog daarop het vergrijzingsprobleem ook
in 2007 niet groter maken, maar kleiner, omdat hij nog niet klaar is? Zo ja,
dan praten wij ergens over. Dan heb je een ambitie, een prestatie en beleid.
Wat gaat er in 2007 gebeuren?Minister Balkenende:Dat lijkt mij een prachtig thema voor de algemene politieke beschouwingen
die wij binnenkort houden. Dit is een verantwoordingsdebat. Zoals ik heb gezegd,
verdedig ik wat wij hebben gedaan. Ik ben trots op wat wij hebben bereikt.
Het was nodig ook. De heer Vendrik wil praten over de Studiegroep begrotingsruimte,
met het oog op een volgende periode, maar hij wil ook dat wij een voorstel
indienen voor 2007. Die discussie krijgen wij echter nog.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Ik kan mij volledig vinden in de opmerking van de premier
dat de kwestie van de vergrijzing een geschikt onderwerp is voor de APB.Ik had nog een vraag gesteld over de ernstige onvolkomenheden in het Verplichtingenbeheer
bij Verkeer en Waterstaat en die kwestie bij VROM.Minister Balkenende:Daar zal minister Zalm op ingaan.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. De minister-president is ingegaan op de problematiek van de schooluitval. Ook collega Van der Laan stelde daar een aantal vragen
over. Ik heb nog gesproken over de noodzaak van opvangvoorzieningen voor degenen
die niet meer te handhaven zijn op school, waardoor de schooluitval nog wordt
gestimuleerd. Wij hebben hierover diverse malen gesproken in het kader van
de tuchtscholen. Met brede steun van de Kamer zijn er moties aangenomen over
het creëren van opvangvoorzieningen voor degenen die niet meer te handhaven
zijn op een normale school. Het zou natuurlijk mooi zijn als die kwestie wordt
opgelost voor de aanvang van het nieuwe schooljaar, maar dan kan de kwestie
niet wachten tot de normale begrotingsbespreking, want dan ben je weer een
jaar verder. Door de stammenstrijd tussen de ministeries wijst iedereen naar
iedereen momenteel, maar daardoor heeft Rotterdam niet voldoende handvatten
om te kunnen starten met de opvangvoorzieningen in de vorm van tuchtscholen.
Ik vind daarom dat die kwestie voor het nieuwe schooljaar moet zijn geregeld.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik zal die kwestie meenemen naar de ministerraad morgen, al
past die niet helemaal in dit debat.Minister Zalm:Voorzitter. Ik ben de minister-president erkentelijk dat hij al zoveel
vragen heeft beantwoord. Daardoor kan ik iets korter zijn.Er is uitgebreid gesproken over de begrotingsdocumenten, over de aansluiting
tussen begrotings- en verantwoordingsdocumenten en over de vraag of er voldoende
beleidsconsequenties in de verantwoordingsstukken staan. De afgelopen jaren
hebben wij een behoorlijke stap gezet wat betreft de verbetering van de begrotingsdocumenten.
Als dat proces slaagt, vertaalt zich dat natuurlijk ook naar de verantwoordingsdocumenten.
Er is in 2005 en 2006 ook heel veel tijd gestoken in het organiseren van workshops
met departementen. De Rekenkamer gaat ons ook ondersteunen bij het schrijven
van een goede beleidsagenda. In de begrotingsstukken 2006 had die al een duidelijk
hoger gehalte dan in de jaren daarvoor. In de begroting 2007 gaan wij proberen
om de zaak nog meer te verbeteren. Het jaarverslag 2005 is inderdaad een spiegel
van de begroting 2005 die in september 2004 is ingediend. Er zit dus nog verdere
progressie in, zowel als het gaat om de begrotingsdocumenten als wat betreft
de verantwoordingsdocumenten. Het gaat daarbij vooral om de relatie tussen
de doelstellingen, de ingezette middelen en de effecten voor de maatschappij.
De jaarverslagen volgen met enige vertraging, want die komen pas anderhalf
jaar na de begrotingsdocumenten. De progressie volgt ook wat dat betreft nog.Dan de beleidsconsequenties. Wij moeten twee zaken uit elkaar houden.
Als de Rekenkamer onvolkomenheden constateert, wordt door de minister aangegeven
hoe hij of zij die gaat oplossen en wanneer dat gebeurt, aan de hand van een
bepaald tijdpad. Het is iets anders als een minister meent dat meer geld nodig
is om de doelstellingen nog beter te realiseren. Dan bots je al snel met de
reguliere begrotingsvoorbereiding. Je kunt niet een verantwoordingsdocument
gebruiken om een claim vooruit te leggen naar de begroting. Dan zou je in
de beleidsconsequenties steeds te lezen krijgen dat het met een miljard erbij
wel hard kan gaan. Als je dat veertien keer leest, is het 14 mld. Dat moeten
wij proberen te verhinderen. De prioriteitenstelling binnen het kabinet, ook
bij de onderlinge afweging van beleidsterreinen, moet intact blijven. Bij
de begrotingsvoorbereiding moet dit aan de orde komen. Een enkele keer is
al bij Voorjaarnota iets gedaan. Als je vlot bent en het weet te regelen,
kan het in de verantwoordingsstukken worden meegenomen. In het algemeen proberen
wij in elk geval de besluitvorming over de begroting te scheiden van de verantwoording.Er zijn hier een aantal punten aangeroerd op het gebied van zorg en jeugdzorg,
de politie en de Belastingdienst, die alle financiële consequenties hebben.
Die zijn al dan niet in de Voorjaarsnota te zien respectievelijk op Prinsjesdag
nog aan te melden. In die zin trekken wij consequenties uit het verloop van
een afgelopen jaar, ook in financiële zin, maar dan wel op een manier
dat het in samenhang kan worden bekeken. Anders komen er de wildste claims
in de verantwoordingsstukken. Daarvoor zijn zij niet bedoeld. Daarvoor moet
men netjes een brief aan de minister van Financiën sturen. Die bespreken
wij dan, vervolgens wordt het besproken in de ministerraad en daarna komt
het op Prinsjesdag aan de orde. Dat is de reguliere procedure.De heer Verhagen heeft een goede suggestie gedaan. Bij LNV had zich in
2005 een onvolkomenheid voorgedaan, waarvan is toegezegd dat die in 2007 zal
zijn opgelost. Hij vroeg of die lijn voor alle onvolkomenheden kan worden
afgesproken. Aangeven wanneer een onvolkomenheid is weggewerkt volgens de
planning lijkt mij een goede lijn. Het kan trouwens ook na een jaar zijn,
want het hoeft niet altijd twee jaar te zijn. Ik zal zien of wij die lijn
consequenter kunnen doortrekken. Meestal gebeurt dat ook wel. Sommige zaken
zijn echter zodanig gecompliceerd dat zij niet altijd in één
of twee jaar opgelost kunnen worden. Bijvoorbeeld het subsidiebeheer van VWS
kent een vrij lange reparatietijd. Een ander voorbeeld is het materieelbeheer
bij Defensie, waar een compleet nieuw logistiek systeem moet worden ingevoerd.
Wij weten nu al dat wij pas in 2009 aan echte implementatie toe zijn. Ik ben
het dus eens met de algemene filosofie dat de minister moet aangeven wanneer
hij denkt de onvolkomenheid te hebben opgelost. Van geval tot geval moet echter
bekeken worden of het één, twee of meer jaren duurt.Over de bedrijfsvoering heeft de heer Van As opmerkingen gemaakt. Wij
kunnen zeggen dat het financieel beheer van het Rijk op orde is. Dat is ook
het oordeel van de Rekenkamer. De kwaliteit is zelfs licht stijgend. Het is
ook allemaal rustig en beheerst verlopen in het afgelopen jaar. Dat is ook
wel eens plezierig om te kunnen zeggen. Departementen die in 2004 knelpunten
hadden in het financieel beheer, hebben het afgelopen jaar verbeteringen doorgevoerd.
Die positieve effecten zijn ook merkbaar. Alle departementen hebben ook een
goedkeurende accountantsverklaring gekregen. Dat is niet altijd zo geweest.
Volgens de analyse van de Algemene Rekenkamer is het aantal onvolkomenheden
gedaald van 69 naar 58. Dat zijn er natuurlijk 58 te veel, maar er is een
duidelijke daling van 15 à 20%. Het aantal ernstige onvolkomenheden
is zelfs gedaald van zes naar drie. De onvolkomenheden doen zich voor bij
Defensie, Verkeer en Waterstaat en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, zoals
de heer Van As terecht opmerkte. Het komt niet als een duveltje uit een doosje.
In de eigen paragraaf over de bedrijfsvoering hebben de departementen
dit geconstateerd. Zij hebben ook aangegeven welke maatregelen worden genomen
om ze op te lossen.Bij Financiën is de Rekenkamer voor het eerst echt kritisch. Dat
doet mij natuurlijk enig leed, want op Financiën wil je toch het voorbeeld
zijn van iedereen. Het gaat dan vooral om de Belastingdienst. In het wetgevingsoverleg
met de staatssecretaris is daarop diepgaand ingegaan. Ook zit in onze bedrijfsvoeringsparagraaf
een heel openhartige beschrijving van de problemen die wij hebben geconstateerd
in 2005 en wat wij daaraan gaan doen. Bij Voorjaarsnota zijn financiële
middelen uitgetrokken om die zaken te kunnen verbeteren.De minister-president heeft al vrij veel gezegd over de administratieve
lasten. Ik ga meteen maar in op het punt van de heer Verhagen over de btw.
Ik heb een hele leuke tekst voor mij liggen. Ik lees even voor: "Terzake
van de teruggave van omzetbelasting op Schiphol is het zo dat de verlaging
van de drempel geen wetswijziging vereist. Het kan bij ministeriële regeling.
Joop heeft gezegd binnen enkele dagen met een ministeriële regeling te
komen."De voorzitter:U bedoelt de staatssecretaris van Financiën?Minister Zalm:Dat vermoeden heb ik, voorzitter.Om het bedrijfsleven toch enige voorbereidingstijd te geven, wordt 1 augustus
als invoeringsdatum voorgesteld.De heer Verhagen (CDA):Ik las vanochtend dat de minister in het kader van de deregulering van
plan was met het bedrijfsleven te gaan overleggen. Als het bedrijfsleven in
dat overleg te kennen geeft dat de voorbereidingstijd korter kan zijn en dat
het al per 1 juli kan ingaan, neem ik aan dat dit ook geregeld kan worden?Minister Zalm:Ik neem aan dat staatssecretaris Joop dan zegt dat dit ook goed is.De voorzitter:De minister bedoelt steeds de staatssecretaris van Financiën?Minister Zalm:Ja.De voorzitter:Akkoord.Minister Zalm:Misschien mag ik nog een enkele aanvullende opmerking maken over de administratieve
lasten voor de burgers? Daar komt ook het een en ander tot stand. Er komt
een vooringevuld AOW-formulier. Daarvan hebben 150.000 mensen per jaar voordeel
bij het aanvragen van de AOW. Voor houders van een persoonsgebonden budget
(12.000 mensen) wordt de verantwoordingsfrequentie verlaagd. Er was een verplichte
risico-inventarisatie ook voor vrijwilligers en die wordt afgeschaft. Ik denk
dat dit aansprekende maatregelen zijn die snel hun werking kunnen doen.Bij de regelgeving voor de arbeidsomstandigheden is het belangrijk dat
de nationale kop eraf gaat. Wij hebben inmiddels een convenant gesloten met
het bedrijfsleven over de zogenaamde XBRL. Dat is een fantastisch software
product waardoor je met een druk op de knop zowel de gegevens van het CBS,
de Belastingdienst, de kamer van koophandel, alsook, als het om financiële
instellingen gaat, toezichtsinformatie kunt benutten. De Nederlandsche Bank
gaat faciliteren dat dit ook in het verkeer met de toezichthouders kan worden
benut. Het is een heel belangrijk project. Het klinkt technisch ingewikkeld
maar het levert een enorme kostenbesparing op, in het bijzonder voor accountants-
en boekhoudkantoren. In datzelfde convenant hebben zij beloofd, de kostenbesparing
door te geven aan de klant. Dat is belangrijk. Als de vereenvoudigingen zich
afspelen op de accountants- en de boekhoudkantoren, ziet die ondernemer er
niets van tenzij de rekening omlaag gaat. Dat moet natuurlijk wel gebeuren.De heer Irrgang heeft gesproken over toeslagen die nog steeds niet zijn
uitbetaald, ondanks het feit dat zij wel op tijd zijn aangevraagd. Op dit
moment zijn er zo'n 6 mln. toeslagaanvragen verwerkt. Van die 6 mln. hebben
5.950.000 aanvragen inmiddels tot betaling geleid, maar 50.000 nog niet. Dat
is een heel klein percentage. Het gaat inderdaad om huurtoeslag en zorgtoeslag.
De heer Irrgang zegt terecht: je zult maar net in dat percentage van minder
dan één zitten. Wij doen er alles aan om die aanvragen zo snel
mogelijk af te doen. De bedoeling is dat op 15 juni iedereen zijn beschikking
heeft en op 20/21 juni de betaling plaatsvindt. Dan zijn alle aanvragen
afgehandeld die tot 1 juni zijn ingediend. Nieuwe toeslagaanvragen zullen
binnen de wettelijke termijn van acht weken worden afgedaan.De heer Irrgang heeft ook gesproken over de door belastingplichtigen ervaren
pakkans die wij jaarlijks meten in de fiscale monitor. Hij memoreerde terecht
dat die pakkans 82% was in 2002 en dat de cijfers in 2003 en 2004 zijn
gedaald. Het laatste cijfer is inmiddels 66%. Wij willen de pakkans
weer opkrikken door verscherping van het toezicht en door een grotere zichtbaarheid
van het toezicht. Er zijn financiële middelen voor uitgetrokken, ook
bij de Voorjaarsnota. Voor 2006 is in de begroting gekozen voor een realistische
streefwaarde, namelijk 70%. Het beleid is erop gericht dat wij uiteindelijk
weer het percentage van 82 bereiken.De heer Irrgang zegt dat de Belastingdienst erg belast is geweest met
de introductie van toeslagen, overigens vaak met instemming en soms zelfs
op aandrang van de Kamer en met allerlei wijzigingen. Hij heeft gelijk. Men
heeft zich er dapper doorheen geslagen, maar wij zullen nu een steuntje in
de rug moeten geven, ook in de zin van budget voor automatisering. Die automatiseringssystemen
beginnen steeds meer te kraken. Daarmee willen wij de Belastingdienst weer
op het peil brengen dat wij willen zien.De heer Irrgang (SP):Het is niet uit kleinzieligheid dat ik erop terugkom. In het debat over
het jaarverslag vroeg ik de staatssecretaris van Financiën hiernaar.
Hij zei toen dat die 83% misschien te ambitieus was. Ik ben er toen
een beetje ingestonken: 66 en 83, dat is een groot verschil; is het wel redelijk
dat je dat kunt goedmaken? Toen kwam ik erachter dat wij in 2002 die 83%
hebben gehaald. Wat is nu de doelstelling van het kabinet? Is dat 70%
of toch 83%?Minister Zalm:Voor dit jaar hebben wij 70% als concrete doelstelling geformuleerd.
In de jaren hierna willen wij dat percentage geleidelijk aan verhogen, zodat
wij weer in de buurt van de 82% komen. Dat is de inzet. De heer Rouvoet heeft gerefereerd aan een wat kritische beschouwing van
de Rekenkamer over het VBTB-proof zijn van onderwerpen zoals criminaliteitsbestrijding,
vroegtijdig schoolverlaten en ruimtelijk beleid. De Rekenkamer heeft daar
niet mee volstaan, maar heeft ook nog een advies gegeven hoe je daar verder
mee kunt omgaan, namelijk door de beleidsprioriteiten die wij in hoofdstuk
3 van de Miljoenennota hebben genoemd systematisch door te lichten en met
de Tweede Kamer af te spreken aan welke beleidsprioriteiten bij die doorlichting
voorrang wordt gegeven. Daar sluiten wij ons graag bij aan. De tekortkomingen
die de Rekenkamer constateert, sporen overigens met de bevindingen van het
kabinet zelf toen wij de VBTB-evaluatie aan uw Kamer hebben gezonden. Het
was een zeer kritisch zelfreflectie. In handen van de oppositie zou die evaluatie
gevaarlijk spul zijn geweest, als wij die niet zelf hadden geschreven. Wij
zien de aanbeveling van de Rekenkamer als een steun in de rug om dat verbetertraject
verder op te zetten. In de jaarverslagen vindt u daarover het een en ander
terug.Wij zijn van plan om de suggestie van de Rekenkamer op te volgen om de
beleidsprioriteiten door te lichten. Wij zullen een selectie maken welke beleidsprioriteiten
zich daarvoor het beste lenen. Als het beleid nog maar net van kracht is,
dan is het wat lastig. Als je niet echt makkelijk of helemaal geen operationele
doelstellingen eraan kunt verbinden, dan is dat ook lastig. Wij zullen bij
de begrotingsvoorbereiding 2007, in de stukken voor Prinsjesdag, aangeven
welke beleidsprioriteiten wij bij zo'n doorlichting betrekken om te zien of
dat verder kan worden opgewaardeerd. Voor het overige heb ik al de workshops
genoemd waarmee wij samen met de Rekenkamer en de vakdepartementen proberen
het VBTB-gehalte van de begroting op te krikken.De heer Rouvoet heeft gesproken over het procyclische overheidsbeleid.
Als je het begrotingsbeleid dat wij onder Balkenende I/II hebben geformuleerd
vergelijkt met Paars I dan wel II, dan is er duidelijk een verbetering in
die zin dat het minder procyclisch is. Ik keer even terug naar Paars I. Toen
hadden wij een vast uitgavenkader, maar was er niets geregeld voor de inkomstenkant.
Over inkomstenmeevallers werd op ad-hocbasis beslist: een beetje voor het
tekort of een beetje voor de lasten. In Paars II is daar een vaste regel voor
gemaakt. Het lag iets genuanceerder, maar de helft ging naar het tekort en
de helft ging naar additionele lastenverlichting. Die 50% lastenverlichting
is op zichzelf natuurlijk een procyclisch element.De huidige spelregel is dat alle inkomstenmeevallers en inkomstentegenvallers
het saldo in lopen. Dat is het toppunt van acyclisch. Er is tot nu toe geen
hoogconjunctuur voorzien, maar als dat moment wel aanbreekt, zullen uitgavenbesparingen
die daardoor optreden niet mogen worden aangewend. Dan blijf je bewust onder
je uitgavenkader.Wij hadden al een afspraak voor het moment dat wij internationale verplichtingen
niet zouden kunnen nakomen. Dan zouden wij aan de noodrem moeten kunnen trekken.
Daarvoor is de grens van 2,5% gesteld. Helaas heeft dat zich in 2003
voorgedaan. Het was een jaar met negatieve economische groei. Voor het eerst
sinds vijftien jaar sloegen de overschotten van de lagere overheden om in
tekorten. Dat heeft aanleiding gegeven om voor 2004 en 2005 wat de uitgaven
betreft de zaak krapper te zetten dan spoorde met de plafonds. Verder kwam
er meer lastenverzwaring dan wij gepland hadden. Die maatregelen zijn genomen
en hebben hun werking gehad. In twee jaar tijd hebben wij de begrotingssituatie
enorm weten te corrigeren. Nadat wij in 2003 nog meer dan 3% tekort
hadden, was het vorig jaar 0,3%.Inmiddels is de noodsituatie voorbij en kunnen wij terugkeren naar de
oude lijn: uitgavenkaders zoals afgesproken, inclusief de clausule voor hoogconjunctuur,
en het afgesproken lastenbeeld. De verzwaring die wij in 2004 en 2005 hebben
moeten toepassen, hebben wij in 2006 kunnen terugdraaien.De heer Van As (LPF):Zijn er tussen de begroting 2005 en de rekeningcijfers over dat jaar verstorende
factoren geweest? Welke onderdelen van beleid hebben geleid tot verkeerde
begrotingen of tot enorme tegenvallers? U kent mijn kritiek op de wijze waarop
het Rijk de begroting opstelt. Bij de uitgavenkant zouden mijns inziens normen
moeten worden gehanteerd. De extra groei en meevallers moet je kunnen reserveren
voor de vergrijzing en voor de aflossing van de staatsschuld.Minister Zalm:In 2005 hebben wij onvoorziene inkomstenmeevallers gehad. De ontwerpbegroting
kende nog een tekort van 2,5%. Ondanks het feit dat de planning al
onder het uitgavenplafond zat, is er toch nog minder uitgegeven. Dat zijn
twee factoren die gunstig hebben uitgewerkt op het begrotingstekort. Daarnaast
is er het incidentele effect geweest van sparen in de schatkist vanwege de
nogal royale rentevergoeding. Dat is inmiddels teruggedraaid. Dat zal zich
op een gegeven moment vertalen in een tegenvaller in het jaar 2006. In de
planning hebben wij daarmee gerekend. Ook het beeld 2006 is aanzienlijk verbeterd
ten opzichte van de ontwerpbegroting. De realisaties zijn nog gunstiger. ZalmAls
wij dit jaar nog inkomstenmeevallers hebben, gaan die allemaal het saldo in.
Hopelijk kunnen wij dat laten zien in de vorm van een overschot. Als wij echt
in de hoogconjunctuur terechtkomen, dan zullen wij de daaruit voortvloeiende
uitgavenmeevallers reserveren ten gunste van het saldo. Wie weet is er dan
een heel mooie uitgangspositie voor een volgend kabinet.De heer Van As refereerde aan het feit dat de minister van Verkeer en
Waterstaat heeft gezegd dat de ambtenaren wel eens moeite hebben
met het verplichtingenbeheer. Ik vind het in ieder geval belangrijk dat de
minister dit doorheeft. Verder heeft het ermee te maken hoe ingewikkeld je
zelf de regels hebt gemaakt. Naarmate je die ingewikkelder maakt, wordt de
uitvoering ook moeilijker. Er wordt dus nagedacht, ook op Verkeer en Waterstaat,
over de hele regelgeving. Vooral als het gaat om wat kleinere verplichtingen,
moet je je afvragen of het wel de moeite waard is. Als je voor de kleinste
declaraties en postjes een enorme papierfabriek moet doorlopen, is de proportionaliteit
snel in het geding. De minister van Verkeer en Waterstaat gaat in ieder geval
een plan van aanpak opstellen om de vastgestelde onvolkomenheden zo snel mogelijk
weg te werken.Het subsidiebeheer bij VWS is een langlopende zaak. Gelukkig zijn er al
nadere maatregelen genomen ter verbetering van het subsidiebeheer. Voor de
subsidieregelgeving geldt eigenlijk hetzelfde als voor het verplichtingenbeheer.
Naarmate je het ingewikkelder maakt, krijg je sneller problemen over rechtmatigheid.
Als in een subsidieregeling staat dat je aan 26 voorwaarden moet voldoen en
je voldoet aan één voorwaarde niet, dan is er sprake van onrechtmatigheid.
Als je de voorwaarden wat anders en ook minder in aantal weet te formuleren,
dan heb je minder risico om in die rechtmatigheidsproblematiek terecht te
komen. De Algemene Rekenkamer heeft er trouwens al een aantal malen op gewezen
dat er een connectie is tussen de ingewikkeldheid van de regelgeving en de
rechtmatig­heidstoets.Ik kom op de vraag van de heer Vendrik over de vergrijzingssommen. Aangezien
de berekening van het CPB uit 2006 een groter probleem door de vergrijzing
laat zien dan de berekening uit 2002, concludeert hij dat het kabinet de problematiek
alleen maar erger heeft gemaakt. Ik begrijp dat ik het niet zo mag samenvatten,
maar misschien wil de heer Vendrik toch even blijven staan. Ik zal proberen
om hem niet te erg te provoceren. Hij heeft er gelijk in dat het CPB nu een
verslechtering met 1,9% in het vooruitzicht stelt. Het is de vraag
waar dat door komt. Komt dat door het gevoerde beleid of door aannames die
niet direct met het kabinetsbeleid samenhangen? De verslechtering heeft voor
ruim 3% van het bbp te maken met het feit dat het CPB de rendementsveronderstellingen
bij beleggingen van pensioenfondsen niet meer realistisch vindt. Daarom heeft
het CPB een 4% reële rente op risicovrije beleggingen verlaagd
naar 3% en een 7% reëel rendement op niet-risicovrije beleggingen
naar 4,5%. Dat betekent nogal wat voor dit soort becijferingen. Er
doet zich overigens ook nog een pikanterie voor bij dit verhaal. Als begrotingsjongens
denken wij alleen maar dat een lagere rente fijn is voor de begroting, maar
voor de vergrijzingsproblematiek is dat nou net niet het geval. De effecten
op de pensioenfondsen zijn veel groter dan het directe effect op de begroting
van een lagere rentevoet. Dat geldt trouwens ook voor de indirecte uitwerking
op de begroting vanwege de hogere aftrekposten respectievelijk kleinere belastingopbrengsten.
Dat is dus een heel grote klap. Verder heeft het CPB gezegd dat het de toename
van de participatie van vrouwen heeft overschat. Dit staat ook los van het
beleid van de regering, maar men was wel heel erg bezig om alles in rap tempo
naar Zweedse niveaus te trekken. Daar tegenover staat – daarom is de som niet zo veel slechter dan
ik net zei – dat er zo'n 3% à 4% verlichting van
de problematiek is dankzij de hervormingen op het punt van de arbeidsongeschiktheid,
de VUT, het prepensioen en de WW. Als de WWB er niet was geweest, was het
probleem nog veel groter geweest. Immers, de verslechtering van de sommen
komt niet voort uit het kabinetsbeleid, maar uit aannames ten aanzien van
de participatie van vrouwen en het rendement op de pensioenfondsen. Ik zal
de heer Vendrik deze tabel doen toekomen. Het inzicht van het CPB in de problematiek
van de vergrijzing is aanzienlijk scherper geworden. Tevens wordt erkend dat
dit kabinet op drie à vier punten heeft bijgedragen aan de vermindering
van de problemen.De heer Vendrik concludeerde dat het CPB inzake de begroting 2006-2007
tot een iets andere conclusie komt dan het kabinet. In het kader van het Centraal
Economisch Plan is een onderschrijding van 1,5 mld. aan de uitgavenkant ingeboekt.
Het kabinet is daar echter niet toe gehouden in een conjunctureel neutraal
jaar, dus is het uitgavenkader opgevuld. In vergelijking met de berekening
van het CPB is er dan sprake van een verslechtering van 1,5 mld. Dit is echter
vooral het gevolg van het onterecht inboeken van een meevaller, terwijl dit
bedrag binnen de spelregels van het begrotingsbeleid aangewend kan worden.
Daarnaast is er geen rekening mee gehouden dat het kabinet 1 mld. van het
prachtige Europese onderhandelingsresultaat aan de burgers zou teruggeven.
Daarmee is een bedrag van 2,5 mld. verklaard. Als je rekening houdt met rente
op rente kom je uit op 3,25 mld. Sinds het Centraal Economisch Plan ontwikkelt
de inkomstenkant van de begroting zich gelukkig aanzienlijk gunstiger. Het
CPB gaat ervan uit dat er ten opzichte van het Centraal Economisch Plan niets
veranderd is, behalve een additionele lastenverlichting van 1 mld. in 2007.
Er is geen rekening gehouden met de verminderde Europese afdracht en met het
feit dat het uitgavenkader is gehandhaafd. Daartegenover staat dat de inkomstenontwikkeling
aanzienlijk beter is dan het CPB durfde te veronderstellen. Het eindplaatje
zal naar mijn mening niet de door het CPB voorspelde verslechtering te zien
geven. Ik hoop natuurlijk op een verbetering.De heer Van As (LPF):De afgelopen weken is er steeds aandacht geweest voor de discussie over
verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. Ik verwijs daarbij naar het
sterftecijfer onder mannen. Hoeveel mannen halen bijvoorbeeld de tachtig?
Dat zijn er maar zeer weinig.De heren Bos en Vendrik hebben in verband met de problematiek van de vergrijzing
een bedrag van 15 mld. genoemd. Hoe kijkt het kabinet hiertegen aan? Op welke
termijn moet met dit bedrag rekening worden gehouden? Geldt dit al voor de
volgende kabinetsperiode? Moet er in de komende jaren al een reservering worden
gedaan? Het kabinet hoeft daar nu geen antwoord op te geven, maar kan hier
later op terugkomen, bijvoorbeeld bij de algemene politieke beschouwingen.Minister Zalm:Het kabinetsbeleid tot en met 2007 is geformuleerd. De studiegroep Begrotingsruimte
heeft advies uitgebracht voor de volgende kabinetsperiode. Ik kan daar in
analytische zin wel iets over zeggen. Op langere termijn is er een problematiek
in de orde van grootte van 3% van het bbp. Naarmate deze problematiek
met maatregelen voor de lange termijn wordt opgelost, zijn
er minder ambitieuze doelstellingen nodig voor compensatie binnen de begroting
en het rentemolentje. De studiegroep heeft een reeks mogelijkheden genoemd,
deels voor de beteugeling van de kosten van de vergrijzing, deels voor de
vergroting van het draagvlak via arbeidsparticipatie bevorderende maatregelen
en deels voor de financiering.Iedere politieke partij doet er in het kader van de voorbereiding op het
verkiezingsprogramma verstandig aan om hierin een keuze te maken. Die keuze
heeft natuurlijk een hoog politiek gehalte. Ik verwacht dat in het verkiezingsprogramma
van de VVD in ieder geval niet "het beroven van bejaarden/fiscalisering"
is opgenomen. Ik denk meer aan de optie van geleidelijke verhoging van de
AOW-leeftijd. Maar goed, iedere politieke partij moet dit voor zichzelf uitmaken.
De minister-president heeft gezegd dat het kabinet in deze periode niets wil
doen aan de AOW-leeftijd, en daar houdt het zich natuurlijk aan. De partijen
moeten nu eigen keuzes maken. Na de verkiezing volgen de onderhandelingen
over de kabinetsformatie. Zijn die succesvol, dan is er weer nieuw kabinetsbeleid.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit kabinet roept van de daken: wij maken dit land klaar voor de toekomst
en wij nemen de vergrijzing echt serieus. Dit is zo ongeveer de hoofdmissie
van dit kabinet. Nu worden wij geconfronteerd met een rapport waaruit blijkt
dat de vergrijzingslast veel groter is dan oorspronkelijk werd gedacht. Vervolgens
gebeuren er twee dingen. In de eerste plaats heeft het kabinet geen mening
over allerlei nieuwe voorstellen; alles wordt doorgeschoven naar een volgende
kabinetsperiode terwijl ik dacht dat dit kabinet nog een jaar zou regeren.
Misschien zou het kabinet nog eens wat nieuwe voorstellen kunnen doen in het
licht van zijn missie. In de tweede plaats zou het wat zuiniger aansnijden
van de begroting voor 2007, zoals het CPB suggereert, wellicht de meest concrete
bijdrage zijn om de opgelopen vergrijzingslast te verminderen. Waarom gebeurt
het een noch het ander?Minister Zalm:Ik ben uiteraard heel benieuwd naar de tegenbegroting van GroenLinks.
Gaat die een groter overschot creëren dan de begroting van het kabinet?
Het CPB heeft verder vastgesteld dat het beleid dat het kabinet heeft ingezet,
zo'n 3,5% tot 4% heeft bijgedragen aan de beperking van de vergrijzingsproblematiek.
Er valt daarbij te denken aan de hervorming van de WAO, een hervorming die
de fractie van GroenLinks niet gesteund heeft. Ook het beleid rondom het prepensioen
en rondom de WWB heeft die fractie naar ik meen niet gesteund. Ik ben nog
een punt vergeten, maar de heer Vendrik zal ook dat ongetwijfeld bestreden
hebben. Al deze maatregelen hebben 3,5% tot 4% bijgedragen aan
de beperking van de vergrijzingsproblematiek.Daarmee zijn wij niet klaar. Er zal in een volgende kabinetsperiode beleid
moeten worden gemaakt om deze hervormingsagenda af te maken. In de tussentijd
zal natuurlijk ook bij de begroting 2007 het een en ander door het kabinet
worden voorgesteld om hierin nog een stapje verder te gaan. Wij hebben bijvoorbeeld
deze week gesproken met de sociale partners. Met hen zijn wij tot de conclusie
gekomen dat wij het ertoe willen laten leiden dat iedere werknemer in Nederland
kinderopvangfaciliteiten krijgt. Het kan niet meer zo zijn dat, als een werkgever
niet aan een cao gebonden is of de faciliteit niet wil bieden, er geen faciliteit
voor een werknemer is op dit punt. Het bieden van faciliteiten voor kinderopvang
is goed voor de participatie en kan een verdere bijdrage leveren aan de begroting.
Verder hoop ik dat wij nog toekomen aan het ontwerp ontslagrecht. Wij wachten
daarvoor op de Sociaal-Economische Raad, die hopelijk met suggesties komt
die kunnen leiden tot een verbetering van het functioneren van de arbeidsmarkt.
Ook dat kan volgens CPB-analyses bijdragen aan het beperken van de vergrijzingsproblematiek.Het is echter niet zo dat het kabinet in het laatste regeringsjaar alle
problemen tot 2040 zal gaan oplossen, daartoe alle voorstellen zal doen en
daarover alle beslissingen zal nemen. Dat zou ook de heer Vendrik niet appreciëren,
want hij zou daarbij een goede kans lopen dat die beslissingen net anders
uitpakken dan hij wenselijk acht. Het kabinet gaat dus door op het pad. Als
wij het percentage van 3,7 van het bbp, dat wij in beleidsmatige termen al
hebben "geleverd", nog kunnen verhogen, zullen wij dat zeker doen.
Dat wil niet zeggen dat wij voor een nieuw kabinet niets meer te regeren overlaten.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vroeg waarom een opdracht die het kabinet zichzelf zó serieus
heeft gesteld, kennelijk nu als voltooid wordt beschouwd voor deze kabinetsperiode.
Dat blijf ik eerlijk gezegd niet begrijpen. De jijbak naar de fractie van
GroenLinks wil ik overigens graag beantwoorden met een klein retourtje. Hypotheekrenteaftrek
en fiscalisering van de AOW zijn voor dit kabinet onbespreekbare onderwerpen,
hoewel ze toch zeer zinvol zijn in het kader van de vergrijzingsproblematiek.
Het kabinet komt er echter niet aan. De minister-president wil zelfs niet
eens denken aan verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd, iets wat de minister
van Financiën blijkbaar weer wél wil. Kennelijk stopt het denken
over de belangrijkste taakstelling, namelijk die over de vergrijzing; dat
moet een volgend kabinet maar oplossen.Dan nog het andere punt, de begroting voor 2007. U kunt als minister van
Financiën nog iets doen om het groter wordende probleem van de vergrijzing
te verkleinen. Waarom doet u dat niet? Tussendoor gaf u terecht aan dat in
die "Ageing"-studie de vrouwenparticipatie blijkt te stagneren.
Daar heb ik nu juist naar gevraagd. Het kabinet heeft op dat punt doelstellingen.
Die worden bijlange na niet gehaald. Ik krijg daar geen antwoord op. Ik zou
dus zeggen: waarom leert het kabinet niet van het niet halen van de eigen
doelstellingen en van wat er in "Ageing" staat over vrouwenparticipatie,
die zo hard nodig is om een deel van de vergrijzingsproblematiek op te lossen?
Alle hens moeten aan dek. Waarom wordt niet met groot materieel uitgerukt
om voor het laatste jaar nog een fors beleidsprogramma inzake vrouwenemancipatie
voor te stellen?Minister Zalm:Als ik de heer Vendrik was, zou ik in spanning de prinsjesdagstukken afwachten,
die hij iets later krijgt dan normaal.De heer Vendrik (GroenLinks):Sorry, maar wij hebben nu een verantwoordingsdebat. Een van mijn centrale
vragen is: welke conclusies zou het kabinet zelf kunnen, mogen of moeten trekken
op basis van de verantwoording over het jaar 2005? Die verantwoording laat
zien dat het dramatisch gesteld is met de vrouwenparticipatie op de
arbeidsmarkt. Ik heb daarnaar gevraagd, maar ik krijg daar geen antwoord op.
Nu wordt het weer "doorgeparkeerd" naar de algemene politieke beschouwingen.
Mag ik daar een antwoord op?Minister Zalm:Uit de vergrijzingsproblematiek, die nu weer geactualiseerd is en die
ernstiger blijkt te zijn, trek ik in de eerste plaats de conclusie dat ik
erg blij en dankbaar ben voor het feit dat wij al die maatregelen hebben genomen
die al een belangrijk deel van het probleem hebben opgelost. In de tweede
plaats concludeer ik dat de agenda nog niet af is en in de derde plaats dat
ook de begroting van 2007 in het teken zal staan van het bevorderen van de
arbeidsparticipatie van allerlei groepen, het tegengaan van schooluitval en
noem maar op. Wij bespreken nu echter niet de begroting van 2007. Ik heb u
daarvan een indicatie gegeven en dan kunt u bij de begrotingsbehandeling opnieuw
beoordelen of het kabinet voldoende doet om de participatie te vergroten en
de vergrijzingsproblematiek te beperken.De heer Van Beek wees erop dat bij de beoordeling van beleid niet alleen
vragen over de kosten en het doel moeten worden betrokken, maar ook de principiële
vraag of de overheid überhaupt wel iets moet doen. Verder wees hij er
ook terecht op dat vooraf bepaald moet worden of beleid wel uitvoerbaar is.
Een mooi voornemen is een schone zaak, maar als het niet uitvoerbaar is, wordt
niemand er beter van. Hierin is voorzien door een bredere set VBTB-vragen
te hanteren bij het opstellen van nieuw beleid en beleidsnota's. Men zal expliciet
de vraag moeten beantwoorden of er wel een rol is weggelegd voor de overheid,
hoe groot het gevaar van overheidsfalen is en of het beleid inderdaad zal
bijdragen aan de oplossing van het probleem. De vraagstelling is inmiddels
gelukkig wat breder dan de drie W-vragen van de VBTB-aanpak.Resultaatmeting bij ontwikkelingshulp. Het is verstandig beleid om in
een land met een fatsoenlijke regering niet alleen allerlei losse projectjes
op te starten, maar ook algemene begrotingssteun te geven. Het is echter extreem
moeilijk om het effect te meten van die begrotingssteun op de economische
groei en de armoedebestrijding. Overigens wil ik in dit verband ook wel gezegd
hebben dat het tijd is dat de EU algemene begrotingssteun gaat verlenen in
plaats van het steunen van allerlei projectjes via de structuurfondsen.Begrotingssteun kan op zichzelf een goed instrument zijn, maar dat neemt
niet weg dat het bijzonder moeilijk is om bijvoorbeeld te analyseren wat de
2,5 mln. begrotingssteun aan Moldavië voor effect heeft gehad op de economische
groei en de armoedebestrijding in dat land. Dat is heel moeilijk traceerbaar,
ook al wordt het geld nog zo goed aangewend. Wij koppelen die steun vaak aan
programma's van de Wereldbank, opdat wij niet alles op eigen houtje hoeven
te doen. Minister Van Ardenne steunt programma's voor de verbetering van de
statistiek in ontwikkelingslanden. Je moet je echter geen al te grote illusies
maken over de gevolgen daarvan voor de effectiviteit van steun aan ontwikkelingslanden.De heer Verhagen en de heer Van As vroegen naar de politiesterkte. Op
15 juni heeft de minister van Binnenlandse Zaken hierover gesproken met
de Tweede Kamer, maar daarop is de minister-president al ingegaan.De heer Verhagen (CDA):De minister-president heeft inderdaad gezegd dat de minister van Binnenlandse
Zaken in het najaar vier maatregelen aan de Kamer zal voorleggen. Het probleem
daarbij is wel dat wij de begroting niet meer kunnen aanpassen als wij pas
in het najaar ontdekken dat die vier maatregelen onvoldoende zijn. Tijdens
de begrotingsbehandeling in 2004 heb ik mede namens mijn collega's Van Aartsen
en Dittrich een motie ingediend waarin de regering werd gevraagd om de politiesterkte
uit te breiden. Ik ben best bereid te wachten op de maatregelen die in het
najaar aan de Kamer zullen worden voorgelegd, mits ik dan maar niet met de
mededeling wordt geconfronteerd dat de regering haar doelstellingen voor de
politie niet zal halen. Ik vind dat des te belangrijker, omdat de Algemene
Rekenkamer heeft geconstateerd dat de inspanningen van het ministerie in 2005
een dip lieten zien.Minister Zalm:De doelstelling voor 2010 zal door het kabinet worden gerealiseerd. De
minister van Binnenlandse Zaken heeft zich daarvoor garant gesteld. In de
stukken voor Prinsjesdag zullen wij dat aannemelijk maken.De heer Verhagen (CDA):De minister is nog niet ingegaan op het punt van het Belastingplan in
relatie tot de tarieven voor bijvoorbeeld bedrijven die veel aan energiebesparing
doen. Of gaat de minister van EZ hierop in? De tarieven en de belastingen
zijn op dit moment contraproductief. Als je op energie bespaart, word je juist
gestraft. Dat kan niet de doelstelling zijn.Minister Zalm:Dat speelt niet in een schijventarief.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Er is al veel gezegd over de economische situatie. Samenvattend
kan ik zeggen dat 2005 definitief het omslagjaar is geweest. Mede dankzij
het beleid van het kabinet staat de economie er nu structureel beter voor
dan aan het begin van de kabinetsperiode. De resultaten worden dit jaar zichtbaar
en zullen de komende jaren alleen maar groter worden. De economische vooruitzichten
voor 2006 en 2007 wijzen in de richting van een stevig en breed gedragen economisch
herstel. Voor dit jaar wordt een economische groei verwacht van 3%
en in 2007 zal deze licht afzwakken tot 2,75%. Natuurlijk zijn er een
aantal centrale punten te noemen. De arbeidsmarkt is aan de orde geweest.
Het is belangrijk om te constateren dat het aantal werklozen in 2006 en 2007
zal dalen met maar liefst 135.000 personen, nadat dit aantal in 2005 al met
75.000 is gedaald. Er is zelfs al een krapte op de arbeidsmarkt met betrekking
tot technici en bèta-mensen. De techniek zit om mensen te springen.Dat betekent dat wij in Nederland met talenten onze kenniseconomie moeten
zien aan te trekken. Er is min of meer wereldwijd een battle for brains aan
de gang. In 2005 is gestart met een nieuwe regeling voor kennismigranten.
De premier heeft hierover al het een en ander gezegd. Ik kom straks op een
aantal specifieke punten, met name in de richting van de heer Van Beek. Op
die manier zal hij echt niet meer vergeten dat er niet alleen iets wordt gedaan
met woorden, maar ook met concrete daden. Per 1 januari 2005 is een nieuwe
regeling voor kennismigranten gestart. In 2005 zijn 1500 voor de Nederlandse
economie belangrijke functionarissen naar Nederland gekomen. Dat geldt met
name op het terrein van de techniek. Wij hebben recentelijk
contact gehad met een aantal ondernemers. Zij bevestigen dat men eindelijk
gemakkelijk in Nederland kan gaan functioneren.Wij zien hetzelfde verschijnsel bij de binnenlandse bestedingen. De particuliere
consumptie is in de tweede helft van 2005 voor het eerst sinds 2002 aan het
herstellen. Ook de consumenten, die er jarenlang problemen mee hadden, oordelen
sinds september 2005 steeds positiever over het economisch klimaat.Op dit punt kom ik nu ten slotte op de kwestie van de investeringen. Weliswaar
bleven deze in 2005 ongeveer op hetzelfde niveau, maar door het beleid dat
wij hebben gevoerd, kunnen wij stellen dat het investeringsklimaat dit jaar
zeer sterk zal verbeteren. Met name het producentenvertrouwen bereikte in
april het hoogste niveau sinds het jaar 2000. Vooral de bezettingsgraad als
gevolg van de versterkte productiegroei is een belangrijk punt. Er wordt meer
geïnvesteerd in machines en computers. Het resultaat voor dit jaar is
dat de bedrijfsinvesteringen in totaal met 8,5% kunnen toenemen. Dat
is een geweldig belangrijk signaal.Dit alles kan niet los worden gezien van het door dit kabinet gevoerde
beleid. Ik spreek dan met name over een onderwerp dat specifiek op het terrein
van Economische Zaken ligt, namelijk de problematiek van de verslechtering
van de concurrentiepositie van eind jaren negentig. Ik maak nog een paar opmerkingen
over de arbeidsproductiviteit en de concurrentiekracht. Beide zijn zeer beslissend
voor het ondernemersklimaat. In 2005 is ook op dat punt een omslagpunt bereikt.
Toen is een negatieve ontwikkeling naar een positieve economische ontwikkeling
omgeklapt en zijn als het ware de belangrijkste basisvoorwaarden vervuld.Ik wil graag nog iets zeggen over regeldruk en inspecties, nadat mijn
collega Zalm het een en ander over administratieve lasten heeft gezegd. Ik
reageer hiermee vooral op de vragen van de heer Van Beek en de moties van
de VVD-fractie.Het verminderen van de regeldruk, met name op het terrein van de vergunningen,
is een buitengewoon belangrijk punt voor het kabinet. De task force-Kraaijeveld
is ingesteld om onderzoek te doen naar vereenvoudiging van vergunningen. Meteen
na het advies van de task force zijn wij aan de slag gegaan met het aanpakken
van de vergunningen. Bij de rijksoverheid wordt heel flink gesnoeid. Er is
nu al een reductie van het aantal vergunningen met 42% bereikt. Het
aantal stelsels op het terrein van vergunningen is met 22% verminderd.
Hierdoor worden onder meer het bouwen, het transport en het parkeren een stuk
gemakkelijker gemaakt voor ondernemers. Ik geef één concrete
illustratie. Van de 90.000 vergunningen voor mobiele toepassingen, zoals mobiele
telefonie en marifoon, worden er vanaf 2006 ongeveer 50.000 vergunningvrij
gemaakt of omgezet in een lichtere vorm van registratie. Dat scheelt fors
in de lasten voor talrijke ondernemers. De leges worden transparanter gemaakt.De vraag was wat er in de komende tijd nog kan worden verwacht. Het is
de bedoeling dat alle departementen voor Prinsjesdag een eigen implementatieplan
op het terrein van vergunningen aan de Kamer zenden. Het kabinet zal voor
Prinsjesdag een verzamelwet met eenvoudige wetswijzigingen van de verschillende
departementen aanbieden. De bedoeling van deze verzamelwet is om op dit punt
een ander accent te leggen. Wij werken uitgebreid samen met gemeenten, de
provincies, de VNG en het IPO om ervoor te zorgen dat op lokaal niveau de
vergunningenlast zo veel mogelijk wordt teruggedrongen.De top-10 die is opgesteld door de commissie-Stevens geeft een duidelijk
beeld van de ergernissen van ondernemers met betrekking tot overheidshandelen
en de nalevingskosten. Het betreft het voortdurend wijzigen van regels, onnodige
informatieverplichtingen, interpretatieverschillen over regelgeving en de
strijdige handhaving van regelgeving. Die top-10 was niet nieuw, want de meeste
klachten waren het kabinet bekend. Er werd al een oplossing gezocht voor alle
genoemde klachten. Het kabinet heeft onder meer aangekondigd ruim twee derde
van de door Nederland te beïnvloeden arboregels te schrappen. Er wordt
een statistiekvakantie voor het mkb geïntroduceerd. Het mkb, dat steeds
met statistieken wordt geconfronteerd, krijgt vakantie. Nederlands als geheel
krijgt vakantie, maar de statistieken krijgen bij het mkb ook vakantie.Het kabinet werkt op dit ogenblik ook aan de mogelijkheid van het invoeren
van een systeem van vaste verandermomenten voor wet- en regelgeving. Daardoor
kunnen ondernemers daar in hun bedrijfsvoering op anticiperen. Dat zijn allemaal
elementen die verband houden met stabiliteit en verbetering van het ondernemersklimaat.
Het kabinet erkent dat de verschillende inspecties waar het bedrijfsleven
mee te maken heeft onnodig veel regeldruk met zich meebrengen. Er wordt kabinetsbreed
gezocht naar een manier om die inspectiedruk te verminderen.De heer Van As (LPF):Het doet mij bijzonder veel deugd om van deze minister te horen dat binnenkort
zijn hele bureau schoon is omdat er binnen het departement minder problemen
zijn, bijvoorbeeld doordat het aantal vergunningen met 42% is verminderd.
Er is het afgelopen jaar heel veel gedelegeerd aan gemeentebesturen. Alles
wordt op het bordje van gemeenten gelegd, al dan niet met een zak geld erbij.
Is de situatie rondom vergunningen op lokaal niveau niet nog net zo ingewikkeld
als die was? Ik merk tenminste niet dat daar sprake is van vermindering.Minister Brinkhorst:Het gaat om de vergunningen op centraal niveau, waar wij in eerste instantie
verantwoordelijk voor zijn en waarvoor EZ het coördinerende departement
is. Het betreft dus niet alleen vergunningen van EZ, het is rijksbreed. Er
worden op dit terrein concrete resultaten geboekt. Vermindering van administratieve
lasten is moeilijk zichtbaar te maken. Het verminderen van het aantal vergunningen
is veel tastbaarder. Dat heeft dus een veel directer effect. Daarnaast is
er sprake van autonomie. Op een aantal gebieden waarvoor provincies en gemeenten
verantwoordelijk zijn, moet dezelfde inzet worden gepleegd. Wij hebben daar
minder bevoegdheden. Daarom zeg ik ook dat wij samenwerken met medeoverheden.
Ik denk dat het politieke klimaat in dit land aan het omslaan is en dat ook
bij lagere overheden de druk toeneemt. Het Rijk kan dit proces natuurlijk
niet op dezelfde wijze aansturen als bij de departementen, omdat er sprake
is van autonomie. Er zijn immers onlangs ook gemeenteraadsverkiezingen geweest.De heer Van As (LPF):Dit kabinet is nu voor het eerst het land in gegaan. De
kabinetsleden hebben zich nu een keer tussen de burgers begeven. Misschien
moeten zij dat meer doen. Ook kunnen zij in dat kader op lokaal niveau bij
de gemeentebesturen bekijken wat daar gebeurt. Dat is volgens mij nog vaak
een spanningsveld, overigens met alle respect voor uw inzet.Minister Brinkhorst:De heer Van As heeft gelijk. Het is zeker waar dat de gemeenten op het
terrein van de vergunningen boter op hun hoofd hebben, om het zo maar even
te zeggen. Toch hebben wij wel gekozen voor een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Direct aansturen zal dan ook niet gewenst zijn. De aansporing neem ik wel
graag ter harte. De heer Van As kan vijf gemeenten noemen en daar wil ik binnenkort
graag gaan kijken. De staatssecretaris zal dat ook heel graag willen doen.De heer Verhagen (CDA):Ik geef de minister van Economische Zaken de aanbeveling mee om ook naar
de gemeente Boekel te gaan. Die gemeente doet het juist heel goed. Daar zijn
alle welzijnscommissies geschrapt en daar kan men in één dag
een vergunning regelen. Als wij het hebben over deregulering, kunnen wij niet
alleen maar volstaan met een verwijzing naar decentralisatie, maar in het
kader van best practices kunnen wij dit soort gemeenten ook als voorbeeld
voor andere gemeenten noemen. Als de minister dus bij gemeenten op bezoek
gaat, geef ik hem in overweging om met de burgemeester van Boekel, de heer
Van de Vondervoort, aan de slag te gaan in die zin dat die gemeente als best
practice naar voren wordt gebracht.Minister Brinkhorst:Ik dank de heer Verhagen voor zijn suggestie. In mijn tijd op het ministerie
van Landbouw heb ik heel veel mooie, kleine gemeenten gezien, die vaak ook
heel aardige dingen deden. Ik ken ook de omgeving van Boekel, maar ik had
nog niet het genoegen om met de burgemeester kennis te maken. Misschien is
Boekel een van de vijf gemeenten waaraan wij een bezoek moeten brengen. Wij
moeten namelijk niet alleen maar naar negatieve ervaringen kijken, maar ook
naar best practices.Voorzitter. Dit geldt ook voor de inspecties. Wij zijn met de inspecties
bezig en de inspecties zijn op hun beurt met dit onderwerp bezig. Het staatstoezicht
ressorteert direct onder Economische Zaken. Dat inspecteert ook andere inspecties.
Het is de bedoeling dat de inspecties beter met elkaar samenwerken en dat
zij hun taken beter vervullen. Ik zeg de Kamer graag binnenkort een brief
van het kabinet toe over de problematiek van de inspecties.Ik kom te spreken over de onderwerpen innovatie, FES en ict, ook in hun
samenhang. De minister-president heeft als voorzitter van het Innovatieplatform
in dit verband al een en ander gezegd en belangrijke signalen gegeven. Bij
dit verantwoordingsdebat heeft de Kamer recht op een aantal zaken die concreet
en speciaal zijn geregeld.In het algemeen speelt het ministerie van Economische Zaken hierbij een
belangrijke rol. Het ministerie heeft het totale financiële instrumentarium
met ingang van dit jaar vernieuwd en dat is met name toegespitst op de problematiek
van ondernemers, opdat zij beter toegang kunnen krijgen tot informatie, advies
en kapitaal. Daarbij is een sterk accent gelegd op het stimuleren van de nieuwe
aanpak van topprestaties. Wat is er concreet gebeurd? Vooral in het jaar 2005
is een omslag gerealiseerd. De premier heeft al het een en ander gezegd over
de kwestie van de innovatievouchers die nu structureel worden uitgegeven.
Vorige week heb ik het eerste innovatieprogramma Point One gelanceerd. Dat
maakt deel uit van het nieuwe innovatiebeleid van het ministerie van Economische
Zaken. Met Point One wordt een innovatiecluster van samenwerkende bedrijven
en kennisinstellingen op een specifiek gebied, namelijk de nanotechnologie,
gerealiseerd. Dan hebben wij het onder andere over Philips, ASML, ASMI en
tal van toeleveranciers. De nanotechnologie is voor het innovatieve karakter
van Nederland van buitengewoon groot belang. Met de uitvoering van het programma
is een omzetstijging voor deelnemende bedrijven met 30% tot ongeveer
26 mld. in 2011 beoogd. Daarnaast moet ook vooral voor het mkb het belang
worden onderstreept dat het beter wordt verankerd in de internationale samenwerkingsverbanden.
De infrastructuur op kennisgebied wordt daarbij intensief betrokken, zowel
voor het versterken van het menselijke kapitaal als voor het voeden met nieuwe
inzichten in de technologische ontwikkeling. Op dit gebied investeert het
ministerie van Economische Zaken 50 mln. in de periode van 2006 tot 2009.
Hieraan zie je dat dit typisch nieuwe industriebeleid nieuwe kansen biedt
door de clustering op een aantal sleutelgebieden. Daarnaast denk ik aan food
en flowers en de chemische sector. Daarin wordt ook gewerkt aan het realiseren
van vergelijkbare programma's en topinstituten.Een heel belangrijk knelpunt voor de kapitaalmarkt was het aanbod van
durfkapitaal voor innovatieve starters. Om dat aan te pakken hebben wij voor
het eerst een instrument: de zogenoemde TechnoPartner Seedfaciliteit. In 2005
zijn daar zeven fondsen voor gehonoreerd. Ik spreek verder over het introduceren
in 2005, het jaar waar wij vandaag over spreken, van een Amerikaans concept
om het mkb stimuli te geven voor innovatie- en researchfaciliteiten. Wij zijn
op dat punt heel concreet bezig, doordat de overheid als klant de innovatie
van het mkb stimuleert. In 2005 hebben wij voor het eerst twee pilots gelanceerd
voor innovatieprestatiecontracten in brancheverenigingen als de FOCWA (Carrosseriebouw)
en de Federatie Nederlandse Rubber- en Kunststofindustrie (NRK). Uiteraard
moeten wij dat ook in Europees verband doen. In 2005 is de voorbereiding gestart
van het zevende Kaderprogramma. Ook daar kan Nederland in belangrijke mate
aan meedoen. Kortom: op dit gebied gebeurt er buitengewoon veel. Het zijn
allemaal elementen die concreet het gevolg zijn van de activiteiten van het
kabinet op het terrein van innovatie en research.Dankzij het Paasakkoord in 2005 is een belangrijke impuls aan onze kenniseconomie
gegeven. Bij de bestemming van de meevaller in het FES in 2005 is bij het
Paasakkoord afgesproken dat 0,5 mld. naar kennis, innovatie en onderwijs zou
gaan. In de loop van 2005 is dat bedrag opgelopen tot meer dan 1 mld. Later
is in de ministerraad afgesproken om bij toekomstige meevallers te streven
naar een gelijke verdeling over onderwijs, kennis en innovatie enerzijds en
de ruimtelijke economie anderzijds. De minister-president heeft al gesproken
over het onderwijs. Een groot gedeelte van het bedrag daarvoor, 400 mln.,
is bestemd geweest voor praktijklokalen, het vmbo en lesmateriaal voor het
mbo. Dat onderstreept opnieuw het belang van aansluiting van het onderwijs
op de werksituatie. Daardoor is het mogelijk geweest om ook een impuls te
geven aan de versterking en de toepassing van het toponderzoek, de verhoging
van de instroom van kenniswerkers, de subsidie voor speur- en ontwikkelwerk
en de introductie van innovatievouchers waar ik het al over had. Een dergelijke
impuls stelt ons in staat om op termijn op het vlak van innovatie tot de voorhoede
van Europa te behoren.Laat ik meteen reageren op een aantal kritiekpunten die genoemd zijn.
Mevrouw Van der Laan en de heer Rouvoet hebben gezegd dat er onzorgvuldig
werd omgesprongen met de publieke middelen in het FES. Ik kan hun verzekeren
dat de projecten zorgvuldig en nauwkeurig zijn voorbereid en beoordeeld, want
de criteria van het FES zijn dat het moet gaan om investeringen in projecten
ter versterking van de structuur van de economie en het nationaal belang.
Dat lijkt breed geformuleerd, maar het betreft domeinen van het FES waarin
kan worden geïnvesteerd. Die zijn genoemd in de FES-wetgeving. De economische
structuur kent verschillende facetten. Wij zullen het nog hebben over de belangrijke
oorzaak van de commentaren, namelijk dat het FES gevoed wordt door de olie-
en gasopbrengsten. De olieprijs staat veel hoger dan enkele jaren geleden.
Dat leidt tot heel veel extra middelen. U weet dat mijn collega Zalm erover
heeft gesproken en aan de Stuurgroep Begrotingsruimte heeft gevraagd hoe de
werking van het FES kan worden verbeterd. Daarbij ligt het natuurlijk voor
de hand dat er wordt gekeken naar de stabiliteit van de voeding. In reactie
op de kritiek merk ik op dat de selectie heel zorgvuldig is geweest en dat
de ambtelijke voorportalen van het kabinet, de CWTI voor kennis en innovatie
en de ICRE de eenduidige criteria ook zeer consequent hebben gehanteerd. Alle
projecten die zijn gehonoreerd, zijn ook het CPB en het Comité van
Wijzen gepasseerd. De kritiek van de heer Rouvoet had betrekking op de CPB-beoordeling,
maar het kabinet heeft geen voorstellen gehonoreerd die het CPB niet als legitiem
heeft beoordeeld. Tegen die achtergrond zijn er van de 20 beoordeelde voorstellen
10 gehonoreerd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb de term "CPB" niet in de mond genomen.Minister Brinkhorst:Dat was mevrouw Van der Laan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De minister stelde voorts dat sprake was van een klacht van mevrouw Van
der Laan en de heer Rouvoet, maar ik heb er vooral op gewezen dat de Rekenkamer
als observatie en als kritiekpunt heeft genoteerd dat de criteria voor het
FES te ruim zijn en dat daardoor, ook door de toenemende FES-bedragen, kan
worden getwijfeld aan de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het uitgavenkader
van het FES. Daarover heb ik een toelichting van de minister gevraagd, want
de Rekenkamer stelt dit niet zo maar.Minister Brinkhorst:Niet alleen de beoordeling door de ambtelijke voorportalen heeft tot de
gehonoreerde voorstellen geleid, maar ook de beoordeling door de twee onafhankelijke
beoordelingsinstituten, namelijk het CPB en het Comité van Wijzen.
Ik stelde zojuist dat van de 20 ingediende voorstellen er tien zijn gehonoreerd.
Die tien voorstellen hebben allemaal groen licht gekregen van het CPB. De heer Rouvoet roerde ook een algemener punt aan, namelijk de toekomst
van het FES en hoe wij daarmee moeten omgaan. Dat heeft te maken met de voeding.
Met de hoge olie- en gasprijs mag worden verwacht dat er meer middelen in
het FES zullen komen. Het kabinet werkt daaraan. Dat heeft echter niets te
maken met de beoordeling van de specifieke voorstellen waarover het kabinet
uiteindelijk een positief oordeel heeft gegeven.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. De minister zei dat het FES extra wordt gevoed. Het kabinet
werkt daaraan. Waar werkt het kabinet precies aan?Minister Brinkhorst:Het kabinet bekijkt momenteel op welke wijze de FES-uitgaven kunnen worden
bestendigd, gegeven het feit dat wij te maken hebben met een structureel hogere
olieprijs. De FES-voeding moet daardoor een stabiel karakter krijgen. Tegelijkertijd
moet ervoor worden gezorgd dat er ruimte komt voor andere bestedingen op dat
gebied.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat betekent dat wij nader worden geïnformeerd over mogelijk nieuwe
plannen van het kabinet over de criteria.Minister Brinkhorst:De Kamer krijgt in de loop van deze kabinetsperiode zeker nog een reactie
op onze visie op het FES in de toekomst.De heer Van Beek vroeg wat het kabinet doet om de bereikbaarheid van de
websites van de overheid te verbeteren en hoe wij de ICT-mogelijkheden beter
kunnen benutten. Hij lanceerde de slogan dat de Belgen het beter doen. Als
medeverantwoordelijk coördinerend minister voor ICT, samen met de collega
van BZK wat betreft de overheid, merk ik op dat het beter benutten van ICT
uiteraard een belangrijk aandachtspunt van het kabinet is. Het is evident
dat de ICT-technologie een belangrijke factor is voor de verhoging van de
arbeidsproductiviteit. In het algemeen kan ik stellen dat Nederland in het
verleden te langzaam is geweest met de introductie van ICT, niet als het gaat
om het opzetten van breedband, ook niet wat betreft de infrastructuur, maar
wel als het gaat om de dienstenverlening. Dat geldt zeker voor de overheid.
Daarover moeten wij ook helder zijn. De heer Van Beek heeft daar gelijk in.
Wij zijn nu echter bezig met het inhalen van die achterstand. Voor de overheid
is gestart met een aantal projecten. Die hebben betrekking op Economische
Zaken, de zorgsector, de onderwijssector, de mobiliteit en de veiligheid.
Uiteraard wordt er tussen de diverse departementen samengewerkt. Op die manier
kan ervoor worden gezorgd dat wij kunnen voldoen aan de hoogste eisen. In
contacten met landen als Oostenrijk en Zweden is gebleken dat zij wat betreft
de overheidstoepassing van ICT verder zijn gevorderd.Voor de ondernemers is Economische Zaken bezig met de inrichting van een
toegankelijke eerstelijnsvoorziening. De site www.bedrijvenloket.nl is daarvoor
een noodzakelijke website. Deze is in opbouw. Steeds meer overheden sluiten
zich erbij aan. Wij zijn ook bezig met de standaarden en het herinrichten
van het berichtenverkeer tussen overheid en bedrijfsleven. Kortom, op dit
terrein wordt veel gedaan. Ik zei al dat wij later op gang zijn gekomen dan
de ons omringende landen. Ik hoop dat wij nu de inhaalslag kunnen maken, gebaseerd
op ervaringen elders. De inrichting van het nieuwe handelsregister
als basisregister met gegevens voor ondernemingen en instellingen is aan de
gang. Binnenkort zal ik de Kamer berichten over het nieuwe handelsregister
en andere concrete ICT-maatregelen van dit jaar. Dit alles heeft ertoe geleid
dat wij een heel stuk verder zijn, Europees gesproken, op het punt van het
scorebord. Verder verwijs ik kortheidshalve naar de opmerking van de minister-president.De heer Verhagen heeft gesproken over energie, de systematiek van de tarieven
en de belasting voor tuinders in relatie tot de investeringen in energiebesparing.
Men weet dat energiebesparing heel hoog op de agenda van het kabinet staat.
In de discussie met de vaste commissie voor Economische Zaken is het thema
energiebesparing regelmatig nummer één en vervolgens komen pas
de andere thema's. Over het ARK-rapport inzake energiebesparing in de glastuinbouw
zal ik contact hebben met mijn collega Veerman, want die is de eerst verantwoordelijke
op dat punt. Ter geruststelling kan ik al wel een paar opmerkingen erover
maken.Het is uiteraard correct dat de tarieven van de energiebelasting degressief
zijn. De tarieven voor de eerste schijven zijn hoger dan voor de verdere schijven.
Op die manier wordt voorkomen dat het energie-intensieve bedrijfsleven op
te hoge kosten komt. Maar anders dan de heer Verhagen meldt, worden tuinders
die investeren in energiebesparing niet gestraft. Een tuinder die minder gas
gebruikt, betaalt altijd minder belasting. Gelukkig is het gasgebruik in de
huishoudens de afgelopen tien jaar met gemiddeld 10% gedaald. Neem
een tuinder die in 2006 200.000 m3 gas gebruikt en ongeveer € 22.000
betaalt. Als hij bespaart en 170.000 m3 verbruikt, betaalt hij € 20.980.
Dat betekent dat hij € 1020 minder betaalt. Er is dus geen sprake
van een bestraffing.De heer Verhagen (CDA):In het rapport van de Algemene Rekenkamer lees ik toch iets anders. Als
je onder de grens van 170.000 komt, ga je per kuub aanmerkelijk meer betalen.
Een tuinder die 200.000 m3 verbruikt en onder het lage tarief valt,
die investeert in energiebesparing, komt onder de 170.000 m3 en
moet dan ineens meer betalen. In theorie kan hij beter gas laten weglopen
dan gas besparen. Dit geldt overigens niet alleen voor de tuinders. Het geldt
voor iedereen die dergelijke investeringen doet. Als iemand met warmtekrachtkoppeling
werkt, kan men hooguit een dief van eigen portemonnee zijn. Ik wil dat het
gehele systeem van tarieven en belastingen tegen het licht wordt gehouden,
voordat wij over het volgende belastingplan spreken. Ik verzoek u om dit niet
alleen met uw collega van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit te bespreken,
maar ook met uw collega van Financiën. Naar mijn mening zijn er meer
mogelijkheden om de doelstelling besparing van energie te stimuleren in plaats
van te bestraffen.Minister Brinkhorst:Ik denk dat de opmerking van de heer Verhagen op een misverstand berust.
Ik zeg hem graag toe dat hij nog een schriftelijk antwoord krijgt. Dat zal
ik afstemmen met mijn collega's van Financiën en van LNV.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 15.50 uur tot 16.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-5769-5788.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl