Behandeling van het wetvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 4883-4897

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 75, pagina 4883-4897

19-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29031Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4897-4898
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 4870-4879
Debat over gehandicaptenvervoerPagina 4857-4861
Behandeling van de brief van het Presidium inzake Instelling en opdracht commissie Vernieuwing Wet op de Parlementaire Enquête (29547)Pagina 4833-4833
Aanbieding van de jaarverslagen over het jaar 2003 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagenPagina 4851-4854
Behandeling van de brief van de themacommissie Ouderenbeleid met adviesaanvragen (29549)Pagina 4833-4833
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 28 april 2004 over de loverboyproblematiekPagina 4864-4870
Behandeling van het wetvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)Pagina 4883-4897
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (29235, nrs. 28 t/m 31)Pagina 4833-4833
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Arbeidstijdenwet in verband met de invoering van bestuursrechtelijke handhaving en de daarmee samenhangende bepalingen (Wet bestuurlijke boete Arbeidstijdenwet) (29000)Pagina 4879-4883
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de toepasselijkheid van de Wet arbeid en zorg ten aanzien van rechterlijke ambtenaren en rechterlijke ambtenaren in opleiding (29409)Pagina 4833-4833
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomsten stelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994)Pagina 4833-4851
Regeling van werkzaamheden (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4855-4857
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 maart 2004 over de moties justitiebegrotingPagina 4862-4864
Presentie en opening (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4833-4833

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetvoorstel Wijziging
van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG
van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen
van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en
maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de
lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van
deze personen (PbEG L 212) (29031).De voorzitter:Ik heb met een aantal leden reeds besproken dat het de bedoeling is om
dit debat voor de avondpauze af te ronden. Dat vraagt van ons allen discipline,
zonder geweld te willen doen aan de inhoud van het debat.De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Het is belangrijk dat wij dit wetvoorstel zorgvuldig behandelen.
Het voorziet immers in de implementatie van de Europese richtlijn over tijdelijke
bescherming in het geval er een massale toestroom van ontheemden zou optreden.
Deze richtlijn maakt onderdeel uit van de harmonisatie van de wetgeving op
het gebied van het asielbeleid. Mijn fractie is een voorstander van een Europees
geharmoniseerd asielbeleid, maar dan onder voorwaarden. Al eerder hebben wij
op andere onderdelen van de harmonisatie onze bezorgdheid uitgesproken over
de wel heel minimale standaard van bescherming van asielzoekers. Ook bij de
invoering van deze richtlijn is daarvan sprake. Ik deel dan ook de grote zorgen
die zijn geuit door onder meer VluchtelingenWerk Nederland, dat door de normatieve
werking van de minimumnormen de harmonisatie op een hoog niveau van rechtsbescherming
verder weg lijkt dan ooit. In het recente verleden hebben wij veel asielzoekers
op de Veluwse heide in tentenkampen gezien. Dat mag zo nooit meer. Ontheemden
verdienen beter.De Europese richtlijn wil bescherming garanderen aan mensen die onderdeel
uitmaken van een massale toestroom van ontheemden die niet naar hun land kunnen
terugkeren vanwege oorlogsgeweld of gruwelijke mensenrechtenschendingen. Wij
noemen dat regelrechte humanitaire rampen. Dat schept voor ons de humanitaire
verplichting van een directe en fatsoenlijke opvang en directe toetsing of
er in de massale stroom mensen zijn die wij moeten erkennen als vluchteling
in de zin van het Verdrag van Genève. Dat is expliciet
in overweging 10 van de richtlijn vastgesteld.Ik heb begrip voor de praktische moeilijkheden die voortvloeien uit de
enorme toestroom van ontheemden die allemaal op een bepaald moment voor onze
grenzen staan. Opvang in deze tijden van inkrimping van het aantal asielopvangplaatsen
is de grootste zorg. Ik kom nog te spreken over de consequenties van de sobere
bed-bad-brood-opvang van dit wetsvoorstel. Hoofdzaak is dat wij onze ogen
niet mogen sluiten voor mensen die in ons land asiel aanvragen. Zij moeten
binnen een redelijke termijn een gedegen en een beargumenteerde beslissing
op hun asielverzoek krijgen. Overigens brengt de sobere opvang van asielzoekers
in Nederland mij op de vraag of onze voorzieningen voldoen aan artikel 13,
lid 1, van de richtlijn, die lidstaten opdraagt om begunstigden van tijdelijke
bescherming een fatsoenlijk onderkomen te geven of middelen te fourneren om
huisvesting te vinden. Kan de minister aangeven op welke wijze zij in deze
gevallen omgaat met persoonsgebonden budgetten of decentrale uitplaatsing?
Vindt de minister dat de normen die wij op dit moment hanteren voor de opvang
van asielzoekers, zoals een huisvesting van minimaal 5 vierkante meter per
persoon, fatsoenlijk voor mensen die gedurende lange tijd aan onze grens opvang
zoeken? Voldoen die normen voor mensen die vanuit een zeer traumatische situatie
worden opgevangen?Ik vind het ontbreken van enige regel wat wij met artikel 12 van de richtlijn
doen problematisch. Hierin staat dat lidstaten ontheemden toestaan om werkzaam
te zijn in loondienst of als zelfstandige, deel te nemen aan activiteiten
zoals volwassenenonderwijs, beroepsopleiding of praktische werkervaring, mits
prioriteitgenietend aanbod ontbreekt. Wat betekent dit voor de kans om aan
werk deel te nemen? Dit is overigens allemaal ongeregeld gebleven voor personen
die onder een besluitmoratorium bevallen. Dat bevreemdt ons, gezien het feit
dat de instellingsgrond voor zowel een besluitmoratorium als de aanwijzing
in het kader van de ontheemdenrichtlijn gelijk is. Daarbij hoort volgens mijn
fractie dan ook een gelijkluidend rechtenniveau. Ik verneem graag de reactie
van de minister hierop en afhankelijk daarvan zullen wij in tweede termijn
al dan niet een motie op dit punt voorstellen.De redelijke termijn waarbinnen de toets plaatsvindt of iemand wel of
geen vluchteling is, is naar mijn oordeel onvoldoende gewaarborgd. Feitelijk
beschouwd komt het erop neer dat de minister rustig de beslissingen in de
raad kan afwachten over het einde van de tijdelijke bescherming. Dat kan volgens
de richtlijn maximaal drie jaar op zich laten wachten. De minister komt pas
in actie als de tijdelijke bescherming is afgelopen, zoals ik althans uit
het voorgestelde artikel 43a Vreemdelingenwet 2000 opmaak. Dan pas krijgen
de aanvragers van een verblijfsvergunning een beslissing. Dat kan betekenen
dat er pas na drieënhalf jaar een beslissing komt van de Nederlandse
overheid op een asielverzoek. In de tussentijd zitten de aanvragers in een
asielzoekerscentrum zonder privacy, zonder ontplooiingsmogelijkheden, zonder
mogelijkheden om serieus werk te maken van hun toekomst en zonder serieus
zicht op werk. Dat vinden wij onaanvaardbaar voor mensen die wij als vluchtelingen
zouden moeten bestempelen. Het past niet om deze mensen drieënhalf jaar
als het ware "Kalt zu stellen". De minister heeft in de nota naar aanleiding
van het verslag weliswaar aangegeven dat zij gedurende deze periode niet stil
wil zitten, maar er is ook geen enkel instrument voor de betrokkenen om een
beslissing van de minister af te dwingen. Wat dat betreft, blijft er niets
anders over dan een vage inspanningsverplichting van de minister. Daarbij
komt dat als de tijdelijke bescherming voor ontheemden uiteindelijk afloopt
en de situatie in het herkomstland nog steeds niet is verbeterd, het voor
de hand ligt dat er een categoriaal beschermingsbeleid wordt ingesteld. Kan
de minister aangeven of het dan de bedoeling is om pas op dat moment een tijdelijke
verblijfsvergunning op grond van asiel te verlenen, waardoor de betrokkene
pas vijf jaar – ik loop hiermee vast vooruit op de inwerkingtreding
van een ander wetsvoorstel – na afloop van het categoriale beschermingsbeleid
definitief verblijfsrecht krijgt? Ik vind die termijnen veel te lang en ik
heb daarom een amendement ingediend waarmee aansluiting wordt gezocht bij
de termijnen die in acht worden genomen voor het besluitmoratorium, zoals
in artikel 43 Vreemdelingenwet is gegeven. Graag krijg ik een reactie van
de minister hierop. Overigens heeft de heer De Vries een ongeveer gelijkluidend
amendement ingediend en wellicht kunnen wij beide in elkaar schuiven. Mijn
fractie heeft in ieder geval gekozen voor een expliciete verwijzing naar de
Europese richtlijn inzake ontheemden.Een kwestie van technische aard is die van de verschillen in rechtsbescherming
tussen de aanwijzing van groepen als ontheemden die volgens de raad tijdelijke
bescherming dienen te krijgen en aanwijzing van groepen voor wie krachtens
artikel 29, eerste lid, onder d, van de Vreemdelingenwet terugkeer naar het
land van herkomst van bijzondere hardheid zou zijn in verband met de algehele
situatie aldaar. Beide bepalingen hebben hetzelfde object, namelijk groepen
die vanwege de ellendige situatie in een herkomstland moeten vluchten, maar
als er een categoriaal beschermingsbeleid wordt ingesteld, krijgen mensen
een tijdelijke verblijfsvergunning, terwijl zij in het geval van tijdelijke
bescherming slechts gunstbetoon krijgen.Ten slotte dan nog een kwalificatie. Voor mijn fractie is het onaanvaardbaar
om gelijke gevallen ongelijk te behandelen. Het lijkt erop dat categoriale
bescherming wel haar langste tijd heeft gehad omdat de minister rustig kan
afwachten tot de raad van de Europese Unie een op drift geraakte groep vluchtelingen
in aanmerking laat komen voor de gunsten die tijdelijke bescherming met zich
brengt, ongeacht of er zich vluchtelingen onder bevinden. Het enige waar Nederland
zich gedurende een naar mijn smaak veel te lange tijd aan hoeft te committeren,
is de bed-bad-brood-regeling. Genadebrood blijft in dit verband onverteerbaar!De heer Klaas de Vries (PvdA):Voorzitter. Het doel van de voorliggende wetswijziging is de implementatie
van een Europese richtlijn die tijdelijke bescherming wil bieden aan ontheemden
en evenwicht wil bevorderen tussen de inspanningen van de lidstaten, ook bij
de opvang van ontheemden en het dragen van de gevolgen daarvan. Op zich is
dat een zeer goede doelstelling, maar de vraag is wel of die
Europese harmonisatie ook daadwerkelijk plaatsvindt. Het antwoord is "nee":
Finland, Zweden, Duitsland en België kiezen voor een aparte ontheemdenstatus,
Finland en Zweden kiezen voor eenzelfde voorziening als voor vluchtelingen
en Nederland kiest niet voor de status van vluchteling, maar voor de status
van asielzoeker. Waarom deze verschillen? Kan de minister uitleggen hoe dat
internationaal overleg is gegaan en of daarbij is gesproken over harmonisatie,
ook van de implementatie? We krijgen nu de wonderlijke situatie dat in het
geval van een besluit van de Europese Raad, in de verschillende landen van
de EU verschillende regiems gaan heersen; het ene land gaat ontheemden beter
behandelen dan het andere land – naar mijn smaak een buitengewoon onwenselijke
situatie. En als er al verschillen moeten zijn, waarom kiest de regering dan
telkens voor de minste bescherming voor ontheemden? Dat is op zich een pijnlijke
observatie. Wij kunnen immers ook voor de beste bescherming kiezen, in het
licht van wat deze mensen overkomen is. Misschien kan de minister een heldere
verklaring geven.Nu de kwestie van het besluitmoratorium. Nederland geeft de tijdelijk
ontheemden de status van asielzoeker, maar wil deze, anders dan de Vreemdelingenwet
voorschrijft, niet zo snel mogelijk een beslissing geven op de asielaanvraag.
In het voorgestelde artikel 43a wordt een besluitmoratorium gegeven dat een
besluit op een asielverzoek uitstelt tot na de afloop van de bescherming ingevolge
het raadsbesluit. Op bladzijde 18 van de nota naar aanleiding van het verslag
staat dat de beslistermijn van rechtswege wordt verlengd met de duur van de
tijdelijke bescherming. Dat ziet er categorisch uit. De reden hiervoor zou
zijn dat de toestand van ontheemden het asielsysteem in een land niet moet
ontregelen. Op zich is dat natuurlijk legitiem, maar ook de huidige Vreemdelingenwet
beschikt voor dit geval al over een besluitmoratorium. Dat is ook adequaat,
want, zoals de regering zelf toegeeft, er moet vanaf het begin rekening mee
worden gehouden dat het raadsbesluit slechts betrekking zal hebben op de periode
van één jaar. Men moet dus ook bij grotere aantallen ontheemden
die naar ons land zouden kunnen komen, besluitvorming voorbereiden op korte
termijn. Maar het kan ook maximaal drie jaar worden; daar houdt het door de
regering voorgestelde besluitmoratorium kennelijk rekening mee. Mijn fractie
is van mening dat de huidige wet voldoende ruimte geeft om verstopping van
de asielprocedure te voorkomen. Van de regering hoor ik graag of er een andere
motivering achter het voorgestelde moratorium zit, bijvoorbeeld om deze ontheemden
niet in voorkomende gevallen de bescherming te bieden die zij op basis van
onze eigen wet wel zouden krijgen.Een van de bezwaren die tegen het nieuwe besluitmoratorium moet worden
ingebracht is dat, als zich onder de ontheemden verdragsvluchtelingen bevinden,
hun asielstatus slechts met zeer grote vertraging kan worden vastgesteld.
Aan de ontheemden wordt zelfs het recht ontnomen om tegen het uitstel van
de beslissing op hun asielverzoek beroep in te stellen. Het is merkwaardig
dat de regering meent dat met het starten van het onderzoek naar een asielstatus
recht wordt gedaan aan de eisen die de wet en het Vluchtelingenverdrag stellen,
ook al wordt de eerste beslissing jaren uitgesteld. Maar het gaat natuurlijk
om het recht om een beslissing te krijgen; het starten van een procedure heeft
toch alleen maar zin in het perspectief van het nemen van een beslissing en
als men die eindeloos op haar beloop laat, wordt naar mijn smaak geen recht
gedaan aan geldende rechtsregels. Kan de regering overigens uitleggen dat
een deel van de tijdelijk beschermden volgens haar wel een asielstatus zou
kunnen krijgen, ook al is de tijdelijke bescherming nog niet afgelopen? Hier
lijkt toch sprake van een tegenstrijdigheid in het voorstel: een artikel dat
een beslistermijn met de duur van een tijdelijke bescherming van rechtswege
verlengt, en de mogelijkheid om toch tussentijds een enkele beslissing te
krijgen. Dit is een antwoord op vragen van de VVD-fractie. Dit staat dus haaks
op het voornemen om de beslistermijn te verlengen.Op pagina 21 van de nota staat dat gedurende de termijn van de tijdelijke
bescherming statusdeterminatie kan uitblijven. Het woord is mij niet erg welgevallig,
maar ik begrijp eruit dat men zegt dat men niets hoeft te doen. Naar mijn
smaak is dat onjuist en in strijd met het recht in ons land. Mijn fractie
vindt dus ook dat alle asielverzoeken in snel tempo moeten worden behandeld.
Is men verdragsvluchteling, dan krijgt men die status. Is men het niet, dan
blijft men beschermd als ware men asielzoeker totdat het besluit van de Europese
Raad geen bescherming als tijdelijke ontheemde meer toekent. Ik heb hierover
enkele weken geleden reeds een amendement ingediend met een uitvoerige toelichting.
Naar mijn smaak maakt dat het amendement van mevrouw Vos en dat van de heer
Van der Staaij overbodig. Ik beveel het amendement dus zeer in de aandacht
aan.Er is een ander aangelegen punt. De verhouding tussen enerzijds de tijdelijke
bescherming in gevolge het raadsbesluit en anderzijds de categoriale bescherming
op grond van de Vreemdelingenwet is niet duidelijk. De regering laat weten
zo weinig mogelijk categoriale bescherming te willen bieden, maar wij hechten
aan de uitvoering van onze Vreemdelingenwet. Als op de gronden die in die
wet worden genoemd categoriale bescherming is geïndiceerd, dient die
ook te worden geboden. Wij houden niet van een beleid dat de wetstekst en
de strekking van de wet op dat punt negeert. Dit kan ook het geval zijn indien
er een raadsbesluit is dat bescherming biedt vanwege min of meer dezelfde
redenen. Denkt de regering daar nu anders over? Is de regering van mening
dat de categoriale bescherming ook achterwege kan blijven in de gevallen die
in de Vreemdelingenwet worden genoemd? Ik kan mij best voorstellen dat zij
daartoe niet te snel wil overgaan, maar als de criteria uit de wet zich voordoen,
behoort de wet te worden uitgevoerd. Dat is ook van groot belang voor de betrokken
vluchtelingen. Bescherming op basis van het categoriale beschermingsbeleid
is beter voor de ontheemden dan bescherming als asielzoeker. Kennelijk wil
de regering het beschermingsniveau van mensen die van huis en haard zijn verdreven,
terugdringen en op het minimum zetten. Wat zit daar achter? Ik heb op dit
punt een motie voorbereid die ik, als de beantwoording niet bevredigend is
geweest, eventueel in tweede termijn zal indienen. Volgens de richtlijn hebben tijdelijke ontheemden die krachtens een raadsbesluit
bescherming krijgen, het recht om te werken. Beperkingen kunnen worden gesteld
op grond van arbeidsmarktoverwegingen. Dat zijn andere overwegingen dan de
overwegingen die tot op de dag van vandaag, overigens ten onrechte, leiden
tot beperkingen voor asielzoekers om te werken. Hoe zit het nu precies? Wil
het kabinet de beperkingen die thans voor de asielzoekers gelden, zoals twaalf
weken werken, ook op deze ontheemden van toepassing verklaren? Hoe verhoudt
zich dat dan tot het voorschrift van de richtlijn? Naar mijn smaak is hier
sprake van rechtstreekse strijd met de richtlijn. Of is het beter? Kunnen
tijdelijk beschermden in beginsel gewoon gaan werken en wordt dat recht straks
ook aan asielzoekers gegeven? Ik zou daar voorstander van zijn. Hoe zit het
met het prioriteitgenietend aanbod? Is dat ook in andere landen op deze wijze
geregeld? Worden ontheemden daar ook als het om werken gaat op de tweede rang
gezet?De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Op dit moment worden wij niet geconfronteerd met een massale
toestroom van ontheemden. In 1999 hebben wij in Nederland voor het laatst
een dergelijke toestroom meegemaakt als gevolg van het optreden van Milosevic
in Kosovo. Nederland heeft toen zo'n 4000 Kosovo-Albanezen opgevangen. In
dit huis hebben wij toen diverse overleggen gevoerd over de opvang van deze
mensen. Meermalen kwam daarbij aan de orde welke status nu geëigend was
voor deze groep ontheemden; een A-status, een VVTV? Tijdens het overleg op
6 april 1999 heb ik het volgende opgemerkt: "Geijkte juridische antwoorden
op de vraag waarvoor wij hier staan, zijn niet te geven. Misschien zou gedacht
moeten worden aan een noodstatus."Wij zijn nu ruim vijf jaar verder. Vandaag staat op de agenda de implementatie
van een richtlijn met minimumnormen voor tijdelijke bescherming in het geval
van zo'n massale toestroom van ontheemden. De richtlijn beoogt een antwoord
te geven op de vraag hoe wij met deze groepen mensen moeten omgaan. Uit de
nota naar aanleiding van het verslag blijkt eigenlijk dat er nog steeds geen
geijkte juridische antwoorden kunnen worden gegeven op de vraag waarvoor wij
staan. Enkele lidstaten voeren een speciale ontheemdenstatus in; andere lidstaten
zien daarvan af. De richtlijn laat daarvoor op zichzelf de ruimte, dus zo
verwonderlijk is dat niet. Als je maar dezelfde doelen beoogt en dient, hoeft
er geen sprake te zijn van een strikte uniformiteit. In dit verband vraag
ik mij wel af waarom de regering meer dan twee jaar nodig heeft gehad om de
richtlijn om te zetten in een wetsvoorstel. Soms kan de Kamer traagheid worden
verweten bij de goedkeuring van dit soort wetsvoorstellen maar dat is in dit
geval niet aan de orde, hoewel de behandeling een keer is uitgesteld. Kan
de minister hiervan de oorzaak geven? De alternatieven waren toch overzichtelijk.
Hoe is overigens de stand van zaken bij de implementatie in andere lidstaten?
Nederland heeft met negen andere lidstaten de implementatietermijn overschreden.
Is er zicht op snelle implementatie in die andere landen? Welke factoren houden
in die landen het proces op?De SGP-fractie heeft sympathie voor het niet invoeren van een nieuwe,
aparte status voor ontheemden. De gedachte achter de huidige Vreemdelingenwet
was om het aantal verblijfsstatussen te verkleinen. De grotere eenheid die
is bereikt met het nieuwe stelsel, moet zoveel mogelijk behouden blijven.
Invoering van een aparte status zou daarmee contrair zijn. Deze regeling laat
onverlet dat het een groot aantal mensen niet te doen is om een beperkte tijdelijke
bescherming, maar om een status als verdragsvluchteling. Mensen moeten daarvoor
in aanmerking blijven komen indien zij daarop aanspraak kunnen maken; dit
blijft hun onvervreemdbare recht als zij gegronde redenen hebben om voor vervolging
te vrezen.Er zit een belangrijk voordeel in de mogelijkheid om gedurende het raadsbesluit
tot instemming van een regime van tijdelijk bescherming, de behandeling van
de asielaanvragen van ontheemden te spreiden. Er moet een afweging worden
gemaakt tussen de wenselijke spreiding in de behandeling van aanvragen en
het individuele belang van snelle duidelijkheid. Daarom is het belangrijk
dat de toetsing voor verdragsvluchtelingen voldoet aan de refoulementverboden
en aan klemmende redenen van humanitaire aard, voordat na afloop van de tijdelijke
bescherming tot gedwongen terugkeer wordt besloten. De regering zegt zo mogelijk
voorrang te geven aan aanvragen van ontheemden uit subgroepen waarvan kan
worden verwacht dat er zich relatief meer verdragsvluchtelingen onder bevinden.
Dit is belangrijk, maar ik ben het ook eens met het argument – onder
anderen mevrouw Vos heeft dit naar voren gebracht – dat in het wetsvoorstel
niet is vastgelegd dat er daadwerkelijk met voorrang wordt gekeken naar deze
groepen. Zij hebben recht om zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen over
hun status. De praktijk zal afhangen van de kwaliteit van de aanpak die wordt
opgesteld nadat een raadsbesluit zoals bedoeld in de richtlijnen, wordt genomen.
Welke waarborgen kan de minister bieden dat hiernaar inderdaad met voorrang
wordt gekeken?Een complicatie is een mogelijke overlap tussen het huidige besluitmoratorium
ex artikel 43 en het voorgestelde besluitmoratorium in artikel 43a van het
wetsvoorstel. Nederland kan immers, vooruitlopend op een te voorzien raadsbesluit,
al een eigen moratorium instellen. Die overlap is bepaald niet denkbeeldig.
De situatie wordt dan vrij gecompliceerd, mede doordat degenen die vallen
onder het huidige besluitmoratorium van artikel 43, daartegen beroep kunnen
aantekenen, terwijl dit niet geldt voor het nu voorgestelde besluitmoratorium
op grond van artikel 43a. Hoe zit het in dat geval met een beroepszaak die
loopt tegen het oude besluitmoratorium ex artikel 43? Kortom, hierover kan
gemakkelijk onduidelijkheid en verwarring ontstaan. In dat licht zou het beter
zijn om voor de betrokkene maar één moratorium te laten gelden.
Op dit punt heb ik een amendement op stuk nr. 9 ingediend, waarmee wordt beoogd
om die onduidelijkheid weg te nemen. Van rechtswege zou in zo'n geval het
eerste moratorium voor deze betrokkene vervallen. Hierop krijg ik graag een
reactie van de minister.Noch in de memorie van toelichting, noch in de nota naar aanleiding van
het verslag wordt ingegaan op de uitvoering van de terugkeer van grote groepen
ontheemden op het moment dat de tijdelijke bescherming wordt
beëindigd. Ik kan mij voorstellen dat dit niet zomaar van de ene op de
andere dag kan worden gerealiseerd, net zoals nu wordt aangevoerd dat er niet
in zo'n korte tijd kan worden beslist over een groot aantal aanvragen. Organisaties
die belast zijn met de voorbereiding van de terugkeer, moeten voor zulke situaties
wel klaar zijn. Anders liggen chaotische omstandigheden in het verschiet.
Op die manier kan bovendien veel onduidelijkheid ontstaan over de juridische
situatie. Wil de regering ook hierop nader ingaan?Volgens de memorie van toelichting is een tweede doelstelling een evenwicht
te bevorderen tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het
dragen van de gevolgen van de opvang van ontheemden. Maar een harde en concrete
uitvoering daarvan kom je in het wetsvoorstel niet tegen. Voorzover ons bekend,
is zij evenmin gepresenteerd. In hoeverre is de verwachting gerechtvaardigd
dat de gemeenschapstrouw, waarover de regering in de stukken herhaaldelijk
schrijft, de lidstaten inderdaad gezamenlijk de verantwoordelijkheid doet
nemen en elkaars lasten helpt te dragen? Is dat niet wat al te idealistisch
gedacht? De praktijk geeft tot nu toe niet te zien dat de gemeenschapstrouw
zo gemakkelijk en adequaat wordt ingevuld op dit punt. Heeft de regering ambities
om in dit verband nog een stap verder te zetten en in EU-verband te komen
tot bindende afspraken? Wat ons betreft zou dat een goede zaak zijn.De heer Van Fessem (CDA):Mijnheer de voorzitter. Wij spreken vandaag over een wetsvoorstel ter
implementatie van een richtlijn die samen met andere richtlijnen moet worden
gezien als een eerste stap op de weg die op termijn moet leiden tot een harmonisatie
van het Europese asielbeleid. In het verslag heeft CDA-fractie reeds haar
instemming met het wetsvoorstel betuigd. Op onze vragen en opmerkingen heeft
de minister in de nota naar aanleiding van het verslag afdoende gereageerd.
Naar ons gevoel wordt de tijdelijke bescherming op een evenwichtige manier
ingepast in ons bestaande asielstelsel. De opvang van ontheemden gebeurt op
een humaan en behoorlijk niveau, in overeenstemming met de Europese normen.
Over de instelling, uitvoering en beëindiging van een tijdelijke bescherming
wordt overleg gevoerd met de UNHCR en andere relevante internationale organisaties.De richtlijn is nadrukkelijk bedoeld voor uitzonderlijke gevallen van
massale instroom, waarbij onmiddellijk bescherming kan worden geboden. Het
gaat dus om bijzondere omstandigheden, die ook bijzondere procedures, maatregelen
en afwijkingen van de reguliere procedure rechtvaardigen. Kern van de zaak
is en blijft dat mensen die het nodig hebben bescherming en opvang krijgen.
Degenen die op grond van de richtlijn tijdelijke bescherming in Nederland
willen verblijven, moeten een asielaanvraag indienen. Vervolgens wordt via
gespreide afdoening van de aanvragen verstopping van de asielprocedure voorkomen.
Cumulatie van uitgestelde beslistermijnen zal volgens de minister tot het
hoogst noodzakelijke beperkt blijven. Spreiding van de behandeling van asielaanvragen
van ontheemden zal echter onvermijdelijk kunnen blijken. Naar onze mening
is dat aanvaardbaar, wederom gelet op de buitengewone omstandigheden die tot
het instellen van tijdelijke bescherming zullen hebben geleid.De UNHCR heeft bij besprekingen in Brussel over tijdelijke bescherming
ingestemd met een periode van drie jaar, met een mogelijkheid van verlenging
van twee keer een jaar, zo lezen wij in de nota naar aanleiding van het verslag.
Nadere regelingen ter beperking van cumulaties zijn naar de mening van de
CDA-fractie voorshands nog niet noodzakelijk. De minister heeft aangegeven
dat over de aanvragen van de tijdelijk beschermden zo spoedig mogelijk moet
worden beslist. Met een plan van aanpak voor de geordende en gespreide afdoening
kan dat worden bewerkstelligd. Niettemin kan niet worden uitgesloten dat in
een voorkomend geval meer tijd nodig is. Het is in onze ogen dan ook realistisch
om rekening te houden met exceptionele situaties, waarin verlenging met één
jaar te kort blijkt, bijvoorbeeld indien sprake is van zeer massale toestroom
in Nederland of langdurige onmogelijkheid om in het getroffen herkomstland
onderzoek te doen. Dat kan niet op voorhand worden uitgesloten. Het hanteren
van een kortere beslistermijn dan de duur van de tijdelijke bescherming kan
ertoe leiden dat over de aanvraag moet worden beslist en dat daardoor een
onzorgvuldig besluit wordt genomen. Dat geeft vervolgens weer aanleiding tot
allerlei procedures.Wat betreft de tweede doelstelling van de richtlijn, namelijk het bevorderen
van een evenwicht tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang van
ontheemden, moet worden afgewacht op welke manier zij in de praktijk daadwerkelijk
gestalte zal krijgen. De richtlijn voorziet immers niet in een instrument
voor verplichte verdeling van ontheemden over de lidstaten. Bovendien bevat
zij geen waarborg voor toedeling van middelen naar rato van inspanningen van
lidstaten. Derhalve bevat zij geen sluitend systeem van burden sharing. De
minister spreekt de verwachting uit dat de lidstaten hun verantwoordelijkheid
nemen en vestigt haar hoop op de gemeenschapstrouw. De tijd moet leren of
dit een vrome wens is, gezien de moeizame ontwikkelingen op het vlak van de
harmonisatie van het Europese asielbeleid en de totstandkoming van een Europese
grondwet. Misschien kan hier tijdens het Nederlandse voorzitterschap aandacht
aan worden besteed.De richtlijn is bedoeld voor een situatie die zich hopelijk nimmer voordoet.
Mocht dit op enig moment wel het geval zijn, dan is de CDA-fractie van mening
dat de Nederlandse uitwerking van de richtlijn afdoende waarborgt dat bescherming
wordt geboden aan ontheemden die zich aan ons land aanbieden.De heer Klaas de Vries (PvdA):Kan de heer Van Fessem zijn oordeel geven over het feit dat de status
van ontheemden in tal van Europese landen anders is geregeld? Wat vindt hij
ervan dat zij in het ene land minder rechten hebben dan in het andere en met
name dat zij in Nederland minder rechten hebben?De heer Van Fessem (CDA):Deze keuze maakt Nederland. Je hoeft natuurlijk altijd niet vooraan in
de klas te zitten en ook niet achteraan.De heer Klaas de Vries (PvdA):Wij zitten achteraan. U vindt de keuze dus goed?De heer Van Fessem (CDA):In het ene geval zitten wij achteraan, in het andere geval in het midden
en in weer een ander geval vooraan. Wij kunnen instemmen met deze keuze.De heer Klaas de Vries (PvdA):U kunt ermee instemmen dat Nederland van alle Europese landen de slechtste
status aan ontheemden geeft? Dat vindt de CDA-fractie een prima zaak?De heer Van Fessem (CDA):U overdrijft door te zeggen dat wij dat een prima zaak vinden. Wij kunnen
ermee instemmen.De heer Klaas de Vries (PvdA):Dat wilden wij van u horen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het is verbazingwekkend dat u in een situatie waarin mensen uit de meest
afschuwelijke omstandigheden hiernaartoe komen, kunt instemmen met deze wetswijziging.
Stel dat er vluchtelingen tussen zitten die aanspraak maken op een status
op grond van het Vluchtelingenverdrag. De kans daarop is groot. U laat deze
mensen dus willens en wetens maximaal drieënhalf jaar wachten tot zij
uiteindelijk een status krijgen, terwijl zij geen enkele mogelijkheid hebben
om de staat te dwingen tot het eerder doen van een uitspraak over hun situatie.
De CDA-fractie legt zich daar dus bij neer. U vindt dat acceptabel? Ik vind
het ongelooflijk.De heer Van Fessem (CDA):U schetst de zwartste situatie. Ik heb begrepen dat de beslistermijn maximaal
drieënhalf jaar is. De beslistermijn is gespreid. Ik kan mij voorstellen
dat juist de spreiding ervoor zorgt dat de duidelijke gevallen het eerst worden
behandeld. Ik heb hier vertrouwen in. Ik weet niet of het zin heeft om het
wettelijk vast te leggen, zoals u wilt. Ik weet niet of dat de oplossing is
en of er dan wel garanties worden geboden.Mevrouw Vos (GroenLinks):Er zit iets helemaal scheef. Dit voorstel tot wijziging biedt de minister
alle ruimte om drieënhalf jaar lang te wachten alvorens een vluchteling
helderheid te verschaffen over zijn of haar status. De vluchteling krijgt
geen enkel middel in handen om tegen de staat te zeggen dat het zo niet langer
kan, dat hij of zij niet langer in onzekerheid kan verkeren. Hoe kan de CDA-fractie
ermee instemmen dat de staat zoveel macht krijgt en dat een individuele vluchteling
op zijn knieën moet smeken om eerder duidelijkheid over zijn of haar
situatie te krijgen?De heer Van Fessem (CDA):Ik verzet mij tegen de voorstelling van zaken dat mensen op hun knieën
moeten en dergelijke. Ik geef hetzelfde antwoord aan u als ik net gaf aan
de heer De Vries. Ik hoef dat niet te herhalen.De heer Visser (VVD):Voorzitter. Deze wetswijziging staat niet ten principale ter discussie.
Zij is immers de uitwerking van een Europese richtlijn die in alle EU-lidstaten
in wetgeving moet worden omgezet. Nederland doet dit nu ook, zij het enkele
jaren te laat, zoals andere woordvoerders al hebben gezegd. De minister schrijft
in de nota naar aanleiding van het verslag dat dit ligt aan een inschattingsfout.
Welke lidstaten hebben deze richtlijn inmiddels omgezet in wetgeving? Scoort
Nederland wat dat betreft goed?Harmonisatie van het asielbeleid in de lidstaten van de Europese Unie
is een uiterst moeizaam proces. Wij hebben hier in de afgelopen maanden al
enkele malen over gesproken naar aanleiding van de diverse JBZ-raden. Ook
hebben wij er een apart algemeen overleg over gevoerd. Hier herinner ik de
heer De Vries aan die zei dat wij er niet over hadden gepraat en derhalve
vroeg of de minister toelichting kon geven. Wij hebben dus juist over dit
terrein een uitgebreid algemeen overleg gevoerd. De moeizaamheid blijkt uit
de richtlijn en de eruit volgende wetgeving. Een echt systeem van burden sharing
is er nog niet mee tot stand gekomen. De lidstaten moeten opgeven wat hun
opvangcapaciteit is. Met die informatie kan de raad besluiten de beschikbare
financiële middelen zo te verdelen, dat het geld gaat naar de landen
die daadwerkelijk opvang voor ontheemden organiseren.De vraag van mijn fractie is of daarbij rekening zal worden gehouden met
het type voorzieningen in de lidstaten. De afgelopen maanden hebben wij gediscussieerd
over de minimumnormen. Regelmatig hebben wij kritiek geuit op de ontwerprichtlijn
hierover. Vooral de fracties van de PvdA en GroenLinks vonden het maar niets.
Zij stelden dat de voorzieningen zoals omschreven in de ontwerprichtlijn over
de minimumnormen onder de fatsoensgrens zaten. Dat was dan in eerste instantie
geen kritiek op Nederland, maar kritiek op andere lidstaten.Ter toelichting: de ontwerprichtlijn is wel eens omschreven als een verzameling
van worst practices, de verzameling slechtste voorbeelden in de EU. De beschikbare
EU-middelen kunnen dan toch niet in gelijke mate gaan naar lidstaten met slechte,
minimale voorzieningen? Ik neem aan dat ook GroenLinks en de PvdA slecht gedrag
niet willen belonen. Hoe zal de minister zich in die gevallen in de raad opstellen?De heer Klaas de Vries (PvdA):Ik heb de heer Van Fessem zojuist gevraagd waarom hij het eigenlijk acceptabel
vond dat in de verschillende Europese landen ook verschillende statussen aan
de mensen worden gegeven en waarom hij het daarenboven acceptabel vindt dat
de status die Nederland geeft een van de nederigste is, te midden van de Europese
landen. Hij vond dat prima. Hij zei niet dat hij het prima vond, maar hij
kon er wel mee leven, al had hij het er heel moeilijk mee. Hoe staat u daar
tegenover?De heer Visser (VVD):Het is een beetje voor mijn tijd geweest, maar u zult zich beter kunnen
herinneren dan ik dat Nederland niet voor niets in 2001 in de nieuwe asielwet
het bestaan van verschillende statussen heeft afgeschaft. Daar hadden wij
goede redenen voor. Het bestaan van verschillende statussen hield het risico
in zich dat mensen die een lagere status kregen gingen doorprocederen voor
een hogere status. Ik ben bang dat wij weer een soortgelijke situatie krijgen
als wij een ontheemdenstatus invoeren.De heer Klaas de Vries (PvdA):Er zijn Europese landen die ervoor kiezen deze mensen de status te geven
van vluchteling, een betere status. Dat doen wij niet.De heer Visser (VVD):Wij doen het in de gevallen waarin de vluchteling werkelijk
een vluchteling is. Dat deden wij ook toen de richtlijn niet in het leven
was geroepen en de raad zich er niet op beriep.De heer Klaas de Vries (PvdA):Dat is niet correct. Wij geven ze niet de status van vluchteling. Wij
geven ze de status van asielzoeker. In andere landen geeft men ze de status
van vluchteling. Die status is dan beter. Daar is geen ontkomen aan.De heer Visser (VVD):De heer De Vries vergelijkt appels met peren. Als hij mij had laten uitspreken,
had hij mij horen zeggen dat de mensen die echt vluchteling zijn ook in Nederland
de vluchtelingenstatus krijgen. Met deze maatregel kan een veel grotere groep
mensen in Nederland blijven en bescherming genieten. Gemiddeld is 8% van de
mensen werkelijk vluchteling. Zij krijgen de vluchtelingenstatus in Nederland,
die zij anders ook hadden gekregen. Sterker nog, een veel grotere groep mensen
kan desondanks in Nederland blijven als de maatregel door de Europese Raad
in het leven wordt geroepen. Als andere landen bepaalde mensen een vluchtelingenstatus
geven volgens de in die landen geldende wetgeving, moet men er rekening mee
houden dat de wetgeving in die landen anders is. Een aantal maanden geleden
werd in een discussie het verschil aangeduid tussen een permanente status
in Nederland en een permanente status in andere landen. In Nederland is een
permanente status een permanente status. In Duitsland en Spanje kan die status
ieder moment worden ingetrokken. De gelijktrekking die de heer De Vries ziet
is er in werkelijkheid niet.De heer Klaas de Vries (PvdA):Het staat wel als een paal boven water dat deze mensen in andere landen
niet de status van vluchteling wordt gegeven, maar een die met die van vluchtelingen
vergelijkbare status. Die mensen krijgen volledige rechten. Wij doen dat niet.
Daar kunt u toch niet omheen?De heer Visser (VVD):Ik heb toch ook niet gezegd dat ik daar omheen ga? Ik heb gezegd dat wij
om goede redenen het bestaan van verschillende statussen naast elkaar hebben
afgeschaft. Daar was u toch bij?De heer Klaas de Vries (PvdA):Wij maken nu een nieuwe wet. Wij moeten nadenken welke status wij de mensen
geven. Van alle mogelijke statussen geven wij ze de laagst mogelijke status.
Dat vindt u prima.De heer Visser (VVD):Daar hebben wij het een paar jaar geleden toch over gehad? Wij houden
één status over en niet allemaal verschillende statussen.De heer Klaas de Vries (PvdA):Wij willen deze mensen net zo kunnen behandelen als wij vluchtelingen
behandelen, net als andere landen dat doen. Wij hadden dat gewoon in een regeltje
in de wet moeten opschrijven.De heer Visser (VVD):Iedereen die hier komt, kan asiel aanvragen en de status van vluchteling
krijgen.De heer Klaas de Vries (PvdA):Wij hadden zelf die keus kunnen maken. Sterker nog, die kunnen wij nog
steeds maken.De heer Van Fessem (CDA):De heer Visser maakte een opmerking over de geldmiddelen. Dat is misschien
een goed onderwerp voor de volgende periode, onder het voorzitterschap van
Nederland.De heer Visser (VVD):Ik vind dat wel een goed idee. Laten wij dit tegen de minister zeggen.
Mijn punt was dat wij klagen over de verschillende normen, de verschillende
vormen van opvang en de verschillende niveaus van voorzieningen in de diverse
landen. Vaak is de kritiek dat bepaalde landen met de opvang onder de fatsoensgrens
zakken. Het zou dan raar zijn als wij de landen die met de opvang onder de
fatsoensgrens zakken op dezelfde manier belonen en Europese middelen verstrekken
als de landen die een veel hoger voorzieningenniveau hebben. Kan de minister
dit in aanmerking nemen en dit punt betrekken bij haar werk voor het voorzitterschap
van de EU? Met dank aan de heer Van Fessem.Mevrouw Vos (GroenLinks):Vindt u dat landen die de ontheemden een hogere status geven dan Nederland
doet, meer geld dan Nederland zouden moeten krijgen uit de pot waarover wij
nu spreken?De heer Visser (VVD):Wij hadden het over het voorzieningenniveau. De afgelopen maanden hebben
wij naar aanleiding van een vergadering van de JBZ-raad een aantal keren een
discussie gehad over de minimumvoorzieningen. Die verschillen in de Europese
landen. Net als de woordvoerder van de PvdA heeft u een aantal keren over
bepaalde landen gezegd: die zakken met de opvang onder de fatsoensgrens. Daarbij
gaf u een oordeel over de ontwerprichtlijn. Ik zeg: als dat zo is, zul je
daarmee rekening moeten houden bij de verdeling van de gelden voor de voorzieningen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het treurige is dat deze ontheemden maximaal drieënhalf jaar alleen
maar de status van asielzoeker krijgen en dus alleen maar in een asielzoekersopvang
kunnen wonen, geen recht hebben op inburgering en dus eigenlijk gebruik moeten
maken van een voorziening van een zeer laag niveau. Vindt u dan dat Nederland
op minder geld recht heeft dan de landen die het wellicht beter doen als het
om deze groep mensen gaat?De heer Visser (VVD):Ik herinner me dat wij in de discussie over de voorzieningen niet zozeer
kritiek hadden op Nederland. Wij hebben gesproken over de worst practices.
Wij hebben voorzieningen die andere landen helemaal niet kennen, zoals gratis
rechtsbijstand. Ik vind dat met het verstrekken van middelen daarmee rekening
mag worden gehouden. Het zou natuurlijk raar zijn als het land met minimale
voorzieningen dat 10.000 man opneemt, hetzelfde krijgt als het land dat ook
10.000 man opneemt, maar veel meer voorzieningen verschaft. Als je dat doet,
beloon je slecht gedrag. Misschien helpen de opmerkingen hierover bij het
op gang brengen van de discussie over de minimumvoorzieningen.Voorzitter. Ik heb nog twee vragen over de uitvoering van deze wetswijziging.
Uit het recente verleden kennen wij de praktijk dat asielzoekers zich melden
zonder papieren. Die papieren zijn zij dan onderweg kwijtgeraakt. In veel
gevallen is het niet duidelijk dat de persoon degene is die hij zegt te zijn
en of de persoon wel komt uit het land waar hij zegt vandaan te komen. Stel
nu dat de raad deze richtlijn in werking stelt en er een massale toestroom
van ontheemden ontstaat waarbij velen zich melden zonder papieren,
zeggend uit het land te komen waarop de raad doelt. Hoe gaan wij daar dan
mee om? Bij wie ligt de bewijslast? Een besluit van de EU op dit punt zal
internationaal veel aandacht trekken. Wij weten allemaal dat smokkelorganisaties
veel geld verdienen dankzij dit soort wetgeving. Daarom is het niet denkbeeldig
dat in de geschetste situatie een massale toestroom ontstaat van ontheemden
zonder papieren. Hoe wil de minister met deze situatie dan omgaan? Zullen
de besluiten over de vertrekmoratoria ook voor die mensen gelden of draaien
wij de bewijslast om en moeten de mensen aantonen dat zij inderdaad komen
uit het land waarop de Europese Raad doelt? Graag krijg ik op dit punt een
reactie van de minister.Mijn slotopmerking betreft het amendement van de PvdA-fractie. Ik begrijp
de bedoeling daarvan en ik vind die ook sympathiek. Mijn vraag is of het amendement
nodig is of dat de kwestie op een andere manier kan worden opgelost. Zal de
praktijk zich voordoen waarover de PvdA-fractie en de GroenLinks-fractie spreken?
In de memorie van toelichting geeft de minister immers aan dat de IND in de
periode, de periode van één, twee en drie jaar, niet zal stilzitten
en niet tot het laatste moment met het onderzoek zal wachten. De richtlijnen
en de wetswijziging bieden juist mogelijkheden om in geval van massale toestroom
uit een bepaald land de behandeling van individuele gevallen beter te plannen.
Kan de minister meer zeggen over de beoogde praktijk? Ik wil daarover namelijk
meer weten om te kunnen bepalen of wij dit amendement al dan niet kunnen steunen.
Ik wil weten of een wettelijke oplossing nodig is of dat de kwestie met een
bepaalde manier van organiseren kan worden opgelost.Mevrouw Vos (GroenLinks):De voorgestelde amendementen hadden wel een duidelijke bedoeling: de minister,
de staat, de opdracht te geven om deze ontheemden op gelijke wijze en binnen
dezelfde termijn uitsluitsel te geven als de andere asielzoekers die bij Nederland
aankloppen. Het lijkt mij verstandig om dit wettelijk te regelen. We zouden
het ook aan de goede zin of de goede praktijk van de IND over kunnen laten.
Dat is nogal wat. Niet voor niets creëert de minister op dit punt ruimte
in de wet. Daarmee krijgen al die ontheemden een zeer onzekere positie. Zij
hebben niet de mogelijkheid om in beroep te gaan.De heer Visser (VVD):Daarin heeft u gelijk: het is nogal wat. Ik zou ook niet graag zien dat
mensen drieënhalf jaar moeten wachten op een beslissing. De vraag is
echter of deze situatie zich zal voordoen. De vraag is ook of het voorstel
dat u doet met betrekking tot de wetgeving niet averechts zal werken. Stel
dat je onvoorzien een massale toestroom van mensen krijgt en die mensen geen
papieren hebben. Is het dan niet beter de praktijk zo te organiseren dat je
de tijd hebt om te onderzoeken en je niet gebonden bent aan nieuwe wettelijke
termijnen met alle negatieve gevolgen van dien? Ik krijg graag een antwoord
van de minister. Ik heb de memorie van toelichting zo gelezen dat men niet
op de handen gaat zitten en drieënhalf jaar wacht, maar alles doet wat
gezien de omstandigheden mogelijk is om zaken sneller te behandelen en wel
antwoord te geven. De vraag is wie van ons beiden de memorie van toelichting
het beste heeft gelezen. Ik vel mijn definitieve oordeel in tweede termijn.Mevrouw Vos (GroenLinks):De huidige wet biedt de minister al de ruimte om twee keer zes maanden
en via een besluitmoratorium een jaar extra, dus twee jaar de tijd te nemen
om dat te beoordelen. In die situatie moet het toch mogelijk zijn om binnen
die tijd uitsluitsel te geven over een asielverzoek. Als zo'n noodsituatie
zich voordoet, zal alle hens aan dek moeten komen. Er zullen extra mensen
moeten worden aangetrokken en er zal extra inzet nodig zijn. Ik vind het niet
meer dan normaal dat wij binnen de huidige wettelijke termijnen die al mogelijk
zijn ook deze groep duidelijkheid kunnen geven.De heer Visser (VVD):Ik ben het eens met alle zaken die mevrouw Vos noemt over de werkwijze,
aanpak, extra mensen en snel werken. Dat zou moeten gebeuren. De vraag is
evenwel of je daarvoor een wetswijziging nodig hebt dan wel of je dat op een
andere manier kunt afspreken. De vraag is of een wetswijziging niet andere
onvoorziene gevolgen heeft. Bij de definitieve beoordeling wil ik daarmee
rekening houden.De heer Klaas de Vries (PvdA):De heer Visser stelt een vraag die ik ook al naar voren heb gebracht.
Wat gebeurt er eigenlijk in de periode waarin het besluitmoratorium ingevolge
dit wetsvoorstel wordt gehanteerd? Gaat men dan op de handen zitten of worden
er toch besluiten genomen? Er zit naar mijn smaak een tegenspraak in de nota
naar aanleiding van het verslag, maar het gaat natuurlijk ook om het artikel.
In artikel 43a wordt gezegd dat op de beschikking binnen zes maanden na afloop
van de tijdelijke bescherming een besluit wordt genomen. Dat is de wetstekst.
Er staat dus niet "uiterlijk" of "waar mogelijk eerder", maar "na afloop van
de tijdelijke bescherming". Dat is een zwaarder punt dan alle tegenstrijdigheid
die wij in de nota zien. Maar ik ben net als de heer Visser benieuwd naar
het antwoord.De heer Visser (VVD):Wij zijn beiden benieuwd naar het antwoord.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Verdonk:Voorzitter. De richtlijn die wij vandaag bespreken, is een eerste stap
naar harmonisering van het Europese asielbeleid. De tweede stap, die al is
gezet, is de richtlijn voor de opvang van asielzoekers. Over de richtlijnen
inzake de minimumnormen voor de asielprocedure en de kwalificatie van asielgerechtigden
is tijdens de JBZ-raad van 30 maart en van 29 april jl. een politiek
akkoord bereikt.De richtlijn is een bescheiden eerste stap. Het gaat om een zeer uitzonderlijke
procedure voor een uitzonderlijke situatie die als zodanig geen plaats heeft
in de bestaande asielprocedure. De richtlijn tijdelijke bescherming zelf staat
duidelijk niet meer ter discussie. Zij is in 2001 vastgesteld. Op dit moment
hebben de Europese lidstaten nog heel verschillende asielstelsels. Ze moeten
de richtlijn allemaal in hun eigen nationale stelsel inpassen.Wat is tijdelijke bescherming? Ik stel voorop dat tijdelijke bescherming
iets buitengewoons is. Het staat als het ware buiten de gewone asielprocedure,
die dagelijks in iedere lidstaat wordt toegepast. Het gaat om buitengewone
gevallen waarin grote groepen vreemdelingen door extreme onveiligheid en geweld
in het eigen land naar het grondgebied van de Europese Unie vluchten en op
dat moment niet veilig kunnen terugkeren. Het gaat daarbij om een zo grote
schaal, dat de asielprocedure in de lidstaten daardoor verstopt dreigt te
raken. Het grote voorbeeld is natuurlijk Joegoslavië. Wij hopen dat zo'n
situatie zich nooit meer zal voordoen, maar het kan niet uitgesloten worden.Als de Unie overstelpt wordt door ontheemden die de extreme onveiligheid
in een bepaald herkomstland ontvluchten, dreigen situaties waarin de merites
van een individuele zaak door logistieke problemen niet meer individueel kunnen
worden beoordeeld. Dan dreigt de keuze tussen massale verblijfsaanvaarding
en massaal terugzenden.Dat eerste is geen aantrekkelijke optie, omdat het betekent dat je een
hele groep vreemdelingen een verblijfsvergunning geeft zonder dat vaststaat
dat er in het individuele geval een grond is om een vergunning te verlenen.
Dat is in Nederland een verblijfsvergunning asiel die voldoet aan alle eisen
van het Vluchtelingenverdrag. Massale terugzending is uitgesloten, omdat je
de individuele merites van een zaak niet kent. Je kunt niet op voorhand uitsluiten
dat er verdragsvluchtelingen tussen zitten of vreemdelingen die door artikel
3 EVRM of artikel 3 van het antifolterverdrag tegen terugzending worden beschermd.
Terugzending zou dan in strijd zijn met internationale verdragen. Daar kunnen
natuurlijk ook heel schrijnende gevallen tussen zitten. Het is duidelijk dat
de redenen die de ontheemde heeft om uit zijn land naar de Unie te vluchten
asielgerelateerd zijn.Daarnaast is natuurlijk belangrijk hoe ons asielstelsel werkt. Daarin
moeten wij de tijdelijke bescherming immers implementeren. Een asielzoeker
die in Nederland asiel aanvraagt, krijgt in de regel rechtmatig verblijf als
asielzoeker, in ieder geval tot zijn verzoek op de individuele merites is
beoordeeld. Asielzoekers krijgen nooit op voorhand en masse een verblijfsvergunning
asiel. Daarvoor is in ieder individueel geval onderzoek nodig dat uitwijst
dat er op grond van de individuele merites kan worden vastgesteld dat er grond
is om zo'n vergunning aan de desbetreffende vreemdeling te verlenen. Het Nederlands
stelsel kent een besluitmoratorium voor gevallen waarin gedurende een korte
periode onzekerheid bestaat over de situatie in het land van herkomst. Zolang
niet is vastgesteld dat er wel of niet een grond voor vergunningverlening
aanwezig is, krijgt de vreemdeling rechtmatig verblijf als asielzoeker. De
vreemdeling die na die individuele toetsing geen verblijfsvergunning krijgt,
krijgt een meeromvattende beschikking waartegen rechtsmiddelen openstaan,
en moet vertrekken. Het Nederlands stelsel kent ook een vertrekmoratorium.
Op grond daarvan kan de terugkeer van een uitgeprocedeerde asielzoeker maximaal
één jaar worden uitgesteld als de situatie in het land van herkomst
zodanig is gewijzigd dat het onzeker is dat hij daar naartoe kan worden uitgezet.
In dit stelsel moet de richtlijn dus geïmplementeerd worden.Wat schrijft de richtlijn precies voor? Zij schrijft voor dat ontheemden
gedurende de tijdelijke bescherming een verblijfsstatus krijgen en worden
opgevangen. Na afloop van de tijdelijke bescherming is uitzetting pas mogelijk
na beoordeling van de merites van de individuele zaak. Zo moet beoordeeld
worden of er sprake is van klemmende redenen van humanitaire aard die zich
tegen uitzetting verzetten. Die toetsing vindt bij ons plaats in de asielprocedure.
Om de richtlijn te implementeren behoeven wij dus geen nieuwe procedure te
ontwikkelen naast de procedure die wij al hebben. Het is duidelijk dat de
asielprocedure bij massale instroom niet mag verstoppen. Daarom is voorgesteld
om het mogelijk te maken dat de noodzakelijke beoordeling en toetsing worden
gespreid over een langere periode die aan de duur van de tijdelijke bescherming
is gerelateerd. Zonder die mogelijkheid van gespreide afdoening zal de IND
alle zaken in een korte periode moeten verwerken. Hetzelfde geldt dan enige
tijd later voor de rechtbanken die de beroepschriften moeten verwerken. En
het gaat hierbij om grote aantallen. De gespreide afdoening en de verlengde
beslistermijn betekenen dus niet – laat dat duidelijk zijn – dat
alle zaken tot het laatste moment kunnen blijven liggen. In dat geval zou
tegen het einde van de bescherming alsnog verstopping dreigen en daar zit
niemand op te wachten.Het gebruik van de asielprocedure betekent niet dat aan iedere ontheemde
een asielstatus wordt verleend. Die wordt alleen verleend als daar een grond
voor aanwezig is. Het enkele feit dat in Europees verband tijdelijke bescherming
wordt verleend, is naar mijn mening onvoldoende grond voor verlening van een
asielvergunning. Verlening van tijdelijke bescherming is immers iets anders
dan verlening van asiel of subsidiaire bescherming. De beslistermijn voor
de asielaanvraag wordt verlengd met de duur van de tijdelijke bescherming,
dus om te beginnen met een jaar. Het kan echter ook anderhalf, twee of drie
jaar zijn. Ik besef heel goed dat dit vragen oproept, omdat de overheid het
ook heeft over snelle procedures. Ik vind het belangrijk dat wij ons realiseren
dat tijdelijke bescherming ziet op buitengewone situaties en geen plaats heeft
in de gewone dagelijkse asielprocedure. Bij tijdelijke bescherming zal sprake
zijn van extreme omstandigheden in het herkomstland, die de beoordeling van
het relaas bemoeilijken en mogelijk ook onderzoek in dat land beletten. Wij
hebben het over een instroom die duizenden per week hoger kan zijn dan normaal.De heer Klaas de Vries (PvdA):De minister geeft antwoord op een vraag die door mij en anderen naar voren
is gebracht, namelijk de vraag hoe lang het beslismoratorium duurt. De minister
zegt nu dat dit net zo lang duurt als de ontheemdenstatus volgens de raad
duurt. Er wordt dus niet tussentijds een eindbeslissing gegeven op de gedane
asielverzoeken.Minister Verdonk:Tijdens die periode van drie jaar wordt door de IND gewoon gewerkt. Als
dat niet gedaan zou worden, hebben wij alsnog een verstopping aan het eind.
De IND gaat dus aan het werk. Het kan zijn dat er op een individueel asielverzoek
wordt beslist dat men een asielstatus krijgt. Het kan ook zijn dat op het
asielverzoek wordt beslist dat men niet in aanmerking komt voor een asielstatus,
maar dat men onder de tijdelijke beschermingsregeling valt.De heer Klaas de Vries (PvdA):Waarom zei u dan net dat dit betekent dat al die beslissingen net zo lang
gaan duren als het besluit met betrekking tot de ontheemden van kracht is?Minister Verdonk:Dan heb ik mij verkeerd uitgedrukt. Dat is namelijk niet de bedoeling.
De IND gaat werken. Wij pogen natuurlijk om de vluchtelingen zo snel mogelijk
duidelijkheid te geven. Wij zijn het er geheel over eens dat mensen niet langer
dan nodig is, in onzekerheid gelaten moeten worden.De heer Klaas de Vries (PvdA):Ik meende u net te horen zeggen dat het zou duren voor de termijn dat
men hier zit, of dat nou een jaar of drie jaar is.Minister Verdonk:Men heeft in die termijn recht op de status van tijdelijk ontheemde. Men
heeft dan dezelfde status als een asielzoeker die in procedure is. De IND
werkt in die periode door. Het kan dus zijn dat iemand al na twee maanden
weet dat hij een asielstatus krijgt. Dan moet het echter wel mogelijk zijn
om daar individueel onderzoek naar te doen. Het is dus niet zo dat iedereen
drie jaar moet wachten.De heer Klaas de Vries (PvdA):Is artikel 43a dan wel gelukkig geformuleerd? Daar staat dat er uitstel
plaatsvindt van besluiten en dat er pas zes maanden na afloop van de tijdelijke
bescherming een beslissing komt. Zou u daar niet de mogelijkheid moeten inbouwen
dat het ook eerder kan, bijvoorbeeld door het woord "maximaal" of "uiterlijk"
op te nemen? Misschien kunt u dat artikel nog even ter hand nemen.Minister Verdonk:Als u het goed vindt, kom ik daar zo op terug. Dan kan ik de artikelen
43 en 43a even naast elkaar zetten. Wij praten nu over heel grote aantallen.
Het kan natuurlijk ook zijn dat de instroom in Nederland maar licht stijgt,
en dat er maar een relatief korte periode van onduidelijkheid is over de situatie
in het herkomstland. Dan is de mogelijkheid aanwezig om zaken binnen de gewone
termijn te beoordelen. Maar je moet ook realistisch zijn: bij het opstellen
van een regeling voor de toekomst kan daarvan niet worden uitgegaan. In zo'n
geval is het juist realistisch om rekening te houden met de mogelijkheid van
een aanzienlijke verhoging van de instroom en een aanhoudende situatie van
onduidelijkheid in het herkomstland.Er is gevraagd waarom geen verblijfsvergunning asiel wordt verstrekt.
Voor de implementatie van deze richtlijn zijn natuurlijk allerlei alternatieven
op tafel geweest, die alle hun voor- en nadelen hebben. Er is gevraagd, waarom
niet aan alle tijdelijke beschermden deze verblijfsvergunning asiel zou kunnen
worden verleend. Redenen waarom je daarvoor zou kunnen kiezen, zijn dat de
vreemdeling minder lang in onzekerheid verkeert over de uitkomst van een asielaanvraag
en als een verblijfsvergunning asiel wordt verleend, hoeft de vreemdeling
natuurlijk niet langer in opvang te verblijven. Wij weten allemaal wat dan
de gevolgen zijn.Maar de argumenten tegen het verlenen van een verblijfsvergunning asiel
wegen naar mijn mening zwaarder. Er is namelijk op dit moment – we praten
over de harmonisering van Europese regelgeving – geen enkele andere
lidstaat die asiel verleent op de enkele grond dat tijdelijke bescherming
is ingesteld. Dat is met het oog op de noodzakelijke harmonisatie, waaraan
hard wordt gewerkt, al een heel belangrijke reden om in Nederland geen asielvergunning
te verlenen aan een vreemdeling, op de enkele grond dat ze onder richtlijn
tijdelijke bescherming vallen. Deze richtlijn maakt, evenals andere richtlijnen,
duidelijk onderscheid tussen tijdelijke bescherming en asiel. Als die twee
niet apart worden gehouden, is dat onderscheid in ieder geval in Nederland
verdwenen. Dan kan later bij de harmonisatie van het Europese asielrecht,
bijvoorbeeld als de verdragsvluchtelingen en subsidiair beschermden zich vrijer
door de Unie kunnen bewegen, de één niet meer van de ander worden
onderscheiden en wordt het vertrouwen in onze asielstatus aangetast. Ik acht
het niet verstandig, met het verlenen van een asielvergunning aan tijdelijk
beschermden een heel andere koers in te zetten dan die welke in Europees verband
wordt uitgezet. Verder staat het kabinet een zo terughoudend mogelijk gebruik van categoriale
bescherming voor. Dat moeten wij alleen doen als het strikt noodzakelijk is,
en dat is het hier niet. Ontheemden die onder de tijdelijke bescherming vallen,
worden op grond van de richtlijn tegen terugzending beschermd. Zo is het ook
in het wetsvoorstel geregeld. De verblijfsvergunning asiel is alleen voor
hen die aan de voorwaarden voor verlening daarvan voldoen.De heer Klaas de Vries (PvdA):U zegt dat het kabinet een zo terughoudend mogelijk gebruik van categoriale
bescherming voorstaat. Als deze tijdelijke regeling er niet zou zijn gekomen,
had u dan wel vaker gebruik moeten maken van categoriale bescherming?Minister Verdonk:De criteria voor categoriale bescherming worden duidelijk omschreven in
de Vreemdelingenwet, en wij houden ons daar natuurlijk aan.De heer Klaas de Vries (PvdA):Dat is geen antwoord op mijn vraag. Als deze regeling uit Europa er niet
zou zijn gekomen, had u dan de categoriale bescherming vaker moeten toepassen?Minister Verdonk:Nee, wij hebben er heel duidelijk voor gekozen om restrictief om te gaan
met het categoriaal beschermingsbeleid. Dat betekent dat ik altijd zal toetsen
aan de wet. Dit gaat om een uitzonderlijke situatie. We hebben een heel goede
en zorgvuldige asielprocedure, maar het gaat om een uitzonderlijke situatie,
om heel grote aantallen mensen die naar Nederland komen, vanuit een extreem
onveilige situatie. Wat willen die mensen hier in Nederland? Bescherming en
veiligheid. Wij staan ervoor om hen die bescherming en veiligheid te bieden.De heer Klaas de Vries (PvdA):Daarvoor hebben wij het instrument categoriale bescherming, genoemd in
de Vreemdelingenwet. U wilt dat instrument terughoudend toepassen. In de stukken
wordt regelmatig een relatie gelegd met deze ontheemdenrichtlijn, terwijl
het vaak om dezelfde omstandigheden gaat. Mijn vraag blijft: zou u die categoriale
bescherming anders vaker hebben moeten bieden dan nu er zo'n
ontheemdenrichtlijn is?Minister Verdonk:Nee, mijn inschatting is van niet.Mevrouw Vos heeft gevraagd of de regering bereid is om meerderjarigen
effectief toegang tot het onderwijs te bieden door toeleiding naar en financiering
van het onderwijs. Tijdelijk beschermden hebben dezelfde status als asielzoekers
in procedure. Ze hebben derhalve toegang tot onderwijs, met dien verstande
dat ze geen recht hebben op tegemoetkoming in de studiekosten en studiefinanciering.
Voorzover de tijdelijk beschermde leerplichtig is, is het onderwijs natuurlijk
kosteloos. Daarnaast wordt aan asielzoekers kosteloos een programma van dagstructureringsactiviteiten
geboden, waarvan taallessen, maatschappijoriëntatie en procedureneutrale
beroepscursussen onderdeel uitmaken. Verder is het asielzoekers toegestaan
om in het kader van deze beroepsgerichte cursussen waarvan het praktijkgedeelte
noodzakelijk onderdeel vormt, stage te lopen. Ik voorzie dan ook geen uitbreiding
van de bestaande mogelijkheden tot het volgen van onderwijs.Mevrouw Vos (GroenLinks):In de richtlijn staat dat de lidstaat personen die tijdelijke bescherming
genieten, toestaat om deel te nemen aan activiteiten zoals volwassenenonderwijs,
beroepsopleidingen en praktische werkervaring. Als de minister nu zegt dat
men het volwassenenonderwijs op eigen kosten moet volgen, is het wel de vraag
hoe dat is te rijmen met de richtlijn. Moet zij niet verder gaan door deze
personen echt in staat te stellen volwassenenonderwijs te volgen?Minister Verdonk:Dat lijkt mij niet. Deze mensen krijgen beroepsgerichte cursussen. Binnen
het verband van de opvang kan men deelnemen aan dagstructureringsactiviteiten.
Dat lijkt mij voldoende.Houders van een verblijfsvergunning hebben toegang tot de arbeidsmarkt
zonder toetsing aan prioriteitgenietend aanbod van werknemers. Tijdelijk beschermden
hebben slechts toegang tot de arbeidsmarkt als er voor de desbetreffende vacature
geen prioriteitgenietend aanbod van werknemers beschikbaar is. In hun geval
moet een werkgever beschikken over een tewerkstellingsvergunning die pas na
toetsing kan worden afgegeven. In de praktijk betekent het dat deze tijdelijk
ontheemden, evenals asielzoekers, na zes maanden het recht krijgen om 12 weken
in een periode van 52 weken betaalde arbeid te verrichten, mits de werkgever
in het bezit is van een tewerkstellingsvergunning.Mevrouw Vos (GroenLinks):De vraag is dan toch echt of de minister hiermee recht doet aan wat er
in de richtlijn staat. De richtlijn zegt namelijk dat de lidstaat personen
die tijdelijke bescherming genieten, toestaat om voor een periode niet langer
dan hun tijdelijke bescherming werkzaam te zijn in loondienst of als zelfstandige
met inachtneming van beroepsregels. Er staat ook in dat om reden van arbeidsmarktbeleid
de lidstaat voorrang mag geven aan EU-burgers. Wat de minister nu doet, is
deze mensen niet meer bieden dan wat asielzoekers in de praktijk hebben. Dat
kan zij toch geen normale volwaardige deelname aan de arbeidsmarkt noemen?
Waarom heeft de minister er niet voor gekozen om invulling te geven aan artikel
12 door deze mensen in staat te stellen deel te nemen aan het arbeidsproces?Minister Verdonk:Er is voor gekozen om degenen die hier binnenkomen op grond van deze richtlijn
de status te geven van asielzoeker in procedure. Dat betekent dat alle regels
die gelden voor een asielzoeker in procedure ook voor deze mensen gelden.
Ik ben niet van plan om een extra status voor laatstgenoemden te maken.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik heb daar een heel groot probleem mee. De minister kleedt nu in feite
artikel 12 van de richtlijn uit. Juist dit artikel biedt deze mensen meer
rechten dan die welke asielzoekers in Nederland nu hebben. De minister moet
de richtlijn fatsoenlijk implementeren. Zij haalt de richtlijn nu onderuit
en daar kunnen wij niet mee akkoord gaan.Minister Verdonk:Ik vul de richtlijn op een adequate wijze in. Ik heb al gezegd dat het
om harmonisatie en om minimumnormen gaat. Wij moeten deze richtlijn inpassen
in de nationale regelgeving en dat doe ik ook.De heer Klaas de Vries (PvdA):Elke eerstejaars rechten ziet dat deze uitwerking rechtstreeks in strijd
is met het Europese recht. U zou die twee artikelen eens naast elkaar moeten
leggen. U kiest voor de status van asielzoeker, maar op grond van de richtlijn
moet u deze mensen rechten geven en dat doet u niet.Minister Verdonk:Daarover blijven wij van mening verschillen. Ik kom daar wel op een adequate
manier aan tegemoet. Deze mensen komen naar Nederland voor de veiligheid.De heer Klaas de Vries (PvdA):Wij hebben het niet over de reden waarom deze mensen naar Nederland komen,
maar over een Europese richtlijn die in Nederlandse wetgeving moet worden
geïmplementeerd. Wat u doet, is rechtstreeks in strijd met het voorschrift
met betrekking tot arbeid.Minister Verdonk:Ik moet kennelijk nog enige misverstanden wegnemen. Tijdelijk ontheemden
zullen op grond van dit wetsvoorstel mogen werken als er in Nederland geen
prioriteitgenietend aanbod is. Deze toets geldt ook in het reguliere vreemdelingenbeleid
en wordt uitgevoerd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.De heer Klaas de Vries (PvdA):De toets aan prioriteitgenietend aanbod kan ik eventueel nog wel begrijpen
op grond van het arbeidsmarktbeleid. De verdere restricties die ertoe leiden
dat deze mensen slechts 12 weken mogen werken, zijn onacceptabel.Minister Verdonk:Wij passen de richtlijn in in onze procedures. Als er prioriteitgenietend
aanbod is, mogen betrokkenen 12 weken per jaar werken. Als dat aanbod er niet
is, mogen zij gewoon deelnemen aan de arbeidsmarkt.De heer Visser (VVD):De heer De Vries was nogal stellig toen hij zei dat dit rechtstreeks ingaat
tegen onze wetgeving. Op grond van het arbeidsmarktbeleid kan hij dat echter
nog wel begrijpen. In de tekst staat echter: "Om redenen van arbeidsmarktbeleid
mogen de lidstaten voorrang geven aan de EU-burgers en onderdanen
van staten die gebonden zijn aan de overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte." Dat is precies wat wij doen met deze richtlijn als wij het stelstel
van tewerkstellingsvergunningen handhaven. Eerst wordt bezien of er prioriteitgenietend
aanbod is in Nederland. Als dat er niet is, komt men in aanmerking voor een
baan en een tewerkstellingsvergunning. Dat is het arbeidsmarktbeleid dat de
heer De Vries zich kan voorstellen.De heer Klaas de Vries (PvdA):U vergist zich. Bij mensen die normaal niet in Nederland werkzaam zijn,
vindt er inderdaad een toets plaats aan het prioriteitgenietend aanbod. Dat
betekent niet dat men maar 12 weken mag werken. Deze mensen krijgen te maken
met allerlei restricties die niets met het arbeidsmarktbeleid te maken hebben,
maar veeleer met de overtuiging van sommigen in dit land dat langer werken
door asielzoekers de integratie zou bevorderen en dat wil men niet.De heer Visser (VVD):Het gaat om mogelijkheden om toegang te krijgen tot de reguliere arbeidsmarkt.
Wij moeten daarvoor geen andere regels hanteren dan die normaal gelden voor
tewerkstellingsvergunningen. Wij moeten voorkomen dat wij asielbeleid en regulier
arbeidsmarktbeleid verwarren.De heer Van Fessem (CDA):In artikel 12 staat dat het toegestaan is om te werken. Er staat niet
dat men 52 weken moet werken. Als men mag werken, kan de staat vervolgens
bepalen dat dit niet meer dan 12 weken per jaar mag zijn. Elke jurist kan
u dat vertellen. Dat is niets nieuws in de discussie.De heer Klaas de Vries (PvdA):Het is wel iets nieuws wat u nu zegt. Het is ook tamelijk onnozel, als
ik zo vrij mag zijn.De heer Van Fessem (CDA):Ik vind dit een stuitende opmerking.De voorzitter:De minister vervolgt haar betoog.Minister Verdonk:Mevrouw Vos heeft vragen over de opvang gesteld. Het is goed om ons te
realiseren dat het daarbij om tijdelijke bescherming gaat. Grote aantallen
mensen zijn door buitengewone omstandigheden uit hun eigen land naar lidstaten
van de EU gedreven. Daarvoor moeten wij op korte termijn een tijdelijke oplossing
vinden. Wat mij betreft voldoet het niveau van de voorzieningen in Nederland
aan de richtlijn.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het kan zijn dat de mensen drieënhalf jaar in deze opvang verblijven.
Dat is nu helaas ook voor heel veel asielzoekers in Nederland het geval. De
vraag is of wij onze huidige asielvoorzieningen, met 5 vierkante meter per
persoon, voldoende vinden. Ik moet er niet aan denken dat ik drieënhalf
jaar in zo'n ruimte moet wonen, met een aantal wildvreemde mensen om mij heen.
Dat is wat wij deze mensen aandoen. Is dat een goed uitgangspunt?Minister Verdonk:Ik vind dat wij in Nederland een goed en adequaat systeem hebben van opvangmogelijkheden.
Ik heb een aantal Europese landen bezocht. Ik vind dat wij een heel adequaat
opvangsysteem hebben. Dat zullen wij ook inzetten voor deze groepen. Laten
wij ook eerlijk zijn. Als er morgen duizenden mensen voor de deur staan, moeten
wij roeien met de riemen die wij hebben. Die mensen moeten zo snel mogelijk
een dak boven het hoofd hebben, een bed en een snee brood.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik zeg niet dat de minister iedereen direct in een prima onderkomen kan
zetten. Mensen mogen echter niet drie jaar lang zonder enige privacy in dit
soort kleine hokken wonen. Soms zijn de asielzoekersverblijven ook vies en
smerig.Minister Verdonk:Ik protesteer hiertegen. Het COA doet haar werk uitermate goed. Ik protesteer
tegen de opmerking dat het vieze en smerige opvangvoorzieningen zouden zijn.
Dat is helemaal niet aan de orde. Wij hebben een adequate opvang voor asielzoekers
in Nederland.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik wil mijn uitlating enigszins corrigeren. Ik ben in Crailo geweest.
Ik vond het daar vies en smerig. Een aantal voorzieningen voldoet niet aan
de standaarden. Daarin kan men mensen niet langdurig laten verblijven. Op
dat punt moet iets gebeuren.Minister Verdonk:Wij hebben hierover eerder gediscussieerd. Ik heb toen toegezegd dat het
COA met de inkrimping ook een kwaliteitsslag zal maken. Daar is het druk mee
bezig.Ik koppel het amendement van de heer De Vries aan het amendement van mevrouw
Vos. Het komt er kort gezegd op neer dat de amendementen regelen dat ook voor
tijdelijk beschermden de gewone beslistermijnen gelden. Het gaat om een zo
snel mogelijke procedure. Ik begrijp het amendement heel goed. Laat dat duidelijk
zijn. Zeker bij vreemdelingen die in aanmerking kunnen komen voor een verblijfsvergunning,
moet de zaak zo snel mogelijk geregeld zijn.Ik heb nagedacht over de vraag of verlenging van de beslistermijn met
de duur van de tijdelijke bescherming echt nodig is en of het niet sneller
en korter kan. Iedereen is er tenslotte bij gebaat dat de asielaanvragen zo
snel mogelijk worden beoordeeld. De vreemdeling krijgt snel zekerheid over
zijn positie na afloop van de tijdelijke bescherming: mag hij blijven of moet
hij na afloop terug. Als hij mag blijven, krijgt hij snel de verblijfsvergunning
asiel en de daaraan gekoppelde rechten en kan hij gaan inburgeren. Dat vind
ik ook belangrijk. Voor de IND is de beoordeling minder arbeidsintensief naarmate
die eerder plaatsvindt. De praktijk wijst uit dat beoordeling van oudere aanvragen
veel meer tijd en werk kost. Zowel voor de IND als de rechtbanken wordt het
problematisch als alle aanvragen kort voor of na afloop van de tijdelijke
bescherming moeten worden behandeld. Dat levert vertraging en verstopping
op. Toch wil ik het amendement ontraden. Ik heb mij afgevraagd wat het nut
is van de beslistermijn als je niet van tevoren kunt zeggen of het een realistische
beslistermijn is. Een realistische beslistermijn is een termijn die je daadwerkelijk
kunt halen. Wij moeten ons terdege beseffen dat het bij tijdelijke bescherming
gaat over een zeer bijzondere situatie die langer dan een jaar kan voortduren.
Wij hebben het ook over een massale instroom van ontheemden uit extreem onveilige
gebieden. Het zijn dus uitzonderlijke gevallen. Stel dat na ommekomst
van de huidige beslistermijn geen beslissing kan worden genomen, bijvoorbeeld
omdat de beschikbare informatie over het herkomstland volstrekt onvoldoende
is om een zorgvuldige beslissing te nemen. De overheid wordt dan gedwongen
op de aanvraag te beslissen terwijl dat niet goed mogelijk is. Dat levert
slechte beschikkingen op, veel beroepsprocedures en veel vernietigingen door
de rechter. Vervolgens moet de IND weer een beslissing nemen. Die wordt niet
beter als de noodzakelijke informatie er dan nog steeds niet is. Het is dus
bepaald niet in het belang van een vreemdeling om hem schrik aan te jagen
met een slecht onderbouwde afwijzende beslissing en hem te dwingen een beroep
op de rechter te doen. Het is ook niet in het belang van andere vreemdelingen
als hun beroepsprocedure daardoor langer duurt. Het is ook niet in het belang
van de IND en de rechtbanken. Het is wel in ieders belang dat de beslissing
zo spoedig en zo zorgvuldig mogelijk wordt genomen. Artikel 43a maakt dat
mogelijk. Stel dat de instroom van ontheemden lange tijd achtereen te massaal
blijft om de asielaanvragen deugdelijk binnen de huidige termijnen te kunnen
beoordelen. Dan krijg je beroepsprocedures tegen het uitblijven van de beschikking
met de opdracht om te beslissen. Het is geen wet van Meden en Perzen dat massale
instroom altijd van korte duur is. Die kan ook langere tijd aanhouden. Als
de instroom na de beroepsprocedure nog steeds te hoog is om tijdig een beslissing
te kunnen nemen, dan zal ook dat weer nieuwe procedures genereren. Zo kunnen
wij wel door blijven gaan en dat is niet goed voor de vreemdeling, maar ook
niet voor de IND en de rechtbanken.Wat als het bestaande besluitmoratorium zoals bij de totstandkoming van
de Vreemdelingenwet 2000 al was voorzien, reeds is ingesteld voordat de tijdelijke
bescherming werd ingesteld vanwege de toen bestaande onduidelijkheden? Dan
is de mogelijkheid om een beslissing met het besluitmoratorium op te schorten
al gebruikt en moet binnen zes maanden worden beslist, terwijl de massale
toestroom nog gaande is of de noodzakelijke gegevens niet beschikbaar zijn.
Ook dan krijgen wij procedures waar niemand beter van wordt. Tijdelijke bescherming
is nu eenmaal iets heel bijzonders en wordt alleen ingesteld bij een massale
instroom van ontheemden uit extreem onveilige gebieden. Omdat niemand kan
voorspellen hoe massaal die instroom zal zijn, kan ook niet worden gezegd
dat in dit soort heel bijzondere situaties de bestaande termijnen zonder meer
toereikend zullen zijn. Er moet rekening mee worden gehouden dat die niet
kunnen worden gehaald. Laten wij nu realistisch zijn! Wij moeten de vreemdeling
ook niet confronteren met ondeugdelijke beschikkingen enkel omdat wij op dat
moment de beschikking moeten geven ook als wij daartoe nog niet in staat zijn.
Zonder nadere regelgeving leidt dat tot veel procedures. De richtlijn is bedoeld
om de keten tegen verstopping te beschermen. Als het onmogelijk is om een
extra instroom van duizenden per dag of per week te verwerken of als er geen
beslissing kan worden genomen omdat de noodzakelijke informatie ontbreekt,
kan dat ook niet als in de wet wordt opgenomen dat het wel moet. Als een beslissing
tijdens de tijdelijke bescherming wel mogelijk is, zou ervoor moeten worden
gezorgd dat die – gegeven de verhoogde instroom en de situatie in het
herkomstland – zo snel en zo goed mogelijk wordt genomen. Daartoe zal
bij afkondiging een plan van aanpak worden geformuleerd dat snelle beoordeling
zo goed als de omstandigheden het toelaten mogelijk maakt. Dat is veel meer
in het belang van de vreemdeling dan het voeren van procedures op een tijdstip
waarop een deugdelijke beslissing niet mogelijk is. De IND en de rechtbanken
hebben al heel werk en zitten ook bij tijdelijke bescherming natuurlijk niet
te wachten op extra beroepsprocedures wegens het niet tijdig beslissen. Het
extra werk dat daaraan wordt besteed, kan beter gestoken worden in de inhoudelijke
behandeling van de aanvragen.De heer Klaas de Vries (PvdA):Voorzitter. Ik had de minister gevraagd of de formulering van dat artikel
43a wel tegemoetkomt aan wat zij beoogt. In de nota naar aanleiding van het
verslag stelt zij dat de beslistermijn van rechtswege verlengd wordt met de
duur van de tijdelijke bescherming, maar hier zegt zij er ook aan gewerkt
zal worden om beslissingen zo spoedig mogelijk te nemen. De tekst van het
artikel is ook nogal categorisch. Er staat: in afwijking van... wordt een
beslissing genomen binnen zes maanden na afloop van de tijdelijke bescherming.
Ik hoorde de minister echter net zeggen dat het ook heel goed mogelijk is
dat binnen die termijn een beslissing wordt genomen. Behoeft de formulering
van dat artikel 43a dan eigenlijk geen wijziging?Minister Verdonk:Neen, u hebt de tekst voor u en hebt gezegd dat er wordt beslist binnen
een termijn van zes maanden. Dat kan dus ook sneller zijn!De heer Klaas de Vries (PvdA):Binnen een termijn van zes maanden na het aflopen van de tijdelijke bescherming.
Dat geldt voor alle gevallen. In de nota naar aanleiding van het verslag stelt
u dat de beslistermijn van rechtswege wordt verlengd met de duur van de tijdelijke
bescherming. Dat betekent in beginsel dus voor alle gevallen. Als u dat niet
wilt, en ik hoor u dat eigenlijk zeggen, zou u toch eens moeten overwegen
om de tekst van artikel 43a aan te passen zodat duidelijk wordt dat het uiterlijk
zal zijn of maximaal of indien noodzakelijk. In ieder geval moet de mogelijkheid
dat eerder een beslissing wordt genomen expliciet in de tekst worden opgenomen,
zoals naar het schijnt ook uw bedoeling is.Minister Verdonk:Voorzitter. Ik moet het antwoord hierop op dit moment schuldig blijven.
Ik heb de teksten nu niet bij de hand. Misschien kan ik hier later in het
debat op antwoorden, anders zal ik de Kamer de antwoorden schriftelijk doen
toekomen.Mevrouw Vos (GroenLinks):De mogelijkheid is natuurlijk zeer reëel dat zich tussen deze ontheemden
duidelijke vluchtelingen bevinden die aanspraak maken op een vluchtelingenstatus.
Met artikel 43a is het mogelijk dat deze mensen pas na drieënhalf jaar
een beslissing krijgen. Dat betekent een zeer lang verblijf in Nederland,
met rechten die aanzienlijk minder zijn dan met een vluchtelingenstatus. Ik
vind dat echt een probleem. Hoe ziet de minister dat en hoe denkt zij dit
op te lossen?Minister Verdonk:Ik heb al eerder gezegd dat we individueel toetsen. De
asielprocedure start gewoon en er wordt getoetst op individuele merites. Als
iemand er recht op blijkt te hebben, dan kan de vluchtelingenstatus ook worden
verleend, als daar goed onderzoek naar kan worden verricht.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het grote probleem van mijn fractie met dit voorstel is dat er een enorm
lange tijd overheen kan gaan voordat deze persoon de vluchtelingenstatus überhaupt
krijgt toegekend en al die tijd slechts de status van asielzoeker heeft, met
veel minder rechten op werk, onderwijs en vormen van opvang. Dat vind ik een
groot probleem. Daarom vind ik eigenlijk dat u verplicht bent om wél
binnen de normale termijnen van de Vreemdelingenwet een oordeel te vellen.Minister Verdonk:Ik heb net toegelicht dat dit in deze buitengewone situatie niet mogelijk
is en dat het ook voor de vreemdeling een slechte situatie is als zijn asielprocedure
niet zorgvuldig wordt behandeld. Maar als duidelijk is dat iemand een vluchteling
is, dan kunnen we in het plan van aanpak opnemen dat we hem zo snel mogelijk
een status geven.Mevrouw Vos (GroenLinks):U ziet dat als mogelijkheid? Dus bekijken welke mensen voor een vluchtelingenstatus
in aanmerking komen en hun aanvragen zo snel mogelijk behandelen?Minister Verdonk:We hebben een heel zorgvuldige asielprocedure. Ik heb er ook belang bij
dat deze mensen in Nederland snel een veilige plek vinden, zeker als het duidelijk
is dat zij een vluchtelingenstatus kunnen krijgen. In het plan van aanpak
houden we natuurlijk rekening met alle soorten mensen die binnen kunnen komen;
dat is daarop toegesneden. Ik stel mij dus voor dat we daar óók
rekening mee houden.De voorzitter:Minister, hoeveel tijd denkt u nog nodig te hebben?Minister Verdonk:Ik denk dat ik bijna klaar ben. Als u het debat nu wilt afronden, dan
kan ik mij voorstellen dat ik de resterende vragen schriftelijk beantwoord,
bijvoorbeeld die over de verschillen binnen Europa.De voorzitter:Ik stel voor, dat de minister nu nog toelicht wat zij wil toelichten,
dat de vergadering daarna wordt geschorst zodat de minister in staat wordt
gesteld om de vragen te beantwoorden en dat we de beraadslaging volgende week
eventueel heropenen naar aanleiding van de antwoorden die dan beschikbaar
zijn. Kan de Kamer hiermee instemmen?Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Dan zal volgende week de tweede termijn worden gehouden? Mijn
fractie hecht er namelijk aan om nog een motie te kunnen indienen.De voorzitter:Ja, want in mijn voorstel ligt besloten dat wij nu geen tweede termijn
houden; de minister rondt haar betoog van nu af, de vergadering wordt vervolgens
geschorst, daarna komen de schriftelijke antwoorden van de minister en wordt
de beraadslaging heropend voor een tweede termijn.Aldus wordt besloten.Minister Verdonk:Nu de overlap van het bestaande en het nieuwe besluitmoratorium, artikel
43 en artikel 43a. De heer Van der Staaij vroeg met name naar het geval waarin
eerst een besluitmoratorium is ingesteld voor de duur van een jaar op grond
van het bestaande artikel 43 Vreemdelingenwet 2000 en waarin de beslistermijn
vervolgens, nadat de raad tijdelijke bescherming heeft ingesteld, op grond
van het artikel 43a is verlengd. De vraag was of dit er niet toe leidt dat
verschillende vreemdelingen uit dezelfde groep ontheemden, afhankelijk van
het tijdstip van binnenkomst, al dan niet beroep kunnen instellen tegen verlenging
van de beslistermijn op hun aanvraag.Welnu, het antwoord is duidelijk "nee". Wij moeten eerst een onderscheid
maken tussen het algemene besluit tot het instellen van het besluitmoratorium
op grond van het bestaande artikel 43 – het besluit van algemene strekking
dat in de Staatscourant wordt bekendgemaakt – en de opschorting van
de beslistermijn in de individuele gevallen die daarvan het gevolg is. Tegen
het algemene besluit tot het instellen van het bestaande besluitmoratorium
kan beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State. Dat moet wel binnen vier weken gebeuren. De vreemdeling die onder
dat moratorium valt en pas zes weken na de instelling van dat moratorium binnenkomt,
is dus te laat.Er kan maar één keer beroep worden ingesteld. Dat is de
bestaande situatie; dit wetsvoorstel verandert daar niets aan. Het besluitmoratorium
kan nu eenmaal niet continu onderwerp van procedure zijn. Als vervolgens tijdelijke
bescherming wordt ingesteld, volgt uit het nieuwe artikel 43a dat de beslistermijn
van rechtswege wordt opgeschort met de duur van de tijdelijke bescherming.
Daartegen staan geen rechtsmiddelen open. In de periode waarin de twee besluitmoratoria
elkaar in deze gevallen overlappen, wordt de verlengde beslistermijn op dat
moment beheerst door het nieuwe besluitmoratorium van artikel 43a. Dan maakt
het niet meer uit of het eerste besluitmoratorium is beëindigd of niet.
Voor de eventueel nog lopende procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak
tegen het als eerste ingestelde besluitmoratorium, zou beëindiging van
het eerste moratorium geen betekenis hebben. Voor het verloop van die procedure
is het niet van belang of het eerste moratorium wel of niet is beëindigd,
maar of er nog een procesbelang is bij het voeren van de procedure. Die vraag
is aan de rechter. In het algemeen leidt een beroep dat er louter op is gericht
om een uitspraak te krijgen over de principiële betekenis van het besluit
of een ander mogelijk toekomstig besluit, tot niet-ontvankelijkheid. Ik ontraad
dus ook het aannemen van dit amendement.De heer Van der Staaij (SGP):Als iemand heeft geprocedeerd tegen zo'n besluitmoratorium en hij vervolgens
alsnog valt onder een nieuw besluitmoratorium ex artikel 43a, is volgens de
minister de discussie over het procesbelang aan de orde. Dat is waar, maar
wordt het dan geen ingewikkelde discussie als formeel ook het oude besluitmoratorium
nog van kracht blijft? Is het niet veel helderder om te zeggen: je valt onder
het oude besluitmoratorium en als het nieuwe er is, val je echt helemaal alleen
onder het nieuwe? Wat is ertegen om deze zaken preciezer te
scheiden dan nu het geval is? Nu is er een onduidelijke overlap die aanleiding
kan geven tot verwarring.Minister Verdonk:Wat mij betreft, leidt die overlap niet tot verwarring. Ik zie natuurlijk
wel dat het twee keer over een besluitmoratorium gaat. Wij hebben het over
artikel 43 en artikel 43a. Ik stel mij voor dat wij daar in het plan van aanpak
heel duidelijk aandacht aan schenken, zodat degenen die de procedure ingaan,
helder worden voorgelicht. Zo weten zij waar zij aan toe zijn. Op zich gaat
het nieuwe artikel 43a, de richtlijn, voor.De heer Van der Staaij (SGP):De minister zegt dat het nieuwe artikel voor gaat, maar dat is dan wel
een kwestie van interpretatie. Formeel valt zo iemand nog onder allebei de
besluitmoratoria. Ik vraag het nog eens op een andere manier. Wat is erop
tegen om te zeggen: je valt of onder het een of onder het ander, maar niet
onder beide tegelijkertijd? Wat is er volgens de minister tegen dit amendement?Minister Verdonk:Waarom komen mensen hier naartoe? Omdat zij bescherming willen. Stel dat
er al een besluitmoratorium is voor de eerste mensen die hier naartoe zijn
gekomen. De raad komt met een richtlijn, met een aanwijzing van een land waaruit
massaal ontheemden Nederland binnenkomen. Op dat moment gaat artikel 43a gelden
en gaat het besluitmoratorium gelden van de richtlijn. Dat geeft alleen maar
meer tijd.Voorzitter. De heer Visser heeft gevraagd naar de uitwerking van het plan
van aanpak. De IND zal natuurlijk preventief te werk gaan. Stel dat wij een
massale toestroom kunnen verwachten. In dat geval zal er in grote lijnen een
plan van aanpak worden opgesteld. Op een bepaald moment valt het natuurlijk
te voorspellen dat zo'n situatie zich zal voordoen. De IND zal dan voor die
concrete situatie een plan van aanpak maken.Wat als er massaal ongedocumenteerden instromen die allemaal tijdelijke
bescherming vragen? Deze tijdelijke bescherming is ingebed in de asielprocedure.
Ongedocumenteerdheid kan het lastig maken om te bepalen of er recht is op
asiel. Dit wil echter niet zeggen dat ongedocumenteerden niet onder de bescherming
van de richtlijn zouden kunnen vallen. Het is denkbaar dat de situatie die
tot de massale instroom heeft geleid, er debet aan is dat die vreemdelingen
geen papieren hebben. Het kan dan echter nog wel duidelijk zijn dat zij uit
het land in kwestie komen. Indien de vreemdeling er niet in slaagt om aannemelijk
te maken dat hij inderdaad onder de tijdelijke bescherming hoort te vallen,
zal hij ook niet onder de werking van het nieuwe besluitmoratorium vallen,
zodat gewoon over zijn asielaanvraag wordt beslist. De vraag of de vreemdeling
terecht niet onder de richtlijn valt, kan daarmee onderwerp van geschil in
een gerechtelijke procedure worden.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik begrijp dat een vreemdeling moet kunnen aantonen dat hij of zij onder
de werking van de richtlijn valt. Indien de vreemdeling niet beschikt over
documenten, kan dat heel lastig worden. Of gaat de minister ervan uit dat
mensen die zich aanmelden, in principe eronder vallen, tenzij de IND kan aantonen
dat het tegendeel waar is?Minister Verdonk:Nee, daarvan gaat de minister niet uit. Het is de verantwoordelijkheid
van de asielaanvrager om duidelijk te maken wie hij is. Ook nu gebeurt het
in de normale asielprocedure regelmatig dat wij te maken krijgen met ongedocumenteerden.
Er zijn dan allerlei andere mogelijkheden om toch te komen tot een identiteits-
en nationaliteitsvaststelling.Voorzitter, tot zover mijn betoog.De heer Visser (VVD):Ik heb de minister nog gevraagd naar de verdeling van de financiële
middelen uit Europa.De voorzitter:Wil de minister daarop nu antwoorden, of doet zij dat schriftelijk?Minister Verdonk:Ik kan daar nu op antwoorden. Op het moment dat de Europese Commissie
vaststelt dat er sprake is van zo'n situatie, zal de Europese Raad daarover
een beslissing nemen. Daarbij wordt uiteraard ook gekeken naar het fatsoenlijke
niveau van de opvang. In dat kader wordt gesproken over financiële middelen
die eventueel nodig zijn. Indien er geen fatsoenlijk niveau van opvang is,
zal de Commissie moeten ingrijpen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik dank de minister voor haar bijdrage van vanavond. Wij hebben afgesproken
dat zij voor volgende week de leden haar schriftelijke antwoorden zal doen
toekomen. Ik dank degenen die ons vanavond hebben ondersteund. Ik wens ieder
een goede Hemelvaartsdag en een goed weekend toe.Sluiting 19.36 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-4883-4897.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl