Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de verwerking van politiegegevens (Wet politiegegevens) (30327); de brief van de minister van Justitie van 25 januari 2007 inzake controle op de toepassing van de bijzondere opsporingsbevoegdheden (30164,30327, G)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1111-1124

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-07-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 36, pagina 1111-1124

03-07-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30164Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 30327Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de volgende wetsvoorstellen: - Wijziging van de Luchtvaartwet in verband met de verduidelijking en uitbreiding van bevoegdheden op het terrein van de beveiliging van de burgerluchtvaart en wijziging van de Wet wapens en munitie met betrekking tot onderzoek aan de kleding en de verpakking van goederen, met inbegrip van reisbagage, op wapenbezit van personen die zich op luchtvaartterreinen bevinden (30543); - Goedkeuring regeling van de minister van Financiën van 11 oktober 2006, nr. DB2006/00 476 (Stcrt. 198) tot buitentoepassingstelling voor een gedeelte van 2006 van de energie-investeringsaftrek en de milieu-investeringsaftrek (30924); - Wijziging van de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990 (verhoging maximaal bedrag tuchtrechtelijke boete en wijziging samenstellingseisen van tuchtcolleges ter zitting) (30973)Pagina 1075-1075
Lijst van besluiten (dinsdag 3 juli 2007)Pagina 1134-1135
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Economische Zaken van 7 juni 2007 betreffende de splitsing van energiebedrijven (30212, L)Pagina 1101-1111
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Justitie van 11 mei 2007 met betrekking tot het overzicht van openstaande toezeggingen (30800 VI, D)Pagina 1075-1079
Behandeling van de brief van de minister van Economische Zaken van 7 juni 2007 betreffende de splitsing van energiebedrijven (30212, L)Pagina 1079-1092
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de verwerking van politiegegevens (Wet politiegegevens) (30327); de brief van de minister van Justitie van 25 januari 2007 inzake controle op de toepassing van de bijzondere opsporingsbevoegdheden (30164,30327, G)Pagina 1111-1124
Presentie (dinsdag 3 juli 2007)Pagina 1075-1075
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Economische Zaken van 7 juni 2007 betreffende de splitsing van energiebedrijven (30212, L)Pagina 1124-1134
Behandeling van de Raming der voor de Eerste Kamer in 2008 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (EK 2006-2007, L-A)Pagina 1075-1075
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Vreemdelingenwet 2000 aan richtlijn nr. 2004/82/EG van de Raad van 29 april 2004 betreffende de verplichting voor vervoerders om passagiersgegevens door te geven (PbEU L 261) (30897)Pagina 1092-1101
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 3 juli 2007)Pagina 1135-1136

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 77 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels inzake de verwerking van politiegegevens (Wet politiegegevens)
(30327);de brief van de minister van Justitie
van 25 januari 2007 inzake controle op de toepassing van de bijzondere
opsporingsbevoegdheden (30164,30327, G).De beraadslaging wordt hervat.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik ben bijzonder verheugd dat deze Kamer gisteren en vandaag
gelegenheid heeft gevonden voor de behandeling van het wetsvoorstel politiegegevens.
Het is een belangrijk en gewaardeerd wetsvoorstel. Het is belangrijk voor
een goede taakuitvoering van de politie en dus voor onze samenleving en rechtsstaat.Ik dank ook de leden van de Kamer die reeds hun steun voor dit wetsvoorstel
hebben uitgesproken. Ik zie de gedachtewisseling met degenen die nadere informatie
wilden voor hun standpuntbepaling met vertrouwen tegemoet. Ook van mijn kant
gelukwensen aan mevrouw Böhler, die gisteravond haar eerste bijdrage
aan de openbare beraadslagingen leverde, juist over dit wetsvoorstel. Zij
voelde zich overduidelijk thuis bij dit onderwerp. Ik zie uit naar de gedachtewisseling
met mevrouw Böhler over andere politie- en justitieonderwerpen.Met belangstelling heb ik geluisterd naar de bijdragen. Er zijn zeer wezenlijke
vragen gesteld en dat past bij dit belangrijke onderwerp. Ik zal daarop ingaan,
hopende dat mijn informatie kan bijdragen aan het wegnemen van twijfel en
tevens hopende dat na de beantwoording van vanavond geen onbegrepen zaken
zullen achterblijven.De heer Franken refereerde aan het feit dat er al verschillende wetten
tot stand zijn gekomen die de bevoegdheden van de overheid verruimen. Dat
is waar, zij het dat elke verruiming weer gepaard gaat met een afbakening
en dus, zoals past in een rechtsstaat, een begrensde verruiming betekent.
Hij vestigde de aandacht op het noodzakelijke evenwicht door toetsing en waarborgen.
Ook de heer Kox en mevrouw Böhler gingen in op de verhouding tussen ruimere
mogelijkheden voor de politie en de bescherming van de burger. Ik onderken
met deze leden het belang hiervan. Juist hierdoor is dit wetsvoorstel zo van
belang, omdat het de verwerkingen die de politie zijn toegestaan, concreet
regelt en voorziet in nieuwe waarborgen. Hopelijk geeft het in de praktische
toepassing ook een goed en doordacht houvast.Mevrouw Tan haalde een uitspraak aan van de vicepresident van de Raad
van State, die stelde dat burgerlijke vrijheden en fundamentele rechten niet
aan veiligheid in de weg staan, maar daarvan de kern vormen. Ik herken die
uitspraak; niet alleen omdat ik vaak met hem over dit onderwerp heb gesproken,
maar ook omdat een dergelijke denklijn zeer van toepassing is op de manier
waarop wij dit onderwerp zouden moeten behandelen. Het gaat tenslotte om de
bescherming van de persoonlijke vrijheid en om de integriteit van de uitvoering van de politietaak. Het is zeker goed om dit altijd voor
ogen te houden. Het gaat dus niet om een soort doel op zichzelf, het is ook
geen kwestie van hoe meer, hoe beter. Ook de verwerking van politiegegevens
moet worden gezien als een dienst aan de rechtsstaat en dus aan de persoonlijke
vrijheid van burgers en aan de waarborging van hun rechten. Wij mogen niet
het idee hebben dat hoe minder gegevens er worden verzameld, bewerkt en uitgewisseld,
hoe meer vrijheid er in het land is. Zoiets zou betekenen dat degenen die
kwetsbaar zijn voor vormen van criminaliteit in de steek worden gelaten. In
de praktijk is dit al gebleken. Dat mag niet gebeuren in een rechtsstaat,
waar de fundamentele rechten en vrijheden van individuen moeten worden beschermd.
Ik wil daarom adviseren om deze kwestie niet voor te stellen als een tegenstelling
tussen vrijheid en bescherming van persoonsgegevens enerzijds en veiligheid
en rechtshandhaving anderzijds; deze zaken moeten nauw met elkaar zijn verbonden
en elkaar ondersteunen, zodat zij zowel grondslag als bescherming vormen van
een gegevensverwerking die past in een rechtsstaat.De heer Rosenthal (VVD):Voorzitter. De minister stelt in zijn introductie meteen de rechtsstaat
en de rechtsstatelijkheid aan de orde. Misschien helpt het als hij verduidelijkt
dat hij het met mij eens is dat de rechtsstaat niet moet worden geplaatst
tegenover de rechten van de staat en van burgers die in hun wetsgetrouwheid
aan de goede kant van de streep staan. Met andere woorden, vaak wordt net
gedaan alsof de rechtsstaat en rechtsstatelijkheid alleen maar zien op verdachten
en op mensen wier vrijheid door de staat wordt ontnomen. In de eerste termijn
gisteren was hier ook sprake van, maar ik neem aan dat de minister het met
mij eens is dat de rechtsstaat en rechtsstatelijkheid ook zien op wetsgetrouwe
burgers.Minister Hirsch Ballin:Jazeker. Ik had later op uw betoog willen ingaan, maar ik zal dit nu naar
voren halen. Ik herinner me uit uw bijdrage dat een goede, in uw woorden "doeltreffende"
informatiehuishouding, juist van belang is voor de vervulling van deze taken.
Ik ben dit van harte met u eens. U sprak ook over knelpunten. Welnu, dit wetsvoorstel
is juist bedoeld om die knelpunten weg te nemen, wat precies de reden is voor
mijn opmerking dat het tegenover elkaar stellen van rechtshandhaving en het
waarborgen van vrijheden een valse tegenstelling creëert. Vanmiddag,
bij de behandeling van een ander wetsvoorstel, heb ik hier ook het een en
ander over te berde gebracht. Ik wees verder op de taken van het College Bescherming
Persoonsgegevens en op de ogenschijnlijke tegenstrijdigheden in een aantal
onderdelen van onze privacywetgeving. Ik vind dit van groot belang. Het is
goed als wij ons bij onze heroriëntatie op dit terrein bewust zijn van
deze spanningen. Ik doe dan ook absoluut geen poging om deze spanningsvelden
weg te redeneren. Het gaat altijd om afwegingen tussen wat in concrete gevallen
moet prevaleren en wat in abstracto zwaarder ligt, maar dit spanningsveld
wordt niet onder de goede noemer gebracht door de rechtsstaat tegenover de
veiligheid te plaatsen.De heer Kox (SP):Voorzitter. Het lijkt me goed om vast te stellen dat de minister, collega
Rosenthal en ik het hierover eens zijn: het is geen tegenstelling, je bent
niet voor het een of het ander. Het lijkt me ook goed om vast te stellen dat
de beleving van collega Rosenthal niet klopt; in ieder geval ben ik niet degene
die gisteravond zei waarop hij doelde en eigenlijk heb ik dit toen ook niet
van anderen gehoord. Volgens mij is er wel gezegd dat we bij het geven van
de beste mogelijkheden aan de politie, die deze verdient, tegelijk de bescherming
van de positie van de rechtsstaat als zodanig in de gaten moeten houden.De heer Rosenthal (VVD):Dan is het misschien toch dienstig om aan te kaarten wat de heer Kox gisteravond
zei. Ik vond dat interessant genoeg om het letterlijk op te schrijven. Hij
had het op een gegeven moment over het vinden van een balans tussen de rechten
van de Staat en de rechten van de burgers. Ik vroeg me toen af wat de heer
Kox bedoelde met "de rechten van de Staat", omdat naar mijn oordeel "de
Staat" in onze contreien een democratische staat is die kan bogen op
de steun van de bevolking, c.q. de meerderheid van de bevolking, dus ook van
de burgers.De heer Kox (SP):Ik bedoelde daarmee de rechten van de staatsorganen. Wij moeten begrip
hebben voor de behoeften van deze staatsorganen om zo goed mogelijk hun werk
te kunnen doen, maar tegelijk moeten wij begrip en respect hebben voor burgers
die niet in een positie van onmacht ten opzichte van die staatsorganen terecht
willen komen. Maar verder zijn wij het met elkaar eens: de Staat, dat zijn
wij allemaal.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Dit waren zeer wezenlijke opmerkingen. De heer Van de Beeten
wees terecht op de politieke verantwoordelijkheid en dus aanspreekbaarheid.
Uiteraard ben ik graag aanspreekbaar op de zorgvuldige toepassing van de bevoegdheden
die in de wetgeving zijn neergelegd. Zoals ik vermeldde in mijn brief van
25 januari ben ik bereid om de Kamer te rapporteren over de toepassing
van het verkennend onderzoek. Ik kom op de vragen van de heer Van de Beeten
later in mijn betoog terug.De aanleiding voor dit wetsvoorstel vormen verschillende ontwikkelingen,
met name in de informatie- en communicatietechnologie, inclusief de mogelijkheden
om verbanden te leggen tussen verschillende gegevens. Het wetsvoorstel biedt
daarvoor mogelijkheden, zij het met de nodige beperkingen en waarborgen. Het
belang van samenwerking tussen de betrokken organisaties bij de aanpak van
criminaliteit en overlast in de samenleving is groot. Veiligheid is een belangrijk
thema. De politie vervult op dit terrein een belangrijke rol, in nauwe samenwerking
met anderen. Een en ander heeft geleid tot een toenemende behoefte aan uitwisseling
van gegevens met andere instanties. Dit wetsvoorstel biedt daarvoor een kader.
Ten slotte is in internationaal verband de samenwerking tussen de verschillende
rechtshandhavingsdiensten toegenomen: de dreigingen van de georganiseerde
criminaliteit, terrorisme in het bijzonder, hebben geleid tot verschillende
initiatieven ter verbetering van de informatie-uitwisseling tussen nationale
politiediensten. Het wetsvoorstel is daarop berekend en voorziet zowel in
een basis als in een kader voor gegevensuitwisseling met andere landen.De heer Franken wees er al op dat de aanbevelingen uit de evaluatie van
2005 van de Wet bijzondere politieregisters, die aan de zijde
is gekomen van de Wet politieregisters, in dit wetsvoorstel zijn verwerkt.
Uit die evaluatie bleken een aantal knelpunten. De heer Kox vroeg voor welke
problemen dit wetsvoorstel een oplossing biedt. In antwoord op zijn vraag
wil ik deze knelpunten als volgt kort aanduiden. Allereerst ging het om de
behoefte aan ruimere mogelijkheden voor de uitvoering van de dagelijkse politietaak
en voor het verwerken van gegevens over personen die nog niet als verdachte
zijn aangemerkt. De huidige verwerkingstermijn van vier maanden bleek in de
praktijk niet goed hanteerbaar. Dit heeft ook aandacht gekregen in de memorie
van toelichting. Ten tweede blijkt in de praktijk dat de verwerking van gegevens
over onverdachte personen noodzakelijk kan zijn om zicht te krijgen op maatschappelijke
problemen die met criminaliteit samenhangen. De huidige wet is daarop ook
onvoldoende toegesneden, terwijl ernstige maatschappelijke problemen, waaronder
terrorisme, in bepaalde gevallen een permanentere gegevensverwerking vereisen.
Een derde punt is dat gegevens die voor een bepaald doel door de politie zijn
verzameld, slechts beperkt kunnen worden gebruikt voor andere doeleinden binnen
de politietaak. In dergelijke gevallen bestaat de behoefte om persoonsgegevens
uit een bepaald onderzoek ook te kunnen gebruiken in een ander onderzoek.
Als vierde en laatste punt noem ik de in de praktijk gebleken toegenomen behoefte
om gegevens te kunnen verstrekken aan instanties waarmee de politie samenwerkt.
Het huidige gesloten verstrekkingsregime biedt daarvoor onvoldoende mogelijkheden.
Daarom ben ik van mening dat de noodzaak van een nieuwe wet volop aanwezig
is. De heer Rosenthal vroeg hiernaar.Het tegenwicht voor deze verruimingen moet natuurlijk worden gevonden
in de waarborgen. Ook hiervan is in het wetsvoorstel een concrete uitwerking
gegeven: de waarborgen tegen ongerechtvaardigde inbreuk op de persoonlijke
levenssfeer. Ik noem ook hier een aantal punten. Ten eerste de strikte doelbinding:
binnen de politietaak worden doelen geformuleerd met het oog waarop gegevens
kunnen worden verwerkt. Ten tweede is gegevensverwerking voor verschillende
doeleinden wettelijk ingekaderd met specifieke bewaartermijnen. Ten derde
zijn er de autorisaties: de verantwoordelijke is verplicht een stelsel van
autorisaties in te richten. Voor gevoelige gegevensverwerking worden nadere
regels gegeven in het ontwerpbesluit politiegegevens, zodat daarin een toegespitst
autorisatiesysteem kan worden vastgelegd en voorgeschreven dat de nodige waarborgen
biedt. Ten vierde is er het recht op kennisneming en de daarbij passende rechtsbescherming.
Ten vijfde is er de verplichting van de verantwoordelijke tot het periodiek
houden van zogenaamde "privacy audits"; een systeem van zelfevaluaties
wordt gecompleteerd met een regelmatige toetsing door externe, onafhankelijke
auditors. Deze methodiek wordt in andere onderdelen van de overheid, en ook
buiten de overheid, op ruime schaal toegepast. Wij verwachten dat ze ook op
dit terrein en op deze manier onderdeel van de wetgeving kan worden gemaakt
en als zodanig van betekenis is. Verder noem ik de verplichting van de verantwoordelijke
tot het aanwijzen van een privacydeskundige die namens hem toezicht houdt
op de gegevensverwerking, zodat het toezicht als het ware dichter bij huis
wordt gebracht. Het gaat hierbij om toezicht namens de verantwoordelijke,
die onderscheiden is maar toch in de interne structuur is opgenomen. Ook dit
is een methodiek die in andere onderdelen van de overheid en de samenleving
met goede resultaten is beproefd. Ten slotte komt het College Bescherming
Persoonsgegevens naar voren bij controle en toezicht; het is belast met het
externe toezicht op de rechtmatigheid. Wij denken dat in dit wettelijke kader
het college die taak beter kan vervullen dan indertijd de Registratiekamer,
met de rol die in de Wet politieregisters van 1990 daarvoor was voorzien.
Het is bekend dat dit bepaald niet altijd goed functioneerde en in die zin
is geleerd van de ervaringen uit het verleden.De heer Franken gaf terecht aan dat het wetsvoorstel niet meer uitgaat
van specifieke registers; het gaat uit van verwerking voor bepaalde doelen.
Ook hiervoor gelden evenwel specifieke waarborgen. Ook gegevens bedoeld in
artikel 10 over niet-verdachten worden verwerkt in bestanden waarvoor wel
degelijk bewaartermijnen en voorschriften voor een limitatief gebruik gelden.
Terecht stelde de heer Franken dat in het bijzonder bij datamining zorgvuldigheid
is geboden. Vandaar dat het wetsvoorstel volgens artikel 4, vierde lid daarvoor
een expliciete opdracht van het bevoegde gezag vereist; dit moet dus door
het bevoegd gezag worden beslist en daarmee moet aanwijsbaar zijn in welk
geval dit gebeurt.Ik wil er verder op wijzen dat het College Bescherming Persoonsgegevens
in zijn advies over het wetsvoorstel aangaf dat deze grondige herziening van
de Wet politieregisters was aangewezen. Het college kon zich goeddeels verenigen
met de motieven voor de herziening van de Wet politieregisters die in de memorie
van toelichting zijn weergegeven. Het college wees op de beperkingen van de
mogelijkheden om gegevens over onverdachte personen te verwerken. Ook naar
het oordeel van het college trok dit een te zware wissel op de politiepraktijk.
Het college wees verder op de waarborgen van het EVRM tegen grootschalige
en voortdurende verwerking van gegevens over onverdachte personen. Bij het
loslaten van het huidige beschermingsregime voor onverdachte personen dient
dus een goed hanteerbare balans te worden gevonden tussen een slagvaardige
opsporing en het naar omvang en tijd beperken van het gebruik van gegevens
over onverdachte personen in het kader van de opsporing. Ik denk dat het wetsvoorstel
die balans inderdaad heeft gevonden. We waren op dit terrein dus toe aan nieuwe
wetgeving; daarover bestond een brede consensus.Mevrouw Tan wees op de mogelijke overlap met de taken van de AIVD. Dit
kwam ook naar voren in het betoog van de heer Franken, die sprak over het
door elkaar lopen van strafvorderlijke informatie en AIVD-informatie. Om het
maar huiselijk te zeggen: dat moeten wij inderdaad niet hebben. Precies daarom
was het mijn opvatting in de voorbereidingen van de jongste kabinetsformatie
dat het niet goed zou zijn als de AIVD onder dezelfde ministeriële bevoegdheid
kwam te ressorteren als de strafrechtelijke rechtshandhaving, inclusief het
optreden tegen verdachten van terrorisme. Er waren gedachten over een ministerie
waarin dit allemaal bij elkaar zou worden gebracht, maar precies om die reden
is het naar mijn mening een goede zaak dat een andere minister verantwoordelijk
is voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.De politietaak brengt inderdaad mee dat er ook gegevens worden verwerkt
van personen die zijn betrokken bij overlastsituaties, of aan
wie hulp moet worden geboden. Dat ligt binnen de taak van de politie voor
de handhaving van de openbare orde. Verder valt ook de hulpverlening onder
de werking van dit wetsvoorstel. Ook bij de strafrechtelijke handhaving van
de rechtsorde gaat het niet altijd om gegevens van personen die vallen onder
het verdachtencriterium van het Wetboek van Strafvordering. Het Wetboek van
Strafvordering bevat trouwens ook een aantal verruimingen ten opzichte van
het traditionele verdachtenbegrip. Daarover heb ik met de Kamer van gedachten
gewisseld toen het een plaats kreeg in de wetgeving. Met de Wet bijzondere
politieregisters was al iets gedaan. De verwerking van gegevens van onverdachte
personen en de verwerking van gegevens door criminele inlichtingeneenheden
hebben dus speciale aandacht gekregen bij de voorbereiding van het wetsvoorstel.De gegevensverwerking kenmerkt zich daardoor dat er gedurende langere
tijd sprake is van gerichte gegevensverwerking jegens personen teneinde zicht
te krijgen op mogelijke betrokkenheid van die personen bij ernstige strafbare
feiten. Dat gebeurt ten behoeve van de werkzaamheden van criminele inlichtingeneenheden.
De gegevens hebben tot doel om een informatiepositie op te bouwen. Het heeft
wel altijd betrekking op de uitvoering van de politietaak. Daarom is er ook
geen verwarring mogelijk met het werk van de AIVD, nog afgezien van die onderdelen
van de politie die werkzaam zijn ten behoeve van de AIVD. Maar daarvoor geldt
een afzonderlijke verantwoordingslijn in het kader van de Wet op de inlichtingen-
en veiligheidsdiensten.De gegevens die voor de goede uitvoering van de politietaak van betekenis
zijn, moeten door de politie kunnen worden verwerkt. De wet moet voorzien
in een expliciete en toereikende basis daarvoor. Daarom beaam ik de opmerking
van mevrouw Tan over de wenselijkheid om aan te sluiten bij het advies van
het CBP. Dat advies komt erop neer dat goede ordening noodzakelijk is en dat
terughoudendheid moet worden betracht. Wij moeten inderdaad niet lukraak van
alles op dit terrein mogelijk maken. Dat is inderdaad een doelstelling van
het wetsvoorstel.Ik sluit mij aan bij hetgeen mevrouw Tan en de heer Rosenthal zeiden over
de kwaliteit van de gegevens. Ik breng daarbij onder de aandacht dat de kwaliteit
van de gegevens niet buiten beschouwing is gebleven bij de voorbereiding van
het wetsvoorstel. Er is misschien meer te doen op dit terrein. Ik kom nog
te spreken over de suggestie van de heer Rosenthal. Kwaliteit heeft wel een
rol gespeeld bij de opzet van dit voorstel, meer overigens dan bij de voorbereiding
van de wetgeving die door dit wetsvoorstel wordt vervangen.De korpsbeheerder heeft volgens artikel 3 de verplichting om die maatregelen
te treffen die nodig zijn om te garanderen dat de verwerkte gegevens juist
en nauwkeurig zijn. Een korpsbeheerder die ontdekt dat de gegevens onjuist
of onvolledig zijn, is gehouden die gegevens te verbeteren of te vernietigen.
De politie mag dus niet blijven werken met onjuiste en onvolledige gegevens.
In het vierde lid is bovendien bepaald dat door de gerichte vormen van gegevensverwerking,
de verwerking op grond van de artikelen 19 en 12 van het wetsvoorstel, de
herkomst en de wijze van verkrijging van de gegevens wordt vermeld. Daardoor
kan men beter inschatten met welke gegevens men eigenlijk werkt bij die gerichte
gegevensverwerking van de artikelen 19 en 12.Mevrouw Tan heeft erop aangedrongen om de verplichting tot vastlegging
van de herkomst en de wijze van de verkrijging van de gegevens te laten gelden
voor alle politiegegevens, dus ook voor de gegevens die worden verwerkt met
het oog op de dagelijkse uitvoering van de politietaak van artikel 8. Daardoor
zou worden voorkomen dat de gegevens verder worden verwerkt en breder worden
gebruikt zonder dat de herkomst en de wijze van verkrijging zijn vermeld.In artikel 8 gaat het om de gegevensverwerking met het oog op de uitvoering
van de dagelijkse politietaak. Het betreft gegevens die de politie in het
kader van de basispolitiezorg verzamelt. Het zijn betrekkelijk eenvoudige
en eenduidige gegevens, waarbij de herkomst en de wijze van verkrijging doorgaans
al zijn af te leiden uit de tekst van de mutaties. Een verplichting tot aparte
vermelding van de herkomst van deze gegevens zou een zware last leggen op
de politie, juist omdat het gegevens zijn uit de dagelijkse politiepraktijk.
Zo'n verplichting lijkt mij dan ook niet erg zinvol. Het gaat om veel mutaties
per dag en de toegevoegde waarde van de vermelding zou niet groot zijn.De heer Franken is ingegaan op de herkomst van gegevens. Volgens hem is
die vaak al af te leiden uit de gegevens zelf. Ik denk dat ook bij een breder
gebruik van de gegevens, zoals mevrouw Tan voorstelt, de aard van de gegevens
voldoende kenbaar is voor anderen binnen de politie die de gegevens gebruiken.
Men weet waar ze vandaan komen.Mevrouw Tan (PvdA):Dus ook anderen dan diegenen die de gegevens hebben ingebracht, moeten
de herkomst van de gegevens uit de context kunnen afleiden? Moeten zij op
grond daarvan beslissen om gegevens wel of niet te gebruiken?Minister Hirsch Ballin:Ja. Dat geldt in ieder geval voor de gegevens die in het kader van de
basispolitiezorg worden verzameld. Daarvoor geldt dat men weet waar ze vandaan
komen en dat iedere politieman en -vrouw weet waarop die gegevens betrekking
hebben.Voorzitter. Voor de ongerichte gegevensverwerking op grond van artikel
8 van het wetsvoorstel geldt weliswaar geen verplichting tot vastlegging van
de herkomst, maar daar gelden weer andere waarborgen. Naast hetgeen ik zei
over de gegevens die in de basispolitiezorg een plaats hebben, is er ook de
plicht om gegevens na vijf jaar te verwijderen. Verder moet men een systeem
onderhouden voor de autorisaties van het politiepersoneel en de schriftelijke
vastlegging of protocollering van bepaalde gegevens, en periodiek een audit
houden. De verplichting tot vermelding van de herkomst van de gegevens geldt
wel onverkort indien de gegevens gericht verder worden verwerkt op grond van
de artikelen 19 en 12. Dat is dus uitdrukkelijk in het wetsvoorstel geregeld.De heer Rosenthal heeft een suggestie gedaan voor de codering van gegevens.
Het advies van het CBP sprak hem op dit punt aan. Ik begrijp dat ik een streep
moet zetten onder "op dit punt". Hij wil door middel van codering
de waarde van politiegegevens expliciteren en wijst daarbij op het nut dat
verbonden is aan zachte gegevens voor de handhaving van de openbare orde en
de bestrijding van terrorisme. In zijn ogen wordt daaraan in de praktijk een
te grote waarde toegekend. De strekking is: het is van betekenis,
maar wij moeten wel de hardheid van deze gegevens naar waarde kunnen schatten.De heer Rosenthal (VVD):Ik heb juist gezegd dat de waarde van zachte gegevens vaak wordt onderschat.Minister Hirsch Ballin:Dan begrijp ik u beter.De heer Franken (CDA):Ik wil daaraan toevoegen dat het niet alleen gaat om de waarde van de
gegevens die kenbaar zijn als men het systeem raadpleegt. Het gaat ook om
de fase daarvoor. Is de input wel betrouwbaar? Zijn de gegevens integer? De
output komt dus eigenlijk op de derde plaats. Het hele systeem moet met andere
woorden onder controle staan.Minister Hirsch Ballin:Het gaat inderdaad niet alleen om de herkomst, maar ook om de integriteit,
betrouwbaarheid en de relevantie van de herkomst van gegevens. Een algemene
verplichting tot aanduiding van de betrouwbaarheid van gegevens zal leiden
tot een aanzienlijke verzwaring van de werklast van de politie. Men is immers
niet klaar na het opnemen van de gegevens. De inschatting van de betrouwbaarheid
hangt af van de toetsing en confrontatie van de gegevens. Als wij dit al moeten
overwegen, dan zouden wij ons dus vooral moeten richten op een dynamische
codering. Dat betekent dat gegevens die aanvankelijk zacht en niet controleerbaar
werden geacht, bij nader inzien in verschillende gradaties bevestiging krijgen.Ik zie het nut van deze benadering. Het heeft inderdaad aantrekkelijke
kanten, zeker als het het verzamelen, analyseren en uitwisselen van gegevens
van onverdachte personen betreft met het oog op operationeel gebruik. Tegelijkertijd
rijst wel de vraag of wij daarmee niet het werken met de gegevens in de gegevensverwerking
trekken. In de huidige situatie komt men op grond van gegevens tot constateringen
die in het bijzonder hun weg vinden naar het proces-verbaal. De codering van
een gegeven kan echter het proces-verbaal niet vervangen. De heer Rosenthal
en de heer Franken willen dit waarschijnlijk ook niet en daarom zou de controle
op de betrouwbaarheid van de gegevens in de codering van de gegevens tot uiting
moeten worden gebracht. Ik denk dan aan hetgeen de politie over haar werk
in het proces-verbaal rapporteert. Dat krijgt vervolgens een rol in de beoordeling
van de officier van justitie en de rechter.De heer Franken (CDA):Je geeft dan in meerdere of mindere mate een intersubjectieve interpretatie
aan die gegevens. Iemand die een tekst leest, is subjectief en kan van de
gegevens maken wat hij wil. Juristen kwalificeren gedrag altijd al en als
je dat ook hier zou doen, maak je het veel beter werkbaar. Het is mijn inschatting
dat de politie hierdoor tijd zal winnen, omdat men geen tijd hoeft te besteden
aan het toekennen van cijfertjes aan bepaalde delen van het proces-verbaal.Minister Hirsch Ballin:Ik begrijp de gedachtegang van de heer Franken en de heer Rosenthal. In
het wetsvoorstel is echter al wel de verplichting opgenomen om de betrouwbaarheid
van gegevens die door de criminele inlichtingseenheden worden gebruikt, te
controleren. Over die betrouwbaarheid moet men uit hoofde van de Regeling
criminele inlichtingen eenheden een uitspraak doen en dat is een aanknopingspunt
voor de benadering van de heren Rosenthal en Franken.De heer Rosenthal (VVD):Ik vrees dat wij ons nu in abstracties verliezen. In concreto gaat het
mij om het volgende. Wij weten hoe het er in het politiewerk aan toegaat.
Stel dat er iets gebeurt in de sfeer van de openbare orde. Het is een bekend
verhaal dat politiemensen nog wel eens laconiek doen over wat in het jargon
heet de "urban stories", verhalen die de ronde doen. Het kan best
zijn dat daarin een bepaalde karakterisering schuilt van wat er zich op straat
afspeelt. Die komt dan in de criminele inlichtingensfeer. Het zou dan, zoals
het in het jargon heet, A4- of X-informatie zijn; de laagste categorie. Achteraf
blijkt echter dat in dergelijke informatie soms belangrijke zaken verborgen
zitten, die de politie kunnen helpen in haar tijdsbesteding doeltreffend te
zijn en snel ter zake te komen, in plaats van dat zij juist de doeltreffendheid
belemmeren en tot administratieve lasten leiden. Als er in die A4- of X-informatie
veel gegevens terechtkomen, kunnen sommigen zich gaan afvragen hoe het komt
dat die A4 of X–informatie zo ontzettend omvangrijk is. Kunnen wij dan
niet eens aan veredeling van de informatie denken? Ik vrees dat de minister
in zijn beantwoording van mijn vragen iets heel anders op het oog had dan
waar het mij om ging, namelijk om de betekenis die zachte gegevens vaak kunnen
hebben.Minister Hirsch Ballin:Dat is een heel zinvol gezichtspunt. Het veredelen van de informatie waarover
de heer Rosenthal het zojuist had, en het beoordelen van de betrouwbaarheid
ervan zouden waarschijnlijk moeten leiden tot een dynamische codering, tenzij
hij een codering bedoelde die uitsluitend betrekking heeft op het beginstadium
van de gegevens. De strekking van mijn betoog was echter absoluut niet, de
gedachtegang die de heer Rosenthal heeft ontwikkeld en die door de heer Franken
werd ondersteund, als een verkeerde gedachtegang aan te merken. Ik had eerder
de behoefte om daarover hardop te denken. Het is duidelijk dat de gedachtegang
niet in het wetsvoorstel zit. Het is ook duidelijk dat het te ver zou gaan
om vanavond te concluderen dat wij de verwerking van politiegegevens op deze
leest gaan schoeien. Dat vergt nogal wat overleg, met mijn collega van BZK,
maar ook met de politie, het Openbaar Ministerie en de korpsbeheerders. Het
zou nogal wat voeten in de aarde hebben, want je moet een dergelijke aanpak
ook een plaats kunnen geven. Wij moeten dan zelfs berekenen hoeveel het gaat
kosten. Dit betekent allemaal echter niet dat ik deze gedachte nu met een
brede zwaai wegwerp, omdat het lastig zou zijn of omdat wij een en ander tot
nu toe niet kennen. Sporen van een dergelijke benadering zijn wel terug te
vinden in het wetsvoorstel, in het bijzonder wat betreft de CIE-informatie.
Ik heb erop gewezen dat een deel van het politiewerk nu juist erop gericht
is om de kwalitatief zwakke informatie te beoordelen en te vergelijken met
andere gegevens. Ik wil het graag op mij nemen om deze gedachte verder te
bestuderen. Ik kan mij voorstellen dat wij ook andere benaderingen van de
waarborgfunctie een plaats geven. Dat past in de benadering van het waarborgen
van de gegevensverwerking door de overheid en het verbeteren van de kwaliteit
daarvan. In het debat van vanmiddag duidde ik daarop. Ook in
de beantwoording van vragen van de Tweede Kamer ben ik daarop dezer dagen
ingegaan. Ik heb het nu over de evaluatie van de WBP. Ik neem graag deze gedachte
mee naar huis.Voorzitter. Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de zogenaamde
themaverwerking. Dit betreft de gegevensverrijking met het oog op het verkrijgen
van inzicht in de betrokkenheid van personen bij handelingen die kunnen wijzen
op het beramen of plegen van misdrijven die door hun omvang of ernst dan wel
hun samenhang met andere misdrijven een ernstig gevaar voor de rechtsorde
opleveren. De categorieën misdrijven zullen bij algemene maatregel van
bestuur worden aangewezen. Mevrouw Tan vroeg of er wel een noodzaak is tot
dergelijke themagerichte gegevensverwerking. Welnu, ik ben ervan overtuigd
dat de themaverwerking in elk geval voor bepaalde typen misdrijven noodzakelijk
is. Uit de schriftelijke voorbereiding hebt u kunnen afleiden dat ik dit in
ieder geval nodig acht voor terroristische misdrijven en voor mensenhandel
en mensensmokkel. In beide gevallen gaat het om misdrijven die een ernstig
gevaar opleveren voor de rechtsorde en die alleen effectief kunnen worden
aangepakt als gegevens worden verwerkt over personen die in een wat minder
direct verband staan met de misdrijven. Het lijkt mij niet verstandig om dit
te beperken tot terroristische misdrijven, zoals in de voorbereiding van de
behandeling van dit wetsvoorstel van sommige kanten wel is bepleit. Dan zouden
wij wel erg eenzijdig het accent leggen bij de terroristische misdrijven.
Ook mensenhandel en -smokkel zijn misdrijven die diep kunnen ingrijpen in
het bestaan van mensen. Wij zijn ons ervan bewust dat het mensonterende karakter
van de mensenhandel is toegenomen, maar tegelijkertijd ook van de hoge graad
waarin dat misdrijf is afgeschermd van het traditionele opsporingswerk. Deels
komt dat door het internationale karakter van de activiteit, maar deels ook
door de pressie waaraan slachtoffers van deze misdrijven bloot staan. De beperking
tot terroristische misdrijven zou ik hierin niet willen aanbrengen.Mevrouw Tan (PvdA):Als de minister mij zo heeft begrepen dat ik heb gevraagd om een beperking
tot terroristische misdrijven, heb ik mij niet goed uitgedrukt. Het ging mij
erom dat er al diverse verruimingen zijn geïntroduceerd bij het opsporen
van dit soort zware misdrijven. Ik heb het daarbij niet alleen over de terroristische
misdrijven, maar ook over mensenhandel en mensensmokkel. Mijn vraag kwam voort
uit de overweging dat er al zoveel andere mogelijkheden zijn. Waarom zijn
dan ook de themaverwerkingen nodig als methode voor de politie om gegevens
te verzamelen?Minister Hirsch Ballin:Dank u voor deze verduidelijking. U hebt gelijk dat er ten aanzien van
mensenhandel en mensensmokkel in de wetgeving direct of indirect een aantal
nieuwe bevoegdheden is geïntroduceerd. Dit kan bijvoorbeeld betrekking
hebben op de strafmaat, of op strafvorderlijke bevoegdheden. Ook is de mogelijkheid
gecreëerd van grensoverschrijdende teams. Zeer incidenteel is die mogelijkheid
ook toegepast; het behoort tot het werkterrein van Europol. Toch maakt dat
alles de themaverwerking bij deze vormen van criminaliteit niet overbodig.
Het is een andere invalshoek. Ik wil bepaald niet de indruk wekken dat het
bestrijden van de bewuste misdrijven aan de maat is, dankzij het feit dat
wij over een aantal bevoegdheden beschikken die er vijf jaar geleden nog niet
waren. Ik wees er al op dat de mensenhandel en -smokkel in hoge mate is afgeschermd,
ook door de bijzonder kwetsbare positie van de slachtoffers. Natuurlijk wordt
er ook aan gewerkt om de slachtoffers meer in de positie te brengen, onder
andere door veranderingen in het vreemdelingenrecht, zich kenbaar te maken,
aangifte te doen en als getuige op te treden. Het verkrijgen van voldoende
informatie is op dit terrein zo lastig, en het euvel zo groot, dat ik het
uitstrekken van de themaverwerking tot deze zeer harde vorm van criminaliteit
gerechtvaardigd en eigenlijk ook noodzakelijk acht. Dat wordt ook gevoed door
wat blijkt uit de werkzaamheden van het KLPD-expertisecentrum op dit terrein.Voorzitter. Mevrouw Böhler vroeg in verband met artikel 10 van het
wetsvoorstel of het voldoende is dat iemand in een bepaalde relatie staat
tot de persoon die mogelijk betrokken is bij het beramen of plegen van een
misdrijf. Ja, een relatie is voldoende. Het gaat inderdaad ook om mogelijke
slachtoffers; ook kan het om familieleden gaan. Dit maakt deel uit van het
bijzondere karakter van deze bevoegdheid. Daarom is die ook beperkt tot een
aantal zeer specifieke categorieën misdrijven. Mevrouw Böhler merkte
terecht op dat dit ver gaat. Vandaar ook de beperkingen die op dit terrein
gelden, evenals de bijzondere rechtvaardiging die nodig is. Dat soort gegevens
is van betekenis en zeer belangrijk onder omstandigheden voor het verkrijgen
van inzicht in de praktijken van bijvoorbeeld werving voor gewelddadige terroristen
of mensenhandelaren.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Ik begrijp niet zo goed, dat de minister zegt dat daarom ook de beperking
geldt. Desalniettemin is juist in dit geval niet bij wet geregeld welke misdrijven
het betreft. Dat gebeurt pas bij lagere wetgeving, namelijk bij algemene maatregel
van bestuur.Minister Hirsch Ballin:Zeker.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Hoe is dit dan te rijmen met het feit dat u het met mij eens bent dat
die bepaling in de wet nogal ver gaat?Minister Hirsch Ballin:Dit is niet zozeer een kwestie van niet belangrijk vinden als wel van
de noodzaak om op dit punt ook iets te kunnen doen wat eerder effect heeft
dan bij de doorlooptijd van een wijziging van de wet in formele zin. Mevrouw
Böhler omschreef de algemene maatregel van bestuur als lagere wetgeving.
Dat is natuurlijk zo in verhouding tot de formele wetgeving. Het is wel gedelegeerde
wetgeving die met zeer veel meer waarborgen omgeven is dan een aanwijzing
van gevallen door het bevoegd gezag of een bepaling door een ministeriële
regeling. Er is een advies van de Raad van State vereist. Daarop moet openbaar
worden gereageerd in het nader rapport naar aanleiding van het advies van
de Raad van State. Het is dus met waarborgen omklede gedelegeerde wetgeving.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Ik ben het met de minister eens: het kan altijd nog erger en nog lager.Minister Hirsch Ballin:Nog erger, ja. Ik denk echter dat het ook iets van Scylla en Charybdis
heeft om te bepalen waar de afbakening wordt aangebracht. Als
de wet dat helemaal open zou laten, zou dat de spreekwoordelijke rots aan
de ene kant zijn. Het zou vervolgens kunnen worden overgelaten aan het bevoegd
gezag die de dringende noodzakelijkheid zou moeten motiveren. Er is echter
ook een rots aan de andere kant, Charybdis, namelijk het zo rigide maken van
het stelsel dat niet bij het zich voordoen van een zeer ernstige vorm van
criminaliteit op tijd daarvoor een voorziening gecreëerd kan worden.
Ik heb mij hier en in de schriftelijke voorbereiding verantwoord voor deze
keuze. Ik heb die onder andere ook toegelicht. Deze keuze is dus ook in volle
openbaarheid gemaakt. De procedure van de algemene maatregel van bestuur bevat
ook extra waarborgen. Ik wijs in dit verband nogmaals op de risico's die eraan
verbonden kunnen zijn, als je te zorgvuldig wilt zijn.Voorzitter. Ik ben het met mevrouw Tan eens dat de afbakening van het
werk van de AIVD van belang is. Ik heb daar zojuist al iets over gezegd in
een ander verband. De andere taak van de AIVD is bekend. Ik zou in herhaling
vervallen als ik daar nu nog eens op zou ingaan. Ik hoop dat het helder is
dat de AIVD niet gaat over opsporing van strafbare feiten en dat de gegevensverwerking
door de AIVD over dit soort onderwerpen ook niet in de plaats kan komen van
gegevensverwerking door de politie. Het zou onwenselijk zijn als wij zo'n
situatie zouden creëren.Verschillende sprekers hebben gisteravond aangedrongen op zorgvuldigheid.
Naar aanleiding van de suggesties van de heren Rosenthal en Franken ben ik
daar al op ingegaan. Aanvullend wijs ik nog op de waarborgen op dit terrein,
als het gaat om de categorieën misdrijf bij de themagerichte verwerking
bij AMvB. Ik noem de categorie van personen die wettelijk zijn ingekaderd,
de verwijdering, als die gegevens niet meer nodig zijn voor het doel van de
verwerking, ieder halfjaar controle daarop en de verplichting tot vermelding
van betrouwbaarheid en herkomst van de gegevens. Daarbij past zeker terughoudendheid,
zoals de heer Holdijk heeft opgemerkt.De vraag waarom niet bij formele wet, die mevrouw Böhler zojuist
in herinnering riep, is ook gesteld door de heer Franken. Dit lijkt mij een
betere afbakening dan aansluiting bij artikel 67 of andere in theorie wellicht
denkbare benaderingen.Over de mogelijkheid van verstrekking van zulke gegevens aan derden wil
ik nog het volgende opmerken. De heer Holdijk heeft het punt opgebracht van
verstrekking van gegevens aan derden buiten de politieorganisatie om. Daar
kom ik nog op terug. De heer Franken wees op het criterium van zwaarwegend
algemeen belang en informeerde naar de controle op de gang van zaken. In dit
verband wees hij ook op het belang van het instrument van audits. Dat ben
ik met hem eens. Dat bleek ook al bij een eerder onderdeel van mijn antwoord.
In het besluit politiegegevens worden nog waarborgen opgenomen om een te brede
verspreiding binnen de politie tegen te gaan. Aan derden zal dat alleen bij
hoge uitzondering mogelijk zijn. De gegevens kunnen dus uitsluitend worden
verwerkt binnen een afzonderlijke eenheid van de politie en worden uitgezonderd
van de algemene verplichting tot verstrekking van gegevens binnen de politie
en die kunnen slechts zeer beperkt worden betrokken in de geautomatiseerde
gegevensvergelijking. Alleen bij de eenheid die met de verwerking is belast,
zal een signaal kunnen worden verkregen van een hit, dus het overeenkomen
van gegevens. Dat gaat dus alleen om die ene kant van de met de verwerking
belaste eenheid. Het hitsysteem is dus niet wederkerig bij deze gegevens.
Die worden ook niet aan derden verstrekt, tenzij de wet of een algemene maatregel
van bestuur dat expliciet legitimeert. Dit alles waarborgt naar mijn overtuiging
voldoende dat de gegevens in een binnen de politieorganisatie afgescheiden
omgeving verwerkt worden, dat een zeer beperkte kring van politieambtenaren
daarbij betrokken is en de gegevens alleen dan ter beschikking zullen worden
gesteld voor verdere verwerking ten behoeve van andere doelen van de politietaak
wanneer daarvoor op grond van de aard en de inhoud van de gegevens aanleiding
bestaat.Ik kom hiermee bij een vraag van mevrouw Böhler. Zij vroeg namelijk
om bevestiging dat de informatiepositie van de politie op dit moment niet
goed genoeg is om de misdrijven waarover de themaverwerking plaatsvindt, te
bestrijden. Er zijn in de praktijk al gegevensverwerkingen op de basis die
ik in de memorie van antwoord heb omschreven. Het is dus niet allemaal compleet
nieuws. Dat bepaalt voor een deel uiteraard ook het antwoord op de vraag van
mevrouw Böhler. Er is nog iets meer over te zeggen, en wel dat er behoefte
is aan een heldere wettelijke basis. Dit betekent dat het ook voor iedereen
kenbaar is dat de regeling van artikel 10 van toepassing is, dat niet volstaan
wordt met verwerking van gegevens in een tijdelijk register, zoals nu het
geval zou moeten zijn. Daar het niet gaat om verwerking van gegevens in het
kader van concreet onderzoek ter handhaving van de rechtsorde gaat het ook
om een langduriger opbouw van een informatiepositie. Daarom kunnen wij niet
met, om het in de termen van het wetsvoorstel te formuleren, artikel 9 volstaan
en is artikel 10 ook nodig.Mevrouw Böhler heeft ook gevraagd of door een betere informatiepositie
meer zaken opgelost kunnen worden na invoering van het wetsvoorstel. Ja, dat
is wel de bedoeling, zonder dat ik hier alvast het jaarbericht van het Openbaar
Ministerie voor 2008 wil geven. Het is dus de bedoeling dat het bijdraagt
aan een effectievere opsporing. Dit geldt zeker voor misdrijven, zoals terrorismebestrijding
en mensenhandel.Naar aanleiding van de schriftelijke voorbereiding vroeg mevrouw Böhler
hoe de vermelding dat slechts incidenteel een verkennend onderzoek wordt ingesteld,
te rijmen is met de veronderstelling dat de politie meer armslag nodig zal
hebben voor de verwerking van gegevens om zware misdrijven te kunnen aanpakken.
Ik ging zojuist al in op de knelpunten bij de huidige Wet politieregisters
en de noodzaak van meer armslag bij het verwerken van gegevens dan onder de
huidige wet, maar dat staat los van de gevallen waarin de officier van justitie
kan besluiten tot toepassing van de specifieke bevoegdheden uit de wet, zoals
het instellen van een verkennend onderzoek. Het gaat dus niet aan, te verlangen
dat deze bevoegdheid eerst vaker zal worden toegepast voordat wetgeving zoals
deze kan worden voorgesteld, want dan moeten zich eerst de gevallen voordoen
die daartoe aanleiding geven. Maar dit was ook niet wat mevrouw Böhler
bedoelde, denk ik.Een aantal specifieke vragen. De heer Van de Beeten verwees naar de brief
van 25 januari jongstleden over de waarborgen in het Wetboek van strafvordering
voor het toepassen van het verkennend onderzoek. Hij vroeg zich af
wat het bezwaar is tegen externe controle op dit onderzoek. Hij schetste ook
een alternatief, namelijk dat de Kamer regelmatig de toepassing van het verkennend
onderzoek met mij bespreekt. Overigens tekende hij er zelf al bij aan dat
hem dit geen buitengewoon gelukkige situatie leek. Als ik het goed begrijp,
zou hij dit niet alleen mij, maar ook hemzelf willen besparen.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter, ik wilde dit met name de minister besparen, omdat hij in zijn
brief zelf aangaf dat hij het zo griezelig vindt om met de Kamer over concrete
casussen te moeten praten. Dan houd ik hem voor dat het misschien toch verstandiger
is om een externe instantie, een instantie met enige distantie, dit onderzoek
te laten verrichten en de Kamer in de lichten over het resultaat daarvan.
Dat lijkt mij een veel beter alternatief. Maar goed, de keuze is aan hem.
Als hij liever toch geen externe instantie wil inschakelen, dan spreken wij
elkaar over een jaar weer aan de hand van een rapportage van zijn hand over
dit onderwerp. Ik vind het best.Minister Hirsch Ballin:Misschien kunnen wij het beste van twee werelden vinden, als de heer Van
de Beeten het dilemma zo schetst. Het is namelijk goed denkbaar dat het College
van procureurs-generaal verslag doet van de toepassing van het verkennend
onderzoek in de praktijk. Ik kan beide Kamers der Staten-Generaal daarover
informeren en dan is de zaak buiten de directe dialoog tussen Kamer en regering
geplaatst. Het college geeft dan een algemeen beeld van het aantal onderzoeken,
van het vervolg dat daaraan is gegeven, en een professionele beoordeling van
de werking daarvan. Ik denk dat dit een heel goede basis vormt voor een adequate
verantwoording van het aantal ingestelde verkennende onderzoeken, de werkzaamheid
van het instrument, de resultaten ervan en de keuze van de criminaliteitsterreinen.
Misschien is dit een goede verbinding van het een en het ander in het dilemma
dat de heer Van de Beeten schetst.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter, het is opmerkelijk dat de minister iets wat hij al in diezelfde
brief had voorgesteld, nu weet te presenteren als iets geheel nieuws wat hem
nu zo invalt, en nog wel op een buitengewoon charmante wijze. Dit laatste
doet mij deugd, maar de inhoud toch echt niet. Bovendien speelt het College
van procureurs-generaal zelf een rol bij het toezicht op het Openbaar Ministerie.
Het toetst ook al de beslissingen om een verkennend onderzoek uit te voeren
en het moet het parket daar zelf groen licht voor geven. Dan is het toch wat
vreemd als het college zijn eigen beleid moet gaan toetsen en daarvan verslag
moet uitbrengen.Minister Hirsch Ballin:Het probleem met deze gedachtewisseling met de heer Van de Beeten is wellicht
dat wij elkaar zo goed begrijpen... Hij heeft gelijk als hij uit mijn antwoord
afleidt dat ik niet bezig was om naar een extern onderzoek toe te redeneren,
maar misschien mag ik de suggestie die mij zojuist inviel naar aanleiding
van zijn interruptie, nog in die zin nuanceren dat het mij de moeite waard
lijkt om het eens een tijdje op deze manier met elkaar te proberen.De heer Rosenthal heeft gewezen op de verhouding tussen de verantwoordelijke
korpsbeheerder en het bevoegd gezag bij beslissingen over het verstrekken
van gegevens aan derden. Hij vroeg hoe het zit met de nodige checks and balances
bij een personele unie van korpsbeheerder en een van de gezagsdragers uit
het driehoeksoverleg, te weten de burgemeester. Hij had de indruk dat ik zijn
vraag, die ook gesteld was bij de schriftelijke voorbereiding, niet goed had
begrepen. De heer Rosenthal koppelde hieraan nog een vraag die een beetje
leek op een vraag die een geestverwant van hem gisteren aan de minister van
Defensie stelde, namelijk of het misschien een briljant opzettelijk niet begrijpen
was. Ik kan hem verzekeren dat daarvan geen sprake was; zijn vraag zou, als
ik die goed begrepen had, een beter antwoord hebben gekregen.De heer Rosenthal (VVD):Om elk misverstand te vermijden, ik dicht deze minister absoluut geen
oliedomheid toe...Minister Hirsch Ballin:Voorzitter, dank aan de heer Rosenthal, maar ik had zijn vraag toch beter
moeten begrijpen. Ik was ervan uitgegaan dat zijn vraag betrekking had op
de situatie waarin de korpsbeheerder en de gezagdrager het onderling niet
eens zijn. In de situatie waarin deze twee in dezelfde persoon verenigd zijn –
daar vroeg de heer Rosenthal aandacht voor – zal dit probleem zich in
ieder geval niet voordoen, tenzij er bij de betrokkene sprake is van een bepaalde
pathologische aandoening. De verantwoordelijke korpsbeheerder zal zich moeten
afvragen of het verstrekken van gegevens aan derden aan de wettelijke vereisten
voldoet. En ook als burgemeester zal hij zich moeten afvragen of er bezwaar
bestaat tegen de voorgenomen verstrekking. Het kan gaan om zodanig gevoelige
gegevens, bijvoorbeeld over personen die betrokken zijn geweest bij ernstige
problemen tussen buren in een wijk, dat het belang van het verstrekken daarvan
aan een derde, bijvoorbeeld een woningbouwvereniging, niet opweegt tegen het
belang van bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De checks and balances,
maar ook de mogelijkheid van onvolkomenheden daarbij, zijn beide consequenties
van de Politiewet 1993, die inderdaad voor vele situaties gescheiden verantwoordelijkheden
kent. Het geldt niet voor alle situaties, want er zijn meer gevallen te noemen
waarin die scheiding niet volkomen is. Het kan zich in zekere zin ook bij
het dagelijkse politiewerk voordoen, als de burgemeester/korpsbeheerder toch
in een andere positie verkeert dan de burgemeester die geen korpsbeheerder
is, bijvoorbeeld als het gaat om het vragen van een bepaalde inzet. Het is
een ander type afweging, maar het is op zichzelf niet vreemd in het bestaande
politiebestel. Wij mogen van de betrokken functionarissen verwachten dat zij
ook deze dubbele rol met voldoende professionaliteit zullen spelen. Of, nog
anders gezegd, de heer Rosenthal heeft gelijk, maar ik denk dat er met deze
situatie te leven is.De heer Kox vroeg of het bij de andere deskundigen ook kan gaan om andere
deskundigen dan degenen die direct bij de rechtshandhaving betrokken zijn.
Ik heb deze vraag eigenlijk al impliciet beantwoord bij het begin van mijn
betoog. Ik denk dat het niet zozeer een kwestie is van het tellen van het
aantal personen of instanties die een bepaalde visie naar voren hebben gebracht,
als wel van een afweging van de argumenten op de verschillende onderdelen.
En dan blijkt trouwens dat de adviseurs van politie en justitie
niet bij alle onderwerpen een massief blok vormen, en dat is maar goed ook.Mevrouw Böhler heeft ook gevraagd naar het noodzakelijkheidscriterium.
Politiegegevens mogen alleen worden verstrekt als het noodzakelijk is voor
de goede uitvoering van de politietaken, gebaseerd op een benadering, het
noodzakelijkheidscriterium, op grond van het databeschermingsverdrag van 1981
en artikel 8 van het EVRM. Dat zijn althans de oudste bronnen van deze benadering,
die daarna een hele loopbaan heeft gehad door de verschillende verdragen,
wetten en Europese regels. Inderdaad brengt de beoordeling van de noodzakelijkheid
van de verwerking van politiegegevens een beoordelingsmarge mee. Mevrouw Böhler
citeerde uit de memorie van toelichting. Het is inderdaad een wat gecompliceerde
passage met ondergrens en bovengrens. De bedoeling is wel dat wat als ondergrens
wordt genoemd, binnen het noodzakelijkheidscriterium valt. Het op het eerste
gezicht bevreemdende van die passage – dat ben ik met mevrouw Böhler
bij herlezing ervan eens – komt voort uit het feit dat de noodzakelijkheid
en dus ook de andere begrippen alleen maar kunnen worden gezien in relatie
tot een bepaald doel en de inschatting of andere middelen aanwezig zijn. Een
abstracte tekst daarover met deze begrippen geeft een beetje het argumentatieveld
aan, maar doet ook niet veel meer dan dat.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Ik vroeg het expliciet omdat de gebruikte woorden bijna letterlijk afkomstig
zijn uit een uitspraak van het Hof in Straatsburg uit 1994 in de zaak-Silver.
Daarin wordt gezegd dat "necessary in a democratic society" niet
hetzelfde betekent als onmisbaar. Zo ver wilde het Hof niet gaan, maar het
moet in ieder geval meer zijn dan nuttig, wenselijk, toelaatbaar of mogelijk.
Daarom vroeg ik zo expliciet of de minister een ander standpunt inneemt dan
het Hof in Straatsburg, wat ik natuurlijk niet hoop.Minister Hirsch Ballin:Wat ik ook niet zou durven en willen. De ondergrens betekent niet dat
je op die grens moet gaan zitten. Deze passage is bedoeld als een parafrase
van de benadering. Het is een argumentatieveld dat ermee wordt afgebakend,
maar waarbij anders dan in sommige balspellen op de lijn niet in is, maar
uit. In de concretisering is uiteraard alleen het goede antwoord te vinden,
want noodzakelijk moet je relateren aan doel en beschikbaarheid van andere
middelen.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Daarbij hoop ik dat de minister dit "op de lijn niet in is, maar
uit" bedoelt voor de ondergrens. Ik wil natuurlijk niet dat hij de bovengrens
niet ten volle gebruikt en geen enkele keer uitgaat van onmisbaarheid. Dat
zou ook geen wenselijk resultaat zijn. Wat de bovengrens betreft is op de
lijn gewoon in?Minister Hirsch Ballin:Ja. Als gegevens onmisbaar zijn, is het in. Dit is het gevaar van elke
beeldspraak en het wordt door mevrouw Böhler onmiddellijk ontmaskerd.Ik wil hiermee zeggen dat met deze begrippen en de passage over ondergrens
en bovengrens het beoordelingsterrein wordt afgebakend. Het is eigen aan deze
begrippen dat je het altijd moet relateren aan het doel en aan de beschikbaarheid
van alternatieven. Dat geldt ook voor wat aan de bovengrens zit, dus noodzakelijk
of zelfs onmisbaar. Als iets nuttig is voor een bepaald doel en als er geen
alternatief is, krijgt het meteen een zekere onvermijdelijkheid en zit het
boven de ondergrens. Wij zullen allen voorbeelden kunnen bedenken waarbij
dat aan de orde is.Het noodzakelijkheidscriterium wordt op deze manier ingevuld, inclusief
proportionaliteit en subsidiariteit. Subsidiariteit betreft mede beschikbaarheid
van andere middelen.Mevrouw Böhler heeft ten slotte enkele vragen gesteld over de mogelijkheid
voor de burger tot toetsing van de gegevens. De burger kan een verzoek tot
kennisneming doen. Het is inderdaad aangevuld met de veiligheid van de Staat
in artikel 27, eerste lid, onder c. Zij vroeg om een voorbeeld waarin de veiligheid
van de Staat in het geding is, zonder dat tevens kan worden geweigerd omdat
de goede taakuitvoering van de politie – weigeringsgrond b – dit
niet reeds noodzakelijk maakt. Ik noem een voorbeeld: de politie verwerkt
gegevens over een verdachte van een politieke moord. Deze verdachte doet een
verzoek om kennisneming, de verdachte is reeds veroordeeld, de politie heeft
geen belang om de gegevens te weigeren met het oog op de opsporing, maar de
gegevens waar de verdachte naar vraagt, betreffen gegevens uit een ambtsbericht
van de AIVD, verkregen van een buitenlandse zusterdienst van de AIVD. Het
belang van de veiligheid van de Staat kan in dit geval het honoreren van het
verzoek om kennisneming in de weg staan, terwijl de uitvoering van de politietaak
dat op dat moment in die context, onder die omstandigheden, niet in de weg
staat.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Dat begrijp ik. Ik begrijp niet in hoeverre het bewaren van die gegevens
nog steeds tot de politietaak behoort. De gegevens worden alleen verwerkt,
bewaard en opgeslagen als het een politietaak is. Als dan om kennisneming
wordt gevraagd, kan ik mij niet goed voorstellen dat je nog gegevens mag hebben
die je alleen maar mag hebben uit hoofde van je politietaak en dat je niet
uit dien hoofde kunt weigeren. Ik zie dat ook niet terug in het voorbeeld
van de minister.Minister Hirsch Ballin:Nee, dat klopt. Dan komen wij op de toepassing van artikel 28 van het
wetsvoorstel, dat inhoudt dat op een verzoek tot verwijdering, verbetering
of aanvulling positief wordt besloten als de gegevens feitelijk onjuist, onvolledig
of niet ter zake dienend zijn dan wel in strijd met een wettelijk voorschrift.
Er kan zich inderdaad een situatie voordoen als waarop mevrouw Böhler
zojuist doelde. De verantwoordelijke korpsbeheerder moet zorgen voor een zo
spoedig mogelijke uitvoering van de beslissing. Dat betekent dat de gegevens
moeten worden vernietigd, want artikel 3 van het wetsvoorstel schrijft voor
dat de gegevens alleen verwerkt mogen worden als zij rechtmatig zijn verkregen
en ter zake dienend zijn. Zijn gegevens niet rechtmatig verkregen of niet
ter zake dienend, dan mogen zij niet worden verwerkt en dienen zij te worden
vernietigd. Dan komt aan die situatie dus op dat moment een eind.Ik kom ten slotte bij de opmerking van mevrouw Böhler over artikel
30, over derden aan wie wordt meegedeeld dat politiegegevens zijn verbeterd
of aangevuld. De strekking van haar opmerking was dat die niet gehouden zijn
de gegevens te verwijderen, te verbeteren of aan te vullen. Ik vermeld dat
voor derden aan wie gegevens worden verstrekt, vaak de Wet bescherming persoonsgegevens
of een specifieke, daaraan gelijkwaardige wet van toepassing
is. Die moeten zich daaraan houden. De artikelen 6, 11 en 15 van de Wet bescherming
persoonsgegevens, om maar het meest voor de hand liggende voorbeeld te nemen,
schrijven voor dat de verantwoordelijke c.q. ontvangende instantie ervoor
zorgt dat persoonsgegevens uitsluitend in overeenstemming met de wet en op
behoorlijke en zorgvuldige wijze worden verwerkt en alleen voor zover zij
ter zake dienend zijn. Dat betekent dat op de ontvangende instantie de verplichting
rust de gegevens te verwijderen, te verbeteren of aan te vullen indien de
gegevens feitelijk onjuist, onvolledig of niet ter zake dienend te blijken
te zijn, zoals in het voorbeeld waarop de vraag betrekking heeft.De heer Rosenthal (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister voor zijn bezonnen reactie
in eerste termijn. Ik heb nog twee punten.Het eerste is dat ik verheugd ben dat over het thema van de rechtsstatelijkheid
aan de ene kant en de bevoegdheden van bevoegd gezag en politie aan de andere
kant is gezegd dat wij de tegenstelling moeten verlaten en dat de rechtsstaat
zowel ziet op mensen die verdacht zijn als op mensen die onderdeel uitmaken
van een democratische staat. Het was dus verheugend om te merken dat de heer
Kox en ik het op dit punt weer een keer eens waren. Dus niet alleen over weerzin
tegen de Bosbelasting, maar ook over dit principiële punt zijn wij het
met elkaar eens.Ik kom dan toe aan mijn tweede punt. Ik wil de minister dankzeggen voor
wat ik beschouw als een toezegging. Daarmee probeer ik mij zorgvuldig uit
te drukken en uit te gaan van betrouwbaarheid. Ik ga er namelijk vanuit dat
de minister met een welwillende houding met Binnenlandse Zaken, de korpsbeheerders,
justitie en politie in discussie wil gaan, ja, dat hij zelfs tot een gedachtewisseling
wil komen over de waarde van politiegegevens en vooral over het expliciteren
van de waarde daarvan door middel van codering. Voor de goede orde herhaal
ik dat het wat mij betreft vooral gaat om de problematiek van het veredelen
van de zogenaamde zachte gegevens voor het handhaven van de openbare orde
en het bestrijden van criminaliteit en terrorisme. Wat mij betreft is deze
opmerking complementair aan die van collega Franken op dit punt.Voorzitter. Mijn fractie blijft vasthouden aan steun voor dit wetsvoorstel.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister ook voor de uitvoerige beantwoording.
Wij zijn dit debat begonnen met de constatering dat een tendens is dat steeds
ruimere bevoegdheden aan de overheid worden verleend. Deze tendens manifesteert
zich in de ontwikkeling van het strafrecht en in de overgang van een reactief
optreden naar een proactief optreden. De steeds ruimere bevoegdheden van de
overheid laten – dat kan ook niet anders – minder ruimte voor
de burger. Dat betekent niet dat er een tegenstelling is tussen het werken
aan veiligheid enerzijds en het handhaven van vrijheidsrechten en grondrechten
anderzijds. Er is wel een spanningsveld, maar aan iedere bevoegdheid zit een
grens. Daarop heeft de minister geduid. Ik heb niet deelgenomen aan het interruptiedebatje
op dit punt. Dat is in zoverre niet goed omdat je dan je opmerkingen in tweede
termijn moet maken en dan is je spreektijd beperkt. Ik wijs erop dat iedere
norm een waarborg inhoudt. De kern van het debat is dat wij attent moeten
zijn op het handhaven van de grens. Daarop moet controle worden uitgeoefend,
feitelijk en effectief, niet in de zin van beheersen. Beheersen vatten wij
doorgaans op als "to control". Wij moeten echter denken aan tegenspel,
aan een tegenrol, aan contre rôle.Het toezicht is met deze wet goed geregeld. Uit het lijstje blijkt dat
er zowel toezicht als toetsing is. Er is een protocolplicht met, naar ik aanneem,
een controlemogelijkheid op autorisaties. Daarbij wordt dus nagegaan of die
juist worden gebruikt. Er kan dan niet meer het flauwe verhaal opgehangen
worden over al die politiemensen die zijn gaan zoeken naar het proces-verbaal
van die ene voetballer die zich in een hotel niet zo netjes zou hebben gedragen
met een bekende schoonheid. Wij hebben dus te maken met de audits, met een
privacyfunctionaris en met het toezicht van het College Bescherming Persoonsgegevens,
dat ook een sanctiemogelijkheid heeft en een bestuurlijke boete kan opleggen.
Ik vraag mij alleen af hoe die gestalte zal krijgen, want ik zie nog niet
dat er binnen het politieapparaat een bestuurlijke boete wordt opgelegd. Dan
is er nog de functionaris voor de gegevensbescherming. Zijn toezichtmogelijkheden
moeten leiden tot het opstellen van rapportages, waaruit blijkt dat er effectief
wordt gecontroleerd, ook extern. Vreemde ogen van buiten het systeem zijn
daarvoor nodig.Als de audits serieus worden genomen, beïnvloedt dat de kwaliteit
van de themaverwerking. Dan hoeven wij op dat punt minder zorgen te hebben.
Juist als het gaat om het werken met zachte gegevens kunnen de audits veiligheid
voor de individuele burger garanderen. Ik vraag de minister nog eens om het
belang daarvan te onderstrepen.Mevrouw Böhler heeft gesproken over de misdrijven waarnaar op grond
van artikel 10 verwezen kan worden. Daarvoor zou dan de algemene maatregel
van bestuur gelden. De minister zei dat een algemene maatregel van bestuur
snel kan worden vastgesteld. Vanmiddag werd gesproken over het slaan van een
KB. Een AMvB is ook een soort KB, alleen in een wat deftiger vorm. Echter,
een AMvB sla je niet, maar stel je vast. Vanmiddag hebben wij gemerkt dat
je ook een formele wet heel snel kunt vaststellen. Dat klinkt misschien cynisch,
maar ik wijs er op dat in november bij de Tweede Kamer een belangrijk ontwerp
binnenkwam en dat het in de eerste dagen van juli een wet in formele zin was.
Ik meen dat de minister dit in aanmerking moet nemen. Wanneer het gaat om
ernstige strafbare feiten en de minister bepaalde maatregelen mogelijk wil
maken, moet dat met een formele wet worden geregeld.De heer Rosenthal zei dat de minister een toezegging heeft gedaan met
betrekking tot de classificatie van gegevens en de codering. Ik wil zijn opmerking
onderstrepen. Ik vat dus de woorden van de minister ook zo op. De minister
zei dat hij de gedachten zou bestuderen. Hij zou de opmerking "meenemen",
maar als de minister iets meeneemt, gaat hij daar iets mee doen. Zo ken ik
hem. Hij zou kunnen beginnen met een pilot. Als hij tijdschrijvers inschakelt,
zal hij merken dat de werklast erg meevalt.De minister heeft de beantwoording van één vraag vergeten.
Die vraag betreft de garanties voor de beveiliging van het informatiebeheer
en de informatiebescherming. Ik heb op dit punt een suggestie gedaan en gesproken
over compartimentalisering, het toepassen van strikte autorisaties, bemiddeling
door "trusted third parties" en het hanteren van PET-toepassingen.
Graag krijg ik op dit punt nog een reactie van de minister. Ik neem aan dat
deze reactie bevredigend zal zijn. Daarna zal mijn fractie graag met dit wetsvoorstel
akkoord gaan.De heer Van de Beeten (CDA):Voorzitter. Ik heb de minister tijdens het interruptiedebatje niet kunnen
overtuigen van de wenselijkheid van extern toezicht. Hij zei dat wij eerst
moesten proberen te werken met de rapportages van het College van procureurs-generaal.
Dat moeten wij dan maar doen. Laten wij vandaag maar afspreken dat de minister
over een jaar per brief meldt wat het College van procureurs-generaal hem
heeft gerapporteerd. Ik ben geïnteresseerd in het antwoord op zeven vragen.
Van mevrouw Broekers heb ik geleerd dat ik zo moet handelen als ik dit soort
toezeggingen incasseer. De zeven vragen zijn de volgende. 1. Hoeveel
verkennende onderzoeken zijn er uitgevoerd?2. Hangen een of meer
van die onderzoeken met elkaar samen?3. Hoeveel personen waren betrokken
bij deze onderzoeken als mogelijke verdachten?4. Hoeveel personen
waren bij deze onderzoeken betrokken als niet-verdachten?5. Welke
bijzondere opsporingsbevoegdheden zijn in welke mate toegepast in het kader
van die onderzoeken?6. In hoeveel gevallen was AIVD-informatie aanleiding
of mede aanleiding voor het onderzoek?7. Waarom hebben die onderzoeken
niet geleid tot een zaak ter terechtzitting?Ik verzoek de minister om deze zeven vragen over een jaar per brief aan
deze Kamer te beantwoorden.Mevrouw Böhler (GroenLinks):Ik dank de minister voor de uitvoerige beantwoording van de vragen die
op hem zijn afgevuurd. In de eerste twintig minuten van het betoog van de
minister kreeg ik het idee dat het debat helemaal niet meer nodig was. Ik
was het steeds eens met wat hij zei. Het belang van waarborgen wordt door
iedereen onderkend, evenals het feit dat informatieverzameling niet een doel
op zichzelf kan zijn, maar dat het in dienst moet staan van de rechtsstaat.
Dat klonk mij allemaal als muziek in de oren. Gelukkig kwam er vervolgens
een betoog over themaverwerking voor burgers en toen wist ik weer op welke
punten wij van mening verschillen. Het doet mij echter deugd dat wij het eens
zijn over de uitgangspunten die de minister noemde, zoals het belang van bescherming
en het belang van goede waarborgen. In dit verband wil ik graag nog een opmerking
maken over de discussie tussen de heer Rosenthal en de heer Kox over de rechten
van de Staat ten opzichte van de rechten van de burgers of de rechten van
organen. In mijn visie heeft de Staat geen rechten, zij het wellicht als civiele
partij, en hebben organen eveneens geen rechten, zij het wellicht in een civiele
procedure. Rechten zijn toegekend aan burgers en andere instanties die zich
in de privésfeer begeven. De Staat heeft gewoon bevoegdheden.De minister is ingegaan op de themaverwerking en de bescherming van de
burgers. Daarbij bleek ook het grote verschil tussen het standpunt van mijn
fractie en dat van de regering. Wij maken een heel andere afweging. De opmerkingen
van de minister ter zake hebben mij niet van mening doen veranderen dat de
voorgestelde wijziging met name met betrekking tot de themaverwerking een
onwenselijke verruiming is. Niet vanwege de verruiming als zodanig maar omdat
er onvoldoende waarborgen tegenover staan. De kring van personen is zo ruim
dat de handelingen heel algemeen zijn omschreven. Het feit dat dit niet bij
formele wet wordt geregeld maar bij algemene maatregel van bestuur vind ik
zeer onwenselijk.Hetzelfde geldt eigenlijk voor de bescherming van burgers. Wij vinden
de waarborgen die er op dat punt zijn, buiten de interne controle, de audit
en de protocolplicht, onvoldoende. In onze ogen is geen goed evenwicht gevonden
tussen de privacy en de rechtshandhaving. Blij zijn wij uiteraard met de toezegging
over de classificatie. Al met al zien wij echter de balans te veel verschuiven
naar rechtshandhaving waar evenwel te weinig waarborgen tegenover staan. Mijn
fractie zal dit wetsvoorstel dan ook niet kunnen steunen.Ik heb nog een laatste vraag aan de minister en die betreft artikel 28
van het nieuwe wetsvoorstel dat gaat over het verzoek om kennisneming of in
dit geval het verzoek om verwijdering. Mag ik het antwoord van de minister
zo begrijpen dat als een burger met succes verwijdering vraagt, dit eigenlijk
vernietiging betekent? Als dat zo is, betekent dit dan ook dat de verwijdering
zoals vermeld in artikel 28 van de nieuwe wet politiegegevens, hetzelfde betekent
als verwijdering zoals genoemd in de Wet justitiële gegevens en de Wet
bescherming persoonsgegevens? Populair gezegd: als je verwijdering krijgt
van je gegevens, zijn ze gewoon weg en dus niet ergens anders bewaard, niet
afgeschermd bewaard om later te worden vernietigd, maar gewist. Ik hoor hierop
graag de reactie van de minister.De heer Kox (SP):Mevrouw de voorzitter. Dank aan de minister voor de beantwoording. Tegen
collega Rosenthal zou ik nog het volgende willen zeggen. Naar de mening van
mijn fractie is het beste nog niet goed genoeg voor de politie. Dat meen ik
daadwerkelijk, want het zijn onze politieagenten die wij naar de frontlinies
sturen om de dingen te doen die wij zelf niet mogen maar die wij zelf waarschijnlijk
ook niet zouden durven. Hun taak is gevaarlijk, vaak levensgevaarlijk. Een
volksvertegenwoordiger die deze mensen het recht op bijdetijdse middelen zou
ontzeggen, deugt niet. Ik ben het erg met de heer Rosenthal eens dat het onze
eerste taak is om te zorgen voor de mensen aan de goede kant. Daarbij hebben
wij nog een andere taak, namelijk om hun die aan de verkeerde kant staan,
toch de nodige rechtswaarborgen te bieden. Waar zij dat andere mensen ontzeggen,
bieden wij hun dat wel. Dat is het karakter van een rechtsstaat en in een
politiestaat zou dat niet gebeuren. Daarom is er ook geen tegenstelling tussen
die twee, maar een spanning. Als wij zeggen dat wij de politie de beste middelen
moeten geven die er zijn, dan wil dat niet zeggen dat wij ze de meeste of
te veel middelen moeten geven. De politie mag namelijk ook
tegen zichzelf beschermd worden. Als je de politie te veel bevoegdheden geeft,
brengt dat de politie in een lastige situatie. Dat moeten wij niet doen. Te
is niet goed. Zoals mevrouw Böhler zei, wil het beste niet zeggen het
meeste. Zoals ik het zei, behoeft wat mag niet altijd te kunnen en behoeft
niet altijd te mogen wat kan. Ik verzoek de minister hierop in zijn tweede
termijn wat dieper in te gaan. Wij zijn niet onderweg naar een politiestaat
maar de vraag is wel of wij van een rechtsstaat-oude stijl onderweg zijn naar
een meer controlerende rechtsstaat. Wat vindt de minister hiervan en hoe alert
moeten wij daarop zijn?De minister heeft erkend dat er knelpunten zijn die om een oplossing vragen.
Hij probeert die met zo veel mogelijk waarborgen te omkleden en hij is bereid
daarover verantwoording af te leggen. Als de zeven vragen die de heer Van
de Beeten in zijn tweede termijn heeft gesteld over een jaar beantwoord worden,
kunnen wij de balans opmaken. Als wij er dan twijfel over hebben, moet de
volgende stap zijn dat wij externe ogen laten meekijken of dit proces goed
genoeg is.Ik noteer de toezegging van de minister dat de verstrekking van gegevens
aan derden alleen binnen de politie gebeurt en anders alleen als het door
de wet of een algemene maatregel van bestuur is gelegitimeerd.Verder zou ik nog graag antwoord krijgen op mijn in eerste termijn gestelde
vraag hoe het zit met de belastende gevolgen voor de politie. Als je meer
mogelijkheden krijgt, krijg je meer werk. Als je meer werk krijgt, krijg je
meer mensen achter de computer. Als je meer mensen achter de computer krijgt,
krijg je minder mensen op straat. Levert dat per saldo voldoende op? Is dat
voldoende geschat?Voor het overige deel ik mede dat wij steun zullen geven aan het voorliggende
wetsvoorstel.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. Namens de PvdA-fractie dank ik de minister voor zijn zorgvuldige
beantwoording. Uiteraard hebben wij met instemming geluisterd naar het begin
van die beantwoording, met name waar de minister onderschrijft wat wij als
leidraad hebben genoemd, namelijk het citaat van de vicepresident van de Raad
van State, dat vrijheden en rechten van burgers geen obstakel vormen maar
de kern van de rechtsstaat zijn.Wij hebben waardering voor dit wetsvoorstel en de wijze waarop de minister
aan het begin van zijn betoog is ingegaan op de waarborgen die in dit wetsvoorstel
zijn opgenomen ten aanzien van doelbinding, bewaartermijnen, autorisaties,
kennisneming, audits, privacydeskundigheid en controle en toezicht door het
College Bescherming Persoonsgegevens. Dat gehele stelsel is een bouwwerk waar
de PvdA in grote lijnen veel positiefs in ziet. Desalniettemin blijven er
bij nader inzoomen een aantal vragen over.De minister heeft twee vragen die wij in eerste termijn hebben gesteld,
buiten beschouwing gelaten. De eerste vraag betreft de stand van zaken ten
aanzien van de harmonisatie van informatiesystemen bij de politie. Hoewel
dit een "terzijde" is bij dit wetsvoorstel, hebben wij het genoemd
via de ingang van werklast, omdat er, zoals bekend, heel veel extra werkzaamheden
mee zijn gemoeid zolang de systemen nog niet goed op elkaar zijn aangesloten
waardoor de gegevensuitwisseling wordt bemoeilijkt. Wij praten hier natuurlijk
over allerlei wettelijke regelingen, maar in een eerder verband, vorige week,
hebben wij en de minister van gedachten gewisseld met gasten van buiten. Toen
ging het over naturalisatie en dergelijke. Dan blijkt toch dat alle regelingen
ten spijt, de praktische bezwaren van burgers vaak gelegen zijn in administratief
lastige zaken die te maken hebben met de vragen die wij stelden. Het is laat,
dus ik kan mij voorstellen dat wij die discussie moeten bewaren voor bijvoorbeeld
een begrotingsbehandeling.Een daarmee samenhangende andere vraag, die dan ook voor een latere orde
is, ging over de kwaliteit van het overheidsapparaat, ook bij dit soort heel
gespecialiseerde werkvelden. Ik vraag de minister om toch vooral bij de komende
reorganisatie- en bezuinigingsoperaties te waarborgen dat dit soort expertise
en deskundigheid niet alleen blijft bewaard, maar binnen de rijksoverheid
ook verder wordt ontwikkeld.Dan de drie specifieke vragen die wij hebben gesteld. De eerste vraag
ging over het aandringen op het vastleggen van de herkomst en de wijze van
verkrijging van alle gegevens, ook die welke in het kader van dagelijkse politietaken
zijn vergaard. De minister verzekerde ons dat uit de context heel goed herkenbaar
is om welke soort gegevens het gaat, ook als anderen, niet-eigenaren, via
een omweg gebruikmaken van dat soort gegevens. Wij blijven daar zo onze vragen
over houden, maar desalniettemin wordt het dan een welles-nieteskwestie. Wij
putten dan maar troost uit de toezegging die door alle voorgaande sprekers
is gememoreerd over de classificatie van gegevens. Wellicht kan de minister
in dat opzicht toch tegemoetkomen aan onze twijfels.Wij hebben gevraagd om extra terughoudendheid bij het verstrekken van
gegevens over onverdachte personen, bijvoorbeeld bij de noodzaak tot hergebruik
of verstrekking aan derden. Ik meen dat de minister dit onderschreef.Het hete hangijzer is en blijft de themaverwerking. Wij hebben grote twijfels
bij de noodzaak van deze themaverwerking gelet op de andere mogelijkheden
die de overheid heeft. De minister heeft gezegd dat deze noodzaak er naar
zijn mening wel is. Dan blijven wij dus ook steken op een welles-nietesdiscussie.
Het punt is dan ook hoe wij de afweging verder moeten maken.Onder andere de heer Franken heeft namens het CDA verzocht om de waarborgen
voor de audits en de externe toetsing gericht op de themaverwerkingen toe
te passen. Kan dit een toezegging zijn? Wanneer krijgen wij daarover rapportages,
zodat wij deze bij de begrotingsbehandeling kunnen bespreken om te bezien
hoe de themaverwerkingen in de praktijk uitpakken? Ik denk dat wij dan een
heel eind kunnen komen. Wij horen heel graag wat de minister daarover in tweede
termijn te melden heeft.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Ik zal graag voldoen aan uw verzoek om zo beknopt
mogelijk te zijn. Ik zal in ieder geval trachten mijzelf de discipline op
te leggen om mijn antwoord binnen twintig minuten af te ronden. Ik heb van
mevrouw Böhler, die in tegenstelling tot de andere sprekers aankondigt
dat haar fractie tegen het wetsvoorstel zou stemmen, begrepen dat
zij de eerste twintig minuten met instemming naar mijn antwoord heeft geluisterd
en dat het daarna misging. Ik hoop dat zij en haar fractie mij een herkansing
willen geven door binnen twintig minuten mijn antwoord in tweede termijn af
te ronden. Met uw aanmoedigende blik erbij, voorzitter, zou ik de kans op
een positieve stem van GroenLinks willen trachten te vergroten door zelfs
ruim binnen de twintig minuten te blijven.Over de opmerkingen van de heer Rosenthal kan ik kort zijn. Ik dank hem
voor zijn instemmende opmerkingen over het zojuist besproken uitgangspunt.
Hij heeft inderdaad goed begrepen dat ik toezeg dat wij de discussie over
het punt dat hij naar voren heeft gebracht, zullen aangaan. Dan doel ik op
de manier waarbij het inzicht in de waarde van de gegevens wordt vergroot
door het daaraan toekennen van een kwalificatie, een codering. Ik gebruik
nog maar even de woorden die de heer Rosenthal gebruikt bij deze toezegging.
Inderdaad ging het om het aangaan van de discussie. Het leek er even op dat
de toezegging geleidelijk aan groeide. Hij gebruikte ook nog het woord "welwillend"
erbij, noemde de minister van Binnenlandse Zaken en andere betrokkenen. Dat
zijn allemaal ingrediënten, want een discussie aangaan is uiteraard van
mijn kant heel serieus bedoeld, zonder dat ik op dit moment kan toezeggen
dat, na dit allemaal bekeken te hebben, de conclusie wordt dat dit het best
mogelijke idee is. Ik vind het de moeite waard, zeker in het perspectief dat
ook door anderen werd geschetst in het kader van het belang van de gegevensverwerking.De heer Franken heeft gesproken over het spanningsveld – geen tegenstelling –
en over de protocolplicht. Het belang van audits kan ik onderschrijven. Wat
betreft de formele Wet algemene maatregel van bestuur enzovoorts, verwijs
ik naar hetgeen ik in eerste termijn heb gezegd over Scylla en Charybdis.
Uiteraard moeten wij deze allebei in het oog houden wanneer hieraan wordt
gewerkt en hier verder toepassing aan wordt gegeven.Hij suggereerde in verband met de discussie een pilot. De garanties voor
de beveiliging door compartimentering kunnen inderdaad worden geboden doordat
het wetsvoorstel voorziet in autorisaties en compartimentering in die zin
dat alleen geautoriseerden toegang hebben tot gegevens die voor een bepaald
doel worden verwerkt. Een geautomatiseerde vergelijking van gegevens vindt
in bepaalde gevallen ook gecompartimenteerd plaats. De Inspectie openbare
orde en veiligheid heeft een onderzoek gedaan naar de plaats van de regeling
informatiebeveiliging. Dat geeft ook interessante aanknopingspunten voor hetgeen
de heer Franken naar voren heeft gebracht.De heer Van de Beeten heeft mij gevraagd om een brief waarmee uitvoering
wordt gegeven aan de benadering die ik had gesuggereerd toen wij even samen
hardop dachten. De indeling daarvan in zeven categorieën ging mij iets
te snel, zelfs om het bij te houden. Als wij ervan uitgaan dat het kalenderjaar
2008 het eerste jaar is dat deze wet zal werken, zeg ik graag toe dat wij
na ommekomst daarvan – in verband met het jaarverslag van het College
van procureurs-generaal – een bericht zullen geven over de toepassing
van deze wet op de punten waarop onze gedachtewisseling van zo-even betrekking
had. Op de rubricering zal ik nog specifiek in een brief ingaan.De heer Van de Beeten (CDA):Het wetsvoorstel over de verruiming van de bijzondere opsporingsbevoegdheden
in verband met terroristische misdrijven is al geruime tijd geleden in werking
getreden. Volgend jaar rond deze tijd is ruim anderhalf jaar met deze extra
bevoegdheden gewerkt. Dat lijkt mij een redelijke periode om een eerste indruk
te geven. Het gaat tenslotte niet om deze Wet politiegegevens. Het gaat om
het toepassen van de bevoegdheden in het kader van verkennende onderzoeken
op grond van de Wet verruiming bijzondere opsporingsbevoegdheden terroristische
misdrijven.Minister Hirsch Ballin:Dan heb ik de heer Van de Beeten in weerwil van hetgeen ik net zei, verkeerd
begrepen en moet ik constateren dat het gaat om een andere wet dan die welke
wij vanavond bespreken. Daarbij zal inderdaad eerder het moment aanbreken.
Ik zal kijken naar de rubricering en proberen om het op die manier mogelijk
te maken, zodat wij aan de hand van het verslag van de procureurs-generaal
een discussie kunnen voeren die recht doet aan het principe dat er geen bevoegdheid
zonder verantwoordingsplicht is.Mevrouw Böhler sprak over de themaverwerking. Daar moet ik vooral
niet meer over zeggen. Artikel 28, verwijdering, betekent inderdaad dat het
weg is.Ik was het zeer eens met wat de heer Kox zei over de uitgangspunten, de
spanningen die wij moeten onderkennen en waarin wij het evenwicht moeten vinden.
De ontwikkeling van rechtsstaat oude stijl naar rechtsstaat nieuwe stijl vond
ik een interessante gedachte. Ik denk dat dit inderdaad het geval is en dat
wij ons vanuit een meer antithetisch denken – het is of de rechtsstaat
of het ontbreken daarvan – moeten ontwikkelen. Ik denk dat de benadering
die wij zo-even met elkaar hebben gedeeld hieraan een bijdrage levert door
met voldoende waarborgen ten aanzien van het concrete toepassingsveld een
beoordeling te geven, niet alleen in abstracto maar ook in concreto in redelijke
verhouding tot behoefte, maatschappelijke noden en aard van de bedreiging
van fundamentele waarden van de rechtsstaat. Ik zal niet uitgebreid ingaan
op deze gedachte, maar een ontwikkeling in het denken over de rechtsstaat
lijkt mij een interessante benadering. Ik zal bij een komende gelegenheid,
wellicht bij de behandeling van de begroting, proberen die verder uit te werken.Ik ben het eens met wat mevrouw Tan zei over de werking van audits. Nogmaals,
de betekenis van werklast in verhouding tot privacybescherming en de zeer
gespecialiseerde werkvormen die daarbij aan de orde zijn, vergen inderdaad
bewaking. Dit kan aan de orde komen bij de behandeling van de begroting, maar
ook in het kader van de inspectieverslagen. Die hebben onder meer betrekking
op het functioneren van de diensten en zien eerder op de beheersoptiek dan
op de gezag- en beleidsoptiek die in de meeste antwoorden vanavond naar voren
kwam.Ik ben in mijn antwoord in eerste termijn al ingegaan op de opmerkingen
over de terughoudendheid ten opzichte van onverdachte personen.Mevrouw Tan (PvdA):Ik heb gesproken over de themaverwerking en de audits opdat wij rapportages
kunnen krijgen die wij dan eventueel tijdens de begrotingsbehandeling kunnen
bespreken.Minister Hirsch Ballin:De themaverwerking zal aan de orde kunnen komen, al dan
niet in relatie tot het veld van de bijzondere opsporingsbevoegdheden en de
wijze waarop het Openbaar Ministerie daarmee werkt. Ik moet echter bezien
wat het goede kader is voor een rapportage over de aantallenverwerking van
de politie in verband met de wat gecompliceerde beheersstructuur van de politie.
De vraag van mevrouw Tan is duidelijk en het is ook duidelijk dat ik de Kamer
op een gegeven moment inzicht moet geven in de mate waarin dit wordt toegepast.
Dit zeg ik graag toe, met de aantekening dat ik zal nagaan in welk onderdeel
van onze verantwoordingsstukken dit een goede plaats kan krijgen.Mevrouw de voorzitter. Het is mij gelukt om mijn antwoord binnen 10 minuten
af te ronden. Ik kijk hoopvol uit naar het verloop van de stemmingen in deze
Kamer.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor om volgende week over het wetsvoorstel te stemmen.Voorts stel ik voor om de brief voor kennisgeving aan te nemen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-1111-1124.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl