Spoeddebat over het bericht dat Eindhoven pedoseksueel niet mag weren
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 37
 
 
 
 Verbod op weren pedoseksueel
 Aan de orde is het spoeddebatover het bericht
dat Eindhoven pedoseksueel niet mag weren.
 
 Ik heet wederom de minister van Justitie van harte welkom. Bovendien feliciteer
ik hem, want ik heb begrepen dat de minister vandaag jarig is. Wie weet is
dit voor de leden reden om er met mij voor te zorgen dat wij dit debat om
23.00 uur afronden, zodat de minister ook nog een klein deel van zijn verjaardag
buiten de Kamer kan vieren.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Voorzitter. Ook van mijn kant hartelijke gelukwensen aan de minister op
deze heuglijke dag. Toch moet ik hem vanavond nog een paar dingen voorhouden.
 De Eindhovense pedofiel trok tot tweemaal toe een lange neus naar burgemeesters
die hem een gebiedsverbod oplegden en kreeg daarin telkens gelijk van de rechter.
Ook naar de strafrechter trekt hij een lange neus door gewoon te weigeren
zich te houden aan de voorwaarde dat hij moet luisteren naar de reclassering.
Mijn fractie vindt het absurd dat een zware crimineel de wet aan zijn kant
vindt als hij de inspanningen om herhaling van zijn misdrijven te voorkomen
zo effectief weet te frustreren. Het is in onze ogen al misgegaan met de lichte
strafoplegging in deze zaak. Als het aan de PVV ligt, komen er forse minimumstraffen
voor pedofielen. Geslachtsgemeenschap met een minderjarige jonger dan twaalf
jaar: de pedofiel ten minste tien jaar de bak in. Doet hij het tweemaal, dan
tenminste twintig jaar enzovoorts. Ik verwijs naar mijn wetsvoorstel inzake
minimumstraffen. Zo zal onze samenleving snel verlost zijn van al die smeerlappen
die veel kinderen misbruiken, want die gaan – als wij tenminste rechters
met lef hebben die durven te veroordelen – nooit meer de vrijheid en
al helemaal geen kinderen meer tegemoet. Als het dan toch een keer gebeurt
dat er eentje vrijkomt uit het gevang, moet het instrumentarium om hem aan
de leiband te houden strak en sluitend zijn. Dat de mogelijkheden daartoe
nu ontbreken, heeft de Eindhovense pedofiel ons pijnlijk duidelijk gemaakt. 
 Ook de minister van Justitie heeft dit aangevoeld. Hij overweegt een aantal
wetswijzigingen. Met de maatregelen van de minister zal de betreffende problematiek
wellicht op een iets betere wijze kunnen worden aangepakt in een zekere toekomst.
Waaraan het bij de voorgestelde maatregelen van de minister op dit moment
echter lijkt te ontbreken – maar misschien gaat hij dit dadelijk herstellen –
is een gevoel voor urgentie. Voor de korte termijn helpen de wettelijke maatregelen
die de minister overweegt, natuurlijk niet. Inmiddels is ook duidelijk geworden
dat de Eindhovense pedo telefonisch contact heeft gelegd met een van zijn
slachtoffertjes en de hoop uitspreekt dat hij snel weer bij hem zal zijn.
Brutaler en botter kan het toch niet?
 De PVV verlangt van de regering de volgende vier maatregelen. Natuurlijk
verlangt zij in de eerste plaats de wetgeving die de minister overweegt –
de minister heeft al duidelijk uitgelegd waaraan hij daarbij denkt –
maar dan wel met spoed. Tempo daarin! Spoedwetgeving dus om de noodzakelijke
wettelijke maatregelen snel ingevoerd te krijgen, fijnmazige maatregelen,
geen escapes meer voor pedofielen. Ten tweede: uit de gelden voor slachtofferhulp
moet aan de ouders van de slachtoffertjes worden aangeboden dat de Staat voor
hen civielrechtelijke procedures zal financieren waarin zij een contact- en
gebiedsverbod jegens de pedofiel kunnen eisen. Ten derde pleit ik natuurlijk
voor invoering van stevige minimumstraffen en een forse verhoging van de maximumstraffen
voor de pedofielen. Ten slotte: bescherming van alle kinderen in de samenleving
door een overheidswebsite waarop alle veroordeelde pedofielen met foto, naam
en gepleegde misdrijven en opgelegde straffen worden vermeld. Burgers hebben
het recht om te weten welke personen in hun omgeving een gevaar zijn voor
hun kinderen. Als veroordeelde pedofielen na een, wat ons betreft veel langere,
gevangenisstraf vrijkomen, moet een adequaat toezicht door ons allemaal plaatsvinden.
Maximale bescherming van kinderen, geen bescherming van privacy van pedofielen,
dat moet het motto zijn.
 Ik rond af met de opmerking dat ik inmiddels ook mail heb gekregen van
mensen die zeggen: ik ben zelf pedofiel, ik heb dat ook gedaan, ik heb me
daaraan ook schuldig gemaakt, en ik weet dat de enige oplossing is dat ik
in mijn omgeving bekendmaak wat ik heb gedaan en waarom ik het heb gedaan,
en dat ik door mijn omgeving wil worden gesteund in mijn streven om dat niet
weer te doen. Bij mij, zo besluit een van die mailschrijvers, zitten alle
ruiten nog in het huis nadat ik dit heb gedaan.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Mij bereikten ook berichten dat deze meneer Van der V. zijn voormalige
slachtoffertjes zou hebben benaderd. Ik heb dat nagetrokken, maar dit blijkt
niet te zijn gebeurd. Heeft de heer De Roon informatie dat dit wel is gebeurd?
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Ik ben afgegaan op geluidsopnames die, ik dacht via een website van RTL,
te horen waren. Als u informatie hebt die andersluidend is, neem ik daar graag
kennis van.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik stel twee vragen over de website. Hoe krijgt u daar mensen op die voor
het eerst een dergelijk delict gaan plegen? En die pedofiel die u gemaild
heeft en die steun ondervindt aan zijn omgeving omdat die hem
op het goede pad houdt, hoe komt die op zo'n website terecht? Zou zijn omgeving
hem dan ook nog steunen?
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Uiteraard is het altijd zo dat de samenleving in principe niet weet wanneer
iemand voor het eerst een misdrijf gaat plegen. We kunnen hem dus niet van
tevoren al een gevangenisstraf opleggen en die ook niet in het vooruitzicht
stellen. We kunnen hem dus ook niet al op een website zetten als hij nog niets
heeft gedaan. Dat is nu eenmaal inherent aan ons strafrecht: het is altijd
een reactie nadat er een misdrijf is gepleegd. Wat betreft de enkele pedofiel
die nu al inziet dat de enige manier om er goed mee om te gaan, is dat hij
zelf bekendmaakt in zijn woonomgeving wat hij heeft gedaan en dat hij dat
niet meer wil doen: die persoon heeft zichzelf al bekendgemaakt. Er zijn er
helaas heel veel die er niet toe bereid zijn. Die zouden op zo'n website moeten
komen.
 
 
 De antwoorden mogen iets korter, mijnheer De Roon.
 Mevrouw Van Velzen.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Ik schrik een beetje van het voorstel. Ik heb namelijk helemaal niet zo'n
positief gevoel bij het publiceren. Ik denk dat er dan een heksenjacht ontstaat
en dat de pedoseksueel in kwestie in plaats van gecontroleerd door zijn omgeving
het rechte pad op gaat, juist opgejaagd wordt en het slechte pad op gaat.
Heeft de heer De Roon enige onderbouwing voor zijn stelling dat het zal werken
in positieve zin?
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Het gaat alleen maar om de vraag of mensen die kinderen hebben, zich verzekerd
kunnen weten van kennis en wetenschap over de risico's die in hun woonomgeving
aanwezig zijn. Er is natuurlijk geen enkele garantie dat er dan geen pedofiel
misdrijf meer zal plaatsvinden. Het gaat erom dat kinderen door hun ouders
beschermd kunnen worden op basis van informatie die hun door de overheid wordt
verstrekt. Ik moet eraan toevoegen dat het natuurlijk veel beter is dat de
overheid dat doet dan dat het gebeurt door particuliere websites waarvan je
altijd nog maar af moet wachten hoe gedegen de controle is die zij uitoefenen
op de dingen die ze publiceren.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Voorzitter. Mensen die zich aan kinderen vergrijpen, horen in de gevangenis
of in een tbs-kliniek thuis. Als deze mensen weer op vrije voeten komen, moet
stevig toezicht op hen worden gehouden door de reclassering. Zo niet bij de
Eindhovense pedofiel, inmiddels door eigen toedoen een bekende Nederlander
geworden. De rechter heeft stevige reclasseringstoezicht opgelegd en hij weigert.
Dat kan door een foutje in de wet. Dat heeft terecht tot commotie geleid,
want een gevaarlijke pedoseksueel wordt niet in de gaten gehouden en kan nu
ongecontroleerd vrij rondlopen.
 Hiermee wordt het vertrouwen in justitie er niet groter op. Mensen zitten
niet te wachten op een gevaarlijke pedoseksueel in een woonwijk en ik heb
begrip voor burgemeesters die uit alle macht hun burgers proberen te beschermen.
Zowel het gebiedsverbod in Eindhoven als het gebiedsverbod in de gemeente
Utrechtse Heuvelrug is door de rechter onderuitgehaald en deze opgejaagde
pedoseksueel gaat gewoon verder met zijn tour langs de Nederlandse gemeentes.
 Ik zie oplossingen. De wet moet met grote spoed aangepast worden. Verplicht
reclasseringstoezicht moet kunnen starten als een zaak bij de Hoge Raad ligt
en het vonnis dus nog niet onherroepelijk is, want gevaarlijke mensen moeten
in de gaten worden gehouden. Het vonnis is van juli en dat de wet niet deugt,
is dus ten minste al een halfjaar bekend. Waarom kunnen we wel met spoed wegen
verbreden en met spoed ingrijpen bij banken, maar kunnen we niet binnen enkele
weken regelen dat de samenleving beschermd kan worden tegen pedoseksuelen
met een hoog recidiverisico? Ik wil van deze minister een keiharde deadline.
De SP wil dat de minister binnen een maand een wetsvoorstel aan de Kamer stuurt.
Graag een toezegging op dat punt.
 De wet aanpassen is goed voor nieuwe gevallen, maar niet voor het oude
geval, de pedoseksueel uit Eindhoven, want die krijgt pas toezicht als de
uitspraak van de rechter onherroepelijk is. Het cassatieberoep moet dus heel
snel behandeld worden. Waarom heeft het een halfjaar geduurd voordat de Hoge
Raad de dossiers van het gerechtshof Den Bosch ontving? Was de minister hiervan
op de hoogte? Waarom heeft het gerechtshof zo lang op zich laten wachten?
Zag het de urgentie niet? Wie heeft hier nu eigenlijk zitten slapen?
 Ik ben blij met het antwoord op mijn brief aan de Hoge Raad dat ik vandaag
mocht ontvangen en waarin de Hoge Raad aangeeft het cassatieverzoek met voorrang
te zullen behandelen. Voorzitter, ik geef u het antwoord van de Hoge Raad,
zodat het aan de Handelingen toegevoegd kan worden. Ik spreek de hoop uit
dat ook de minister voorrang zal geven aan het dichten van het gat in de wet
waardoor deze pedoseksueel vrij kan rondlopen.
 
 
 Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat dit stuk ter inzage
wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Kamer.
 
 
 (Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.)
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Voorzitter. Allereerst dank aan de minister voor het feit dat hij in de
afgelopen maanden de Kamer een- en andermaal heeft geïnformeerd over
de ontwikkelingen en over wat hij in gang wilde zetten om in de toekomst onrust
te voorkomen zoals die is ontstaan naar aanleiding van de Eindhovense pedoseksueel.
Er is nogal wat stof opgewaaid in de afgelopen maanden. Ik denk dat ik niet
te veel zeg als ik verwoord dat Nederland de afgelopen maanden redelijk verbijsterd
was over wat zich rondom deze zaak heeft afgespeeld.
 Aan de ene kant was er de verbijstering dat iemand zich, simpelweg door
in beroep te gaan tegen de aan hem opgelegde straf in verband met een zedendelict,
niet hoeft te houden aan de voorwaarden en afspraken ter voorkoming van het
opnieuw in de fout gaan. Wij begrijpen uit de laatste berichten van de minister
dat dit een uniek feit genoemd kan worden. Desalniettemin toont dit unieke
feit zowel de minister als de Kamer dat spoedige aanpassing
van de wet op dit punt zeer gewenst is. De minister heeft die ook toegezegd.
 Aan de andere kant was er de verbijstering dat een op zichzelf aanvullend
instrument als het gebiedsverbod kennelijk niet zomaar uit de kast getrokken
kan worden. Ook daarbij behoren zorgvuldige afwegingen met betrekking tot
proportionaliteit en effectiviteit gemaakt te worden. Tot tweemaal toe heeft
een rechter zich uitgesproken over het gebiedsverbod. Beide gebiedsverboden
zagen op het grondgebied van een hele gemeente en kunnen dus in dit soort
situaties niet standhouden. Een burgemeester moet specifieker aangeven waar
iemand niet mag komen en dat goed motiveren. Bij een dergelijke limitatieve
opsomming loop je echter altijd het risico dat achteraf blijkt dat de opsomming
te beperkt was. Aan de minister zou ik willen vragen of hij mogelijkheden
ziet om het instrument van opsomming ook om te keren. Kan een burgemeester
ook specifiek aangeven waar iemand wél mag komen?
 Deze vraag komt ook voort uit het verweer van betrokkene tegen het gebiedsverbod
in de Utrechtse Heuvelrug, alwaar hij "slechts" zijn familie wilde bezoeken.
Hij was van mening dat dát hem toch niet kon worden ontzegd. Kortom,
welke ruimte heeft een burgemeester wanneer hij gebruik wil maken van zijn
bevoegdheid om een gebiedsverbod op te leggen? Of heeft een burgemeester alle
ruimte, als hij maar goed motiveert waarom een gebiedsverbod wordt opgelegd?
De CDA-fractie vraagt de regering om dit punt nog eens expliciet mee te nemen
naar aanleiding van de motie-Kuiken c.s. (32123 VII, nr. 38) uit het debat
over burgemeester en veiligheid. Daarin wordt de regering verzocht naar enige
samenhang tussen de nieuwe taken van de burgemeester te kijken.
 
 
 Tot slot.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Gelet op de schorsing van het gebiedsverbod zou betrokkene momenteel in
Eindhoven kunnen wonen. Daarvoor is immers geen juridische belemmering. Waarom
betrokkene dan toch in een andere gemeente is gaan wonen, is onduidelijk.
Wij vragen daar dan ook opheldering over.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Voorzitter. Allereerst wil ik de minister van harte feliciteren met zijn
verjaardag. Ik wist het niet, anders had ik een roosje meegenomen. Dat doe
ik de volgende keer.
 Precies twee jaar geleden is de motie-Arib/Teeven (31200-VI, nr. 28) aangenomen,
over het informeren van burgemeesters over de terugkeer van zedendelinquenten
die hun straf hebben uitgezeten. Die motie had ik ingediend naar aanleiding
van eerdere schriftelijke vragen van mij en een eerdere zelfde motie die toen
niet werd aangenomen. Die diende ik in naar aanleiding van een verschrikkelijk
incident in Hellevoetsluis, waarbij een zedendelinquent na zijn straf te hebben
uitgezeten, terugkeerde in de wijk, zich aan een kind vergreep en dat kind
uiteindelijk vermoordde. Toen bleek de burgemeester helemaal niet te weten
dat er iemand met zo'n verleden in zijn gemeente woonde. Daarom heb ik toen
die motie ingediend met de bedoeling de burgemeesters van tevoren te informeren
over de terugkeer van zedendelinquenten. Zo kunnen zij de nodige hulp en nazorg
organiseren zodat die zedendelinquenten zich niet weer aan kinderen kunnen
vergrijpen of weer in herhaling vallen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik een
beetje verdrietig wordt als ik nu zie dat die motie wel wordt uitgevoerd –
voor zover ik dat op afstand kan beoordelen – en burgemeesters worden
geïnformeerd, maar dat zij die informatie gebruiken om die zedendelinquenten
uit hun gemeente te zetten. Dat vind ik heel erg jammer.
 Het is niet de eerste keer dat wij praten over de terugkeer van zedendelinquenten.
Elke keer levert het weer problemen op als zij ergens gehuisvest moeten worden.
Daarom is het belangrijk dat er een landelijke aanpak komt van dergelijke
delinquenten. De oplossing dient recht te doen aan de zeer begrijpelijke zorgen
die bestuurders en bewoners hebben, maar ook aan een goede re-integratie van
voormalige zedendelinquenten in de samenleving. Daarom hebben wij bij de begrotingsbehandeling
van Justitie ook gepleit voor een soort spoedwet. De minister erkent dit probleem
ook. Als een zedendelinquent in cassatie gaat, kan hij zich aan allerlei voorwaarden
onttrekken. De minister heeft in de brief van november aangekondigd dat hij
met een wet zal komen. Voordat het echter zo ver is, zijn wij een paar maanden
verder. Op dit moment zitten wij echter met een acuut probleem. Burgemeesters
hebben echt een acuut probleem. Binnen de maatschappij ontstaat een heksenjacht
op voormalige zedendelinquenten. Het mag duidelijk zijn dat op korte termijn
een oplossing noodzakelijk is die recht doet aan de belangen van alle partijen.
 De PvdA heeft daarom voorgesteld om op korte termijn in overleg te treden
met de burgemeesters of met de VNG. Zo'n Sytze van der V. loopt vrij rond,
zoekt alle media op en probeert alle gaten in de wet uit. Ik vind dat daarvoor
op korte termijn, voordat wij die wet gaan behandelen, een oplossing moet
komen. Dat zou kunnen betekenen dat een gemeente een zedendelinquent opneemt
als dat aan de orde is en het probleem niet over de schutting gooit zodat
mensen niet weten met welke dader zij te maken hebben. Dat geldt vooral voor
ouders die nergens van op de hoogte zijn. Zo iemand kan zich ook vestigen
in een kinderrijke buurt. Is de minister bereid om op korte termijn voor het
geval waarmee wij nu te maken hebben, namelijk Sytze van der V., met een oplossing
te komen? Kan hij ergens in een gemeente worden gehuisvest en kan er om hem
heen een soort netwerk ontstaan zodat hij niet aan alle aandacht ontsnapt
en eventueel weer contacten zoekt met oude en/of nieuwe slachtoffers?
 
 
 Vanwege de aankondiging van het roosje heb ik u een halve minuut extra
gegeven. Het woord is nu aan mevrouw Azough.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Mevrouw Arib hield het bij een enkel roosje. Ik zou de minister
graag een hele bos willen aanbieden. Misschien geeft me dat ook nog wel iets
meer spreektijd ... Nee hoor, gefeliciteerd. Ik hoop dat de minister nog een
heel fijne verjaardag viert, niet met een debat in de Kamer.
 De casus van de Eindhovense pedoseksuele zedendelinquent Sytze van der
V. maakt wat mijn fractie betreft vooral duidelijk hoe het niet moet. Er ontstond
juridisch gezien een situatie die niet anders kon, maar die in de praktijk
een levensgroot probleem opleverde. Wat doe je met een veroordeelde pedoseksuele
zedendelinquent die zijn straf nog niet ondergaan heeft, maar wel terugkeert
naar zijn oude woonplaats? De angsten van de burgemeester waren in dat opzicht
begrijpelijk, maar de uitspraken van de rechter eveneens. Het feit dat rechters
gebiedsverboden zoals voorgesteld rond bijvoorbeeld de gemeente Utrechtse
Heuvelrug, zouden honoreren, zou betekenen dat elke gemeente in Nederland
elke pedoseksueel het recht tot toegang zou kunnen ontzeggen. Dat lijkt een
oplossing, maar is het niet; principieel niet en feitelijk niet. Als een pedoseksueel
nergens meer terechtkan, duikt hij onder en zijn wij als samenleving uiteindelijk
verder van huis. Zoals blijkt uit genoeg onderzoek, is dan pas het risico
op herhaling groot. Er moet ons dus alles aan gelegen zijn om zedendelinquenten
onder controle te houden. Die basiseis is gediend met de uitspraak van de
rechters van de afgelopen weken. Ik ben dus ook benieuwd naar wat de minister
van Justitie vindt van de manier waarop de situatie zich in de afgelopen maanden
heeft ontwikkeld en hoe de locatie- en gebiedsverboden door de burgemeesters
zijn toegepast. De minister geeft in de brief die hij in oktober van dit jaar
naar de Kamer heeft gestuurd heel duidelijk aan dat locatie- en gebiedsverboden
van toepassing kunnen zijn om recidive te verminderen. In algemene zin, zoals
het hier gebeurd is, lijkt het mij echter niet dat het leidt tot een vermindering
van risico's.
 Op dit moment is er voor dit soort situaties geen oplossing. Er zal dus
heel snel aan moeten worden gewerkt. Ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw
Van Velzen: op welke termijn kunnen wij zorgen dat begeleiding, controle en
behandeling, zo de rechter dat gepast vindt, ook voor veroordeelden beschikbaar
zijn? Met een beetje geluk is deze zaak er een van eens maar nooit weer. Maar
hoe moeten wij het experiment, waarbij vijftien burgemeesters worden geïnformeerd
over de terugkeer van daders van ernstige gewelds- en zedendelicten, precies
beschouwen? Ik kan mij dit experiment heel goed voorstellen en mijn fractie
is daar ook helemaal voor geweest. Maar wat betekent het als het dit soort
situaties oplevert? Lokaal bestuur hoort ervoor te zorgen dat veiligheid en
openbare orde in orde zijn. In dit soort zaken staat of valt alles met vertrouwen
in de lokale overheidsaanpak. Als lokale overheden pedoseksuele zedendelinquenten
als hete aardappels gaan doorschuiven, dan komt dat het vertrouwen niet ten
goede.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Voorzitter. Namens de VVD-fractie feliciteer ik de minister met zijn 45ste
verjaardag. Ik hoop dat hij een plezierige avond heeft.
 Er is door sprekers voor mij al veel gezegd. Ik zou de minister willen
vragen wanneer wij de wetgeving in de Kamer kunnen verwachten. Wanneer bereiken
de wetsvoorstellen de Kamer over maatregelen als contact- en gebiedsverboden
in dit soort zaken en reclasseringstoezicht, waarbij die maatregelen ingaan
terwijl het vonnis nog niet onherroepelijk is en er dus nog hoger beroep en
cassatie mogelijk zijn? Kan de minister daarover wat duidelijkheid geven?
Ik denk dat dit nodig is in het kader van de bescherming van de samenleving,
maar ook voor de bescherming van gemaakte en toekomstige slachtoffers. Die
maatregelen moeten snel en voortvarend genomen kunnen worden. Voor een dergelijke
wet bestaat volgens mij brede steun in het parlement.
 Volgens de mij ter beschikking staande informatie is het in deze zaak
niet gebeurd, anders dan de heer De Roon stelde, maar als de komende maanden,
wanneer die wet waarvoor mijns inziens brede steun bestaat in het parlement
nog niet in werking is getreden, het toch gebeurt dat voormalige en nieuwe
slachtoffers worden gevolgd en gebeld, is de minister dan bereid om het OM
te instrueren dat er dan ogenblikkelijk wegens stalking een strafzaak moet
worden opgestart tegen zo'n persoon? Wij kunnen dan in het kader van voorlopige
hechtenis maatregelen nemen totdat die wetgeving wel werkt.
 Mevrouw De Pater en anderen hebben ook al aandacht aan besteed aan de
gebiedsverboden. Daarbij speelt niet alleen dat gebiedsverboden, zoals die
door de burgemeesters van Utrechtse Heuvelrug en Eindhoven zijn opgelegd,
de hele stad of gemeente betreffen. Een probleem was ook dat de rechtsorde
weliswaar geschonden was, maar niet de openbare orde. Dat verschil werd ook
door de rechter gemaakt. Ziet de minister aanleiding om op enigerlei wijze
de geschokte rechtsorde te vervlechten in de wet die de burgemeesters ter
beschikking hebben? Moeten wij daaraan nog iets doen, zodat voor de burgemeesters,
als zij een gebiedsverbod van beperkte omvang afkondigen, niet alleen de openbare
orde, maar wellicht ook de geschokte rechtsorde een reden kan zijn? Een geschokte
rechtsorde is natuurlijk iets anders dan de openbare orde. Dat hoeft ook maar
een kleine groep personen te betreffen, terwijl het met de openbare orde vaak
veel meer personen moet betreffen en het verband nader moet worden aangetoond.
Het zou interessant zijn om te kijken of we daar misschien nog wat in moeten
repareren.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 In zijn brief van 8 oktober geeft de minister aan dat locatie- en
gebiedsverboden inderdaad gehanteerd kunnen worden om te voorkomen dat bijvoorbeeld
daders niet in contact kunnen komen met slachtoffers of überhaupt met
kinderen. Stelt de heer Teeven dat ook voor? Ik zie niet goed wat hij bedoelt
met het betrekken van de geschokte orde in de beoordeling.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Zowel de burgemeester van Eindhoven als die van Utrechtse Heuvelrug heeft
in de besluiten aangehaald dat zij vreesden voor verstoring van de openbare
orde. De wetgeving is daarop gebaseerd. De rechter heeft in ieder geval in
de Eindhovense zaak uitgesproken dat er mogelijk wel sprake was van een geschokte
rechtsorde maar niet van een verstoring van de openbare orde. De vraag die
ik aan de minister heb gesteld, is of hij nog mogelijkheden ziet dat de wetgeving
die de burgemeester kan hanteren – die uiteraard verantwoordelijk is
voor de openbare orde – ook voorziet in een geschokte rechtsorde, in
de zin van het Wetboek van strafvordering. Dat is toch wat anders; als er
bijvoorbeeld sprake is van 12-jaarsfeiten, kan de geschokte rechtsorde een
reden zijn om iemand in voorlopige hechtenis te houden tot de zitting.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Zou dat er niet ook toe kunnen leiden dat je inderdaad een heel algemeen gebiedsverbod hanteert, waardoor een hele stad tot verboden gebied
wordt verklaard?
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Dat zou kunnen. Ik sluit het niet uit. Als je de geschokte rechtsorde
als uitgangspunt neemt, kan naar mijn mening een hele stad onder het gebiedsgebod
vallen, maar dat zullen we moeten afwachten in de jurisprudentie. Ik weet
niet hoe de rechter daarmee omgaat, maar het zou al een stukje van de oplossing
zijn als de burgemeester niet alleen kan acteren bij een dreigende verstoring
van de openbare orde, maar ook bij een geschokte rechtsorde.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Maar hoe denkt u dan over het feit dat burgemeesters elkaar allerlei problemen
doorschuiven als zij dat gaan hanteren en toepassen? Dat is toch niet de bedoeling,
ook niet van de VVD-fractie?
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Je zou er misschien wat intelligenter mee om kunnen gaan dan nu. Je kunt
met de betreffende persoon bijvoorbeeld afspreken dat het gebiedsverbod niet
meteen ingaat als hij zich ogenblikkelijk vrijwillig onder reclasseringstoezicht
stelt. Dat is nu nog niet te doen, want de wetgeving is nog niet veranderd.
In dat geval zou het gebiedsverbod pas ingaan als die betreffende persoon
zich onttrekt aan het reclasseringstoezicht. Je kunt het dus ook combineren.
Als je de burgemeester daar wat meer mogelijkheden in geeft, kun je bijvoorbeeld
zo'n gebiedsverbod voorwaardelijk opleggen, namelijk dat de betreffende persoon
zich onmiddellijk onderwerpt aan toezicht van de reclassering, een enkelbandje
en alles wat erbij hoort. De heer Van Gennip, hoofd van Reclassering Nederland,
heeft daar ook over gesproken. Als de betreffende persoon zich daar vrijwillig
aan onderwerpt, hoeft dat gebiedsverbod nog niet in te gaan. Daar zou je nog
wel wat intelligenter mee om kunnen gaan.
 
 
 De heer De Roon wil nog een vraag stellen. Ik ga ervan uit dat de heer
Teeven zijn allerlaatste zin in eerste termijn in zijn antwoord verwerkt.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde. Dat ben ik
met de heer Teeven eens. Zou het echter niet beter zijn om de constatering
dat de rechtsorde is geschokt, gewoon te laten bij die justitiële instanties
die dat al decennia lang beheren, namelijk het OM en de strafrechter? Krijgen
we geen vermenging van bevoegdheden als we het pad ingaan dat de heer Teeven
voorstelt? Het zou toch ook heel goed kunnen zijn dat de strafrechter –
als de wet hem dat toestaat – op basis van de constatering dat er sprake
is van een geschokte rechtsorde een gebieds- of contactverbod oplegt met het
oog op die geschokte rechtsorde? Dan laten we in ieder geval het oordeel of
er sprake is van een geschokte rechtsorde, bij dezelfde instantie die daar
nu ook al over gaat.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Het verbaast me een beetje dat de heer De Roon nu pleit voor minder dan
waar ik voor pleit, maar dat is ook wel eens een verfrissend geluid van de
PVV-fractie. Het zou mijns inziens juist een goede zaak zijn als de rechter
de mogelijkheid krijgt om maatregelen te nemen zoals contact- en/of gebiedsverboden,
gecombineerd met reclasseringstoezicht bij een geschokte rechtsorde. Daardoor
kan de rechter die maatregel direct doen ingaan, ook al is het vonnis niet
onherroepelijk. Stel echter dat de rechter dat niet doet, omdat hij denkt
dat er op een bepaald moment geen reden is om zo'n direct ingaande maatregel
te treffen, dan zou er door tijdsverloop toch een situatie kunnen ontstaan
waarin de burgemeester achteraf moet optreden. Dat gebeurt in deze casus in
feite ook. Het een sluit het ander niet uit. Ik denk dat dit een dubbele zekerheid
op de deur is. Het verbaast mij eigenlijk dat de PVV daar niet voor is.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Ik ben niet zozeer ervoor om minder mogelijkheden te scheppen om de pedofielen
aan te pakken dan de heer Teeven. Het lijkt mij alleen wel verstandig om de
rechtelijke macht en de uitvoerende macht uit elkaar te houden. Zij moeten
elkaar niet voor de voeten lopen. In het voorstel van de heer Teeven kan er
een situatie ontstaan dat een rechter zegt dat er geen sprake is van een geschokte
rechtsorde, terwijl de eerste de beste burgemeester in gemeente A zegt dat
daarvan wel sprake is en de burgemeester van gemeente B later weer zegt van
niet. Het wordt gewoon een rommeltje. Wij kunnen dat toch veel beter gewoon
gescheiden houden?
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 De heer De Roon moet luisteren naar wat ik zeg. Het zou heel goed kunnen
zijn dat er naar het oordeel van de rechter op dat moment misschien wel een
geschokte rechtsorde is, maar dat er geen aanleiding is om die maatregelen
direct in te laten gaan, terwijl het vonnis nog niet onherroepelijk is. Door
het tijdsverloop kan dan toch een nieuwe situatie ontstaan. De burgemeester
kan dan, alles overziende, oordelen dat er in het concrete gebied waarvoor
hij verantwoordelijk is, een situatie is ontstaan waarin wel sprake is van
een geschokte rechtsorde. Hij kan dan de maatregelen wel laten ingaan. Ik
denk dus dat het een het ander niet uitsluit. Het wordt ook geen rommeltje.
Ik denk functionarissen binnen de overheid in ons land daarmee verstandig
om kunnen gaan.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 De heer Teeven vroeg de minister of hij het wetsvoorstel om het gat te
dichten snel zou kunnen ontvangen. Ik heb de heer Teeven eerder in de media –
dat is soms wel eens een ander verhaal – horen zeggen dat hij vond dat
er helemaal geen spoedwet moest komen. Hij had namelijk een veel beter voorstel
voor deze Eindhovense pedoseksueel. Ik wilde hem daarover nog een vraag stellen.
De heer Teeven zei: "Deze mijnheer moet zelf ook eens een beetje normaal gaan
doen. Hij moet niet elke tv-zender aflopen. Hij moet gewoon meewerken met
de reclassering. Dan hebben wij minder problemen en dan is de maatschappij
ook weer veilig." Mijnheer Teeven, ik vroeg me af of die oproep gewerkt heeft.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Nee, omdat mijnheer Van der V. niet zijn verstand heeft gebruikt. Hij
heeft dus niet gedaan wat je van een normaal denkend mens zou mogen verwachten.
Ik denk dat je altijd moet proberen om normaal met elkaar te communiceren.
Ik dacht dat de partij van mevrouw Van Velzen daar ook een voorstander van
was. De directeur van de reclassering, de heer Van Gennip, heeft ook gezegd
dat die mijnheer misschien gewoon had meegewerkt met het reclasseringstoezicht als wij allemaal minder jachtig hadden gedaan. Die mijnheer heeft
dat dus niet gedaan. Mevrouw Van Velzen sprak over een spoedwet. Uiteindelijk
heeft het kabinet toegezegd waarom mevrouw Van Velzen toen met veel bombarie
vroeg. Om het verhaal helemaal compleet te maken, wil ik toevoegen dat ik
ook nog in de media heb gezegd dat ik er niet zo'n voorstander van was dat
het parlement zich bemoeide met het werktempo van de Hoge Raad. Dat wilde
mevrouw Van Velzen wel doen. Zij wilde een brandbrief sturen namens iedereen.
Uiteindelijk bleek het probleem niet bij de Hoge Raad te liggen, zoals mevrouw
Van Velzen in de media rondbazuinde. Het probleem lag bij het hof, dat het
arrest nog niet had uitgewerkt, maar dat even ter zijde.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Dan moet ik toch concluderen dat de oproep van de heer Teeven aan de pedoseksueel
in kwestie geen enkel effect heeft gehad. Nu vraagt de heer Teeven met terugwerkende
kracht of de minister toch met spoed met een wet wil komen. Het is soms moeilijk
om terug te komen op eerder ingenomen standpunten. Ik zou de heer Teeven toch
daartoe willen uitnodigen.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Nee hoor. Mevrouw Van Velzen heeft ronkende teksten gebruikt om het kabinet
op te roepen tot iets waartoe het kabinet zelf al meteen overging. Mevrouw
Van Velzen heeft het wel eens over ronkende teksten. Die kwamen echter uit
haar hoekje weer tevoorschijn. Ik denk dat het af en toe goed is om een moment
van bezinning te kiezen. Af en toe moet je ook eens een pas op de plaats maken.
Vroeger zagen wij in de SP-fractie vaak een moment van bezinning en nu wat
minder. Dat is even wennen.
 Tot slot wens ik de minister een prettige avond.
 
 
 De vergadering wordt van 21.18 uur tot 21.23 uur geschorst.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Voorzitter. Om te beginnen dank ik u voor uw gelukwens en dank ik de Kamer
voor de gelukwensen die daarop volgden. Daar zat een zeker oplopend effect
in. Het begon met mevrouw De Pater-van der Meer. Zij zei voor de vergadering
dat zij mij wilde gelukwensen, maar dat zij dit om niet nader toegelichte
redenen pas later buiten de vergaderzaal wilde doen. Daarna kwam de heer De
Roon met een ongewoon vriendelijke start van zijn betoog aan mijn adres. Toen
volgde mevrouw Arib, die mij een roos in het vooruitzicht stelde. Daarna was
de beurt aan mevrouw Azough, die er een heel boeket van maakte, dat tot op
heden alleen een aankondiging is. Dit alles werd overtroffen door de heer
Teeven, die werkelijk iedereen in vriendelijkheid overtrof door mij geluk
te wensen met mijn 45ste verjaardag, terwijl hij donders goed weet dat mijn
werkelijke leeftijd nog hoger ligt dan de zijne. Ik hoop dat de heer Teeven
hier ook nog tegen kan. Ik bedank hem overigens nog voor de vriendelijke toonzetting
van zijn bijdrage.
 Ik zal ter zake komen, want het is een ernstig onderwerp dat ons hier
bezighoudt. Ik zal mij door de vriendelijke inleidingen niet laten afleiden
van het gewicht van deze zaak voor de slachtoffers. Wij weten dat er zorgen
zijn bij de vroegere slachtoffers, bij ouders en ook bij kinderen; zij vrezen
voor herhaling na alle berichten van de afgelopen tijd. Ik verzeker de Kamer
ervan dat iedereen die hier een verantwoordelijkheid in draagt, zich daarvan
scherp bewust is. Dit is een situatie waarvan wij willen dat zij niet voorkomt.
 Zoals de Kamer weet, heeft de betrokkene, die in hoger beroep is veroordeeld
door het Gerechtshof, maar wiens veroordeling nog niet onherroepelijk is,
beroep in cassatie ingesteld. Beroep in cassatie neemt tijd, meestal veel
tijd, dat moeten wij onderkennen. Dat vormt gewoonlijk geen beletsel om te
doen wat gedaan moet worden, bijvoorbeeld in de vorm van voortzetting van
de voorlopige hechtenis. Omdat in dit geval het arrest, de veroordeling van
het Gerechtshof, een duur had die overeenkomt met de reeds uitgezeten voorlopige
hechtenis, moest de hechtenis volgens alle gebruikelijke criteria worden beëindigd.
Tegelijkertijd werden echter geen voorwaarden verbonden aan de terugkeer in
de samenleving, wat wij wel belangrijk vinden in dit soort situaties. Zoals
de Kamer weet, brengt een veilige terugkeer in de samenleving geen onevenredig
grote risico's van recidive mee voor de omgeving. Ik heb daar meer dan eens
met de Kamer over mogen spreken. Wij moeten zo veel mogelijk helpen voorkomen
dat recidive plaatsvindt. Dat is een van de kerndoelstellingen waarmee ik
samen met staatssecretaris Albayrak aan deze kabinetsperiode ben begonnen.
Inmiddels hebben wij verscheidene belangrijke stappen gezet.
 Daarbij hoort ook dat veel meer wordt gewerkt met voorwaarden die rechtstreeks
gericht zijn op het beïnvloeden van het gedrag. Wij willen de situatie
bewerkstelligen dat terugkeer in de samenleving een breuk met een vroeger
levenspatroon betekent. Terugkeer in de samenleving na een straffe maatregel
mag niet betekenen dat je teruggaat naar dezelfde vrienden en dezelfde activiteiten.
Daarop hebben wij ingezet voor bepaalde vormen van criminaliteit, waaronder
de jeugdcriminaliteit. Daarvoor zijn de veiligheidshuizen van belang. Voor
de zaken die eindigen met een langdurigere strafrechtelijke veroordeling is
in dit verband van belang dat wij nu gelukkig zijn teruggekeerd naar het systeem
van de voorwaardelijke invrijheidstelling, in plaats van de automatische vervroegde
invrijheidstelling. Voor mij persoonlijk was dat een lang gekoesterde wens
en ik ben blij dat dit inmiddels met de volledige instemming van uw Kamer
en van de Eerste Kamer wet is geworden. Dat is ook precies de reden waarom
we nog een ander wetsvoorstel in voorbereiding hebben dat betrekking heeft
op de inhoud van de voorwaarden die bij terugkeer in de samenleving kunnen
worden gesteld.
 Ik stel maar meteen iets voorop wat betrekking heeft op de vragen die
zijn gesteld over wat we hieraan doen op het vlak van de wetgeving. Er is
inderdaad een aantal mogelijkheden in de wetgeving om hierin verder verbetering
te brengen. Een van die mogelijkheden is aangestipt door de heer Teeven, toen
hij sprak over de bevelen die kunnen worden gegeven op basis van een nog bij
de Eerste Kamer aanhangig wetsvoorstel dat vooral bekend is geworden in verband
met voetbal, maar dat een veel ruimere reikwijdte heeft. Hij heeft daarbij
de openbare orde ter sprake gebracht, de geschoktheid van de rechtsorde. In
het verlengde van de mogelijkheden die er liggen voor de burgemeester en de
officier van justitie acht ik een ander wetgevingsproject dat ik in voorbereiding
heb, van nog groter belang. Het regelt de bevoegdheid van de
rechter om in situaties van geschokte rechtsorde gebiedsverboden op te leggen.
Dat wetsvoorstel gaat nu in consultatie en wij verwachten daarvan ook verbeteringen.
 Het meest op deze situatie gericht is het wetsvoorstel dat ik de Kamer
al eerder in het vooruitzicht heb gesteld en dat precies betrekking heeft
op de procesrechtelijke impasse waarin we helaas zijn komen te verkeren in
deze situatie: hoger beroep, veroordelend vonnis, voorwaarden die verbonden
zijn aan de invrijheidstelling of in dit verband aan het uitgezeten hebben
van de straf, maar het veroordelende arrest is nog niet onherroepelijk geworden
doordat cassatieberoep is ingesteld. Om daarin te voorzien is het inderdaad
mijn bedoeling om op heel korte termijn te komen met aanvulling op de wetgeving.
Mevrouw Van Velzen heeft mij de vraag gesteld of het er kan zijn binnen één
maand. Zij zal zich ongetwijfeld hebben gerealiseerd dat vragen om binnen één
maand met wetgeving te komen, een bijzondere uitdaging is in een stelsel van
wetgeving dat – ik slik "gebukt gaat onder" even in – voorzien
is van uitgebreide procedures van consultatie, met adviesorganen, met belanghebbenden,
met de advisering door de Raad van State die van waarde is voor ons en voor
u, gevolgd door behandeling in de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Wat het
laatste betreft, hoop ik zeer dat de wetsvoorstellen die deze week niet meer
konden worden afgehandeld, spoedig op de agenda zullen staan in het nieuwe
jaar. Ik denk dat ik aan deze bijzondere uitdaging zo om en nabij kan voldoen.
Mevrouw Van Velzen vroeg om wetgeving binnen één maand. Als
we daarvan de periode van het kerstreces mogen aftrekken, dan denk ik dat
het gaat lukken. Ja, zo snel! Ik zie mevrouw Van Velzen nog wat ongelovig
kijken, maar ik denk dat het gaat lukken om in januari, dus rond het moment
dat u nog maar net bezig bent met de hervatting van de werkzaamheden, op dit
punt een wetsvoorstel te hebben. Het is namelijk mijn bedoeling om dit op
te nemen in het wetsvoorstel waar ik het zo-even al over had, over het meer
werken met voorwaarden. Ik vind dit daarbij zodanig aansluiten dat het daarin
kan worden meegenomen en dan hoop ik uiteraard vervolgens op een spoedige
en voorspoedige behandeling in uw Kamer.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Zoals de minister het formuleert, klinkt het alsof ik hem vraag om een
wonder te doen, maar het is natuurlijk al sinds juni bekend dat er een maas
in de wet zit. Eigenlijk had dat al bij het opstellen van de wet duidelijk
mogen zijn. Waar ik even wat verbaasd over keek, is dat hij zegt: laten wij
het kerstreces ervan aftrekken. Dan zijn we al een maand verder. Kan hij toezeggen
dat hij het wetsvoorstel in januari de Kamer zal toesturen? Is dat wat hij
zegt? Of wil hij na januari nog een maand de tijd hebben?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Nee, zo lang is het kerstreces nu ook weer niet. Ik bedoelde januari.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Dan ben ik helemaal blij. Dank u wel.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 U hebt mij goed begrepen. Dat is gegeven de wetgevingsprocedures echt
op de kortstmogelijke termijn.
 De vraag van de heer De Roon hoop ik hiermee ook te hebben beantwoord.
Wij zijn ons zeer bewust van de urgentie hiervan. Ik weet dit ook van de burgemeesters
die bij deze geschiedenis betrokken zijn. Zij hebben in dezen terecht verantwoordelijkheid
op zich genomen, want er is op dit moment geen strafrechtelijke basis om te
handelen. Het gaat om de zorg en aandacht die de burgemeesters hieraan dienen
te besteden. Van alle betrokkenen weet ik dat er sprake is van een gevoel
en een besef dat er ernstige zorgen zijn. Deze zorgen moeten wij zo veel mogelijk
wegnemen. De Kamer zal begrijpen waarom ik de woorden "zo veel mogelijk" gebruik.
In elk geval wordt dit serieus zo opgevat.
 In dit verband vermeld ik dat de gemeente van terugkeer primair de taak
heeft om te zorgen voor opvang en nazorg van de gedetineerde. Dat is de reden
van de in gang gezette informatie-uitwisseling met de gemeenten. Nu betrokkene
niet meer bij justitie wordt ondergebracht, ligt er op het gebied van de huisvesting
een taak van de gemeente. Natuurlijk zal een gemeente zich daarbij bekommeren
om de omgeving: het zal een omgeving moeten zijn waar dit niet tot problemen
leidt. Met het oog daarop vindt er overleg plaats. Reclassering Nederland
speelt daarin een zeer gewaardeerde en zeer actieve rol. Ik kan de Kamer verzekeren
dat alle nodige aandacht aan deze zaak wordt besteed.
 Er is berichtgeving geweest over activiteiten als telefonisch contact,
de straat inrijden en dergelijke. Ik kan niet over alles zekerheid geven,
bijvoorbeeld over de tijdstippen enzovoort. Het rijden in een straat kan aanleiding
zijn tot zorg, maar het is op zichzelf geen strafbare activiteit. Op het moment
dat zich iets voordoet wat voor de politie of justitie reden is om tot handelen
over te gaan, zal dat uiteraard gebeuren.
 Er is gevraagd naar de kosten voor de slachtoffers van de civiele procedure
voor een straat- en contactverbod. Het civiel recht regelt al dat bij het
toewijzen van de eis de verweerder in de proceskosten wordt veroordeeld. Wij
weten dat er toch nog vaak sprake is van een hoge drempel. Dat is een van
de redenen waarom wij steeds meer en systematischer de positie van slachtoffers
ondersteunen die zich in het strafproces voegen. Dat doen wij deels door wetgeving.
De nieuwe wetgeving op het punt van de slachtofferhulpverlening is vanmiddag
door de Eerste Kamer aanvaard. Op dat punt kan ik dus goed nieuws melden over
een wetsvoorstel dat een intense behandeling, inclusief novellering, in deze
Kamer heeft ondergaan.
 Ook aan de directe aandacht voor slachtoffers wordt gewerkt door het Openbaar
Ministerie, door mijn ministerie en andere instanties. Ik vermeld als voorbeeld
de slachtofferloketten die in gebruik zijn genomen in Den Haag bij het Paleis
van Justitie. Misschien heeft men de berichten daarover op de website van
het ministerie of elders gezien. Ik ben mij dus zeer bewust van het belang
van goede zorg voor slachtoffers, in het bijzonder voor de jeugdige slachtoffers
van dit soort misdrijven.
 De heer De Roon heeft verwezen naar zijn eigen initiatiefvoorstel over
minimumstraffen. Hij kent mijn standpunt daarover. Op het moment dat het initiatiefvoorstel
in bespreking komt, zal ik daar van regeringszijde het nodige over zeggen.
 Een overheidswebsite ter bekendmaking van vrijgekomen pedoseksuelen, zie
ik niet als de goede manier van bekendmaken. Ten eerste heeft dit te veel
de klankkleur van een soort bijkomende straf. Ten tweede zal de bekendheid
die aan iemand wordt gegeven, een zeer gerichte bekendheid moeten zijn. Vandaar
de informatievoorziening aan gemeenten en het belang van voorwaarden
alsook de rol die de reclassering daarin heeft te vervullen uit een oogpunt
van toezicht.
 Mevrouw Van Velzen vraagt of het uitwerken van het arrest niet sneller
had gekund. Het hof heeft gemeld dat er met voorrang aan deze zaak is gewerkt.
De Hoge Raad is ook van plan om met voorrang daaraan te werken. Dat neemt
niet weg dat de termijnen op het eerste gezicht, als je er als buitenstaander
naar kijkt, lang zijn. Die nemen inderdaad verscheidene maanden in beslag.
Dat heeft te maken met de werkwijzen, die van een zeer grote precisie zijn,
die daarbij in acht worden genomen of moeten worden genomen. Het hof heeft
laten weten dat het arrest en de relevantie bewijsmiddelen binnen de gestelde
termijn zijn doorgestuurd. Ik kan mij het gevoel van ongeduld van mevrouw
Van Velzen voorstellen. De termijnen die dergelijke procedures nemen, zijn
inderdaad lang, mede als gevolg van de werkdruk. Ik kan haar verzekeren –
dat heeft zowel het hof als het gerechtshof bericht – dat aan deze zaak
in deze bijzondere constellatie met voorrang wordt gewerkt.
 Mevrouw Arib heeft gevraagd om hierbij ook de gemeenten te betrekken.
Ik heb al gezegd dat dit al gebeurt. Misschien moet ik het zelfs omgekeerd
zeggen: doordat de burgemeesters hun primaire verantwoordelijkheid zien, onderkennen,
hoeven wij ze daar niet op aan te spreken. Zij hebben en nemen hun verantwoordelijkheid.
Wij zijn uiteraard ook voortdurend in contact met hen, via het ministerie.
Ik heb hierover ook zelf contact gehad met burgemeester Van Gijzel. Over en
weer bestaat alle besef van het belang van deze zaak en soortgelijke zaken.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Het gaat mij vooral om het volgende. Wij zijn natuurlijk hartstikke blij
dat er op korte termijn een wetsvoorstel ligt. In de tussentijd moet zo'n
ex-zedendelinquent ergens worden ondergebracht. Hij is voortdurend actief
bezig om de media op te zoeken en de aandacht op zich te vestigen, overal
waar hij naartoe gaat. Daardoor ontstaat onrust. In de tussentijd zou ik willen
dat er concrete afspraken worden gemaakt. Met wie, wil ik allemaal niet weten.
Ik wil wel dat hij ergens wordt gehuisvest en dat er controle op die man is,
temeer omdat de rechter heeft gezegd dat het risico aanwezig is dat hij in
herhaling vervalt.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Ik kan de Kamer verzekeren dat de betrokken gemeenten, de reclassering
en wij absoluut niet stilzitten. Er wordt aan gewerkt en overleg gevoerd over
de risico's en de problemen die voortkomen uit de voortgaande publiciteit,
om deze te beperken. Ik hoop dat dit goed uitwerkt. Daar wordt veel zorg en
aandacht aan besteed, zoals dat moet in deze situatie.
 Mevrouw De Pater-van der Meer vroeg waarom deze man niet terug kan naar
Eindhoven. Betrokkene kan in beginsel terug naar Eindhoven. Of dat ook het
eindresultaat is, zal moeten blijken. Dit is echter inderdaad het uitgangspunt.
 Wat betreft de maatregelen van de burgemeester noem ik artikel 172, lid
3, de zogenaamde lichte bevelsbevoegdheid die de burgemeesters uiteraard kennen
en onderkennen. Een andere mogelijkheid is artikel 174 van de Gemeentewet.
Verdedigd kan worden dat in situaties van directe bedreigingen op grond daarvan
een bevel kan worden gegeven. Vanwege het nieuwe gebruik van dit artikel,
zullen gemeenten voor de inzet van deze bevoegdheid afstemming moeten hebben
met het Openbaar Ministerie. Een burgemeester kan geen gebiedsverbod opleggen.
 Mevrouw Azough heeft gevraagd hoe het staat met het project bestuurlijke
informatievoorziening gemeenten inzake (ex-)gedetineerden. Ik heb al even
melding gemaakt van de pilots die in september zijn gestart. Die duren een
halfjaar. Het eerste deel daarvan zal in maart worden afgerond. Ik heb al
bij meer gelegenheden gewezen op het belang dat wij daaraan toekennen. Op
basis van die evaluatie zal ik in 2010 een besluit nemen over het vervolg.
 De heer Teeven heeft de mogelijkheden van aangifte van eventuele voortgezette
feiten ter sprake gebracht. Dat wordt onderkend. Daarvan is het Openbaar Ministerie
zich bewust. Ik stipte dat al even aan.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Ik heb een vraag naar aanleiding van dat experiment. Neemt de minister
in die evaluatie ook de risico's mee die bijvoorbeeld naar aanleiding van
de afgelopen maanden naar voren zijn gekomen, namelijk van het doorschuiven
van problemen door burgemeesters? Kan hij daarover nu al iets zeggen? Hij
gaat een beetje gemakkelijk voorbij aan de zorgen die meerdere fracties naar
voren hebben gebracht.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 De slotopmerking van mevrouw Azough kan ik niet plaatsen, maar ik ga er
maar niet al te uitgebreid op in. Leest u nog even terug wat ik net heb gezegd.
Ik ben nergens gemakkelijk aan voorbij gegaan.
 De pilot is erop gericht om bij het soort veroordelingen waarvoor het
nodig is, te komen tot een informatievoorziening waarmee de burgemeester iets
kan doen. Daarin zitten in de kern van de zaak twee elementen. Het ene is
het specifiek bruikbare karakter van de informatie en het andere zijn de bevoegdheden
die de burgemeester kan benutten of de bevoegdheden van andere instanties,
aan wie hij kan vragen die te benutten. De reclassering, justitie zelf en
de politie hebben daarin een rol te vervullen. Beide elementen behoren tot
wat wij beogen met deze informatievoorziening. Die zullen uiteraard ook allebei
bij de evaluatie van wat er nu is gebeurd aan de orde komen.
 Ik weet niet of ik alle vragen heb beantwoord in de volgorde waarin ze
zijn gesteld, maar ik heb wel de indruk dat ik thematisch, qua onderwerp,
heb behandeld wat er naar voren is gebracht. Mijn oog valt nog op het onderwerp
"recidive" in de aantekeningen bij mevrouw Azough. Daarop ben ik al ingegaan
in de inleiding van mijn antwoord. Zij is uiteraard ook bekend met de beschrijving
van ons beleid en de resultaten waartoe dit inmiddels leidt.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Ik zit nog met de prangende vraag of in het specifieke geval van deze
Eindhovense pedoseksueel alles uit de kast wordt getrokken wat binnen de wet
mogelijk is om deze man, terwijl reclasseringstoezicht niet verplicht is,
wel in de gaten te houden, gezien het feit dat deskundigen zeggen dat hij
blijvend gevaarlijk is. Kan de minister op deze vraag ingaan?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Het antwoord op die vraag is ja. Wij doen wat er kan binnen de wettelijke
kaders. Er is door de burgemeesters een aantal zaken geprobeerd die de rechter
niet rechtmatig achtte. Uiteraard moeten daarbij rechterlijke
uitspraken worden gerespecteerd, maar uiteraard wordt met inachtneming van
recht en wet gedaan wat mogelijk is. Ik noem daarbij in het bijzonder de inspanningen
die nu, in overleg met de betrokkene, worden verricht om tot een beheerste
en beheersbare situatie te komen.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Is daarmee dan voorzien in voldoende toezicht, in voldoende sluitende
afspraken, zodat de burgemeester van de volgende gemeente zich niet genoodzaakt
ziet om met een gebieds- of zelfs een gemeenteverbod te komen als de man daar
aanklopt?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Het overleg is niet gericht op het doorschuiven van het probleem. Integendeel,
het is erop gericht om tot een afgeronde oplossing te komen op het punt van
huisvesting, veiligheid en de rol van de reclassering daarin. Een situatie
waarin de betrokkene, respectievelijk het probleem, als het ware ronddoolt
door Nederland, is uiteraard niet wat wij nastreven.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Kan de minister nog ingaan op de door mij opgeworpen vraag of de burgemeester
het begrip "geschokte rechtsorde" kan hanteren?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Burgemeesters hebben een taak op het gebied van de openbare orde. Zoals
de heer Teeven weet, bestaan er uiteraard situaties van schending van de openbare
orde met het karakter dat er rechtsregels worden overtreden. Dan is er tegelijkertijd
sprake van strafbare feiten. "De geschokte rechtsorde" is een invalshoek en
omschrijving die meer thuishoort bij de officier van justitie, bij de politie
handelend onder gezag van de officier van justitie, en bij de rechter wanneer
het gaat om de gebiedsverboden die worden neergelegd in het andere wetsvoorstel.
Niet het wetsvoorstel waarover ik net sprak, maar het wetsvoorstel dat in
consultatie wordt gegeven.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Ik had de minister eigenlijk gevraagd of hij nog ruimte ziet dat mogelijk
in de Gemeentewet die geschokte rechtsorde een plaats krijgt, omdat dat in
een van de uitspraken in de Eindhovense zaak nu juist het probleem was.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Ik zie het probleem zoals het zich in de rechterlijke uitspraken heeft
gemanifesteerd iets anders liggen. Het gaat daarbij zeker om de bevoegdheid
van de burgemeesters om bevelen te geven ter bescherming van de openbare orde,
maar de openbare orde is natuurlijk ook in het geding wanneer zich bijvoorbeeld
onrust voordoet in of rondom scholen, of andere openbare gelegenheden waarbij
men bezorgd is voor een herhaling van het soort feiten als waar het hier om
gaat. Dus voor een vermenging van openbare orde en handhaving van de rechtsorde
zie ik geen reden. Het is uiteraard ook geen goede wetgeving als wij dat dan
in de gemeenteraad zouden implanteren, maar wij zijn uiteraard wel met afgestemde
wetgeving bezig, mijn collega van Binnenlandse Zaken en ik, zoals het wetsvoorstel
dat bij de Eerste Kamer nu aanhangig is en zoals blijkt uit wat ik net zei
over de andere wetgeving.
 
 
 Daarmee zijn wij gekomen aan het einde van de eerste termijn. Niet alle
leden hebben aangegeven een tweede termijn te wensen, de heer De Roon wel.
Ik geef hem en de anderen die dat willen de gelegenheid. Hij heeft één
minuut spreektijd, inclusief het indienen van een eventuele motie indien hij
dat aan de orde acht.
 
 
 
 De heer
 De Roon
 PVV
 
 Voorzitter. De minister heeft gezegd dat gelden voor slachtofferhulp om
civielrechtelijke procedures leidend tot een contact- en gebiedsverbod jegens
pedofielen te kunnen financieren niet nodig zijn, want als zo'n gebiedsverbod
wordt toegewezen, kan er ook een kostenveroordeling volgen. Dan heb je je
geld terug. Maar het gaat er nu juist om dat je ouders hebt van slachtoffers
van pedofielen die niet weten hoe die procedure zal aflopen en of de eis tot
een gebiedsverbod die zij bij de civiele rechter indienen ook gehonoreerd
zal worden. Ik zou juist zo graag zien dat de minister vanuit de gelden van
slachtofferhulp die mensen een steun in rug biedt door hen aan te bieden die
kosten voor te financieren.
 Over de overheidswebsite voor pedofielen waarvoor ik heb gepleit, zegt
de minister dat hij daar niet zo veel voor voelt, want dat heeft te veel de
klankkleur van een bijkomende straf. Mij gaat het alleen maar om strafrechtelijke
maatregelen in het belang van slachtoffers. Er zijn natuurlijk heel veel strafrechtelijke
maatregelen die op de een of andere manier ook de klankkleur hebben van een
straf. Als het om tbs gaat, ervaart degene die daartoe veroordeeld is dat
gewoon als een vrijheidsstraf. Gaat het om onttrekking aan het verkeer, dan
ben je je voorwerp kwijt. De veroordeelde ziet echt het verschil met de verbeurdverklaring
niet. Dus dat argument vind ik nog niet zo overtuigend. Misschien kan de minister
het nog iets beter uitleggen.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Velzen
 SP
 
 Voorzitter. Ik dank de minister voor de toezegging dat hij heel snel met
een wetsvoorstel naar de Kamer zal komen. Dat lijkt mij het begin van de oplossing.
Ook dank ik hem voor de toezegging vanuit de Hoge Raad dat deze zaak met urgentie
zal worden behandeld. Dat is heel prettig om te weten.
 Ik zit nog met een vraag die ik tijdens de begrotingsbehandeling ook al
een keer aan de minister heb voorgelegd en die hij toen niet heeft beantwoord.
Ik heb van Reclassering Nederland het signaal gekregen dat zij met enige regelmaat
zedendelinquenten krijgt toegeschoven waarop zij toezicht zou moeten houden
en waarover zij zegt: wij houden ons hart vast, dat zijn lastige mensen, waarvan
niet gegarandeerd kan worden dat het toezicht afdoende zal zijn. Ik heb de
minister toen ook de vraag voorgelegd of hij die signalen kent en of hij niet
eens in gesprek wil gaan met de reclassering, specifiek over deze doelgroep.
De minister zit nu naar de tribune te kijken, want dit is een bekend verhaal.
Ik heb het hem namelijk al eerder gevraagd. Ik zou er nu toch wel heel graag
een antwoord op willen krijgen, want het lijkt mij dat als ernstig recidivegevaarlijke
pedoseksuelen op vrije voeten komen het reclasseringstoezicht zwaar genoeg
moet zijn en dat het geregeld moet zijn voordat deze mensen vrijkomen. Er
moet dan huisvesting geregeld zijn, anders dan nu, waar wij het pas gaan regelen
als iemand al op vrije voeten is. De reclassering moet toegerust zijn om deze
mensen te begeleiden en toezicht te houden en moet dus niet
te zware gevallen krijgen. Daarop krijg ik nog graag een reactie.
 
 
 Ik heb begrepen dat de rest van de leden geen tweede termijn wenst en
geef dus het woord aan de minister van Justitie voor zijn antwoord in tweede
termijn.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Voorzitter. De heer De Roon heeft ook in tweede termijn het financiële
aspect van het optreden als slachtoffer naar voren gebracht. Ik waardeer uiteraard
de aandacht voor de positie van slachtoffers, want ook dat is een van de onderwerpen
waarbij wij systematisch aan verbetering werken. Ik sta ook open voor nieuwe
gedachten; daarover zal ik graag nog eens nadenken. Ik zou echter niet al
te snel willen zeggen dat dit precies de missing link is in wat wij doen ter
versterking van de positie van slachtoffers. Er zijn mogelijkheden voor rechtsbijstand
aan slachtoffers. Wij hebben dus ook het slachtofferloket, dat ook de mogelijkheden
biedt voor juridische bijstand, voor ondersteuning bij het optreden in de
procedure als benadeelde partij die in het strafproces schadevergoeding vraagt.
Het gaat naar mijn mening om het geheel van de verbeteringen van de positie
van de slachtoffers. Ik sluit me niet af voor nieuwe gedachten zoals de zojuist
verwoorde, maar ik zou aan de andere kant zeker niet de indruk willen wekken
dat er op dit punt sprake is van stilstand. Integendeel, er zijn een paar
belangrijke stappen gezet, ook na de aanneming, vanmiddag, van het wetsvoorstel
in de Eerste Kamer.
 Wat betreft de website dank ik de heer De Roon voor de nadere toelichting
op zijn bedoelingen daarbij. Hij bedoelde dus niet een schandpaal maar informatie
die gericht moet zijn. Het was mij ook juist te doen om de gerichtheid van
de informatie toen ik net zei dat de burgemeester dit moet weten, de burgemeester
c.q. de gemeente; dat gaat samen in het informatieproces dat wij uitzetten.
Dit geeft de mogelijkheid maar ook de taak aan de gemeente om ervoor te zorgen
dat er op de plaats waar iets nodig is, ook juist dát gebeurt. Dat
is iets anders dan het creëren van een wijd verspreide onrust in de gemeente:
ergens, overal, kan het gebeuren. Dat kan dan te veel en tegelijkertijd ook
te weinig zijn uit een oogpunt van preventie.
 Ik dank mevrouw Van Velzen uiteraard voor alles waarover wij het eens
zijn. Zij sprak over de kwestie van de reclassering en de toerusting voor
deze allerlastigste categorie. Wij weten dat er inderdaad sommige categorieën
veroordeelden zijn, sommige mensen aan wie reclasseringstoezicht wordt opgedragen,
waarbij dit bij uitstek een probleem is. Zoals men zal zien, is in het wetsvoorstel
waarover wij het net hadden, dat gaat over een verdere uitwerking van de voorwaarden
in het kader van het beleid van de staatssecretaris en mij om meer met voorwaarden
te werken als methode van gedragsbeïnvloeding, methodiek een punt van
aandacht. Wat betreft het punt dat mevrouw Van Velzen net aansneed, kan ik
melden dat dit deel uitmaakt van ons beleid en van wat wij doen op het punt
van de toerusting. Uiteraard sta ik ook geheel open voor signalen van de reclassering.
De vraag van mevrouw Van Velzen of hierover nader contact en overleg kunnen
plaatsvinden, beantwoord ik volmondig bevestigend, wat mij betreft binnen
het kwartier.
 Hiermee heb ik naar ik meen de vragen beantwoord die in tweede termijn
zijn gesteld. Ik zie uiteraard uit naar de behandeling van het wetsvoorstel
waarvan ik net melding maakte en waarover ik heb gezegd dat het mijn bedoeling
is – ik heb dat ook toegezegd – om tot indiening in januari te
komen.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Sluiting 21.59 uur