Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake het gebruik van het burgerservicenummer in de zorg (Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg) (30380)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1056-1082

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-04-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 26, pagina 1056-1082

08-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30380Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Noot 1: JBZ-instemmingsbesluitPagina 1084-1084
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 8 april 2008)Pagina 1083-1083
Behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2008 (31200 XII);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2008 (31200 A) en nog een ander wetsvoorstel (31200 D)Pagina 1056-1056
Lijst van besluiten (dinsdag 8 april 2008)Pagina 1082-1083
Presentatie en opening (dinsdag 8 april 2008)Pagina 1055-1055
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake het gebruik van het burgerservicenummer in de zorg (Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg) (30380)Pagina 1056-1082
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet studiefinanciering 2000, de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten en de Les- en cursusgeldwet in verband met regeling in de Wet educatie en beroepsonderwijs van een minimumomvang van het in instellingstijd verzorgde onderwijsprogramma (850 urennorm) (31048); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met aanpassing van de groep met recht op bijstand bij langer verblijf buiten Nederland (31127); het wetsvoorstel Bepalingen houdende regeling van de inwerkingtreding van de Binnenvaartwet (Invoeringswet Binnenvaartwet) (31291) en een andere wet (31339)Pagina 1055-1056

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
inzake het gebruik van het burgerservicenummer in de zorg (Wet gebruik burgerservicenummer
in de zorg) (30380).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Swenker (VVD):In beginsel is de doelstelling van dit wetsvoorstel erg eenvoudig: het
verplicht de in de wet genoemde – veelal particuliere – organisaties
en personen, met betrekking tot de gegevensverwerking van de zorg die wordt
verleend, en de financiële afwikkeling ervan gebruik te maken van het
burgerservicenummer. Dit is op zichzelf niet verkeerd. Het is doelmatig, het
helpt fraude te voorkomen en het maakt uitwisseling van informatie eenvoudiger,
zodat behandelaars hopelijk minder langs elkaar heen gaan werken.Maar gegevens over iemands gezondheid zijn buitengewoon privacygevoelig.
Niet voor niets kennen wij het medisch beroepsgeheim en andere privacy beschermende
wetgeving. Dit brengt met zich mee dat er bij de invoering van een systeem
om gegevens te verwerken nauwkeurig moet worden bezien wie toegang heeft tot
welke gegevens, hoe de beveiliging is geregeld en hoe het inzage- en correctierecht
van de betrokkene is vastgesteld.De beoordeling van het onderhavige wetsvoorstel ten aanzien van een en
ander is nog complexer doordat er nog een wetsvoorstel komt over het elektronisch
patiëntendossier, het epd. Kort door de bocht geformuleerd is het burgerservicenummer
in de zorg de drager van de gegevens voor de verschillende gebruikers, gegevens
die op basis van het epd wordt ingevuld. Dit maakt het ook lastig om dit wetsvoorstel
te beoordelen, omdat het wetsvoorstel over het epd er nog niet is.De VVD-fractie wil zich beperken tot twee vragen:1. Wie mag het BSN gebruiken, respectievelijk wie heeft inzage in het
BSN en over welke zorg- en behandelgegevens gaat het dan?2. Hoe wordt het inzage- en correctierecht voor de patiënt geregeld?Maar allereerst een vraag over de identificatieplicht. Dit is een van
de pijlers van deze wet ter voorkoming van fraude en verkeerde dossiervorming.
Het wetsvoorstel gaat uit van een identificatieplicht conform de Wet op de
identificatieplicht. Deze ligt ook vast in de AWBZ en de Zorgverzekeringswet,
die door dit wetsvoorstel wordt aangepast. In het besluit BSN in de zorg wordt
dit uitgewerkt in een vergewisplicht voor de zorgverlener. Maar je van iets
vergewissen is niet hetzelfde als iemand vragen om zich te identificeren,
en dan gaat het niet alleen om eeneiige tweelingen. Hoe verhoudt dit besluit
zich tot het wetsvoorstel? Naar de mening van de VVD-fractie schept dit verwarring
en is het van tweeën één: het is een vergewisplicht en
dan moet het wetsvoorstel worden aangepast, evenals ten minste de AWBZ, of
het is een identificatieplicht, maar dan moet het besluit worden aangepast.Terug naar de eerste vraag: wie gebruikt dit nummer voor welke gegevens
en hoe wordt oneigenlijk gebruik of misbruik voorkomen? Gelukkig behoeven
wij het wiel niet echt opnieuw uit te vinden omdat er al veel wetgeving in
dit opzicht bestaat, zoals de WGBO en de WBP, die echter wel vertaald moeten
worden voor de nieuwe situatie. Door de nieuwe manier van gegevensverwerking
ontstaat de mogelijkheid van een zeer brede toegankelijkheid. Tot nu toe is
het probleem vooral dat er sprake is van te weinig gegevensuitwisseling, zodat
de ene behandelaar niet weet wat de ander heeft gedaan of voorgeschreven,
terwijl bij de invoering van dit wetsvoorstel en het epd nu juist geregeld
moet worden dat niet zomaar iedereen van achter zijn scherm de gezondheidstoestand
van zijn buren of zijn verzekerden kan bekijken.Dit wetsvoorstel noemt als gebruikers onder meer de organisaties die onder
de werkingssfeer van de kwaliteitswet vallen. Dit zijn in het algemeen gezondheidszorginstellingen.
Maar deze hebben vele medewerkers, en wie krijgt nu via een UZI-pas toegang
tot behandelgegevens? Daarvoor is het van belang om eerst te definiëren
wat onder zorg wordt volstaan. De minister heeft niet gekozen voor de duidelijke
definiëring van de behandelovereenkomst, vastgelegd in de WGBO, hij gaat
uit van de zorg, omschreven in de Zorgverzekeringswet, de AWBZ en de jeugdzorg,
alsmede de zorg die door BIG-geregistreerden wordt verleend. Dat is dus erg
veel.In artikel 4 van dit wetsvoorstel staat dat het BSN moet worden gebruikt "in
het kader van de te verlenen zorg". Iedereen zal begrijpen dat de doktersassistente
bij de huisarts en de secretaresse van de specialist een UZI-pas
krijgen om voor hun baas gegevens op te vragen, maar geldt hetzelfde voor
de boekhouder van het ziekenhuis, die de rekening naar de zorgverzekeraar
verstuurt? En het kan nog verder gaan, denk bijvoorbeeld aan de niet-BIG-geregistreerden.
Kan een groepsleider in een gehandicaptenvoorziening het hele medische dossier
inzien? En hoe zit het met een verzorgende in de thuiszorg of een verzorgingshuis?
Die zorgverleners verlenen wel allemaal zorg zoals vastgelegd in de AWBZ.
Kortom, waar ligt de grens? Komt er een nadere afbakening van personen of
mag de raad van bestuur van een instelling vrijuit beslissen wie hij autoriseert,
onder het mom van, zoals ik laatst hoorde, "ik heb een cao-bepaling waarin
een geheimhoudingsplicht voor al mijn medewerkers vastligt, tot aan het keukenpersoneel"?
Het kan toch niet zo zijn dat toegang tot patiëntengegevens afhankelijk
wordt van wat sociale partners overeenkomen in een cao?Er is een schakelpunt waar geautoriseerden hun vraag om inzage moeten
stellen. Weliswaar kan achteraf gecontroleerd worden bij het schakelpunt of
de gebruiker terecht inzage had, maar het is maar zeer de vraag of deze controle
praktisch uitvoerbaar is, laat staan of hij effectief kan zijn. Er zullen
namelijk jaarlijks vele miljoenen aanvragen van gebruikers zijn. De minister
stelt zich bovendien op het standpunt dat het schakelpunt een uitvoerende
organisatie is, die zich dus, waarschijnlijk terecht, niet bemoeit met de
inhoud van de aanvraag. Deze zal dus niet controleren of het verzoek om inzage
terecht is. Hoe wordt nu voorkomen dat degene die een UZI-pas heeft, niet
even de gegevens van zijn buurman inziet? Graag verneemt de VVD-fractie van
de minister of er nadere regelgeving komt voor de categorieën van personen
die geautoriseerd worden, dan wel of er nader onderscheid wordt gemaakt naar
het soort gegevens die toegankelijk zijn voor bijvoorbeeld bepaalde groepen
van geautoriseerden.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik krijg graag een nadere toelichting op wat u bedoelt, met name bij de
regelgeving. Heeft de VVD iets van een protocol voor ogen of bedoelt u echt
wetgeving?Mevrouw Swenker (VVD):De minister heeft in zijn wetsvoorstel een rijk scala aan mogelijke AMvB's
en ministeriële besluiten opgenomen. Er zal er vast wel een passen. Het
is ook mogelijk dat het in een epd nader wordt geregeld. Ik wil wel van de
minister weten wat hij met die mogelijkheden gaat doen. Graag verneemt de
VVD-fractie van de minister of die nadere regelgeving er voor wie of voor
wat komt.Daarmee kom ik ook bij de brief die staatssecretaris Bijleveld van 3 maart
jongstleden ter nadere invulling van het algemeen burgerservicenummer. Afgelopen
zomer, toen wij in deze Kamer dat wetsvoorstel bespraken, stelde zij, als
stelselverantwoordelijke een coördinerende rol te vervullen. Zij zal
bewaken of wetsvoorstellen van andere ministeries binnen het stelsel passen.
In haar brief heeft zij helaas slechts een zeer bescheiden aanzet gegeven
om te komen tot een normenkader bij de toepassing van het burgerservicenummer,
dat in acht moet worden genomen en moet gelden voor alle andere ministeries
die een BSN wettelijk gaan invoeren. Naast "het bijzondere maatschappelijk belang" en "bewerkstelliging
van een optimale dienstverlening" noemt zij als norm "de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer", die zij verder als volgt globaal uitwerkt.
Gegevens mogen alleen worden verkregen voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven
en gerechtvaardigde doeleinden en mogen vervolgens alleen worden verwerkt
op een wijze die verenigbaar is met die doeleinden. Gegevens die geen toegevoegde
waarde hebben mogen niet worden verwerkt. De verwerking mag niet bovenmatig
zijn. Aldus de staatssecretaris. Deelt de minister deze uitgangspunten?Even een casus om het een beetje concreter te maken: als een arts een
homeopathisch middel voorschrijft of een andere vorm van alternatieve zorg
verleent die niet evidence based is, wat is dan de situatie? Deze arts zou
naar mening van de VVD-fractie deze behandeling niet behoeven te registreren,
omdat de zorg niet in het basispakket zit. In dit verband is het interessant
dat het CZV van mening is dat alleen evidence based zorg in het basispakket
thuishoort, hetgeen naar de VVD-fractie heeft begrepen ook de instemming van
de minister heeft.Maar andere, ook alternatieve vormen van zorg komen wel voor in de aanvullende
pakketten van de zorgverzekeraars. Stel dat de zorgvormen die aanvullend verzekerd
zijn, onder het begrip "zorgverlening" van dit wetsvoorstel zouden
worden gebracht, waartoe de minister door middel van een AMvB op grond van
artikel 2, lid 2, zou kunnen besluiten. Dan moet de hulpverlener conform deze
wet het BSN gaan gebruiken, indien hij zorg verleent waarvoor zorgverzekeraars
aanvullende pakketten samenstellen. Interessant wordt het als het gaat om
individuele hulpverleners die bijvoorbeeld niet BIG-geregistreerd zijn, die
zorg verlenen die niet evidence based is in aanvullende pakketten. Wat dan,
vraagt de VVD-fractie? In het verlengde hiervan ligt ook de vraag of het wel
in lijn zou zijn met het normenkader om deze zorg via het BSN te registreren,
omdat je je ten zeerste kunt afvragen of bijvoorbeeld niet evidence based
zorg wel toegevoegde waarde heeft. Dan zegt het normenkader "nee".Met andere woorden: waar ligt hier de grens en vanuit welke visie of op
welke basis worden de criteria gesteld om andere vormen van zorg of behandeling
onder dit wetsvoorstel te brengen, bijvoorbeeld via de eerder genoemde AMvB?
Graag antwoord van de minister hierop. Dit is van belang omdat dit wetsvoorstel
de basis vormt en de doelbinding vastligt waaraan de gebruikers en straks
ook het epd gebonden zijn.Terug naar het normenkader van de staatssecretaris. In de memorie van
antwoord die dateert van een half jaar geleden, stelt de minister dat de toen
nog toegezegde notitie van de staatssecretaris een normenkader zal bevatten
dat geldt voor het BSN in het algemeen en dat in de BSN-zorg het normenkader
door hem, de minister, is ingevuld met het vertrouwensmodel, waarvan hij vervolgens
de verschillende aspecten uiteenzet. Onderdeel van het vertrouwensmodel vormen
uiteraard de bestaande WGBO en de WBP, die overigens toen niet uitgingen van
een digitaal systeem. Maar het punt is nu net, zoals ik al eerder opmerkte,
dat door invoering van het BSN in beginsel een zeer brede toegankelijkheid
ontstaat, tenzij er maatregelen worden genomen om dit in te kaderen.Tot nu toe liggen de gegevens van de patiënt in de archiefkast of
zijn opgeslagen op de stand alone computer bij de dokter. Die
moet ervoor zorgen dat een andere behandelaar of voorschrijver er inzage in
krijgt. Straks gaan alle gegevens op het digitale net en moeten er juist maatregelen
voor komen opdat niet iedereen zomaar inzage krijgt. Dat betekent dat opnieuw
moet worden nagedacht hoe de privacy en de verschillende verantwoordelijkheden,
zoals in deze wetten bedoeld, worden gewaarborgd. Vraag aan de minister is
wel of hij het normenkader dat door de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
in grote lijnen en nog niet erg duidelijk is verwoord, zal accepteren en hoe
hij dit vorm geeft in het kader van het vertrouwensmodel dat hij hanteert.Ongetwijfeld zal een groot deel uitgewerkt worden in het epd, maar dit
wetsvoorstel gaat over de vraag welke gebruiker welke gegevens mag verwerken.
Hier moet dus het uitgangspunt worden vastgelegd, zodat het getoetst kan worden
bij de behandeling van het wetsvoorstel over invoering van het epd. Derhalve
krijg ik graag een antwoord van de minister.Een andere vraag over de uitwisseling van gegevens, maar dan meer extern
gericht, is of andere ministeries voor hun doeleinden wetten kunnen opstellen
die inzage geven in de gezondheidsgegevens die straks onder dit wetsvoorstel
of het epd vallen. Kan bijvoorbeeld de minister in het kader van de verkeersveiligheid
wettelijk regelen, al dan niet in overleg met de minister van VWS, dat een
apotheker aan de Rijksdienst voor het Wegverkeer moet doorgeven dat hij een
patiënt een medicijn heeft verstrekt dat de rijvaardigheid kan beïnvloeden
of dat de politie inzage in het dossier krijgt van dader of slachtoffer bij
een verkeersongeval? Dezelfde vragen zijn voorstelbaar in het kader van het
strafrecht. Wat is het uitgangspunt van de minister? Blijft het uitgangspunt
dat andere instanties altijd zelf hun eigen informatie moeten verzamelen of
geeft hij openingen?Mevrouw Ten Horn (SP):Ik wil even terugkomen op het punt van andere ministeries die inzage in
gegevens zouden kunnen krijgen. Bij het voorbeeld van de apotheker en het
wegverkeer kan ik mij nog een zeker veiligheidsaspect voorstellen. Hebt u
ook ideeën over toegang vanuit andere ministeries tot gezondheidsgegevens
die dergelijke doelen niet eens dienen?Mevrouw Swenker (VVD):Wat dacht u van minister Bos bij aftrekbare ziektekosten? Elk ministerie
zal ongetwijfeld, al dan niet verzonnen of terecht, een eigen doelstelling
maken waarop men zijn belangen kan argumenteren. Je kunt het hebben over de
veiligheid of kijken of iemand zijn belasting netjes betaalt. Ook de politie
kan een groot belang hebben bij gegevens over verwondingen als zij op zoek
is naar de dader van een ongeval. Waarschijnlijk zijn het terechte belangen,
maar wat willen wij in dit land? Wij hebben indertijd altijd gezegd dat gezondheidszorggegevens
niet voor anderen, buitenstaanders, zijn dan behandelaars in de directe kring
eromheen. Mijn vraag aan de minister is of hij dit wil handhaven of dat hij
ergens een luikje wil openzetten.Ik heb nog twee vragen over de inhoud van de behandeling of de zorgverlening
die ongetwijfeld ook aan de orde komen bij het epd. Het gaat dan over het
uitgangspunt van het normenkader dat geen gegevens mogen worden opgeslagen
die geen toegevoegde waarde hebben of bovenmatig zijn. Zoals ik al memoreerde,
staan in artikel 4 de woorden "in het kader van de zorgverlening".
Zoals ik ook al gezegd heb, dit is een ruim begrip. Hoe breed mag de informatie
zijn die van een patiënt wordt opgeslagen? Betreft dit ook huiselijke
of familiale situaties, zoals het voornemen is bij het EKD, het kinddossier,
of gegevens over de werkomstandigheden? Voor een huisarts kunnen sommige niet
medische gegevens wellicht nuttig zijn, maar toch niet voor een apotheker
of tandarts. Wanneer is deze informatie bovenmatig? Wanneer heeft deze geen
toegevoegde waarde? Wat gebeurt er als het voor de ene gebruiker, bijvoorbeeld
de huisarts, wel nuttig is maar niet voor de andere, de apotheker? Wordt het
dan afgeschermd? Kortom, welke criteria hanteert de minister bij de interpretatie
van de woorden "in het kader van" in artikel 4? Volgt hij daarbij
de criteria van het vertrouwensmodel, met name zoals die zijn vastgelegd met
de behandelovereenkomst? Voorts heb ik de vraag hoe lang de gegevens bewaard
worden. Het feit dat iemand in zijn jeugd de mazelen heeft gehad, heeft geen
toegevoegde waarde meer als deze persoon op hoge leeftijd een nieuwe heup
nodig heeft. Nu gelden wettelijke bewaartermijnen en de zorgaanbieder vernietigt
na verloop van de tijd de dossiers. Komt er straks een ploeg digitale schoonmakers
voor 18 miljoen dossiers? En zal het deleten van de gegevens dan op jaartal
of op inhoud gebeuren? Graag krijg ik op beide vragen antwoord.De tweede vraag van de VVD-fractie betrof de inzage van de patiënt
en de zeggenschap over de inhoud. De minister verwijst in dit verband naar
de behandelovereenkomst. Tot nu toe bewaart de betrokken behandelaar de gegevens.
Eventuele feitelijke onjuistheden kan de patiënt bij hem laten corrigeren
en als er een meningsverschil is over inhoudelijke zaken, kan de patiënt
zijn eigen zienswijze aan het dossier laten toevoegen. Meestal is er een één-op-éénrelatie
tussen behandelaar en patiënt.Met de nadere memorie van antwoord geeft de minister aan dat burgers straks
terechtkunnen bij het burgerservicepunt als zij menen dat er een fout is gemaakt.
Het servicepunt kan zelf geen correcties doorvoeren naar meldt de correctie
aan de betreffende gebruiker, zo begrijpt de VVD-fractie. Hoe weet de burger
nu of die correctie dan ook wordt doorgevoerd? Het College bescherming persoonsgegevens
heeft inmiddels gesteld dat zij geen individuele klachten meer behandelt en
het zal de patiënt dus niet meer van dienst zijn. Hoe en door wie worden
dan de feitelijke onjuistheden gecorrigeerd en waar kan de patiënt zijn
zienswijze geven als hij het niet eens is met de inhoud van de gegevens?Bij een echte inhoudelijke, medische klacht kan de patiënt naar de
klachtencommissie of naar de tuchtrechter gaan, maar die gaan weer niet over
het BSN. Bovendien zijn de klachtencommissies in het algemeen per categorie
van zorgaanbieder georganiseerd. Als straks de gegevens van verschillende
behandelaars samengevoegd zijn en op die gegevens wordt voortgeborduurd, wordt
het voor de patiënt steeds lastiger om alles te overzien, met name als
het gaat om de vraag bij wie hij moet zijn om fouten te laten corrigeren.Tot slot: de patiënt heeft het recht om te vorderen dat zijn gegevens
niet worden opgeslagen in zijn epd. Hoe kan hij controleren dat dit ook echt
niet gebeurt? Ik ben mij er overigens van bewust dat deze laatste vraag nauw
samenhangt met het epd. De minister heeft zelf al aangegeven
dat het wetsvoorstel epd met zich zal brengen dat er mogelijk weer wijzigingen
komen ten aanzien van het onderhavige wetsvoorstel. Ik vraag de minister dan
ook nadrukkelijk om bij de behandeling van dit wetsvoorstel, voor zover relevant,
met name de grensvlakken van beide wetsvoorstellen heel duidelijk kenbaar
te maken.Mevrouw Tan (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Op de voorpagina van Binnenlands Bestuur nr. 11.08
van 14 maart jongstleden staat de kop, ik citeer: "Vader door GBA
fout. Burgerzaken. Een kind van een ander krijgen en er nooit meer van af
komen. Het overkwam BB redacteur Hans Bekkers." Einde citaat. Navraag
bij de betrokkene en nadere lezing van het stuk leveren voor dit debat interessante
vragen op over de kwaliteit van gegevensbestanden en over het functioneren
van het klachtensysteem voor burgers, die aan de orde zullen komen in het
vervolg van dit betoog. Vragen die ook naadloos aansluiten bij de verschillende
inleidingen in de buitengewoon nuttige expertmeeting over gegevensbescherming
van 20 maart jongstleden in deze Kamer. Complimenten en dank aan collega's
en medewerkers van deze Kamer die deze besloten bijeenkomst hebben georganiseerd.
Een van de uiterst belangrijke uitspraken betrof de grote, politiek beleidsmatige
impact van de inrichting, de architectuur van ICT-systemen. Dat komt ook in
dit debat aan de orde bij onze vragen over de koppeling en de compartimentalisering
van bestanden. Deze materie vergt specifieke expertise, terwijl die expertise
schaars is. Wij zullen ons ook na dit debat in deze Kamer moeten beraden op
de vraag op welke wijze wij zo effectief mogelijk in deze expertise kunnen
voorzien.Maar nu wil ik het dan hebben over het concrete wetsvoorstel BSN in de
zorg. Met het tot stand komen van de Wet algemene bepalingen BSN kregen zorgverzekeraars
krachtens de Zorgverzekeringswet en de AWBZ het recht en de verplichting het
BSN te gebruiken als vervanger van het sofinummer via hun rechtmatige toegang
tot de GBA. Rechtmatig gebruik van het burgerservicenummer geldt vooruitlopend
op dit wetsvoorstel BSN-Z niet voor de zorgverleners, tenzij zij het nummer
gebruiken in het kader van pilotprojecten. Niettemin circuleren hardnekkige
geruchten dat groepen zorgverleners voortijdig en onrechtmatig gebruik van
het BSN maken. Kan de minister, al dan niet met behulp van de inspectie, uitsluitsel
geven over voortijdig gebruik van het BSN door zorgverleners en de bestanden
die voor de zorgverleners vooruitlopend op dit wetsvoorstel toegankelijk waren?
Welke zorgbestanden zijn reeds aan elkaar gekoppeld en welke worden gekoppeld
na aanneming van deze wet?In de memorie van antwoord van 24 oktober van vorig jaar zet de minister
helder uiteen hoe het vertrouwensmodel als samenstel van normen is opgebouwd
uit identificatie en authenticatie, autorisatie, logging en toezicht. Op enkele
onderdelen daarvan graag een nadere toelichting van de minister. Over de identificatieplicht
doet zich binnen de branche een spanningsveld voor. Enerzijds dringt men al
tijden aan op invoering van het BSN-Z, anderzijds klaagt men over de bureaucratische
last. Blijkbaar is men erg gefocust op efficiency. In de Tweede Kamer is met
succes aangedrongen op de vervanging van de identificatieplicht door een vergewisplicht
voor patiënten die al jaren onder behandeling zijn en voor wie het vragen
van een identiteitsbewijs een onnodige last met zich mee zou brengen. Mevrouw
Swenker wees hier ook al op. Vooral ten aanzien van huisartsenpraktijken heerst
beduchtheid voor een dergelijke overmaat aan bureaucratische last. Daar staat
echter tegenover dat een overmaat aan efficiency de zorgvuldigheid in gevaar
brengt. Wat voor een huisartsenpraktijk toelaatbaar kan zijn, hoeft dat niet
te zijn voor een grootschaliger instelling als een ziekenhuis. Een patiënt
die jarenlang in een groot ziekenhuis in behandeling is, kan te maken krijgen
met wisselende functionarissen bij de receptie of in de behandelkamer. Is
een vergewisplicht dan niet te riskant en moet hier niet toch de identificatieplicht
gehandhaafd worden?Mevrouw Ten Horn (SP):U hebt het over een groot ziekenhuis. Doelt u alleen maar op de grote
ziekenhuizen of gaat het u om alle ziekenhuizen en wilt u zeggen dat die groot
zijn vergeleken bij een huisartsenpraktijk?Mevrouw Tan (PvdA):Het gaat mij om instellingen die grootschaliger zijn dan een overzichtelijke
huisartsenpraktijk in klassieke zin. Daarbij denk aan een praktijk met bijvoorbeeld één
huisarts met zijn echtgenote als assistente of als een van zijn assistenten.
De patiënt die daar jarenlang in behandeling is, kent men. Hoewel, ook
daar kan zich het risico voordoen dat de patiënt al jarenlang ingeschreven
staat, maar slechts een enkele keer bij de arts op de stoep heeft gestaan.
Ik doelde dus op instellingen die vergeleken met een huisartsenpraktijk grootschalig
zijn. De patiënt die daar regelmatig komt, kan toch te maken hebben met
veel verschillende mensen, waardoor een vergewisplicht onvoldoende kan zijn
en je een identificatieplicht moet hebben om de zuiverheid van het bestand
te kunnen waarborgen.Mevrouw Ten Horn (SP):Het zou dus voor alle ziekenhuizen gelden.Mevrouw Tan (PvdA):In principe: ja. Het gaat om die situatie waarin sprake is van wisselende
contacten van de patiënt met de zorgverlener. Ik hoor dus graag de mening
van de minister over het handhaven van de identificatieplicht en de vergewisplicht
in grootschaliger situaties dan een eenmanshuisartsenpraktijk. Hoe kan de
discipline door de uitvoering gewaarborgd worden?Tijdens de expertmeeting van 20 maart jongstleden is gewezen op de
casus van spoedeisende hulp aan een patiënt die slechts een kopie van
het paspoort bij zich heeft met een gefingeerd BSN, dat met fotoshoppen is
aangebracht. Stel dat de zorgverlener de spoedeisendheid beoordeelt en vervolgens
tot behandeling overgaat. Hoe kan dan worden voorkomen dat het dossier met
het gefingeerde BSN wordt vervuild met de gegevens van de onverzekerde patiënt?De volgende stap in het vertrouwensmodel is de BSN-controle of BSN-verificatie.
Gebruikers moeten het nummer voor zij het mogen gebruiken controleren bij
de sectorale berichtenvoorziening in de zorg (SBV-Z) of de Gemeentelijke Basisadministratie
Persoonsgegevens (GBA). En daarbij komen wij bij de relatie van het BSN met
de GBA. Reeds tijdens de pre-BSN-fase, toen het nog het sofinummer betrof,
was er veel kritiek op de kwaliteit van de GBA. Gezaghebbende bronnen gaven aan dat ongeveer 800.000 van de circa 16.000.000 nummers fouten
bevatten. Dat gaat dus om ongeveer 5%.In het reeds genoemde artikel van Binnenlands Bestuur staat dat het huidige
GBA-systeem zo verouderd is, dat gemeenten inmiddels met vijf verschillende
databases werken met tijdrovende informatieoverdrachten die een hoog foutrisico
hebben. Innovatie naar een veiliger en kwalitatief beter systeem is door staatssecretaris
Bijleveld wegens geldgebrek stopgezet, hoewel zij erkent dat een goed werkende
GBA cruciaal is voor de informatiehuishouding van de overheid. Deze gang van
zaken is duidelijk primair de verantwoordelijkheid van BZK, maar bij het invoeren
van het BSN-Z rijst wel de vraag aan de minister van VWS welke risico's een
vervuilde GBA kan hebben voor patiënten. In het verlengde van de eerder
gestelde vraag naar bestandenkoppeling, vraag ik op welke wijze bestanden
via het BSN-Z worden gekoppeld. Hoe zal dat zijn bij de invoering van het
epd? Hoe worden vanuit de zorgsector waarborgen ingebouwd voor de correcte
gegevensinvoer en de controle daarop? Kan onze Kamer op gezette tijden een
overzicht krijgen waaruit is op te maken op welke wijze en met welke resultaten
de nauwgezette invoer van gegevens en de controle daarop in de praktijk functioneert?Na de verificatie moet de zorgverlener zichzelf identificeren en authenticeren
via een hiertoe ontwikkelde UZI-pas. Als de toegang wordt verleend, welke
bestanden zijn dan vervolgens te raadplegen met deze UZI? Met andere woorden,
hoe zit de systeemarchitectuur in elkaar opdat wordt voorkomen dat oneigenlijke
gegevens beschikbaar komen? Het praktijkvoorbeeld is nog steeds de vrouw die
bij de apk van haar auto een opmerking over haar echtscheiding kreeg van de
garagehouder. Als wij met deze casus in het achterhoofd vervolgens vernemen
in welke mate van detail ziektekostenverzekeraars geïnformeerd willen
worden over dossiers van psychiatrische patiënten, kan de minister zich
dan voorstellen dat bij ons de verontrusting toeslaat? Om te beginnen is er
de vraag naar de legitimiteit van verzekeraars om tot dit soort privacygevoelig
materiaal in dergelijk detail toegang te krijgen. Wat zijn bovendien de arbeidsmarktconsequenties
voor deze groepen als elke willekeurige werkgever een goede bekende die bij
een zorginstelling werkzaam is, kan verzoeken "eventjes" het bestand
te raadplegen voor het dossier van een sollicitant?De volgende onderdelen van het model zijn logging en toezicht. De SBV-Z
logt het gebruik van de voorziening, zodat de zorgconsument daar kan nagaan
wie zijn gegevens heeft bekeken. Het toezicht voorziet in een SBV-Z-loket
voor klachten en foutmeldingen van zorgaanbieders, waar ook zorgconsumenten
met hun klachten terechtkunnen, aldus de memorie van antwoord. Daarin wordt
in antwoord op onze vragen een verschil gemaakt tussen een centrale servicedesk
voor zorgaanbieders en zorgverzekeraars, naast een daarmee in verbinding staande
beheervoorziening krachtens artikel 3 Wabb voor alle BSN-gebruikers. Apart
daarvan is er het door deze Kamer bevochten BSN-punt voor de zorg, waar de
burger terecht kan voor feitelijke ondersteuning en zo nodig het toepassen
van doorzettingsmacht.In de casus van Binnenlands Bestuur ging het over een foutief bijgeschreven
kind bij het BSN van de journalist. Een zaak van BZK dus, waarbij zoals helaas
te verwachten was een Kafka-achtig proces is doorlopen en bovendien is verzuimd
te wijzen op de mogelijkheid ondersteuning aan te vragen bij het landelijk
servicepunt. Maar stel dat het een burger betrof die al dan niet via logging
er achter komt dat er een fout zit in haar BSN-Z-dossier. Wat zijn dan haar
mogelijkheden? Hoe verhoudt zich de service van het SBV-Z-loket ten opzichte
van het LSP? Waar kan de burger zich het meest effectief en efficiënt
toe wenden? Op welke wijze is de communicatie met zorgconsumenten en andere
zorginstanties hierover ingericht? Kan de minister ons nog eens een overzicht
geven van de controle en het toezicht op de BSN-Z-uitvoering?De minister stelt in de memorie van antwoord van 24 oktober 2007
veel waarde te hechten aan de behandeling van individuele klachten door het
CBP, mede naar aanleiding van de aankondiging dat het CBP die niet meer zal
behandelen. De minister wilde echter niet vooruitlopen op het overleg van
zijn collega van Justitie met het CBP naar aanleiding van het jaarplan. Kan
de minister nu wij bijna een halfjaar verder zijn hierover nader berichten?In de notitie van 3 maart jongstleden stelt staatssecretaris Bijleveld
dat het bedrijfsleven zelf verantwoordelijk blijft voor de eventuele nummering
van de eigen klanten, tenzij bij een specifieke wet anders wordt bepaald.
Gebruik van het BSN kenmerkt zich volgens de staatssecretaris door binding
aan een bepaalde taak die wettelijk is omschreven. Deelt de minister deze
stellingname en hoe zal de minister van VWS deze uitgangspunten hanteren binnen
de sector gezondheidszorg richting het bedrijfsleven?Tijdens de expertmeeting van 20 maart jongstleden werd door enkelen
nog eens gewezen op de voordelen van de sectorgewijze, gecompartimentaliseerde,
kleinschalige aanpak met aparte nummers, zoals aangeraden in de zogenaamde
Tafel van Van Thijn. Dat is nu echter een gepasseerd station. Des te meer
werd ons door experts dringend aangeraden om bij voorstellen als het onderhavige
grote nadruk te leggen op een combinatie van impact assessment – wat
zijn de gevolgen van de voorstellen? – bij de voorbereiding, close monitoring
meteen na de invoering, en horizonbepaling gekoppeld aan evaluatie op effectiviteit
achteraf. Impact assessment is voor het BSN-Z op dit moment niet meer aan
de orde, maar is nog wel relevant voor het komende epd. De minister weet dus
nu al dat wij daarop zullen letten. Wat ons betreft verdienen close monitoring
en een horizonbepaling bij de evaluatie nu al de aandacht. Graag hoor ik van
de minister wat hij kan toezeggen over de monitoring, horizonbepaling en evaluatie
bij het BSN-Z.Dan kom ik op de kanttekeningen over de voorlichting aan de burger over
het burgerservicenummer in het algemeen en in de zorg. Naar de mening van
de fractie van de Partij van de Arbeid in deze Kamer worden burgers nauwelijks
attent gemaakt op de risico's van deze persoonsnummers en op de mogelijkheden
om te controleren of het eigen dossier niet vervuild is geraakt, zie het voorbeeld
van het abusievelijk bijgeschreven kind, en om fouten gecorrigeerd te krijgen.
Als het gaat om gegevens over de eigen gezondheid, zijn de risico's letterlijk
levensgroot. Wat is de minister voornemens hieraan te doen? Is hij bereid
hierin een stuk verder te gaan dan zijn collega van BZK in haar brief van
3 maart jongstleden? Zo ja, op welke wijze? De fractie van de Partij
van de Arbeid ziet met extra belangstelling de reactie van de minister tegemoet.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. Ik citeer: "Alles wat u belt, surft, reist, betaalt,
leent bij de bieb en ziek bent, wordt al opgeslagen en via het nieuwe burgerservicenummer
(Kafka zou glimlachen) uitgewisseld met hulpverleners, dienders en spionnen.
Een heel volk verdacht uit voorzorg. De jonge Wet bescherming persoonsgegevens
wordt slonzig nageleefd, maar nu al zegt het kabinet: u hebt wat veel recht
op privacy. Zoals ze in Amerika zeggen: where is the outcry? Hoever wilt u
worden uitgekleed voordat u gaat schreeuwen?"Dit schreef Marc Chavannes onlangs in de NRC. Nederland gaat verder dan
sommige andere landen, die geen algemeen burgerservicenummer willen invoeren,
onder andere uit vrees voor aantasting van de persoonlijke levenssfeer. Wat
dat betreft zijn de tijden in ons land aardig veranderd. Er is nauwelijks
protest, terwijl er enige decennia terug nog mensen waren die vanwege weigering
tot medewerking aan de volkstelling in de gevangenis belandden.Afgelopen zomer bij de behandeling van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer
gaf ik aan dat mijn partij achter een verantwoorde en zorgvuldige invoering
van het BSN staat, maar betere garanties en maatregelen wil vastleggen in
een toetsingskader. Dat is al ter sprake gekomen. Ook na de brief van de staatssecretaris
van BZK ontbreekt nog steeds een uitgewerkt beoordelingskader. Vandaag is
dus niet alleen het gebruik van het BSN in de zorg aan de orde, maar dragen
wij zo mogelijk bij aan een toekomstig overkoepelend kader voor gebruik van
het BSN in het algemeen.Voor mijn fractie zijn twee begrippen leidend bij de beoordeling van het
voorliggende wetsvoorstel: privacy en veiligheid. Privacy en de naleving van
de Wet bescherming persoonsgegevens zijn belangrijke beoordelingscriteria
bij gebruik van het BSN. Ik zal zo bespreken of het in de zorg zo slecht is
gesteld als Chavannes aangeeft. Bij het BSN in de zorg is niet alleen de privacy
in het geding, maar ook de veiligheid van de zorg. "ICT kan een zegen
zijn voor de zorg, maar wordt een nachtmerrie als de veiligheid van de informatie
niet volledig is gegarandeerd", aldus Guno Pocorni in de Staatscourant
van 9 november 2007. Het wachten is op de eerste fatale medische missers
door haperende informatievoorziening, zo waarschuwt risicomanager Pocorni.
Zulke missers in de zorg door fouten in of met het BSN kunnen levens kosten.Uit het oogpunt van de veiligheid is door landen als Duitsland, Oostenrijk,
België, Frankrijk, Spanje en Italië gekozen voor sectorspecifieke
nummers. In Nederland zijn wij die kant niet opgegaan. Naar de mening van
mijn fractie verplicht dit ons tot een drievoudig gegarandeerde waarborging
van veilig gebruik van het BSN. Bovendien is besloten tot landelijke invoering.
Dan zijn nog meer veiligheidsmaatregelen vereist dan bij een regionale toepassing
om een zelfde veilig niveau van gebruik van het BSN te garanderen.Op grond van deze twee leidende criteria, privacy en veiligheid, leg ik
de minister vandaag een aantal vragen voor. Ik bedank hem hartelijk voor de
zeer uitvoerige beantwoording van onze vragen en nadere vragen in de schriftelijke
ronde. Bij de kritische beoordeling van het wetsvoorstel telt voor mijn fractie
ook dat goede en accurate informatiekoppeling mensenlevens kan helpen redden.
Wij zijn geen tegenstanders van vooruitgang, maar wel van techniek die geen
werkelijke vooruitgang betekent.Het is al aangehaald dat in artikel 4 van de Wet gebruik BSN in de Zorg
staat dat "een zorgaanbieder het BSN van een cliënt gebruikt met
het doel te waarborgen dat de in het kader van de verlening van zorg te verwerken
persoonsgegevens op die cliënt betrekking hebben". Hoe moet in de
zorg worden gehandeld als een patiënt niet over een BSN beschikt? Vorige
zomer stelde mevrouw Van Gent, Tweede Kamerlid van GroenLinks, hierover al
vragen naar aanleiding van de problemen bij de zorgverzekering van buitenlandse
partners. Enkele weken geleden stelden ook de heren Omtzigt en Hessels, Tweede
Kamerleden van het CDA, vragen in relatie tot de registratie van niet-ingezetenen.Hoeveel mensen gebruiken naar schatting van de minister jaarlijks zorg
in Nederland terwijl zij geen BSN hebben? Hoe moet zijns inziens worden gehandeld
ten opzichte van deze mensen? Welke risico's wat betreft veiligheid en privacy
lopen mensen zonder BSN, als de persoonsgegevens worden verwerkt die zijn
verzameld bij het verlenen van zorg? Wie is aansprakelijk voor eventueel nadelige
gevolgen hiervan? De Nederlandse staat die niet of niet tijdig een BSN heeft
gegeven aan de desbetreffende patiënt, de zorgaanbieder of wie anders?
Graag hoor ik hierop een toelichting van de minister.Wanneer de patiënt wel een BSN heeft, is het volgens de memorie van
antwoord "altijd de verantwoordelijkheid van de zorgverlener om te zorgen
dat de patiënt en BSN bij elkaar horen". In de nadere memorie van
antwoord wordt dit als volgt toegelicht. "Als de zorgaanbieder ervoor
kiest om de vergewisplicht uit te voeren zonder daarbij het identiteitsbewijs
te bekijken, dan komt dat voor rekening van de zorgaanbieder ingeval van fouten."Kan de minister toelichten wat er gebeurt wanneer de patiënt wel
een BSN heeft, maar geen wettelijk erkend identiteitsbewijs? Het is de minister
toch bekend dat voor minderjarigen jonger dan veertien jaar in Nederland geen
identificatieplicht geldt? Begrijp ik het goed dat de zorgaanbieder die het
BSN aan de hand van een identiteitsbewijs heeft geverifieerd, op geen enkele
manier aansprakelijk is voor gevolgen van een fout in of vervalsing van het
BSN of wanneer achteraf blijkt dat aan een persoon twee burgerservicenummers
zijn toegekend, wat volgens de staatssecretaris van BZK in de praktijk voorkomt?Kan de minister uitleggen bij welke instantie de patiënt of diens
nabestaanden terecht kunnen voor compensatie van de gevolgen van fouten in
het gebruik van het BSN in de zorg? Heeft de minister hierover overleg gevoerd
met de VNG, gelet op de al vaker genoemde slechte kwaliteit van de gemeentelijke
basisadministratie? Belangrijker nog, kan de minister de reglementering toelichten
voor beheer en herstel van fouten in en met het BSN met het oog op de veiligheid
en de kwaliteit van de zorg? Is deze conform de factsheet gebruikerseisen
die ik dit weekend zag op de website van het ministerie van VWS? Is de minister
bereid huisartsen reëel te compenseren voor de vergewis- of verificatieplicht
die zij er straks bij krijgen? Immers, de eerste proeven met invoering van
het BSN in het huisartsinformatiesysteem hebben uitgewezen dat bij 7 à
8% van de patiënten uitgebreid zoekwerk moet worden
verricht, alvorens het BSN betrouwbaar kan worden gekoppeld aan de gegevens
van de patiënt. Zijn de resultaten al beschikbaar van de proef "Twee
portalen, één BSN"?Naar wij begrepen hebben, heeft de minister ervoor gekozen om NEN 7510
als passende norm voor informatiebeveiliging in de zorg in de ministeriële
regeling op te nemen. In de nadere memorie van antwoord wordt uitgelegd dat
de vertrouwelijkheid, dat wil zeggen het beschermen van gegevens tegen onbevoegde
kennisname, onderdeel van NEN 7510 is. Met behulp van gebruik van de UZI-pas
en andere beveiligingsmaatregelen zou de toegang tot de gegevens, en daarmee
de privacy en de veiligheid, voldoende gegarandeerd moeten zijn.Hoe kan het dan bestaan dat op dit moment, nog voordat de Eerste Kamer
een besluit over het BSN in de zorg heeft genomen, het BSN, aldus vele berichten,
al op zoveel plekken in de zorg is opgenomen in patiëntgegevens? Heeft
de Inspectie voor de Gezondheidszorg hiernaar onderzoek gedaan en vastgesteld
of alle zorgaanbieders die het BSN al hebben, beschikken over een digitaal
certificaat van VeCoZo dan wel langs welke weg zij het BSN hebben verkregen?
Het verbaasde mij ook in de Staatscourant van 3 januari al te lezen dat
het College voor Zorgverzekeringen de verzekeraars verplichtte van elke verzekerde
het BSN in een centrale database op te nemen.Als alle zorgaanbieders aan NEN 7510 voldoen, zou de gegevensbeveiliging
mogelijk acceptabel gewaarborgd zijn. Echter, hoofdinspecteur patiëntenveiligheid
Vesseur van IGZ gaf onlangs aan dat het er in de ziekenhuizen nog bar slecht
mee is gesteld. Is de minister het met deze observatie van de inspectie eens?
Zo ja, wat is hij voornemens te doen? In die situatie kan het BSN immers niet
veilig worden ingevoerd. Voldoen overigens de andere zorgaanbieders buiten
de ziekenhuizen wel aan NEN 7510? Is dit onderzocht? En zo niet, kan de minister
toezeggen, voorafgaand aan invoering van het BSN, dat evenals in de ziekenhuizen
de beveiligingsstatus wordt onderzocht en zodanig op peil gebracht wordt dat
het verantwoord is om het BSN in te voeren in de zorg?Als dit nog niet is gebeurd, vraag ik de minister of het nu het juiste
moment is om een zogenaamde nulmeting in de gehele zorgsector uit te voeren,
waardoor duidelijk wordt of men aan NEN 7510 voldoet alsook waar, in welke
mate en met welke foutenmarges invoering van het BSN al heeft plaatsgevonden.
Deze nulmeting kan dan natuurlijk tevens de basis vormen voor een toekomstige
vergelijking. Een evaluatie zal bij het BSN in de zorg zeker in het verschiet
liggen. Wat is zijn mening over dit voorstel?Omdat te gemakkelijk wachtwoorden aan onbevoegden worden uitgeleend, stelde
de hoofdinspecteur als oplossing voor om toegang tot gegevens in de zorg voortaan
te koppelen aan toegang tot het persoonlijke dossier of de salarisgegevens
van de medewerker/zorgverlener. Onzes inziens laat dit zien dat IGZ absoluut
niet bij machte is, qua capaciteit en middelen, het gebrek aan beveiliging
van de toegang tot zorggegevens aan te kunnen pakken. Ziet de minister dit
ook als een reëel probleem? Wij wel en zo te horen de woordvoerders van
VVD en PvdA ook. Op de sanctiemogelijkheden bij niet voldoen aan de NEN 7510
norm kom ik zo nog terug.In de NRC van 19 januari jongstleden gaf professor Corien Prins aan
discussie over veiligheidsmaatregelen te missen: "Nederlanders vertrouwen
erop dat de overheid in hun belang handelt." In mijn bijdrage aan de
behandeling van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer haalde ik het
voorbeeld aan dat in Israël gegevens van een psychiatrisch casusregister
legaal door de ambtenaar geraadpleegd mogen worden om een besluit te nemen
over bijvoorbeeld de aanvraag van een rijbewijs. Dat zouden wij in Nederland
toch niet doen. Dat overschrijdt onze privacynorm. Maar onze staatssecretaris
van Justitie schrijft eind januari van dit jaar dat zij de Tweede Kamer heeft
toegezegd hen nader te informeren over de mogelijkheden voor koppeling van
het BSN aan informatie over wonen, werk, scholing, uitkering en gezin van
de jeugdigen die de Justitiële Jeugd Instellingen verlaten, ten behoeve
van tijdige informatieoverdracht aan de gemeenten en ter verbetering van nazorg.
Door die Justitiële Jeugd Instellingen wordt overigens, zolang er nog
niet voldoende plaatsen zijn op de gesloten jeugdzorgafdelingen, ook zorg
verleend aan zogenaamde civiel geplaatsten. Het lijkt maar een klein stapje
naar koppeling met BSN van ziektekosten- met levensverzekeringen, die er uiteraard
op gebrand zijn erfelijke, geestelijke en somatische afwijkingen te kennen.In de NRC van 27 november 2007 waarschuwt Frank Kuitenbrouwer dat
bij uitstek de gezondheidszorg, met het medische beroepsgeheim, reden is om
niet te koppelen. En in het blad PM zegt professor Bart Jacobs: "Het
is de centralisatie en de koppeling van digitale dossiers die ons kwetsbaar
maakt. Met het BSN waar straks allerlei dossiers onder komen te hangen kunnen
kleine menselijke fouten of misbruik grote gevolgen krijgen." Zegt het
feit dat wij in Nederland hebben gekozen voor hetzelfde nummer voor bijvoorbeeld
fiscale en zorgzaken en niet voor koppelingsmogelijkheden voor gegevens over
moeder en kind binnen de zorg, niet ook iets over mens- en zorgvisie?Tegen deze achtergrond is mijn fractie in het bijzonder geïnteresseerd
in de reactie van de minister op genoemde bovensectorale koppeling van gegevens
vanuit de JJI's naar gemeenten met behulp van het BSN. Kan de minister toelichten
of, en zo ja hoe, momenteel actieve opsporing en controle plaatsvindt op eventueel
misbruik van het BSN, in het bijzonder voor commerciële doeleinden zoals
in privéklinieken of door verzekeraars van ziektekosten- en levensverzekeringen?
In de nadere memorie van antwoord schrijft de minister bestuurlijke boete
als handhavingsmiddel voor de IGZ in te willen voeren. Is de inspectie hiertoe
voldoende geëquipeerd en bemand? Op welke manier gaan zij dit doen? Of
zou het College bescherming persoonsgegevens dit moeten doen? Beschikt die
daartoe over voldoende menskracht? Kan de minister aangeven of bestuurlijke
boete ook een afdoend middel kan zijn voor de diverse verzekeraars?Naar wij begrepen hebben, kan straks door wetswijziging software eventueel
ook als medisch hulpmiddel worden gezien en door IGZ worden verboden wanneer
het niet voldoet aan de in de Wet op de medische hulpmiddelen vereiste NEN-normen.
Kan de minister toelichten of hier eventueel ook de software in relatie tot
BSN-invoering onder kan vallen?Is over de klachten die tot nu toe bij het BSN-punt zijn gedaan, bekend
om wat voor soort klachten het gaat? Waren er bij de 15 klachten waarover
de staatssecretaris van BZK in haar brief van 5 maart jongstleden sprak
ook klachten over de zorg? Zo ja, wat was de inhoud? Ging het
om privacy en/of veiligheid of om andere aspecten? Wat is ermee gedaan? Wanneer
antwoord op deze vragen vandaag niet mogelijk is, is het dan een idee om klachten
over BSN mee te nemen in de eerder voorgestelde nulmeting? In antwoord aan
de Tweede Kamer naar aanleiding van een brief van de Nederlandse Maatschappij
tot bevordering van Tandheelkunde schetst de minister dat aandacht aan voorlichting
over het BSN in de zorg zal worden besteed met behulp van patiëntenflyers,
posters, advertenties in huis-aan-huisbladen, persberichten et cetera.Kan de minister aangeven of behalve over privacyaspecten ook over veiligheidsaspecten
van het BSN wordt voorgelicht? Ook wordt melding gemaakt van een centraal
benaderbaar loket. Kan de minister aangeven of dit centrale loket al functioneert
en of hierop ook het BSN-punt en CBP zijn aangesloten dan wel andersom?Voorzitter, ten slotte. Mijn fractie is voor vooruitgang, maar wij hebben
kritische vragen over de bijdrage die dit wetsvoorstel daaraan in de zorg
levert. Ook zijn wij kritisch over diverse aspecten van privacy en veiligheid.
Wij zullen daarom aan het einde van het debat onze mening bepalen. Er is dus
nog iets te winnen voor de minister. Het is maar dat hij dat weet.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik voer het woord namens de fracties van de SGP en de ChristenUnie.De hoge vlucht van de medische techniek maakt dat ICT niet meer is weg
te denken uit de gezondheidszorg. Natuurlijk blijft zorg mensenwerk, maar
met behulp van computers en automatisering wordt belangrijke informatie over
de patiënt toegankelijker. Dat is op zich belangrijk. Het is daarbij
echter wel noodzaak dat alle relevante gegevens over de patiënt beschikbaar
zijn op alle plaatsen waar hij zorg ontvangt. Zorgverleners kunnen dan snel
beschikken over de noodzakelijke gegevens. Hierdoor kan het aantal fouten
beperkt blijven en kan ook worden voorkomen dat er dubbele handelingen worden
verricht. Daarnaast kan de kwaliteit van zorg een positieve stimulans krijgen.
In verschillende publicaties die de afgelopen jaren zijn verschenen, wordt
ervan uitgegaan dat er forse kostenbesparingen mogelijk zijn. Helaas ontbreekt
daarbij een deugdelijke onderbouwing. Kan de minister ons hierover informeren?Om de grote slag te kunnen maken zodat de communicatie tussen zorgverleners
optimaal wordt, met alle positieve gevolgen voor de zorgvragers van dien,
is het noodzakelijk dat de invoering van het burgerservicenummer in de zorg
zijn beslag krijgt. Een voorwaarde voor onze fracties om akkoord te gaan met
de invoering van het BSN in de zorg is dat die zorgvuldig moet plaatsvinden.
Worden onrechtmatige gegevensuitwisseling en het mogelijk ongeoorloofd gebruik
van het BSN door bedrijven voldoende afgedekt door de Wet bescherming persoonsgegevens
en de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer? Ik stel deze vraag temeer
omdat nu een beoordelingskader ontbreekt. Wat betekent de invoering van het
BSN in de zorg voor de bestaande systemen die nu al gebruikt worden voor regionale
uitwisseling van patiëntgegevens, tussen bijvoorbeeld een ziekenhuis
en de huisartsen in de regio? Uit recente onderzoeken blijkt dat deze niet
veilig zijn. Zij voldoen dus kennelijk niet aan de huidige standaarden voor
privacybeveiliging.Privacy is voor onze fracties een zwaar punt, zeker als het gaat om uitwisseling
van patiëntgegevens. Nu kan de minister formeel antwoorden dat in het
kader van de invoering van het BSN in de zorg privacy geen primaire rol speelt.
Het BSN is immers een nummer dat op zich geen medische informatie bevat. Het
opnemen van het BSN bij communicatie over een patiënt sec heeft geen
invloed op zijn privacy. Toch bestaat er zorg dat straks met het BSN iedere
zorgverlener bij alle medische gegevens van iedere patiënt kan. Wij verzoeken
de minister nog eens uiteen te zetten waarom die zorg die er heerst niet terecht
is.De vraag die telkens aan de orde komt bij de vele ontwikkelingen in de
zorg is hoe het zit met de positie van de patiënt. Is de patiënt
wel voldoende beschermd? Zijn de rechten van patiënten niet te veel versnipperd,
waardoor het onduidelijk is welke rechten geborgd zijn, in welke wet dat het
geval is en in hoeverre deze wetten elkaar versterken of juist niet? Dit klemt
temeer bij nieuwe ontwikkelingen, zoals het technologiebeleid dat tijdens
het ministerschap van mevrouw Borst in ontwikkeling werd gezet. Zij constateerde
dat de zorg nogal achter liep met het toepassen van ICT. Op haar verzoek publiceerde
de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg de nota "Informatietechnologie
in de zorg". Het advies was: invoering van een chipkaart, verzameling
van alle relevante informatie over patiënten in één elektronisch
dossier en gebruikmaking van de elektronische snelweg. Het is dit advies,
zij het met wijzigingen, waar het nog steeds om draait. Zijn de patiëntenrechten
bij dit proces telkens meegewogen? Wat was de betrokkenheid namens de patiënten
bij dit proces? Hoe gaat dat bij de ontwikkeling en invoering van het epd?Andere voor onze fracties belangrijke punten, zoals het aanwijzen van één
verantwoordelijke voor het oplossen van fouten, de terugkoppeling hiervan
aan de burger en het creëren van één loket voor burgers
die klachten hebben over veiligheid en privacy naar aanleiding van het gebruik
van het BSN, zijn nu formeel opgelost. Hoe dit in de praktijk gaat functioneren,
is nog een vraag. Ik sluit mij aan bij de vragen die hierover al zijn gesteld.Wanneer kan er in de Tweede Kamer worden begonnen met de behandeling het
wetsontwerp inzake het elektronisch patiëntendossier, waarvan wij helaas
geen kennis hebben kunnen nemen? Het is verleidelijk om nu al vooruit te blikken
naar het epd, maar wij zullen ons beheersen. De invoering hiervan zal na de
parlementaire behandeling nog heel veel energie en uithoudingsvermogen vergen.
Zo'n automatiseringsoperatie is geen sinecure.Juist bij de automatisering van patiëntendossiers moet buitengewoon
behoedzaam te werk worden gegaan. Technologie kan een nuttige functie hebben.
Deze kan nuttig zijn voor de directe zorgverlening en ook voor de ondersteunende
processen. Er is echter een andere zijde. Het gevaar is reëel aanwezig
dat de dokter steeds meer als technicus, als ingenieur zal gaan functioneren.
Dan worden menselijke functies en kwaliteiten gezien als meetbare biochemische
en biofysische processen. De mens als machine. Wij zouden zo'n ontwikkeling
een onaanvaardbare verschraling van de relatie tussen zorgverlener en patiënt
vinden. Vanuit onze Bijbelse visie is de mens meer dan zijn lichaam; ziekte
ligt in het mens-zijn ingebed. De dokter heeft niet alleen met de ziekte
van de mens, maar vooral ook met de zieke mens zelf te maken. De dokter gaat
intensief met mensen om in hun zorgen, pijn, nood en dood. Dat moet vooral
zo blijven. Wij hopen niet dat de invoering van het BSN in de zorg een verdere
stimulering zal zijn voor een verdere verschraling van de zo belangrijke relatie
tussen hulpverlener en patiënt. Wat is de visie van de minister hierop?De heer Laurier (GroenLinks):Voorzitter. Vandaag behandelen wij in deze Kamer het wetsvoorstel inzake
invoering van het burgerservicenummer in de zorg. Als het gaat om een dergelijk
centraal nummer, dat uniek aan iedere burger is toegekend, zijn nogal wat
burgers ambivalent. Dat is begrijpelijk, want over het algemeen dient een
dergelijk nummer in de praktijk meerdere doelen. Het zou als eerste de burger
moeten dienen. Dat het om een servicenummer gaat, draagt deze verwijzing al
in zich. Er mag natuurlijk geen verwarring bestaan over het medisch dossier,
wat begint bij het vaststellen van de juiste identiteit. Dat er geen twijfel
bestaat dat deze medische gegevens bij deze betrokkene horen, is daarbij een
evident eerste begin. Het meerdere malen moeten verstrekken van dezelfde gegevens
aan steeds weer een andere professional, is bovendien voor veel burgers een
gruwel en een aanzienlijke belasting. Dit geldt ook voor – dat is een
variant op hetzelfde thema – het steeds weer opnieuw geïndiceerd
moeten worden op grond van gegevens die toch al bekend zijn. Het BSN kan een
belangrijke bijdrage leveren aan het verlichten van een aantal zaken.Als tweede heeft een centraal nummer, dat aan jouw persoon gekoppeld is,
ook iets beheersends in zich. Jouw unieke identificatie betekent ook dat de
over jou als persoon bekende informatie gekoppeld kan worden en dus gebruikt
door de overheid en daaraan gelieerde instellingen en instanties. Hoe wordt
die informatie vervolgens gebruikt en hoe controleer je dat als individuele
burger? Een voorbeeld daarvan maken we op dit ogenblik mee in de sociale zekerheid.
Om de meervoudige aanvraag van gegevens in de sociale zekerheid te vermijden,
wordt een digitaal klantdossier (DKD) ingevoerd. Je zou zeggen: een dienende
functie. Voor veel cliënten in de sociale zekerheid, die geconfronteerd
worden met dezelfde of net even andere vragen in de uitvoering van de sociale
zekerheid, is dat een zegen. Echter in de praktijk blijken daaraan zogenaamde
risicoprofielen te worden toegevoegd om fraude tegen te gaan. Nou is er niets
tegen het tegengaan van fraude. Sterker nog, voor veel mensen die gebruikmaken
van de sociale zekerheid is dat ook van groot belang. Als aan de andere kant
die profielen onzichtbaar zijn voor betrokkene, als soms het hebben van een
specifiek beroep, bijvoorbeeld stukadoor, al een reden is om een bepaalde
code opgeplakte te krijgen die buiten het zicht van de ene naar de andere
uitvoerder, professional of zorgverlener gaat, dan slaat die zeggen al snel
om in een vloek.Kan de minister garanderen dat de koppeling van gegevens die het burgerservicenummer
mogelijk maakt, niet leidt tot het toevoegen van niet medische gegevens of
zoiets als risicoprofielen? En kan de minister garanderen dat alle gegevens
die door het burgerservicenummer toegankelijk worden, ook door de cliënt
ingezien kunnen worden? Kan de minister voorts waarborgen dat dit, wanneer
betrokkene in gesproken of geletterde zin daartoe niet in staat is, dit ook
mogelijk is door een vertrouwenspersoon?Als derde is bij zo'n centraal nummer natuurlijk de vraag aan de orde
in hoeverre een dergelijk nummer niet belastend is of extra drempels opwerpt.
Mag ik dat anekdotisch toelichten? Het sofinummer, basis voor het burgerservicenummer
in de zorg, heeft soms tot merkwaardige problemen geleid. Zo vertelde een
vooraanstaand vertegenwoordiger in de uitvoering van de sociale zekerheid,
iemand die zeker niet bureaucratisch onvaardig genoemd mag worden, dat het
regis­treren van een tweeling met dezelfde voorletter, uiteraard met dezelfde
achternaam, op dezelfde dag geboren, in dezelfde plaats, vrijwel ondoenlijk
is. Een van de tweeling kon in dit geval een sofinummer krijgen. Uniek? Nee,
want hetzelfde signaal kreeg ik van een ondersteuner bij de belastingaangifte
en daarbij ging het overigens niet eens om pasgeboren baby's.Cruciaal hierbij is misschien niet dat het moeilijk is de officiële
registratie rond te krijgen, hoewel het begrip "service" hierbij
wel een heel cynische bijklank heeft gekregen. Registratie is immers een voorwaarde
voor het verkrijgen van rechten. Het unieke identificatienummer, door en voor
de overheid verkregen, loopt het risico, als het niet goed werkt, een belemmering
te worden voor toegang tot bepaalde rechten.Dit leidt mijn fractie tot de volgende vragen aan de minister. Wat nu
als er onverhoopt iets misgaat bij het verkrijgen of verwerken van het burgerservicenummer?
Welke consequenties heeft dat dan voor de zorg van betrokkene? Kan de minister
garanderen dat geen burger daarmee het recht op zorg onthouden wordt? Hoe
garandeert de minister de toegang tot de zorg van hen die geen Nederlands
staatsburger zijn, maar wel recht hebben op zorg?In dit verband heb ik overigens nog een bijzonder punt van aandacht. In
de voorgestelde wet is er een mogelijkheid om medisch noodzakelijke zorg te
verlenen voor hen, van wie het burgerservicenummer niet of niet direct kan
worden vastgesteld. Terecht, zo zal de reactie zijn, maar in het verleden
heeft juist de betekenis van "noodzakelijke zorg" bij illegalen
nogal eens aanleiding gegeven tot verwarring bij de professionals. Wat is
namelijk precies noodzakelijke zorg? Wat betekent het begrip "noodzakelijke
zorg" naar de mening van de minister?Als het gaat om de toegang tot zorg via het burgerservicenummer, is natuurlijk
ook de vraag aan de orde, wat de mogelijkheden zijn, wat de macht is van de
burger, als er ergens in dat systeem een fout is gemaakt of opgetreden. Wat
is dan eigenlijk de doorzettingsmacht van de burger om dat feitelijk recht
te zetten? Graag een overtuigende toelichting op dit punt van de minister.Als vierde element van de ambivalentie van de burger is de vraag naar
mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik door derden van de kennis die door
het ene centrale nummer verkregen wordt. Schending van de privacy kan daarbij
aan de orde zijn. Wie de discussie rond het burgerservicenummer en de sectorale
toepassing daarvan in de zorg gevolgd heeft, zal het niet zijn ontgaan dat
het College bescherming persoonsgegevens (CBP) in verschillende fasen intensief
bij de discussie betrokken is geweest. Op tal van punten en tal van momenten
bleken er verschillen van inzicht met de minister te bestaan.
Zou de minister kunnen toelichten, waar op dit moment nog verschillen van
inzicht bestaan tussen hem en het CBP en waarom hij tot een ander oordeel
is gekomen dan dit op dit punt zo belangrijke adviescollege?Een belangrijke afweging bij de toepassing van door de overheid aan burgers
verstrekte individuele nummers is de balans tussen de vier hiervoor genoemde
elementen: waar dient het de burger; waar beheerste het de burger; waar belast
of belemmert het de burger; in hoeverre draagt het het risico in zich dat
de burger wordt misbruikt. Dat is geen statische balans. Nog een minstens
even relevante vraag is, in hoeverre zekerheden zijn ingebouwd dat de balans
in de loop der tijd niet verschuift, dus dat de dienende taak niet verschuift
naar beheersing, belasting of belemmering. Te vaak is bureaucratie met als
dienende taak naar de burger, vervallen naar bureaucratisme. Graag zou mijn
fractie op dit punt geruststellende, maar vooral overtuigende woorden van
de minister horen. Mijn fractie wacht de antwoorden van de minister met belangstelling
af.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Taal is ons belangrijkste communicatiemiddel. In taal gebruiken
we conventies om elkaar te begrijpen. Zo kunnen we de betekenis van woorden
en uitdrukkingen vaststellen. Met behulp van ICT kunnen we de communicatie
sneller en meer doelgericht laten verlopen. Daartoe hebben we conventies van
een andere soort nodig: standaarden en protocollen. Zo kunnen we de mogelijkheden
van ICT uitbuiten en fouten vermijden met als resultaat een betere, meer nauwkeurige
en snellere dienstverlening.Een van de standaarden die we daarvoor hebben vastgesteld, is het burgerservicenummer
(BSN) voor de dienstverlening van de overheid aan de burger. In de zorgsector
hebben we ook een dergelijke standaard nodig met als doel een verhoging van
de kwaliteit en van de efficiency van de communicatie.Het gaat trouwens om een oud plan van de regering: in 1991 werd al het
voornemen geuit een zodanige opslag van persoonsgegevens in de zorg te bewerkstelligen
dat er minder persoonsverwisselingen zouden plaatsvinden en informatie beter
kan worden gedeeld tussen zorginstellingen.Als het nu aan de orde zijnde wetsvoorstel is aangenomen en als volgende
stap de wet op het Elektronisch Patiënten Dossier in werking is getreden,
kan een huisarts, een specialist of een verloskundige met een klik van de
muis beschikken over de totale ziektegeschiedenis en het medicijngebruik van
de cliënt. Hierdoor wordt het mogelijk een betere anamnese te bepalen
en een betere diagnose te stellen. De zorg wordt ook beter en efficiënter
georganiseerd. Daarom staan nut en noodzaak van het BSN en in het vervolg
daarop van het elektronisch patiëntdossier wel vast.Alleen: het BSN – en zeker de tweede stap, het epd – kent
naast voordelen ook gevaren. De systemen kunnen foutief worden gehanteerd
of met virussen worden besmet. We werken bovendien met persoonsgegevens en
die kunnen ook verkeerd worden gebruikt. Er is een reëel gevaar van identiteitswisseling,
of zelfs – na opzet – van identiteitsfraude. Men kan natuurlijk
ieder instrument dat voor een goed doel is ontworpen en gemaakt, ook misbruiken,
of het nu een mes, een auto of zelfs een film is. Gelet op de grote bij een
zorginformatiesysteem betrokken belangen zullen we waarborgen moeten vaststellen
voor een goed en zorgvuldig gebruik en maatregelen voor de bescherming van
de persoonsgegevens van de betrokken cliënten. Er is een toetsingskader
nodig dat bestaat uit wettelijke normen.Alleen op een wettelijke basis kan bij een ongeclausuleerd gebruik van
standaarden en koppeling van bestanden worden ingegrepen. Voor de ICT in de
zorg zijn we bezig daartoe een gelaagd normenkader te maken. Er zijn de materiële
normen van de Wet bescherming persoonsgegevens, transparantie en doelbinding,
proportionaliteit en beveiliging. Daarnaast gelden bepaalde materiële
normen voor zorgvuldig gebruik van de Wet op het burgerservicenummer, zoals
de identificatieplicht, de notificatieplicht en de beperking van de koppeling
bij bijzondere omstandigheden.Bovendien zijn er de eisen van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst:
er moet een behandelrelatie zijn met voorschriften voor dossiervorming, bewaarplicht,
inzage- en correctierecht en geheimhoudingsplicht. Dan vinden we in het onderhavige
wetsvoorstel nog specifieke normen voor de zorgsector, zoals identificatie,
authenticatie of verificatie, autorisatie, logging en toezicht. In antwoord
op de vragen van het CDA in het voorlopig verslag is in de memorie van antwoord
uiteengezet hoe deze voor de zorgsector specifieke normen zijn geëxpliciteerd
en voor de verschillende colleges die met toezicht zijn belast, zijn uitgewerkt.Deze normen vormen het toetsingskader. Zij stellen de eisen aan de gebruikers
en geven de voorwaarden aan voor de zorgvuldigheid om de privacy en de veiligheid
te waarborgen. Ik heb ook in dit debat weer gemerkt dat het belangrijk is
dat daarover geen verwarring meer bestaat. Ik heb expres ook niet een serie
casusposities met specifieke gevaren en fouten ten tonele gevoerd. Op mijn
tafel ligt het buitengewoon interessante boek Medische geheimen van Karin
Spaink, een bekwame auteur die wijst op deze gevaren. Zij geeft ook waarschuwingen
wat men kan doen om die te voorkomen of in ieder geval zo veel mogelijk te
beperken.Als ik dit kader voor zorgvuldig gebruik van het BSN in de zorg overzie,
is met nut en noodzaak en de proportionaliteit van de maatregelen –
de kosten/batenprognoses zijn positief, al geef ik de heer Van den Berg toe
dat hiervan een wel heel globaal beeld is geformuleerd – nu ook de mogelijkheid
tot effectieve controle gegeven. Hiermee is aan drie van de criteria voldaan,
die onlangs bij de door de vaste commissie voor Justitie georganiseerde expertmeeting
zijn geformuleerd om te beoordelen of een juiste afweging is gemaakt tussen
het belang van overheid, zorgaanbieders en zorgverzekeraars aan de ene kant
en de burger/cliënt/patiënt aan de andere kant.Kanttekening verdient nog wel bij de mogelijkheid tot controle door de
drie daartoe aangewezen autoriteiten dat deze ook de kans krijgen om voldoende
audits te doen bij de spelers in het veld. Er zijn nu normen – ik heb
ze om duidelijkheid voor de praktijk te scheppen nog eens opgesomd –
maar er moet ook menskracht zijn om effectief aan deze normen te toetsen.
Hoe denkt de minister daaraan bij te dragen?Trouwens, de hele serie over diverse regelingen verspreide patiëntenrechten
zou eens in een handzaam overzicht, een soort statuut voor
de patiënt, moeten worden gepresenteerd. Ik ben benieuwd wat de minister
van die gedachte vindt.Twee criteria voor de legitimatie van een overheidsinformatiesysteem heb
ik nog niet besproken. In de eerste plaats gaat het dan om een privacy impact
assessment. Dit betekent, dat bij het opbouwen van het informatiesysteem mogelijke
knelpunten met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
moeten worden verkend en geanalyseerd. Kan de minister aangeven dat hij bij
de uitwerking van de vervolgstappen, dat wil zeggen bij het epd in de verschillende
onderdelen en varianten daarvan, daaraan heeft gewerkt of daaraan zal werken?
Hier geldt immers "code is law", de architectuur van het informatiesysteem
zal het gedrag van de gebruiker gaan bepalen. In de code – de programmatuur
in ruime zin – zijn privacyvriendelijke of -vijandige elementen in te
bouwen. Daar moet aandacht aan worden geschonken. Ik wijs hier met name op
de zogenaamde Privacy Enhancing Technologies. Dat zijn softwareagents, virtuele
schildwachten bij informatiestromen. Graag hoor ik de visie hierop van de
minister. Dit zijn namelijk geautomatiseerde instrumenten die onterechte koppelingen
kunnen voorkomen.Ten slotte sta ik stil bij de noodzaak van een review. Na korte tijd zal
moeten worden bezien of de techniek werkt en of de mensen die techniek kunnen
hanteren. Er zal na enige tijd een onderzoek moeten plaatsvinden naar vervuiling
van bestanden. Er zal een overzicht moeten worden gegeven van een mogelijk
herstel van systeemfouten die op allerlei plaatsen in het hele informatiesysteem
kunnen voorkomen. Hoewel het niet direct voor dit wetsvoorstel geldt, zal
voor de vervolgwetten in de sector van de volksgezondheid moeten worden overwogen
een horizonbepaling op te nemen. Een kritisch onderzoek van een bij de wet
in het leven geroepen informatiesysteem enige jaren na de start daarvan is –
algemeen gesproken – een noodzakelijke eis.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. De heer Franken stelt enerzijds dat na korte tijd al bekend
moet zijn wat de vervuiling is. Ik kan mij voorstellen, gelet op de risico's
van fouten voor de veiligheid, dat het dan wellicht om minuten gaat. Anderzijds
heeft de heer Franken het over enige jaren, in die zin dat dit enige jaren
na de start bekend moet zijn. Kan hij meer duidelijkheid geven over de tijdspanne?
Begrijp ik goed dat de heer Franken het met mij eens is dat een nulmeting
van belang is om te weten of de foutenmarge toeneemt? Als je niet beschikt
over een nulmeting, hoe kun je dan nagaan of de vervuiling na enige tijd is
toegenomen?De heer Franken (CDA):Als je met een nieuwe standaard begint, valt het niet mee een nulmeting
uit te voeren over een heel breed systeem. Je moet erachter zien te komen
of sprake is van fouten als er klachten worden ingediend. Dan moet je bezien
of die klachten niet repeterend zijn. Dit systeem kent miljoenen casusposities.
Het valt niet mee om dat door te spitten op fouten. Het is gewoon mensenwerk.
Bij ieder informatiesysteem worden fouten gemaakt. Die moeten zoveel mogelijk
worden weggenomen, maar in ieder computerprogramma komen bugs voor. Als je
die weghaalt, ontstaan elders weer nieuwe. Het is dus een voortdurend proces
om dat te blijven bestrijden.Met behulp van een review en een onderzoek om vervuiling van bestanden
te controleren, een jaarlijkse bestandscontrole, kun je zien of er mensen
in het systeem staan die het land al lang hebben verlaten en te kennen hebben
gegeven nooit meer te willen terugkomen, of mensen die wellicht zijn overleden.
Misschien staan er mensen in die nog niet geboren zijn. Dat weet je niet,
maar daar moet je dan naar kijken. Dat bedoel ik met een vervuild bestand.Mevrouw Ten Horn (SP):Wij weten allemaal wat een vervuild gemeentelijk basisadministratiesysteem
in rampsituaties, neem de Bijlmerramp, kan veroorzaken. Dat heeft onderzoek
ook uitgewezen. Wij kennen tevens de foutenmarge bij het gemeentelijk basisadministratiesysteem.
Niet elk dossier kan worden onderzocht, maar tegenwoordig kun je met allerlei
statistieken en steekproeven toch wel een nulmeting doen? Als je een review
wilt, neem ik aan dat in het administratiesysteem van doodsoorzaken ook een
wijziging in de antwoordmogelijkheden moet worden aangebracht.De heer Franken (CDA):Dat is juist, maar nu discussiëren wij over de omvang. Wij zijn het
erover eens dat zo'n review en een periodieke controle op vervuiling van bestanden
moeten plaatsvinden. Daar heb ik de term "een korte tijd" niet voor
willen hanteren. Ik heb gezegd dat moet worden bezien of de techniek werkt
en of de mensen de techniek kunnen hanteren, want wij werken met mensmachinesystemen.
Laten wij ons daar heel goed van bewust zijn. Het ligt niet altijd aan het
apparaat. Het ligt ook vaak aan degene die het mes in zijn vuisten pakt.Voorzitter. Ik zie het antwoord op de gestelde vragen gaarne tegemoet.De heer Yildirim (Fractie-Yildirim):Voorzitter. Ik ben als laatste in de rij van sprekers begonnen met het
optellen van de vragen en constateringen, eerst die van mevrouw Swenker. Ik
kwam tot 20 vragen, maar toen ben ik gestopt met tellen. Dat geeft wat mij
betreft aan hoe discutabel dit onderwerp is. Wij hebben bezwaar tegen de invoering
van het burgerservicenummer in de zorg, want de burger wordt daar niet beter
van. Het gaat meer om controle en registratie. Het gaat erom te voorkomen
dat onverzekerden en vreemdelingen in aanmerking komen voor medische hulp,
maar dat stelt ons teleur, want dit kan leiden tot illegale praktijken. Mensen
die financieel draagkrachtig zijn, kunnen buiten dit registratiesysteem alsnog
medische zorg inroepen, terwijl andere mensen dat financieel niet kunnen opbrengen.De invoering van het voorstel gaat ook veel geld kosten. Een en ander
brengt veel administratieve lasten en bureaucratie met zich. De overheid is
tegen bureaucratie, maar op deze manier wordt die in stand gehouden. Wij vragen
ons voorts af of het registratiesysteem democratisch controleerbaar is. Wat
zijn de gevolgen voor de privacy? Heeft de invoering van het burgerservicenummer
ten doel het verlenen van service aan de burger, of is het meer een controlesysteem?
Een voorbeeld. Een mevrouw komt in het ziekenhuis en haar wordt
direct gevraagd of zij legaal in Nederland is en of zij beschikt over verzekeringspapieren.
Pas daarna wordt naar de wond van deze mevrouw gekeken. Die ontwikkeling binnen
de zorg kan ertoe leiden dat een burger die zich legaal in Nederland bevindt
en goed is verzekerd, de zorg langzaam, maar zeker gaat mijden. Ik neem echter
aan dat het niet de bedoeling is dat het die kant met de zorg in Nederland
op gaat.Ik wijs er verder op dat op basis van het sofinummer van de individuele
burger al heel veel koppelingen met verschillende instanties mogelijk zijn.
Dat geldt ook voor veel patiënten in de zorg. Het gaat dus niet aan om
alleen illegalen, vreemdelingen, mensen die niet goed of niet zijn verzekerd,
te weren van de zorg. Wij stellen daarom voor, een aantal aspecten van dit
voorstel mee te nemen bij de ontwikkeling van het elektronisch patiëntendossier
en het daarbij te laten.De voorzitter:Ik schors de vergadering conform de Kameragenda, maar mede op verzoek
van de minister, tot 16.45 uur. Ik neem aan dat de minister – gelet
op de extra tijd – de Kamer wil voorzien van kwalitatief dermate goede
antwoorden dat de leden geheel tevreden en blij weer huiswaarts kunnen keren.De vergadering wordt van 15.14 uur tot 16.45 uur geschorst.Minister Klink:Voorzitter. Dank u wel dat u mij hebt toegestaan om mij anderhalf uur
in plaats van een uur lang voor te bereiden. Wat één nummer
al niet teweeg kan brengen! Dat zal niet alleen voor mij gelden, maar ook
voor de woordvoerders. Er hangt namelijk heel veel met dat ene nummer samen.
Het is een heel belangrijk wetsvoorstel, gegeven de voordelen, maar ook de
vraagstukken die het met zich brengt. Daarop zal ik natuurlijk uitvoerig terugkomen.Het gebruik van één nummer in de gezondheidszorg is met
name in dit tijdperk van elektronisch uitwisselen een voorwaarde om efficiënt
en betrouwbaar goede zorg te kunnen leveren. Ik zeg dit direct in de richting
van de heer Van den Berg, die aan het einde van zijn betoog uitdrukkelijk
opriep om niet de techniek te laten heersen over de zorg, maar om deze dienstbaar
te laten zijn aan de zorg. Het moet uiteindelijk om de mens die zorg nodig
heeft gaan en blijven gaan. Je zou dit soms bijna vergeten als je de techniek
induikt. Hierom is het echter wel allemaal begonnen en hierom dient het begonnen
te zijn.Met de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer, die op 10 juli
2007, inmiddels alweer dik een half jaar geleden, door de Eerste Kamer is
aangenomen, is het burgerservicenummer als zodanig geïntroduceerd. Het
nummer is – en daarmee vertel ik u niets nieuws – gelijk aan het
sociaal-fiscaal nummer, maar het zal breder gebruikt kunnen worden. De Wabb
maakt het mogelijk om ook buiten de overheidsorganisaties het BSN te gebruiken.
Dit wetsvoorstel is zo belangrijk omdat het de basis legt voor het gebruik
van het BSN in het domein van de gezondheidszorg.Ik kom even terug op de vraag wat de voordelen van het BSN zijn, welke
voordelen de patiënt en anderen aan dit wetsvoorstel kunnen ontlenen.
Belangrijk voor een goede kwaliteit in de zorg is dat de juiste gegevens van
cliënten op het juiste moment tijdens het zorgproces beschikbaar zijn.
Het gebruik van een uniek persoonsnummer in de zorg scheelt simpelweg fouten.
Van verschillende zijden is dit gememoreerd. Ook bij diegenen die kritische
vragen hebben gesteld over dit wetsvoorstel stond dit wel centraal. De wens
van innovatie is er in het algemeen. De inbedding en de waarborgen die daarmee
gemoeid zijn, zijn daarbij natuurlijk wel buitengewoon belangrijk. Mevrouw
Ten Horn maakte dit op pagina drie van haar betoog al duidelijk. Het BSN scheelt
wel fouten, wat een belangrijke bijdrage levert aan de verbetering van de
gegevensuitwisseling in de zorg.Het tweede voordeel van het BSN is dat het voorkomt dat patiënten
telkens dezelfde gegevens moeten doorgeven. In het boekje dat ik onlangs kreeg,
geschreven door wijlen de heer Kuijer, hij was kankerpatiënt, stonden
zeer persoonlijke aanbevelingen, ook aan mijn adres. Dit laatste is natuurlijk
toevallig, omdat ik nu toevallig de minister van VWS ben. Anders had daar
een andere naam gestaan. Ik werd in deze hoedanigheid aangesproken om iets
te regelen waardoor hij niet telkens, bij elke specialist, dezelfde gegevens
moest melden en vervolgens doodmoe was doordat sommige dingen telkens opnieuw
moesten worden doorgegeven. Met dit wetsvoorstel wordt een belangrijke stap
in de richting van die gegevensuitwisseling gezet.Een verkeerde koppeling van bepaalde gegevens aan personen door verkeerde
spelling, naamsverwisselingen of dubbelingen kan nu leiden tot fouten. Het
voorbeeld van Jansen en Jansen werd al even gegeven, althans iets van die
strekking. Dokter A denkt het bijvoorbeeld over J. Jansen te hebben en dokter
B over M. Jansen. Dat soort verwisselingen komt nu voor. Deze leiden tot medische
fouten. Het is een speerpunt van het huidige kabinetsbeleid. Ook dat zou denk
ik bij elke andere minister het geval geweest zijn. Veiligheid staat bovenop
en bovenaan. ICT kan daaraan een buitengewoon belangrijk bijdrage leveren.
Deze kans moeten wij niet aan ons voorbij laten gaan.Wat betreft de administratieve lasten geldt dat het gebruik van het BSN
de efficiency en het administratieve proces verbetert en vereenvoudigt, onder
andere het declaratieverkeer. Ook draagt de invoering van het BSN bij aan
de bestrijding van identiteitsfraude. Bovendien is het gebruik van het BSN,
verschillenden van u hebben daaraan gerefereerd en er vragen over gesteld,
een voorwaarde voor het invoeren van het zogenaamde elektronisch patiëntendossier.
Mevrouw Swenker heeft daarover een aantal vragen gesteld. Ik zal daarop zo
meteen terugkomen.Als het BSN in de zorg is ingevoerd, kunnen wij tegelijkertijd beginnen
met de uitrol van het epd. Momenteel lopen de pilots. Die uitrol zal wat ons
betreft dit jaar plaatsvinden. Het elektronisch patiëntendossier stelt
geautoriseerde zorgverleners die een behandelrelatie hebben met een patiënt –
ik benadruk dat er een behandelrelatie met een patiënt moet zijn –
in staat om medische gegevens van patiënten op landelijke schaal elektronisch,
efficiënt en betrouwbaar met elkaar uit te wisselen. Het BSN heeft daarin
een spilfunctie. Voor burgers is het een voordeel dat voor het BSN is gekozen
en niet voor sectorspecifieke nummers. Ik zeg dit ook tegen de woordvoerder
van de SP. Wij hebben niet gekozen voor sectorspecifieke nummers, op grond
van het feit dat één nummer vervolgens ook voor de patiënt zelf, voor de burger, buitengewoon handig is, en dat je niet voortdurend
zit met het probleem van de omnummering, waarmee ook fouten gemoeid kunnen
zijn. Ik kom daarop zo meteen terug als ik nader zal ingaan op de vragen van
mevrouw Ten Horn.Mevrouw Swenker (VVD):De minister noemt heel uitdrukkelijk het woord "behandelrelatie".
Een aantal mensen die zorg verlenen in de "care" heeft niet wat
je noemt een echte behandelrelatie. Wat moet ik onder dit begrip verstaan?
Is een verzorgende die thuiskomt in de thuiszorg een behandelrelatie of niet?Minister Klink:Als er een persoonlijke relatie is tussen de zorgverlener aan de ene kant
en degene die zorg ontvangt aan de andere kant, is er sprake van een behandelrelatie.Mevrouw Swenker (VVD):U vat dat begrip dus heel breed op.Minister Klink:Ja, maar ik zeg daar uitdrukkelijk bij dat er wel een persoonlijke zorgrelatie
moet zijn tussen twee personen. Dan ben je geautoriseerd. Het gaat dan trouwens
om de nadere invulling van datgene wat wij bij het epd gaan regelen. Dit staat
een beetje los van het BSN, althans in de zorg. Desalniettemin moet er wel
een behandelrelatie zijn, een-op-een tussen die persoon en de betrokkene.Mevrouw Swenker (VVD):Dus de boekhouder in het ziekenhuis is niet geautoriseerd omdat hij geen
behandelrelatie heeft?Minister Klink:Die heeft geen behandelrelatie.Mevrouw Swenker (VVD):Een verzorgende in de thuiszorg zou in beginsel wel een autorisatie hebben.
Ik ga er dan van uit dat er niet iedere dag een andere thuiszorger komt. Dat
is dan het volgende probleem.Minister Klink:Voor zover er een BIG-registratie plaatsgevonden heeft, valt hij onder
de kring van degenen die een behandelrelatie kunnen hebben.Mevrouw Swenker (VVD):En als de betrokkene geen BIG-registratie heeft?Minister Klink:Dan is men niet gerechtigd om de gegevens van het epd in te zien.Mevrouw Swenker (VVD):Mensen die niet BIG-geregistreerd zijn, kunnen dus nooit een UZI-pas krijgen?Minister Klink:Nee, ze krijgen geen UZI-pas. Zij vallen niet onder de kring van geregistreerden
en dus staan zij niet in het register en dus krijgen zij geen UZI-pas.Mevrouw Swenker (VVD):Hierdoor wordt een raad van bestuur van een organisatie dus ingeperkt.
Kennelijk mag deze raad bepalen wie een UZI-pas krijgt. Hij mag deze nooit
aan niet-BIG-geregistreerden geven.Minister Klink:Nee, dat mag niet.Mevrouw Ten Horn (SP):Hoe zit het met een via het persoonsgebonden budget ingehuurde BIG-geregistreerde
behandelaar?Minister Klink:Ik wil daarop in tweede termijn graag terugkomen. Ik kan u echter wel
melden dat het de regel is dat als er sprake is van een behandelrelatie door
een BIG-geregistreerde en van een persoonlijke relatie met de betrokkene,
medische gegevens, voor zover relevant, ingevoerd kunnen worden in het patiëntendossier.Mevrouw Ten Horn (SP):Dit betekent dus dat een mantelzorger dit ook kan doen, als de partner
toevallig een BIG-geregistreerd persoon is, als die mantelzorger is en BIG-geregistreerd.Minister Klink:En voor zover het gaat om een behandelrelatie.Mevrouw Ten Horn (SP):Ja, ik heb het over een mantelzorger.Minister Klink:Ik weet niet in hoeverre mantelzorg behandelen is, maar het moet om een
behandelrelatie gaan tussen betrokkenen.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik denk dat wij dit nog verder moeten definiëren als ik dit zo beluister.Minister Klink:Ik kom hierop graag terug in het kader van de Wet op het epd. Dit zijn
de hoofdregels die gelden voor de vraag of men toegang kan krijgen tot het
epd via het landelijke schakelpunt en of men vervolgens ook gegevens kan toevoegen
aan het medische dossier van de betrokkene. Overigens geldt via de informatieprotocollen
ook nog eens dat je niet over de hele linie en alle aspecten van de zorg toegang
kunt krijgen. Voor zover het de toegankelijkheid van de informatie betreft,
gaat het om een gekwalificeerde behandelrelatie.Laat ik meteen een voorbeeld noemen, dan is daarmee een misverstand, voor
zover het een misverstand is, uit de wereld. De gegevens die een huisarts
toevoegt aan het elektronisch patiëntendossier kunnen niet worden opgevraagd
door een fysiotherapeut. Tussen de verschillende behandelaars zitten namelijk
schotten. Er moet een natuurlijke relatie zijn tussen de behandelrelatie en
de informatie die voor die behandelrelatie relevant is. Dit zal in het informatieprotocol
worden opgenomen. Dit geldt echter nogmaals allemaal voor het epd. Dit schermt
nieuwsgierigen die niets met de informatie van doen hebben in zekere mate
af.Mevrouw Swenker (VVD):Het is mogelijk dat de huisarts gegevens heeft opgeslagen die een fysiotherapeut
nodig heeft om een patiënt te behandelen. Die mag hij wel inzien?Minister Klink:Nogmaals, dit geldt allemaal in het kader van de Wet op het epd. Wij zullen
er protocollen voor maken, maar de hoofdregel is dat je niet zomaar informatie
kunt bereiken die niet voortvloeit uit de specifieke behandelrelatie die je
met een patiënt hebt. Overigens geldt dit ook voor de autorisatie van
de patiënt; als die een huisarts vraagt om autorisatie om gegevens in
te zien, dan kan het wel, maar er zijn schotten.Mevrouw Swenker (VVD):En het geldt ook voor de apotheker? Dat leek mij nu juist niet zo te moeten
zijn.Minister Klink:Ik zal er nader op ingaan in het wetsvoorstel voor het epd, dat ik binnen
twee weken bij de Tweede Kamer zal indienen. Nu gaat het meer om de hoofdlijnen.
Die houden in dat er een behandelrelatie moet zijn, maar dat betekent nog
niet dat een zorgverlener het hele medische dossier kan inzien. Nee, het gaat
om toegang tot gekwalificeerde gegevens.Het is voor burgers een voordeel dat voor het BSN en niet voor een apart
zorgnummer is gekozen. Burgers zijn al bekend met het BSN en het staat al
op het paspoort, het rijbewijs en de identiteitskaart. Dit maakt verificatie
en identificatie eenvoudig mogelijk en het voorkomt ook risico's die voortvloeien
uit omnummering en dergelijke. Daarom is het nuttig om één,
uniek persoonsnummer te hanteren, dat echter alleen gebruikt mag worden als
het veilig en zorgvuldig wordt gedaan. Dit regelen wij in deze wet.Door het gebruik van één persoonsnummer verminderen de administratieve
lasten in de zorg en wordt het mogelijk, gegevens aan elkaar te koppelen als
dat nodig is. Maar er kan ook een onbehaaglijk gevoel ontstaan bij een koppeling
van gegevens die burgers niet ten goede komt, zoals wanneer een hypotheekverstrekker
oneigenlijk aan de haal gaat met medische gegevens.Het gebruik van het nummer verandert niets in de bestaande wet- en regelgeving
over het uitwisselen van gegevens tussen verschillende partijen, zoals de
Wet bescherming persoonsgegevens, die oneigenlijk gebruik verbiedt, en de
WGBO, waarin een behandelrelatie verondersteld wordt die een geheimhoudingsplicht
voor medische gegevens met zich brengt. Verzekeraars hebben een gedragscode
voor het verwerken van persoonsgegevens, waaraan zij zich moeten houden; artsen
hebben een geheimhoudingsplicht op grond van de WGBO. Daarbij bevat de Wet
BSN in de zorg de voorschriften die nodig zijn om te bewerkstelligen dat er
goed gebruikgemaakt wordt van dit nummer. Wij willen dit via deze wetgeving
garanderen. De wet bevat ook de kaders voor het gebruik van het nummer.Er worden in de wet vier zaken geregeld. In de eerste plaats gaat het
om een verplichting voor de zorgaanbieder, de zorgverzekeraar en het indicatieorgaan
om het BSN in de eigen administratie op te nemen. Verder wordt het verplichte
gebruik van het BSN bij het onderling uitwisselen van patiëntgegevens
geregeld. Ook bevat het voorstel een regeling voor de verplichte verificatie.
En in de vierde plaats wordt er voorzien in een vergewisplicht voor al bekende
patiënten: is de persoon in de spreekkamer degene voor wie hij zich uitgeeft
en behoren bepaalde gegevens ook bij die persoon? Voor nieuwe patiënten
geldt een uitgebreide identificatieplicht. De vergewisplicht, waarnaar mevrouw
Swenker vroeg, is dus een uitvloeisel van de identificatieplicht die in dit
wetsvoorstel is opgenomen. Ik heb niet kunnen achterhalen in hoeverre de Zorgverzekeringswet,
de AWBZ en de Identificatiewet zo'n verplichting kennen – volgens mij
kun je hier vraagtekens bij zetten – maar krachtens deze wet is deze
plicht er wel. De vergewisplicht is een uitvloeisel van de identificatieplicht,
zoals ik al aangaf, en die mag niet in mindering worden gebracht op de identificatieplicht.
Het is een vorm van identificatie.Mevrouw Swenker (VVD):Mag ik hieruit opmaken dat de wet in beginsel een identificatieplicht
kent, maar dat de zorgverlener kan volstaan met het zich vergewissen van de
identiteit van de patiënt als hij die al kent? Ik heb de indruk dat de
vergewisplicht iets anders is dan de identificatieplicht; wat geldt er nu?Minister Klink:Je moet er zeker van zijn dat de patiënt die je voor je hebt, gekoppeld
kan worden aan de persoonsgegevens waarover je beschikt. De gegevens van de
persoon moeten dus overeenkomen met de gegevens die aan het BSN gekoppeld
zijn. De zorgverlener moet zich hiervan verzekeren; als hij twijfelt, geldt
een vergaande identificatieplicht in die zin dat de patiënt daadwerkelijk
zijn identiteitspapieren moet laten zien. Als een specialist in het ziekenhuis
de patiënt kent, kan hij volstaan met zich ervan te vergewissen of het
BSN van deze patiënt, die hij al jarenlang onder behandeling heeft en
die ook een ponsplaatje heeft, bij hem behoort. Hetzelfde geldt voor de zorgverlener
die al jarenlang de huisarts van een patiënt is.Mevrouw Swenker (VVD):Dan wil ik toch even in de casuïstiek duiken. Wij kennen allemaal
het voorbeeld dat achteraf pas werd ontdekt dat twee keer eenzelfde been was
afgezet, doordat er met een ziekenfondspasje gefraudeerd werd. Stel dat de
zorgverlener zich indertijd wat matigjes heeft vergewist van de identiteit
van een patiënt en nog steeds denkt dat hij weet wie het is. Dan blijft
het onjuist.Minister Klink:Inderdaad. Vandaar dat ik het van belang vind dat er in de wet een identificatieplicht
is opgenomen. De arts dient zich er, heel huiselijk gezegd, niet zo makkelijk
van af te maken als u nu stelt: "Ach, die ken ik al een paar jaar, hij
komt niet al te vaak, maar ik heb wel een flauw vermoeden wie het is."
Dat kan niet, vergewissen moet identificeren zijn. Lukt het de zorgverlener
niet om zich van de identiteit van de patiënt te vergewissen, dan moet
de patiënt zich identificeren met de juiste papieren, met paspoort of
rijbewijs.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik zou graag willen weten wat u nu precies met vergewissen bedoelt. Is
dat nagaan of de persoon die voor je staat, degene is die hij zegt te zijn?
Of is het een kwestie van nagaan of het nummer dat in het dossier terechtkomt,
past bij die persoon?Minister Klink:Het gaat om het eerste, om het identificeren. Vervolgens wordt via authenticering
of verificatie het nummer aan de betrokkene gekoppeld. En dan verifieer je
weer of die twee samenvallen. Maar u hebt gelijk, het gaat om identificatie.Mevrouw Ten Horn (SP):U komt er ongetwijfeld straks nog op terug, maar het lijkt mij in ieder
geval heel belangrijk om deze twee uit elkaar te houden, ook gelet op de aansprakelijkheidsverzekeringen
die hierbij ongetwijfeld een rol zullen gaan spelen. Het moeten echt twee
verschillende dingen zijn.Minister Klink:In die zin dat identificatie nodig is voor de koppeling met het BSN, maar
het gaat wel om de identificatie in de eerste fase. Mochten daarbij fouten
gemaakt worden waaruit schade voortvloeit, dan is de zorgverlener die zich
niet van die plicht gekweten heeft, daarvoor aansprakelijk.Mevrouw Tan (PvdA):Kunt u het concrete verschil in handelingen tussen identificeren en vergewissen
uitleggen? Identificatie betekent vragen om een persoonsbewijs te tonen? En
vergewissen is controleren of degene die voor je staat, degene is die je al
meermalen hebt gezien? Hoe gaat dit dan, wat is het exacte verschil in handelingen?Minister Klink:Identificatie zie ik als het je ervan verzekeren dat degene die voor je
staat, ook echt degene is die hij zegt te zijn. Bij twijfel is een paspoort
of een rijbewijs nodig, en zodra je zekerheid hebt, kun je je van de identiteit
van de betrokkene vergewissen. Het vergewissen betekent dus niet per definitie
de verplichting om de betrokkene te vragen, zijn identiteitspapieren te laten
zien.Mevrouw Tan (PvdA):En wat houdt dat vergewissen dan in?Minister Klink:Ik heb zojuist gepoogd om dat aan te geven: je kent iemand al jarenlang
en je hebt een behandelrelatie die soms ook al jarenlang duurt. Je weet zeker
dat de betrokkene degene is die hij zegt te zijn. Daarvan kun je je dan vergewissen,
waarna authenticering volgt. Dan vraag je het BSN op en als je dat al hebt
in de gegevens waarover je beschikt, kijk je even of de persoonsgegevens ook
werkelijk kloppen met de adresgegevens enz. Maar dat is de fase die erna komt.Mevrouw Tan (PvdA):In een huisartsenpraktijk moet een patiënt zich melden bij de assistent
van de huisarts, in een ziekenhuis bij de receptie van de specialist. Vindt
het identificeren en het vergewissen daar dan plaats? Of moet de specialist
of de huisarts het zelf doen?Minister Klink:In elk geval is de behandelend arts verantwoordelijk voor het zich ervan
vergewissen dat de persoon in kwestie degene is die hij zegt te zijn.Mevrouw Tan (PvdA):De arts is verantwoordelijk, maar die kan het delegeren aan de praktijkassistent,
die dan de feitelijke handeling moet verrichten?Minister Klink:Nee, want bij het vergewissen gaat het erom dat de arts in kwestie een
persoonlijke behandelrelatie met de betrokkene heeft. Kwijt hij zich niet
van zijn taak om de patiënt te identificeren als er twijfels zijn, dan
heeft hij de volle verantwoordelijkheid, ook als hij denkt, met vergewissen
te kunnen volstaan terwijl dat uiteindelijk niet terecht blijkt. De volle
plicht tot identificeren ligt in dit geval dus bij de behandelend arts.Invoering van het BSN vraagt om technische en organisatorische aanpassingen,
met name bij de zorgaanbieders. Het BSN moet opgenomen worden in administratieve
processen. Vaak betekent dit dat deze aangepast dienen te worden, onder andere
voor de uitwisseling van gegevens met anderen waarbij het BSN kan worden gebruikt,
bijvoorbeeld bij verwijsbrieven. De verzekeraars kost dit als gevolg van de
Zorgverzekeringswet en de AWBZ relatief weinig inspanningen. Zij gebruiken
immers al het sofinummer en dat is gelijk aan het BSN. Wel moeten zij hun
bestanden zo nodig opschonen. Voor de toegang tot de SBV-Z om het BSN op te
vragen of te verifiëren, hebben de zorgaanbieders UZI-passen of certificaten
nodig. Het moge duidelijk zijn dat dus wel een en ander van partijen wordt
verwacht. VWS ondersteunt waar nodig de invoering. De eerste UZI-pas is uit
dien hoofde dan ook gratis. Ook het opvragen van het BSN en de persoonsgegevens
is gratis. Wij hebben handboeken gemaakt ter ondersteuning van de invoering
en het gebruik. Er is ook een VWS-helpdesk opgericht.De verplichting tot het gebruik van het BSN zal gefaseerd verlopen. Het
wetsvoorstel bevat daartoe een invoeringsbepaling, die maakt dat het BSN vanaf
de hopelijke inwerkingtreding van de wet gebruikt mag worden. Gedurende dat
jaar mag het BSN worden gebruikt, maar het is dan nog niet verplicht. Op het
ministerie is een implementatieteam ingericht voor de ondersteuning van de
invoering van het BSN. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, zal een landelijke
campagne worden gestart gericht op de voorspoedige introductie van het BSN.Mevrouw Ten Horn (SP):Wanneer denkt de minister, als het wetsvoorstel is aangenomen, de wet
in te voeren? Ik vraag het vooral omdat wij verrast waren door het BSN dat
nog vóór het zomerreces er "doorheen moest", maar
uiteindelijk pas in november werd ingevoerd.Minister Klink:Mij is er veel aan gelegen geweest om het BSN in deze Kamer te behandelen,
teneinde vaart te kunnen zetten achter de introductie van het epd. Binnen
twee weken hoop ik het voorstel voor het epd naar de Tweede Kamer te kunnen
sturen en het daar snel te kunnen behandelen. Voor mij is het belangrijk om
duidelijk te maken dat dit wetgevingstraject, aanneming van dit wetsvoorstel
en het dan inmiddels in behandeling genomen voorstel voor het epd –
ik zeg dit ook omdat de Tweede Kamer mij daar uitdrukkelijk om verzocht heeft –
een zekere druk op het veld legt om mee te doen in de landelijke uitrol van
het epd. Daarmee starten wij binnenkort, teneinde een voortvarende start te
kunnen maken met het epd zodra het voorstel door beide Kamers is aangenomen.
Dat betekent ook dat het burgerservicenummer zo spoedig mogelijk wordt ingevoerd.
Ik gaf echter al aan dat er wel een jaar overheen zal gaan voordat het verplicht
gehanteerd wordt. In het eerste jaar is als het ware sprake van ervaring opdoen
met het feit dat in het gegevensverkeer daarmee gewerkt moet worden. Het moet
echter wel zo spoedig mogelijk gebeuren.Het gebruik van het BSN in de zorg zie ik als een noodzakelijke voorwaarde
voor de standaardisering van administratieve processen in de zorg en voor
het bevorderen van steeds betere ICT-toepassingen. Ik meen dat een vertrouwenwekkend
stelsel van voorwaarden is ontworpen om in elk geval het gebruik te bevorderen
en misbruik te voorkomen. Ik zei zo-even al dat het veld lange tijd in afwachting
is van het BSN. In de pilotfase is reeds ervaring opgedaan met gebruik van
het BSN. Invoering van het BSN is voorzien op 1 juni 2008, maar uiteraard
alleen als deze Kamer instemt met het wetsvoorstel.Ik voeg er nog iets aan toe naar aanleiding van het punt dat de heer Van
den Berg aan de orde stelde. Wij zeggen niet zomaar dat het elektronisch patiëntendossier
en dus ook het burgerservicenummer van groot belang is en wij koppelen het
niet zomaar aan de kwaliteit van de zorg. Toen ik verleden jaar de cijfers
voor het eerst zag, vond ik ze toch wel heel vérstrekkend. Als ik het
mij goed herinner zijn er 9000 vermijdbare ziekenhuisopnames
per jaar en zo'n 90.000 fouten met medicatie, die verhinderd zouden kunnen
worden door een medicatiedossier en het bredere elektronisch patiëntendossier.
Ik vind dat vérstrekkende cijfers, gezien onze afspraak dat wij de
medische missers de komende jaren gaan halveren. Dit levert er een belangrijke
bijdrage aan. Het zijn wel de patiënten die uiteindelijk op de achtergrond
de belangrijkste rol spelen.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik vroeg zojuist niet voor niets of een mantelzorger ook toegang heeft
tot het gehele systeem. Een groot gedeelte van de missers wordt mede veroorzaakt
door de combinatie van zelfmedicatie en medicatie die is voorgeschreven. Als
alleen het professionele deel wordt afgeschermd en als wij denken dat wij
daarmee de missers voor de helft uit de wereld kunnen helpen, blijft het probleem
dat een groot gedeelte via de patiënt zelf of de mantelzorg gebeurt.Minister Klink:Wij vinden echter ook dat de privacy zo veel mogelijk gewaarborgd moet
worden. De koppeling aan het BIG-register is niet voor niets gemaakt. Het
behoort tot de medische professie krachtens de WGBO om met de geheimhouding
van medische gegevens daarin te voorzien. Om die reden krijgen taxichauffeurs
en dergelijke, voor zover het gaat om ziekenvervoer, ook geen toegang tot
de medische gegevens. Er moet een balans worden gezocht tussen aan de ene
kant privacybescherming krachtens de lijnen van de WGBO en de andere kant
het tegengaan van fouten. Op zichzelf is het terecht; dat zie ik ook wel.Ik wil thans ingaan op de meer specifieke vragen die zijn gesteld. Ik
zal dat doen per fractie en begin dus bij mevrouw Swenker. Zij heeft heel
veel vragen gesteld die ook te maken hebben met het epd. Voor zover mogelijk
zal ik daar nu op ingaan, gegeven het feit dat het burgerservicenummer nauw
samenhangt met het elektronisch patiëntendossier. Sterker nog, het biedt
in elk geval een belangrijke voorwaarde voor de introductie ervan.Mevrouw Swenker vroeg wie het burgerservicenummer mag gebruiken. Dat zijn
de zorgaanbieders, de zorgverzekeraars en de indicatieorganen. Onder de zorgaanbieders
wordt hier verstaan de zorgaanbieders volgens de Kwaliteitswet zorginstellingen
en de BIG-geregistreerde zorgverleners en hun hulppersonen, zoals doktersassistenten,
namens en onder verantwoordelijkheid overigens van de BIG-geregistreerden
van artikel 3 en artikel 34 van de wet. De UZI-pas wordt verleend aan de zorgverleners
en aan deze hulppersonen. Met het epd gaan wij in feite niets anders doen
dan het gegevensverkeer en het verkeer van patiëntengegevens ondersteunen.
Daaraan zijn wel allerlei randvoorwaarden verbonden. Ik heb al aangegeven
dat die voor een groot deel uit de WGBO voortvloeien, maar zij hangen ook
samen met het wetsvoorstel voor het epd voor zover het gaat om de vraag wie
toegang tot de gegevens krijgt. Dat betreft dus in feite de informatieprotocollen.
Daarin zitten waarborgen dat elektronisch ondersteund gegevensverkeer gebeurt
op een manier die zich met de privacy verhoudt. De genoemde categorieën
zijn degenen die toegang kunnen krijgen, die het BSN mogen gebruiken en moeten
gebruiken. Mevrouw Swenker vroeg ook of aanvullend verzekerde zorg bij AMvB onder
de werking van de wet wordt gebracht. Dat hoeft niet, want aanvullend verzekerde
zorg valt onder de definitie van zorg. Daarin staat de wettelijke bepaling
die de reikwijdte aangeeft van de informatie die wordt opgenomen in het elektronisch
patiëntendossier. In het belang van een adequate gezondheidszorg voor
cliënten moet ook bij aanvullend verzekerde zorg het BSN worden gebruikt.
Dat geldt voor zorginstellingen in de zin van de kwaliteitswet en voor de
BIG-geregistreerden. De toegevoegde waarde is gelegen in het feit dat zorg
verleend wordt door een zorgverlener die gehouden is te werken met inachtneming
van de kaders van de WGBO.Mevrouw Swenker (VVD):Dit snap ik. De huisarts, de fysiotherapeut enzovoorts werken op dezelfde
manier. Ik wijs er echter op dat verzekeraars aanvullende pakketten kunnen
hebben op grond waarvan geheel andere vormen van zorg kunnen worden verleend.
Ik heb u ook gevraagd hoe breed de zorgverlening is. Ik denk aan zorg die
niet door BIG-geregistreerden wordt verleend. Van hen zou je kunnen zeggen:
zij hebben geen toegang en zij hoeven dus niets te registreren. Ik denk ook
aan de alternatieve genezer. Kortom, er is een mix aan aanvullende vormen
van zorg waarbij het de vraag is wat nog als zorg kan worden aangemerkt als
zorg wordt verleend die niet wordt gerekend tot de evidence based zorg. Hoe
zit het dus met al die vormen van alternatieve geneeswijzen?Minister Klink:Het gestelde geldt voor degenen die BIG-geregistreerd zijn. Zodra zij
een behandelrelatie aangaan die als zorg gekwalificeerd kan worden, zijn zij
gehouden om het BSN te gebruiken. Krachtens de Wet op het epd is de BIG-geregistreerde
arts gehouden om datgene wat hij doet in termen van behandeling te registreren
in het patiëntendossier. Als de behandeling wordt verricht door een persoon
die niet BIG-geregistreerd is, maar werkt op basis van een of andere verzekering
of een aanvullend pakket, is hij niet krachtens zijn definitie of de definitie
van de polis van zorg gehouden om het BSN te gebruiken dan wel om het op te
nemen in het patiëntendossier.Mevrouw Swenker (VVD):Dat wil dus zeggen dat doorslaggevend is het antwoord op de vraag of de
zorg wordt verleend door een BIG-geregistreerde.Minister Klink:Ja.Mevrouw Swenker (VVD):Stel dat een BIG-geregistreerde huisarts zorg verleent die niet gerekend
wordt tot evidence based zorg, dan moet hij de gegevens toch noteren.Minister Klink:Ja, zo is het. Daarmee heb ik ook uw vervolgvraag beantwoord.Voorzitter. Mevrouw Swenker stelde ook een vraag over het normenkader,
de kadernotitie van BZK. Ik zei al dat de toegevoegde waarde met het normenkader
wordt gegeven. De toegevoegde waarde is in termen van dit wetsvoorstel en
het wetsvoorstel epd, dat daarmee samenhangt, dat zorg verleend wordt en daaraan
wordt de verplichting om het BSN te gebruiken gekoppeld. Met het wetsvoorstel
BSN Zorg voegen wij aan dat algemene normenkader van BZK nog
een aantal specifieke normen toe, normen die speciaal voor de zorg gelden.
Ik doel nu op het zogenaamde vertrouwensmodel. De geachte afgevaardigde stelde
hierover niet een specifieke vraag, maar stelde wel een aantal vragen die
met dit aspect verband houden. Daarom wil ik een precisering geven van het
vertrouwensmodel.Het vertrouwensmodel is een geheel aan maatregelen en voorzieningen dat
maakt dat gebruikers en patiënten erop kunnen vertrouwen dat er een veilige
elektronische uitwisseling van gegevens is. De uitwisseling van gegevens moet
voldoen aan de eisen van de WGBO en de WBP. Met de WGBO wordt bepaald dat
inzage alleen mogelijk is als sprake is van een behandelrelatie. De WBP stelt
strenge eisen aan de bescherming van persoonsgegevens. De keten van identificatie,
authenticatie – weten welk BSN bij welke persoon hoort – authorisatie
van betrokkenen via de UZI-pas en logging zorgt ervoor dat alleen bevoegden
toegang hebben tot de gegevens. Het BSN speelt dus een belangrijke rol bij
de identificatie van de patiënt. Tot slot maakt het toezicht deel uit
van het model. Dit samenstel van normen zorgt voor een zorgvuldig gebruik
van het burgerservicenummer. Voor de zorgsector is een nadere invulling gegeven
van het door BZK genoemde normenkader. Althans, voor de zorgsector is een
nadere invulling van het algemene normenkader niet nodig, want dat is immers
met het Wabb al gegeven. Wij voegen hier normen toe die zorgspecifiek zijn
en die dus te maken hebben met het vertrouwensmodel waarvan de onderdelen
die ik zo-even stipuleerde, deel uitmaken.Hoe verhoudt het foutenmeldpunt SBV-Z zich tot BSN en Wabb, vroeg mevrouw
Swenker. Door VWS en BZK zijn verschillende meldpunten met betrekking tot
het gebruik van het burgerservicenummer ingericht. Er moet een onderscheid
worden gemaakt tussen de voorzieningen ten behoeve van BSN-gebruikers en voorzieningen
ten behoeve van burgers. Allereerst wil ik dan iets zeggen over de voorzieningen
voor gebruikers van het foutenmeldpunt SBV-Z. Dit is aangelegen punt, omdat
verschillende leden vroegen wat er gebeurt als fouten worden gemaakt met het
gebruik van het BSN en in hoeverre een burger die slachtoffer is van dergelijke
fouten zich kan vergewissen van het feit dat die fout is hersteld. Het ging
hierbij dus niet alleen om de vraag of de fout is hersteld, maar ook om de
vraag hoe de betrokkenen kan weten dat die is hersteld. Ik wil eerst aangeven
welke voorzieningen zijn getroffen.Ten behoeve van de gebruikers van het burgerservicenummer in de zorgsector
wordt een foutenmeldpunt ingericht waar zorgaanbieders en zorgverzekeraars
terechtkunnen met het vermoeden dat fouten zijn gemaakt bij het gebruik van
het BSN bij door hen geregistreerde personen. Ik spreek nu uitdrukkelijk over
zorgaanbieders. Het foutenmeldpunt wordt ingericht bij SBV-Z en daar onderneemt
men actie als een gebruiker een fout meldt. Als er sprake is van een vermoeden
dat een fout is gemaakt, wordt daarvan melding gemaakt bij de BV-BSN en die
neemt zo nodig actie in de richting van de Belastingdienst of een gemeente.
Een eventuele wijziging van het burgerservicenummer wordt gemeld bij SBV-Z.
Ook als een andere gebruiker van BV-BSN, bijvoorbeeld de Belastingdienst,
terecht heeft geconstateerd dat een fout met het nummer is gemaakt, wordt
de SBV-Z op de hoogte gesteld. Stel dat bij de GBA of de Belastingdienst wordt
geconstateerd dat een fout is gemaakt. Dan wordt dat gemeld bij de SBV-Z.
Daar is het vermoeden van de fout aangekaart door de desbetreffende zorgaanbieder,
arts of zorginstelling. De SBV-Z zorgt vervolgens voor de terugkoppeling naar
de zorgsector en de melder van de fout krijgt rechtstreeks bericht van de
SBV-Z. Daarmee sluit de lus zich weer. Daarnaast wordt de fout op de website
van de SBV-Z gepubliceerd onder de bekende rubriek "nummerfouten".
Echter, ook de burger in kwestie wordt van de fouten en het herstel ervan
op de hoogte gesteld. Hij of zij krijgt dat te horen. De melding blijft dus
niet in het circuit hangen, zodat niet alleen de verschillende instanties
die met het burgerservicenummer te maken hebben, ervan weten. Ook de persoon
in kwestie wordt van een en ander op de hoogte gesteld.Mevrouw Ten Horn (SP):Behoren tot de groep zorgaanbieders die toegang hebben tot SBV-Z ook degenen
die via het persoonsgebonden budget zorg aanbieden?Minister Klink:Voor zover zij werk doen op basis van de Kwaliteitswet zorginstellingen
behoren zij daar toe, maar ik zal dit nog precies nagaan en hierop in tweede
termijn terugkomen. Ik heb het vermoeden dat de personen waar u op doelt,
daar niet toe horen. Ik kijk even naar de ambtenarentribune, maar gelet op
de hoofdbewegingen zult u mijn aarzelingen begrijpen. Nogmaals, in tweede
termijn wil ik hierop graag terugkomen, want de vraag is relevant. Ook hier
geldt de vraag: wie is verplicht om het BSN te hanteren?Naast het meldpunt dat ik genoemd heb, is er het servicepunt BV-BSN. Dat
is er voor de burger aan wie een BSN is toegekend en die meent dat er een
fout is gemaakt bij de registratie van persoonsgegevens. Dit servicepunt is
er dus niet voor de zorgaanbieder. De zorgaanbieder heeft te maken met SBV-Z
en de burger met BV-BSN. Het servicepunt BV-BSN kan, overigens onder de verantwoordelijkheid
van de staatssecretaris van BZK, feitelijke ondersteuning bieden aan een burger
die meent dat een BSN-gebruiker in de zorgsector een fout heeft gemaakt. Daarbij
wordt wel van die burger verwacht dat hij eerst zelf aan de BSN-gebruiker
vraagt om de fout te herstellen. Als er sprake is van herstel van een fout,
omdat hij gemeld heeft dat er een vermoeden is van een fout, wordt hij ingelicht.
Dus de burger krijgt altijd te horen in hoeverre sprake is van herstel van
een fout die bij het gebruik van het BSN is gemaakt.Mevrouw Tan (PvdA):U zei een paar keer dat het SBV-Z-loket bestemd is voor zorgaanbieders.
Nu geeft u aan dat het algemene servicepunt er voor de burger is. Ik meen
evenwel in de memorie van antwoord van het najaar van vorig jaar te hebben
gelezen dat het loket van het SBV-Z ook toegankelijk is voor burgers. Kunt
u hierover iets zeggen?Minister Klink:Voor zover het om foutenmeldingen gaat, is het toegankelijk voor de zorgaanbieders
en de zorgverzekeraars.Mevrouw Tan (PvdA):En niet voor burgers?Minister Klink:Nee, de burger moet zich vervoegen bij de BV-BSN.Mevrouw Tan (PvdA):Burgers kunnen niet terecht bij het SBV-Z-loket?Minister Klink:Waarbij het wel zo is dat de instanties naar elkaar verwijzen. Als een
burger zich vervoegt bij het SBV-Z-loket, zal hij verwezen worden naar de
geëigende kanalen en instanties.Mevrouw Tan (PvdA):Dan wordt hij doorverwezen naar het LSP?Minister Klink:Ja, naar het servicepunt bij de BV-BSN.Ik zei het al: de burger zal geïnformeerd worden over de afhandeling
van de klacht en de eventuele correcties in of vernietiging van gegevens.
Overigens kan een burger ook altijd terecht bij de zorgaanbieder en zelfs
bij de Nationale ombudsman, die nu eenmaal over overheidsinstanties gaat.
De SBV-Z neemt bij een gebleken fout met het BSN contact op met alle zorgaanbieders
die ooit een vraag over dat BSN hebben gesteld. Niet alleen de specifieke
zorgaanbieder die een foutvermoeden had, maar alle zorgaanbieders die ooit
een vraag over dat BSN hadden gesteld, worden geïnformeerd over het feit
dat correctie of vernietiging van gegevens heeft plaatsgevonden.Ik kom op de vragen van mevrouw Tan. Voortijdig gebruik van het BSN door
zorgaanbieders is niet toegestaan, behoudens in de pilotsfeer. Het CBP is
hiervoor de aangewezen toezichthouder en moet en kan hiertegen optreden.Bij de vergewisplicht heb ik zo-even uitvoerig stilgestaan.Mevrouw Tan (PvdA):Mijn vraag aan de minister over het voortijdig gebruik van het BSN door
zorgaanbieders was ook gericht op de bevindingen van de inspectie. Heeft de
inspectie ook signalen ontvangen dat onterecht gebruik van het BSN door zorgaanbieders
heeft plaatsgevonden en, zo ja, is dat gecheckt?Minister Klink:Ik heb dergelijke informatie niet van de inspectie ontvangen. Ik zal mij
er zo meteen nog even over laten bijpraten. Overigens is het het CBP dat hierop
moet toezien.Hoe kan voorkomen worden dat bij spoedzorg wordt gefraudeerd met het BSN?
Zoals ik al zie, mag het BSN alleen gebruikt worden nadat de identiteit van
de patiënt is vastgesteld. In spoedsituaties gaat de verlening van zorg
voor. Nadat de zorg is verleend, zal het BSN alsnog moeten worden geverifieerd
en zal de patiënt alsnog moeten worden geïdentificeerd. Als dat
niet gebeurt, mag het BSN niet worden gebruikt, maar het staat natuurlijk
niet in de weg aan de zorg die verstrekt moet worden.De BV-BSN en de SBV-Z maken gebruik van de persoonsidentificerende gegevens
van de GBA. De eventuele vervuiling van de GBA heeft met name betrekking op
adresgegevens en niet op het BSN en de persoonsidentificerende gegevens. De
eventuele vervuiling heeft dan ook geen gevolgen voor de koppeling van het
BSN aan de desbetreffende persoon. De staatssecretaris van BZK en ik moeten
ons natuurlijk maximaal inspannen om ervoor te zorgen dat de gegevens accuraat
zijn. Het gaat zelfs om een plicht die op ons rust.Mevrouw Tan (PvdA):Kunnen de fouten in de GBA ertoe leiden dat persoonsverwisseling plaatsvindt,
waardoor BSN-Z-dossiers verwisseld worden?Minister Klink:Die kans is minimaal als de overige gegevens, behoudens het adres, wel
kloppen. Het kan slechts gebeuren als er sprake is van identieke initialen,
een identiek geboortejaar, enz. Het enige onderscheidende criterium voor de
authenticatie zou dan voortvloeien uit de adresgegevens. Ik acht dat buitengewoon
onwaarschijnlijk, maar het is niet voor de volle honderd procent uit te sluiten.
Het moet gewoon in orde zijn. Dit soort fouten moet worden opgelost.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik begrijp dat de minister denkt dat de vervuiling van de GBA-gegevens
niet het BSN betreft. Eerder heb ik de staatssecretaris van BZK aangehaald,
die heeft aangegeven dat het voorkomt dat dezelfde persoon twee BSN's heeft
ontvangen. Dat soort fouten komt voor. De staatssecretaris heeft hier expliciet
verteld hoe dat kan gebeuren, namelijk bij gelijktijdige uitdeling van een
nummer via de Belastingdienst en via de gemeente. Zegt de minister nu echt
dat het niet kan voorkomen?Minister Klink:Nee, ik heb het over de generieke vervuiling van bestanden gehad. Voor
zover die er is, slaat dat op adresgegevens. Ik heb aangegeven welke route
gevolgd wordt als er een foutvermoeden is. Als er daadwerkelijk een fout is,
wordt dit teruggekoppeld en aan de patiënt in kwestie gemeld. Die hele
route zou niet nodig zijn als ik er zeker van was dat er geen enkele fout
in zit.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik probeer aan te geven dat in de GBA mensen dubbel voorkomen met twee
verschillende burgerservicenummers.Minister Klink:Als de staatssecretaris van BZK heeft gezegd dat dit voorkomt, dan is
dat waar, maar het kan niet anders dan zeer incidenteel het geval zijn. Er
moet alles aan gedaan worden om de BSN's accuraat en correct te houden. De
GBA zal op orde moeten zijn. Dat geldt ook voor de adresgegevens en de vervuiling
die daarin zit, kennelijk in een breder verband.Mevrouw Ten Horn (SP):Acht u het, gelet op de veiligheid van het gebruik van het BSN en met
name de gevolgen voor de desbetreffende patiënt, niet raadzaam om de
toezegging te doen dat u met uw collega van BZK zult nagaan hoe vaak dit type
fouten voorkomt? Het moet duidelijk worden wanneer dit op orde is. Het lijkt
mij echt gevaarlijk om het BSN in de zorg te gebruiken als de vervuiling groter
is dan de minister denkt.Minister Klink:Daar waar er wat de adresgegevens betreft een patroon in zit, moet de
staatssecretaris van BZK dat zo snel mogelijk verhelpen. Daarnaast geldt dat
er in incidentele gevallen fouten kunnen worden gemaakt. Daarvoor hebben wij
de route die ik zo-even aangaf. Er moet geauthenticeerd worden om er achter
te komen in hoeverre de patiënt bij het BSN hoort, maar ook in hoeverre
het BSN klopt. Als een patiënt geconfronteerd wordt met verkeerde persoonsgegevens,
zal de route die ik aangaf, leiden tot correcties in het BSN. De medaille
werkt twee kanten op.De voorzitter:Ik zie dat u opnieuw wilt interrumperen, mevrouw Ten Horn, maar wij hebben
nog een tweede termijn. Interrupties zijn meer bedoeld om opheldering aan
de regering te vragen dan om hele debatten te voeren.Mevrouw Tan (PvdA):Ik heb duidelijk gezegd dat de fouten in de GBA natuurlijk primair de
verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van BZK betreffen. Niet voor
niets heb ik de publicatie aangehaald. De staatssecretaris van BZK ziet er
uit financiële overwegingen van af om systeemverbeteringen door te voeren.
De relevantie voor de portefeuille van deze minister is dat wij spreken over
het BSN-Z en dat er koppelingen plaatsvinden. Is het dan niet in het belang
van de volksgezondheid om in overleg treden met de staatssecretaris van BZK
te zoeken naar een oplossing om de fouten uit het GBA zo snel mogelijk te
verhelpen, omdat deze ook consequenties kunnen hebben voor de bestanden voor
de volksgezondheid?Minister Klink:Ik heb zo-even geschetst waaruit het vertrouwensmodel bestaat. Daarin
zit niet voor niets een tweede schakel van verificatie. Er zit ook een waarborg
in van een terugkoppeling als een arts of patiënt ziet dat er een fout
zit in het BSN. De SBV-Z zal dat opnemen met de Belastingdienst of de GBA
en dan vindt correctie of vernietiging van de gegevens plaats.Er zit dus een belangrijke waarborg in, maar ik ben het volstrekt met
beide woordvoerders eens dat een toenemend aantal fouten een indicatie vormt
dat de totale gemeentelijke basisadministratie dusdanig vervuild is dat je
voortdurend met correcties te maken krijgt. Dat zou betekenen dat er fouten
worden gemaakt in de daaraan gekoppelde dossiers, als daar via het BSN inzicht
in wordt gekregen. Dat moeten wij niet hebben, dat is volstrekt helder. Ik
neem aan dat de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken zich daarvan terdege
bewust is. Voor zover dat niet het geval is, zal ik daarin zeker mijn verantwoordelijkheid
kennen. Sterker nog, wij gaan contact opnemen met Binnenlandse Zaken, omdat
de adresgegevens alleen al niet kloppen. Nogmaals, een onderdeel van het vertrouwensmodel
is dat er waarborgen in het proces als zodanig zitten, zodat dit wordt ondervangen
en ontdekt. Als het te vaak voorkomt en structureel is, zullen wij signalering
daarvan niet uit de weg gaan.Mevrouw Tan vroeg op welke wijze bestanden via het BSN-Z worden gekoppeld.
Mevrouw Ten Horn heeft ook in kritische zin gevraagd in hoeverre dit een impuls
vormt voor het koppelen van allerlei bestanden met verzekeraars, enzovoorts.
Ik kan melden dat er op grond van deze wet geen nieuwe koppelingen van bestanden
zullen worden gerealiseerd. Deze wet regelt alleen het gebruik van het BSN,
maar dat leidt niet tot nieuwe koppelingen van gegevens. De Wet bescherming
persoonsgegevens maakt oneigenlijke koppelingen ook onmogelijk, omdat zij
worden verboden.Het gebruik van het BSN verandert niets in de wet- en regelgeving over
het uitwisselen van gegevens tussen verschillende partijen. In mijn inleiding
zei ik al dat daarvoor de WBP en de WGBO gelden. Het CBP ziet toe op oneigenlijke
koppelingen en misbruik van gegevens. De zorgverzekeraars moeten zich houden
aan de gedragscode die hierover is afgesproken. Daarnaast zijn aan de Wet
algemene bepalingen burgerservicenummer en dit wetsvoorstel de noodzakelijke
verplichtingen verbonden om goed gebruik van het BSN te garanderen.Mevrouw Swenker (VVD):Als ik het goed begrijp, betekent dit dat andere informatiesystemen als
het ware stand alone zijn en geen koppeling kunnen krijgen, ook niet op wettelijke
grond, met het BSN voor de zorg.Minister Klink:Nee. De vraag is ook gesteld voor de situatie dat er wel wettelijke grond
ontstaat. Dat loopt altijd via de formele wetgever en alle waarborgen die
daarmee zijn gemoeid. Het is niet zo dat het burgerservicenummer spontaan
zal leiden tot koppeling van bestanden, want daaraan staat de Wet bescherming
persoonsgegevens in de weg. Bovendien kan dat alleen op basis van een wettelijke
titel.Mevrouw Swenker (VVD):Dan blijft de vraag over of uw collega van Verkeer en Waterstaat, van
belastingen of van Justitie in een strafrechtelijke situatie met wetten kan
komen om in een bepaalde situatie, waarbij het ongetwijfeld gaat om gerechtvaardigde
belangen, een koppeling te mogen aanbrengen, omdat dat zo handig is. Toen
ik in het ziekenhuis werkte, stond de politie een keer voor de deur, omdat
er een slachtoffer van een schietpartij in mijn ziekenhuis lag, met de vraag
of zij dat even mochten weten. Ik kon ze zonder enig probleem de deur wijzen,
maar je kunt je voorstellen dat de politie zegt dat toch wettelijk moet worden
geregeld dat die gegevens uitgewisseld kunnen worden. Dan vinden wij daarvoor
vast een prachtig belang.Minister Klink:Het is goed dat u daarbij een paar keer het woord "wettelijk"
in de mond neemt. Dat is de waarborg die er in staatsrechtelijke en procedurele
zin is. Dat kan niet dan nadat de Tweede en de Eerste Kamer zich daarover
hebben uitgesproken. Het zal bovendien krachtens een wetsvoorstel van het
kabinet of een initiatiefwetsvoorstel uit de Kamer moeten komen. Wanneer ik
ook maar het geringste vermoeden heb dat er buitengewoon begerig wordt gekeken
naar deze gegevens, zal mijn collega mij al snel aantreffen om deze gegevens
blijvend af te schermen.De crux is dat ik er niet aan moet denken dat mensen straks hun medische
gegevens niet meer aan hun arts geven, omdat zij niet weten wie er allemaal
bij kunnen. Dat zou de minister van Verkeer en Waterstaat kunnen zijn, overigens
een geweldige man, daar niet van, maar het lijkt mij toch wat ver gaan om
aan hem de medische gegevens toe te vertrouwen. Het punt is natuurlijk gerechtvaardigd.
Het is niet alleen een kwestie van wetgeving en van waarborgen die te maken
hebben met de Eerste en de Tweede Kamer, maar daar zit onder het gerechtvaardigde
belang van de relatie tussen patiënt en arts. Wanneer daarop inbreuk
wordt gepleegd, omdat derden iets willen doen met die gegevens, moet je wel
heel sterke papieren hebben om dat geregeld te willen zien.Mevrouw Tan vroeg tot welke bestanden een zorgverlener toegang heeft,
als hij zijn UZI-pas gebruikt. Met een UZI-pas kan het BSN worden opgevraagd
en geverifieerd bij de SBV-Z. De SBV-Z kan alleen een BSN verifiëren,
maar beschikt niet over de medische gegevens. Deze zijn voorbehouden aan de
artsen die een behandelrelatie met betrokkene hebben, en dan nog via de geprotocolleerde
systemen waarover ik zonet sprak. Met een UZI-pas voor zorgverleners kan een BIG-geregistreerde gegevens
opvragen als een epd beschikbaar is. De individuele zorgverlener kan alleen
gegevens zien waarvoor hij geautoriseerd is. Een fysiotherapeut heeft bijvoorbeeld
geen toegang tot psychiatrische gegevens. Toegang is alleen mogelijk als er
sprake is van een behandelrelatie met een patiënt. Zorgverzekeraars hebben
ook geen toegang tot het epd. Zij zullen niet in staat zijn om medische gegevens
te raadplegen.Mevrouw Tan vraagt verder of ik het standpunt van de staatssecretaris
van BZK deel dat gebruik van het BSN is gebonden aan een wettelijk omschreven
taak. Dat kwam zo-even ook al aan de orde, toen wij het hadden over Verkeer
en Waterstaat. Ik deel het standpunt dat er een wettelijk omschreven taak
moet zijn. In dit wetsvoorstel is aangegeven dat het BSN alleen mag worden
gebruikt in het kader van het verlenen of verzekeren van zorg door zorgaanbieders
respectievelijke zorgverzekeraars. In het wetsvoorstel worden beide nader
omschreven. Het is daarom in overeenstemming met de uitspraak van de staatssecretaris
van BZK.Mevrouw Tan (PvdA):De minister loopt nauwgezet mijn betoog langs, waarvoor dank. Ik constateer
een klein sprongetje. Na de vragen over de UZI-pas en de toegankelijkheid
heb ik gevraagd wat de minister ervan vindt dat de zorgverzekeraars zulke
gedetailleerde vragen stellen over psychiatrische dossiers en wat dat voor
risico's met zich brengt.Minister Klink:Voor zover verzekeraars vragen stellen over patiëntengegevens, zijn
zij altijd op een dusdanig geaggregeerd niveau geanonimiseerd dat zij nooit
te herleiden zijn tot een bepaalde persoon.Mevrouw Tan (PvdA):Vindt de minister het in principe gerechtvaardigd dat zulke gedetailleerde
vragen door een verzekeraar worden gesteld, ook al is dat dan geanonimiseerd?Minister Klink:Ten eerste geldt hiervoor een gedragscode. Ten tweede moet dit in verband
staan met het declaratieverkeer. Een belangrijke waarborg is dat er geen gegevens
naar de verzekeraar toe komen die herleidbaar zijn tot welke persoon dan ook.
Dat gebeurt niet.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik wil graag het wetenschappelijk onderzoek nog ter tafel
brengen. Ik weet niet of de minister de brief heeft gezien die door de Koninklijke
Nederlandse Akademie van Wetenschappen aan hem is toegezonden, waarin wordt
gevraagd om vrij gedetailleerd onderzoek te laten plaatsvinden, met uiteindelijk
misschien wel als pseudoniem gehanteerde namen, omdat dat van belang is om
de werking van medicijnen te kunnen vaststellen en daarna zorgbevorderende
maatregelen te kunnen nemen. Ik leg een verband met de beantwoording van de
vraag van mevrouw Tan. Ik denk dat er een weg moet worden gevonden om het
wetenschappelijk onderzoek niet te remmen, maar juist mogelijk te maken. Er
kan een gedragscode in het leven worden geroepen om te zorgen dat men dat
zorgvuldig doet. Daarin mag men dus een stapje verder gaan.Minister Klink:De heer Franken nam niet ten onrechte de term "gepseudonimiseerd"
in de mond. Het kan niet zo zijn dat gegevens herleid kunnen worden tot bepaalde
patiënten. Ik zal deze brief alsnog lezen. Het moge duidelijk zijn dat
gegevens, hetzij in wetenschappelijk onderzoek hetzij in het verkeer van verzekeraar
en degene die declareert, nooit herleidbaar mogen zijn naar de persoon in
kwestie, tenzij die daarmee instemt. Dan gaat het echter over de Wet op het
medisch onderzoek.De heer Franken (CDA):Daarvoor is een extra stap nodig. Ik gebruikte daarom de term "gepseudonimiseerd".
Voor de laatste fase is inderdaad toestemming van de patiënt nodig. Het
is echter noodzakelijk om onderzoek te kunnen doen onder statisch kleine aantallen
mensen.Minister Klink:Ik ga kennis nemen van de brief. Ik zal de Kamer in kennis stellen van
de afwegingen die mijnerzijds spelen.Mevrouw Swenker (VVD):Bij onderzoek is het toch simpel? Dat moet anoniem. Als men meer van een
patiënt wil weten, moet er toestemming van de patiënt gevraagd worden.
Dat is het simpelste wat er is. Dat is ook de koninklijke weg.De heer Franken (CDA):Dat is niet in strijd met wat ik zojuist heb opgemerkt.Mevrouw Swenker (VVD):Ik proefde in uw woorden dat u liever een ander, kleiner weggetje wilde
bewandelen. Ik houd het liever op de koninklijke weg.De heer Franken (CDA):Het was zeker niet mijn bedoeling dat u iets verkeerd zou smaken.Minister Klink:Mag ik constateren dat wij het gedrieën eens zijn? De patiënt
in kwestie gaat altijd over de vraag of hij uit de pseudonimiteit treedt of
niet.Mevrouw Tan vraagt aandacht voor impact assess­ment, close monitoring
en een horizon met evaluatie. Ik ben al een keer door NRC Handelsblad aangesproken
op mijn Engels! Door middel van pilots en koploperregio's wordt op dit moment
ervaring opgedaan met epd. Die trajecten worden gemonitord door Plexus en
Telematica. Binnen die trajecten vinden impact assessments plaats en wordt
het gebruik geëvalueerd. Bij de vragen van de heer Franken kom ik nog
terug op eventuele assess­ments na inwerkingtreding van de wet.Mevrouw Tan vraagt naar mijn voornemers bij de voorlichting over BSN aan
de burger. In de memorie van antwoord staat al dat ik veel waarde hecht aan
helderheid over het gebruik van BSN. Goede voorlichting aan zowel zorgaanbieders
als publiek is dan ook een belangrijk element bij de invoering van BSN in
de zorg. Voor burgers komt er een folder die via Postbus 51 ter beschikking
wordt gesteld. Via de website van het informatiepunt wordt ook informatie
gegeven. Er komen huis-aan-huisbladen en wijkbladen met informatie over het
BSN. De folder bieden wij tevens aan aanbieders aan voor voorlichting aan
patiënten en cliënten. De boodschap in de folder is: de zorg gaat
het BSN gebruiken voor een veilige uitwisseling van de gegevens. Men moet
zich kunnen legitimeren bij een bezoek aan een zorgverlener met een wettelijk
identiteitsdocument. Ook telefonisch kan informatie worden gevraagd bij het informatiepunt. Er zal worden voorzien in een éénloketfunctie,
zodat de burger niet wordt doorverwezen.Mevrouw Tan (PvdA):De strekking van mijn vraag is vooral gericht op de inhoud van de voorlichting.
Wordt daarbij aan burgers eerlijk verteld welke risico's er zijn bij gebruik
van het burgerservicenummer in de zorg, wat zij kunnen doen om te checken
of hun dossier nog klopt en wat zij kunnen doen als zij daarin onverhoopt
fouten tegenkomen?Minister Klink:Die thema's moeten bij het epd aan de orde komen. Fouten in een patiëntendossier
spelen binnen dat domein. Ik wil natuurlijk bekijken in hoeverre bij de voorlichting
over het epd deze punten meegenomen moeten worden. Mensen moeten weten geen
toestemming te hoeven geven voor het opnemen van gegevens in een patiëntendossier.
Zij moeten ook weten altijd inzicht te hebben in hun patiëntendossier
en dat zij kunnen nagaan wie heeft ingelogd, zodat eventueel misbruik nagegaan
en bestreden kan worden. Die gegevens moeten in ieder geval in de voorlichting
meegenomen worden. Die lijken mij buitengewoon relevant.Mevrouw Ten Horn vraagt wat er gebeurt als iemand geen BSN heeft. Iedereen
die in het GBA is ingeschreven, heeft een BSN. Voor mensen die daar buiten
vallen en die wel een aantoonbare relatie hebben met Nederland, zoals asielzoekers
en Nederlanders in het buitenland, wordt een register van niet-ingezetenen
opgezet. Dat staat ook al in de schriftelijke inbreng. Dat register wordt
ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van BZK. Ook
deze mensen krijgen dan een BSN toegekend. Mensen die om welke reden dan ook
geen BSN hebben, bijvoorbeeld buitenlandse toeristen, zullen in voorkomende
gevallen evenals nu geholpen worden. Voor hen wordt geen BSN in de administratie
opgenomen. Informatie-uitwisseling over die personen zal op dezelfde manier
gebeuren als nu. Ik noem dat de klassieke manier. Het ontbreken van een BSN
zal het verlenen van zorg nooit in de weg staan. Ik zei dat al in antwoord
op de vraag van mevrouw Swenker. Overigens zal naar verwachting het aantal
mensen zonder BSN die te maken krijgen met zorg zeer gering zijn.Hebben kinderen een BSN? Ja, die hebben ook een BSN. Voor zover die niet
beschikken over een eigen identiteitskaart kunnen kinderen worden geïdentificeerd
aan de hand van een bijschrijving in het paspoort van de ouders. Mochten zij
niet zijn bijgeschreven, dan moet op een andere manier duidelijk worden gemaakt
wie zij zijn. Als niet voldaan is aan de identificatieplicht mag BSN niet
worden gebruikt. Dan wordt wel zorg aan de kinderen verleend. Overigens geldt
de identificatieplicht voor kinderen en volwassenen sinds 1 januari 2006
in ziekenhuizen op grond van de Zorgverzekeringswet.Mevrouw Ten Horn (SP):Beschikt de minister over een rapportage over de mate waarin ziekenhuizen
voldoen aan de identificatieplicht voor iedereen beneden de 14 jaar? Ik kan
mij niet voorstellen dat daar de hand aan gehouden wordt.Minister Klink:Ik neem aan dat wij daarover niet beschikken. Ik zal daarnaar navraag
doen en dat in de tweede termijn melden. Hier gaat het erom dat identificatie
teneinde BSN en epd te kunnen gebruiken ook voor kinderen van belang is. In
geval van het bestrijden van fouten, medische missers en medicatiefouten zie
ik niet in waarom dat niet voor minderjarigen geldt. Dan moet je wel zeker
weten dat de persoon in kwestie ook de juiste is. Vandaar de identificatie.Mevrouw Ten Horn (SP):Wij zijn het erover eens dat de identificatie belangrijk is, zeker vanuit
het oogpunt van veiligheid van het gebruik van BSN. Ik noem een voorbeeld
uit de praktijk. Wij kennen overzeese Rijksdelen. Er zijn nogal wat kinderen
uit die streken die hier bij ooms en tantes wonen, zonder dat daarvan alle
gegevens bekend zijn. Via de vergewisplicht weten wij wie de betrokkene is.
Onduidelijk is hoe die geïdentificeerd moeten worden. In een paspoort
staat bij een bijschrijving ook geen BSN. Hoe moet in die situatie geïdentificeerd
worden?Minister Klink:Als men niet is opgenomen in de gemeentelijke basisadministratie en er
dus geen BSN bekend is en ook geen RNI, geldt dat er geen koppeling kan plaatsvinden
met BSN. Er kan dus geen elektronisch verkeer plaatsvinden over de gegevensuitwisseling.
De zorg wordt natuurlijk wel verleend. Daar ligt eerlijk gezegd geen probleem.
Hier gaat het om de vraag in hoeverre BSN toegekend kan worden aan een persoon
teneinde een basis te bieden voor het elektronisch ondersteunde berichtenverkeer.
Op de vraag of de Nederlandse Antillen zijn meegenomen in het geheel, moet
ik het antwoord even schuldig blijven.Er werd gevraagd naar de belasting van huisartsen door invoering van het
BSN in de zorg. De huidige patiëntenadministraties moeten op een betrouwbare
manier worden voorzien van het BSN. Zij hebben nu nog geen BSN in hun administratie
staan. Het betreft dus een invoeringsvraagstuk dat een eenmalige last met
zich brengt. Het ministerie van VWS heeft hiervoor een speciale voorziening
ingericht, de Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg (SBV-Z), waarbij
huisartsen als zij dat wensen in één keer gratis hun hele bestand
van betrouwbare BSN's kunnen laten voorzien. Ook kunnen huisartsen BSN's via
informatie van zorgverzekeraars in hun administratie opnemen.Het is van belang dat met zekerheid wordt vastgesteld dat de papieren
gegevens ook werkelijk horen bij de patiënt die voor de balie staat.
De meest betrouwbare en eenvoudige manier om de identiteit vast te stellen,
is door het paspoort of rijbewijs te controleren. Hierin staat immers het
BSN. Onderzoek naar het identificatieproces bij het aanvragen van een nieuw
paspoort aan de gemeentebalie heeft aangetoond dat dit niet meer dan 20 seconden
duurt. De opgedane ervaringen in de BSN-pilots bevestigen dit. De huisarts
kan dit door een assistente laten uitvoeren en dat gebeurt ook vaak.Voor patiënten met wie reeds een behandelrelatie bestaat, is naar
aanleiding van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer een vergewisplicht opgenomen
in het wetsvoorstel. Ik benadruk dat er geen extra consult hoeft te worden
ingepland voor het vaststellen van het BSN. Het vaststellen van de identiteit
kan na inwerkingtreding van de wet plaatsvinden op het moment dat de patiënt
voor het eerst voor een normaal consult langskomt. Anders dan nu in het bankwezen
is vereist, hoeven patiënten dus niet met hun paspoort langs te komen
bij de huisartsenpraktijk. Het vaststellen van de identiteit en het
BSN zal in de zorg geleidelijk gaan verlopen. Mevrouw Ten Horn stelde een
vraag over de toegang tot het nummer en de achterliggende gegevens. Voortijdig
gebruik van het BSN door zorgaanbieders is niet toegestaan. Het CBP dient
daarop toe te zien.De WBP stelt beveiligingseisen aan de gegevensverwerking waaraan zorgaanbieders
en zorgverzekeraars op dit moment al moeten voldoen. De NEN 7510 werkt de
verplichte beveiliging van persoonsgegevens uit voor de zorg. De NEN-norm
is in april 2004 vastgesteld door het NEN in overleg met alle betrokken partijen
en in 2005 is deze norm uitgewerkt in toetsbare voorschriften om de toepassing
in de praktijk te vergemakkelijken. De verplichting voor zorgaanbieders en
zorgverzekeraars om te zorgen voor een adequate beveiliging is dus niet nieuw.
De verplichting bestond al, los van de invulling van het BSN in de zorg en
het landelijke epd. De NVZ en het NEN geven gezamenlijk workshops ter ondersteuning
van de implementatie in de praktijk. In de regeling BSN in de zorg wordt verwezen
naar NEN 7510. Daarmee krijgt de norm een wettelijke basis. Om ervoor te zorgen
dat het BSN zorgvuldig gebruikt zal worden, is sprake van een overgangsjaar.De inspectie ziet toe op het naleven van de norm omdat dit nu reeds een
veldnorm is. Een nulmeting vind ik overbodig. Deze wet maakt het hanteren
van deze NEN-norm tot een verplichting. De veiligheid van de zorg is gediend
met deze norm. De inspectie krijgt er niet voor niets een aantal fte's bij.
Ik heb in de Tweede Kamer al verschillende malen gemeld dat ik vind dat de
inspectie als een norm wordt gesteld, die ook dient te handhaven en dat het
eigen handhavingsbeleid van tanden dient te worden voorzien. Dat geldt ook
op dit terrein.Mevrouw Ten Horn (SP):U gaat wel heel snel over een aantal vragen heen. De hoofdinspecteur heeft
gezegd dat het in de ziekenhuizen bar en boos is gesteld met de invoering,
uitvoering en handhaving van NEN 7510. Ik heb u gevraagd of is onderzocht
hoe het ervoor staat in andere sectoren. Ik heb ook geen antwoord gekregen
op mijn vraag wat u gaat doen voorafgaand aan de invoering van het BSN. Ik
begrijp dat u van plan bent om dit per 1 juli aanstaande in te voeren.
Bent u van plan om ervoor de zorgen dat NEN 7510 in de hele zorgsector op
orde is voordat wordt begonnen met het invoeren van het BSN in de zorg, al
vindt die invoering geleidelijk plaats gedurende een jaar? U geeft in de ministeriële
regeling aan dat de enige borging van de veiligheid van de invoering van het
BSN in de zorg NEN 7510 is. Als u dat doet, lijkt mij dat u er dan op zijn
minst zeker van moet zijn dat het niveau van NEN 7510 er daadwerkelijk is.
Uw hoofdinspecteur heeft gezegd dat dit niet het geval is.Minister Klink:Ik zie dit als een belangrijke aansporing in de richting die ik zo-even
noemde. Wij stellen niet voor niets normen, in dit geval via een ministeriële
regeling. Het gaat hier immers over de veiligheid van het uitwisselen van
gegevens. Ik vind dat de inspectie tanden moet krijgen. Ik zal erop toezien
dat men gedurende het invoeringsjaar niet alleen leert gebruik te maken van
het BSN, maar dat ook de waarborgen die ermee gemoeid zijn, waaronder deze
NEN-norm, worden geïmplementeerd in de ziekenhuizen. Ik zal de inspectie
vragen of bekend is in hoeverre deze NEN-norm op dit moment wordt gehanteerd
en nageleefd. Ik kom daar in mijn tweede termijn op terug. Ik vind dat de
inspectie tanden moet krijgen daar waar daadwerkelijk normen worden overschreden.
Dit soort ministeriële regelingen wordt immers niet voor niets gemaakt.Met het BSN kunnen ook oneigenlijke of ontoelaatbare koppelingen van gegevens
van burgers worden gemaakt. De heer Laurier vroeg hoe kan worden gegarandeerd
dat dit niet gebeurt. Het gevaar van het koppelen van gegevens is in feite
niet groter bij het gebruik van een enkel persoonsnummer in plaats van verschillende
nummers per persoon. Ook op basis van andere persoonsgegevens kan een koppeling
worden gemaakt. De WBP is bedoeld om dergelijke oneigenlijke koppelingen te
voorkomen en verbiedt deze uiteindelijk ook. Het gebruik van het nummer verandert
niets in de wet- en regelgeving inzake het uitwisselen van gegevens. Ik verwijs
hierbij naar de WBP en de WGBO.Het CBP ziet toe op oneigenlijke koppelingen en misbruik van persoonsgegevens.
De verzekeraars moeten zich houden aan de gedragscode die is afgesproken.
Daarnaast zijn aan het gebruik van het BSN via de Wet algemene bepalingen
burgerservicenummer en dit wetsvoorstel de noodzakelijke verplichtingen verbonden
inzake goed gebruik van het BSN. De heer Laurier vroeg of ik kan garanderen
dat alle toegankelijke gegevens ter inzage beschikbaar zijn voor de cliënt.
Dat is ook nu al het geval, zonder het BSN. Er sprake van inzagerecht in het
kader van de WGBO.Zoals de heer Franken heeft aangegeven, is het van belang dat er een toetsingskader
is bestaande uit wettelijke normen om bij te dragen aan een zorgvuldig gebruik
van persoonsgegevens. Om die reden heb ik het wetsvoorstel specifieke normen
opgenomen om ervoor te zorgen dat het BSN, en in de toekomst het epd, zorgvuldig
wordt gebruikt. Hoewel wij vandaag het gebruik van het BSN in de zorg behandelen,
wil ik om misverstanden te voorkomen toch melden dat het epd enkel toegang
geeft tot noodzakelijke medische gegevens in het kader van de behandeling
van de patiënt. Dat betekent dat niet het de totale medische geschiedenis
in het dossier is opgenomen, maar enkel hetgeen waarvan de beroepsgroepen
bepalen dat dit noodzakelijk met het oog op een goede behandeling. Daarnaast
zal niet iedere zorgaanbieder toegang hebben tot alle gegevens. Ik wees op
de fysiotherapie en de psychotherapie.De heer Franken maakte de kanttekening dat de toezichthouder voldoende
capaciteit moet hebben om audits te doen bij de spelers in het veld. Wat de
inspectie en de NZa zal, indien nodig, maatregelen nemen. Op dit moment zie
ik daartoe evenwel nog geen aanleiding.Het CBP valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie.
Deze minister heeft aangegeven dat het CBP, om effectief te kunnen opereren
in de hoofdtaak, te weten in positieve zin beïnvloeden van naleving van
de Wbp, meer als zichtbaar handhavende toezichthouder zal moeten gaan optreden.
Dat is een strategische koerswending die voorgenomen is. Dit vergt dat bekeken
moet worden welke van de huidige door het CBP ten uitvoer gelegde taken minder
of anders verricht zullen en kunnen worden. Het CBP zal klachten die binnenkomen,
alleen in behandeling nemen, indien de daarin te investeren tijd en energie
zullen bijdragen aan de doelstelling, te weten een betere structurele naleving
van de Wbp. Daarom zal het CBP nog meer dan voorheen klachten gaan behandelen
waarvan aannemelijk is dat die staan voor een aantal problemen van ingrijpende
aard bij veel mensen. Puur en strikt genomen individuele klachten, zonder
dat daar een structureel probleem achter schuil gaat, zal het CBP als niet
opportuun beschouwen en niet meer in behandeling nemen. Dit zijn althans de
voornemens van de minister van Justitie. Het BurgerServicePunt staat de mensen
die individuele klachten hebben, wel bij. In die zin is de behandeling van
individuele klachten wel geborgd.Voorts merkte de heer Franken op dat het tijd is om een handzaam overzicht
te maken die de rechten van patiënten weergeeft. In dat kader meld ik
dat ik daar graag in meega. Sterker nog, de wet cliënt en kwaliteit van
zorg (Wckz), die wij voorbereiden, is erop geënt dat wij patiënten
meer willen gaan informeren over de rechten die zij hebben.Mevrouw Swenker (VVD):Wat de minister zei over het BurgerServicePunt ging mij even iets te snel.
Ik begrijp dat het CBP zich op meer specifieke zaken richt, met name als er
structurele problemen zijn. Een burger die een individuele klacht heeft, kan
naar het BurgerServicePunt gaan. Daar kan de burger zijn klacht melden. Die
klacht wordt vervolgens bekeken. En dan? Is er sprake van een doorzettingsmacht?
Wordt er bovendien teruggekoppeld? Kan de burger controleren of de gegevens
inderdaad gewijzigd zijn? Men komt dus bij het BurgerServicePunt en dan?Minister Klink:Als het niet om structurele klachten gaat, maar om incidentele klachten
wordt naar het BurgerServicePunt doorverwezen. Betrokkene is natuurlijk op
de hoogte van die doorverwijzing, want hij wordt persoonlijk doorverwezen.
In die zin is de afstemming tussen de verschillende instanties gewaarborgd.Mevrouw Tan (PvdA):Wij hebben expliciet gevraagd dat het landelijke BurgerServicePunt voor
BSN algemeen doorzettingsmacht heeft. Dat is ook toegezegd. Ik heb begrepen
dat het BurgerServicePunt daarvoor de medewerking nodig heeft van het College
Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Ik zie de heer Franken knikken. Als de
individuele klacht die geen structurele werking heeft door dat college wordt
doorverwezen naar het landelijk BurgerServicePunt en als die klacht gegrond
verklaard wordt, waarna correctie nodig is, komt die klacht terug bij het
CBP. Het CBP dient daar capaciteit aan te besteden. Of begrijp ik dat verkeerd?Minister Klink:Het CBP zal daar waar het moet optreden, ook bij individuele klachten,
gaan optreden. Wanneer het CBP niet corrigerend hoeft op te treden, wordt
betrokkene naar het BurgerServicePunt doorverwezen.Mevrouw Swenker (VVD):Er gebeuren ongetwijfeld allerhande mooie dingen. Mij gaat het evenwel
om het volgende. Ik heb een klacht en men geeft aan dat het wordt uitgezocht.
Nu sta ik daar als burger. Stel dat het een echte fout is, heeft men doorzettingsmacht
om tot correctie over te gaan? Stel dat dit niet het geval is, omdat het veel
verder weg ligt en het nummers betreft waar men niet over gaat, hoe kom ik
er als burger dan achter dat dit niet gecorrigeerd is en waar moet ik dan
wel zijn om het gecorrigeerd te krijgen? Kortom, waar zit de doorzettingsmacht
aangaande de correctie in de keten? Wanneer kan ik als burger controleren
dat een fout gecorrigeerd is?Minister Klink:Het BurgerServicePunt zal de burger helpen, in het geval deze een klacht
heeft die hij niet kan oplossen bij de desbetreffende BSN-gebruiker. Daar
zit dus een doorzettingsmacht, als er sprake is van een fout in de registratie
van de gegevens. Als de BSN-gebruiker de fout corrigeert, zal het BurgerServicePunt
deze informatie doorgeven aan de burger. De burger wordt dus altijd geïnformeerd
over de genomen acties.Mevrouw Swenker (VVD):Bij de behandeling van het burgerservicenummer (BSN) heb ik al ontdekt
dat er heel veel situaties zijn waarbij de zaken niet gecorrigeerd worden,
zelfs als er drie keer om gevraagd wordt. Hoe kan je als burger bereiken dat
de fout toch gecorrigeerd wordt? Er is een geval bekend dat men bij een fout
door een ambtenaar op een gemeentehuis drie jaar lang bezig was om dat recht
te trekken. Hoe moet een burger in dergelijke situaties handelen? Hoe gaat
dat? Blijft een andere instantie dat voor hem doen, net zo lang tot het echt
is veranderd?Minister Klink:Hij krijgt daarbij assistentie van het BurgerServicePunt met betrekking
tot die correctie. Bovendien wordt hij op de hoogte gehouden van de stand
van zaken. Op het moment dat de correctie is doorgevoerd, krijgt hij dat te
horen. Het is niet zo dat je een klacht deponeert en dat je vervolgens moet
afwachten wat ermee gebeurt.Voorzitter. In het kader van de opmerking van de heer Franken over een
handzaam overzicht merk ik op dat ik zowel bij het epd als bij het BSN in
de voorlichting aandacht zal besteden aan het handzaam weergeven van de patiëntenrechten
naast de Wckz, die ik zojuist noemde. Daartoe heb ik een informatiepunt in
het leven geroepen waar patiënten terecht kunnen met betrekking tot het
gebruik van het BSN en het epd, zodat er sprake is van een loket.Daarnaast vraagt de heer Franken hoe bij de uitwerking van de vervolgstappen
mogelijke knelpunten met betrekking tot de bescherming van de persoonsgegevens
worden verkend en geanalyseerd, de zogeheten privacy impact assessment (PIA).
Op dit moment wordt in de regio's het gebruik van het BSN en het epd in de
praktijk getest. De trajecten worden dus gemonitord door Telematica en Plexus.
De bevindingen worden gebruikt om het systeem uiteindelijk te verbeteren.
Voorts zijn er audits en is de beveiliging van het epd getest door hackers.
Nadere regelgeving, behorend bij het wetsvoorstel inzake het epd, zal worden
voorgelegd aan het CBP. De review, waarover de heer Franken spreekt, wordt
door middel van pilots met de systemen en het gebruik in de regio's uitgevoerd.
Gebruik van het BSN en het epd zal voortdurend worden gemonitord, ook als
de wetgeving is aangenomen. Te zijner tijd komt er een evaluatie. De suggesties
van de heer Franken neem ik gaarne mee om na te gaan in hoeverre de monitor
langs die lijnen kan lopen.De heer Van den Berg om een onderbouwing van de kostenbesparingen. Anders
dan de heer Van den Berg suggereert, is er wel degelijk onderzoek gedaan naar
die kostenbesparingen door de introductie van het landelijk elektronisch patiëntendossier
(epd). Ik sprak al over het terugdringen van vermijdbare ziekenhuisopnames,
zelfs ook sterftegevallen. Daarnaast is te denken aan het vermijden
van dubbel onderzoek. Daar begon ik mijn antwoord ook mee. In totaal zorgt
het landelijk elektronisch patiëntendossier voor een kostenbesparing
van 300 mln. Invoering van het BSN in de zorg leidt tot een kostenbesparing
van 13,5 mln., alleen al bij het declaratieverkeer en vanwege het wegnemen
van administratieve lasten die daarmee gemoeid zijn.Er is een vraag gesteld over onrechtmatige gegevensuitwisseling. Welnu,
die wordt in eerste instantie afgedekt door de Wet bescherming persoonsgegevens
en daarnaast door de Wabb. Dit wetsvoorstel regelt alleen het gebruik van
het BSN in de zorg en biedt daarvoor de genoemde waarborgen. Privacy is ook
voor de SGP een zwaarwegend punt, evenals voor mij. Daarom kan niet iedere
zorgverlener bij alle medische gegevens van iedere patiënt komen. Ik
heb zojuist toegelicht welke waarborgen daarvoor gerealiseerd zijn.De heer Van den Berg heeft geïnformeerd naar de positie van de patiënt.
De patiëntrechten worden betrokken bij het ontwikkelen van het epd. Daarom
is de NPCF nauw betrokken bij de totstandkoming en de verdere uitwerking daarvan.
Bij de indiening van het wetsvoorstel inzake het epd zal ik daarop terugkomen.Tot slot vroeg de heer Van den Berg aandacht voor de relatie tussen de
ICT en zorgverlening. Hij sprak over de dokter als technicus. Aan het begin
van mijn antwoord heb ik al gezegd dat ik dit met hem eens ben.De heer Yildirim informeerde naar de opbrengsten in het algemeen. Welnu,
zorgverleners krijgen bij het intikken van een aantal persoonsgegevens via
de SBV-Z in een keer het bijbehorende BSN en alle persoonsgegevens. Dat scheelt
registratietijd en het voorkomt fouten. Betrouwbaar gebruik van het BSN maakt
elektronische uitwisseling van patiëntengegevens mogelijk. En dat levert
een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van de zorg. Daarvan heb ik al een
aantal illustraties gegeven. De kosten die hiermee gemoeid zijn, heb ik al
aangegeven in antwoord op de desbetreffende vragen van de woordvoerder van
de SGP-fractie.Mevrouw Swenker (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn zeer duidelijke beantwoording
van de vele vragen. Dat neemt niet weg dat op een aantal vragen geen antwoord
is gekomen. De VVD-fractie beschouwt deze vragen als de eerste inbreng op
het epd, dat nog zal komen. De minister kan ervan verzekerd zijn dat hij deze
vragen dan weer zal terugzien.Naar aanleiding van het antwoord van de minister is bij mij een enkele
vraag gerezen. Hij heeft over de autorisatie gezegd dat alleen BIG-geregistreerden
die een behandelrelatie hebben de UZI-pas mogen gebruiken en gegevens mogen
bekijken en invoeren. Kan hij mij nog een keer uitleggen waarom in de wet
zowel de kwaliteits­instellingen als indicatieorganen en dergelijke zijn
genoemd? Hij heeft namelijk ook gezegd dat alleen BIG-geregistreerden in een
instelling die valt onder de Kwaliteitswet zorginstellingen – dat zal
ook wel gaan over indicatieorganen – toegang hebben tot deze gegevens,
die zij ook mogen gebruiken en aanvullen. Als alleen BIG-geregistreerden met
een behandelrelatie gegevens mogen inzien en gebruiken, waarom staat dan in
de wet een artikel 1, dat ook instellingen die onder de Kwaliteitswet zorginstellingen
vallen en indicatieorganen zijn opgenomen? Zijn dat dan ook alleen de BIG-geregistreerden
binnen die kwaliteitsorganen, of zijn er toch nog anderen? Anders is er sprake
van overlapping.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. Namens de PvdA-fractie dank ik de minister voor de zorgvuldige
en geduldige beantwoording van al onze vragen. Dit is een complexe materie,
die nogal wat vergt van het geduld van de minister, omdat wij alles precies
willen weten.Van de signalen van voortijdig BSN-gebruik begrijp ik dat nog wordt gecheckt
of de inspectie daarvan iets heeft vernomen.Afdoende is voor ons de beantwoording van de identificatie en de vergewisplicht
door te wijzen op de aansprakelijkheid van de behandelend zorgverlener. Hetzelfde
geldt voor de spoedeisende hulp. De minister heeft gezegd dat na de zorgverlening
de normale cyclus van identificatie en authenticatie gaat plaatsvinden om
te voorkomen dat een onverzekerde met een nummer van een ander de gegevens
van een ander dossier vervuilt.Over de GBA en de fouten die daarin zitten heeft de minister goed aangegeven
hoe in het systeem van BSN-Z wordt voorkomen dat zij doorsluizen naar de Z-dossiers.
Ook na bevraging van onze kant vond ik het heel positief dat de minister in
het tweede deel van zijn beantwoording zei dat hij toch ook zal trachten in
overleg met zijn collega van BZK na te gaan welke oplossingen kunnen worden
gevonden om de systeemverbetering en innovatie van de GBA een verdere slinger
te geven en daarbij ook de betrouwbaarheid van dit bestand drastisch te verbeteren.Wij hadden gevraagd of onze Kamer op gezette tijden een overzicht kan
krijgen waaruit is op te maken op welke wijze en met welke resultaten de nauwgezette
invoer van gegevens en de controle daarop in de praktijk functioneren ten
aanzien van het BSN-Z. Ik krijg graag een bevestiging van de minister dat
dit wellicht deel uitmaakt van de door hem genoemde close monitoring en evaluatie
van het epd die in die cyclus wellicht wordt meegenomen.Over het SBV-Z-loket meen ik dat in de memorie van antwoord, die ook heel
uitgebreid en zorgvuldig was, stond dat dit ook beschikbaar is voor zorgconsumenten.
Er werd gewag gemaakt van een apart BSN-servicepunt voor de zorg. Ik wil dit
graag checken. Als ik het verkeerd heb, hoor ik het graag.Naar aanleiding van de taken van het College bescherming persoonsgegevens
hebben wij gesproken over de doorzettingsmacht en over de relatie tussen het
landelijk servicepunt en het CPB. Ik vraag dit, mede gelet op de casus van
de journalist van Binnenlands Bestuur die inderdaad niets te maken had met
de zorg maar louter met de GBA, waarbij het probleem steeds was om een fout
gecorrigeerd te krijgen en het dossier weer zuiver te krijgen. Graag krijg
ik een nadere toelichting de minister. Als het gaat om fouten in het zorgdossier,
welke mogelijkheden heeft een zorgconsument dan om die met doorzettingsmacht
gecorrigeerd te krijgen?Het is verheugend om te horen dat het wetsvoorstel epd kennelijk over
twee weken bij de Tweede Kamer ligt en daarna verder gesluisd zal worden naar
onze Kamer. Wij zullen dit natuurlijk op zijn brede merites beoordelen maar
daarbij ook heel sterk letten op de ons zo nadrukkelijk in de expertmeeting
door onze adviseurs aangeraden cyclus met impact assessment
en close monitoring, dus ook de evaluatie en de horizon. Daarmee gaan wij
ervan uit dat wij met dit wetsvoorstel kunnen instemmen.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. Ik eindigde mijn eerste termijn met de opmerking dat er voor
de minister nog heel wat te winnen viel. Hij heeft heel wat punten gewonnen.
Ik dank hem hartelijk voor zijn uitleg. Ik blijf toch nog met enkele punten
zitten.Wat de balans tussen privacy en veiligheid betreft, vrees ik dat wij toch
bij het epd opnieuw moeten terugkomen op de privacy in termen van de behandrelaties
en -kwalificaties, de persoonsgebondenbudgetbehandelaar en diens positie en
autorisatie. Aan de ene kant willen wij natuurlijk allemaal dat de privacy
van de persoon wordt beschermd, maar tegelijk wordt het BSN ingevoerd om de
veiligheid van de zorg te vergroten. Met andere woorden, wij willen ook niet
te veel afscherming ten koste van de veiligheid van de zorg.Ik ben heel blij dat de minister de IGZ voorziet van tanden, maar ik heb
nog niet gehoord hoe hij denkt dat de bestuurlijke boete ook voldoende zal
zijn in handen van de IGZ als handhavingsmiddel. Graag krijg ik daarop nog
een antwoord van hem.Verder krijg ik graag nog een antwoord op mijn vragen over de aansprakelijkheid
als er gevolgen zijn van fouten en als er wel geïdentificeerd is.De minister heeft ook niet geantwoord op de vraag wat de inhoud zou kunnen
zijn van de klachten die tot op heden bij het burgerservicepunt zijn binnengekomen.
Een, eventueel schriftelijk, antwoord zou ik op prijs stellen.Vandaag was niet alleen het BSN in de zorg aan de orde, maar ook het bijdragen
aan een overkoepelend normeringskader voor het gebruik ervan. Het lijkt mij
goed als wij op een rijtje proberen te zetten welke criteria nu zorgspecifiek
zijn. Ik verzoek de minister te reageren op de vraag of het klopt dat de zorgspecifieke
normen eigenlijk alleen de WGBO en de Wet BIG betreffen, terwijl de overige
normen in het kader van de Wet bescherming persoonsgegevens overkoepelende
normen zijn.De minister zal zich kunnen voorstellen dat wij bij de behandeling van
het epd terugkomen op een aantal punten dat mijn partij van groot belang vindt.
Wij gaan wel mee met de wetgeving op het punt van de invoering van het BSN
in de zorg.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Mevrouw Ten Horn sprak zojuist over de Wet BIG, maar bedoelde
zij niet de WGBO? Daarin staan toch die zorgvuldigheidseisen? De Wet BIG betreft
bevoegdheden voor bepaalde soorten behandelaars.Mevrouw Ten Horn (SP):Voorzitter. Ik realiseer mij opeens dat de minister nog een derde wet
heeft benoemd, namelijk de kwaliteitswet. Die is ook nog zorgspecifiek.Bij mijn weten staan er ook gedragscodes in de Wet BIG waaraan men zich
te houden heeft, naast de specifieke in het kader van de WGBO over de behandelrelatie.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Ik schaar mij ook graag in de rij van de woordvoerders die
de minister hebben bedankt voor zijn uitgebreide beantwoording. Voor de Handelingen
wil ik eerst nog iets rechtzetten: Niet alleen de SGP is erg voor privacy,
evenals de minister, maar ook de ChristenUnie. Je weet nooit hoe dingen politiek
anders verkeerd kunnen uitpakken op termijn.Ik ben blij dat het epd binnen enkele weken naar de Tweede Kamer gaat.
Ik begrijp dat het advies van de Raad van State er inmiddels is. Wij zullen
daar te zijner tijd waarschijnlijk een heel indringend debat over hebben.De minister heeft de invoering van dit wetsvoorstel nog eens op een rij
gezet. Hij wijst op de terugdringing van het aantal fouten. Dat is ontzettend
belangrijk. Hij heeft dat uiteengezet aan de hand van een aantal gegevens.
Heel belangrijk is ook dat de patiënt als hij of zij bij een specialist
komt niet elke keer dezelfde gegevens hoeft op te hoesten, want dat is heel
vervelend. De patiëntenveiligheid wordt er ook door verbeterd.Er is nog even gediscussieerd over de NEN-normering. De invoering van
het BSN in de zorg zal per categorie plaatsvinden, maar hoe zorg je ervoor
dat bij bestaande, regionale systemen niet meer de hand wordt gelicht met
die NEN-normen? Kan er een verbetering plaatsvinden via die bestaande systemen,
of moet je daarvoor nieuwe systemen invoeren?Ik ben blij met het antwoord van de minister dat de betrokkenheid van
de patiënten, in dit geval de NPCF, groot is geweest, en in het vervolg
groot zal blijven.De heer Laurier (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording.In eerste termijn gaf ik aan dat er in feite vier elementen zijn aan de
hand waarvan je vanuit het perspectief van de burger naar de invoering van
een dergelijk nummer kunt kijken. Waar dient het de burger? Waar beheerst
het de burger? Waar belast of belemmert het de burger? Waar draagt het het
risico in zich van oneigenlijk gebruik of misbruik?Al voor het debat waren wij het eens over de vraag waar het de burger
kan dienen. Op de vraag waar het de burger beheerst, heeft de minister onze
fractie ervan overtuigd dat er voldoende garanties zijn ingebouwd en dat sprake
is van toezicht. Waar belast of belemmert het de burger? Wij zijn in ieder
geval gerustgesteld door de mededeling dat het geen invloed zal hebben op
de verleende zorg. Wij hebben nog wel twijfel als het gaat om het ontstaan
van fouten en hoe die kunnen gecorrigeerd uit het perspectief van de burger.
Het vraagstuk waar risico's worden gelopen, komt ongetwijfeld terug bij het
zogenaamde epd.Alles afwegende en kijkend naar de balans tussen deze vier aspecten, kan
mijn fractie het wetsvoorstel steunen.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor de diepgaande beantwoording van de
vragen. Ik zou bijna opmerken dat de duidelijke ervaring met het werken in
de senaat hierbij een rol speelt. Men is daar gewend om wetsvoorstellen
diepgaand te behandelen. Ik stel dat bijzonder op prijs.In de stukken en bij de mondelinge behandeling is mijns inziens afgerekend
met het misverstand over toetsingskader en vertrouwensmodel. Het gaat om de
eisen aan gebruikers voor een zorgvuldig gebruik om tot privacy en veiligheid
te komen. Dat is een normenstelsel. Ik noem dat een toetsingskader. De term
vertrouwensmodel vind ik een term uit de zachte sector. Als jurist noem ik
het een toetsingskader, in de zin van de normen die moeten worden gehanteerd.
Wil de minister zijn collega van Justitie vragen om één van
de grote gevaren die op dit punt bestaan, zoveel mogelijk in te dammen met
behulp van een bepaling in het Wetboek van Strafrecht? Identiteitsfraude is
naar mijn mening één van de delicten die de komende tijd veelvuldig
zal voorkomen, grote gevaren met zich brengt en verstrekkende gevolgen zal
hebben.Dan een opmerking over het Privacy Impact Assesment. Wij zijn inmiddels
gewend aan deze vreemde termen. Ze zijn al bijna goed Nederlands geworden.
Wanneer je informatiesystemen ontwerpt, wordt in het begin een diagram gemaakt.
Dan wordt uitgetekend wat er allemaal gebeurt. Dat is een functioneel ontwerp.
In dat ontwerp moeten op bepaalde lijnen waar stromen informatie langsgaan
schildwachten worden geplaatst. Die schildwachten controleren autorisaties
en bewaartermijnen en geven de juiste verificatie aan. Daar hoeft geen mens
aan te pas te komen. Dat kan in het programma worden aangebracht. Dat noemt
men Privacy Enhancing Technology. Dat is voor de veiligheid een heel belangrijk
punt. Ik verzoek de minister om dit mee te geven aan zijn medewerkers die
zich bewegen op het vlak van de techniek. Men vindt een ontwerp vaak heel
mooi wanneer er iets uitkomt, maar je kunt er best een aantal schildwachten
tussen zetten. Iemand met een creatieve blik moet hiernaar kijken en een schildwacht
neerzetten daar waar sprake zou kunnen zijn van een gevaarlijk punt.Namens mijn fractie merk ik op dat wij het wetsvoorstel epd met belangstelling
tegemoet zien. Ik wens de minister succes bij de verwerkelijking van dat project.Minister Klink:Voorzitter. Bedankt voor de aanmoedigende woorden, als ik ze zo mag kwalificeren.
Een punt dat is blijven liggen, waarover ikzelf althans wat onzeker was, betreft
het BSN en de Nederlandse Antillen. De Nederlandse Antillen maken geen gebruik
van het BSN. Er wordt door BZK bekeken of er eventueel een GBA komt op de
BES-eilanden en of hier een persoonsgebonden nummer zal worden ingevoerd.
Tot zover het restant van de eerste termijn.Een ander punt uit de eerste termijn waarop ik zou terugkomen betreft
de kinderen. Wij beschikken inderdaad niet over gegevens over het niet voldoen
aan de identificatie in ziekenhuizen met betrekking tot kinderen onder de
veertien jaar. Daar is naar gevraagd en terecht werd al verondersteld dat
wij deze gegevens niet zouden hebben. Deze veronderstelling klopt dus.Mevrouw Swenker heeft een vraag gesteld over het hanteren van het burgerservicenummer.
De Wet BSN gaat over de zorgaanbieders, over de verzekeraars en de indicatieorganen.
Deze drie dienen gebruik te maken van het burgerservicenummer. Voor het epd
en de vraag wie er geautoriseerd is en toegang heeft tot de patiëntengegevens
geldt een ander regime. Dit zijn alleen maar de BIG-geregistreerden. Ten behoeve
van het declaratieverkeer en een aantal andere voordelen die ik zo-even noemde,
zijn het deze drie instanties die gebruik moeten maken van het BSN. Wij zullen
natuurlijk nog uitvoerig discussiëren over het epd. De heer Franken wees
daar ook al op. Binnen enkele weken gaat het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.Mevrouw Tan heeft gevraagd of er signalen zijn over voortijdig BSN-gebruik.
Ik zal bij de inspectie nagaan in hoeverre dit op grote of minder grote schaal,
in ieder geval op te grote schaal, voorkomt. Ik moet mijzelf corrigeren op
het punt van mevrouw Tan met betrekking tot de SBV-Z en de zorgconsumenten,
de patiënten. Zij kunnen wel terecht bij de SBV-Z. Dit was inderdaad
ook genoemd in een memorie van antwoord, waaraan u al refereerde. Het meldpunt
van de SBV-Z is ondergebracht bij het informatiepunt. Het informatiepunt voorziet
in de éénloketfunctie voor zowel de gebruiker van het BSN als
voor de burger. De gebruikers zijn in dit geval de drie organen die ik zojuist
noemde.Mevrouw Tan (PvdA):Heeft dat punt dan wel doorzettingsmacht, ook ten aanzien van zorgaanbieders
die bijvoorbeeld fouten in de registratie hebben gemaakt?Minister Klink:Ik durf daar "ja" op te zeggen.Er is een paar keer gevraagd naar de NEN-norm. Wij hebben het daar zo-even
over gehad. De norm geldt nu al. De inspectie ziet daarop toe en doet nu onderzoek.
Bij invoering van het epd geldt dat de norm NEN 7510 expliciet afgedwongen
wordt. Anders krijg je namelijk geen goed beheer van de zorgkwalificatie.
Dat betekent dat je niet aangesloten wordt op het epd. Aangezien uit de wetgeving
die zal komen de plicht voortvloeit om wel mee te doen met het epd, volgt
daaruit weer dat je de NEN-norm moet hanteren. De inspectie zal daar natuurlijk
op haar beurt op toezien. De voorlichting richt zich op de zorgaanbieders
om te gaan voldoen aan de norm. Daarvoor gebruiken wij het eerste jaar en
de tussenliggende periode en de uitval van het epd in elk geval.De woordvoerder van de SP heeft gevraagd in hoeverre de bestuurlijke boete
adequaat is. Het opleggen van de bestuurlijke boete is bij uitstek een geschikt
handhavingsinstrument voor eenvoudig te constateren overtredingen, zoals het
onjuiste gebruik van het BSN. De boete kan nu al worden opgelegd aan de zorgverzekeraars.
Na de invoering van de wet voor de versterking van de bestuurlijke handhaving
die op dit moment aanhangig is bij de Tweede Kamer kan de bestuurlijke boete
ook werken in de richting van de zorgaanbieders en niet alleen maar de zorgverzekeraars.De SGP en de ChristenUnie hebben gevraagd naar de NEN-normering. Daar
heb ik zo-even antwoord op gegeven. Dank voor de steun ook van de zijde van
GroenLinks.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik weet niet of de minister klaar is met de beantwoording van de vragen
die ik in tweede termijn heb gesteld.Minister Klink:Ik vrees van wel, ja.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik heb in het bijzonder vragen gesteld over de aansprakelijkheid. Er kunnen
fouten gemaakt worden. Ik heb op twee niveaus voorbeelden genoemd. Het ene
is dat er ondanks de verificatie door de zorgverlener c.q. de zorgaanbieder
blijkt dat er een fout in het BSN en daarmee foute koppelingen in dossiers
enzovoorts ontstaan. Waar kunnen de patiënt of diens nabestaanden terecht
voor de gevolgen? Is de Staat, de zorgaanbieder, of wie dan ook aansprakelijk?Minister Klink:Toch geldt krachtens deze wet, maar ook krachtens de Wet op het epd, dat
de aansprakelijkheidsverhoudingen als zodanig niet veranderen. Daardoor vindt
dus op zichzelf geen enkele wijziging plaats. Op het moment dat er dus door
een arts fouten worden gemaakt, die vervolgens tot medische missers en dergelijke
leiden, dan geldt de aansprakelijkheid voor de arts.Mevrouw Ten Horn (SP):Ik stel de vraag nogmaals, omdat deze volgens mij essentieel is. In de
schriftelijke beantwoording heeft de minister namelijk aangegeven dat de zorgverlener
verantwoordelijk is voor een juiste koppeling van het nummer aan de patiënt.
De zorgverlener kan niet verder gaan dan verifiëren of het nummer dat
de patiënt laat zien op een identificatiebewijs overeenstemt met wat
hij in zijn dossier als nummer opgeeft. Wanneer blijkt dat het nummer vervalst
is of fout is, dus fout is vermeld bij de GBA – daarover heeft de minister
met zijn collega nog wel een aantal problemen te slechten – waar ligt
dan de aansprakelijkheid als het gevolg daarvan is dat de fouten zijn gemaakt?
Het kan toch niet zo zijn dat de zorgverlener dan aansprakelijk is? In de
schriftelijke beantwoording zegt de minister dat de zorgverlener daarvoor
aansprakelijk zou zijn.Minister Klink:Op het moment dat de zorgverlener kan wijzen naar oorzaken die buiten
hem liggen, vervalt de aansprakelijkheid natuurlijk.In de eerste termijn heeft mevrouw Ten Horn gevraagd in hoeverre de 15 à
20 klachten die nu binnengekomen zijn, verband hielden met de zorg. Tot nu
toe althans hielden die geen verband met de zorg en slaan dus niet direct
op het burgerservicenummer of op pilots rondom het epd.Ik sluit aan bij wat de heer Franken zei over de zorgvuldigheidseis. Deze
vindt u namelijk vooral in de WGBO.Ik heb het een en ander gezegd over de NEN-normering. Ik bedank GroenLinks
voor de steun voor dit wetsvoorstel. Wij komen inderdaad nog te spreken over
het elektronisch patiëntendossier. Ik sluit mij gaarne aan bij de woorden
van de heer Franken over een toetsingskader en een vertrouwensmodel. Het is
inderdaad een toetsingskader. Voor zover daaruit meer kracht spreekt, sluit
ik mij daar nogmaals gaarne bij aan. Ik zal inderdaad met de collega van Justitie
bekijken in hoeverre de identificatieplicht die hier speelt, interfereert
met de bepaling uit het Wetboek van Strafrecht. Ik zeg toe dat ik dit zal
doen.Door de medewerkers op het departement wordt inderdaad al gesproken over
het "privacy impact assessment". Laat ik dit even adstrueren met
betrekking tot het epd. Het al dan niet systematisch verkeerd inloggen of
ongeautoriseerd inloggen van een persoon kan via intelligente systemen achterhaald
worden, zonder dat een patiënt zelf een vinger hoeft op te steken en
te zeggen dat er volgens hem een fout is gemaakt. Wij zijn aan het bekijken
in hoeverre dergelijke systemen ingevlochten kunnen worden in het epd en de
trajecten die daar lopen. Over het epd komen wij inderdaad nog te spreken.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.Sluiting 18.48 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-1056-1082.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl