Behandeling van de brief van minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de Participatietop (30108/29544, nr. 5)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 5024-5047

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-08-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 89, pagina 5024-5047

04-07-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30108Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29544Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het notarisambt in verband met het laten vervallen van het nationaliteitsvereiste voor benoeming tot notaris (31040)Pagina 5005-5012
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 4 juli 2007)Pagina 5066-5067
Presentie en opening (woensdag 4 juli 2007)Pagina 4979-4979
Behandeling van de brief van minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de Participatietop (30108/29544, nr. 5)Pagina 5024-5047
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 juli 2007 over de overheveling WIA-onderwijsvoorzieningenPagina 5021-5024
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Milieubeheer in verband met implementatie van richtlijn nr. 2004/35/EG (milieuaansprakelijkheid) (30920)Pagina 5012-5021
Regeling van werkzaamheden (woensdag 4 juli 2007)Pagina 4994-4995
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring, wijziging en financiering ACS-EG Partnerschapsovereenkomst (Trb. 2005, nr. 295 en 2006, nrs. 106 en 207)Pagina 4982-4994
Debat over het plaatsen van leerlingen van SIBA-scholen op de As Siddieq-schoolPagina 5047-5056
Debat over klantenstop AWBZ-gefinancierde thuiszorgPagina 5056-5066
Behandeling van het wetsvoorstel Regeling tot wijziging van het overgangsrecht inzake toelating, het op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Aanpassing overgangsrecht Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden) (31067)Pagina 4995-4998
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 juni 2007 over de EPA-onderhandelingenPagina 4979-4982
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Raad van State in verband met de herstructurering van de Raad van State (30585)Pagina 4998-5005

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 123 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de brief van minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de Participatietop (30108 /29544, nr. 5).De voorzitter:Ik wil met de woordvoerders een afspraak maken over het aantal interrupties.
Ik heb begrepen dat mevrouw Verbeet dat bij andere debatten ook heeft gedaan.
Ik meen dat dit debat over de uitkomsten van de Participatietop zich bij uitstek
leent voor veel interrupties. Ik wil regelen dat de leden maximaal –
ik benadruk het woord "maximaal", minder mag altijd – vier
interrupties mogen plaatsen in de discussie met de collega's en opnieuw maximaal
vier wanneer de minister en de staatssecretaris aan het woord zijn. Als dit
aantal wordt gemaximeerd, zijn dat heel veel interrupties. Ik vraag de leden
dan ook om zich zoveel mogelijk te beperken.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Aan de Participatietop is natuurlijk al het een en ander voorafgegaan.
27 juni was uiteindelijk de dag waar wij allemaal vol verwachting naar
uitgekeken hebben. Voor de fractie van GroenLinks had die Participatietop
toch een teleurstellende uitkomst. Wij hebben harde en concrete doelstellingen,
bijvoorbeeld voor groepen die het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt, gemist
en die missen wij nog steeds.Bij het debat over de honderd dagen van het kabinet heeft de fractie van
GroenLinks een prachtig stuk uitgebracht, dat heet Dit kabinet kan zoveel
beter! Minister-president Balkenende zei dat wat wij stelden over de sociale
samenhang, vooral over vrouwen, allochtonen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten,
heel interessant was. Hij zou er zeker wat mee gaan doen. Maar heeft minister
Donner wel geluisterd naar de aanvoerder van het kabinet? Ik heb er in de
hele Participatietop niets van teruggezien.Het geheel zou kunnen worden samengevat, niet als een Participatietop,
maar als een soort pr-top, met vage ambities. Het enige concrete dat er uit
is gekomen, is de deal tussen de staatssecretaris en de VNG over 60.000 banen
voor mensen in de bijstand. Ik vraag mij af of hij de echte minister van Sociale
Zaken is, want verder is er weinig uit gekomen. Het kabinet kan daar toch
niet tevreden over zijn?Vanavond draait het natuurlijk ook om het hele gedoe rondom het ontslag.
Voor de fractie van GroenLinks draait het om de werkzekerheid, voor de insiders
en de outsiders op de arbeidsmarkt en voor de mensen die het moeilijk hebben
op de arbeidsmarkt, die wij daar een plek moeten geven of laten houden.Het ontslagrecht moet van de GroenLinksfractie eerlijker en rechtvaardiger
worden, maar wat zien wij gebeuren? De leden van de coalitie zitten als het
ware gevangen. Ze rollen niet alleen door de wandelgangen, maar ook op straat
spelen zij hun spel. Twee partijen uit de coalitie zetten de hakken in het
zand. Dat zijn de PvdA en de ChristenUnie. Het CDA houdt tot nu toe de kaken
op elkaar. Wij zullen straks wel horen wat het vindt.Wij vinden het voorstel waar minister Donner mee komt zeer teleurstellend.
Hij laat na om het ijzer te smeden als het gloeiend heet is. Er zijn 1,1 miljoen
vacatures en daar doet hij niets mee. Voor de fractie van GroenLinks zijn
er geen taboes. Wij zijn op zoek naar oplossingen. Wat het ontslagrecht betreft,
zijn wij niet de partij van de versoepeling, maar de partij waarvan het eerlijker,
gelijker en rechtvaardiger moet. Wij vinden dat de in- en de outsiders op
de arbeidsmarkt en de ouderen, die nu misschien ontslag boven het hoofd hangt,
een arbeidsgarantie moeten krijgen. Minister Donner kan toch niet menen dat
deze mensen geholpen zijn met zakken geld als zij het vervolgens zelf maar
moeten uitzoeken?De adviesaanvraag aan de Stichting van de Arbeid is een beetje als een
duveltje uit een doosje gekomen. Als dat duveltje wat te vertellen had, kon
ik er nog mee leven, maar eigenlijk stelt het niks voor. Wij weten allemaal
dat er iets moet gebeuren op de huidige arbeidsmarkt. Ik zou tegen mijn kameraden
in en buiten de zaal willen zeggen: het is tijd voor nieuwe vormen en gedachten.
Ook progressief Nederland zou zich dat moeten aantrekken, binnen en buiten
de Kamer. Het is geen centenkwestie. Het is niet alleen een kwestie van aftoppen,
wat op zichzelf wel bespreekbaar moet zijn. Het gaat om toekomstperspectief,
maar dat zie ik absoluut niet terug in de voorstellen van minister
Donner. Je krijgt een zak met geld, maar zonder scholingsgarantie en zonder
werkgarantie. Voor de werknemers wordt niets opgelost en de werkgevers zitten
voor een dubbeltje op de eerste rang. Het wordt voor hen goedkoper en eenvoudiger
om mensen te ontslaan en zij hoeven geen scholingsrechten te garanderen. Zij
hoeven daar ook niet aan mee te betalen.Voorzitter. De minister zei dat deze aanvraag niet in beton is gegoten.
Hij heeft dus een balletje opgegooid met de gedachte: ik hoor wel wat eruit
komt. De fractie van GroenLinks is hierover zeer ontevreden. De minister moet
een wettelijke scholingsplicht regelen. Hij moet de procedures eenvoudiger
maken, maar wel met de mogelijkheid van het instellen van hoger beroep. Minister,
als het gaat om de hoogte van de vergoedingen moet u niet zeggen: ik kom de
oudere werknemers tegemoet door ze meer te geven. U moet die oudere werknemers
de boodschap meegeven dat zij geschoold worden, dat zij garantie op werk hebben
als zij ontslagen worden, dat zij toekomstperspectief hebben. Dat heb je niet
met die zak met geld.Dan wil ik nog een opmerking maken over de flexwerkers. Minister Donner
zegt dat bij cao afwijkingen kunnen worden vastgelegd voor de flexwerkers.
Dat is dan ook het enige. Deze afwijking kan ook in het nadeel van de flexwerkers
zijn. De contracttermijn kan namelijk nog korter worden en de flexwerkers
hebben geen recht op de ontslagvergoedingen. Dus wat hebt u deze flexwerkers,
wat hebt u deze outsiders op de arbeidsmarkt eigenlijk te bieden, minister
Donner? Op dit punt wil ik een glashelder antwoord.Ik zou zeggen: deze zomer niet een adviesaanvraag naar de STAR sturen.
Wat ons betreft zijn alle verloven ingetrokken. Wij willen deze oudere werknemers,
minister Donner, een nieuwe ronde en nieuwe kansen bieden. Wij zijn namelijk
voor die oudere werknemers. Het is toch helemaal niet gek als wij deze mensen
nieuwe kansen willen geven. Echter, dat betekent wel dat het broddelwerk dat
u nu hebt afgeleverd als het gaat om het ontslag, het eenzijdige, niets oplossende
broddelwerk, overmoet. De adviesaanvraag was niet in beton gegoten en het
werk kan beter, zodat gezorgd wordt voor werkzekerheid, scholingsfaciliteiten
en het tegengaan van tweedeling op de arbeidsmarkt. Als u daarvoor zorgt,
zal GroenLinks voor u applaudisseren, maar nu zeker nog niet.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. Werknemers worden flessen, flessen met statiegeld, maar met
zo weinig statiegeld dat wegwerpen voor de hand ligt: wegwerpwerknemers dus.
Inderdaad, zij zijn heel flexibel en heel goedkoop, maar het systeem is niet
eerlijk en niet sociaal. De maximumontslagvergoeding van € 100.000
lijkt veel, maar is natuurlijk niks als je op 55-jarige leeftijd wordt ontslagen
en tien jaar van dat geld moet leven. Dat is vaak wel de praktijk. Je kunt
dan niet je pensioen op peil houden en na een lang werkend bestaan wordt armoede
het eindstation.Met het huidige ontslagrecht passen het CWI en de rechter hoor en wederhoor
toe. De argumenten van de werkgever en de werknemer worden gewogen en getoetst
aan de normen van arbeidsrecht. Dit is een waarborg voor het toepassen van
fatsoensregels. Die fatsoensregels worden met het voorstel dat de minister
naar de Stichting van de Arbeid stuurt, bij het oude vuil gezet. Een zorgvuldige
ontslagprocedure wordt een flitsontslag en daarmee de ontkenning van het motto "werk
boven inkomen".Wie had verwacht dat de maximering van de ontslagvergoeding voor iedereen
zou gelden, komt bedrogen uit. Bonussen, vertrekpremies, extra pensioenstortingen
en andere platinaregelingen voor de top van het bedrijfsleven blijven buiten
schot. Het ontslagrecht zou pas echt gemoderniseerd worden als de diamanten
en platina vertrekregelingen daaronder vielen, zodat de rechter daarover kon
oordelen en ook voor topinkomens de ontslagvergoedingen eerlijk en billijk
zouden zijn.Het is voor mijn fractie onbegrijpelijk dat een kabinet met de Partij
van de Arbeid aan boord met dit voorstel instemt. Hiermee worden hardwerkende
loyale werknemers keihard aangepakt. Voor de verkiezingen hield PvdA-leider
Bos voor dat er niet aan het ontslagrecht getornd zou worden. De ChristenUnie
zag geen noodzaak om iets aan het ontslagrecht te doen, gezien de situatie
op de arbeidsmarkt. Ik daag deze partijen dan ook uit om die verkiezingsbelofte
gestand te doen en om de SP te steunen met de oproep aan de regering: trek
deze adviesaanvrage aan de Stichting van de Arbeid in.Het lijkt erop dat het kabinet toch is gezwicht voor de borrelpraat van
werkgeversvoormannen dat je niet van personeel af kunt komen. De ontslagstatistieken
bewijzen het tegendeel. Nederland heeft de laagste werkloosheid in Europa.
Er moet gesproken worden over "aan de slag" en niet over "ontslag".
De SP roept vakbonden, uitzendkrachten, werkenden en werkzoekenden op om de
handen ineen te slaan en in beweging te komen voor een baan, voor het behoud
van een baan en tegen ontslaan.De opstelling van de werkgeversvoorlieden bij de top was een voorbeeld
van onmaatschappelijk ondernemen. Dat gedrag moet je niet belonen met loonkostensubsidies.
Geef gemeenten en buurten de middelen om te ondernemen en om werk te scheppen
voor mensen die door werkgevers worden afgewezen. Richt lokale leer- en werkbedrijven
op in buurten en wijken.De SP-fractie vindt de uitkomst van de Participatietop erg mager, heel
erg mager. Er is afgesproken om afspraken te maken. Het beleidsprogramma dat
na 100 dagen tot stand kwam, werd door Agnes Kant "een plaatjesboek"
genoemd. Deze beleidsinzet is een praatjesboek. Wat is het perspectief voor
een werkloze 45-plusser als hij het volgende leest: "Voor een effectieve
gezamenlijke inzet is een gecoördineerde samenwerking cruciaal"?
Welk perspectief moet een werkzoekende arbeidsongeschikte zien in "concrete
prestatieafspraken over de wederzijdse inzet, kwaliteiten en effectiviteit
van dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden"? Deze praatjes vullen
geen gaatjes.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Zonder een structurele toename van de groei van de arbeidsproductiviteit
of het arbeidsaanbod is de huidige robuuste economische groei na de voorspelperiode
niet lang meer te handhaven. Dit schrijft De Nederlandsche Bank in het kwartaalbericht
van juni 2007. Met andere woorden, het gaat nu goed met de economie, maar
wij kunnen dit alleen volhouden als wij onze kenniseconomie versterken en het arbeidsaanbod vergroten. Onze economie draait momenteel op
volle toeren. Er zijn meer dan 1,1 miljoen vacatures. Volgend jaar ligt de
werkloosheid naar verwachting bijna 1,5% onder de geschatte evenwichtswerkloosheid.
Volgens het CPB is nog geen sprake van oververhitting van de economie binnen
deze voorspelperiode, maar met de huidige spanning op de arbeidsmarkt ligt
een loon-prijsspiraal wel op de loer. Als het zo doorgaat, zullen de lonen
snel gaan stijgen, zal het aantal vacatures afnemen en zullen mensen met een
zwakkere positie op de arbeidsmarkt worden weggesaneerd of buitenspel blijven.Het is evident wat het kabinet moet doen: zorgen voor een betere aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt, vergroten van het arbeidsaanbod en versoepelen
van het ontslagrecht, zodat werkgevers niet bang hoeven te zijn om mensen
in dienst te nemen. Zo komen ook de outsiders, zoals vrouwen, allochtonen,
ouderen en arbeidsgehandicapten aan een baan. Het is zoals Bas Jacobs in de
Groene Amsterdammer schreef: "De insiders, hooggeschoolde mannelijke
oudere autochtone werknemers, gaan vrijwel zonder arbeidsmarktrisico door
het leven. Uitgerekend zij protesteerden tegen ingrepen in de vroegpensioenregelingen
en de WAO. De insiders misbruiken al jaren de cao's om hun gevestigde belangen
te beschermen. De arbeidsmarktrisico's worden op de outsiders afgewenteld."Wij hebben een coalitieakkoord, een beleidspro­gramma en een Participatietop
gehad. De uitkomsten komen op hetzelfde neer: een zak met kleine cadeautjes.
Maar de mensen voor wie het bedoeld is, vinden uiteindelijk een kat in de
zak. Het kabinet doet namelijk niet wat evident moet gebeuren.Over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt kan ik kort zijn.
Het kabinet liet de Lissabondoelstelling over vermindering van het aantal
voortijdig schoolverlaters bij de eerste de beste gelegenheid varen.Ik kom op de vergroting van het arbeidsaanbod. Het creëren van kunstmatig
gesubsidieerde werkgelegenheid werkt in de hand dat de vraag naar arbeid toeneemt.
Het arbeidsaanbod van echte reguliere banen neemt daardoor af. De kandidaten
worden als het ware in een Melkertbaan gedwongen. De spanning op de arbeidsmarkt
loopt dus verder op door het op de Participatietop bereikte akkoord. Van het
verleden konden wij leren dat gesubsidieerde banen weinig toekomstperspectief
bieden. Daardoor wordt een tweedeling veroorzaakt en daar pas ik voor.Tot mijn vreugde doet het kabinet wel iets aan de algemene heffingskorting,
ofwel de thuiszitbonus die vrouwen aan het aanrecht gekluisterd houdt. Het
is echter te weinig. Het IMF adviseert om afschaffing van de overdraagbaarheid
rigoureuzer aan te pakken. Wat is de reactie van de minister daarop? Ik ben
het daarmee eens en overweeg dan ook om in tweede termijn een motie in te
dienen.Ik kom op het ontslagrecht. De sociale partners kwamen er met het advies
van de SER voor de middellange termijn niet uit en de Participatietop is mislukt.
Er is op dit onderdeel geen akkoord bereikt. Wel zijn er werkgevers die spreken
over een ontbindende voorwaarde. Het kabinet kan zich dus niet langer achter
de sociale partners verschuilen. Het is naar mijn oordeel tijd voor een wetsvoorstel.
Wat schetst mijn verbazing dat het kabinet advies heeft gevraagd aan de Stichting
van de Arbeid. Ik meen dat er voldoende adviezen op tafel liggen. Er rest
ons niets anders dan weer te wachten op de sociale partners die er eerder
herhaaldelijk niet uitkwamen. Ik pleit voor wat meer snelheid. Die outsiders
verdienen immers een echte baan. Ik heb er wel waardering voor dat minister
Donner zijn nek uitsteekt en dat hij een voorstel heeft geformuleerd. Het
is weliswaar niet het beste voorstel, maar het is er een. De opstellingen
van de fracties van de PvdA en de ChristenUnie in dit debat zijn essentieel.
Ik hoop dat de CDA-fractie daarvoor nu aandacht heeft. Zij liep immers steeds
weg. Uit de berichtgeving heb ik opgemaakt dat de fracties van de PvdA en
de ChristenUnie niet bepaald staan te juichen. Misschien kon minister Donner
zijn adviesaanvraag beter tot die fracties richten.Het is onmogelijk om alle details van het ontslagrecht tijdens dit spoeddebat
de revue te laten passeren. Ik vraag mij wel af waarom de minister het duale
ontslagstelsel in stand wil houden. Het lijkt mij beter om de rol van het
CWI te schrappen. Voor de werknemer is het immers asociaal om die te handhaven.
Ik wil graag een debat voeren met diegenen die daarover een andere mening
hebben.Ik heb twijfels over het wettelijk opleggen van een scholingsverplichting.
De rechter neemt dat al mee. Heeft het kabinet ooit gehoord van goed werkgeverschap?
Door aan de bestaande wetgeving wettelijke verplichtingen toe te voegen, wordt
de ontslagpraktijk gejuridiseerd en gebureaucratiseerd. Het is echter juist
de bedoeling om de ontslagprocedure te vereenvoudigen. Wat is de reactie van
de minister daarop?Het kabinet heeft de weg van de minste weerstand gekozen. Hopelijk komt
er in de herkansing nog iets terecht van de modernisering van het ontslagrecht.
De maatregelen waarover de coalities en de sociale partners overeenstemming
hebben bereikt, zijn doekjes voor het bloeden. Op het eerste gezicht lijkt
dat heel sociaal, maar de zwakkeren op de arbeidsmarkt zullen als eerste de
dupe worden van een participatiestop als gevolg van ineffectief arbeidsmarktbeleid.De woordvoerder van de GroenLinksfractie is al ingegaan op de flexwerkers.
Ik hoop dat de vragen daarover worden beantwoord. De voorgestelde maatregel
zal de flexwerkers absoluut niet helpen. Zij zullen daardoor eerder in de
goot belanden.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Een enthousiast aangetreden kabinet, en een coalitieakkoord
onder de titel Samen werken, samen leven. Het woord "samen" leidt
tot het begrip participatie, wat je met elkaar doet, samen zet je de schouders
eronder. Het kabinet heeft grootse plannen met het voorjaarsoverleg, voor
de gelegenheid Participatietop geheten. Die top is vorige week gehouden, vanavond
bespreken wij de resultaten.Waar zou het ook alweer over gaan? De participatiedoelstelling, verschillende
vormen van participatiebanen, persoonlijke dienstverlening, de toekomst van
de Wsw en de WW en het ontslagrecht. Wij hebben het allemaal meebeleefd: over
het laatste werd wat betreft de agendering geen overeenstemming bereikt, misschien
is er zelfs wel spanning binnen de coalitie, maar er is een vrij fundamenteel
verschil van opvatting tussen de sociale partners. Het beleidsprogramma werd
gepresenteerd na de 100-dagentocht en toen dat werd gepresenteerd, werd meteen
gezegd dat de Participatietop maar niet van de grond komt.
Ik hield het toen al voor mogelijk dat er nog net voor het debat over het
beleidsprogramma een mededeling zou komen over de te houden Participatietop,
en warempel, 's morgens werd voorafgaand aan het debat de angel uit het debat
gehaald door de mededeling over de Participatietop, die ook over het ontslagrecht
zou gaan. Wij kennen het resultaat: goed dat er een akkoord ligt, maar het
echte werk moet nog beginnen. De enige concrete afspraak in de brief van de
minister betreft de Participatiegraad van 80% in 2016, wat dus positief
is.Over het ontslagrecht bestaat binnen de coalitie discussie: de werkgevers
zijn enthousiast, de werknemers zijn boos. Mijn fractie is niet ten principale
tegen wijzigingen in het ontslagrecht, zie ons verkiezingsprogramma. Wel wil
mijn fractie daarbij onderscheid verwerkelijkt zien te krijgen tussen oudere
en jongere werknemers. Voor jongere werknemers wil mijn fractie een duidelijke
versoepeling, juist gericht op het vergroten van arbeidsmobiliteit en het
verminderen van de aarzelingen van werkgevers om personeel in dienst te nemen,
voor ouderen daarentegen wil mijn fractie het ontslagrecht niet zomaar versoepelen,
omdat anders mogelijk te makkelijk het oudere en doorgaans duurdere personeel
aan de kant wordt geschoven. Een soepeler ontslagrecht kan alleen als dit
gepaard gaat met de plicht voor werkgevers om zich in te zetten voor plaatsing
van werknemers op een andere plek binnen het bedrijf, of begeleiding naar
een werkplek buiten het bedrijf. Wij komen hierover nog te spreken. Dit is
een eerste aanzet voor onze bejegening van die plannen. Ik vraag de bewindslieden
om iets te zeggen over die knip in de leeftijd.Wij denken, alles tot nu toe wegend, dat de ontslagvergoeding vooral de
modale werknemers treft. Exorbitant hoge salarisposities zullen best wel een
weg weten om boven die grens uit te komen, en het stellen van een grens levert
vaak op dat het wordt opgevuld naar die grens. Wij wachten de discussie hierover
af.Het volgende punt steekt mij echt, het is voor mijn fractie zelfs een
principiële noot. Wij troffen in het akkoord een terminologie aan die
ons per se niet zint. Wij vinden het onbegrijpelijk dat het kabinet instemt
met de term onbenut arbeidspotentieel waar het gaat om vrouwen die geen betaalde
arbeid verrichten. Alsof het verzorgen van het gezin, mantelzorg en vrijwilligerswerk
niet uitermate nuttig zijn in deze samenleving. Daar moeten wij zelfs zuinig
op zijn; wij krijgen er straks een groot tekort aan. Dat is het perspectief.
Wij moeten daar hard op inzetten. Wij willen die term in deze context dan
ook niet meer tegenkomen. Wij vinden die zelfs licht denigrerend. Ik verzoek
de bewindslieden daarom dringend daarvan afstand te nemen.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Wat hebben wij allemaal uitgekeken naar die top die maar werd
uitgesteld en waar allemaal gedoe over was. Wat is het dan teleurstellend
om te moeten zien dat er zo weinig is uitgekomen. Ik herhaal mijn stelling
die ik er eerder over heb betrokken, namelijk dat de top in feite is mislukt.
Als je door de mooie worden heen kijkt, zie je dat. Had minister Donner juist
niet zo duidelijk gezegd dat het ontslagrecht een onlosmakelijk onderdeel
zou moeten zijn van het geheel van de afspraken en had hij niet bevestigd
dat het op de agenda staat, juist om er iets over af te spreken? Welnu, er
is niets over afgesproken en het is er uitgehaald. Welke onderhandelingstactiek
heeft dit kabinet gehanteerd als je, wanneer je iets lastigs wilt bespreken,
de leuke dingen wel afspreekt, maar het probleem zelf niet oplost? Is het
kabinet het ermee eens dat de top niet gelukt is?Wat betreft het resultaat van de top vraag ik of er nu een akkoord of
een voorwaardelijke akkoord, een schijnakkoord ligt. Ik hoor de betrokken
partijen er namelijk verschillende uitleggen aan geven. De werkgevers zeggen
dat het allemaal pas geldt als het ontslagrecht is versoepeld.Wij hebben nu een voorstel gezien van het kabinet over wat er gedaan zou
kunnen worden met het ontslagrecht. De brief daarover begint prachtig. Er
staan goede overwegingen in waarom het nodig is om het ontslagrecht te versoepelen.
Er staat een analyse in van de belemmeringen die het nu oplevert voor werkgevers
om mensen aan te nemen. Verder staat er duidelijk in wat het nadeel van dit
rigide stelsel is voor de werknemers. Wat is het dan jammer om te zien dat
de uitwerking vervolgens zo halfslachtig is. Ik roep het kabinet op om door
te pakken in de lijn die het aan het begin van de brief inzet en om met een
voorstel te komen dat echt de flexibiliteit gaat bevorderen. Dit is namelijk
onvoldoende om te bereiken wat wij allemaal willen of wat wij in ieder geval
allemaal zouden moeten willen, namelijk mensen gemakkelijker aan de slag krijgen
door de instroom en de doorstroom beter te regelen. Dat is niet alleen in
het belang van de werkgever maar evengoed in het belang van de werknemer om
op de plek te komen waar deze het beste kan functioneren.Wat het kabinet nu doet, is onvoldoende. Wij hadden al een duur stelsel.
Hoe haalt het kabinet het dan nu in zijn hoofd om het stelsel nog duurder
te maken? Feitelijk zitten wij op een gemiddelde van een halve maand per gewerkt
jaar, terwijl er nu een maand van wordt gemaakt. Waarom?Ons tweede grote bezwaar is dat het kabinet de optoppingen, de verhogingen
voor oudere werknemers handhaaft. Dat ziet er sympathiek uit, maar het werkt
juist averechts voor het aannemen van oudere werknemers, terwijl wij dat juist
moeten vergemakkelijken. Minister Donner heeft in het spoeddebat dat wij de
vorige week hier hadden, bevestigd dat dit een van de redenen is waarom oudere
werknemers zo slecht aan de bak komen.Het derde punt dat wij onbegrijpelijk vinden, betreft het maximum. Ik
kan mij iets voorstellen bij een jaarsalaris, maar hoe kan je nu absolute
getallen gaan hanteren als je je realiseert dat het ontslagrecht naar zijn
aard gerelateerd is aan wat je verdiend hebt? Als je wilt nivelleren, doe
dat dan op een andere manier. Probeer niet aan het eind van de rit bij ontslag
zo'n ingreep te plegen. Het moet in verhouding staan tot wat je eerder hebt
verdiend.Ik wil nog wel graag een positieve opmerking maken over het voorstel.
Het zou grote winst zijn als langs deze lijn de werkgevers zelf het logische
recht krijgen om arbeidsovereenkomsten op te zeggen, dus zonder kantonrechter
en CWI. Het kabinet begint na een paar valse starts vaart te maken. Het wil
althans snel advies. Ik vraag het kabinet om toe te zeggen, uiterlijk een
week na binnenkomst van de adviezen van de partners – dat zou
1 september moeten zijn, dus uiterlijk 7 september – een kabinetsstandpunt
daarover naar de Kamer te sturen.De andere afspraken die op de top gemaakt zijn, stellen helaas ook teleur.
In relatie tot de ambitie om meer mensen aan het werk te krijgen, is het aantal
van 200.000 genoemd. Elke werkloze die meer aan het werk gaat, is winst en
200.000 is 200.000 keer winst. Er staan echter een miljoen mensen aan de kant
die wel kunnen werken en er zijn ruim een miljoen vacatures. Waarom heeft
het kabinet dan zo'n gebrek aan ambitie? Waarom is de inzet niet hoger?Ik vraag om verduidelijkingen ten aanzien van de getallen. Op welke doelgroepen
is dat aantal van 200.000 gericht? Mogen de 75.000 mensen die vanuit de bijstand
naar werk worden geleid, bij dat aantal worden geteld? Overigens komt dat
nog steeds niet in de buurt van de ambitie die ik voorsta; ik vind dat in
elk geval meer dan de helft van de mensen die nu aan de kant staan in de volgende
vier jaar aan de slag moet worden geholpen want er zijn nog nooit zoveel vacatures
geweest. Wat is de reactie van het kabinet op de redenering en de berekening
van het CPB dat 200.000 mensen op deze manier aan het werk helpen eigenlijk
gelijk staat aan 40.000 mensen aan het werk helpen vanwege de verdringingseffecten?
Iemand anders krijgt die baan dan immers niet. Het getal wordt op deze manier
wel heel erg laag.Ik blijf het verkeerd vinden om heil te zoeken in gesubsidieerd werken,
wetende hoeveel echte banen er vervuld moeten worden. Hoe passen die Melkertbanen
in dit verhaal? Gaat het om tienduizenden banen en mogen die bij dat aantal
van 200.000 worden geteld? Het is algemeen bekend dat het is misgegaan met
die Melkertbanen. Welke bedoelingen er ook achter zaten, het werkte niet.
De doorstroom was minimaal. Hoe kan het kabinet voorkomen dat in de vergelijkbare
plannen die nu voorliggen niet dezelfde fout wordt gemaakt? Hoe kan ervoor
worden gezorgd dat deze banen echt tot doorstroming en echte banen leiden
zonder de verdringingseffecten?De heer Van Hijum (CDA):Kunt u de passage voorlezen uit het akkoord waarin die banen worden beschreven?De heer Nicolaï (VVD):Ik heb het akkoord niet bij de hand maar ik wil het zo dadelijk graag
aanwijzen.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. "Het monster der werkloosheid heeft Nederland besprongen."
Dat is het openingsstatement van het Plan van de Arbeid dat de SDAP in 1936
presenteerde. Ik heb het bij mij; het ziet er zo uit. In dit plan werden concrete
ideeën uitgewerkt om 200.000 mensen aan het werk te krijgen. Wij kunnen
op dat punt een rechte lijn door de geschiedenis trekken, want 71 jaar later
kan ik trots melden dat deze coalitie zich samen met de sociale partners heeft
gecommitteerd aan het aan de slag helpen van 200.000 mensen die ver van de
arbeidsmarkt staan. Er zijn natuurlijk grote verschillen met 1936. Vandaag
kan gezegd worden dat Nederland economisch wel vaart en dat ons land het laagste
werkloosheidscijfer van Europa kent. De ambitie is echter onveranderd. Juist
nu de tekorten op de arbeidsmarkt oplopen, willen wij dat iedereen die dat
kan, ook echt meedoet. Voor de Partij van de Arbeid geldt dat iedereen keihard
nodig is. Oudere werknemers, vrouwen, jongeren, allochtonen, zij zijn allemaal
onmisbaar. Aan de slag dus.Onder dit kabinet zijn de bakens in de goede richting verzet. Meedoen,
in de samenleving of op de arbeidsmarkt, loopt als een rode draad door het
coalitieakkoord. Mensen blijven niet meer aan de kant staan. De Partij van
de Arbeid is dan ook blij met de uitkomsten van de Participatietop. Die is
niet alleen inhoudelijk een succes geweest, maar heeft ook de cultuuromslag
herbevestigd die onder dit kabinet is gemaakt. Eerst naar elkaar luisteren
en dan knopen doorhakken. Uitvoering van beleid is namelijk alleen effectief
als je voldoende draagvlak hebt. Samenwerking is nodig om die 200.000 mensen
aan de slag te helpen, tussen werkgevers, vakbonden, rijksoverheid en niet
te vergeten de gemeenten. Zij maken met deze afspraken een zeer goede start.
Ik complimenteer dan ook alle partijen met hun inzet.De heer Ulenbelt (SP):De verwijzing naar het Plan van de Arbeid uit 1936 is heel interessant.
Trekt de PvdA nieuwe ideologische veren aan?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb wel een rood jasje aan.De heer Ulenbelt (SP):Is het mevrouw Hamer opgevallen dat in het kabinetsvoorstel vooral met
loonkostensubsidies wordt gewerkt? Die worden verstrekt aan werkgevers die
lopen te schreeuwen om personeel. Het plan van haar voorgangers had vooral
betrekking op het creëren van werk in de publieke sector. Dat is een
heel groot verschil. Die 200.000 van nu zijn toch niet te vergelijken met
die 200.000 uit het geweldige Plan van de Arbeid uit 1936?Mevrouw Hamer (PvdA):Vergelijkingen gaan natuurlijk altijd mank, maar er zijn ook leuke overeenkomsten.
In 1936 werd gepleit voor verlenging van de leerplicht en ook nu praten wij
over een soort verlenging van de leerplicht, namelijk de invoering van de
leerwerkplicht. Zo zitten er meer overeenkomsten in. De associatie is natuurlijk
vooral heel treffend omdat men toen 200.000 mensen aan de slag wilde helpen
zoals wij dat nu ook willen. Natuurlijk is het een andere tijd; plannen horen
bij hun tijd. Onze ambitie om mensen aan de slag te helpen, waar dan ook,
is in ieder geval onveranderd. De PvdA staat daarvoor, toen en nu nog steeds.Ik was gebleven bij mijn complimenten aan de partijen die hebben deelgenomen
aan de Participatietop. De afspraken betekenen vooral een nieuwe start voor
duizenden en duizenden mensen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt. Die
200.000 mensen zijn 200.000 individuen, die een kans krijgen om hun leven
te verbeteren en een stapje hogerop te komen. Het op die manier creëren
van kansen voor mensen is waar de PvdA voor staat. Onze tevredenheid zal dan
ook niet verrassen, mede omdat veel PvdA-voorstellen zijn omgezet in harde
afspraken.Gesubsidieerde arbeid geeft mensen met weinig of geen kans op de arbeidsmarkt
toch de mogelijkheid om aan de slag te gaan. Deze mensen blijven anders aan
de kant staan, terwijl zij wel degelijk zeer nuttig werk kunnen doen in bijvoorbeeld
scholen, zorg en wijken. Deze mensen krijgen de kans om iets bij te dragen
en daar trots en eigenwaarde aan te ontlenen.Er komt een taskforce Deeltijd Plus om vrouwen meer te laten werken. Belangrijk
daarbij is kwalitatief goede kinderopvang. De PvdA-fractie kwam daarom met
het initiatiefwetsvoorstel inzake basisvoorziening kinderopvang en ontwikkelingsstimulering.
De in het regeerakkoord gereserveerde 700 mln. is dan ook bikkelhard nodig.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Gesubsidieerde banen leiden tot een tweedeling en verdringen "echte"
banen. Er zijn 1,1 miljoen vacatures. Waarom nemen scholen niet gewoon een
conciërge aan zonder dat de baan wordt gesubsidieerd?Mevrouw Hamer (PvdA):Er is een mismatch tussen de aangeboden vacatures en de capaciteiten van
sommige mensen die een baan zoeken op de arbeidsmarkt. Het mooie van deze
banen is dat het vaak gaat om aangepast werk, waarmee mensen zich nuttig maken
en een goede bijdrage leveren. Maar heel weinig van deze mensen kunnen doorstromen
naar regulier werk. Iedereen die dat kan, moet via scholing aan regulier werk
worden geholpen. Voor de mensen bij wie dit niet lukt, is gesubsidieerde arbeid
echt een oplossing. Ik heb de afgelopen jaren goed geluisterd naar de scholen
en de gemeenten. De gemeenten zijn heel blij met dit plan, waarmee wij deze
mensen echt kunnen helpen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Die mismatch doorbreek je door om- en bijscholing en niet door nog meer
subsidies te verlenen, maar daar ging mijn vraag niet over. Mijn vraag heeft
betrekking op het ontslagrecht. Gaat u ook staan voor de vrouwen, allochtonen,
flexwerkers en ouderen die nu aan de kant staan en die vanwege de regels die
wij nu hebben, totaal niet aan een baan komen? Wat is de inzet van de PvdA-fractie
als het gaat om het moderniseren van het ontslagrecht?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kom daar nog op, dus het lijkt mij het handigste als ik mijn betoog
vervolg.De voorzitter:Heel graag. Gaat u langzamerhand afronden?Mevrouw Hamer (PvdA):Nog even niet, want ik wil nog iets over dat ontslagrecht zeggen. Ik maak
mijn verhaal even af.Het kabinet zet zich nu in voor banenplannen op lokaal en regionaal niveau
om allochtone jongeren direct te bemiddelen naar werk. Hulde daarvoor. Er
liggen ook plannen voor de 45-plussers en mensen met een uitkering om die
met een steuntje in de rug aan de slag te helpen. Dat is allemaal heel belangrijk.
De PvdA-fractie hoopt dat het kabinet nu echt zal doorpakken. Wij vragen het
kabinet daarom een tijdschema aan te leveren waarin staat wanneer welke acties
ter hand zullen worden genomen. Wat ons betreft moet dat nu echt snel gebeuren.
Wij zullen uiteraard nog op de uitwerking terugkomen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mevrouw Hamer bouwt het leuk op. Ik verwacht dat zij er zo meteen hard
in denkt te gaan als het om de adviesaanvragen gaat en dus zegt zij eerst
nog een aantal positieve dingen over de Participatietop. Zij zegt dat er een
aantal afspraken zijn gemaakt. Er is inderdaad een deal gemaakt tussen de
VNG en staatssecretaris Aboutaleb. Dat was al voor de Participatietop gebeurd.
Verder zijn er nog een paar vage doelstellingen die nog nader uitgewerkt worden
en totaal niet concreet zijn. Is de PvdA-fractie het met de GroenLinksfractie
eens dat dit toch wel een grote misser is? Er is geen enkele extra concrete
doelstelling voor specifieke groepen, behalve dan de deal waarover ik het
net al had. Wij moeten maar afwachten wat er uitkomt. Juist ouderen, allochtonen,
vrouwen en gedeeltelijk arbeidsgehandicapten willen, ook van mevrouw Hamer,
horen wat er concreet voor hen wordt gedaan. Ik heb het niet gehoord. Misschien
kan mevrouw Hamer daar alsnog op ingaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb eigenlijk een heel simpel antwoord. Ik raad mevrouw Van Gent aan
om het akkoord te lezen, want er zitten heel mooie kolommetjes bij. Er staan
allerlei voorstellen in over wat er nu gaat gebeuren. Het aantal van 200.000
lijkt mij een heel concreet aantal, maar er worden ook andere aantallen genoemd.
Ik heb het kabinet net om een uitwerking gevraagd en om in een soort werkplan
te zetten wat er zo snel mogelijk gaat gebeuren. Wij zullen er dan samen,
zij aan zij, voor strijden dat al die zaken goed geregeld gaan worden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dit is mij echt te gemakkelijk. Dat aantal van 200.000 klinkt natuurlijk
mooi in de pr-machine die rondom de Participatietop in gang is gezet. Mevrouw
Hamer weet echter net zo goed als ik dat die 200.000 banen niet ingevuld zijn.
Behalve de Aboutalebbanen, zoals ik ze maar even noem, zijn ook de werkgevers
nodig om dit concreet in te vullen. Zij hebben onder voorbehoud gezegd dat
zij misschien eventueel iets willen doen. Dat gaan zij echter nog niet doen.
Hoe gaat mevrouw Hamer dat oplossen? Dat wil ik gewoon weten.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ga hier vandaag helemaal niets oplossen voor mevrouw Van Gent.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het gaat juist om al die mensen die het nodig hebben. Dat is juist zo
erg.De voorzitter:Zo bent u snel door uw interrupties heen, want het telt op deze manier
hard op. Het lijkt mij beter als u het antwoord gewoon even afwacht.Mevrouw Hamer (PvdA):Het kabinet gaat het probleem oplossen, samen met de sociale partners.
Ik heb hen daar net voor gecomplimenteerd. Ik heb ze goed gehoord zoals ze
na afloop van de top bij elkaar stonden. Het optimisme straalde er vanaf.
Ik vertrouw hen. Zij gaan dat doen. Mevrouw Van Gent weet wat een actief typetje
ik ben. Wij gaan dat samen heel goed in de gaten houden. Wij gaan ervoor zorgen
dat die mensen aan de slag kunnen.Ik kom op de adviesaanvraag over het ontslagrecht die minister Donner
bij de Stichting van de Arbeid heeft ingediend. Het is goed dat het kabinet
de sociale partners om advies vraagt over een zo belangrijk onderwerp als
het ontslagrecht. Dat advies kan dan ook leiden tot aanpassing van de voorstellen
en voor ons zal dat advies dus heel zwaar wegen. Het lijkt mij echter goed,
ook naar de collega's, om vast een aantal beoordelingscriteria te geven waaraan
wij dat straks zullen toetsen. Wij willen een ontslagvergoeding
voor iedereen. Wij willen de rechten van flexwerkers verbeteren. Wij willen
naast een scholingsplicht ook een echt scholingsrecht. Wij willen dat de platina
handdrukken worden aangepakt. Wij willen dat de leeftijdsfactor voor ouderen
gehandhaafd blijft. En wij willen niet dat kleine werkgevers omvallen. De
PvdA-fractie wil dat meer mensen aan de slag gaan. Daarom heb ik net ook gezegd
wat ik gezegd heb over de Participatietop. Dit moet echter wel gepaard gaan
met werk- en inkomenszekerheid voor werknemers. Daarom ligt voor mij de bewijslast
voor de noodzaak van aanpassing van het ontslagrecht bij allen die daar voorstellen
voor doen.De adviesaanvraag roept bij ons ook vragen op. Hoe gaan de voorstellen
bijdragen aan een verbetering van de kansen van mensen op de arbeidsmarkt?
Wat betekent aanpassing van het ontslagrecht voor de participatie van langdurig
werklozen, allochtonen, herintredende vrouwen, bijstandsgerechtigden en gedeeltelijk
arbeidsongeschikten? Welk extra werk­gelegenheidseffect heeft het bijvoorbeeld
bovenop die van de geplande premiedifferentiatie in de WW? Hoeveel mensen
krijgen nu geen, maar straks wel een ontslagvergoeding? Welk deel van de mensen
die in de afgelopen jaren via de kantonrechter zijn ontslagen, zat boven de
genoemde bovengrenzen van de ontslagvergoeding? Hoe hoog is de gemiddelde
ontslagvergoeding en welke groep ontvangt die vergoeding? Wordt straks de
huidige ontslagbureaucratie vervangen door een scholingsregistratiebureaucratie?
Ook ben ik benieuwd hoe het zit met het toegezegde onderzoek naar de effecten
van de nieuwe WW. Ten slotte wil ik graag van de minister weten hoe het nu
precies zit met de ontslagprocedures. Komt er één procedure,
of blijven er toch diverse routes bestaan: de korte route, de route via de
rechter, de route via het CWI en een aparte route voor het collectief ontslag?De adviesaanvraag van minister Donner roept bij ons dus nog heel wat vragen
op, maar onze bottom line was, is en zal ook bij de uiteindelijke beoordeling
zijn: geen verslechtering, maar een verbetering van het ontslag; geen mensen
in het ontslag, maar mensen aan de slag.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb goed naar mevrouw Hamer zitten luisteren en ik heb eigenlijk niets
nieuws gehoord. Wat zij opnoemt, gebeurt al. Zij gaat helemaal niet in op
het ontslagrecht en de modernisering daarvan, maar zegt: ik wacht het antwoord
af van de minister. Voor wie staat u nu eigenlijk, mevrouw Hamer? Staat u
alleen voor de ouderen die al werk hebben? Of staat u ook voor de vrouwen,
de allochtonen en de flexwerkers die nu geen baan hebben en als gevolg van
die twee systemen ook niet aan een baan komen?Mevrouw Hamer (PvdA):Mevrouw Koşer Kaya weet dat ik in ieder geval voor al die vrouwen
sta. Daar hebben wij immers samen veel plannen voor ingediend. Zij heeft slecht
naar mij geluisterd. Ik heb net beoordelingscriteria genoemd. Aan de hand
van die criteria zullen wij de voorstellen en de uitkomst van de adviesaanvraag
beoordelen. Die criteria hebben wij nooit eerder zo helder neergezet. Daar
kunnen wij de komende tijd aan gehouden worden. Dus leest u het straks nog
een keertje na, mevrouw Koşer Kaya, dan ziet u wat nieuw is.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb toch een prangende vraag aan mevrouw Hamer, nu ik haar zo hoor.
De lijst van criteria waar het uit te brengen advies aan zou moeten voldoen
en de vragen die zij stelt, staan niet in de adviesaanvraag van minister Donner.
Eigenlijk zegt mevrouw Hamer dus in nette bewoordingen: hier kom ik met mijn
boodschappenlijst; minister Donner heeft broddelwerk afgeleverd; de PvdA-fractie
kan zich daar nu al niet in vinden. Dan zou ik zeggen: mevrouw Hamer, doe
niet zo kinderachtig, pak nu even door en zeg met mij tegen minister Donner
dat hij zijn huiswerk moet overdoen. De criteria die ik ook genoemd heb en
die wij graag willen regelen, onder andere voor de flexwerkers, moeten in
de adviesaanvraag worden opgenomen, zodat wij na de zomer snel zaken kunnen
doen met elkaar. Anders lijkt dit op bezigheidstherapie voor minister Donner
en dat leidt nergens toe.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik zou van alles kunnen zeggen over bezigheidstherapie. Ik
gun minister Donner een ontzettend leuke vakantie, maar geen bezigheidstherapie,
dat begrijpt u. Ik heb een zestal criteria genoemd, waarvan sommige wel degelijk
in deze voorstellen staan. Voor ons is een belangrijk punt dat die leeftijdsfactor
gehandhaafd blijft. Dat zit ook in de voorstellen. U weet dat wij erg hechten
aan het aanpakken van de echt hoge inkomens, voordat daar misverstanden over
ontstaan. Daar zitten ook onderdelen van in het plan, maar wij hebben ook
nog een heleboel vragen. Ik heb geloof ik twaalf vragen gesteld. Wij wachten
af wat de minister daarop zegt. Wij wachten voorts de uitkomst van de adviesaanvraag
af; die is uiteraard heel belangrijk. Ik heb al eerder gezegd dat dit voor
ons echt een periode is waarin wij willen luisteren. Voor ons is ook heel
erg belangrijk hoe zal worden gereageerd op dit plan. U weet alles al, dus
volgens mij hoeft u het mij niet te vragen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U weet het ook, daar gaat het om.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ga echt over mijn eigen antwoord, mevrouw Van Gent. Ik weet een heleboel
dingen nog niet. Als u het allemaal wel al weet, vind ik dat knap. Ik heb
mijn punten genoemd. Volgens mij zijn er flink wat zaken waarover wij het
eens zijn wat betreft de positie van flexwerkers. Laat ik eens een voorbeeld
geven. Ik heb vandaag goed geluisterd naar wat er in de media te horen was.
Een deel van de mensen zegt dat de positie van flexwerkers wordt verbeterd
doordat zij een ontslagvergoeding krijgen en doordat het na een bepaalde periode
afgelopen is met tijdelijke contracten. Evenzoveel mensen zeggen dat hierdoor
flexwerkers juist niet meer in dienst komen. Ik wil wel eens weten van de
minister hoe dat nu precies zit en hoe hij dat inschat. Wij gaan daar ook
zelf over nadenken.De heer Ulenbelt (SP):U, als vertegenwoordigster van de PvdA-fractie, noemde een serie criteria
waaraan moet worden voldaan. Gelden die criteria ook voor de PvdA-bewindslieden
in het kabinet?Mevrouw Hamer (PvdA):U weet dat wij een stelsel hebben waarin het kabinet over zijn eigen voorstellen
en criteria gaat en de Kamerfracties over hun eigen criteria. Ik heb hier
de criteria genoemd op grond waarvan mijn fractie de beoordeling zal maken.De heer Ulenbelt (SP):De minister van SZW, die vroeger minister van Justitie was, zegt altijd
dat het kabinet met één mond spreekt. De criteria die u aanlegt,
staan niet in het voorstel van het kabinet.Mevrouw Hamer (PvdA):Nee.De heer Ulenbelt (SP):Vindt u dat geen probleem?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee, dat vind ik geen probleem. Ik ben namelijk geen lid van het kabinet.
Ik ben lid van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. Volgens mij is het onze
taak om het kabinet te controleren en om te bekijken of de voorstellen van
het kabinet deugen of niet. Ik zou juist van u als oppositiefractie verwachten
dat u mij steunt in deze opstelling en dat u accepteert dat ook wij de plannen
op hun merites willen beoordelen. Ik dacht overigens ook dat u mij daartoe
net uitnodigde.De heer Ulenbelt (SP):Als de adviesaanvraag al niet voldoet aan uw criteria, kunt u die toch
niet steunen? U weet de uitkomst toch ook, namelijk dat werkgevers en werknemers
verdeeld zullen blijven?Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt slecht naar mij geluisterd. Ik heb gezegd dat wij de beoordelingscriteria
naast het uiteindelijke voorstel zullen leggen. Dat uiteindelijke voorstel
komt volgens mij nadat het advies is verschenen en het kabinet daarop heeft
gereageerd. Ik zie dat bepaalde van mijn punten al in het voorstel zitten,
sommige gedeeltelijk en sommige niet. Wij horen graag van het kabinet hoe
dat zit. Ik wil ook van het kabinet weten hoe ik deze voorstellen moet beoordelen
in het licht van het feit dat wij mensen graag aan de slag willen helpen.
Ik wil ook weten op welke wijze deze voorstellen daar volgens het kabinet
een bijdrage aan leveren. Ik ga dat debat echt open in en daar kunt u mij
niet van weerhouden. Sterker nog, ik zou verwachten dat u mij daarin steunt.De heer Nicolaï (VVD):Dit is toch wel een sterk staaltje van om de hete brij heen draaien. Wij
hebben eerst honderd dagen op het kabinet zitten wachten. Vervolgens hebben
wij geprobeerd om het kabinet nog iets mee te geven in het overleg en toen
weigerde de PvdA iets te doen. In de pers zagen wij wel wat proefballonnetjes
van uw collega de heer Heerts over maximumvergoedingen. En nu zegt u, als
ik u goed beluister, dat u het nog steeds niet weet en dat wij maar weer honderd
dagen moeten wachten op partners, het kabinet en anderen en dat wij maar moeten
zien. Kunt u dan in elk geval op een enkel hoofdpunt zeggen of de PvdA-fractie
de lijn en de voorstellen van het kabinet die nu voorliggen, steunt? Om maar één
hoofdpunt te noemen: de principiële stap dat werkgevers de mogelijkheid
krijgen om zelf een arbeidscontract op te zeggen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vind het toch wonderlijk. Ik heb hier, zelfs iets te lang naar de zin
van de voorzitter, verteld welke zaken die het kabinet heeft genoemd, wij
steunen en waar wij willen dat het kabinet mee aan de slag gaat. Ten aanzien
van het ontslagrecht heb ik een heel duidelijke positie ingenomen. Wij zullen
het voorstel steunen waar het een bijdrage levert aan het aan de slag helpen
van mensen en wij zullen het afwijzen daar waar het de positie van werknemers
schaadt. Ik heb al gezegd dat de bottom line is dat er geen sprake moet zijn
van verslechtering, maar een verbetering voor de mensen. Daar zullen wij de
voorstellen op beoordelen. Wij hebben dit advies gisteravond ontvangen. Ik
geloof dat ik het om 22.00 uur kreeg. U kunt nu toch niet van mij verwachten
dat ik er halsoverkop allemaal dingen over ga zeggen? Er ligt een adviesaanvraag.
Daar komt een advies op terug en dat gaan wij beoordelen. Wij vinden het belangrijk,
in tegenstelling tot het vorige kabinet, wat sociale partners daarvan vinden.
Die wil ik daar graag over horen. Wij krijgen hierover nog genoeg debatten
met elkaar.De heer Nicolaï (VVD):Ik hoorde mevrouw Hamer zojuist zeggen dat zij zo actief was. Ik had dan
ook verwacht dat zij dat al bekeken had.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb het bekeken.De heer Nicolaï (VVD):U redeneert als volgt: wij zijn ervoor als het goed is en voor zover het
niet goed is, zijn wij er niet voor. Dat zijn wij in de Kamer allemaal wel
met haar eens. Wat is nu het standpunt van de PvdA? Is dit de goede richting
van het kabinet, ja of nee?Mevrouw Hamer (PvdA):Het is in die zin goed dat er nu een adviesaanvraag ligt. Wij zijn hier
nu namelijk al maanden over aan het praten. Wij hebben steeds gezegd dat de
Participatietop niet bevuild moest worden met een discussie over het ontslagrecht.
Dat is ook gebeurd. Wij hebben ons in het coalitieakkoord eraan gebonden dat
er wel over het ontslagrecht gesproken mag worden. Er is sprake van verbeteringen.
Zo heb ik begrepen dat veel meer mensen in aanmerking gaan komen voor een
ontslagvergoeding. Dat is goed nieuws. Ik heb ook begrepen dat veel meer mensen
een hogere vergoeding kunnen krijgen, zeker als het gaat om mensen met lage
inkomens. Ook dat is goed nieuws. Tevens heb ik begrepen dat de platina handdrukken
aangepakt worden. Dat is goed nieuws. Ik wil echter wel de zekerheid hebben
dat dit ook echt gaat gebeuren. Pas als ik die zekerheid heb en als ik weet
van de sociale partners of zij het straks gaan uitvoeren, zeg ik "ja"
of "nee". Wij kunnen hier wel van alles verzinnen, maar als het
uiteindelijk niet op de arbeidsmarkt wordt uitgevoerd, hebben wij niets.De heer Nicolaï (VVD):Ik constateer dat de PvdA nog steeds geen standpunt heeft in verband met
de vraag of dit al dan niet de goede richting zal zijn. Het wordt dus nog
interessant.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie is met de sociale partners
op hoofdlijnen tevreden over de uitkomsten van de Participatietop.Ik wil toch nog wel op een aantal punten ingaan. Allereerst iets over
de moeilijk bemiddelbare groepen. Werkgevers hebben toegezegd, ter zake te
zullen meewerken. Daar zijn wij blij om. Hoe gaat de minister de vinger aan
de pols houden of in de praktijk de kwetsbare groepen duurzaam aan de slag
geholpen worden? Heeft de minister hiervoor concrete targets afgesproken over
het percentage moeilijk bemiddelbare groepen die na een brugbaan
duurzaam instromen bij de desbetreffende werkgever?Er wordt heel veel nadruk gelegd op betaalde arbeid. Wij erkennen zonder
meer het belang daarvan, maar wij vinden ook dat er een balans moet zijn tussen
werken en zorgen. Wanneer komt de minister met de uitwerking van de arbeidszorgplannen
uit het coalitieakkoord?Nog iets over de positie van de Wsw'er. Alhoewel het om een Participatietop
ging, is er tot onze verbazing geen aandacht geweest voor de Wsw. Waarom is
dit niet aan de orde geweest?Ook over de positie van de Wajonger staat heel weinig beschreven. Er komt
inderdaad een SER-advies over de Wajonger. Dat wachten wij af. Wij willen
evenwel de garantie van de minister dat er ook voor de Wajonger speciale maatregelen
komen om ze aan de slag te krijgen. Graag krijgen wij deze toezegging.Ik wil nog enkele opmerkingen maken over het ontslagrecht. Gisteren hebben
wij een brief van de minister ontvangen over de adviesaanvraag die hij aan
de SER heeft gestuurd over het ontslagrecht. De principiële vraag die
wij ons stellen, is welk probleem de minister hiermee wil aanpakken. Er is
een belangrijke prikkel voor scholing ingebouwd. Wij onderschrijven ook het
belang van scholing, maar scholing betekent nog geen werk. Dit is niet het
debat om vooruit te lopen op de uitkomst van de adviesaanvraag; wel kunnen
hier punten onder de aandacht van de minister en de staatssecretaris gebracht
worden. Bij dezen doe ik dat dan ook.Zo is over het opzeggen van de arbeidsovereenkomst heel duidelijk aangegeven
dat het daarbij gaat om in de persoon gelegen redenen. Wat mijn fractie betreft,
is hierbij de definiëring daarvan cruciaal. Wie gaat dat doen? Is dat
de staat?Nog iets over de ontslagvergoeding voor topinkomens. De minister zegt
dat het plan voor de ontslagvergoeding vooral gunstig is voor mensen met een
laag inkomen. Dat zie ik echter niet zo. Ik verzoek de minister om dit uit
te leggen. Het komt mij voor dat je heel moeilijk een maximumvergoeding in
de wet kunt vastleggen. Misschien kun je hoge vergoedingen wel ontmoedigen.
Het is echter van belang dat een einde wordt gemaakt aan de bovenmatige gouden
handdrukken. Ik verzoek de minister om toe te zeggen dat hij ook dit punt
nadrukkelijk onder de aandacht van de sociale partners zal brengen.Wat betreft de scholingsaftrek heb ik al opgemerkt dat de ChristenUnie
instemt met een prikkel tot scholing. Wij kennen al de begrippen "goed
werkgeverschap" en "goed werknemerschap". Wat voegt de scholingsplicht
hieraan wezenlijk toe? Het komt ons voor dat de scholingsaftrek lastig uitvoerbaar
zal zijn. Hoe kan worden nagegaan welke cursussen en opleidingen iemand in
het verleden heeft gevolgd en hoeveel deze hebben gekost? Het handhaven van
de scholingsplicht zal enorme administratieve lasten met zich meebrengen.
Acht de minister dit wenselijk?Los daarvan laten de plannen nog heel veel vragen onbeantwoord. Hoe moet
bijvoorbeeld worden omgegaan met de scholing die een werknemer zelf heeft
bekostigd? Wordt de ontslagvergoeding daarmee verhoogd? Hoe is het gesteld
met de terugbetaling van scholingskosten bij voortijdig vertrek, de zogenaamde
bindingsclausule die in de meeste cao's is opgenomen? Komt deze te vervallen?
Ik neem aan dat de SER zich hierover in het bijzonder zal buigen. Ik ben zeer
benieuwd hoe de SER dit zal opvatten.Ik wil vervolgens iets zeggen over de scholingsplicht en het vergroten
van de kans op werk. Geschoolde werknemers hebben inderdaad betere kansen
op de arbeidsmarkt. Dat weten wij. Wij zien niet in hoe de scholingsplicht
werkgevers daadwerkelijk zal stimuleren om te investeren in nieuw werk voor
de mensen die zij ontslaan. Hoe kan worden voorkomen dat de scholingsplicht
vooral wordt gebruikt als aftrekpost op de ontslagvergoeding? Dat kan immers
niet de bedoeling zijn.Ik wil nog heel kort iets zeggen over de positie van de oudere werknemers.
Wij willen niet dat de ontslagbescherming voor oudere werknemers verslechtert.
Volgens het systeem dat in de adviesaanvraag wordt gehanteerd, wordt het relatief
makkelijk en goedkoop om oudere werknemers te ontslaan. Wij verwachten dat
deze mensen het heel moeilijk zullen gaan krijgen onder deze plannen van het
kabinet. Ik word overspoeld met e-mails hierover.Concluderend is mijn fractie er nog niet van overtuigd dat de plannen
die in de adviesaanvraag zijn opgenomen, het doel zullen dienen dat zo veel
mogelijk mensen aan de slag zullen blijven. Als je van werk naar werk wilt
stimuleren, moet je de prikkel niet alleen bij scholing neerleggen, maar bij
het zoeken naar en vinden van arbeid, zowel voor werkgevers als voor werknemers.De heer Ulenbelt (SP):Als mevrouw Ortega nu al vaststelt dat de uitwerking van de voorstellen
van de minister erg nadelig is voor oudere werknemers, neemt zij toch zeker
resoluut afstand van die plannen?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Wij hebben altijd uitgedragen voorstander te zijn van verbetering en niet
van verslechtering. Dat is nog steeds het geval. Ik vind het sowieso goed
dat er een adviesaanvraag op tafel ligt. Wij willen niet vooruitlopen op het
resultaat. Ik meen echter dat het goed is om nu alvast een aantal zaken mee
te geven.De heer Ulenbelt (SP):Als het makkelijker wordt om een oudere werknemer te ontslaan, zal de
ChristenUnie zich daartegen dus verzetten?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik durf niet te denken dat zulks het idee is van dit kabinet.De heer Van der Vlies (SGP):Wij weten allen wat gisteravond is gebeurd toen de brief met de adviesaanvraag
naar buiten kwam. In de media werd het als volgt samengevat: het CDA is voor,
de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie hebben grote bezwaren. Klopt dat?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik laat wat in de media staat voor wat het is. Ik heb zojuist al gezegd
dat ik in het kader van de adviesaanvraag graag enkele zaken wil meegeven.
De heer Van der Vlies heeft die gehoord. Wij willen deze zaken graag meegeven.
Wanneer het advies er uiteindelijk ligt, de sociale partners het er mee eens
zijn en het kabinet de plannen gaat uitwerken, is de Tweede Kamer opnieuw
aan zet. Dan zullen wij voor of tegen het voorstel moeten stemmen.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Ortega is niet verantwoordelijk voor een samenvatting door welk
medium ook, maar in ieder geval is de voorlopige conclusie dat haar fractie
bezwaren had, om niet te zeggen tegen was, voorbarig.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Mijn fractie heeft altijd gezegd dat wij alle voorstellen op het gebied
van het ontslagrecht kritisch zullen volgen en beoordelen. Dat is nog steeds
zo.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is uw goede recht, maar het gaat om een stukje helderheid.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):In de verkiezingstijd hebben wij een plan opgesteld om te kijken hoe wij
hiermee kunnen omgaan. De kern van het plan is dat werkgevers en werknemers
een financiële prikkel krijgen bij het van werk naar werk helpen. Dat
kan, als het bijvoorbeeld mogelijk wordt gemaakt de ontslagvergoeding in termijnen
te betalen en voor de werkgever de totale ontslagvergoeding voor bijvoorbeeld
de helft van het resterende bedrag te verminderen als hij de werknemer snel
bemiddelt naar een andere baan. De werknemer krijgt nog een deel van de ontslagvergoeding
als hij binnen de termijn waarin de ontslagvergoeding afloopt, een andere
baan heeft.De minister is ervan op de hoogte dat wij hiermee de campagne in zijn
gegaan. Wij verzoeken hem nadrukkelijk, dit plan aan de Stichting van de Arbeid
voor te leggen.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Vanmorgen was in de krant te lezen dat Nederland de laagste
werkloosheid kent van heel Europa. Tegelijkertijd bereikte het aantal vacatures
de afgelopen maand wederom een record. In de bouw, het transport en de metaal
kunnen werkgevers steeds moeilijker personeel vinden. In de zorg, het onderwijs
en ook bij de overheid, namelijk een aantal gemeenten, worden tekorten verwacht.De krapte op de arbeidsmarkt gaat nu echt knellen. Zij is een bedreiging
voor onze economische ontwikkeling en voor de betaalbaarheid van onze collectieve
voorzieningen. Tegelijkertijd staan nog veel mensen langs de kant. De arbeidsdeelname
van vrouwen en ouderen ligt onder het gemiddelde. Langdurig werklozen, allochtonen
en mensen met een arbeidshandicap slagen er onvoldoende in om aan te haken.
Er dreigt een tweedeling tussen goed opgeleide werknemers die hun weg op de
arbeidsmarkt wel weten te vinden en mensen die verdwalen in re-integratietrajecten
en tijdelijke baantjes.Hier ligt echt een enorme opgave voor de komende periode. De fractie van
het CDA is dan ook verheugd dat het kabinet erin is geslaagd om met werkgevers,
vakbonden en gemeenten overeenstemming te bereiken over gemeenschappelijke
ambities en gemeenschappelijke inzet. Dat is echt de belangrijkste winst van
het akkoord. Het is veelbelovend dat de urgentie door alle partijen wordt
gevoeld en dat verantwoordelijkheden worden opgepakt, maar uiteindelijk telt
natuurlijk het resultaat. Veel afspraken moeten nog worden uitgewerkt. De
fractie van het CDA zal dat de komende tijd kritisch volgen. Mijn fractie vraagt het kabinet om een nadere toelichting op een aantal
onderdelen van de afspraken. De realisatie van de doelen die zijn afgesproken,
staat of valt met de goede uitvoering en samenwerking tussen gemeenten, UWV
en CWI op regionaal niveau. Daarover is vandaag op een ander niveau ook gesproken
in de Kamer. Die samenwerking wordt langzaam beter, maar er is echt nog onvoldoende
sprake van een geïntegreerde en op de klant georiënteerde dienstverlening.
Gemeenten, UWV en CWI zullen regionaal de samenwerking echt moeten intensiveren,
schotten moeten doorbreken en bij de re-integratie aansluiting moeten zoeken
bij de vacatures die regionaal openstaan. Uitgangspunt hoort te zijn dat iedere
cliënt één aanspreekpunt heeft.Uit de afsprakenlijst wordt onze fractie niet duidelijk wanneer de afgesproken
regionale loketten voor decentraal arbeidsmarktbeleid en re-integratie operationeel
moeten zijn. Wie neemt daarbij het voortouw? Mijn fractie meent dat een goede
regie daarbij gewenst is. Is de minister bereid om de Kamer uiterlijk op 1 november
2007 een uitvoeringsplan voor te leggen, uiteraard in overleg met gemeenten,
UWV en CWI?Het tweede aandachtspunt voor onze fractie is de scholing. Scholing en
een leven lang leren nemen een prominente plaats in in de afspraken die zijn
gemaakt. Een goed punt is dat werknemers individuele trekkingsrechten voor
O&O-fondsen krijgen en daarmee toegang tot scholingsbudgetten. In de praktijk
zijn het aanbod en de bekostiging van opleidingen voor werkenden en werkzoekenden
echter allesbehalve overzichtelijk geregeld. Hogescholen, universiteiten en
met name het beroepsonderwijs zullen zich veel meer moeten richten op het
aanbod voor volwassenen en werkzoekenden. Er moeten meer korte, gerichte opleidingstrajecten
komen die voldoen aan de behoefte van het bedrijfsleven. Mijn vraag is: hoe
zal concreet gewerkt worden aan dat betere aanbod, zodat concreet in de behoefte
kan worden voorzien?Met het akkoord is er veel aandacht voor het instrument loonkostensubsidie.
Dat moet een financiële prikkel voor werkgevers zijn om mensen in dienst
te nemen. Het heeft de CDA-fractie verbaasd dat er in dat verband geen aandacht
is voor met name verlaging van de WW-premie, want door de premies meer lastendekkend
te maken, dalen ook de loonkosten. Dat is op termijn zeker ook goed voor onze
concurrentiepositie. Graag vernemen wij van de minister welke invulling hij
concreet wil geven aan de coalitieafspraak om de premies voor de werknemersverzekeringen
meer lastendekkend te maken.Wat de loonkostensubsidie betreft, hecht de CDA-fractie aan het uitgangspunt
dat deze worden ingezet voor trajecten die een opstap naar werk zijn. Het
is echt naïef om te denken dat langdurig werklozen zonder ondersteuning
ingezet kunnen worden op de vacatures in zorg en onderwijs of voor technische
beroepen. Wij moeten mensen in staat stellen om kennis en vaardigheden op
te doen om die werkplekken in te nemen. Via scholing op de werkplek moet dat
allemaal gebeuren en daar hoort een tijdelijke financiële tegemoetkoming
voor de werkgevers bij. Laat echter duidelijk zijn dat mijn fractie grote
moeite heeft met nieuwe Melkertbanen. Wij moeten doorstroming centraal blijven
stellen bij de re-integratie en mensen perspectief bieden op uitstroom naar
regulier werk.De CDA-fractie is verheugd, omdat het kabinet de knoop heeft doorgehakt
op het punt van de modernisering van de ontslagbescherming. Mijn fractie deelt
de opvatting van het kabinet dat de ontslagbescherming eenvoudiger en eerlijker
kan worden vormgegeven, zonder daarbij afbreuk te doen aan het belang van
een goede en reële rechtsbescherming van werknemers. Dat laatste stellen
wij wel centraal. Wij zullen het voorstel de komende maanden goed bestuderen
en wij zullen de adviezen van de STAR nadrukkelijk betrekken bij het bepalen
van het ons eindoordeel. Mijn fractie is in elk geval positief over het feit
dat er met het voorstel aandacht is voor scholing en het weerbaar, het employable
maken van werknemers op de arbeidsmarkt. Er komt een wederzijdse scholingsplicht
en een financiële prikkel voor werkgevers om te investeren in de opleiding
van personeel. Wij wachten het wetsvoorstel dan ook met belangstelling af.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Die adviesaanvraag aan de Stichting van de Arbeid is een mooie escapemogelijkheid
voor het CDA. In deze Kamer heb ik herhaaldelijk de fractie van het CDA gevraagd:
wat is bij de flexibilisering van het ontslagrecht de inzet van het CDA? Het
CDA wil wel modernisering van het ontslagrecht, maar geeft niet de invulling.
Nu wordt het tijd dat het CDA kleur bekent. In het verleden hebben wij met
het CDA en de VVD opgetrokken om economische hervormingen door te voeren,
maar nu krijgt het CDA watervrees. Mijnheer Van Hijum, wat gaat u doen?De heer Van Hijum (CDA):Ik begrijp deze vraag echt niet. Ik heb gezegd dat ik het kabinetsvoorstel
een goede aanzet voor het debat vind. De minister heeft zelf aangegeven dat
dit voorstel niet in beton is gegoten. Ik vind ook dat wij de discussie in
de komende periode open moeten voeren. Ik heb nu aangegeven welke elementen
ons aanspreken. In vorige debatten hebben wij aangegeven wat onze doelstelling
is op het punt van de ontslagbescherming. Deze discussie moet breed gevoerd
worden en gericht zijn op het bieden van perspectief voor de kwetsbare groepen
op de arbeidsmarkt. Daarover zullen wij het de komende tijd hebben.De heer Van der Vlies (SGP):Natuurlijk gaan wij pas over een wetsvoorstel oordelen als het bij deze
Kamer is ingediend. Als wij de behandeling ervan achter de rug hebben, gaan
wij erover stemmen. Ik vraag dan ook niet wat uw eindoordeel zal zijn over
de modernisering van het ontslagrecht. Ik heb ook de andere fracties niet
gevraagd wat hun eindoordeel zal zijn, en ik vraag dat u ook niet. Denkt u
echter dat het voor u werkbaar is, dat het voor u tot de mogelijkheden behoort
dat de coalitie op dit punt bij de eindstemming uit elkaar valt? Of wilt u
het daarheen leiden dat de fracties van de coalitiepartijen elkaar als het
ware vasthouden? U begrijpt waarover het gaat.De heer Van Hijum (CDA):Ik begrijp buitengewoon goed waar u op aanstuurt. Ik constateer dat er
nu een adviesaanvraag van het kabinet voorligt. Daarover ben ik buitengewoon
tevreden. Ik meen namelijk dat het heel goed is dat het kabinet op dit punt
doorpakt en deze kwestie niet voor zich uitschuift, maar die voorlegt aan
de sociale partners met de vraag: dit zijn de contouren, hier denken wij aan,
reageert u daar eens op en dan willen wij die reactie graag betrekken bij
het bepalen van ons eindvoorstel. Ik heb ook al een kwalificatie gegeven.
Wij vinden dit een goede aanzet. Het is buitengewoon belangrijk dat wij de
slag naar scholing maken en dat wij ons de komende periode inzetten voor het
weerbaar maken van mensen op de arbeidsmarkt bij alle dynamiek en onzekerheid
waarmee wij te maken krijgen. Dat zal voor ons het belangrijkste punt zijn
bij de beoordeling van de voorstellen van het kabinet. Maar wij behouden voor
onszelf de ruimte om daar echt serieus naar te kijken. In de fractie hebben
wij er nog niet uitgebreid over kunnen discussiëren. Mevrouw Hamer heeft
hier twaalf vragen voorgelegd en dat was echt niet allemaal onzin. Er zat
wel een aantal terechte vragen tussen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik zal mij niet uitlaten over dat deel dat dan onzin zou zijn, want zover
zou ik niet durven gaan. Mijn bedoeling is u voor te houden dat de klankkleur
van uw opstelling en die van mevrouw Hamer, respectievelijk mevrouw Ortega
fors verschillen. Wij moeten het proces natuurlijk afwachten, maar mijn vraag
is klip en klaar. U hebt een coalitieakkoord gesloten. Houdt u elkaar op dit
punt vast, ja of nee?De heer Van Hijum (CDA):Het coalitieakkoord is de bindende afspraak tussen de partijen. Er staat
in dat wij de betekenis van het ontslagrecht voor een aantal belangrijke zaken
erkennen. Hoe zorgen wij ervoor dat de kansen van mensen op de arbeidsmarkt
echt toenemen? Ik tel mijn zegeningen. Ik ben blij dat wij op dit moment praten
over een concreet voorstel en dat wij dat kunnen plaatsen in de context van
de afgesproken doelstelling. Nogmaals, de discussie is niet in beton gegoten.
Wij kunnen de komende tijd echt open met elkaar discussiëren.De heer Van der Vlies (SGP):Uiteindelijk ligt er een eindbeeld, waar wij ja of nee tegen moeten zeggen.
Stel dat u ja zegt. Verdraagt u het dan dat de coalitiepartners nee zeggen?De heer Van Hijum (CDA):Dit loopt echt vooruit op een situatie die zich wellicht nimmer zal voordoen.
Ik ben blij met de constructieve opstelling van beide coalitiegenoten in deze
discussie. Wij gaan het inhoudelijke debat daarover aan.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De heer Van Hijum kan goed toneelspelen. Hij straalt hier uit dat men
het er in de coalitie over eens is dat men het oneens is. Hij benadert het
relaxed, hetgeen op zichzelf knap is. Ik vind het echter een ernstige zaak.
De minister heeft een adviesaanvraag gedaan waarop van de coalitiepartners
waslijsten met aanvullingen komen. De heer Van Hijum roept wat over scholing,
maar er moet werkelijk een oplossing komen voor scholing, werkzekerheid, tweedeling
op de arbeidsmarkt enzovoorts. Ik zou graag horen wat het CDA ervoor overheeft.
Wij moeten er straks niet weer een heel reces over heen laten gaan en dan
in september denken: ach, die adviesaanvraag, wij hebben een verdeeld advies
teruggekregen, wij blijven doorruzieën en de mensen die aan de kant staan,
blijven aan de kant staan. Ik vind dat ernstig. Wat gaat de heer Van Hijum
daaraan doen?De heer Van Hijum (CDA):Waar ik teleurgesteld over was, was uw bijdrage. Samen
met uw collega Halsema hebt u in de Volkskrant een aardige analyse gegeven
van de problemen op de arbeidsmarkt. Vorige week hebt u in het debat een analyse
gegeven die ik tot op zekere hoogte deel. Als ik nu uw reactie hoor, deugt
er opeens allemaal niets van. De wettelijke scholingsplicht, eenvoudiger procedures,
investeren in ouderen, die van werk naar werk moeten worden geleid, het zijn
allemaal elementen die de kern vormen van het voorstel van het kabinet. Laten
wij proberen om daarin de komende tijd een inhoudelijke slag te maken. Ik
daag u uit om daar inhoudelijk over mee te denken en niet alleen maar...Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dus u gaat ook uit van de voorstellen van GroenLinks? Dat is goed nieuws,
daar zal ik u op afrekenen.De voorzitter:Mevrouw Van Gent, wij hebben goede afspraken gemaakt over dit debat.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik werd uitgedaagd.De voorzitter:U gaat zitten en laat het gewoon niet zover komen. U laat zich toch niet
uitdagen?De heer Van Hijum (CDA):Nogmaals, mevrouw Van Gent moet niet alleen als een grensrechter langs
de kant gaan staan, maar ook meedoen in de discussie.De heer Nicolaï (VVD):Toen ik naar mevrouw Hamer en mevrouw Ortega luisterde, dacht ik dat er
een spreekverbod in de coalitie was afgesproken. Er zou niets inhoudelijks
mogen worden gezegd over de wijze waarop het ontslagrecht zou moeten worden
aangepakt. De heer Van Hijum zegt wél iets inhoudelijks. Hij zegt wel
degelijk dat dit de goede richting is. Dat geeft voor dit moment in ieder
geval enige duidelijkheid. Is hij het met mij eens dat er op ten minste drie
punten nadere vragen zijn te stellen? Ten eerste: maken wij het duurder? Dat
zou averechts werken. Immers, wij zijn vergeleken met andere landen al duur.
Ten tweede: werkt de handhaving van de "optoppingen" voor oudere
werknemers niet contraproductief? Kan de oplossing niet beter worden gezocht
in de premie? Ten derde: moet er niet worden gekeken naar een maximum, gerelateerd
aan het salaris?De heer Van Hijum (CDA):Ik sta open voor veel inhoudelijke vragen. De komende tijd willen wij
onszelf dit soort vragen ook nadrukkelijk stellen. Ik vermoed overigens dat
de heer Nicolaï een gelukkig man moet zijn. Hij heeft vorige week een
motie ingediend die niet eens is aangenomen. Het kabinet komt nu toch met
een voorstel waarmee het de heer Nicolaï wil complimenteren. Het zet
naar zijn oordeel immers daadwerkelijk een stap in de richting van vereenvoudiging
van de procedures. Dat is de winst die wij met elkaar hebben bereikt. Ik hoop
dat de heer Nicolaï dat ook onderschrijft.De heer Nicolaï (VVD):Ik heb de indruk dat de heer Van Hijum een vraag heeft gesteld in plaats
van dat hij antwoord heeft gegeven op mijn vraag. Ik heb mijn mening gegeven:
wat goed is, is goed. Wat slecht is, is slecht. Goed aan dit voorstel is dat
het een vereenvoudiging inhoudt. De elementen die ik heb genoemd, zijn naar
mijn oordeel niet goed. Ik vind het jammer dat de heer Van Hijum daarover
niet de opvatting van de CDA-fractie geeft.De heer Van Hijum (CDA):Ik vind dat de heer Nicolaï terecht een aantal vragen stelt. Ik noem
het concrete punt van de leeftijdsfactor in de ontslagvergoeding. Dat is echt
een dilemma. Enerzijds spreken wij immers over de kwetsbare positie van ouderen
op de arbeidsmarkt van dit moment waarmee wij rekening willen houden. Anderzijds
heeft de heer Nicolaï een punt als hij zegt dat het daardoor voor werkgevers
ook weer duurder wordt om die mensen in dienst te nemen. Dat zijn inhoudelijke
vragen die wij onszelf de komende tijd inderdaad moeten stellen. Ik ben er
nog niet uit. De komende tijd zal ik de discussie aangaan, ook binnen de fractie
en met maatschappelijke organisaties. Uiteindelijk moet er een stelsel zijn
dat mensen beschermt tegen willekeur van werkgevers en dat ertoe leidt dat
personen weerbaar worden op de arbeidsmarkt. Bovendien moeten zij zich op
de arbeidsmarkt kunnen handhaven, een goede opleiding hebben genoten en eenvoudig
van de ene werkgever naar de andere kunnen gaan. Naar mijn oordeel is dat
het centrale uitgangspunt waarover wij de komende tijd moeten spreken.De heer Fritsma (PVV):Mijnheer de voorzitter. De PVV-fractie heeft al gezegd dat zij geen behoefte
heeft aan een debat over de Participatietop. Zij weet dat het kabinet een
dag gezellig heeft gepolderd met sociale partners en dat dat tot wat plannetjes
heeft geleid. Zodra die plannetjes zijn uitgemond in concrete voorstellen,
willen wij daarop graag reageren. Zover is het echter nog lang niet en wij
vinden het zinloos om daarop vooruit te lopen. Hetzelfde geldt voor de adviesaanvraag
over het ontslagrecht aan het bestuur van de Stichting van de Arbeid. Eerder
heb ik duidelijk gemaakt op welke punten de PVV-fractie hervorming van het
ontslagrecht zal toetsen.De kloof tussen de burgers en de politiek wordt er overigens niet kleiner
op nu veelvuldig is gesteggeld over het al dan niet bestaan van plannen over
ontslagrecht en over de vraag of dat punt op de agenda van de Participatietop
moest worden geplaatst. Tijdens de top werd daarover niet gesproken. Een week
later werd er echter wel een adviesaanvraag gestuurd aan de mensen die tijdens
die top aanwezig waren. De plannen blijken precies overeen te komen met de
plannen die eerder zijn uitgelekt en waarover de minister heeft gezegd dat
hij daarvan niets wist. Niemand heeft inmiddels meer enig idee van de waarde
van de huidige plannen. De minister heeft namelijk gezegd dat die niet in
beton zijn gegoten. Er is geen touw meer aan vast te knopen en de coalitie
gaat ondertussen ruziënd over straat. De PVV-fractie doet niet mee aan
dit gênante ongeloofwaardige gesteggel. Zij wacht liever op het moment
waarop er daadwerkelijk over iets te spreken valt. Zij laat het dan ook bij
dit betoog en heeft geen behoefte aan een tweede termijn.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de bijdragen van verschillende kanten.
Ik begrijp dat er wisselende gevoelens bestaan over wat sinds
het vorige debat hierover – vorige week woensdag – is gebeurd.
Sinds die tijd is er een Participatietop geweest, en is er een adviesaanvraag
aan de Stichting van de Arbeid uitgegaan.Wij moeten ons de vraagstukken waar wij de komende tijd voor staan, goed
realiseren. Daarbij is gewezen op de lage werkloosheid in Nederland. Inderdaad
is dat bevredigend. Tegelijkertijd hebben wij ondanks die lage werkloosheid
nog steeds een groot aantal mensen die een uitkering ontvangen. Als ik die
twee optel, constateer ik dat de grote vraag is hoe wij degenen die langs
de kant van de weg staan, betrekken bij de economie en de samenleving. Het
kabinet staat voor een betrokken samenleving, waarin ook de verschillende
krachten worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid. Betrokkenheid impliceert
meedoen, in de ruime zin van het woord. Dat is niet alleen arbeidsparticipatie,
het is breder: participeren in de samenleving. De Participatietop heeft niet
alleen in het teken gestaan van arbeidsparticipatie, maar ook in dat van de
bredere samenstelling. Maar arbeidsparticipatie is wel wezenlijk, ook voor
andere aspecten. Hoe kunnen wij ook binnen de samenleving die zelfredzaamheid
stimuleren en hoe kunnen wij in de economie zorgen dat wij de draagkracht
hebben voor de niet geringe vraagstukken waar wij als samenleving voor staan,
in de veranderingen die wij in de wereld doormaken, maar ook in de concrete
uitdagingen waar wij als samenleving voor staan op het terrein van het klimaat
en op het terrein van versterking van binding en integratie?Voor dat alles is participatie nodig. Maar dat is ook nodig omdat wij
de komende jaren snel geconfronteerd zullen worden met de demografische consequenties
van de vergrijzing. Dit houdt in dat wij met een krimpende beroepsbevolking
worden geconfronteerd, terwijl de groei nog steeds inhoudt dat er een grote
vraag naar arbeid is. Hier wordt regelmatig gesproken over een miljoen vacatures.
Strikt genomen vinden in een jaar een miljoen wijzigingen van arbeidsplaats
plaats, en in die zin is er een miljoen vacatures. Maar waar het om gaat is
dat wij tegen de 230.000 niet vervulde vacatures hebben. Dat is de reële
vraag die er ligt. Ook dat vergt dat wij werken naar een substantiële
verhoging van de arbeidsparticipatie.In aansluiting op wat de sociale partners op dat terrein in het middellangetermijn-SER-advies
hebben aangegeven, onderschrijft het kabinet dat er op termijn gewerkt moet
worden aan een arbeidsparticipatie van 80%. Gegeven de krimpende bevolking
houdt dit in dat die doelstelling tegen 2016 gerealiseerd moet zijn. Dat betekent
dat wij tot 2016 600.000 banen erbij zullen moeten hebben in de economie.
Wij kunnen ervan uitgaan dat door de autonome groei ongeveer 200.000 banen
vanzelf zullen ontstaan. Resteren dus 400.000. Daarvan is het doel om tijdens
deze kabinetsperiode de helft te realiseren. Dat is ook dus direct een antwoord
op de vraag van de heer Nicolaï. Het gaat hierbij dus niet om 400.000
banen minus de autonome groei. Het gaat om extra reguliere banen op de arbeidsmarkt.
Dus ook niet banen die bestaan bij de gratie van loonkostensubsidies of gebruik
van uitkeringen. Het gaat om een reële expansie op de arbeidsmarkt ten
aanzien van mensen die een grote afstand hebben op dat terrein. Het belangrijkste
resultaat van de Participatietop is dat die doelstelling ook onderschreven
is door de sociale partners.De top is niet, zoals vaak bij toppen het geval is, de afronding van een
lange voorbereiding maar in wezen het begin van een lange uitvoering, van
een veel breder beleid dat gekanaliseerd zal worden in wat binnen het coalitieakkoord
het project "Iedereen doet mee" heet. Het resultaat van de top moet
dan ook niet primair worden gezien als omvattende de maatregelen die de komende
tijd genomen zal worden; het gaat veeleer om de afspraken en de uitgangspunten,
om de agendering van punten die verder besproken zullen moeten worden. Aan
het slot van het document staat ook een heel duidelijke lijst van punten die
nog nader besproken moeten worden. Verder noem ik afspraken en consensus over
de wijze waarop problemen aangepakt moeten worden. Het kabinet zal dan ook
niet komen met doelstellingen voor de aparte kwetsbare groepen die geïdentificeerd
kunnen worden. Zowel in de resultaten van de Participatietop als in de plannen
met betrekking tot het project "Iedereen doet mee" wordt aangegeven
dat er maatregelen zullen komen die zijn gericht op de knelpunten die vastgesteld
kunnen worden met betrekking tot die groepen. Wij voeren een algemeen arbeidsmarktbeleid
dat gericht is op uitbreiding van de arbeidsplaatsen op de arbeidsmarkt. Ik
noem in dit verband vrouwen met kleine deeltijdbanen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten.
De ouderen vormen duidelijk een andere groep. Bij die groep wordt aan de hand
van twee doelstellingen gewerkt, namelijk het voorkomen van vroegtijdige uitstroom
van ouderen uit arbeid en het verbeteren van de toegang van ouderen tot de
arbeidsmarkt. De komende vier jaar is er voor de staatssecretaris en mij maar
ook voor de collega's volop werk om die doelstellingen te realiseren. Wij
hebben niet de illusie dat een en ander met de Participatietop is afgerond.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik stel graag een vraag over die concrete doelstellingen voor specifieke
groepen. U zegt dat het kabinet die niet stelt omdat het een algemeen arbeidsmarktbeleid
voert. Het is echter van belang dat extra geïnvesteerd wordt in de kwetsbare
groepen, in de mensen die nu buiten de arbeidsmarkt staan. Er moet op gelet
worden dat die groepen aan de bak komen. Ik begrijp niet dat de minister-president
in het 100-dagendebat positief reageerde op de insteek die GroenLinks daarvoor
kiest in de tegenbegroting op die 100 dagen en dat u zich er nu met een jantje-van-leiden
van afmaakt. Als u geen concrete doelstellingen voor deze specifieke groepen
formuleert, dan komen zij wellicht te weinig aan de bak. Dat wilt u toch niet?Minister Donner:Dit is de fallacy of misplaced concreteness; het idee dat alleen bij een
getalsmatig doel inspanning wordt verricht. Ik heb net aangegeven dat in het
nu voorliggende document en de uitwerking daarvan wel degelijk gerichte maatregelen
worden genomen voor de knelpunten. Er wordt een bijzondere inspanning gedaan,
bijvoorbeeld met een taskforce ten aanzien van deeltijdarbeid. Dergelijke
maatregelen kunt u verwachten, maar niet vanuit de optiek van bepaalde aantallen
mensen uit verschillende categorieën. Het gaat om 200.000 banen extra
voor mensen die nu niet voor werk in aanmerking komen. Daar zitten zonder
meer mensen bij uit de groepen die u noemt, want anders is dat aantal niet
te halen. Het is echter niet zinvol om dat aantal te segmenteren
door te zeggen dat zoveel mensen van deze en zoveel mensen van de andere categorie
aan het werk moeten worden geholpen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U mag de groepen ook als geheel benaderen. Die 200.000 banen waar u steeds
mee schermt, zijn natuurlijk wel het vaagste onderdeel van de uitkomsten van
de Participatietop. Die banen hebt u nog niet in de pocket. Daar is nog wel
een en ander voor nodig. Hoe lang moet daar nog op worden gewacht. Dit is
voor de Tweede Kamer niet zo erg, maar voor de mensen die buiten de arbeidsmarkt
staan, is het wel erg. Zij wachten op concrete stappen, doelen en kansen.
U weet dat toch ook? Wanneer is een en ander ingevuld en concreet gemaakt?
Wanneer wordt voor die specifieke groepen werkelijk wat gedaan?Minister Donner:Dat is te lezen in het beleidspro­gramma en in de stukken van de Participatietop.
U weet overigens net zo goed als ik dat de overheid geen banen verordonneert.
Het streven is er juist op gericht om in samenwerking met werkgevers ervoor
te zorgen dat die banen er komen. Werkgevers hebben voorstellen gedaan waaruit
blijkt hoe zij zich willen inzetten voor mensen die langdurig buiten de arbeidsmarkt
staan, ondanks de vacatures. Het gaat om ongeveer 70.000 banen per jaar. Werkgevers
willen een plaats voor die mensen vinden in het bedrijfsleven. Het gaat dan
niet om het tijdelijk vasthouden van mensen voor de periode van een jaar.
Het gaat erom dat mensen een plaats in het bedrijfsleven vinden zodat ten
minste 50% van hen uitstroomt naar een reguliere baan. Die toestroom
komt bovenop de normale groei. Die doelstellingen moeten er zijn. Het bedrijfsleven
stelt dat dit betekent dat naar de regels voor het ontslag moet worden gekeken,
want anders blijft die belemmering bestaan. Dat is niet dé belemmering
maar wel een van de belemmeringen. Voor ouderen of andere groepen zijn er
andere belemmeringen. Ook die zal het kabinet in het beleid aanpakken.De heer Nicolaï (VVD):De minister maakt een terugtrekkende beweging bij de vraag of de top is
gelukt. Als ik hem goed heb verstaan: het is maar een begin. Zo kun je alles
laten slagen. Herinnert hij zich te hebben gezegd dat het ontslagrecht een
onlosmakelijk onderdeel is van het geheel van participatiebevorderende maatregelen?
En dat het natuurlijk niet op de agenda gezet om er niets over af te spreken?Minister Donner:Het kabinet is van mening dat een modernisering van het ontslagrecht onderdeel
is van wat nodig is om participatie te bevorderen. Dat was ook de reden dat
het kabinet dit onderwerp op de agenda heeft geplaatst. De heer Nicolaï
stelt nu dat de top niet is gelukt omdat over dit punt geen overeenstemming
is bereikt. Dat bestrijd ik ten stelligste. De top is onderdeel van een proces
en heeft het mogelijk gemaakt om afspraken te maken over een deel van de bredere
doelstellingen. Er zijn verdere stappen, die nog zullen worden gezet. Op een
top kunnen niet met een toverstokje plotseling 200.000 banen uit de zak worden
getrokken. Ook mevrouw Van Gent heeft blijkbaar dat beeld: wanneer kunt u
dat precies aantonen? Dat is de essentie van een economie: het gaat om dynamiek
die je op gang moet brengen. Je mag dan verwachten dat die dynamiek dat doet
resulteren. Wij kunnen het niet precies aanwijzen: hier zoveel banen en daar
zoveel banen. Zo heeft het nooit gewerkt, zelfs niet in de planeconomieën.De heer Nicolaï (VVD):Ik stelde toch een heel simpele vraag aan de heer Donner. Ik zal proberen
om zijn antwoord samen te vatten: ontslagrecht stond inderdaad op de agenda
om er iets over af te spreken. Er is niets over afgesproken dus dat element
is in ieder geval mislukt.Minister Donner:Nee, zoals ik vorige week heb uitgelegd, stond het ontslagrecht op de
agenda omdat het kabinet het nodig acht op dat terrein te komen met maatregelen.
In de orde der dingen was het logisch om eerst te bezien of met sociale partners
daarover overeenstemming kon worden bereikt. Toen aan de hand van onder andere
de besprekingen op de top moest worden geconstateerd dat dit niet mogelijk
was, heeft het kabinet zelf stappen gezet. Deze zijn nu onder andere uitgemond
in de adviesaanvraag aan de STAR. Ik zie dus nog steeds niet hoe de heer Nicolaï
tot de conclusie komt dat de top is mislukt. Tenzij hij natuurlijk denkt:
barbertje moet hangen, de top is mislukt en ik vind wel een argument. Ik zie
het anders. De top heeft voldaan aan waarvoor hij nodig was. Dit blijkt ook
uit de reacties van de sociale partners.De heer Nicolaï (VVD):De top heeft niet voldaan aan de verwachtingen die ik de heer Donner zelf
heb horen uitspreken.Minister Donner:Op welke verwachtingen doelt de heer Nicolaï nu?De heer Nicolaï (VVD):Herinnert de heer Donner zich dat hij heeft gezegd: wij hebben het er
niet op gezet om er niets over af te spreken? Er is niets over afgesproken,
dus dat is niet gelukt. Ik wilde er juist een positieve draai aan geven. Ik
constateer dat, hoewel dat het niet gelukt is, het kabinet niet de moed in
de schoenen is gezakt om er toch iets aan te gaan doen.Minister Donner:Ik verwijs de heer Nicolaï naar wat ik er echt over heb gezegd: wij
hebben het niet op de agenda gezet om er niet over te spreken. Het staat in
de notulen.De heer Ulenbelt (SP):De doelstelling is om 200.000 banen extra te creëren. Dat is een
mooi streven. Maakt het de minister nog wat uit door welke mensen deze banen
worden bezet? Laat ik preciezer formuleren. Als de helft van die banen bezet
zou worden door arbeiders uit Oost-Europa, tellen zij dan mee voor die 200.000
of niet?Minister Donner:Wij hebben steeds gezegd dat wij 200.000 mensen met een grote afstand
tot de arbeidsmarkt extra aan werk willen helpen. Die doelstelling zult u
altijd zo geformuleerd zien. Het gaat dan niet om de fysieke afstand tot de
Nederlandse arbeidsmarkt, maar het gaat om het feit dat zij in Nederland langdurig
niet aan het werk zijn gekomen.De heer Ulenbelt (SP):Het maakt u dus niet uit of hier een arbeidsongeschikte Pool of een arbeidsongeschikte
Leidenaar komt werken?Minister Donner:Ik denk dat u het antwoord vermoedt.De heer Ulenbelt (SP):Ik weet het antwoord niet, want anders vroeg ik het niet.Minister Donner:Ik heb gesproken over mensen die in Nederland verblijven en langdurig
niet op de arbeidsmarkt actief zijn. Als een Pool in Nederland langdurig arbeidsongeschikt
is geweest, dan zal hij ook bij die 200.000 kunnen horen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb hier een deel van het regeerakkoord voor mij. Daarin staat dat
tijdens de Participatietop WW, flexibilisering en de betekenis van het ontslagrecht
daarvoor aan de orde zal komen. Zijn de plannen die de minister nu heeft ontvouwd,
ingezet tijdens de Participatietop? Zo ja, waarom is dat niet geaccepteerd
door de werkgevers- en werknemersorganisaties? Zo nee, waarom vraagt hij dan
nu weer advies aan de Stichting van de Arbeid? Die twee partners zitten daar
toch ook in?Minister Donner:Het antwoord op uw eerste vraag is "nee". Ik heb vorige week
ook duidelijk gezegd dat de aard van deze bijeenkomst niet is dat het kabinet
voorstellen ter tafel legt en instemming vraagt van de andere partners. De
inzet was de volgende. Vanuit het oordeel dat het nodig is om te komen tot
een verbetering van de regeling op dit terrein, is de vraag aan de partners
voorgelegd in hoeverre het mogelijk zou zijn om gezamenlijk te komen tot een
verandering. Ik heb vorige week ook gezegd dat de conclusie was dat dit niet
mogelijk is. Dat laat onverlet dat het, nu het kabinet meent zelf met een
concrete regeling te moeten komen, ook dan nog steeds wenselijk is om te horen
wat de mening is van sociale partners over onderdelen van de contouren die
het kabinet voor ogen staan.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Het bevreemdt mij dat wij de plannen met betrekking tot flexibilisering
ontvouwd krijgen van de minister en dat deze worden neergelegd bij de Stichting
van de Arbeid, waar diezelfde partners in zitten. Tijdens de Participatietop
is weliswaar over flexibilisering gesproken, maar blijkbaar heeft het kabinet
geen enkele inzet gegeven. Je kunt dan toch niet anders dan concluderen dat
de Participatietop mislukt is en dat het kabinet nu dezelfde werkgevers- en
werknemersorganisaties nodig heeft om de plannen van de minister te beoordelen?Minister Donner:Voor u geldt hetzelfde antwoord als voor de heer Nicolaï. Natuurlijk
kan iedereen zeggen dat er niet is uitgekomen wat hij had verwacht en dat
de top derhalve is mislukt. Ik heb steeds gezegd dat de inzet van het kabinet
de conclusie is dat het nodig is om te komen tot een verbetering van de ontslagregeling.
Kijk maar in de Handelingen van vorige week. De vraag of er gezamenlijk tot
een verbetering gekomen zou kunnen worden, zou aan de orde komen. De conclusie
was echter dat dit niet mogelijk is. Nu liggen er contouren van een voorstel
waarvan het kabinet meent dat het zo zou kunnen. Door iedereen hier is benadrukt
dat overleg in Nederland nodig zal zijn, omdat een kabinet niet verordonneert
dat er een bepaald aantal banen bij moet komen of hoe het moet gaan met de
economie. Je vraagt daarover het advies aan de sociale partners. Daarom heb
ik ook benadrukt dat ik partijen niet primair vraag of zij hiermee kunnen
instemmen. Ik vraag om advies. Als partijen hiermee zouden kunnen instemmen
of als partijen naar aanleiding van de kabinetsvoorstellen tot een regeling
zouden kunnen komen in onderlinge overeenstemming, dan weegt dat voor het
kabinet zonder meer opnieuw zwaar bij de besluitvorming over een definitief
wetsvoorstel dat hier in de Kamer zal worden ingediend.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik vind dit zo'n kul. De vakbonden en VNO-NCW wilden zich niet voor uw
karretje laten spannen. Straks moet u in de Stichting van de Arbeid weer dezelfde
partners vragen wat zij van uw plannen vinden. Heb dan het lef, minister,
om uw plannen gewoon door te zetten!Minister Donner:U kunt mij niet verwijten dat het kabinet, hoewel wij er niet uit kunnen
komen, een contour van een voorstel heeft gepresenteerd. Het kabinet is tot
de conclusie gekomen dat het nodig is om te komen tot een regeling en dat
het gewenst is om daar het oordeel van partijen over te vragen. Als u dat
kul vindt, dan is regeren überhaupt voor een groot deel kul. Het is in
een democratie zo dat je er met groepen over spreekt wat er zou kunnen gebeuren.
Je slaat niet met je vuist op tafel en zegt: zo gebeurt het. Na het aanhoren
van hun adviezen ga je dan door met regeren.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik weet niet hoeveel adviezen er al wel niet klaarliggen op dit onderwerp.
Ook van de SER, dus kennelijk is er toch over gesproken. En toch willen wij
weer een adviesaanvraag voorleggen aan de Stichting van de Arbeid, waarin
diezelfde partners zitten. Ik vind dit echt kul. Heb dan ook het lef om door
te zetten, minister Donner!Minister Donner:Er liggen vele adviezen over de vraag of het ontslagrecht geregeld zou
moeten worden. Er liggen echter geen adviezen over de concrete contour die
het kabinet nu heeft voorgelegd. Daar wordt advies over gevraagd. Ik weet
dat er vele adviezen liggen en zij zijn niet allemaal even deugdelijk. Wij
hebben het vanmiddag nog gehad over een ondeugdelijk advies over het ontslagrecht,
namelijk dat van de Raad voor Overheidspersoneel.Ik denk hiermee een groot aantal vragen van de leden beantwoord te hebben.
Ik herhaal de inzet van het kabinet. In de eerste plaats: hoe zorgen wij ervoor
dat de arbeidsmarkt niet een knellende wand wordt voor de economische groei?
In de tweede plaats: hoe zorgen wij ervoor dat de economische groei activerend
en ondersteunend is voor de arbeidsmarkt? Het kabinet werkt in de komende
tijd drie strategische beleidsrichtingen verder uit. Ten eerste het vergroten
van het effectieve arbeidsaanbod, zowel om het risico van krapte op te vangen
als om het draagvlak te verbreden voor het functioneren van onze samenleving.
Ten tweede: hoe scheppen wij kansen voor de kwetsbare groepen, zowel vanwege
de economische participatie als vanwege de sociale cohesie? Ten derde: hoe
versterken wij het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt om te voorzien
in de nieuwe behoeften die er bestaan en om ervoor te zorgen dat bestaande
talenten op de arbeidsmarkt ook daadwerkelijk daar terechtkomen waar er behoefte
aan bestaat.Dat zijn ook de richtingen die met de sociale partners zijn besproken
tijdens de Participatietop. Het zijn ook de richtingen die onderschreven zijn
door de sociale partners, waarbij ook iedere sociale partner heeft aangegeven
de verantwoordelijkheden te willen dragen zoals wij dat hebben afgesproken.
Er is gevraagd naar concrete maatregelen. Een deel van de concrete maatregelen
stond ook in het coalitieakkoord; dat zult u zien. Een aantal maatregelen
is genoemd in de stukken die er nu liggen. Een deel zal aan de orde komen
tijdens de begrotingsbehandeling en in de begrotingsvoorstellen waar het gaat
om de invulling van de enveloppen en de 280 mln. voor participatiebevordering.
Een deel zal de komende tijd verder moeten worden gerealiseerd in overleg.De heer Ulenbelt (SP):De heer Wientjes van VNO-NCW gebruikt steeds de beeldspraak dat hij de
achterdeur open wil hebben voordat hij de voordeur openzet. Ik zou het een
draaideur noemen. Als de voordeur opengaat en de achterdeur ook, hoe blijven
er dan meer mensen in het huis? Onderschrijft u die beeldspraak van de heer
Wientjes?Minister Donner:In landen die van een ontslagstelsel zoals wij dat kennen zijn gekomen
tot een verbetering van het ontslagrecht, is al ervaring opgedaan. Daaruit
blijkt dat daarmee niet primair de participatie enorm toeneemt, maar wel de
dynamiek. In alle gevallen wordt de tijd dat mensen buiten de arbeidsmarkt
staan, substantieel verkort. Dat is het wezenlijke. Dat betekent dat er in
het totaal meer mensen aan de slag zijn. Als die tijd korter is, betekent
dit dat die reserve bezig is. Het leidt tot meer arbeidsparticipatie, maar
vooral tot verkorting van de duur dat mensen erbuiten staan. Wij spreken hier
iedere keer over mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dat is
een van de verschijnselen die samenhangen met verschillende regelingen die
wij kennen binnen de arbeidsmarkt. Die zullen wij moeten aanpakken als wij
een grotere dynamiek willen hebben. Uw beeldspraak over een draaideur klopt
niet.De heer Ulenbelt (SP):Het is de beeldspraak van de heer Wientjes. Werkend Nederland maakt zich
er grenzeloos zorgen over dat als de achterdeur wordt opengezet, de oudere
werknemers er daar uitvliegen, dat zij er aan de voorkant niet meer inkomen
en dat daar anderen binnenkomen. De zorg is dat oudere werknemers de dupe
worden van uw versoepeling van het ontslagrecht.Minister Donner:Dat is een bepaalde vorm van economisch denken die ervan uitgaat dat de
koek maar zó groot is, dat er in Nederland maar een bepaald aantal
banen is en dat er bij iedere baan eerst iemand uit moet voordat er iemand
in kan. Als er al wordt gesproken over een automatische groei van banen, is
die in de werkelijkheid totaal anders. Voor iedereen die alleen maar uitgaat
van statisch denken, zal dat zo werken. Uit de dynamiek van het geheel blijkt
echter keer op keer dat dit niet het geval is. Het gaat niet om de wijze waarop
een bepaalde koek moet worden verdeeld, maar om de vraag hoe ervoor kan worden
gezorgd dat de koek groter wordt, zodat wij met zijn allen meer hebben.De heer Ulenbelt (SP):Ik kan 100.000 banen scheppen op de manier die mevrouw Hamer noemde met
dat plan voor de arbeid, banen in de publieke sector. Dan heb ik echt werk,
en nuttig werk, in de publieke ruimte. Dat is een zekere manier waarop arbeidsplaatsen
kunnen worden geschapen. Daarbij maak je je niet afhankelijk van werkgevers,
loonkostensubsidies en dat soort dingen. Er moeten dingen worden ingezet voor
banen in de publieke ruimte voor de kwaliteit van het bestaan, de zorg en
het onderwijs. Dat zijn geen kunstbanen. Het zijn ook echte banen die nuttig
zijn voor ons allemaal.Minister Donner:Ik leerde al in het eerste jaar van mijn rechtenstudie dat dit betekent
dat ik eerst het geld weg moet belasten in de private sector om het in de
publieke sector uit te geven. Dat geld uit de private sector correspondeert
ongeveer met de vernietiging van het aantal banen dat ik er in de publieke
sector bij kan maken. De groei zit niet in de publieke sector, maar in de
dynamiek van de private sector. Dat is de ervaring. Daarom zijn wij met de
overheidsfinanciën ook die richting uitgegaan. Uw methode is geprobeerd
gedurende zeventig jaren in het Oostblok. Dat is wel de reden dat die economieën
eind jaren tachtig in elkaar zijn gestort. Zo werkt het namelijk niet.De heer Ulenbelt (SP):Die vergelijking met het Oostblok gaat mank. Ik heb bewust de vergelijking
gezocht met het Plan van de Arbeid uit 1936. In die traditie wil mevrouw Hamer
verder en ik ook. Dat heeft niets met Oost-Europa te maken.Minister Donner:De economische inzichten uit die tijd zijn enigszins bijgesteld. Ik geef
toe dat men in die tijd dichter bij de beelden van de Russische economie stond.
Sindsdien weten wij, met kennis achteraf, hoe dat werkt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil niet voor econoom spelen, maar ik heb het idee dat minister Donner
nu ook moet oppassen dat hij niet allerlei dingen van economieën door
elkaar gaat goochelen. In de bijdrage van de heer Ulenbelt spreekt mij aan
dat wij, zeker als het om de gesubsidieerde arbeid gaat, zinvol werk creëren
voor mensen die anders langs de kant blijven staan. De minister gaf zojuist
een interessant antwoord: het is niet zo dat een op een de een eruit en de
volgende erin gaat. Later suggereert hij echter een beetje dat dit wel het
geval is. Kan hij dit uitleggen? Ik wil overigens liever dat hij bij zijn
eerste antwoord blijft.Minister Donner:Dat hangt samen met de aard van de overheidsfinanciën. Op een gegeven
moment beschik ik over een bepaald bedrag voor een bepaalde hoeveelheid arbeidsplaatsen
binnen het overheidsapparaat. Om die reden wil het huidige kabinet de totale
omvang van de publieke sector verkleinen. Op die manier komen er investeringen
om de samenleving als geheel beter te laten functioneren. Dit is ook de reden
waarom steeds is aangegeven dat bijvoorbeeld een loonkostensubsidie gerechtvaardigd
is bij een duidelijk perspectief op, althans een waarschijnlijkheid van arbeid.
In dat geval is dit dus gerechtvaardigd.Dit laat onverlet dat wij oplopen tegen het probleem van enerzijds het
uitgangspunt op grond van de vraag hoe mensen met loon en een arbeidsovereenkomst
in een reguliere baan zijn te krijgen en anderzijds de vraag wat er gedaan
moet worden met mensen die ook dan volstrekt geen perspectief
op een reguliere baan hebben. Ook dit is aan de orde geweest op de Participatietop.
Over dit onderwerp zullen wij verder van gedachten wisselen. Dit hebben wij
ook aangegeven in de documenten van de Participatietop. Op basis van de ervaring
van de afgelopen jaren, de praktijk en het coalitieakkoord is het uitgangspunt
dus dat de publieke sector kleiner moet worden om investeringen te vinden
voor de samenleving als geheel.Mevrouw Hamer (PvdA):Mijn vraag sloeg niet zozeer op de opmerking over de publieke sector.
Volgens mij gaf u twee verschillende antwoorden. Daarbij begonnen de economische
vergelijkingen mij enigszins te duizelen. U zei namelijk eerst: het is niet
zo dat het een op een is, dus dat de ene er eerst uit moet om de ander erin
te krijgen. Dat is volgens mij de achtergrond van uw plan dat u met de sociale
partners gemaakt hebt in het kader van de Participatietop. Volgens mij is
het ook zo dat werk werk creëert. Dat is een van de redenen waarom wij
graag vrouwen op de arbeidsmarkt hebben. Wij weten namelijk dat daardoor de
economie beter gaat draaien. Als de economie beter gaat draaien, komt er vervolgens
weer arbeid los. Dit is ook economische kennis. Ik snap het volgende niet
zo goed. U gaf eerst dit antwoord en later nam u afstand van de gedachte die
de heer Ulenbelt heeft verwoord, namelijk om mensen wie dat nu niet lukt,
via gesubsidieerde arbeid, zoals dat ook bij de Participatietop is afgesproken,
een kans te geven.Minister Donner:Volgens mij is het duidelijk. Wij zijn het erover eens dat werk opnieuw
werk creëert. Dat is ook het doel, als wij het over banen hebben. Doordat
er in de economie behoefte aan werk is en doordat er in die behoefte voorzien
kan worden, groeit de economie. In die optiek is het niet zo dat, als er meer
banen zijn, er eerst mensen uit moeten om die banen te vervullen.Het is iets anders als het gaat om mensen voor wie geen plaats is voor
die banen vanwege hun vaardigheden. Zij hebben daar geen perspectief op. Dit
betekent niet dat zij verder afgeschreven moeten worden. Een ding is zeker.
Via uitkeringen kan ik proberen om die mensen te laten participeren in de
samenleving. Dit is dan niet participeren in die zin dat dit meer werk creëert.
Derhalve geldt daarvoor wel degelijk mijn opmerking: zo werkt het niet. Daarom
kunnen wij ons heel wel permitteren om via het ontslag tot een verbetering
te komen. Dat is niet omdat de koek daardoor groter wordt, maar wel omdat
daardoor de dynamiek groter wordt. Mensen komen daardoor beter op hun plaats
te zitten. Nu doet zich vaak de omstandigheid voor dat men, vanwege de bescherming,
blijft zitten op de plaats waar men zit. Er bestaat geringe bereidheid om
te kijken naar andere mogelijkheden op de arbeidsmarkt waardoor wij de groei
beter zouden kunnen stimuleren.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister maakt het nu wel erg ingewikkeld. Ik verwachtte dat hij ergens
een punt zou gaan zetten. Hoewel zijn antwoorden naar mijn mening niet helemaal
sporen met onze opvattingen, zijn wij het in ieder geval wel eens over het
doel dat wij nastreven. Maar nu haalt de minister er in zijn laatste zin het
ontslagrecht bij en gaat hij in op de betekenis die de versoepeling daarvan
voor de arbeidsmarkt heeft. Ik had hem daarover overigens een vraag gesteld.
Misschien was het ook niet de bedoeling van de minister, maar ik moet opmerken
het laatste deel van zijn betoog nog niet erg overtuigend te vinden. Het is
voor ons van belang de versoepeling van het ontslagrecht te beoordelen in
het kader van de vraag hoe deze een bijdrage levert aan het openstellen van
de arbeidsmarkt. Als dat de bedoeling van de minister was met zijn laatste
opmerking, is deze in ieder geval mij nog niet helemaal helder.Minister Donner:Mevrouw Hamer brak in op een discussie die ik voerde met de heer Ulenbelt.
Zijn vraag berustte op de perceptie dat wij niets aan de versoepeling van
het ontslagrecht zouden moeten doen omdat dit slechts zou betekenen dat wij
de achterdeur openzetten om daarna pas de voordeur te kunnen openzetten. Ik
heb betoogd dat het in de economie zo niet werkt. Mevrouw Hamer heeft dat
onderschreven. Banen kunnen juist banen creëren wanneer wij de dynamiek
daarvoor maar hebben. Om die reden kwam ik tot de conclusie dat de voorstellen
in dat perspectief zullen moeten worden beschouwd. Hoe scheppen wij een grotere
dynamiek binnen de arbeidsmarkt? Hoe zorgen wij dat mensen terechtkomen waar
zij hun talenten en kwaliteiten optimaal kunnen inzetten?De heer Van Hijum (CDA):De minister rept over de dilemma's die worden opgeroepen door het instrument
loonkostensubsidie. Hij zei dat wij nadrukkelijk moeten proberen om de mensen
met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt bij de samenleving te betrekken.
Mijn fractie deelt dat uitgangspunt zonder meer. Mijn vraag betreft de dilemma's.
Deelt de minister de opvatting van de CDA-fractie dat je naast het inzetten
van het instrument van de loonkostensubsidie zult moeten blijven investeren
in de kennis en vaardigheden van mensen? Hiertoe behoort ook het opdoen van
werkervaring om de afstand niet nog groter te laten worden en om het perspectief
op werk te vergroten. De stap naar betaald werk moet ook financieel lonen.Minister Donner:De heer Van Hijum beaamt hetgeen ik in het debat met mevrouw Hamer heb
gesteld, namelijk dat er een onderscheid bestaat. Dat wordt ook in de documenten
van de Participatietop gemaakt. Ten aanzien van het instrument loonkostensubsidie
hanteren wij het uitgangspunt dat het een stap naar regulier betaald werk
moet betreffen, dat deze ook financieel moet lonen en dat de ontwikkeling
van kennis, vaardigheden en werkervaring daarbij centraal staat.Om deze reden is de inzet van de werkgevers zo interessant. Deze biedt
de geschetste mogelijkheden, zij het dat gedurende het eerste jaar een loonkostensubsidie
nodig zal zijn. Ook in dergelijke figuren zullen wij moeten accepteren dat
het nooit één op één zal kunnen uitmonden in reguliere
arbeid. Ik heb gezegd dat wij er naar zouden moeten streven dat in ten minste
50% van de gevallen doorstroom en uitstroom plaatsvindt. Dan leiden
in ieder geval 200.000 plaatsen tot 100.000 reguliere banen. In antwoord op
vragen van mevrouw Hamer heb ik al gezegd dat wij onder ogen moeten zien dat
wij op de arbeidsmarkt ook te maken hebben met mensen die bijvoorbeeld voor
een groot deel arbeidsongeschikt zijn of die, doordat zij langdurig van een
uitkering leven, in de samenleving terzijde dreigen te komen te staan. Dat
geldt ook als wij dit instrument hebben ingezet. Ook dat probleem moet onder
ogen worden gezien, maar dat is iets anders. Ik heb het dan niet
per definitie over het perspectief op arbeid. De vraag is hoe wij ook daar
de participatie kunnen verbeteren, maar dat is een andere soort participatie.De heer Van Hijum (CDA):Ik snap dat wij voor die groep maatschappelijke participatie als mogelijke
eerste stap naar een verder perspectief vooropstellen. Maar wat betekent dat
nu voor het wetsvoorstel inzake participatieplaatsen dat op dit moment nog
bij de Eerste Kamer ligt? Dat voorzag daarin.Minister Donner:In de stukken is te lezen dat wij daarover verder zullen praten met gemeenten
en sociale partners. Dit punt is geagendeerd en zal heel snel aan de orde
moeten komen.Bij de beschrijving ben ik in wezen al ingegaan op hetgeen door de werkgevers
als hun mogelijke inzet bij het realiseren van een verhoogde participatie
is verwoord. Vanwege de samenhang die zojuist door de heer Ulenbelt werd aangevochten,
wensen de werkgevers dat wij het erover eens worden op welke wijze de regels
van het ontslagrecht kunnen worden verbeterd. Ik hoop dat de contouren die
het kabinet heeft geschetst voor de werkgevers aanleiding zullen zijn om met
het kabinet verder te praten over een op termijn realiseren van die plannen.
Mevrouw Ortega zeg ik dat dan zeker zal worden besproken op welke wijze dat
wordt begeleid, hoe kan worden gemonitord dat iedereen doet wat is afgesproken
en dat dit daadwerkelijk uitmondt in reguliere arbeid in de omvang die wij
beogen. Dat is een uitwerking van de Participatietop.De heer Nicolaï (VVD):De minister spreekt nu over het aandeel van de werkgevers. Ik heb de heer
Wientjes horen zeggen dat zij hun aandeel pas kunnen uitvoeren wanneer de
versoepeling van het ontslagrecht is geregeld. Heeft de minister dat ook gehoord?
Wat vindt hij daarvan?Minister Donner:Ik hoor de laatste tijd een heleboel dingen. Het kabinet meent niet dat
vanwege deze inzet tot een regeling van het ontslagrecht moeten worden gekomen.
Op die wijze gaan wij niet om met de wetgeving. Wij constateren echter wel
de urgentie om tot een regeling te komen. De plannen van de werkgevers zijn
niet in één dag te realiseren. Er kan tegelijkertijd worden
gewerkt aan beide ideeën, net zoals verder moet worden gediscussieerd
over de problematiek van de mensen die geen perspectief hebben op arbeid.
Uit de Participatietop komt een groot aantal acties voort die parallel zullen
lopen.De heer Nicolaï (VVD):Mijn vraag betreft natuurlijk de status van de afspraken die tijdens de
Participatietop zijn gemaakt. De heer Wientjes zegt dat het regelen en versoepelen
van het ontslagrecht een ontbindende voorwaarde is. Is er nu een akkoord met
een ontbindende voorwaarde of een akkoord zonder een ontbindende voorwaarde?Minister Donner:In de conclusies van de Participatietop is op geen enkele wijze sprake
van wat de heer Nicolaï de voorstellen van de heer Wientjes noemt, de
voorstellen van de werkgevers. Die staan naast de Participatietop. Het moet
ook duidelijk zijn dat de 200.000 banen waarover de heer Wientjes spreekt,
andere banen zijn dan de 200.000 banen waarover het kabinet spreekt. De 200.000
banen van het kabinet zijn reguliere banen op de arbeidsmarkt. De 200.000
banen van de heer Wientjes zijn tijdelijke banen die moeten uitmonden in reguliere
arbeid.De heer Nicolaï (VVD):Maar mijn vraag was een andere, namelijk: is er nu wel of niet een ontbindende
voorwaarde in het akkoord opgenomen?Minister Donner:Zoals gezegd, deze plannen zijn geen onderdeel geweest van de discussie
op de Participatietop. Die ontbindende voorwaarde is eenzijdig naar voren
gebracht met het aanbod van werkgevers. Tot nu toe kan ik niet zeggen dat
er op dat punt afspraken zijn gemaakt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik krijg toch een beetje de indruk dat de minister door een slangenkuil
glibbert.Minister Donner:Zo voel ik dat ook.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat had ik al door en ik dacht: ik help u. Zo ben ik ook wel weer. Ik
heb nog een concrete vraag. U hebt een adviesaanvraag voor de STAR opgesteld.
Vandaag hebt u gehoord dat twee partijen van de coalitie nog een aantal wensen
hebben op het punt van het regelen van het ontslagrecht. Met de meeste punten
ben ik het van harte eens en dus kunt mij ook aan het lijstje toevoegen. Maken
die wensen een integraal onderdeel van uw beoordeling uit? Of stuurt u een
A4'tje waar eigenlijk niet in staat wat u wilt regelen? Misschien zal daarin
staan wat u wilt regelen, maar niet wat de coalitiepartners willen. Hierover
moet toch helderheid komen. U voelt zich in deze kuil glibberen, maar ik vind
dat het daarmee afgelopen moet zijn, want wij kunnen niet langer wachten.
Wij voelen de urgentie. Dus: gaat u de adviesaanvraag aanpassen? Anders moet
ik op dit punt een motie indienen. De adviesaanvraag was niet in beton gegoten,
u hebt vandaag goed geluisterd en dus zou ik zeggen: minister Donner, geen
flauwekul, pas die adviesaanvraag aan, dan heeft het voorstel wellicht nog
enige kans van slagen. Anders is het gewoon uitstel van executie.Minister Donner:Ik meen dat wij elkaar verkeerd hebben begrepen. Ik heb van alle drie
de coalitiepartijen gehoord dat zij blij zijn met de adviesaanvraag zoals
die nu luidt. Die adviesaanvraag is al naar de STAR en die zal niet veranderen.
De elementen die hier genoemd zijn, zal ik betrekken bij mijn overwegingen,
evenals de adviezen van de STAR over het voornemen dat is verwoord. Dat zal
uitmonden in een wetsvoorstel waarmee rekening wordt gehouden met de verschillende
punten die hier door de partijen zijn genoemd. Het kabinet komt echter niet
lichtvaardig tot het opstellen van een adviesaanvraag en bovendien is de adviesaanvraag
al verzonden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik begrijp uw enigszins halsstarrige houding. Ik ben het niet met u eens,
maar u zegt dat u namens het totale kabinet spreekt, waarin drie partijen
zijn vertegenwoordigd. Dan ben ik echt wel geïnteresseerd in hetgeen
deze zomer zal gebeuren. Er zal namelijk nog een flink robbertje gevochten
moeten worden. Ik merk dat de leden van het kabinet het met elkaar eens zijn.
U wordt door alle coalitiepartijen in het kabinet gesteund.
Ik ben daarom blij met het dualisme, want in de Kamer is de race nog niet
gelopen. Ik ben dus benieuwd hoe deze bokspartij afloopt. Na de zomer de tweede
ronde!Minister Donner:Maar mevrouw Van Gent, u bent het toch met mij eens dat ik de Kamer niet
serieus zou nemen als ik die alleen maar voorstellen voorleg als met betrekking
tot die voorstellen de race allang is gelopen?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat zullen wij dan zien. Ik wens u sterkte.Minister Donner:Zoals aangegeven, wil ik de verschillende punten die hier zijn genoemd
met betrekking tot de adviesaanvraag die naar de STAR is gestuurd, noteren.
Ik meen evenwel dat het minder goed is om nu op al die punten in te gaan,
want hier ligt niet een concreet voorstel van het kabinet. Bij de STAR wordt
het voorstel besproken. Hier spreken wij over wetsvoorstellen. Ik ben graag
bereid om op een enkel punt in te gaan, maar het zou te ver voeren en het
is daarvoor ook te laat op de avond om de contouren die met de aanvraag zijn
geschetst, gedetailleerd te bespreken.De heer Nicolaï vroeg of het niet redelijk zou zijn om in alle gevallen
een ontslagvergoeding te relateren aan wat er verdiend wordt. Dat is precies
wat wordt voorgesteld, namelijk één jaar salaris. Bijna 80%
van de inkomens van Nederland ligt onder de € 50.000 per jaar. In
die gevallen is het redelijk om verder te groeien. De ouderdomsfactor van
de kantonrechtersformule blijft in het voorstel behouden, hoewel er wel een
grens geldt. Bij € 75.000 gaat het om bijna twee keer modaal en
bij € 100.000 is het bijna drie keer modaal. Het voorstel is bedoeld
om meer recht te doen aan mensen met een lager inkomen, terwijl het voldoet
aan de eis van de heer Nicolaï dat het maximum gerelateerd moet zijn
aan het inkomen, namelijk één jaarinkomen.De heer Van der Vlies vroeg of wij er niet verstandig aan zouden doen
om een knip tussen jongeren en ouderen aan te brengen. Wil hij een model waarin
de ouderen er uitgroeien en waarin degene die nu jong is, op zijn 65ste nog
steeds jong is? Of wil hij een knip aanbrengen naar leeftijd: minder vergoeding
en meer flexibiliteit naarmate men jonger is? Dat laatste is precies wat wordt
voorgesteld. Er geldt dat er een vergoeding zal zijn, tenzij er bedrijfseconomische
gronden voor het ontslag zijn. In dat geval geldt een andere route. De huidige
regelingen voor collectief ontslag zullen onverminderd functioneren. Ik zie
dus niet waarom sprake zou zijn van een verslechtering, afgezien van mensen
met inkomens boven € 100.000.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil inspelen op de maatschappelijke discussie. Leidt dit er niet toe
dat ouderen het nakijken hebben? Dat willen wij geen van allen. Als overgangsregel
zou je kunnen kiezen voor een modernisering waarin voor mensen ouder dan 50
of 55 jaar de oude regeling blijft gelden. Mensen die nu 40 zijn, blijven
dan dus bij het ouder worden in het nieuwe systeem.Minister Donner:Dat soort zaken is allemaal in de overweging betrokken. Als daarover in
het publieke debat consensus bestaat, is het mogelijk, maar het voldoet niet
aan de wens om de ouderdomsfactor te handhaven. Het is mogelijk om een overgangsmaatregel
te treffen, waarbij het nieuwe recht geldt voor iedereen jonger dan een bepaalde
leeftijd. Het kabinet heeft ervoor gekozen, dat niet te doen, mede vanwege
de breder levende wens om niet fundamenteel in te grijpen in functionerende
zekerheden. Om dezelfde reden is een alternatief voorstel, waarin iedereen
een vergoeding krijgt, afgewezen. Dan krijg je een wezenlijk lagere vergoeding
dan nu in de kantonrechtersformule geldt. Dan spreken wij inderdaad over twee
weken per dienstjaar. Dat is ook een methode, maar het kabinet wilde recht
doen aan alle belangen en zorgen over het systeem. Het heeft er daarom voor
gekozen om niet verder te gaan dan het in een wettelijke regeling neerleggen
van wat in hoofdlijnen het systeem is zoals dat nu heterogeen functioneert.
De winst daarvan is in ieder geval dat de huidige procedures niet meer nodig
zullen zijn. Daarbij komt dat wij komen tot maximering van de vergoeding,
algemeen op een jaar. Daardoor zal datgene wat in de private sector geldt,
gelijk zijn aan de voorstellen in het coalitieakkoord over de publieke sector
en aan datgene wat over ontslagvergoeding al was geaccepteerd in de Code Tabaksblat.
In het algemeen geldt daarvoor een jaar. Belangrijk daarbij is inderdaad de
mogelijkheid om vorm en inhoud te geven aan een wederzijdse scholingsplicht.
Die is bedoeld als prikkel en geeft automatisch aanspraak voor de andere partij
om geschoold te worden en om zich te laten scholen. De werkgever zal aansprakelijk
zijn voor scholing van de werknemer. Het is de bedoeling om een en ander te
verdisconteren in de ontslagvergoeding, als daarvan sprake is. Dat is op voorhand
niet bekend. Die verplichting zal ook gelden voor de tijdelijke contracten.
Het maakt immers onderdeel uit van het algemeen arbeidsovereenkomstenrecht.
Het is dus de bedoeling om een en ander op die wijze in te voegen. Een onderdeel
van de adviesaanvraag aan de Stichting van de Arbeid is voorstellen te doen
hoe dit kan functioneren zonder dat het leidt tot een omvangrijke bureaucratie
op het punt van de registratie. Onder andere in de Bondsrepubliek werkt men
langs die lijnen.Van belang is verder dat wij opnieuw de tijdelijke contracten onder de
loep nemen. Tijdens de tweede evaluatie van de Flexwet is immers gebleken
dat de problemen die zich al voordeden bij de eerste evaluatie, nog steeds
niet zijn opgelost. Er zal een beperking worden gesteld aan het jarenlang
verder werken op basis van tijdelijke contracten. Het is immers een gegeven
dat op dit moment in een aantal sectoren, met instemming van sociale partners
in de cao jarenlang moet worden gefunctioneerd op basis van tijdelijke contracten.
Als er na drie jaar nog steeds sprake is van tijdelijke contracten, moet er
straks sprake zijn van een vergoeding bij beëindiging van het tijdelijke
contract. Die vergoeding is kleiner dan die in geval van ontslag. De bedoeling
is om het verschil tussen een tijdelijke arbeidsovereenkomst en een arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd minder groot te maken en de overgang logischer te maken.
Er is dus sprake van een contour van een regeling die recht doet aan alle
verlangens die er zijn geweest. Die doet bovendien recht aan de behoefte om
nu niet fundamenteel in te grijpen in de ontslagregeling. De bedoeling is
om een en ander voor de wetgever beheersbaar te maken door te komen tot een
regeling op dit terrein, voor het eerst sinds de Nederlandse Staat bestaat.De heer Van der Vlies (SGP):Mijn fractie is zeker bereid om daaraan op constructieve wijze en met
een open mind aandacht te besteden. Zij is in voor een zekere modernisering
met behoud van een aantal wezenlijke kenmerken van ons arbeidsrecht, inclusief
het ontslagrecht. Ik heb goed begrepen dat zowel mevrouw Hamer als mevrouw
Ortega-Martijn juist op het punt van de ouderen een kritische insteek kiest.
Als de woorden van de minister correct zijn, hebben zij het niet begrepen.
Ik houd het maar in het midden. Naar mijn oordeel moeten wij nog eens goed
naar de effecten kijken en te zijner tijd discussiëren over de twee modulaties.Minister Donner:Dat ben ik geheel met de heer Van der Vlies eens.Ik laat het bij de opmerkingen over de contouren waarover het kabinet
advies vraagt. Ik heb geschetst dat wij proberen recht te doen aan de criteria
die onder andere door de fracties van de ChristenUnie en de PvdA zijn genoemd.Waar wordt gesproken van onbenut arbeidspotentieel wordt niet gedoeld
op mensen die thuis zorgtaken vervullen. Het gaat mede om de mensen die naast
die zorgfunctie ook nog tijd over hebben om te worden ingezet op de arbeidsmarkt.
Een van de belangrijke punten daarbij is de vraag hoe wij kunnen mobiliseren
wat er op dat punt nog is aan arbeidspotentieel. Maar het is allerminst een
ontkenning van de wezenlijke functie van zorgtaken in het gezin. Daarom zijn
in het coalitieakkoord daarvoor aparte voorzieningen getroffen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil niet optreden als letterknecht, ik ben ook niet allergisch voor
bepaald woordgebruik, maar één ding wil ik als standaard in
deze samenleving wel overeind houden, namelijk dat mensen die niet op de arbeidsmarkt
participeren en daarvoor vrijwillig kiezen, maar zich overigens volstrekt
dienstbaar opstellen aan de samenleving, erkend blijven worden. Een huismoeder,
een vrijwilliger of een mantelzorger, man of vrouw, die zich dienstbaar opstelt,
moet niet met het rugnummer lopen dat hij of zij eigenlijk behoort tot dat
onbenutte arbeidspotentieel.Minister Donner:Daar zijn wij het geheel over eens. Het gaat er primair om hoe wij die
mensen bij wie dat anders is, nog kunnen mobiliseren binnen de arbeidsmarkt.Mevrouw Ortega heeft nog gewezen op de Wajongers. Het kabinet komt nog
met een reactie op het SER-advies ter zake. De heer Van Hijum stelde een vraag
over de premies. Dat punt is nu aan de orde in het kader van de begrotingsvoorbereiding.
Dat kan echter niet worden gezien als alternatief voor het mobiliseren van
die personen die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. In het algemeen
heeft het verhogen of verlagen van de premies effect op de totale arbeidsparticipatie
en de dynamiek, wat zeker zal worden meegenomen. Maar na de uitleg die ik
heb gegeven van de 200.000 banen, hoop ik dat duidelijk zal zijn dat dat niet
direct daarop van invloed is.De heer Van Hijum (CDA):Wat er aan de loonkosten niet bij komt, hoef je niet weg te subsidiëren,
dus in die zin heeft het wel effect. Is de minister bereid om in de begroting
concreet aan te geven hoe het kabinet uitvoering geeft aan de afspraken in
het coalitieakkoord om tot lastendekkende premies te komen?Minister Donner:Ik heb de indruk dat het coalitieakkoord ons daartoe uitnodigt, vanwege
de doelstelling om tot lastendekkende premies te komen over de volle periode
van het kabinetsbeleid.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. Mevrouw Koşer Kaya meldde dat het kabinet de Lissabondoelstellingen
ten aanzien van de halvering van het aantal vroegtijdig schoolverlaters zou
hebben verkwanseld. Ik weet eerlijk gezegd niet waar zij die opmerking vandaan
haalt. Het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten is nog steeds prioriteit
van het kabinet. De Lissabondoelstellingen worden door dit kabinet nagestreefd.
Het gaat om een halvering van het aantal vroegtijdig schoolverlaters in 2010.
Het bereiken van de 80% van de beroepsbevolking met een startkwalificatie
in dezelfde periode wordt nog steeds nagestreefd. Op de Participatietop is
de nodige aandacht geschonken aan deze problematiek en zijn er ook belangrijke
afspraken gemaakt. Werkgevers bieden werknemers de mogelijkheid om al werkend
een startkwalificatie te halen. Werkgevers zorgen voor voldoende stageplaatsen
zodat de jongeren niet vroegtijdig de school verlaten. Bovendien wordt fors
geïnvesteerd in de zogenaamde elders of eerder verworven competenties.
Die worden zwaar gestimuleerd, ook in de fiscale sfeer. Daarnaast is er de
wederzijdse scholingsplicht, zoals die is overeengekomen met die sociale partners.
Dit biedt wat mij betreft een prima oplossing voor het zo lang gekoesterde "en
leven lang leren", iets waarnaar altijd al gestreefd is maar wat langs
de wegen van het klassiek onderwijs wat moeilijker lag, maar waarvan wij nu
denken dat het langs de weg van het arbeidscontract wel zal lukken. Al deze
maatregelen laten wel degelijk zien dat de Lissabondoelstellingen in de boezem
van het kabinet springlevend zijn en dat er geen grond is om te twijfelen
aan de inzet op dit gebied.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Het kabinet heeft zich ten doel gesteld om in 2012 35.000 vroegtijdig
schoolverlaters terug te brengen naar school. De vorige kabinetten echter
hebben altijd vastgehouden aan de Lissabondoelstellingen. Die behelsden dat
het streefgetal van 35.000 al in 2010 gehaald zou worden. Het aantal schoolverlaters
in 2005-2006 was 57.000. Dit kabinet wil het in vijf jaar tot 22.000 terugbrengen.
Dat is een simpele rekensom.Staatssecretaris Aboutaleb:Het is maar net hoe je naar die cijfers kijkt. Mevrouw Koşer Kaya
noemt verschillende jaartallen en verschillende getallen. Ik beweer hier dat
het kabinet vasthoudt aan de Lissabondoelstellingen en dat wij fors inzetten
op het halveren van het aantal vroegtijdig schoolverlaters. Bovenop hetgeen
het kabinet zelf heeft besloten, wijs ik op de afspraken rond EVC en de wederzijdse
scholingsverplichting voor de komende periode.Wat betreft de opmerkingen en vragen die naar voren zijn gebracht over
gesubsidieerde arbeid verwijs ik naar de letterlijke tekst op pagina 26. Het
kabinet en de sociale partners signaleren dat er op dat punt een dilemma is
en dat zij dit dilemma zo snel mogelijk willen slechten. De minister
en ik hebben deze discussie daags na de Participatietop intern opgepakt. Wij
zijn ook van plan om zo snel mogelijk samen met sociale partners en gemeenten
uitzicht te bieden op een oplossing. Wij staan daar dus positief in, waarbij
wij uiteraard ook geleerd hebben van de ervaringen van de afgelopen jaren
als het gaat om gesubsidieerde arbeid.Verder is gesproken over generiek beleid versus specifieke doelgroepen.
Algemeen beleid is uitgangspunten. Waar knelpunten zich voordoen, is het kabinet
niet vies van passende maatregelen. Zo heeft het kabinet afgelopen week een
kabinetsreactie opgesteld op het SER-advies "Niet de afkomst maar de
toekomst". Die reactie zal de Kamer morgen of overmorgen bereiken. Daarin
staat een waslijst van maatregelen om werk te gaan maken van dit punt. Met
betrekking tot de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt zal de taskforce
Deeltijd Plus zich bezighouden. De contradictie die de heer Van der Vlies
constateert, is wat ons betreft niet aan de orde. Het gaat echt om mensen
die willen werken, die daartoe in staat zijn en die een plek zouden kunnen
veroveren op de arbeidsmarkt. Wij hebben hen ook hard nodig en gaan zorgvuldig
met hen om, hetgeen blijkt uit de ontheffing van de sollicitatieplicht voor
alleenstaande ouders met kinderen. Het kabinet illustreert daarmee het standpunt
dat het belangrijk is dat goed gezorgd wordt voor het toekomstig arbeidspotentieel.De ChristenUnie heeft een vraag gesteld over de Wsw. Het kabinet heeft
in de afgelopen periode niet stilgezeten; de Kamer heeft een aantal brieven
ontvangen waaruit blijkt dat het kabinet daar werk van wil maken. Vorige week
is nog een nieuwe brief van het kabinet gestuurd. Het is een tijd van bezinning
ten aanzien van wat op dat punt staat te gebeuren. Het onderwerp krijgt dus
zeker aandacht.De heer Van Hijum heeft een aantal opmerkingen gemaakt over de regionale
arbeidsmarktplannen en over de inzet van de arbeidsmarktketen. Het kabinet
vindt de regionale arbeidsmarktbenadering heel relevant. In Den Haag kunnen
veel afspraken worden gemaakt, maar die zijn uitsluitend richtinggevend voor
wat concreet in een bedrijf, een regio en een gemeente gebeurt. Het kabinet
onderkent dat. Om die reden gaan het kabinet en de VNG de regio's in om de
gemaakte afspraken uit te dragen. Dat is heel belangrijk. Ik kom soms in de
praktijk tegen dat wethouders niet weten wat hier met elkaar is afgesproken
en wat de inhoud van de regelingen kan zijn. Verder wordt met die regionale
benadering het belang van regionale afspraken benadrukt. De arbeidsmarktkansen
in Venlo verschillen van die in Maastricht, Den Helder en Amsterdam. De focus
ligt op die benadering, een afspiegeling van wat in het Haagse gebeurt. De
roc's, de werkgevers, de Kamers van Koophandel, de gemeenten, et cetera, kunnen
met elkaar ter plaatse bedenken wat de ontwikkeling van de arbeidsmarkt is
in de regio en wat het antwoord daarop moet zijn in de zin van scholing en
betrokkenheid van gemeente, CWI en UWV.Met de begroting voor 2008 zal naar de Kamer een voorstel worden gestuurd
over hoe het kabinet om wil gaan met de inrichting van de arbeidsmarktketen
CWI, UWV en gemeente. Vandaag is in de Kamer gesproken over een aantal zaken
dat daarin relevant is, zoals het toonkamermodel, een werktitel. Het gaat
dan om één coach voor de persoon die zich aandient in plaats
van verschillende personen die zich met iemand bezighouden. De coach kan met
de cliënt, die hij daadwerkelijk kent en die geen nummer voor hem is,
in dat toonkamermodel een aantal zaken regelen. In de begroting wordt een
doorkijk gegeven van de manier waarop dat wordt ingericht. Het uitgangspunt
is dat het toonkamermodel vanaf 1 januari aanstaande zoveel mogelijk
wordt gerealiseerd in dit land. De vormgeving van de regionale plannen is
lastig in te delen in een plan van het kabinet. Omdat de plannen regionaal
worden opgesteld, kunnen zij regionaal worden ingevuld. Met de minister ben
ik wel van plan om in het kader van het project "Iedereen doet mee"
periodiek te rapporteren over wat met de plannen bereikt wordt aan concrete
resultaten. Op die manier kan de Kamer samen met ons de voortgang monitoren.De voorzitter:Ik kijk even naar de leden. Ik stel voor om geen tweede termijn te houden
en alleen gelegenheid te bieden om moties in te dienen. Anders komt de tweede
termijn na de twee debatten die nog geagendeerd zijn voor vanavond. Een heleboel
collega's staan te wachten; het is nu een uur later dan gepland was. In de
loop van vannacht heb ik alle tijd voor u.De heer Nicolaï (VVD):Ik kan heel kort zijn in tweede termijn. Verder kunnen wellicht interrupties
achterwege worden gelaten.De voorzitter:Die kan ik zeker niet toestaan.De heer Nicolaï (VVD):Dat had u dan eerder moeten zeggen, want dan had ik bij motie mijn zegje
kunnen doen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het lijkt mij heel goed om een korte tweede termijn te houden zonder interrupties.De voorzitter:Dat ik dat juist van u moet horen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Zo ben ik dan ook wel weer, voor de orde van de Kamer.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voor dit debat is het politiek gezien belangrijk om de conclusie die wij
hieruit trekken te markeren. Als alleen moties mogen worden ingediend, heeft
het debat geen zin.De heer Ulenbelt (SP):Ik zal in tweede termijn alleen een motie indienen.De voorzitter:Ik heb er geen problemen mee als u een conclusie trekt, maar gezien de
tijd kunnen wij geen debatten meer gaan voeren, want dan moeten de collega's
veel te lang wachten. Ik geef u de gelegenheid om uw moties voor te lezen
en een conclusie te trekken. Dat moet dan wel allemaal in een minuut.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb geen behoefte aan een tweede termijn. Die conclusie komt nog wel.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Ik bedank de bewindspersonen natuurlijk hartelijk voor hun
antwoord. Mijn conclusie is echter dat wat vanavond is gebeurd, uitstel is
van de publieke confrontatie in de coalitie over de toekomst
van de arbeidsmarkt. Ik kan echt geen andere conclusie trekken.Minister Donner zit hier wel "comfi", want het hele kabinet
staat achter hem. Wie maakt hem wat? Als de STAR er niet uitkomt, is het kabinetsvoorstel
weer relevant. Wij zullen zien hoe dit allemaal eindigt. Het lijkt een beetje
op uitstel van executie. De fracties van de PvdA en de ChristenUnie willen
nu niet de vuile was buiten hangen, maar komen wel met een waslijst aan vragen,
ook over de adviesaanvraag. Na de zomer staan wij hier dus weer.Het is toch goed om dit af te ronden met een motie. Minister Donner heeft
gezegd: het voorstel is niet in beton gegoten. Mijn fractie vindt het een
gammel bouwwerk. Met de volgende motie wil ik de fundamenten wat verstevigen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een
adviesaanvraag aan de Stichting van de Arbeid heeft gestuurd over heroverweging
van het arbeidsovereenkomstenrecht en ontslagrecht, waarbij het goedkoper
maken van ontslag centraal staat;van mening dat modernisering van het ontslagrecht geboden is, waarbij
niet de kosten van ontslag maar de werkzekerheid van werknemers, het versterken
van faciliteiten voor scholing en het verminderen van de tweedeling op de
arbeidsmarkt centraal horen te staan;verzoekt het kabinet, de huidige adviesaanvraag in te trekken,en verzoekt het kabinet, uiterlijk 1 september aanstaande een nieuwe
adviesaanvraag op te stellen, waarin de werkzekerheid van werknemers, het
versterken van faciliteiten voor scholing en het verminderen van de tweedeling
op de arbeidsmarkt centraal staan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gent. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 95(29544).De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. Bij het opstellen van mijn motie heb ik geput uit het verkiezingsprogramma
van twee van de regeringspartijen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er geen goede reden is om aan het ontslagrecht te tornen;overwegende dat de noodzaak voor versoepeling van het ontslagrecht ontbreekt
gezien de huidige en toekomstige situatie op de arbeidsmarkt;verzoekt de regering, deze adviesaanvraag in te trekken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Ulenbelt. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 96(29544).Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Tijdens dit debat heeft de coalitie de eigen verdeeldheid
niet kunnen verhullen. De ChristenUniefractie is gaan duiken. De PvdA-fractie
stelt alleen maar vragen, met de hete adem van de SP in de nek. Ook de CDA-fractie
is niet heel erg helder.In het regeerakkoord was afgesproken dat het ontslagrecht tijdens de Participatietop
aan de orde zou komen. In de CPB-doorrekening van het CDA-verkiezings­programma
was uitgegaan van herziening van het ontslagrecht. De PvdA vond dit heel ver
gaan. De partijen hebben daar veel ruzie over gemaakt tijdens de campagne.
Ik hoop dat het CDA vasthoudt aan de modernisering van het ontslagrecht en
voor de voorstellen van minister Donner gaat liggen.Ik sta hier niet voor de gevestigde belangen. Ik sta hier voor de werkloze
vrouwen, de ouderen, de gehandicapten, de mensen die geen baan hebben, de
allochtonen. Ik sta hier ook voor de werkgevers die die mensen wel een baan
willen geven, maar met de huidige regels totaal niet uit de voeten kunnen.
Ik begrijp dat dit debat jammer genoeg nu niet aan de orde kan zijn. Ik dien
de volgende motie in over de versterking van de positie van vrouwen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vergroting van het aantal door vrouwen gewerkte uren zowel
vanuit emancipatie als vanuit macro-economische overwegingen wenselijk is;overwegende dat bestrijding van de armoedeval en het inzetten van fiscale
stimulansen, zoals de aanvullende combinatiekorting, zeer effectief zijn bij
het verhogen Koşer Kayavan de arbeidsparticipatie van vrouwen;van mening dat het afschaffen van de overdraagbaarheid van de algemene
heffingskorting een belangrijk en sneller effect heeft wanneer deze conform
het advies van het IMF wordt afgebouwd in een korter tijdsbestek;verzoekt de regering, primair in te zetten op fiscale stimulansen om het
aantal door vrouwen gewerkte uren te vergroten, en de overdraagbaarheid van
de algemene heffingskorting sneller af te bouwen dan de voorgenomen
5% per jaar,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Koşer Kaya. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 97(29544).De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil de bewindslieden graag dankzeggen voor hun beantwoording.
Minister Donner heeft terecht gezegd dat de Participatietop en wat daaruit
is voortgekomen niet het einde is, maar juist een begin van een traject van
allerlei ontwikkelingen en bewegingen om de participatie te bevorderen. Er
komen dus stukken naar de Kamer naar aanleiding van het uit te brengen advies
dat is gevraagd aan de Stichting van de Arbeid. Die stukken zullen wij uiteraard
op de eigen merites beoordelen, evenals een eventueel wetsvoorstel. En dan
zullen wij onze conclusie trekken.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Kom ik eens niet met een motie, zou ik daar nog bijna de dupe
van geworden zijn ook. Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording. Mijn
conclusie is dat de minister van SZW wel wil, maar niet durft. Hij durft niet
door te pakken. Hij zegt ook dat hij geen fundamentele ingreep gaat plegen.
De hete aardappel wordt in feite weer verder vooruit geschoven, want er ligt
nu blijkbaar nog steeds geen voorstel. Dat voorstel was er niet bij de top
en dat is er volgens de minister nog steeds niet, want er is alleen sprake
van een adviesaanvraag.Hij probeert wel de coalitie een beetje naar zich toe te halen, want hij
zei – en dat zeg ik ook in de richting van mevrouw Hamer – het
volgende: de coalitie is blij met de adviesaanvraag zoals deze er ligt. Dat
heb ik vijf keer aan mevrouw Hamer gevraagd en zij zei alleen maar dat zij
blij was dát de aanvraag er ligt. Zij wil nu juist niet zeggen dat
zij blij is met de adviesaanvraag zóáls die er ligt. Volgens
mij rekent de minister zich dus rijk.Ik vind het vooral jammer dat er op een paar wezenlijke punten inzake
het ontslagrecht inhoudelijk niet is ingegaan. In Nederland is het juist zo
duur vergeleken bij veel andere landen. Dit voorstel van het kabinet –
dat in mijn ogen wel degelijk een voorstel is – zou het nog duurder
maken. Bovendien zegt het kabinet zelf dat een van de bezwaren van het nog
extra vergoeden van ouderen is dat zij dan juist minder gemakkelijk aan de
slag komen. Ook op die vraag heb ik geen antwoord gekregen. Verder heb ik
opgemerkt dat de ontslagvergoeding altijd afhankelijk moet zijn van wat je
hebt verdient en dat deze niet kan worden gerelateerd aan een maximum- of
minimumbedrag. Ook hierop heeft de minister geen duidelijk antwoord gegeven.
Hij zei dat hij het ermee eens was, maar volgens hem kun je toch wel een maximum
hanteren. Is dat nu wel of niet een jaarsalaris of wat dan ook?Ik heb een vraag waarover ik nu juist geen motie wilde indienen. Kan het
kabinet toezeggen dat het uiterlijk een week nadat de adviezen binnen zijn,
dus 7 september, een standpunt naar de Kamer stuurt? Mijn conclusie is
dat mijn zorgen over het gebrek aan ambitie en de risico's dat de gesubsidieerde
banen in dezelfde valkuil zullen vallen als de Melkertbanen voor wat betreft
de doorstroom, niet zijn weggenomen.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Ik ben tevreden met de toezegging van de minister dat hij
onze punten in ieder geval mee zal nemen in verdere bezinning. Wat ons betreft
zal er op een ander moment een conclusie worden getrokken.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Mijn fractie is tevreden met de toezeggingen die door beide
bewindslieden zijn gedaan op het punt van de WW-premie. De regionale samenwerking
is toch een beetje de ruggengraat van het akkoord. Wij wachten de verdere
voorstellen met belangstelling af en wensen alle betrokkenen uiteraard heel
veel succes bij de inspanningen die de komende periode geleverd gaan worden.Minister Donner:Voorzitter. Wij ouderen, voor wie de maximale ouderdomsfactor geldt bij
ontslag, hebben wat meer tijd nodig.De conclusies laat ik voor rekening van de leden die ze hebben uitgesproken.
Ik meen dat het debat hier voldoende duidelijk heeft gemaakt wat mijn oordeel
is over die conclusies.Er liggen twee moties die met een verschillende motivering het kabinet
verzoeken om de adviesaanvraag in te trekken die is ingediend bij de STAR.
Om die reden kan ik niet anders dan de Kamer de aanneming van deze moties
ontraden. Dat geldt zowel voor het intrekken zonder vervanging als voor het
voorstel van mevrouw Van Gent om met een nieuwe adviesaanvraag te komen. De
adviesaanvraag ligt er. Het is inderdaad de bedoeling om in het licht van
het advies dat wij dan krijgen, voorstellen in te dienen bij de Kamer. Dat
lijkt mij dan ook het juiste moment om daarover te spreken. Dat zal niet binnen
een week na ontvangst van het advies gebeuren, dat kan ik u nu reeds aangeven,
al is het wel de bedoeling om het snel te doen.De motie-Koşer Kaya houdt in wezen in dat de regering wordt verzocht
om terug te komen op de afspraken die gemaakt zijn in het coalitieakkoord.
Om die reden alleen al moet ik de Kamer de aanneming van deze motie ontraden.
Daarnaast wil ik erop wijzen dat deze motie uitgaat van een vrij eenzijdig
mensbeeld, namelijk dat de betrokkenheid van vrouwen binnen de arbeidsmarkt
vooral afhangt van fiscale maatregelen. In wezen omvat het coalitieakkoord
al een veel omvangrijkere inzet op het punt van vrouwen, door de kinder­opvangregeling
en de middelen die daarvoor worden ingezet, door de aanvullende combinatiekorting
en door het aanpakken van andere belemmeringen die er zijn. Dus in die zin
gaan wij uit van een breder mensbeeld dan wat D66 kennelijk in dezen heeft.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. De minister lokt een reactie uit. Wat hij zegt, is niet waar.
Deze motie is in het kader van dit debat ingediend, maar ik
heb ook nog een heleboel andere manieren om vrouwen te helpen op weg naar
de emancipatie die wij toch met zijn allen willen. Het mensbeeld dat de minister
net schetste, werp ik verre van mij.Minister Donner:U zegt: overwegende dat bestrijding van de armoedeval en het inzetten
van fiscale stimulansen zeer effectief zijn bij het verhogen van de arbeidsparticipatie
van vrouwen. Ik ontraad de Kamer het doen van een dergelijke uitspraak. Een
vrouw is meer dan iemand die belast kan worden.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, morgenavond over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-5024-5047.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl