Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 1506-1514

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-06-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 33, pagina 1506-1514

26-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31122Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1550-1551
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) Nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (Pb EU L 399) (Uitvoeringswet verordening Europese betalingsbevelprocedure) (31513), het wetsvoorstel Wijziging van de Uitvoeringswet EG-betekeningsverordening ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken ("de betekening en de kennisgeving van stukken"), en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1348/2000 (Pb EU L 324/79) (31522) en het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (Pb EU L 199) (Uitvoeringswet verordening Europese procedure voor geringe vorderingen) (31596)Pagina 1506-1506
Behandeling van de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met een voorstel voor een richtlijn van het Europese Parlement en de Raad over het bestrijden van te late betalingen in commerciële transacties (herschikking) (COM (2009)126def) (31917, letter D/nr. 4), de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met een voorstel voor een kaderbesluit van de Raad inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers, en tot intrekking van Kaderbesluit 2002/629/JBZ (COM(2009)136) (31909, letter D/nr. 4) en de brief van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets van 20 mei 2009 met het verzoek in te stemmen met het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en tot intrekking van Kaderbesluit 2004/68/JBZ (COM(2009)135def) (31908, letter D/nr. 4)Pagina 1506-1506
Presentie en opening (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1505-1506
Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)Pagina 1506-1514
Voortzetting van het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over de brief van de minister voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) (30489, letter R), het verslag van een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag (30489, letter U), het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en andere stukkenPagina 1537-1550
Noot bij blz. 1505: JBZ-instemmingsbesluiten 26 mei 2009Pagina 1552-1552
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)Pagina 1525-1537
Debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in relatie tot het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) (30489), en over de brief van de minister voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer inzake aanbieding definitieve versie van het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) (30489, letter R), het verslag van een schriftelijk overleg ter voorbereiding op het debat over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) op 26 mei 2009 een verslag (30489, letter U), het kabinetsstandpunt Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en andere stukkenPagina 1514-1525
Lijst van besluiten (dinsdag 26 mei 2009)Pagina 1550-1550

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Uitbreiding
van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied
van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving)
(31122).De voorzitter:Ik heet de minister van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Swenker (VVD):Mevrouw de voorzitter. Het belangrijkste punt waarom de VVD-fractie grote
aarzelingen heeft bij dit wetsvoorstel, is het feit dat op een groot aantal
terreinen of voor een groot aantal handelingen door beroepsbeoefenaars bestuurlijke
boetes worden ingevoerd terwijl voor deze handelingen of feiten al tuchtrechtelijke
en/of strafrechtelijke sancties bestaan. De twijfel van de VVD-fractie betreft
vooral de mogelijke samenloop van de verschillende sancties in relatie tot
het heel belangrijke uitgangspunt "ne bis in idem", het niet twee maal straffen
voor hetzelfde feit.In zijn nadere memorie van antwoord geeft de minister aan dat het "ne
bis in idem"-beginsel niet geldt voor de samenloop van strafrechtelijke en
bestuursrechtelijke sancties enerzijds en tuchtrechtelijke sancties anderzijds
vanwege de verschillende doelstellingen van de verschillende wetten. In het
strafrecht is het doel namelijk strafoplegging omdat iemand
zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit, terwijl het tuchtrecht
tot doel heeft de bewaking van de kwaliteit binnen de beroepsgroep. Dit was
zo en blijft zo.Op de bestuurlijke sanctie en een sanctie op grond van het Wetboek van
Strafrecht zou het "ne bis in idem"-beginsel wel van toepassing moeten zijn,
omdat de doelstellingen van beide regelingen gelijk zijn, namelijk een straf
opleggen omdat de overtreder zich niet aan de wet houdt.In de nadere memorie van antwoord geeft de minister voor een deel aan
hoe om te gaan met de samenloop van deze twee regelingen. Op het moment dat
er een strafbeschikking of een transactie heeft plaatsgevonden met het OM
dan wel de zaak ter terechtzitting is begonnen, kan de inspectie niet meer
een bestuurlijke boete opleggen. In zoverre kan hier gesproken worden van
een ne bis in idem.Maar nu andersom. Een belangrijke reden voor de minister om een bestuurlijke
boete te introduceren is om lik-op-stukbeleid mogelijk te maken. Indien de
inspecteur een overtreding constateert waarvoor hij een bestuurlijke boete
kan opleggen, zal hij dat waarschijnlijk snel, in de tijd gezien, doen. Anders
is het geen lik op stuk. Vraag van de VVD-fractie is: kan het Openbaar Ministerie
vervolgens daarna toch nog besluiten om een vervolging in te zetten voor hetzelfde
feit, ervan uitgaande dat het ook een strafbaar feit is?In het samenwerkingsprotocol tussen IGZ en OM is hierover niets te vinden.
Kort samengevat gaat het in dit protocol om coördinatie en afstemming
ten aanzien van de strafrechtelijke handhaving door het OM. Bij de beoordeling
van dit wetsontwerp is de VVD-fractie van mening dat toch het uitgangspunt
"ne bis in idem" zou moeten worden gerespecteerd, in de zin dat als de inspectie
een bestuurlijke boete heeft opgelegd, het OM dan geen strafvervolging meer
zou moeten kunnen starten, temeer omdat de bestuurlijke boetes, zoals de minister
stelt, bedoeld zijn voor de "lichtere vergrijpen".Omdat het OM echter onafhankelijk is in zijn beoordeling omtrent het al
dan niet instellen van een vervolging, zou dit betekenen dat er voor het opleggen
van een bestuurlijke boete ook afstemming tussen OM en IGZ moet zijn, in elk
geval op beleidsmatig niveau, hoe daarmee om te gaan. Het zou ook in het protocol
moeten worden vastgelegd en moeten zijn: of-of en niet en-en. Ook op andere
terreinen geldt dat er keuzes moeten worden gemaakt, zoals bij de lagere overheid,
de gemeente. Deze heeft ten aanzien van bepaalde overtredingen de keuze om
een strafbeschikking uit te vaardigen of een bestuurlijke boete op te leggen.
Allebei tegelijk voor hetzelfde feit mag niet. De VVD-fractie is dan ook van
mening dat dit uitgangspunt tevens moet gelden voor de keuze tussen de bestuurlijke
boete en strafvervolging door het OM; als de inspectie een bestuurlijke boete
oplegt, zou het OM geen actie meer mogen ondernemen.Is de minister ook van mening dat het uitgangspunt moet blijven dat er
een keuze moet worden gemaakt met betrekking tot de samenloop van strafrecht
en bestuurlijke boete? Zo ja, wil hij dit dan ook in het samenwerkingsprotocol
vastleggen? Daarbij zij aangetekend dat het antwoord van de minister bepaalt
of de VVD-fractie voor of tegen dit wetsvoorstel zal zijn.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Ik voer het woord mede namens de fractie van GroenLinks. Op
6 februari 2007 discussieerden wij met de voorganger van deze minister,
de heer Hoogervorst, over twee wetsvoorstellen die de geneesmiddelenvoorziening
tot onderwerp hadden. In dat debat constateerden de woordvoerders van verschillende
fracties dat het de voorkeur zou verdienen om in nieuwe wetgeving bestuurlijke
boetes terug te dringen en in plaats daarvan OM-afdoening toe te passen. De
minister zegde destijds toe hierover in overleg te zullen treden met zijn
collega van Justitie. Ons algemene gevoel was dat er voor het uitdelen van
bestuurlijke boetes door de Inspectie voor de Gezondheidszorg, de IGZ, geen
plaats is binnen de volksgezondheidswetgeving, en de minister leek het, gezien
zijn toezegging, met ons eens te zijn. In het licht van dat debat is het curieus
dat wij vandaag toch een wetsvoorstel behandelen dat de IGZ het recht geeft
om in plaats van minder, meer bestuurlijke boetes uit te delen.Het wetsvoorstel bevat twee kernpunten. In de eerste plaats wordt zoals
gezegd het bestuurlijk handhavingsinstrumentarium van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg uitgebreid. Hierdoor krijgt zij de bevoegdheid om zelf corrigerend
op te treden, zodat zij slagvaardiger en meer op maat invulling kan geven
aan haar handhavingstaak. De mogelijkheden die zij daartoe krijgt zijn: bestuursdwang,
last onder dwangsom en de bestuurlijke boete. Wettelijk worden deze instrumenten
aan de minister toegekend, maar de feitelijke uitvoering zal via mandatering
bij de IGZ liggen. De boeteafdoening geschied door het Bureau Bestuurlijke
Boetes van de Voedsel en Waren Autoriteit van het ministerie van LNV. De uitbreiding
wordt voorgesteld voor negen wetten op het gebied van de volkgezondheid.In de tweede plaats krijgt de IGZ met dit wetsvoorstel de mogelijkheid
zonder toestemming van de betrokken patiënt diens dossier in te zien,
voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering van het toezicht. De wettelijke
grondslag hiertoe wordt geregeld in een nieuw artikel 39 van de Gezondheidswet.
Het kabinet is van mening dat de expliciete toestemming die voorheen vereist
werd, een hindernis is die te veel administratieve lasten met zich meebrengt
voor de IGZ in haar nieuwe toezichtsrol. Het niet verlenen van inzage wordt
een strafbaar feit in bestuursrechtelijke dan wel strafrechtelijke zin. Tot
slot is bij nota van wijziging nog een registratieplicht voor privéklinieken
aan het wetsvoorstel toegevoegd.De commissie voor VWS in de Eerste Kamer heeft er relatief lang over gedaan
voordat zij het wetsvoorstel gereed achtte voor plenaire behandeling. Dat
ligt enerzijds aan het feit dat het handhavingskader van de IGZ niet gereed
was, net zomin als het protocol dat de samenwerking en de taakafbakening tussen
IGZ en OM beschrijft, en anderzijds aan het feit dat er getwijfeld wordt aan
de noodzaak tot uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten, zoals
ik ook al in mijn inleiding uiteenzette. Ook het zonder toestemming inzien
van medische dossiers blijft een moeilijke zaak, vooral omdat er over de voorwaarden
waaronder dit mag gebeuren nog steeds geen duidelijkheid bestaat. Deze duidelijkheid
hebben we wel nodig, wil in ieder geval mijn fractie voor het wetsvoorstel
stemmen. Ik begin met die noodzaak tot uitbreiding van het instrumentarium. De
minister heeft het in de toelichting op het wetsvoorstel veelvuldig over een
cultuuromslag en de noodzaak om de IGZ om te vormen van een klassieke toezichthouder –
wat is dat overigens? – tot een moderne handhavingsorganisatie. Op zichzelf
deelt mijn fractie met de minister de mening dat het toe te juichen is dat
de IGZ moderniseert en evolueert, maar ze betwijfelt of daarbij ook behoort
dat handhaving en sanctionering bij de IGZ in één hand komen
te liggen. Volgens de minister zal dit de slagvaardigheid en geloofwaardigheid
van de IGZ en daarmee de kans op naleving vergroten. Wij vinden dit echter
een boude veronderstelling en vragen ons af of het niet evengoed zo zou kunnen
zijn dat het imago van de IGZ schade oploopt omdat zij hierdoor kan veranderen
van een onafhankelijk, bij wet gezaghebbend en deskundig orgaan in een boeteschrijver.
De inspectie ontleent haar autoriteit aan haar gezag en deskundigheid en moet
het onzes inziens niet van macht hebben.Zijn de verschillende brancheorganisaties en beroepsgroepen nog bereid
tot medewerking aan een toezichtarrangement waarin zij zelf transparante gegevens
aanleveren die ook gezien kunnen worden als selfblaming? Er lijkt toch sprake
van een soort zelfaangifte en dat kan de aanlevering van gegevens remmen dan
wel leiden tot defensief of moeilijk te toetsen gedrag.Als de vraag ter sprake komt naar het waarom van deze uitbreiding, constateert
de minister in de memorie van antwoord dat het meestal niet gaat om ernstige
inbreuken op de rechtsorde; er is eerder sprake van omstandigheden waarin
het risico op schade of letsel toeneemt of waarin het uitoefenen van toezicht
door de IGZ wordt bemoeilijkt. In deze gevallen zouden het tuchtrecht en het
strafrecht doel missen omdat zij een minder adequate – want te trage –
reactiemogelijkheid bieden. De bestaande bestuursrechtelijke instrumenten
(het bevel, de aanwijzing door de minister, het intrekken van de vergunning
of toelating) zijn in deze gevallen niet geschikt. De bestuurlijke boete is
dat wel, want hij is snel en op maat in te zetten. Ook meldt de minister dat
bij de keuze voor een bestuurlijke boete niet zo zeer de proportionaliteit
een rol speelt als wel dat de IGZ meer dan het OM over de deskundigheid beschikt
die vereist is om te bepalen of tot handhavend optreden moet worden overgegaan.
Dit alles roept een aantal vragen op voor de minister. Ik wil graag een concreet
voorbeeld waarin het strafrecht te traag is en daarom gekozen moet worden
voor het instrument bestuurlijke boete, en een concreet voorbeeld waaruit
blijkt dat de bestaande bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten tekortschieten.Ook na lezing van het samenwerkingsprotocol OM-IGZ is het mijn fractie
niet goed duidelijk wie of wat de keus bepaalt voor ofwel strafrecht ofwel
bestuursrecht. Het lijkt of dit min of meer toevallig wordt bepaald. Wij zijn
bang voor willekeur en willen graag een toelichting en een geruststelling.
Overigens is de minister zelf mogelijk ook bang voor die willekeur, getuige
zijn – in onze ogen overigens nogal curieuze – opmerking op bladzijde
8 van de memorie van antwoord. Hij merkt daarin op dat het maar afwachten
is of het OM inderdaad tot vervolging overgaat in die gevallen waarbij de
IGZ vervolging en sanctie op zijn plaats vindt en afdoening door het OM op
zich laat wachten. Als de IGZ de deskundigheid heeft, kan het OM daar toch
gebruik van maken? Zijn er voorbeelden dat dit niet goed gebeurt? Wat zijn
de doelen en verwachtingen van deze wetswijziging, op welke punten zal zij
worden geëvalueerd? Als we dit helderder hebben, is het misschien ook
makkelijker de wijziging op haar merites te kunnen beoordelen.Het langverwachte handhavingsarrangement geeft ons een indruk hoe de inspectie
de cultuuromslag en haar rol in de veranderende samenleving ziet. Het is een
nogal abstract stuk, een handhavingskader op hoofdlijnen. De door ons gevraagde
duidelijkheid over het moment waarop inzage in het medisch dossier wordt gegeven
en in welke gevallen een bestuurlijke boete wordt opgelegd, wordt nog niet
gegeven. Daarvoor is een specifiek handhavingskader nodig per instrument,
dat vervolgens als werkinstructie voor de inspecteurs gaat gelden. Kan de
minister hierover vandaag toch wat meer concreet zijn?In het informatieprotocol OM-IGZ staat voorts dat de inzet van bestuursrechtelijke
handhavingsmaatregelen plaatsvindt in hoogrisicosituaties of daar waar sprake
is van ernstige normschending. Dit lijkt in tegenspraak te zijn met het eerder
betoogde uitgangspunt dat de uitbreiding juist bedoeld is voor minder ernstige
situaties. Voor mijn fractie is deze onduidelijkheid niet acceptabel; zij
ondermijnt de rechtszekerheid. Ik vraag de minister dan ook om glashelder
uit te leggen waarvoor de inzet van de bestuursrechtelijke maatregelen door
de IGZ nu werkelijk bedoeld is. Is dit in omstandigheden waarin het risico
op schade of letsel toeneemt, waarin het toezicht door de IGZ wordt bemoeilijkt,
zoals in de memorie van antwoord staat, of is het in hoogrisicosituaties,
daar waar sprake is van ernstige normschending, zoals in het informatieprotocol
staat?Beleidsregels als het gaat om de inzage in het medisch dossier hebben
we helemaal nog niet gevonden. Ze zijn in ieder geval geen onderdeel, zoals
was beloofd, van het handhavingskader. En dat klemt des temeer omdat er, zeker
als het gaat om de ggz-sector, grote zorgen zijn, zowel onder de cliënten
als onder de therapeuten. Zij maken zich terecht veel zorgen over een mogelijke
aantasting van de privacy. Wel staat, als het gaat over het afgeleid medisch
beroepsgeheim in relatie tot het inzagerecht, in het genoemde informatieprotocol
dat pas na inwerkingtreding van deze wet kan worden vastgesteld of, en zo
ja, op welke wijze de IGZ gebonden kan zijn aan het afgeleide beroepsgeheim
en het daaraan verbonden verschoningsrecht. Dat is bijzonder, want het afgeleide
verschoningsrecht voor de IGZ is toch met de tweede nota van wijziging onderdeel
van het wetsvoorstel geworden. Graag een toelichting van de minister wat er
met deze zinsnede wordt bedoeld. Wij blijven een kader missen waaraan de regering
de adequate uitvoering van het inzagerecht zal toetsen. Dit klemt des temeer
als met de mogelijke komst van een landelijk epd dossiers in principe makkelijker
binnen handbereik zullen liggen.Ik noem twee standpunten, om te beginnen dat van Bert Keizer, verwoord
in zijn column in Trouw van 18 april jongstleden, dat inspecteurs te
schijterig – excuses – zijn om een heldenrol te spelen als het
gaat om het toezicht van de IGZ op de kwaliteit van verpleeghuiszorg. Die
schiet overigens inderdaad nogal eens tekort, niet door de inzet van de werkers
in die zorg maar door het feit dat we er met elkaar te weinig geld voor over
hebben, waardoor de deskundigheid op een te laag niveau blijft hangen. Het
tweede standpunt is dat van Gita Gallé, directeur van de NVZ, die in
het Nederlands Dagblad van 2 mei jongstleden laat optekenen
dat de strenge IGZ aankomende artsen afschrikt. Tussen die twee standpunten
moet de IGZ opereren. Die IGZ is onderweg om een moderne handhavingsorganisatie
te worden. Zij ziet toe op de transparantie van kwaliteit en heeft, omdat
er steeds meer openbaar wordt gemaakt, te maken met de transparantieparadox.
De zorg lijkt onveiliger, omdat we meer weet hebben van de onveilige kanten.
De risico's zullen echter niet uit te bannen zijn, zorg blijft mensenwerk.De handhaving van de inspectie neemt hierbij een relatief bescheiden positie
in, zoals zijzelf zegt, en het is "gegeven deze relatief bescheiden invloed
en ook de beperkte capaciteit van de inspectie, opmerkelijk dat burger en
politiek zulke hoge verwachtingen hebben van de impact van handhaving". Toch
zal zij haar werk zo goed mogelijk moeten doen. De hoge verwachtingen hebben
wij als politici en de minister als lid van de regering zelf geschapen en
dan blijft de vraag of het zal lukken met zo'n 400 fte's, waarvan 275 in het
primaire proces, het handhaven van 25 wetten en een sector van 800.000 beroepsbeoefenaren
en 3000 instellingen achter meer dan 60.000 adressen. Het blijft voor mijn
fractie voorlopig een vraag of de nieuwe bevoegdheden die dit wetsvoorstel
voorstelt daaraan bijdragen of daaraan juist afbreuk zullen doen. Maar mijn
fractie laat zich natuurlijk graag door de minister overtuigen.De heer Leunissen (CDA):Voorzitter. Al sedert de invoering van de Kwaliteitswet zorginstellingen
zijn acties ondernomen om via beschrijvingen van het primaire en secundaire
proces en de vaststelling van "evidence based"-normen te komen tot kwaliteitsverbeteringscycli
in de zorg. Met behulp van instituten als HKZ, CCKL en andere hebben medische
beroepsgroepen deze normontwikkeling opgepakt, en zijn zij begonnen met het
houden van interne en externe audits. Zelfs werd aandacht besteed aan de kwaliteit
en veiligheid in zorgketens in de eerste, de tweede en de derde lijn. Aanvankelijk
werden deze acties zeker niet zorgbreed, en met de gewenste energie en vastberadenheid
opgepakt. Toch kunnen wij in een terugblik vaststellen dat sedert het jaar
2000 een en ander in een stroomversnelling is gekomen vanuit een intrinsieke
motivatie.Onze fractie is dan ook zeer verheugd dat deze regering aan de verbetering
van de kwaliteit en veiligheid van de zorg extra momentum heeft gegeven. Het
is dankzij haar politieke druk dat de beroepsgroepen en medische koepels in
dit kader het licht hebben gezien. "Evidence based"-richtlijnen, prestatie-indicatoren
en een "consumer quality"-index werden ontwikkeld. De IGZ ontwikkelde de IGZ-indicatoren.
Dit zijn allemaal zaken die voor verbetering vatbaar zijn, maar zoals wij
kunnen vaststellen zijn stevige fundamenten aanwezig. De media pikken hun
graantje mee. Ten behoeve van de zorgconsument worden op basis van algoritmes
uit allerlei gegevens die in het kader van de transparantie door zorginstellingen
worden vrijgegeven, rankings gepubliceerd. Het probleem is echter dat de wetenschappelijke
betrouwbaarheid van deze rankings erg discutabel is. De vraag is dus of de
cliënt met deze informatie echt geholpen wordt bij het maken van keuzes. Concluderend kunnen wij stellen dat de regering kwaliteit en veiligheid
op de agenda heeft gezet, waarbij ook de IGZ binnen de bestaande wetgeving
actiever is gaan optreden, waarmee de kans op overactiviteit en reactief gedrag
natuurlijk toeneemt. Iedere medische fout, vermeende fout of complicatie wordt
nu breed uitgemeten in de media door de IGZ gepubliceerd om de Nederlandse
burger adequaat in te lichten. De zorginstellingen wordt naar aanleiding van
publicaties hieromtrent gevraagd protocollen te overleggen, vaak op ad-hocbasis.
Zou enige regie in dezen niet mogelijk zijn? Een niet-ingewijde toeschouwer
zou makkelijk tot de conclusie kunnen komen dat het slecht gesteld is met
de Nederlandse gezondheidszorg. Van de tienduizenden complexe ingrepen die
dagelijks worden uitgevoerd en perfect verlopen, wordt geen gewag gemaakt.
De Nederlandse zorg behoort dan ook tot de bovenste 5% van de wereld.
Natuurlijk kan het altijd beter; daar moeten wij ook naar streven.Hoe dit aan te pakken? Naar de mening van onze fractie zijn er twee scenario's
denkbaar. In scenario een kiezen wij voor een verdere uitwerking van de reeds
ingezette landelijke aanpak, via integrale kwaliteits- en veiligheidssystemen,
met goed omschreven zorgprocessen, met als basis "evidence based"-richtlijnen,
aangestuurd door goed opgeleide, intrinsiek gemotiveerde werkers in de zorg,
waarbij controle op de mate van borging en resultaten primair geschiedt door
onafhankelijke instituten, via het horizontale toezicht, en door de IGZ via
het verticale toezicht. Dit scenario wordt nu al volop geïmplementeerd
binnen de Kwaliteitswet zorginstellingen. Daarbij gaat men uit van een positieve
benadering van de professioneel opgeleide medewerkers in de zorg, bij wie
sprake moet zijn van een gezamenlijke verantwoordelijkheid, intercollegiale
toetsing en een continue vrijwillige incidentmelding, dit om van eventuele
incidenten te leren.Een ander belangrijk gegeven is dat specialisten in opleiding hun leercurve
zullen moeten doormaken binnen simulatiecentra, en niet "op de patiënt".
Dat laat onverlet dat er scherp toezicht moet zijn op de aanpak van misstanden
in de zorg die er nog zijn en wellicht nog zullen blijven. Is de minister
het eens met onze fractie dat dit systeem de manier is om het aantal misstanden
te reduceren door een integraal kwaliteits- en veiligheidssysteem te borgen
in de zorg? Of kiezen wij voor scenario een als uitgangspunt, maar met gelijktijdige
uitbreiding van repressieve instrumenten, zoals voorgesteld in dit wetsvoorstel?
Ik doel op de invoering van de bestuurlijke boete, die door de Tweede Kamer
met een factor X werd verhoogd, dit ter verbetering van de wetgeving. Daarnaast
wordt ook bepaald dat het inzagerecht in medische dossiers wordt uitgebreid
ten opzichte van de vigerende wetgeving. De minister schrijft in de memorie
van toelichting dat hij deze instrumenten nodig heeft om de zorgaanbieder
op een snelle en adequate wijze op de vingers te tikken, wanneer het kwaad
is geschied. Er is sprake van lik-op-stuk of een stok achter de deur en van
het optimaliseren van toezichtstaken en protocollen.Onze fractie is van mening dat voorkomen beter is dan genezen en dat de
IGZ en de minister ook andere instrumenten hebben om krachtig op te treden,
indien dat noodzakelijk is voor de veiligheid van de patiënt. Te denken
valt aan frequenter gebruik van verscherpt toezicht, het geven van een bevel
of aanwijzing of toepassing van de zogenaamde three strikes
outprocedures. Onze fractie gelooft zelfs dat niet-proportionele bestraffende
sancties ook een negatief effect kunnen hebben, zoals vermijdingsgedrag en
defensieve geneeskunde, dat wil zeggen kwalitatief slechte en dure zorg.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Wat bedoelt de heer Leunissen precies met het opleggen van niet-proportionele
boetes? Ik begreep dat de boetes door de CDA-fractie in de Tweede Kamer zijn
verhoogd. Ik ben het met hem eens dat de boetes niet zo proportioneel zijn,
als je ziet hoe hoog ze zijn. Begrijp ik het goed dat hij dat met mij eens
is?De heer Leunissen (CDA):Ik ben dat met u eens. Wij zeggen dat de IGZ handhavend moet optreden
wanneer er duidelijke fouten zijn gemaakt en er gevaar bestaat voor de veiligheid
van de patiënt en voor de kwaliteit van de behandeling. Wanneer er bepaalde
zaken blamefree worden gemeld, volgens de vrijwillige-incidentmelding, moet
je daarvan proberen te leren en er niet bestuurlijke boetes op zetten, want
dat leidt alleen maar tot niet melden van bepaalde zaken. Dat kan op termijn
een negatief effect hebben.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Zegt u dat men eigenlijk geen bestuurlijke boetes moet opleggen? Ik ben
wel nieuwsgierig wanneer er dan wel bestuurlijke boetes moeten worden opgelegd.De heer Leunissen (CDA):Ons voorstel is om geen bestuurlijke boetes op te leggen en om met wetgeving
krachtig handhavend op te treden in gevallen waarin de patiëntveiligheid
of de kwaliteit van de zorg in het geding is.Ook vreest onze fractie dat we ons met de invoering van de bestuurlijke
boetes op een hellend vlak begeven en op termijn Amerikaanse toestanden krijgen.
Wij tekenen hierbij aan dat medisch specialisten na de middelbare school een
opleiding hebben genoten van tien tot twaalf jaar en getuige de eed van Hippocrates
een hoge beroepsethiek hebben.Een punitief systeem mis ik in de opgesomde reeks. Dat is de emotionele
last die op een medicus drukt na een misser. Je doet een ingreep 5000 keer
goed en één keer niet goed, om allerlei redenen. Kan men zich
erin verplaatsen hoe zo iemand zich voelt, als hij de dag na een incidenteel
falen weer aan de operatietafel staat? Wat voor toegevoegde waarde heeft de
bestuurlijke boete dan nog? Wij kunnen ons wel een voorstelling maken van
het negatieve psychologische effect daarvan.Dat laat onverlet dat verwijtbaar handelen na een gedegen onderzoek moet
worden aangepakt volgens de bestaande wetgeving. Ons inziens zijn hiervoor
voldoende instrumenten in de vigerende wet. Dit hoeft ook niet lang te duren.
Het is vrij snel duidelijk of de patiënt in een bepaalde zorglijn van
een zorginstelling gevaar loopt wat betreft de veiligheid en de kwaliteit
van de zorg.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Als ik de heer Leunissen zo hoor, ben ik benieuwd wat hij de toegevoegde
waarde van dit wetsvoorstel vindt. Dit klinkt nogal als een negatieve beoordeling,
moet ik vaststellen.De heer Leunissen (CDA):Ik zal daar zo op antwoorden, als u het goed vindt.De minister geeft in de memorie van antwoord aan dat de IGZ niet alleen
reactief toezicht houdt, maar ook proactief, in de zin van grootschalige onderzoeken,
bijvoorbeeld om de naleving van protocollen door de beroepsbeoefenaars te
toetsen, om daarmee kwaliteitssystemen aan te passen. Volgens welke norm gaat
de IGZ dat doen? Zijn er voldoende medewerkers, in kwalitatieve en kwantitatieve
zin, bij de IGZ om al deze taken adequaat uit te voeren? Worden de beroepsgroepen
daar ook bij betrokken? Hoe kan een instituut zowel proactief als reactief/repressief
werkzaam zijn? In de memorie van antwoord ziet de minister dat als elkaar
versterkende grootheden.De heer Putters (PvdA):De heer Leunissen schetst de rol die de IGZ behoort te spelen om te verbeteren,
het leren te bevorderen, maar ook om te kunnen ingrijpen als er iets misgaat.
Is het in de ogen van de CDA-fractie denkbaar om een balans tussen repressieve
en preventieve instrumenten aan de IGZ toe te vertrouwen?De heer Leunissen (CDA):Natuurlijk, maar ik denk dat het proactief onderzoek niet noodzakelijkerwijs
door de IGZ moet gebeuren. Dat zou ook via het horizontale toezicht kunnen
gebeuren. Als er transparante gegevens liggen, kan de IGZ daar heel goed mee
uit de voeten.Onze fractie is van mening dat aan de uitvoering van deze taken een totaal
andere cultuur ten grondslag moet liggen. De eerste taak vergt een raadgever,
ondersteuner en meedenker; de tweede taak een instituut dat zijn verantwoordelijkheid
neemt, wanneer het misgaat, bijvoorbeeld door een zorglijn te sluiten, zie
Nijmegen, en door bindende, tijdsgebonden opdrachten op te leggen en handhavend
en sanctionerend op te treden, om de kwaliteit van de zorg op niveau te houden.Ook blijft voor onze fractie onduidelijk hoe de minister de complementariteit
ziet van het horizontale toezicht van de HKZ en het NIAZ en het proactieve
toezicht van de IGZ. Wij gaan ervan uit dat zowel de processen als de uitvoering
of resultaatverantwoording, in positieve en negatieve zin, worden beschouwd
bij accreditatie en certificatie, zoals reeds gebeurt. De IGZ zal daar volop
gebruik van kunnen maken. Is het mogelijk om hierin enige afstemming en regie
aan te brengen, al was het maar om de kosten en de bureaucratische belasting
van de zorginstellingen te reduceren?Het samenwerkingsprotocol van OM en IGZ geeft onze fractie geen aanleiding
tot het stellen van andere vragen dan reeds zijn gesteld. Wel is onze fractie
onder de indruk van wat een incidenteel falende zorgmedewerker boven het hoofd
hangt. Structureel falende artsen en zorginstellingen moeten binnen een goed
kwaliteitssysteem proactief worden opgespoord en aangepakt. Voorkomen is beter
dan genezen, herhaal ik. Graag verneem ik de reactie van de regering op de
gestelde vragen en overwegingen onzerzijds, waarvoor alvast onze dank.De heer Putters (PvdA):Ik zal ook wel wat kritiek op dit wetsvoorstel uiten, geen misverstand
daarover, maar ik vraag mij af, als ik de heer Leunissen zo beluister, of
iets in het antwoord van de minister hem ertoe kan bewegen om hierover een
positief oordeel uit te spreken.De heer Leunissen (CDA):Ik denk dat de minister ons goed moet uitleggen wanneer de bestuurlijke
boete van toepassing is – wat die bijdraagt aan de veiligheid van de
patiënt en het redresseren van het gedrag van de medicus of de zorginstelling –
en wanneer er sprake is van ingrijpen wanneer de patiënt in een kwalitatief
onvoldoende veilige situatie verkeert. Dat hebben de fracties van de VVD en
de SP in feite ook al aan de orde gesteld. Het is ons niet geheel duidelijk.
De minister schrijft dat de bestuurlijke boete maar in vijftig casussen zal
worden aangeboden aan de medicus of de zorgverlener en dan vraag ik mij af
wat dit voor toegevoegde waarde heeft.De heer Putters (PvdA):Voorzitter. In een gereguleerde markt van gezondheidszorg is de borging
van de kwaliteit van zorg cruciaal. Wij hebben dat steeds als centrale randvoorwaarde
geformuleerd. Om het toezicht op kwaliteit te optimaliseren, de handhaving
te versnellen en meer transparantie rond kwaliteit van zorg te bereiken, stelt
de regering in dit wetsvoorstel voor om het bestuursrechtelijke handhavingsinstrumentarium
uit te breiden met onder meer een bestuurlijke boete en de IGZ de mogelijkheid
te geven zonder toestemming van de betrokken patiënt diens patiëntendossier
in te zien in het kader van haar toezichthoudende taak. De PvdA-fractie kan
zich vinden in de doelstellingen van het wetsvoorstel en in de nadruk die
het kabinet op patiëntveiligheid legt. Aangezien we steeds meer verwachten
van de toezichthouder en gezien het belang dat we hechten aan een stevige
verankering van kwaliteitscriteria in het toezicht op de gereguleerde markt,
dienen passende instrumenten en bevoegdheden beschikbaar te zijn voor de toezichthouder.
De uitbreiding van de handhavingsinstrumenten roept echter ook meer fundamentele
vragen op over het type toezichthouder dat de IGZ moet zijn, welke rollen
zij moet spelen en welk instrumentarium passend is.Ons eerste hoofdpunt betreft de uitbreiding van het bestuursrechtelijke
instrumentarium waarmee de IGZ de bevoegdheid krijgt om zelf corrigerend op
te treden, door naast het advies van de IGZ tot ministeriële aanwijzing
en het bevel ook een bestuurlijke boete uit te delen. Volgens het kabinet
is er veel behoefte aan meer lik-op-stukinstrumentarium om snel te kunnen
handelen. Zowel straf- als tuchtrecht zou in sommige situaties het doel missen,
omdat het minder adequate reactiemogelijkheden biedt. De drieslag –
bestuurlijke boete, last onder dwangsom en de aanwijzingsbevoegdheid –
zou de slagkracht van de IGZ moeten vergroten.De PvdA-fractie deelt met de regering de wens om snel te kunnen ingrijpen
als de kwaliteit van zorg in het geding is: de patiëntveiligheid op de
intensive care of de situatie in verpleeghuizen. Het gezag van de IGZ is met
die snelheid van reageren verbonden. Tot zover akkoord. Maar kan de minister
uitleggen waarom binnen het arsenaal aan instrumenten die de IGZ ter beschikking
staan de bestuurlijke boete nu per se nodig is? Vorige sprekers hebben hier
ook al vragen over gesteld. Wat voegt het toe of, anders gezegd, waarin schiet
het bestaande systeem tekort? Op welk tekortschieten is juist dit instrument
het adequate antwoord? Of is het wellicht zo, zo vragen wij de minister, dat
"het probleem" met de handhaving niet zozeer zit in een tekort aan adequate
instrumenten, als wel in het feit dat de instrumenten die beschikbaar zijn
niet of niet snel genoeg worden ingezet op het moment dat dit wenselijk of
nodig is? Wat vindt de minister in dit verband van de observatie van de Raad
van State dat "in de dagelijkse toezichtspraktijk de deskundige inbreng van
inspecteurs veel belangrijker is dan het gebruik van sanctiebevoegdheden"?
Ook kan de overbelasting van de IGZ volgens ons in het geding zijn. Zij heeft
een steeds omvangrijkere taak zonder dat er van een uitbreiding van personeel
sprake is. Dus welk probleem lost dit wetsvoorstel op?Onze indruk is dat er een sterke beweging is naar instrumenten voor repressie
en sanctionering en wij vragen ons af welke balans met de preventieve en meer
op leren en verbeteren gerichte instrumenten de minister voor ogen heeft.
Dat raakt ook de balans die er naar ons inzicht moet zijn tussen verticaal
en horizontaal toezicht. Er moet meer in horizontaal toezicht geïnvesteerd
worden om het verticale toezicht beter zijn werk te laten doen. Hoe gerechtvaardigd
vindt de minister bijvoorbeeld de vrees van sommigen dat door de introductie
van steeds meer sanctionerende bevoegdheden de openheid en de bereidheid van
bijvoorbeeld artsen om medische missers te melden zal afnemen? Laten wij helder
zijn: wij menen met de regering dat artsen zich te allen tijde moeten houden
aan de richtlijnen en ook altijd missers en onveilige situaties moeten melden.
Wij zijn er niet volledig van overtuigd dat de bestuurlijke boete dat gedragseffect
bewerkstelligt, namelijk sneller ingrijpen en daarmee verbetering bereiken.
De regering stelt dat de toezichtpraktijk er wel effectiever van wordt, maar
dan moeten we ook weten wat de regering adequaat toezicht vindt. Welke visie
heeft de minister op de balans tussen repressie en preventie en op de balans
tussen horizontaal en verticaal toezicht? En hoe beoordeelt de minister in
dit verband de professionaliteit van de inspecteurs?De beantwoording van die vraag is cruciaal voor de beoordeling van het
kader dat de IGZ nu heeft neergelegd voor de handhaving en het gebruik van
de toezichthoudende instrumenten. Hoe ziet de minister de balans die is gekozen
tussen sanctioneren en prikkelen en leren? Het kader van de IGZ gaat uit van
proportionaliteit, maar laat te veel impliciet hoe de weging gemaakt wordt
of zwaardere en sanctionerende instrumenten moeten worden ingezet. Daarnaast
blijft volgens ons onduidelijk hoe dit handhavingskader is afgestemd met het
horizontaal toezicht in zorginstellingen. Zowel voor artsen als voor instellingen
moet inzichtelijk zijn wanneer er administratief handhavend wordt opgetreden,
wanneer er boetes worden uitgedeeld en wanneer de strafrechter om de hoek
komt kijken. Dat is nu niet het geval. Hoe gaat de minister die duidelijkheid
aanbrengen?Wij zouden voorts graag scherp gevolgd willen hebben hoe het toezichtsinstrumentarium
en het handhavingskader in de praktijk uitpakken, opdat het handhavingskader
adequaat aangepast kan worden. Alvorens de regering tot het bedenken van nog
meer sanctionerende bevoegdheden overgaat, willen wij daar de resultaten van
zien. Die toezegging deed de minister ook in de Tweede Kamer. Hoe gaat hij
dit uitwerken?Ons tweede hoofdpunt betreft het onder omstandigheden laten vervallen
van het toestemmingsvereiste voor het inzien van medische dossiers. De IGZ
krijgt de mogelijkheid om zonder toestemming van de patiënt diens patiëntendossier
in te zien, voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering
van het toezicht. Momenteel is expliciete toestemming van de patiënt
nodig om diens dossier in te zien. Het kabinet is van mening dat dit een hindernis
is die te veel administratieve lasten meebrengt en de handhaving door de IGZ
te veel vertraagt. Op onze vraag hoe dit zich verhoudt tot artikel 10 van
de Grondwet en artikel 8 van het EVRM, alsmede op welke wijze dit aan de ontwikkelingen
rond het epd gekoppeld is, is voor ons geen afdoende antwoord van de minister
gekomen. De crux zit in onze ogen natuurlijk in de vraag wanneer inzage in
medische dossiers zonder toestemming vooraf precies noodzakelijk is voor toezicht
en handhaving. Het moet gaan om situaties waarin zwaarwegende belangen in
het geding zijn en het moet proportioneel zijn om dit te doen, zo lezen wij.
De minister stelde in de Tweede Kamer dat dit het geval is bij grootschalige
onderzoeken, bij calamiteiten en als de volksgezondheid in het geding is.
Dat zijn nogal brede categorieën. Het moet volgens mijn fractie duidelijk
zijn dat goed toezicht en handhaving allereerst niet op een minder ingrijpende
manier bereikt hadden kunnen worden. Daarnaast hebben wij wel behoefte aan
een scherper omlijnde uitleg van wat de minister onder die brede categorieën
verstaat.Laten wij het nog eens nalopen. De regering is van mening dat bij onderzoek
naar een specifiek geval, een individueel geval, het toestemmingsvereiste
in beginsel gehandhaafd wordt en dat dit doorgaans ook uitvoerbaar moet zijn.
De begrippen "in beginsel" en "doorgaans" laten ook nogal wat ruimte. De vraag
is wat de minister daar precies mee bedoelt. Bij de grootschalige en thematische
onderzoeken van de IGZ naar de kwaliteit van zorg vervalt het toestemmingsvereiste,
omdat de verbetering van de kwaliteitssystemen een zwaarwegender belang dient
dan het individuele belang van de patiënt. Het zou te veel van de patiënt
vragen om daar toestemming voor te geven. Waarop baseert de minister die aanname?
Wanneer is die last te groot en wie bepaalt dat? In de memorie van antwoord
wordt duidelijk dat het ook kan gelden bij vermoedens van bijvoorbeeld kindermishandeling
of genitale verminking. Dat zijn zeer ernstige situaties. Wanneer vervalt
precies het toestemmingsvereiste? Het is in onze ogen weinig precies omlijnd
wanneer dat het geval is en hoe beoordeeld wordt of dat proportioneel is.Een ander punt is de anonimisering van de medische dossiers. De resultaten
van de grootschalige onderzoeken worden wel geanonimiseerd, maar de dossiers
niet. Daarmee blijven dingen herleidbaar naar individuele patiënten.
Dit zou te veel administratieve lasten voor de zorginstellingen met zich brengen
en dat zou niet proportioneel zijn ten opzichte van het doel dat de grootschalige
en thematische onderzoeken dienen. Waarop is die stellingname gebaseerd?De minister benadrukt steeds dat deze maatregelen nodig zijn om de IGZ
sneller te kunnen laten handelen, maar wij denken dat juist ook de introductie
van het epd tot de nodige versnelling kan leiden in de beschikbaarheid van
gegevens over de patiënt en van de behandeling van de patiënt. Dat
kan ook tot versnelling in het handelen van de IGZ leiden. Hoe ziet de minister
dat en kan hij ons aangeven op welke wijze de IGZ toegang heeft tot het epd,
maar ook tot welk deel van het epd en onder welke voorwaarden?Kortom, het handhavingskader van de IGZ gaat nauwelijks in op de precieze
randvoorwaarden voor het toestemmingsvereiste, noch op de vraag wanneer het
niet anonimiseren van medische dossiers voor het uitvoeren van de toezichthoudende
taken daadwerkelijk noodzakelijk is. Betekent dit in de visie van de minister
dat het geheel en al aan de inspectie is om uit te maken in welke situatie
de medische dossiers geanonimiseerd worden aangeleverd? Zo ja, acht de minister
dit wenselijk? Verwacht hij van de IGZ dat deze voor dit beoordelingskader
een transparant en voor het publiek kenbare regeling zal ontwikkelen? Zo ja,
waarom denkt hij dit? Zo nee, heeft het kabinet plannen klaar voor als dit
niet gebeurt?Het antwoord op deze vragen hangt samen met de visie die de minister heeft
op het type toezicht dat de IGZ zou moeten houden en de informatie die daarvoor
nodig is. Mijn fractie stelt zich een balans voor tussen repressieve en preventieve
instrumenten. Wij kunnen ons daarbij goed vinden in het onderscheid tussen
de handhavende activiteiten van de IGZ ten aanzien van individuele gevallen
en individuele beroepsuitoefening, als wel die ten aanzien van de bredere
thematische onderzoeken op instellingsniveau. Er zijn echter goede argumenten
om de Raad van State te volgen in diens redenering dat een nadere vermelding
nodig is, per geval, van de dwingende redenen voor het al dan niet gebruikmaken
van het inzagerecht en de anonimisering; dit met het oog op de proportionaliteit
van de inbreuk op het recht op persoonlijke levenssfeer. Graag een reactie
hierop van de minister.Tot slot. De introductie van marktwerking in de zorg noopt de overheid
tot het vormgeven van een passend en goedwerkend toezicht op zowel de kwaliteit
van zorg, als op de doelmatigheid en toegankelijkheid. Wij kennen daarvoor
verschillende toezichthouders, zoals IGZ, NMa en NZa. Zij moeten onderling
samenwerken en hebben daarvoor ook samenwerkingsprotocollen. Onze fractie
is er altijd helder in geweest dat het toezicht op kwaliteit de preferente
positie behoort te hebben in de zorgsector en het is dan ook een goede zaak
dan de NZa de oordelen van de IGZ over kwaliteit moet volgen. Onderhavig wetsvoorstel
richt zich enkel op het instrumentarium van de IGZ, maar wat betekent de uitbreiding
van toezichtinstrumenten van de IGZ voor de onderlinge relatie en werkwijze
met de NZa en de NMa? Voor de IGZ geldt bijvoorbeeld een geheimhoudingsplicht
ten aanzien van medische informatie, zoals deze ook geldt voor beroepsbeoefenaren.
De IGZ heeft echter ook een samenwerkingsprotocol met de NZa, dat stelt dat
voor het toezicht noodzakelijke informatie wordt uitgewisseld tussen beide
instellingen. De NZa moet ook kijken naar de transparantie op de markt met
betrekking tot kwaliteit en behoeft daarvoor informatie van de IGZ. Daarom
lijkt ons de vraag gerechtvaardigd hoe deze wetswijziging zich tot dit convenant
verhoudt en welke informatie noodzakelijk dient te worden uitgewisseld ten
behoeve van het toezicht. In de memorie van antwoord geeft de minister aan
dit nog niet zo goed te weten – althans dat is onze vrije vertaling –
maar wij willen het vandaag wel weten. Wij wachten met belangstelling de antwoorden
van de regering af, omdat die onze definitieve standpuntbepaling zullen sturen.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Uit het verhaal van de heer Putters blijkt dat hij nogal wat
wil van de minister; er moet nog veel worden uitgezocht en uitgewerkt. Net
als ik stelt hij vast dat het handhavingskader helemaal nog
niets biedt ten behoeve van het inzagerecht in medische dossiers. Dat maakt
mij best wel somber over de wijze waarop de minister hiermee zal omgaan. Kan
de heer Putters mij wat meer hoop geven?De heer Putters (PvdA):Daarvoor sta ik aan de verkeerde kant van de tafel. Voordat ik somber
word, wacht ik even het antwoord van de minister af. Ik ben het met u eens
dat er nog wat principiële vragen zijn over de reikwijdte van deze wetswijziging
en hoe de IGZ daarmee omgaat in haar handhavingskader. Ik vind het handhavingskader
best helder op de onderdelen die ik noemde, maar het blijft erg beperkt tot
hoofdlijnen. Ik hoop dat ik van de minister verneem, hoe hij wil dat de IGZ
in de praktijk met deze zaken omgaat. Voor onze standpuntbepaling is de balans
tussen preventie en repressie heel belangrijk.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik steun u hierin van harte, maar wil daarbij wel opmerken dat dit al
in het voorlopig verslag en het nader voorlopig verslag is gevraagd, en dat
we tot nu toe geen antwoord op onze vragen hebben gekregen. Dat stemt mij
wel een beetje somber.De heer Putters (PvdA):Daarom hebben we de minister verzocht om hier vanmiddag bij ons te zijn,
dus ik ben vol verwachting.De heer Leunissen (CDA):Voorzitter. Is het de heer Putters duidelijk welke norm de minister of
de IGZ gaat gebruiken bij die grootschalige onderzoeken, waarvoor vrijstelling
wordt gegeven ten aanzien van het inzagerecht zonder toestemming van de patiënt?De heer Putters (PvdA):Nee, en die norm is ook voor ons een van de dingen die onduidelijk blijven.
Ik kan op deze vraag niets anders antwoorden, behalve dat ik mij kan voorstellen
dat er onderscheid wordt gemaakt tussen individuele en grootschalige gevallen,
ook wat het gebruik van medische gegevens betreft. Voor mijn fractie blijft
daarbij wel de vraag centraal staan hoe wordt omgegaan met de anonimisering.
Dus het laten vervallen van het toestemmingsvereiste voor het grootschalige
gebruik van medische dossiers valt wellicht te beargumenteren, maar voor ons
blijft de vraag bestaan of dit niet geanonimiseerd moet. Ik wil die discussie
straks graag met de minister aangaan.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter, ik voer het woord namens de fracties van SGP en ChristenUnie.
Vanaf ongeveer 1970 ontstond er een debat over de vermaatschappelijking van
de gezondheidszorg. Hierin staat centraal de kritiek op, wat men noemt, de
morele machtspositie van artsen als beroepsgroep en de autonome positie die
zij in de samenleving innemen. Een aantal publicaties zag het licht, zoals
Medische macht en medische ethiek van Van den Berg en Macht van artsen van
Van Klinkert. Daarnaast wordt gewezen op de medicalisering van de samenleving.
Het antwoord hierop zou zijn de vermaatschappelijking van de geneeskunde.Zo ontstaat een hele beweging, maar vanaf 1980 staat het publiek gezondheidszorgdebat
in het teken van iets heel anders, namelijk van de individualistische ideologie,
waarin de vrijheid c.q. persoonlijke autonomie en de subjectieve belevingswereld
van de individuele patiënt in relatie tot zijn arts een centraal thema
vormen. De patiënt dient zich, als subject, zelfbewust tegenover de arts
op te stellen. De positie van de patiënt dient versterkt te worden en
er komt aandacht voor de rechten van de patiënt. Ook is er aandacht voor
de zin- en betekenisgeving van de patiënt als mens. Deze wending in het
debat getuigt van een nieuw bewustzijn. Zo ontstaat een ideaalbeeld van de
arts-patiëntrelatie als samenwerkingsrelatie, waarin patiënt en
arts elkaar als gelijkwaardige partners bejegenen. In navolging van onder
andere het bedrijfsleven, waar een sterk toegenomen aandacht voor kwaliteit
was ontstaan, ontstond er ook belangstelling voor de kwaliteit van zorg: zo
verscheen in 1991 de nota Kwaliteit van zorg, uitgebracht door minister D'Ancona
en staatssecretaris Simons. Deze nota vormt in zekere zin een reactie op de
door de commissie-Dekker geïntroduceerde marktgerichtheid in de zorg.
Men was beducht voor een ontwikkeling waarin de aandacht voor de prijs van
de zorg de aandacht voor de kwaliteit van de zorg zou gaan overschaduwen.De nota is ook geschreven tegen de achtergrond van de eerste Leidschendamconferentie,
waarin voor het eerst afspraken tussen zorgvragers, verzekeraars, zorgaanbieders
en de overheid werden gemaakt ten aanzien van de ontwikkeling van kwaliteitszorg.
De kwaliteit van de zorgverlening "op een hoger plan brengen" luidt de algemene
zorginhoudelijke doelstelling van de nota. Nodig door de technologisering,
toenemende bedrijfsmatige oriëntatie, schaalvergroting, toename van complexiteit,
specialisering en intensivering van de zorgverlening.Zo is er op het gebied van kwaliteit veel tot stand gekomen. Daarnaast
maakte het denken over kwaliteit een goede ontwikkeling door. In de jaren
zeventig ging de aandacht vooral uit naar het medisch handelen van zorgverleners.
In de jaren tachtig werd ook de organisatie rondom de zorg erbij betrokken.
Daarna, in de jaren negentig, ging de kwaliteit ook een heel belangrijke rol
spelen in het gezondheidszorgbeleid, waarbij nadrukkelijk het patiëntenperspectief
aandacht kreeg. Er heeft dus een cultuuromslag plaatsgevonden.Deze grofmazige terugblik laat ons zien dat de aandacht gaandeweg is verschoven
en nog steeds verschuift, en er steeds meer aandacht is gekomen voor de kwaliteit
en patiëntgerichtheid van de zorg. Deze ontwikkeling zet door. Ook het
beleid van de minister is erop gericht dat de transparantie beter wordt en
dat de positie van zorgconsumenten versterking nodig heeft. Daar hebben onze
fracties waardering voor. De vraag die nu aan de orde is: levert dit wetsvoorstel
een positieve bijdrage aan een verdere verbetering van de kwaliteit en de
veiligheid? Onze fracties hebben hier vragen bij.Zo verrichtte de Inspectie voor de Gezondheidszorg haar werk voorheen
in stilte, volgens ons op een goede wijze. Slechts bij calamiteiten werd vanzelfsprekend
de publiciteit gezocht. Nu en in de toekomst is dat werken in stilte voorbij,
als het aan de minister ligt. In een onlangs verschenen rapport, Staat van
de gezondheidszorg, wordt gesproken over een structureel falend beleid als
het over de veiligheid gaat. En wij maar denken dat de Nederlandse zorg in
Europa uitstekend bekendstaat. Zo zijn er nog meer voorbeelden te noemen van
publiciteit.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Het lijkt alsof de heer Van den Berg het helemaal niet
leuk vindt dat al die dingen naar boven komen. Het is toch belangrijk om dingen
te weten, ook over gebrekkige veiligheid? Of heeft de heer Van den Berg daarover
een andere mening?De heer Van den Berg (SGP):Nee, ik heb daar geen andere mening over. Als mevrouw Slagter dat denkt,
heeft zij me misverstaan. Het is goed dat dingen die fout zijn, zichtbaar
worden gemaakt. De vraag is echter of een geweldige hoeveelheid publiciteit
bij elke calamiteit goed is voor de verbetering van de kwaliteit. Daar zetten
wij vraagtekens bij.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Beoogt de heer van den Berg dat de inspectie haar pr-beleid aanpast, beoogt
hij dat er minder transparantie komt of beoogt hij dat de media zichzelf gaan
intomen?De heer Van den Berg (SGP):De media reageren altijd op calamiteiten. Neem ze dat eens kwalijk; daar
zijn ze voor. Men reageert echter vaak op incidenten en kijkt niet naar structurele
ontwikkelingen: is het een incident of is de kwaliteit en veiligheid van onze
gezondheidszorg structureel slecht? Dat onderscheid wordt niet gemaakt. Mijn
zorg is dat als de inspectie calamiteiten iedere keer heel nadrukkelijk in
de publiciteit brengt, er een vertekend beeld ontstaat. Dat zou jammer zijn.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Het gaat dus om het pr-beleid van de inspectie.De heer Van den Berg (SGP):Ja.Voorzitter, ik was bezig om te zeggen dat de kwaliteit volgens bepaalde
rapporten kennelijk niet zo goed is. En wij als (toekomstige) gebruikers van
de gezondheidszorg maar denken dat die Nederlandse gezondheidszorg zo goed
en veilig is en in Europa uitstekend bekendstaat. Onze fracties vragen zich
dan ook af of de invoering van bestuurlijke boetes werkelijk tot verbetering
zal leiden. Ontstaat er hierdoor geen negatief effect zoals vermijdingsgedrag,
een afwerende houding onder artsen en verpleegkundigen? In het verleden is
gebleken dat er een grote drempel was, onder anderen bij artsen, om (bijna-)fouten
te melden bij de daarvoor bedoelde commissies. Ook de bestuurlijke boete kan
tot zo'n drempel leiden.Veiligheid en kwaliteit in de zorg zijn voor onze fracties heel belangrijke
onderwerpen, maar – zoals duidelijk zal zijn – wij hebben twijfels
of de invoering van de bestuurlijke boete hier een positieve bijdrage aan
zal leveren. Met belangstelling wachten wij de beantwoording van de minister
af.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-1506-1514.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl