Noten 1 t/m 4 bij Handelingen Tweede Kamer nr. 13 (vergaderjaar 1996-1997)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 3162-3192

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 38, pagina 3162-3192

12-12-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (25057, nrs. 30 t/m 46)Pagina 3071-3071
Behandeling wetsvoorstel Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet en de Algemene Nabestaandenwet en enige andere wetten (aanpassing in verband met gebleken knelpunten en onbillijkheden) (25117); wetsvoorstel Wijziging van de Organisatiewet sociale verzekeringen en enkele andere wetten (25148); wetsvoorstel Verlenging van de werkingsduur van de Tijdelijke wet stimulering sociale vernieuwing (24867)Pagina 3071-3071
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met opneming daarin van bepalingen voor de registratie van een samenleving (23761)Pagina 3141-3161
Noten 1 t/m 4 bij Handelingen Tweede Kamer nr. 13 (vergaderjaar 1996-1997)Pagina 3162-3192
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 1997 (25000 XV); wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 1995 (slotwet) (24860); Financiële verantwoording van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het jaar 1995 (24844, nr. 18)Pagina 3099-3133
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 4 december 1996 over de OntwikkelingsraadPagina 3133-3136
Behandeling van de brief inzake het bewegingsonderwijsPagina 3136-3141
Regeling van werkzaamheden (donderdag 12 december 1996)Pagina 3096-3099
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 12 december 1996)Pagina 3161-3161
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 1997 (25000 XV); wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 1995 (slotwet) (24860); Financiële verantwoording van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het jaar 1995 (24844, nr. 18)Pagina 3071-3096
Presentie en opening (donderdag 12 december 1996)Pagina 3071-3071

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 2933)Actieplan1. Bij verkeerspolitiek dienen drie uitgangspunten voorop te staan, namelijk
de overstap van auto naar openbaar vervoer, duurzaamheid als vast onderdeel
bij aanleg infrastructuur en vermindering emissies.2. Binnen twee maanden samenhangend plan aan TK voorleggen om bereikbaarheid
snel aan te pakken, dat zich richt op:a. kwalitatief hoogwaardig stadsgewestelijk OV-systeem, realisatie in
5 jaar. Dit systeem moet in staat zijn de concurrentie met de auto het hoofd
te bieden (lightrail, metro, tram, bus met koppeling trein).b. Verbetering wegcapaciteit omgeving mainports, achterlandverbindingen
en verbindingen tussen belangrijke economische centra. Realisatie in 10 jaar.c. versnelling programma investeringen spoor.d. besluitvorming infrastructurele voorzieningen in West–Oost en
West–Noord corridor versnellen.3. Verdere verkorting van doorlooptijd van grote infrastructurele programma's
middels versnelling diverse fases (verkenning, plan, realisatie), lex speciales
en meer dwingende procedures vergelijkbaar met de noodwet voor de dijken.4. Verhoging jaarlijks investeringsniveau in de mobiliteit tot 10 mld.
op jaarbasis (extra opbrengsten accijnzen, MRB/BPM, versnelde afstoot staatsdeelnemingen,
FES, prioriteitsstelling rijksbegroting, select systeem).5. Op korte termijn duidelijk beleidskader en financieel meerjarenperspectief
exploitatie bus, tram, metro, lightrail, onrendabele spoorlijnen en collectief
vraagafhankelijk vervoer.6. Geen reële accijnsverhoging zonder dat de omringende landen soortgelijke
verhoging doorvoeren. Variabilisatie vooral zoeken in een systeem van rekeningrijden.
De voorkeur gaat uit naar selectsysteem (Rotterdam).7. Vermindering emissies automobiliteit via prikkels in fiscale wetgeving
en wettelijke voorschriften omtrent schoon, stil en zuinig.8. Handhaving regisseursrol V&W bij totale collectief OV. Meer nadruk
op ketenbenadering.9. Effectiever inhaken op verstedelijking langs aantal corridors. Naast
de uitbouw van de Noord- en Zuidvleugel richting resp. Arnhem/Nijmegen en
de Brabantse stedenrij dient verdere uitbouw van de noordvleugel langs de
A6/A7, Zuiderzeespoorlijn en de corridor Twente te geschieden. Dit kan een
bijdrage leveren aan een beheerste ontwikkeling van de mobiliteit, mits vroeg
ingespeeld wordt op aanleg infrastructuur.10. Spoedig starten met besluitvorming aantal specifieke projecten zoals
Markerwaard, Schiphol/tweede nationale luchthaven en tweede Maasvlakte, aangezien
gebruiksklaar maken vele jaren vergt. Besluitvorming middels lex specialis.
 voorzitterschap van de Europese Unie is het schoner maken
van personenauto's overigens een van de prioriteiten van de Minister van VROM.De genoemde maatregelen, zoals fiscale prikkels in MRB/BPM, de invoering
van een zwarte doos en het faciliteren van de ketenkaart/mobiliteitspas, maken
onderdeel uit van de nota Verkeer en Vervoer en Fiscaliteit, die begin volgend
jaar aan u zal worden overgelegd.Vraag van het lid Reitsma (CDA): Gezien de behoefte aan investeringen
in infrastructuur en gezien de onderuitputting (ad 700 mln) is het te gek
dat een deel van dat geld naar België wordt overgemaakt.De behoefte aan infrastructuur betekent ook dat voor de HSL-zuid een goede
aansluiting over de grens tot stand komt. Het nu met Vlaanderen en België
overeengekomen tracé is beter en goedkoper dan het Belgische alternatief
via de Havenweg. De betaling aan België is onderdeel van de integrale
projectkosten van de HSL-zuid van f 8,3 miljard. In tegenstelling tot
hetgeen de heer Reitsma suggereert, gaat het dus niet om geld dat «over»
is en eventueel voor andere investeringen zou kunnen worden ingezet.De betaling is overeenkomstig het akkoord dat wij met de Belgische Regering
hebben gesloten, dat ik u in het kader van de behandeling PKB HSL-zuid heb
toegezonden. In dat akkoord is voorzien dat dit jaar minimaal f 200 miljoen
wordt betaald en dat betalingen na begin januari 1997 rentedragend zijn, tegen
een rente van zes procent. Bij de huidige rentestand is het daarom voor de
schatkist voordeliger om zo vroeg mogelijk te betalen, voor zo ver de ontwikkeling
van de staatsschuld en het financieringstekort, en de budgettaire ruimte op
het Infrafonds dat toelaten.Vraag van het lid Reitsma (CDA): Hoe zit het met de CRAAG-studie?
De mobiliteit loopt daar geheel vast.Per brief van 7 maart 1996 heb ik de Tweede Kamer medegedeeld dat –
als uitkomst van de verkenning – de CRAAG-studie zal worden voortgezet.
Vanwege het belang dat ik hecht aan deze belangrijke achterlandverbinding
krijgt de studie thans met de grootst mogelijke voortvarendheid zijn beslag.
Volgens de planning zal de trajectnota medio 1998 gereed zijn, zodat u eind
1998 een standpunt tegemoet kunt zien. Vanwege de tijd die gemoeid is met
een dergelijke complexe studie is een snellere afhandeling helaas niet mogelijk.Wel kan ik u in dit verband mededelen dat overeenkomstig de nota Samen
Werken Aan Bereikbaarheid wordt voorgestaan om – na afronding van de
procedures – de uiteindelijke uitvoering eerder ter hand te nemen dan
in het MIT 1997–2001 is voorzien. Hierdoor zal dit knelpunt in 2006
zijn opgelost in plaats van in 2010.Opmerkingen bij het amendement op stuk nr. 14 van het lidReitsma (CDA):Strekking:15 mln extra ten behoeve van verkeersveiligheidsbeleid (met name duurzaam
veilig) met dekking uit onderzoek en ontwikkeling RWS, DGV, RLD en DGSM, voorlichting,
informatieverwerking en «onvoorziene uitgaven».Ik ontraad het amendement om de volgende redenen:– De knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid bevinden zich
met name op provinciaal en lokaal niveau. Voor de lagere overheden is het
Rijk faciliterend, onder meer door onderzoek, bijdragen aan organisaties en
demonstratieprojecten in het kader van duurzaam veilig. De daadwerkelijke
aanpak van verkeersonveiligheid blijft echter een eerste verantwoordelijkheid
van de lagere overheden. Omdat ik echter de zorg van de Kamer op dit punt
deel, zal ik in de begroting 1998 bekijken of extra middelen vrijgemaakt kunnen
worden voor duurzaam veilig.– De budgetten voor onderzoek en ontwikkeling en informatieverwerking
zijn de afgelopen jaren tot het minimum teruggebracht. Daarnaast dienen extra
zaken opgepakt te worden. Zo zal bijvoorbeeld het uit te brengen SVV-3 uit
artikel 03.02 (onderzoek DGV) gefinancierd moeten worden. Extra aandacht voor
de bereikbaarheid maakt het noodzakelijk te onderzoeken welke effecten de
investeringen in infrastructuur en mobiliteit hebben op de bereikbaarheid.
Deze voorbeelden gelden in feite voor alle beleidsterreinen. Juist ten behoeve
van een doelmatige en doeltreffende aanwending van de schaarse Rijksmiddelen
is het vereist dat vooraf (beleidsontwikkeling) en achteraf (evaluatie) voldoende
kennis aanwezig is en blijft. Een totale onderzoekskorting van 9 mln zoals
de heer Reitsma voorstelt is derhalve zeer onverstandig.– De korting op het voorlichtingsbudget voor mobiliteit (artikel
03.04) van 2,5 mln is eveneens af te raden. In de nota Samen Werken aan Bereikbaarheid
is nu juist aangegeven dat het vergroten van de bereikbaarheid valt of staat
met de bereidheid en steun van provinciale, gemeentelijke en regionale besturen,
het bedrijfsleven en de burger zelf. Die steun is er alleen indien goed uitgelegd
wordt wat er allemaal moet gebeuren en waarom.– De korting van 2 mln op «onvoorziene uitgaven» is
qua omvang alleen in 1997 en 2001 mogelijk. Bovendien is het huidige budget
al zeer gering. Doel van dit artikel is namelijk om kleine begrotingsmutaties
in de begrotingsuitvoering gemakkelijk op te lossen.– De korting van 1,5 mln op informatieverwerking RWS (art. 02.53)
is onverstandig omdat het hier gaat om informatiesystemen ten behoeve van
wegontwerp, beheer en onderhoud van infrastructuur en voor verkeersgeleiding
en beheersing. Het aanbrengen van kortingen op dit artikel, heeft dus rechtstreeks
consequenties voor onze infrastructuur en bereikbaarheid. Bovendien heeft
verkeersgeleiding en beheersing ook een positief effect op de verkeersveiligheid,
hetgeen dit amendement juist beoogt te intensiveren.Opmerkingen bij het Amendement op stuk nr. 15 van het lidReitsma (CDA):Strekking:Verlaging van de begroting van V&W (en meer specifiek van de apparaatsuitgaven
Centrale Diensten, RWS en DGV) met in totaal 12,9 mln ten gunste van andere
begrotingen van het Rijk ter financiering van het door het CDA bij de Algemene
Politieke Beschouwingen ingediende Plan van Aanpak.Ik zou dit amendement willen ontraden om de volgende redenen:– Zoals bij de algemene politieke beschouwingen door het kabinet
is aangegeven, heeft het kabinet het door het CDA voorgestelde Plan van Aanpak niet overgenomen. De nu – bij amendement – neergelegde
kortingen op de V&W-begroting ten gunste van het CDA-Plan van Aanpak,
moeten dus ook afgewezen worden.– Bovendien is de behandeling van de begroting van V&W niet
het juiste moment om amendementen te bespreken die gaan over verschuivingen
met consequenties buiten de V&W-begroting.– Technisch punt is dat in de toelichting op het amendement wordt
gesproken van kortingen op onderzoek en voorlichting. Het amendement zelf
heeft echter betrekking op de apparaatsuitgaven. Ten aanzien van een korting
op onderzoek en voorlichting verwijs ik naar hetgeen ik op amendement 14 van
de heer Reitsma heb geantwoord.Vraag van het lid Van Gijzel (PvdA): Hoe denkt de Minister
over een project «Kort Afstands Verkeer», ter bevordering van
het optimale gebruik van vervoerwijzen voor korte verplaatsingen?Het voorgestelde project betreffende «Korte Afstands Verkeer»
lijkt mij een kansrijke optie. Het is bekend dat de meeste korte verplaatsingen
in steden en dorpen te voet en per fiets worden gemaakt. Toch wordt ook nog
vaak de auto gepakt voor de korte ritjes. In bijna de helft van die gevallen
had volgens de automobilisten zelf de fiets kunnen worden gebruikt. De voordelen
(nadelen kan ik nauwelijks bedenken) van de overstap van de auto op de fiets
helder op een rijtje zetten en duidelijk (laten) communiceren met gemeenten
en de inwoners daarvan, zou uitstekend kunnen gebeuren vanuit een projectorganisatie.In zo'n project zouden dan behalve mijn ministerie ook andere ministeries
(met name VROM en EZ), andere overheden en belangenorganisaties, zoals de
ANWB, vertegenwoordigd moeten worden.Ik wil deze optie graag serieus in overweging nemen.Vraag van het lid Van Gijzel (PvdA): De decentralisatie kan
pas eerst dan verantwoord plaatsvinden wanneer drie elementen (structureel
terugdraaien bezuinigingen, meerjarenkader en bekostigingssystematiek) in
samenhang met de ambtelijke decentralisatie naar tevredenheid geregeld is.
Dit pakket alsmede de implementatienota Brokx zouden komend voorjaar tot een
afronding gebracht moeten kunnen worden.Met betrekking tot de bekostingssystematiek voor de exploitatie van stads-
en streekvervoer kan ik u meedelen, dat overeenstemming bestaat met bestuurlijke
partijen omtrent het feit, dat vervoersopbrengsten als prestatie de basis
moeten zijn voor de subsidiëring. Voor een rechtvaardige verdeling van
de exploitatiemiddelen is het echter van belang enige differentiatie aan te
brengen in de wijze, waarop verschillen tussen landsdelen in de bekostiging
worden gehonoreerd. Hierover vindt nog discussie plaats.Begin januari zal hierover een advies worden gevraagd aan de Raad voor
Gemeentefinanciën met het verzoek dit advies voor 17 maart aanstaande
beschikbaar te stellen. In de tussentijd zal met de bestuurlijke partners
worden gezocht naar een verdere cijfermatige uitwerking van de hierboven geschetste
lijn.Voor de wenselijkheid van een structureel terugdraaien van bezuinigingen
en het eventueel herijken van een meerjarenkader wil ik eerst de resultaten
van de dialoog met de bestuurlijke partners over de toekomst van het openbaar
vervoer afwachten – hierover kan ik u op 17 maart rapporteren. De dialoog
moet de mogelijkheden van het halen van de dubbeldoelstelling groei van het
vervoer en verbetering van de kostendekking in beeld brengen. Vanaf begin
maart zal als follow-up op drie niveaus overleg dienen plaats te vinden: binnen
het kabinet, met de bestuurlijke partners en met de Tweede Kamer.Vraag van het lid Van Gijzel (PvdA): Voor de financiële
doorvertaling van extra gelden voor overstapvoorzieningen, onder 3.9 SWAB,
wordt verwezen naar 5.5, maar daar is de f 100 mln niet meer terug te
vinden.Wel staat er de f 400 miljoen t.b.v. de extra gebundelde doeluitkering.
De verdeling daarvan blijft onduidelijk.Graag over beide elementen meer duidelijkheid.De financiële doorvertaling van de extra gelden voor overstapvoorzieningen
wordt abusievelijk niet in par. 5.5. verantwoord. Voor de dekking van deze
f 100 mln wordt in eerste instantie gekeken naar de (extra) middelen
voor onderliggend wegennet.De mate waarin de f 400 mln extra gebundelde doeluitkering wordt
aangewend is primair afhankelijk van de te maken afspraken tussen rijk, provincies
en gemeenten.Vraag van het lid Van Gijzel (PvdA): Heeft de minister een
verklaring voor de constatering dat er bij de gezamenlijke overheden verhoudingsgewijs
veel meer beleidsambtenaren aandacht besteden aan het autoverkeer dan aan
het fietsverkeer?Evenmin als de heer Van Gijzel kan ik een waterdichte verklaring geven
voor minder inspanning voor het fietsverkeer dan voor het autoverkeer. Indien
er een rechtstreekse relatie zou moeten zijn met de aantallen verplaatsingen
per auto en die per fiets dan zou meer aandacht voor het fietsverkeer logisch
zijn.De meeste van de verplaatsingen per fiets vinden plaats binnen de bebouwde
kom en op wegen die vallen onder de verantwoordelijkheden van gemeenten. Het
zijn immers vooral de korte verplaatsingen waarvoor de fiets een reëel
alternatief is voor de auto. Dat alternatief wordt bovendien steeds sterker
als ik afga op de constatering dat het aandeel verplaatsingen per fiets de
afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen in de vier Randstadsteden Amsterdam,
Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Met de heer Van Gijzel ben ik van mening dat
met name in gemeenten dus de personele inzet, en daarmee de politieke aandacht,
voor het fietsverkeer aan belang zou mogen winnen. Temeer daar de fiets het
in veel steden en dorpen nu al royaal van de auto wint als het gaat om het
aandeel verplaatsingen binnen de komgrenzen. Dat er ook op termijn toch relatief
minder personele inzet is voor het fietsverkeer dan voor het autoverkeer,
is voorstelbaar gelet op de eenvoud en de relatieve goedkoopte die voorzieningen
voor het fietsverkeer kenmerken indien ze worden vergeleken met voorzieningen
voor het autoverkeer en het openbaar vervoer.Vraag van de leden Rosenmöller (GroenLinks) enSchutte (GPV): Variabilisatie moet ter discussie worden gesteld,
omdat autobezit door variabilisatie toeneemt.Bij de berekening van de effecten van variabilisatie is rekening gehouden
met het feit dat verlaging van de vaste autokosten leidt tot toename van het
autobezit. Bij de variabilisatiestap die voorzien is in juli 1997 is de te
verwachten toename van het autobezit zeer gering. Het effect van deze stap,
te weten 3% reductie van het aantal autokilometers op de lange termijn, is
dan ook een saldo effect (som van alle effecten). Bij eventuele volgende variabilisatie
stappen zal uiteraard weer zeer zorgvuldig bekeken worden wat het effect op
het autobezit is.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Uitbreiding
weginfrastructuur dient stopgezet omdat ze de automobiliteit stimuleert.In het kader van het SVV wordt een genuanceerd beleid gevoerd. De groei
van het autoverkeer wordt daarbij beperkt tot 35%. Deze groei van het autoverkeer
is het gevolg van, vanuit het kabinetsbeleid wenselijk geachte, maatschappelijke
ontwikkelingen. Om te voorkomen dat onaanvaardbare bereikbaarheidsproblemen
ontstaan is een selectieve uitbreiding van de weginfrastructuur nodig en als
zodanig wordt daaraan ook uitvoering gegeven. Vanuit bovengenoemde overwegingen
acht ik het stoppen met selectieve uitbreiding van weginfrastructuur dan ook
onverantwoord.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Er dient voor
de verlenging van de Kaagbaan geen ontheffing van het gebruiksplan afgegeven
te worden, in verband met de overlast.De Luchtvaartwet staat toe om, in het geval dat één van
de banen van Schiphol tijdelijk buiten gebruik is voor bijvoorbeeld aanpassingen
of reparaties, een tijdelijke overschrijding van de zones toe te staan.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Hoe staat
het met de gezondheidsonderzoeken Schiphol?Met het gezondheidsonderzoek is een begin gemaakt. In de rapportage aan
de Kamer in het kader van het evaluatie- en monitoring-programma zal in 1999
hierover worden gerapporteerd.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Wanneer komt
de toegezegde notitie met alle maatregelen die mogelijk zijn om de groei van
het vliegverkeer af te remmen?U kunt de toegezegde notitie rond de jaarwisseling verwachten.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Wat gebeurt
er als de geluidscontour van Schiphol is volgevlogen?De luchthaven Schiphol dient ieder jaar een gebruiksplan in te dienen
dat pas wordt goedgekeurd als uit dat plan blijkt dat geen zone-overschrijding
zal plaatsvinden. Indien niettemin door bijvoorbeeld sterkere groei van het
luchtverkeer dan voorzien, toch overschrijding dreigt, moet de luchthaven
een aanvulling op het plan indienen waarin maatregelen en effecten beschreven
staan om de verwachte overschrijding te voorkomen. In uiterste instantie staan
de Minister van Verkeer en Waterstaat wettelijke middelen ter beschikking
om een overschrijding tegen te gaan.Vraag van het lid Rosenmöller (GroenLinks): Kan de Minister
de meest actuele groeicijfers van Schiphol verstrekken?In de eerste drie kwartalen van 1996 zijn de volgende groeicijfers (incl.
general aviation!) gerealiseerd op Schiphol, t.w.:– passagiersbewegingen8,9%– vracht11,0%– vluchten10,3%.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Op welke wijze denkt de minister
een vertaling te geven aan de vele goede zaken die in BEX naar voren worden
gebracht?Allereerst wil ik de uitspraken dat de binnenvaart als een stiefkindje
wordt behandeld en dat de sector niet inspeelt op de nieuwe tijd nuanceren.
De binnenvaart vormt een zeer diverse markt, en men kan dan ook moeilijk spreken
over «de binnenvaart». Met name de container binnenvaart is zeer
dynamisch en bezig met de ontwikkeling van nieuwe logistieke concepten en
overslagtechnieken voor zover de grootschalige als meer «fijnmazige»
(dat wil zeggen op de kleinere vaarwegen) binnenvaart. Voor andere deelmarkten
geldt dit ook, jammer genoeg niet voor allemaal. Het beleid is er dan ook
op gericht de gehele sector meer bewust te maken van de veranderingen in de
markt en op de mogelijkheden daarop in te spelen en zo het marktaandeel te
behouden en te versterken.Wat betreft de container binnenvaart is inderdaad de commissie Van Duursen
ingesteld om de mogelijkheden van technologische vernieuwingen te onderzoeken.
Het Barge Express is daar één van de resultaten van. Het concept
voor grootschalige, geautomatiseerde overslag ligt er. Naar aanleiding van
het verschijnen van de brochure zijn er al diverse positieve reacties binnengekomen
van bedrijven die graag mee willen denken over de verdere uitwerking. Aan
de andere kant hoor ik ook geluiden van partijen die verwachten dat het concept
pas op de langere termijn geïmplementeerd zal worden, omdat de investeringen
hoog zijn in relatie tot de exploitatievoordelen.De beslissing om het concept verder uit te werken ligt heel duidelijk
bij de marktpartijen. De rol van VenW is in eerste instantie beperkt tot het
bij elkaar brengen van mogelijk geïnteresseerde investeerders. Het vormen
van een consortium zou een volgende stap kunnen zijn. Samenwerking met Economische
Zaken is in die fase nodig.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Wel wil ik een toezegging van
de Minister dat zij rond de tafel gaat zitten met het bedrijfsleven voor een
diepgaande discussie over de Bijdrageregeling Bedrijfsvervoer, zowel qua volume
als qua uitvoering.In de nota Samen Werken aan Bereikbaarheid is vanaf 1998 een bijdrage
van f 18 miljoen uitgetrokken voor het stimuleren van bedrijfsvervoer.
Op dit moment is hiervoor jaarlijks f 13 miljoen beschikbaar. Deze forse
verhoging geeft nog eens aan dat bedrijfsvervoer als onderdeel van bedrijfsvervoersmanagement
mijn aandacht zeker heeft. Het ligt in mijn voornemen het stimuleren van bedrijfs vervoer decentraal te laten plaatsvinden. Dit is temeer een oorzaak
dat ik op dit moment nog niet kan zeggen of de extra middelen zullen worden
ingezet voor het verhogen van het bedrag per gerealiseerde reizigerskilometer
of voor het wegwerken van de wachtlijst van potentiële deelnemers aan
de regeling. Begin januari 1997 is overleg afgesproken met KNV en VNO-NCW
over deze opties en over de manier waarop het stimuleren van bedrijfsvervoer
kan worden gedecentraliseerd. Hiermee kom ik tegemoet aan uw verlangen overleg
te voeren met het bedrijfsleven over het volume en de uitvoering van de Bijdrageregeling
bedrijfsvervoer 1995.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Kunnen de extra inkomsten van
de dieselaccijns uit de recreatievaart gebruikt worden voor stimulering van
de vuilwaterinzameling in de recreatievaart?Door de ANWB, HISWA en KNWV wordt voortvarend gewerkt aan een plan van
aanpak voor het opzetten van een vuilwaterinzamelstructuur voor heel Nederland.
Het plan van aanpak is onder meer gebaseerd op de ervaringen in het Waddengebied.
Het belangrijkste aandachtspunt is het doorbreken van de kip-ei-situatie:
als er geen aanbod van vuilwater van recreatievaartuigen is, heeft inzameling
geen zin; als er geen vuilwater wordt ingezameld, heeft aanbieden geen zin.
Naast regelgeving en voorlichting is waarschijnlijk ook een financiële
stimulans nodig om de vuilwaterinzameling van de grond te krijgen. Met de
departementen LNV, VROM en EZ én de Unie van Waterschappen wordt de
wijze van financiering verkend. Terugsluizen van de dieselaccijns zou een
mogelijkheid kunnen zijn.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Maar hoe zit het eigenlijk
met de compensatie voor de dieselbussen van het openbaar vervoer en het touringcar
vervoer? Gaat het buskaartje nu omhoog? Of gaat de minister toch maar weer
bijdragen aan het openbaar vervoer?De verhoging van de dieselaccijns wordt voor bussen, zowel voor het openbaar
vervoer als besloten vervoer, gecompenseerd door een verlaging van de MRB.
Een stijging van de tarieven of een extra bijdrage aan het openbaar vervoer
is derhalve niet aan de orde.Vraag van het lid Blaauw (VVD): De wachttijden aan de grensovergangen
naar buiten de Unie veroorzaken veel narigheid. Nog moeilijker echter ligt
het daarbuiten, bijvoorbeeld aan de grens tussen Polen en Belarus. Ligt hier
niet een taak voor de EU om voortgang te maken door financiële steun.
Een goede doorstroming is in ons eigen belang, bovendien zijn het over een
paar jaar buitengrenzen. In Frankrijk zien we intussen dat garantie voor vrije
doorvoer binnen de EU-grenzen ook niet te geven is. Een belangrijk punt, dunkt
me, voor de transportministers om nog eens voor om de tafel te gaan zitten.De afhandeling van grensformaliteiten ten behoeve van het vrachtverkeer
aan de grenzen tussen de Europese Unie en de Centraal- en Oosteuropese landen
en tussen deze landen onderling, levert globaal gesproken nog steeds problemen
op die voornamelijk het gevolg zijn van zowel een ontoereikende inrichting
van de infrastructuur als een te beperkte afhandelingscapaciteit bij de grensovergangen.
Het door EVO, TLN, en CNV opgestelde rapport van juni 1995 over de problemen
bij deze grensovergangen is ondergetekende bekend. In absolute zin zijn de
wachttijden, zoals vermeld in dit rapport, iets verbeterd sindsdien. Ondanks
verbeteringen die in de afgelopen jaren zijn aangebracht aan de grensovergangen
zelf, blijft het voorzieningenpeil (wachttijden, sanitaire voorzieningen,
parkeerplaatsen, horecavoorzieningen, en dergelijke) in het algemeen achter
bij de vereisten die het toenemende grenspasserende goederen- en personenverkeer
stellen. Nog steeds komen wachttijden tussen de 20 en 40 uur voor. Daarbij
worden Nederlandse chauffeurs vaak geconfronteerd met onvoldoende motivatie
en mentaliteit bij het douanepersoneel om voertuigen snel af te handelen.Het douaneregime van de Midden- en Oosteuropese landen is niet ingericht
op de sterke uitbreiding van het handelsverkeer, zoals dat is ontstaan na
de omwenteling in die landen. Daar bovenop komt nog het effect van de verschillende
Europa-akkoorden.De EU biedt in het kader van PHARE een ruime ondersteuning aan tot oplossing
van de problemen, zowel op het gebied van infrastructuur als op het gebied
van procedures en douanetrainingen. Sinds een jaar is ook assistentie op het
gebied van harmonisatie van douanewetgeving met de Unie volop in de aandacht.Daarnaast worden op initiatief van Nederland (en in mindere mate Duitsland)
de problemen regelmatig geplaatst op de agenda van de vergaderingen van de
Associatiecomités, van bilaterale ontmoetingen op ministerieel niveau
en van de CEMT.Het probleem, dat aan een aantal grensproblemen minder aandacht wordt
verleend omdat het toekomstige «binnengrenzen» betreft, is reëel
aanwezig. Naar opvatting van ondergetekende mag dit echter geen argument zijn
om een normale grensafhandeling voor de korte termijn ernstig te
belemmeren.De door de geachte afgevaardigden bedoelde problemen aan de Pools/Witrussische
grens werden mij een aantal weken geleden bekend. Aanvankelijk was het bericht
dat de grensplaats Grodno de bottleneck was, doch al spoedig bleek dat er
meer plaatsen waren waar Nederlandse vrachtwagenchauffeurs hinder zouden ondervinden
van het douanepersoneel dat vertalingen zou eisen van de vervoerdocumenten
in het Russisch. Ik heb via het Ministerie van Buitenlandse Zaken bij de Ambassades
te Warschau en Moskou onmiddellijk een onderzoek laten instellen. Ook aan
de organisaties is gevraagd om met exacte gegevens te komen over de situatie.
Nadere informatie leerde dat de berichtgeving over de situatie aan de grens
zeer tegenstrijdig van karakter bleek te zijn. De Witrussische en Russische
douane-autoriteiten ontkennen elk probleem. Immers, als de douanecode op de
vrachtbrieven wordt ingevuld behoeft geen aparte vertaling te worden geleverd
in het Russisch.De gewraakte maatregel waar de geachte afgevaardigden op doelen dateert
voorzover ik heb kunnen vaststellen van 28 augustus 1996. Uit het onderzoek
van de Ambassades is gebleken dat de maatregel terzake onder normale omstandigheden
 bekend is gemaakt. Ik heb van de Ambassades, van de organisaties
en ook anderszins niet kunnen vaststellen om hoeveel vrachtwagens het gaat
en wat precies de oorzaak is van de genoemde belemmeringen. Evenmin is dit
het geval bij andere EU-lidstaten, voorzover mij gebleken is. Onder deze omstandigheden
wil ik de komende tijd in nauw overleg met de organisaties en Buitenlandse
Zaken deze zaak nauwlettend blijven volgen.De recente acties van vrachtwagenchauffeurs in Frankrijk hebben ons weer
eens getoond, hoe kwetsbaar de transportaders in Europa kunnen zijn. Complicatie
is, dat het vrijwel altijd om fundamentele, nationale conflicten gaat, met –
in dit geval – een sterk internationale uitstraling. Om deze laatste
reden zal ik deze problematiek dan ook binnenkort bij Commissaris Kinnock
ter tafel brengen.De Nederlandse transportbedrijven hebben aanzienlijk schade geleden door
de acties in Frankrijk. De salarissen van de chauffeurs maken daarvan onderdeel
uit. De vraag of deze situatie vergelijkbaar is met een overmachtsituatie
gelijkwaardig aan weersomstandigheden, waardoor aanspraak gemaakt zou kunnen
worden op de Regeling werktijdverkorting is, naar ik heb begrepen, reeds door
een vervoerder bij mijn collega Melkert neergelegd. Naar ik heb begrepen worden
de gevolgen van stakingsacties door hem gewoonlijk uitgesloten als grond voor
ontheffing van het verbod om werktijden te verkorten. Het lijkt mij beter
als mijn collega Melkert zelf op dit punt ingaat. Wellicht kan de geachte
afgevaardigde minister Melkert vragen op dit punt nader in te gaan bij het
vervolg van zijn begrotingsbehandeling a.s. donderdag (12 december
1996).Vraag van het lid Blaauw (VVD): De invoering van de chipkaart
staat voor de deur, mogelijk zelfs al volgend jaar. Hierdoor doemt de vraag
op of dit problemen geeft voor het algemeen gebruik van de strippenkaart en
nog meer voor de invoering van geïntegreerde vervoerkaarten.Nu we toch praten over tarieven, hoe moet het nu verder met het ketenvervoer,
nu NS eenzijdig het contract met Interliner heeft verbroken? Gecombineerde
kaartverkoop vindt niet meer plaats, wat vanzelfsprekend een negatief effect
heeft op de belangstelling van het publiek voor een dergelijke vervoersmogelijkheid.De invoering van de chipkaart zoals die thans wordt voorzien betreft de
eerste fase waarin alleen sprake is van een betaalfunctie; dit heeft geen
invloed op het gebruik van de strippenkaart. Ik heb in de Implementatienota
Marktwerking in het regionaal openbaar vervoer daarover het volgende gesteld:
«In die zin staat het de bedrijfstak vrij om met onmiddellijke ingang
te beginnen met invoering van fase 1, het accepteren van een elektronisch
betaalmiddel binnen de kaders van het huidige nationaal tarief- en kaartsysteem.»
Het vervolgtraject voor de ontwikkeling van een elektronisch vervoerbewijs
is door mij beschreven in genoemde Implementatienota (pag. 118), waarnaar
ik u kortheidshalve moge verwijzen. Het is de bedoeling zo snel mogelijk te
komen tot een chipkaart met een openbaar-vervoerfunctie, dat wil zeggen een
kaart die elektronisch als geldig vervoerbewijs wordt herkend en dus ook registratie
mogelijk maakt van feitelijk gebruik; zo'n kaart biedt ook perspectief op
met tourniquets afsluitbare metrohalten.Met betrekking tot de verbreking van de samenwerking tussen NS en VSN
op het gebied van gecombineerde kaartverkoop voor de Interliner heeft VSN
mij mondeling bericht dat deze zaak voorshands een half jaar is uitgesteld.
Partijen zullen in die tijd de mogelijkheden van samenwerking verder onderzoeken.Vraag van het lid Blaauw (VVD): «Wanneer kan overigens
de toegezegde brief over de Nederlandse Spoorwegen en de contractsector bij
de Kamer verwacht worden?»In mijn brief van 15 juli 1996 aan de voorzitter van de vaste commissie
voor Verkeer en Waterstaat is aangekondigd dat het concept-beleidsvoornemen
inzake de contractsector spoorvervoer op 3 oktober 1996 aan de orde wordt
gesteld in het Landelijk Overleg Verkeer en Vervoer (IPO, VNG en Kaderwetgebieden)
en vervolgens op 18 oktober 1996 in het Overlegorgaan Personenvervoer. Deze
besprekingen hebben inmiddels plaatsgehad. Mijn verwachting is dat ik in de
komende weken met NSR tot overeenstemming kan komen over de contractsector,
zodat ik u nog dit jaar nader kan informeren. Vanzelfsprekend ga ik er hierbij
wel van uit dat de onderhandelingen met NSR dan succesvol zijn afgerond.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Hoe denkt de minister de ontstane
vertraging bij het tot stand komen van het CVV-Gelderland aan te pakken?In de wijziging van Wet- en Besluit personenvervoer inzake de decentralisatie
van bevoegdheden en middelen is tevens een artikel opgenomen dat het aanwenden
van OV-middelen voor CVV mogelijk maakt. De behandeling van dit wijzigingsvoorstel
in de TK is thans voorzien op 17 maart 1997. Daarna kan CVV met voortvarendheid
tot stand komen.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Dreigt een tekort aan menskracht
niet alleen op HBO- en MBO-niveau maar ook in lagere regionen?Mij hebben ook geluiden bereikt van een mogelijk tekort aan mensen op
HBO- en MBO-nivo. Omdat daarover op dit moment nog geen duidelijk beeld bestaat
wordt dit in kaart gebracht. Daarover is ook contact met het bedrijfsleven.Over tekorten in de regionen met basisnivo is mij uit contacten met het
bedrijfsleven niets bekend. Wel is het zo dat tegenover de stijging van werk
in de GWW-sector, zich een daling voordoet in de Bouw- en Utiliteitssector.Vraag van het lid Blaauw (VVD): Wat is de mening van de minister
over voorstellen vanuit de bedrijfssector om te komen tot een andere methode
van het sluiten van contracten, en ik doel daarbij op Flipje en niet die uit
Tiel? De minister heeft in een interview al aangegeven dat de benadering van
een «nut en noodzaak»-discussie ook zijn nadelen heeft.Voor initiatieven van het bedrijfsleven, die de inbreng van de bedrijven
in de contractuele relatie vergroten heb ik veel belangstelling. Ik meen dat
hier kansen liggen in het voordeel van de versnellingsoperatie.
Ik denk vooral aan ontwerp-inbreng, en aan het betrekken van uitvoeringsdeskundigheid
bij het ontwerp (Design & Construct). En ook kunnen de mogelijkheden in
de aanbestedingsmethodiek nog nader worden verkend; ook van de zijde van het
bedrijfsleven. Op mijn departement is deze verkenning – en deels ook
al toepassing – in volle gang.Opmerkingen bij het amendement op stuk nr. 17 van het lidBlaauw
(VVD), alsmede vragen van de leden Van Gijzel (PvdA) en Stellingwerf (RPF):Strekking:Het ook in 1997 ongedaan maken van de in de begroting 1996 reeds aangebrachte
bezuiniging op de artikelen 02.60 (taakstelling verkeersveiligheidsbeleid;
0,8 mln) en 02.61 (stimulering van en bijdragen aan derden; 0,9 mln). Voor
1996 is de bezuiniging via het amendement-Hofstra beperkt. Dit wordt nu dus
ook voor 1997 voorgesteld. Dekking wordt gevonden door het artikel personeel
en materieel RWS met 1,7 mln te verlagen.Ik ontraad dit amendement om de volgende redenen:– Voor wat betreft de dekking wil ik opmerken dat V&W op diverse
fronten de output moet opvoeren. Het aanbrengen van kortingen op de input
is, temeer daar in het verleden al diverse bezuinigingen op dit artikel zijn
aangebracht, dus onverstandig.– Zoals ook vorig jaar is aangegeven streeft V&W ernaar om door
bundeling van de verkeersveiligheidsorganisaties te komen tot efficiencyverbeteringen.
Ik ben van mening dat die efficiency-slag gemaakt kan worden en dat de particuliere
organisaties hun takenpakket ook zonder dit amendement zonder problemen kunnen
handhaven en dat de organisaties in staat zijn om de kortingen te verwerken.
Uit recent door Twijnstra en Gudde uitgevoerd doelmatigheidsonderzoek op basis
van de boeken van die organisaties, blijkt dat er grote twijfel bestaat over
het efficiency-niveau van de organisaties die ik vanaf 1997 wil korten.Daarnaast verwijs ik naar de brief die ik op 12 november aan de Kamer
heb gestuurd en waarin ik aangaf dat we moeten komen tot een nieuwe verzakelijkte
relatie.Vraag van het lid Janmaat (CD): Hoe verhouden de fiscale autolasten
voor het bedrijfsleven in Nederland zich tot die in het buitenland?Op dit moment zijn exacte gegevens over de fiscale regelingen met betrekking
tot de auto voor het bedrijfsleven in het buitenland bij ons niet voorhanden.
Gezien de verschillen in kostenstructuur tussen Nederland en andere Europese
landen zijn de fiscale regels ook niet zonder meer te vergelijken.Vraag van het lid Van 't Riet (D66): Wat is de relatie van
de fiscale nota voor vervoer met het SWAB, met het Belastingplan en de nota
«Vergroening van het fiscale stelsel»?De notitie over fiscale opties in relatie tot verkeer en vervoer, zoals
aangekondigd in de nota «Samenwerken aan Bereikbaarheid», wordt
onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris van Financiën en in
overleg met de betrokken departementen opgesteld. In de notitie zullen opties
voor mogelijke aanpassingen van fiscale maatregelen aan de orde komen, die
een bijdrage kunnen leveren aan de vermindering van de congestie- en bereikbaarheidsproblematiek.
Het gaat daarbij zowel om maatregelen op het gebied van Verkeer en Vervoer
als de loon- en inkomstenbelasting.Voorts zullen in de notitie voor zover relevant ook onderdelen uit de
nota «Vergroening van het fiscale stelsel» aan de orde komen.In het Belastingplan 1997 en de Wet loon- en inkomstenbelasting 1997 zijn
reeds enkele fiscale zaken ten aanzien van het verkeer en vervoer opgenomen,
voor zover deze naar het oordeel van het Kabinet reeds in 1997 ingevoerd kunnen
worden.Vraag van het lid Van 't Riet (D66): Kwaliteit en duurzaamheid
zijn voor ons een voorwaarde en dit heeft een prijskaartje. Voorbeelden zijn
de verdiepte ligging van het spoor bij Abcoude en de fly-over in Delft.De tendens steeds vaker om een ondergrondse of verdiepte ligging van infrastructuur
voor het spoor te vragen is gezien de aanzienlijke meerkosten een bedreiging
voor het realiseren van het samenhangende Tweede Tactisch Pakket van projecten.
Daarom zal steeds, op basis van meerkosten en meerwaarde, een afweging moeten
worden gemaakt tussen de mogelijke varianten. Als uitgangspunt wordt daarbij
gehanteerd, dat dure ondergrondse oplossingen pas aan de orde komen als andere
oplossingen onmogelijk zijn.Ten aanzien van de voorbeelden:Abcoude: naar mijn oordeel zijn de meerkosten van een verdiepte ligging
te hoog in relatie tot de meerwaarde.Delft: hier is geen sprake van een project uit het V&W-programma.Bij de behandeling van het MIT heb ik toegezegd de vervanging van het
bestaande viaduct op te nemen in de verkenningsfase van een volgende MIT.Vraag van het lid Van 't Riet (D66): Is de minister bereid
bij de bekostiging van het CVV ook alle doelgroepenvervoer te betrekken?Subsidiëring van het CVV vanuit de OV-middelen wordt mogelijk zodra
de daarvoor benodigde regelgeving van kracht is. De decentrale overheden die
over de OV-middelen (zullen) beschikken, kunnen daarbij zelf de afweging maken
tussen lijngebonden openbaar vervoer en het oproepgestuurde CVV.Uitgangspunt bij de opzet en uitvoering van het CVV is juist dat waar
mogelijk combinatie wordt gezocht met het bestaande doelgroepenvervoer, waaronder
het genoemde leerlingenvervoer en gehandicaptenvervoer (het WVG-vervoer).
Het initiatief en de verantwoordelijkheid voor de integratie van het CVV met
de diverse vormen van doelgroepenvervoer liggen bij de decentrale overheden.Vraag van het lid Van 't Riet (D66): Wat betekent het niet
doorgaan van de decentralisatie voor het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer
(CVV)?Het CVV is integraal opgenomen in de wijziging van het Besluit personenvervoer
ter gelegenheid van de decentralisatie. De grondslag in het Besluit maakt
subsidiëring van het CVV vanuit de OV-middelen door de alsdan bevoegde
decentrale overheden mogelijk.Derhalve geldt dat het CVV eerst na accordering van het wijzigingsvoorstel
van Wet en Besluit personenvervoer ten behoeve van de decentralisatie onder
het collectieve vervoer valt waarvoor een rijksbijdrage wordt verleend.Vraag van het lid Van Waning (D66): Verzoekt de minister om
een overzicht van de inspanningsverplichting Nederlandse reders ten aanzien
van werkgelegenheid Nederlandse zeevarenden.De ontwikkelingen op het gebied van de werkgelegenheid volgen we op de
voet. Er is daarom in maart 1996 een zogenaamde nulmeting gehouden onder de
in Nederland gevestigde rederijen. Aan deze rederijen is gevraagd hoeveel
zeevarenden (met welke nationaliteit) bij hen in dienst waren op 1 maart 1996
op de schepen die in hun eigendom zijn of onder hun beheer vallen. Hieronder
vallen dus zowel de zeevarenden op Nederlandse vlagschepen als op buitenlandse
vlagschepen. Alleen het invlaggen van de schepen zonder dat er een verandering
optreedt in het aantal Nederlandse zeevarenden dat bij die rederijen in dienst
is, zal dus geen verandering in de werkgelegenheid te zien geven. De nulmeting
is in overleg met de FWZ en KVNR uitgevoerd. Momenteel wordt weer zo'n meting
uitgevoerd met als peildatum 1 november 1996. Ook hierbij zijn de KVNR en
FWZ betrokken.Vraag van het lid Van Waning (D66): Stand van zaken NIM.Mijn indruk is dat het NIM zich goed ontwikkelt. Zoals bij een nieuw instituut
was te verwachten is het eerste jaar (1994/1995) nodig gebleken om de nieuwe
systematiek om onderzoek te stimuleren, tot stand te brengen. Naar het zich
laat aanzien zullen de beide tenders van 1996 samen genomen voldoende projecten
opleveren om het beschikbare budget volledig te gebruiken. Ik vind dat een
bemoedigende ontwikkeling.Vraag van het lid Van Waning (D66): Hoe staat het met de oprichting
van het Centrum Nederland Maritiem Land? Idem met betrekking tot het voorlichtingsbureau
Short Sea Shipping. Is er overleg met Economische Zaken?Centrum Nederland Maritiem Land:Het relevante maritieme bedrijfsleven heeft mij onlangs in een overleg
meegedeeld dat men bereid is de oprichting van Nederland Maritiem Land op
te pakken. Ik verwacht dat de oprichting van NML – waarover ook met
het Ministerie van Economische Zaken overleg is gepleegd – begin 1997
een feit zal zijn.Voorlichtingsbureau Short Sea Shipping: aan de oprichting van dit bureau
wordt eveneens door het bedrijfsleven hard gewerkt. Zeer binnenkort (1 januari
of 1 februari 1997) zal het voorlichtingsbureau van start kunnen gaan.Vraag van het lid Van Waning (D66): Hoe wordt gewaarborgd dat
in open planprocessen ook minderheidsvisies goed worden gehoord en vastgelegd?In een open planproces wordt van elke bijeenkomst een verslag gemaakt.
Die verslagen en eventuele schriftelijke inbreng maken deel uit van het projectdossier.
De openbaarheid daarvan is een belangrijke waarborg dat alle standpunten goed
worden vastgelegd en in de besluitvorming worden betrokken. Dat neemt natuurlijk
niet weg dat in de loop van de besluitvorming beslissingen worden genomen
waarmee niet altijd iedereen het eens is.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF):a. Kan de minister meedelen welk karakter de aanbevelingen «voor
het toepassen van wegverlichting in verstoringsgevoelige gebieden» hebben
en welke gevolgen ze hebben voor het in uitvoering zijnde plaatsingsprogramma?b. Bestaat voldoende inzicht in de ecologische gevolgen van toepassing
van de huidige technieken en vooral ook in de mogelijkheid eventuele alternatieven
toe te passen? Denk aan reflectie op en langs de weg en op auto's, aan snelheidsbeperkingen,
en dergelijke.a. De aanbevelingen zijn vervat in Richtlijnen die op hun beurt weer gebaseerd
zijn op: «Geen verlichting, tenzij...». Voorop staat dus dat natuurgevoelige
gebieden – deel uitmakend van de ecologische hoofdstructuur –
zoveel mogelijk worden ontzien.Zo zal bijvoorbeeld langs gedeelten van de A12 en de A50, ter hoogte van
de Veluwe, geen wegverlichting worden geplaatst.Meer in het algemeen: in de hiervoor bedoelde gebieden worden nadere afwegingen
gemaakt waarbij natuurlijk ook factoren als verkeersveiligheid en doorstroming
van het verkeer belangrijke rollen spelen. En mocht uit deze afwegingen volgen
dat niet kan worden ontkomen aan het plaatsen van wegverlichting, dan wordt
de uitvoering ervan – met behulp van typen lampen, armaturen enzovoort –
zoveel mogelijk aangepast aan de situatie ter plaatse.b. De huidige Richtlijnen zijn opgesteld op basis van het kennisniveau
van vandaag de dag. En in die kennis komen de nodige leemten voor. Om die
reden voert mijn dienst Weg- en Waterbouwkunde nader onderzoek uit om die
leemten op te sporen en op te vullen met de thans nog ontbrekende kennis.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Een verbeterde fietsbereikbaarheid
van de openbaar-vervoerhaltes komt de concurrentiepositie van het openbaar
vervoer ten goede. Overstapmogelijkheden van de fiets op het openbaar vervoer
laten echter nog te wensen over. Het woon–werkverkeer per fiets heeft
grote potenties. De RPF-fractie wijst op het grote aantal korte autoritten
dat korter is dan 7 km. Welke garanties zijn er dat de potenties van het fietsverkeer
inderdaad voldoende tot hun recht komen? Heeft de minister voldoende zicht
op de inspanningen van de gemeenten op dit punt?Bij de invulling van de transferia-formule zal de aandacht voor de overstap
op de fiets vergelijkbaar moeten zijn met de aandacht daarvoor bij de stations,
gezien het grote aandeel van de fiets in het voor- en natransport van de OV-stations.
Hierbij verwijs ik ook naar de antwoorden op de vragen van de heer Schutte
en de heer Van den Berg (vragen 132 en 103).Het aandeel van de fiets in het woon–werkverkeer is thans 28%. Op
de korte afstand is dit aandeel zelfs 50%. De potentie is dat het fietsgebruik
in het woon–werkverkeer nog eens met de helft kan toenemen (14%).Uit onderzoek onder bedrijven in Zuid-Holland in het kader van vervoermanagement
blijkt, dat bij het aanbieden van een fiets «van de zaak» plus
de mogelijkheid tot stalling, eventueel aangevuld met maatregelen ter ontmoediging
van het autogebruik, tot 16% van de autosolisten dan op de fiets stapt.Ten aanzien van de vraag welke garanties er zijn dat de potenties van
het fietsverkeer voldoende tot hun recht komen, merk ik op dat harde garanties
door mij op dit punt niet zijn te geven. Hier ligt een nadrukkelijke verantwoordelijkheid
van de mede-overheden en het bedrijfsleven (in het kader van vervoermanagement).
Ik zal niet schromen betrokken partijen daarop zonodig aan te spreken.Er is een monitorfunctie in ontwikkeling om een nauwkeuriger beeld te
krijgen van de inspanningen van gemeenten ten aanzien van het fietsverkeer.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): In lijn met de beoogde
versnelling streeft de minister naar een verhoging van de doelmatigheid van
de voorbereidingen van infrastructurele projecten. De tijdwinst moet met name
worden gehaald uit de niet wettelijke termijnen. De minister stelt voor in
het kader van de trajectnota kansloze alternatieven niet meer tot in detail
uit te werken. Kan zij ook aangeven wat zij verstaat onder kansloze alternatieven?
Wie bepaalt in welk stadium wat kansloos is of niet? In de tracé/MER-procedures
moeten alleen de varianten worden uitgewerkt die op basis van de verkenning/startnotitie
als reëel zijn aan te merken. Suggereert de minister hiermee dat tot
nu toe de vreemde gewoonte bestaat dat ook irreële varianten worden uitgewerkt?
Wat ons betreft moet de Kamer in elk geval wel kunnen meebeslissen over de
vraag welke varianten wel of niet worden uitgewerkt.Kansloze alternatieven zijn die alternatieven waarvan na globale toetsing
blijkt dat zij geen oplossing bieden voor het gedefinieerde probleem. De passage
over het meenemen van reële alternatieven betekent niet dat er thans
irreële alternatieven worden uitgewerkt. Bedoeld is dat een discussie
over de uit te werken alternatieven in een vroeger stadium gevoerd moet worden.Nu is het nog zo dat de discussie over de alternatieven gevoerd wordt
in het kader van de Trajectnota hetgeen tot gevolg heeft dat alle alternatieven
tot op een bepaald detailniveau moeten worden uitgewerkt. In de toekomst zal
de discussie over de alternatieven in eerste instantie plaatsvinden in het
kader van de startnotitie, aan het begin van de procedure dus. Deze startnotitie
zal als een discussiestuk met burgers, bestuursorganen en adviesinstanties,
waaronder de Commissie MER, gaan fungeren op basis waarvan gefundeerde besluiten
kunnen worden genomen over de wel en niet in de Trajectnota uit te werken
alternatieven. Dit besluit wordt overeenkomstig de Tracéwet genomen
door mijn ambtgenote van VROM en mijzelf.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Fiscaal stimuleren deelauto.Ik vraag in dit verband nog aandacht te schenken voor het fenomeen deelauto.
Dit zou wat ons betreft fiscaal gestimuleerd moeten worden. Wat vindt de Minister
daarvan?De mogelijkheden en voor- en nadelen van een fiscale stimulering van de
deelauto zal ik in overleg met de Staatssecretaris van Financiën bezien
in het kader van de notitie over verkeer en vervoer en fiscaliteit, die begin
volgend jaar aan de Kamer zal worden voorgelegd.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Initiatieven van bedrijven
als de ING-Groep om personeel in de trein te krijgen bijvoorbeeld door het
afsluiten van grootgebruikcontracten met NS zijn natuurlijk toe te juichen.
Heeft de minister er zicht op in welke mate een dergelijke ontwikkeling plaatsvindt?Op de ontwikkeling met betrekking tot het afsluiten van grootgebruikcontracten
voor NS-vervoerbewijzen heb ik geen zicht. Dit behoort tot de bedrijfsverantwoordelijkheid
van de NS. Wel is bekend geworden dat in het stads- en streekvervoer een toename
van de omvang van de grootgebruikcontracten is waar te nemen. Deze vervoerbewijzen
worden door NS verkocht. Het aandeel voor het stads- en streekvervoer is de
afgelopen jaren gestegen van f 11 miljoen tot bijna f 40 miljoen
gulden.Vraag van het lid Stellingwerf (RPF): Ik zou de minister willen
vragen hoe het staat met de uitvoering van mijn op 13 februari jl. aangenomen
motie over het vliegen boven stiltegebieden. Wanneer kunnen we een ontwerp-besluit
conform deze motie tegemoet zien?In de voorbereiding van de AMVB stiltegebieden is inderdaad vertraging
opgetreden. Inmiddels zijn interdepartementaal afspraken gemaakt het werk
zo snel mogelijk af te maken. Het gaat echter om een lastige materie, ook
uit technisch-operationeel oogpunt, zodat ik niet met zekerheid kan zeggen
wanneer u de AMVB kunt ontvangen. Ik denk aan enkele maanden.Vraag van het lid Van den Berg (SGP) over suggesties terugdringen
automobiliteitDe SGP-fractie doet een aantal concrete suggesties voor het terugdringen
van de automobiliteit.1. Stimuleren fietsgebruikDit voorjaar is de voortgangsrapportage Masterplan Fiets (MPF) naar de
Tweede Kamer gestuurd («Meer en veilig, de stand van zaken»).De fiets is in de eerste plaats geschikt voor de korte afstanden. Daar
liggen nog veel potenties voor een verdere groei van het fietsgebruik ten
opzichte van het autogebruik.Mijn ministerie voert overleg met de NS-stations over fietsparkeervoorzieningen,
zowel over de huidige als de toekomstige situatie.Deze vallen onder de zogenaamde transferfunctie van stations en het ligt
in mijn voornemen om deze mede voor financiering vanuit Verkeer en Waterstaat
in aanmerking te laten komen. Daarmee is ook een reactie gegeven op het plan
van de ENFB voor de overstap OV-fiets.2. Openbaar vervoer versterkenDe kwaliteit van het OV moet omhoog en de organisatie van de sector moet
marktgerichter worden. Hierbij moet wel bedacht worden dat het weinig realistisch
is om te verwachten dat de modal-split landelijk gezien fors wijzigt ten voordele
van het OV en te denken dat verbetering van het OV elke groei
van het autogebruik kan voorkomen. Op corridors is een wijziging van de modal-split
realisator.Het autogebruik zal blijven toenemen, zij het bij uitvoering van het SVV-2
en VINEX-beleid veel minder dan bij ongewijzigd beleid. Op die vervoersrelaties
waar de kwaliteit van het OV concurrerend is of wordt, zal wel een belangrijk
deel van de mobiliteit per OV worden afgewikkeld. Een samenhangende benadering
van vraag, aanbod en ruimtelijke ordening is hiervoor noodzakelijk.3. Terugdringen autogebruikVoor de korte termijn wordt variabilisatie van de autokosten vormgegeven
via accijnsverhoging gekoppeld aan MRB-verlaging. Op de langere termijn komen
ook andere vormen van variabilisatie in beeld. Daarbij valt ook te denken
aan een heffing per gereden kilometer. Het concept van een kilometer gebonden
heffing is ook in de Werkgroep «Vergroening van het fiscale stelsel»
aan de orde geweest. Wij zullen de mogelijkheden voor de toekomst nader onderzoeken.
Naast de technische opties, zijn ook de fraudegevoeligheid en de uitvoerbaarheid
van belang bij de invoering van km-heffing via gebruikmaking van bijvoorbeeld
een black-box.4. BedrijfsvervoerIn de reeds aangekondigde notitie over fiscaliteit in relatie tot verkeer
en vervoer, zal ook aandacht worden besteed aan de fiscale aspecten van het
bedrijfsvervoer.5. Verlaging maximum snelhedenEen verlaging van de maximum snelheden werd in het verleden ingezet ten
behoeve van milieu en veiligheid. Dit instrument kan echter ook een bijdrage
leveren aan de bereikbaarheid doordat de verkeerscapaciteit bij lagere snelheden
groter wordt. Binnen twee jaar wil ik proeven doen op autosnelwegen rond de
grote stadsgewesten met het, als de verkeerssituatie dat vraagt, verlagen
(dynamisch) van de maximumsnelheden in de spits, te beginnen rond Rotterdam.6. Gebruik spitsstrokenDe spitsstrook is een instrument, dat mits het zeer zorgvuldig ingezet
wordt, een lokaal capaciteitsprobleem tijdelijk kan oplossen. Dat doen we
nu op de A28 bij Zeist, en dat gaan we ook doen op de A1 bij Deventer en op
de A50 bij Ewijk. Ook is er een plan voor een spitsstrook op de A27. Op basis
van overleg met ANWB en KLPD zijn strenge criteria opgesteld. De toepasbaarheid
van het instrument blijft beperkt tot specifieke situaties.7. DoelgroepstrokenIn 1997 wordt het lopende doelgroepenbeleid vervolgd met, in de nabijheid
van het hoofdwegennet, een aantal experimenten met medegebruik van bus-banen
door vrachtwagens een carpoolers. Ik sta positief tegenover medegebruik door
andere groepen als niet-lijn-bussen, bedrijfsvervoer etc. en heb daartoe reeds
initiatieven ontwikkeld.Vraag van het lid Van den Berg (SGP): Op onze vraag of bij
de aanbesteding van werkzaamheden rekening kan worden gehouden met mensen
die principiële bezwaren hebben tegen het werken op zondag heeft de minister
negatief gereageerd, op een ontstellend koele wijze. Ik zou graag willen vragen
dit op z'n minst te nuanceren.In het eerder gegeven antwoord heb ik duidelijk willen maken dat ik geen
toezeggingen kan doen over personeel dat niet bij mij in dienst is.Vraag van het lid Van den Berg (SGP): Kan het 4-0 systeem in
combinatie met snelheidsmatiging in Nederland niet veel meer worden gebruikt?Mede naar aanleiding van kamervragen begin dit jaar heb ik, na overleg
met de branche-organisaties, medio augustus jl. een actie gestart om mijn
diensten er toe aan te zetten om, op file gevoelige trajecten, in de bouwvakvakantie
van '97 werkzaamheden uit te (laten) voeren.Op grond van nieuwe inzichten met betrekking tot de veiligheid van de
weggebruikers en wegwerkers bij wegwerkzaamheden is recent een studie afgerond
over het gewenste dwarsprofiel van autosnelwegen. Uit deze studie is onder
andere gebleken dat een deel van de huidige rijkswegen veelal te smal is voor
toepassing van het 4-0 systeem. Op grond van de resultaten van deze studie
is medio 1996 besloten bij alle reconstructies en nieuwbouwprojecten rekening
te houden met de toepassing van 4-0 systemen. Dit betekent dat de rijbaanbreedte
van een 2x2 autosnelweg nu 12,5 meter zal gaan bedragen. Daarnaast wordt nu
nagegaan voor die delen van het hoofdwegennet waarvoor nog geen reconstructie
voorzien zijn, hoe de benodigde verbreding kan plaats hebben en wat daarvan
de financiële consequenties zijn.Vraag van het lid Van den Berg (SGP): In hoeverre kan door
andere werkwijzen de noodzaak om op zondag te werken worden beperkt? Overigens
is deze vraag ook van belang voor de doorstroming van het verkeer door de
week, overdag en 's nachts!In de beantwoording van uw vragen begin september heb ik al aangegeven
dat Rijkswaterstaat, voorzover mogelijk, tracht om werkzaamheden aan de weg
op door de weekse dagen en binnen de maatschappelijk gangbare werktijden te
(laten) uitvoeren. Daarenboven is het nodig om, gegeven mijn beleidsuitgangspunt
van file-arm werken, ook werkzaamheden tijdens de nachtelijke uren en het
weekend uit te voeren.Vraag van het lid Van den Berg (SGP):a. Ik hoop dat de minister expliciet kan toezeggen dat werknemers van
RWS die zich er op beroepen dat zij op grond van hun geloof en geweten niet
op zondag kunnen werken, wat dit betreft voluit de ruimte krijgen.b. En is die vraag er ook bij indiensttreding?a. Ik hou bij het uitvoeren van werkzaamheden op zondag zoveel mogelijk
rekening met de individuele levensovertuiging van de werknemer. Echter het
expliciet toezeggen kan ik niet. Het Algemeen Rijksambtenarenreglement (artikel
21 en verder) schept de mogelijkheid om in bijzondere situaties op zon- en
feestdagen te werken.b. Nieuw personeel dient op het standaard RWS-sollicitatieformulier aan
te geven of zij bezwaar hebben tegen het verrichten van werkzaamheden
op zondagen en erkende feestdagen.Vraag van het lid Van den Berg (SGP): Zijn er mogelijkheden
om vrijvallende middelen door onderuitputting alsnog in te zetten op lokale
en regionale projecten?Het alsnog inzetten van vrijvallende middelen door onderuitputting op
lokale en regionale projecten is niet mogelijk.Er is immers geen sprake van alsnog vrij in te zetten gelden.De bedragen die thans niet worden benut zullen straks nodig zijn om de
vertraagde projecten alsnog uit te voeren.Vraag van het lid Schutte (GPV): Welk internationaal draagvlak
is volgens de minister minimaal nodig om een kerosine-heffing te kunnen invoeren?De internationale luchtvaart is wereldwijd vrijgesteld van accijns op
kerosine. Voor wat betreft de EU is die vrijstelling opgenomen in Richtlijn
92/81 inzake harmonisatie van de accijnsstructuur met betrekking tot minerale
oliën. Op grond van die richtlijn moet onder andere de luchtvaartvrijstelling
uiterlijk eind 1997 worden heroverwogen.Zowel op het mondiale vlak (ICAO, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie)
als in EU-kader, streeft Nederland ernaar het draagvlak voor een kerosineheffing
te vergroten. Het is niet te verwachten dat er in ICAO binnen afzienbare termijn
een doorbraak is te verwachten die zal leiden tot een wereldwijde heffing.
Ook binnen de EU moet geconstateerd worden dat veel lidstaten zeer kritisch
staan tegenover een dergelijke heffing, mede vanwege de vrees dat hierdoor
de concurrentiepositie van de EU-luchtvaartsector ten opzichte van de mondiale
concurrentie zal worden aangetast. Desalniettemin wordt momenteel nagegaan
of het mogelijk is bijvoorbeeld via de kaders van het klimaatverdrag, om te
komen tot een gezamenlijk EU-optreden in de ICAO.Bij de voorbereiding van het voorzitterschap is wederom gebleken dat veel
landen kritisch staan tegenover dit onderwerp.Een aantal lidstaten heeft wel geïndiceerd dat men een studie kan
accepteren op dit terrein. Het voornemen is om onder ons voorzitterschap te
komen tot een resolutie van de Raad waarin de Commissie wordt gevraagd een
studie uit te voeren naar de gevolgen voor de concurrentiepositie van de EU
luchtvaart en de juridische aspecten van een heffing in EU-kader.Een nationale accijnsheffing op kerosine zou niet het beoogde substituerende
effect opleveren en bovendien de concurrentiepositie van de Nederlandse luchtvaartsector
onevenredig aantasten.Ook omdat voor fiscale maatregelen in de EU-besluitvorming unanimiteit
vereist is, kan nog niet de garantie worden gegeven dat een heffing op kerosine
binnen afzienbare tijd te verwezenlijken is.Vraag van het lid Schutte (GPV): Wanneer kunnen we nu de nota
Relus verwachten?Ik heb reeds eerder aan de Kamer gemeld – zoals recentelijk bij
de behandeling van het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIT)
1997–2001 –, dat eerst de besluitvorming in het kabinet over nachtvluchten
op Maastricht Aachen Airport moest worden afgerond.Het is immers weinig zinvol om een nota aan de Kamer aan te bieden over
de beëindiging van de financieel-bestuurlijke betrokkenheid van het Rijk
bij de regionale luchthavens, als niet duidelijk is welke (rand)voorwaarden
gelden voor een voldoende toekomstperspectief.Nu dat besluit helder is, kan de nota Relus worden afgerond en, na een
laatste, afrondende behandeling in het kabinet, naar mijn stellige overtuiging
nog in januari 1997 aan de Kamer worden toegezonden.Vraag van het lid Schutte (GPV): Is het de bedoeling dat de
chipkaart net als in België ook de prestaties van het openbaar vervoer
zal registreren? Registratie van het aantal reizigerskilometers op een traject
kan nuttig zijn met het oog op de doelmatigheid van het openbaar vervoer.Het programma van eisen voor de chipkaart is nog niet vastgesteld. De
bekostigingsrelatie tussen de rijksoverheid en de decentrale overheden wordt
waarschijnlijk gebaseerd op de opbrengsten van het openbaar vervoer. In die
relatie is dus het registreren van opbrengsten voldoende. In principe kan
dat met de chipkaart voor elke lijn en rit, mits met de kaart met in- en uitstappen
wordt geregistreerd.Vraag van het lid Schutte (GPV): Zal deze kabinetsperiode nog
worden besloten tot verdere accijnsverhoging, ook als onverhoopt een land
als Duitsland ons niet volgt?Het is het uitgangspunt van het Kabinet om te komen tot een accijnsverhoging
van 25 cent per liter benzine. Gegeven alle aspecten die bij accijnsverhogingen
voor de motorbrandstoffen spelen, heeft het kabinet uiteindelijk besloten
de accijnsverhogingen te faseren. De eerste stap wordt gerealiseerd in juli
1997. In het kader van het belastingplan 1998 zal worden beslist over een
tweede stap. De vraag of, en zo ja in welke mate een tweede stap zal worden
gezet, zal worden beantwoord in het licht van het op dat moment in Duitsland
en België voorgenomen of gerealiseerde beleid met betrekking tot de accijnzen.Vraag van het lid Schutte (GPV): Relatie klimaatnota en mobiliteitsbeleid.Het is inderdaad juist dat reductie van de mobiliteit ook nodig is om
de milieudoelen te realiseren.Dit is ook vastgesteld in de vervolg-nota klimaatverandering, waarin is
gesteld dat de CO2 taakstelling voor het wegverkeer in 2010 volgens de meest
recente prognoses niet zal worden gerealiseerd, zelfs niet wanneer in Europees
verband vergaande afspraken kunnen worden gemaakt over zuiniger personenauto's.In die nota is echter ook aangegeven dat het kabinet wil vasthouden aan
deze taakstelling. Als onderdeel van in 1997 uit te voeren «Klimaatverkenningen»
zal worden nagegaan waar en hoe eventueel aanvullend beleid kan worden vorm
gegeven.Vraag van het lid Schutte (GPV): Rechtsgevoel van burgers wordt
aangetast als de ene parkeer-overtreding wel wordt bestraft en de andere niet.Het gaat hier om een wezenlijk probleem van rechtshandhaving, dat zich
overigens niet alleen in het verkeersrecht voordoet. Wat het verkeersrecht
betreft komt dit soort vragen onder andere aan de orde in het IBO-onderzoek
naar verkeershandhaving dat momenteel loopt en waarbij het Ministerie van
Justitie nauw betrokken is. Daarbij wordt ook gekeken naar de handhaving van
het parkeerbeleid. Dit onderzoek wordt in het voorjaar van 1997 afgerond.
Wij komen hierover dus ongetwijfeld nog te spreken.Vraag van de leden Schutte (GPV) en Rosenmöller(GroenLinks):
Gelet op het grote belang van voorzieningen rond stations voor het verkeers-
en vervoersbeleid zou het goed zijn als de minister in een afzonderlijke notitie
eens aangaf hoe met inzet van middelen van rijk, gemeenten en openbaar vervoer
het ideaal van intermodaal vervoer kan worden bevorderd. Is zij daartoe bereid?Bij vele stations en halten hebben gemeenten, vervoerbedrijven en het
rijk gezorgd voor voorzieningen gericht op bevordering van intermodaal ketenvervoer.
Hierbij spelen faciliteiten ten behoeve van het voor- en natransport per fiets,
per bus en per auto een belangrijke rol. Ik ben bereid dit ook in de toekomst
te blijven stimuleren. Maar ik benadruk dat voor dit soort voorzieningen primair
gemeenten en openbaar-vervoerbedrijven zelf verantwoordelijk zijn.Vraag van het lid Schutte (GPV): Transferia. Vergeet daarbij
niet de categorie verkeersdeelnemers die per fiets in plaats van met de auto
naar het station zou kunnen gaan. Klacht van gemeenten is dat door het kasritme
van het Rijk fietsvoorzieningen vaak sluitpost worden.Voor het eerste deel van deze vraag zou ik willen verwijzen naar mijn
antwoord dat gegeven is op de vragen van de heer Stellingwerf en de heer Van
den Berg.Wat betreft de klacht van gemeenten dat door het kasritme van het Rijk
fietsvoorzieningen vaak sluitpost worden, ben ik van mening dat de afspraken
die daarover in het convenant VERDI zijn gemaakt, glashelder zijn. De gemeenten
kunnen de benodigde gelden ontlenen aan de GDU (Gebundelde Doel Uitkering).
De in dat kader beschikbare gelden zijn niet kleiner dan de bedragen die de
afgelopen jaren ter beschikking stonden.Vraag van het lid Poppe (SP): Blijft de Praktijkrichtlijn Ladingresten
Duwvaart, die minder lozingen toestaat dan het Scheepsafvalstoffenverdrag,
van kracht?Het Scheepsafvalstoffenverdrag, dat ik in september heb ondertekend, wordt
in 1997 geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Deze regelgeving
geldt ook voor de duwvaart. Daarmee worden lozingen van meer stoffen toegestaan,
dan in de huidige praktijkrichtlijnen is afgesproken. De meerwaarde van dit
internationale verdrag is dat ook in de buurlanden voor de hele binnenvaart
een stap voorwaarts wordt gezet.Bovendien worden de verplichtingen van marktpartijen in regelgeving vastgelegd,
waardoor deze beter nageleefd worden. In het verdrag wordt verder gewerkt
aan voorschriften, zoals een ladingjournaal, om de handhaafbaarheid te verbeteren.
Dat laatste is zeker een verbetering ten opzichte van de huidige situatie,
waar illegale lozingen nauwelijks te voorkomen zijn.Vraag van het lid Poppe (SP): Liberalisatie binnenvaart bevordert
het vervoer over de 80 km wegen.Aan deze uitspraak ligt de veronderstelling ten grondslag dat als gevolg
van de liberalisering in de binnenvaart de kleine schepen zullen verdwijnen
en het vervoer over de weg zal toenemen.Om twee redenen ben ik het met deze veronderstelling niet eens. In de
eerste plaats omdat ik naast aandacht en geld voor de hoofdtransportassen
meer accent heb gelegd op het onderliggende vaarwegennet. Denkt u maar aan
de plannen voor de Fries-Groningse kanalen en voor de Brabantse kanalen. Dit
maakt het mogelijk ook daar met grotere schepen te varen, dat is goedkoper
en dat haalt vervoer van de weg naar het water. In de nota Transport in Balans
kunt u dat terugvinden.In de tweede plaats is er op dit moment weliswaar sprake van overcapaciteit,
ook in de kleinere tonnageklassen, maar na sanering blijft er voor de schepen
die overblijven meer werk over. Ook wanneer als gevolg van de liberalisering
de tarieven ten opzichte van de huidige wettelijk vastgestelde tarieven zouden
dalen, betekent dat nieuwe kansen om vervoer van de weg naar het water te
krijgen. Ik krijg veel signalen van verladers dat zij die overstap dan ook
daadwerkelijk zullen maken.Vraag van het lid Poppe (SP): Wat gebeurt er per 1 januari
met de categorie 3 BOS-gemeenten nu de decentralisatie is uitgesteld?De wetswijziging inzake de decentralisatie van de bevoegdheden voor het
interlokale openbaar vervoer is thans op 17 maart 1997 aan de orde. Dit impliceert
dat de daarin begrepen formele titel voor de aanwijzing van de nieuwe BOV/BOS-structuur
eerst na goedkeuring van het wetsvoorstel van kracht kan zijn. Tot die tijd
zullen de huidige belanghebbende BOS-gemeenten in aanmerking blijven komen
voor een rijksbijdrage in de exploitatiekorten van het lokaal openbaar vervoer.Vraag van het lid Verkerk (AOV): Is de Minister bereid tot
wijziging van de Regeling Verkeerslichten met betrekking tot het oversteektempo?In de regeling verkeerslichten worden normen gesteld met betrekking tot
de minimale tijd die voetgangers moeten hebben om veilig te kunnen oversteken.
Deze normen zijn gebaseerd op onderzoek naar verkeersgedrag, waarbij met verschillende
categorieën verkeersdeelnemers rekening wordt gehouden. De wegbeheerders
gebruiken deze normen voor het instellen van de verkeerslichten. Ik zie voorshands
geen aanleiding deze regeling aan te passen.Vraag van het lid Verkerk (AOV): Is de minister bereid om onderzoek
te doen naar het realiseren van de voorgeschreven sluitingsnormen van spoorwegovergangen?Over dit antwoord kan ik kort zijn. Ja. De Rijksverkeersinspectie zal
hiernaar in 1997 onderzoek doen.Vraag van het lid Verkerk (AOV): Er wordt aandacht gevraagd
voor de sociale veiligheid van reizigers die 's nachts per
trein reizen en het gesignaleerde gebrek aan klantvriendelijkheid van NS.Ten aanzien van de sociale veiligheid is de afgelopen jaren een additioneel
bedrag van circa f 40 miljoen per jaar beschikbaar gesteld ten behoeve
van een veiligheidsbeleid bij de openbaar vervoerbedrijven. Onderdeel van
dit beleid is de aandacht voor het gevoel van veiligheid van reizigers die
's nachts reizen per trein. 1997 is het overgangsjaar waarin de verankering
van het structureel veiligheidsbeleid moet plaatsvinden. Hiermee moet verbetering
van het gevoel van sociale veiligheid een permanente aandacht krijgen.Voor wat betreft de klantvriendelijkheid kan voorts in zijn algemeenheid
opgemerkt worden dat de kwaliteit en service bij NS-Reizigers een constant
aandachtsgebied is. Kwaliteitsbewaking op dit terrein vindt bij Verkeer en
Waterstaat plaats middels een nog te structureren overleg met NS en consumentenorganisaties
inzake de bij het verzelfstandigingscontract afgesproken consumentenbescherming.Opmerkingen bij het amendement op stuk nr. 5 van het lid Van Heemst (PvdA):Strekking:25 mln. extra, geleidelijk oplopend tot 50 mln, aanwenden voor verkeersveiligheid,
op een apart te creëren begrotingsartikel op het Infrafonds, in de vorm
van wegtechnische voorzieningen bij de gevaarlijkste baanvakken. Dekking door
het project A50 Eindhoven–Oss vertraagd uit te voeren.Ik zou het amendement willen ontraden om de volgende redenen:– Kleinere projecten in het kader van de aanpak van gevaarlijke
wegvakken op het hoofdwegennet zijn opgenomen in het programma van de verbeteringswerken
(zie blz. 18 Infrafondsbegroting). Voorts worden ook wegtechnische voorzieningen
meegenomen bij het onderhoud van de Rijkswegen.– In het kader van de 1e investeringsimpuls in 1995 is een overeenkomst
met de provincie Noord-Brabant gesloten ten behoeve van een versnelling van
de uitvoering van de A50. In deze overeenkomst is afgesproken dat de regio
f 30 mln zal bijdragen in de aanleg van bovengenoemd wegvak, te betalen
in 1996, 1997 en 1998. Aanvaarding van het amendement zou het project tot
2002 nagenoeg stilleggen.– Bovendien is een deel van het project gefinancierd vanuit het
FES. Deze FES-middelen mogen niet voor andere doelen aangewend worden.– Het creëren van een apart begrotingsartikel is bij Rijkswegen
onnodig, omdat verkeersveiligheidsvoorzieningen en -aanpassingen verdisconteerd
zijn in de projectkosten van aanleg en onderhoud.Het amendement is derhalve overbodig ten aanzien van het doel ervan en
bestuurlijk af te raden ten aanzien van de dekking.Noot 3 (zie blz. 3044)Interpellatievragen van het lid M. B. Vos (GroenLinks)
aan de minister-president over zijn rol bij de besluitvorming over de HSL.1Hoe rijmt u de door u gekozen procedure rond de besluitvorming over de
HSL met het volgende citaat uit de regeringsverklaring: «Dualisme houdt
in dat parlement en regering in open overleg tot overeenstemming proberen
te komen.»?2Bent u met mij van mening dat ook u gaandeweg deze regeerperiode er steeds
minder in slaagt om van het dualisme een «kernpunt van onze benadering»
(regeringsverklaring) te maken?3Kunt u zich vinden in de beeldspraak van de heer Wallage dat als de posities
van de kamermeerderheid en het kabinet zich niet zouden wijzigen «er
twee treinen zijn die op hetzelfde spoor tegen elkaar zouden knallen»?4Hebt u op enig moment in de discussie over de HSL met fractievoorzitters
van (één van) de regeringspartijen het machtswoord gebruikt
dan wel kenbaar gemaakt dat u dat machtswoord zal gaan gebruiken in het geval
van een kameruitspraak ten gunste van de Bos-variant?5Zo ja, op welk moment en in welke bewoordingen?6Is het u bekend dat de heer Wallage van mening is dat als de meerderheid
van de Kamer zou kiezen voor de Bos-variant, het kabinet dit niet zou uitvoeren;
«Dan zou een kabinet gewoon ons uiteindelijk met een onaanvaardbaar
hebben geconfronteerd.»?7Op welke wijze hebt u bijgedragen aan de totstandkoming van dit oordeel
bij de heer Wallage?8Acht u deze gang van zaken niet een typisch voorbeeld van een monistische
vorm van coalitiepolitiek, die in niets afwijkt van wat voorgaande kabinetten
hebben laten zien?Vraag: De Jong (CDA):Vraagt welke inkomenspolitieke theorie het kabinet het meest aanspreekt
(de uitgangspunten van Tinbergen spreken het CDA nog steeds aan).De heer De Jong stelt de vraag of het inkomensbeleid van dit kabinet tendeerd
naar de opvattingen van Tinbergen, naar de ruilrechtvaardigheid van Rawls
of naar de gelijke kansen van Sen. Zelf bekent hij zich tot een voorkeur van
Tinbergen. Het gaat hier naar mijn smaak niet zozeer om keuzen maar benaderingen
die elk hun verdienst hebben. Rawls bekommert zich vooral over de criteria
waarmee de resulterende inkomensverdeling moet worden beoordeeld.Sen kijkt niet zozeer naar de einduitkomst alswel naar de beginsituatie.
Als iedereen over dezelfde uitgangssituatie beschikt – Sen spreekt van
economische en sociale mogelijkheden – is dat ook een vorm van gelijkheid.
Wat men met die mogelijkheden doet is dan primair een zaak van het individu.
Het knappe van Tinbergen is dat hij in 1946, thans precies een halve eeuw
terug, beide aspecten verbindt. Wat zegt Tinbergen, gelijkheid naar omstandigheden
is "alleen maar mogelijk met die omstandigheden die we zelf kunnen kiezen".Daarom moeten we ook op de resulterende inkomensverdeling letten. De benadering
van Tinbergen spreekt ons erg aan: geeft mensen maximale kansen om zich te
ontplooiien op de arbeidsmarkt, maar let ook op de inkomenspositie van hen
die nu eenmaal niet in staat zijn (ten volle) van deze mogelijkheden te profiteren.
Dit is ook waar het kabinet voor staat: proberen zoveel mogelijk mensen op
de arbeidsmarkt te laten participeren met behulp van bijvoorbeeld de 40.000
banen of de SPAK en tegelijkertijd zorgen voor een verantwoorde inkomensontwikkeling
voor diegene die (tijdelijk) niet aan het arbeidsproces deelnemen.Vraag: De Jong (CDA):Kan er een nieuwe notitie inkomensbeleid verschijnen?In de periode 1985–1992 is met uitzondering van 1987 jaarlijks een
inkomensnotitie verschenen. Met het oog op de onderlinge verwevenheid van
het inkomens- en werkgelegenheidsbeleid is met ingang van 1994 besloten om
de ontwikkelingen op deze en andere relavante terreinen van het ministerie
van SZW in de "Sociale Nota" onder te brengen. In deze jaarlijkse Sociale
Nota's besteedt het kabinet aandacht van de algemene inkomens-ontwikkeling
van huishoudens en aan de inkomensgevolgen van specifieke maatregelen; deze
lijn zal worden voortgezet en daarmee wordt – naar ik aanneem –
de zorg van de heer De Jong ondervangen. Uit het verschijnen van de notitie
"De Arme kant van Nederland" en het eerste jaarrapport armoede en sociale
uitsluiting blijkt bovendien dat de positie van de minder draagkrachtigen
in onze samenleving hoog op de agenda van het kabinet staat.Vraag Rosenmöller (GroenLinks) en Van Middelkoop (GPV):Wilt u reactie geven op rapport-Nyfer inzake de koopkrachtontwikkeling
van sociale minima.Het inkomen is voor veel mensen een belangrijke zaak in hun leven. Vooral
voor mensen met een laag inkomen. Het bepaalt vaak, in soms niet geringe mate,
mede in hoeverre men aan het sociaal verkeer kan deelnemen. Vooral als sociale
activiteiten geld kosten, zoals lidmaatschappen en toegangskaartjes, of anderszins
uitgaven vergen zoals telefoneren of reizen, kan het inkomensniveau een grote
rol spelen. Nog ernstiger is het als vitale uitgaven voor huisvesting, voeding
en kleding in het geding zijn. Bekend is dat in niet weinig gevallen onder
met name de huishoudens die met een minimaal inkomen moeten rondkomen, zich
hier problemen kunnen voordoen. Zo kan het hebben van een laag inkomen zich
op vele wijzen uiten. Daarom is het van belang de ontwikkelingen goed te volgen,
zowel het inkomen als de consequenties van dat inkomen.Wat betreft het inkomen meten we veranderingen daarin in termen van koopkracht.
Als het inkomen evenveel toeneemt als het tempo waarin de inkopen duurder
wordt, blijft de koopkracht gelijk. Dit wordt gemeten met de zogenaamde koopkrachtplaatjes.
Op deze koopkrachtberekeningen wordt veel kritiek geleverd. Die kritiek ontstaat
omdat men er zich zo slecht in kan herkennen. Die kritiek is begrijpelijk.
Het gaat om gemiddelden voor bepaalde inkomensgroepen. Maar omdat maar heel
weinig huishoudsituaties precies gelijk zijn aan het standaardgeval, is de
herkenbaarheid niet optimaal. Maar desondanks zijn de berekeningen maatgevend
voor de verschillende inkomensgroepen.Je zou het kunnen vergelijken met het inflatiepercentage. Als we zeggen
dat de inflatie met 2,3% toeneemt, bedoelen we dat onze inkopen gemiddeld
met 2,3% duurder zijn geworden. Maar intussen zijn er maar heel weinig goederen
die precies 2,3% in prijs stijgen. Sommige worden wel 30% duurder, anderen
dalen in prijs. En als iemand een auto koopt of zijn huishoudartikelen voordeliger
weet aan te schaffen, hoeft zelfs het gemiddelde niet van toepassing te zijn.
Toch heeft iedereen het gemakkelijk om van een enkel inflatiepercentage te
spreken.Maar met het koopkrachtcijfer hebben we meer moeite. Het hemd is nader
dan de rok, dat is begrijpelijk genoeg. Maar dat wil nog niet zeggen dat koopkrachtcijfers
niet juist of niet betrouwbaar zijn. Als men ermee genoegen neemt dat deze
cijfers louter en alleen meten hoe het met de gemiddelde koopkracht voor onderscheiden
 inkomensgroepen staat, is op het cijfer weinig aan te merken.
Maar uitspraken of een inkomen voldoet aan bepaalde normen, of men wel of
niet gemakkelijk mee kan rond komen en of het wel of niet tot armoede aanleiding
geeft, kan men en mag men er niet op baseren.En dat is precies wat professor E. J. Bomhoff in zijn column in de NRC
van 2 december jongstleden, "Minima steeds krapper bij kas" toch doet. Hij
brengt op de uitkeringen allerlei uitgaven in mindering dat hij als "vaste"
uitgaven aanmerkt: huur, gas, elektra, verzekeringen, telefoon, vervoer, studiekosten
en abonnementen en eten en drinken. Als deze uitgaven zijn gedaan, kan het
geld wat overblijft uitgegeven worden voor woningonderhoud, kleding, persoonlijke
verzorging en onvoorziene uitgaven.Deze volgorde van professor Bomhoff maakt een nogal willekeurige indruk:
is kleding minder noodzakelijk dan abonnementen of vervoer? Voor sommige mensen
zal dat zo zijn, maar ik denk dat voor veel mensen het toch eerder andersom
zal zijn. Maar dit is van ondergeschikt belang. Waar het om gaat is de manier
waarop professor Bomhoff de uitgaven die hij als "vast" aanmerkt, invult.
Hij neemt daarvoor cijfers van het Nibud (Nationaal Instituut voor Budbetvoorlichting)
en het CBS. Met behulp van deze gegevens blijkt dan dat in 1996 er voor de
"niet-vaste" lasten f 400,- overblijft. Omdat dit bedrag in 1985 nog f 418
was, en de inflatie sedertdien dan nog moet worden verrekend, stelt professor
Bomhoff dat de minima er 25% op achteruit zijn gegaan.Professor Bomhoff ziet hierbij twee dingen over het hoofd.Ten eerste impliceert de term "koopkrachtbehoud" helemaal niet dat het
inkomen evenveel stijgt als spoort met de kosten van uitgaven die min of meer
willekeurig zijn samengesteld uit ten dele de "voorbeeldbegrotingen" van het
Nibud, ten dele de referentiebudgetten van het CBS. Koopkrachtbehoud wil alleen
maar zeggen dat je in 1996 evenveel ruimte beschikbaar hebt om goederen en
diensten te kunnen kopen als in 1985, niet meer maar ook niet minder.Ten tweede is het niet juist om op de categorie van niet-vaste lasten
de gemiddelde inflatie toe te passen. Als je eerst het inkomen vermindert
met uitgaven die juist relatief sterk in prijs zijn gestegen en dan ook nog
eens die prijsstijgingen via de inflatie op de andere uitgaven toepast, krijg
je dubbeltellingen. Professor Bomhoff had voor het restant van f 400,- niet
het inflatiepercentage moeten nemen maar een lager cijfer. Kleding bijvoorbeeld
is volgens het CBS sinds 1985 niet duurder geworden, maar juist goedkoper.
En de veronderstelling dat sociale minima f 2700,- per jaar aan openbaar vervoer
uitgeven wordt niet gesteund door het onderzoek "Bestedingsmogelijkheden van
lage inkomens 1980-1991", dat f 1.000,- lager uitkomt.Gemiddeld genomen moet met de beschikbare gegevens worden vastgesteld
dat er voor de sociale minima sprake is van koopkrachtbehoud. Ook de andere
"grijze vlekken" die Bomhoff signaleert, zijn niet op zijn plaats. De veranderingen
in de IHS (de individuele huursubsidie) hebben gemiddeld genomen de koopkrachtontwikkeling
van de sociale minima per saldo niet benadeeld. Het niet meenemen ervan betekent
dus geen vertekening.Hetzelfde geldt voor de lokale lasten: ook de ontwikkeling hierin komt,
in tegenstelling tot wat professor Bomhoff zegt, volledig (maar natuurlijk
wel gemiddeld) in het koopkrachtcijfer tot uitdrukking. Dat laatste neemt
overigens niet weg dat de intussen gegroeide verschillen in gemeentelijke
lasten aanmerkelijk kunnen zijn (variërend van f 554,– in Steenbergen
tot f 1437 in Roden). Maar dat zegt nog onvoldoende over koopkrachtmutaties
per huishouden.Wat blijft is het feit dat de financiële situatie van mensen met
sociale uitkeringen meestal verre van benijdenswaardig is. Terecht wijst professor
Bomhoff op het steeds toenemende beslag dat een aantal uitgavenposten op het
inkomen leggen. Woonlasten en de zogenaamde lokale lasten zijn daarvan een
bekend voorbeeld. Deze stijgen sneller in prijs dan de inflatie. Maar daar
moeten dan weer andere inkopen tegenover staan die minder in prijs zijn gestegen.
Als dit laatste niet het geval was, zou immers het gemiddelde, zoals het CBS
dat meet, ook hoger liggen. En juist omdat er weer andere inkopen zijn die
minder in prijs zijn gestegen, blijft er voldoende geld over om dat hogere
aandeel van de woonlasten te betalen. Daarom ook wordt in de periode vanaf
1985 gesproken van koopkrachtbehoud, ondanks verschuiving in budgetaandelen.
Het eerste probleem dat per saldo resteert is dit: anders dan vele andere
Nederlanders hebben mensen met een minimuminkomen te maken gehad met een sterk
stijgend budgetaandeel van vaak onontkoombare (woon)lasten. Daardoor hebben
ze geen kans gezien hun budgetaandeel van kleding en voedsel te laten groeien
hetgeen bij een dalende gemiddelde prijsontwikkeling tot een netto hogere
welvaartsbeleving zou hebben geleid. Het is dan ook eenvoudiger bewijsvoering
te leveren voor relatief gegroeide inkomensverschillen dan voor absoluut vrij
besteedbare inkomens. Daarnaast blijft altijd onbevredigend de per definitie
optredende discrepantie tussen gemiddelden en reëel voorkomende individuele
ervaringen. Maar tot versimpeling van de gemiddelde feiten mogen die toch
niet leiden.Vraag: Van Wingerden (AOV) mede namens Unie 55+:Koopkrachtcijfers SZW houden geen rekening met feitelijke bestedingen
van de minima. De vrije bestedingsruimte moet verruimd worden. Te beginnen
met Miljoenennota 1998 niet allen de koopkrachtcijfers op basis van het reëel
beschikbare inkomen, maar ook volgens het reëel besteedbare inkomen presenteren.– De cijfers over koopkrachtontwikkeling die het kabinet presenteert
zijn gebaseerd op de algemeen geaccepteerde methode om de reële ontwikkeling
van het inkomen (inclusief overhevelingstoeslag) na aftrek van sociale premies
en belastingen en eventueel vermeerderd met kinderbijslag te meten;– dit inkomen kunnen huishoudens naar eigen inzichten besteden;– het presenteren van een "koopkrachtontwikkeling" waarin de uitgaven
van huishoudens worden meegenomen zou betekenen dat het kabinet normatieve
uitspraken doet over de wijze waarop huishoudens hun inkomen moeten besteden;– bovendien moet bedacht worden dat bijvoorbeeld de netto uitkering
voor de betrokken uitkeringsgerechtigden hetzelfde is waardoor dus de reële
ontwikkeling van uitkeringsgerechtigden berekend kan worden, de ontwikkeling
van de vaste lasten verschillen evenwel per uitkeringsgerechtigde zodat het
technisch onmogelijk voor het kabinet is de door de heer Van Wingerden bedoelde
inkomensontwikkeling te berekenen;– gegeven de bovenstaande overwegingen acht het Kabinet de huidige
presentatie van de koopkrachtontwikkeling in ieder geval nodig;– een verdere kwalitatieve verdieping, die zo mogelijk beter inzicht
geeft in van gemiddelde afwijkende mutaties kan daarnaast een belangrijke
aanvullende betekenis hebben;– in de Sociale Nota wordt van jaar tot jaar gepoogd tot een dergelijke
verdieping te geraken; mede naar aanleiding van de nota "De andere kant van
Nederland" zal deze benadering met voorrang worden geïntensiveerd.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):In hoeverre is de minister tevreden over de uitkomsten van de Sociale
raad van afgelopen maandag?Bovengemiddeld tevreden met de resultaten van de Sociale Raad. De instelling
van het ELMC is een belangrijk instrument bij de versteviging en verdieping
van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Het Single Report inzake werkgelegenheid
is zowel door de Sociale Raad als de Ecofin Raad geaccordeerd en zal worden
doorgezonden aan de Europese Raad van Dublin van 13 en 14 december a.s. Dit
jaarlijkse rapport bevat zowel een analyse van de werkgelegenheidssituatie
als aanbevelingen voor de toekomst. De geïntegreerde benadering van het
werkgelegenheidsvraagstuk (naast monetaire stabiliteit is – in wisselwerking –
sociaal-economische stabiliteit belangrijk) is een belangrijk uitgangspunt
van het rapport. Bovendien is tijdens de Sociale raad de richtlijn naar aanleiding
van het Barber-arrest aangenomen. Hiermee is weer een stap verder gezet op
het terrein van gelijke kansen. Tenslotte is men het ook eens geworden over
een resolutie inzake gelijke kansen voor gehandicapten alsmede een resolutie
over de rol van sociale beschermingsstelsels in de strijd tegen de werkloosheid.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Wat zijn de belangrijkste zaken op het terrein van dit departement die
tijdens het EU-voorzitterschap geregeld zouden moeten worden?Voor de inhoud van het Nederlands voorzitterschap op het terrein van SZW
zou ik willen verwijzen naar de brief "Naar een werkend Europa", die ik op
27 november jl. aan de Kamer heb gestuurd. Naast continuering van lopende
zaken in de Sociale Raad, zijn drie thema's op SZW-terrein prioritair:– Werkgelegenheid en arbeidsmarkt;– Economische relevantie van sociaal beleid;– Gelijke kansen en arbeid.Vraag: Van der Stoel (VVD):Zou in de komende nota over de armoedeval aandacht besteed kunnen worden
aan de gedachte bij toenemend loon de ondersteuningsmaatregelen in de vorm
van kortingen, kwijtschelding, huursubsidie e.d. in een glijdende schaal te
laten afnemen?Vraag: Van der Vlies (SGP):Wat is de relatie van de minister wat betreft het spanningsveld van een
te gering verschil tussen lonen en uitkeringen?De commissie Harmonisatie Inkomensafhankelijke Regelingen zal zich overeenkomstig
haar taakopdracht bezig houden met twee hoofdzaken: Ten eerste de harmonisatie
van de inkomensbegrip en voorts met de kwestie van de armoedeval in relatie
tot de cumulatie van eigen bijdragen bijvoorbeeld ook op het niveau van het
sociaal minimum. Het door de geachte afgevaardigden genoemde geringe verschil
tussen lonen en uitkeringen is een belangrijke factor voor de armoedeval.Het ligt voor de hand dat een glijdende schaal voor de afbraak van subsidies
e.d. als een van een oplossingen om cumulatie bij toenemend loonniveau te
voorkomen daarbij de revue zal passeren. Overigens wijs ik er op dat dat op
zichzelf een mogelijke cumulatie van eigen bijdragen op het minimumniveau
niet verhindert.Vraag: Klein Molenkamp (VVD):Welke positie had de Minister van SZW in het debat over Beek en HSL?Bij de besluitvorming over infrastructurele projecten spelen de gevolgen
van deze projecten voor de economische structuur en daarmee de werkgelegenheid
een belangrijke rol, naast andere aspecten zoals de financiën en de gevolgen
voor het milieu. Als lid van de Ministerraad én als Minister verantwoordelijk
voor de werkgelegenheid is de Minister van SZW voluit betrokken bij de besluitvorming
over Beek en HSL.Vraag: Klein Molekamp (VVD):Het DIW-rapport is een slecht rapport, de analyse is niet sterk. Voorts
heeft de g.a. te kennen gegeven het DIW-rapport minder nuttig te vinden omdat
er sprake is van een wisseling van de werkloosheidsdefinitie voor ons land.Alvorens het rapport te publiceren heeft het DIW, een vooraanstaand Duits
economisch onderzoeksinstituut, het rapport verdedigd ten overstaan van een
panel van internationaal gerenomeerde economen, deskundig op het terrein van
arbeidsmarkt en internationale economische betrekkingen (een zogenaamde "peer
review") onder voorzitterschap van Prof. Dr. H. de Haan uit Groningen. De
aanwezige economen konden instemmen met de hoofdlijnen van het rapport. Waar
de economen kritiek hadden is deze door het DIW in de tekst verwerkt. Het
kabinet is van mening dat door de onderzoekers een zeer zorgvuldige procedure
is gevolgd.Tabel 2.1 van het DIW-rapport geeft voor een aantal landen de door de
OESO gestandaardiseerde werkloosheidspercentages. Voor Nederland resulteert
een daling van 12 procent in 1983 tot 6,5 procent in 1995. In een voetnoot
wijst het DIW op een breuk in deze cijfers voor Nederland als gevolg van definitiewijzigingen.
De genoemde werkloosheidscijfers komen overeen met de Economie Outlook 59
(tabel 22, blz. A25). Deze Outlook geeft evenwel ook werkloosheidspercentage
zonder definitiebreuken. Hierbij daalt de werkloosheid in Nederland van 11
procent in 1983 tot 7,1 procent in 1995 (tabel 21, blz. A24). Deze cijfers
moge duidelijk maken dat indien het DIW een correctie zou
hebben toegepast op de gestandaardisseerde werkloosheidspercentages van de
OESO, de uitkomsten van de studie niet worden beïnvloed. Dit geldt met
name de conclusie dat een aantal Europese landen met een tot de jaren negentig
relatief lage werkloosheid (bijvoorbeeld Zweden) sindsdien te maken heeft
gekregen met een verslechtering van de werkloosheidssituatie, terwijl deze
in andere landen (het DIW noemt Nederland en her Verenigd Koninkrijk) is verbeterd.Vraag: De Jong (CDA):Bij de arbeidsmarktinstrumenten wordt ervan uitgegaan dat er voldoende
banen beschikbaar zijn. Is dat zo? Zijn dergelijke effecten al zichtbaar als
gevolg van de inzet van de vermindering lage lonen. (SPAK)?De vermindering lage lonen (SPAK) beoogt via een verlaging van de loonkosten
in het onderste segment juist de vraag naar arbeid te stimuleren en is daarmee
een belangrijk element van het beleid gericht op vergroting van het aantal
eenvoudige banen. Het kabinet heeft toegezegd binnen twee jaar de effecten
van de vermindering lage lonen in kaart te brengen. Her is dus te vroeg om
op dit moment een afgerond oordeel van de huidige afdrachtskortingen te vellen.
Niettemin blijkt uit de eerste cijfers van de Belastingdienst dat het gebruik
van de SPAK naar verwachting verloopt. Ook wordt in een onlangs verschenen
onderzoeksrapport van het Economisch Instituut Tilburg, uitgevoerd in opdracht
van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, aannemelijk gemaakt
dat een dergelijke afdrachtskorting kan leiden tot een aanzienlijke vergroting
van de werkgelegeneheid. Dit rapport is reeds aan de Tweede Kamer aangeboden.
Over het gebruik van de SPAK en over de verwachting over de effecten ervan
is de Kamer bij de schriftelijk beantwoording van de vragen naar aanleiding
van de Sociale Nota 1997 reeds nader geïnformeerd.Vraag: Rosenmöller (GroenLinks):Volgens het SCP is de omvang van laagbetaald werk in de afgelopen twintig
jaar niet gewijzigd en is die omvang ook voldoende als het gaat om de aansluiting
van vraag en aanbod. Ook nu wordt in 40% van de vacatures hooguit 115% WML.
geboden. Is het probleem daarmee niet vooral gelegen in het gegeven dat de
vacatures niet naar de doelgroep gaan?Het SCP definieert de onderkant in termen van lage lonen als het onderste
kwart van het loongebouw. De bijbehorende loongrens uit 1977 74% van het gemiddelde
loon. Deze grens is aangehouden als grens voor "de onderkant" zodat iedereen
die in 1994 minder dan f 41.500 bruto per jaar verdiende, dat is 48%
boven het WML, tot de onderkant behoort. Het SCP geeft aan dat het aantal
voltijdse banen waarvoor je niet meer verdient dan dit bijgestelde bedrag
ten opzichte van 1977 vrijwel constant is gebleven (1,1 miljoen banen).In de afgelopen vijftien jaar is het bruto-minimumloon echter sterk achtergebleven
bij de gemiddelde loonontwikkeling. Bovendien zijn in de laatste jaren de
loonkosten op en rond het minimumloon verlaagd. Het is dan ook niet verbazingwekkend
dat het aantal werknemers op en vlak boven het minimumloon niet gestegen is.
Ook het SCP constateert dat (blz. 40, Het onderste kwart). Het aantal banen
tussen het huidige wettelijke minimumloon en het minimumloon dat zou zijn
meegelopen met de gemiddelde lonen is in deze periode evenwel sterk toegenomen,
zo blijkt uit CBS-onderzoek. Sinds 1983 is het aantal banen in dit segment
met tenminste 320.000 personen gestegen.De definitie van de onderkant als het aantal banen waarvoor geen of weinig
opleiding vereist is, gaat voorbij aan de structuurverschuiving die zich voorgegaan
heeft in de werkgelegenheid, een verschuiving waarover het SCP ook uitgebreid
rapporteert. Juist aan de onderkant is veel traditionele voltijdse werkgelegenheid
in bijvoorbeeld de industrie verdwenen. Daarvoor in de plaats is werkgelegenheid
in de dienstensector gekomen. Die werkgelgenheid is samen te vatten met flexibel,
tijdelijk en vaak voor een beperkt aantal uren. Bovendien wordt voor die werkgelegenheid
vaak andere eisen gesteld dan opleidingsniveau sec, zoals goede sociale vaardigheden
en een goede beheersing van de Nederlandse taal. Deze werkgelegenheid blijkt
vaak beter aan te sluiten bij de wensen en vaardigheden van andere groepen
op de arbeidsmarkt dan van degenen die hun traditionele baan zijn kwijtgeraakt.
Het formele opleidingsniveau is daarom niet de doorslaggevende reden dat zoveel
vacatures aan de onderkant vervuld worden door hoger opgeleiden. Uit recent
CBS-onderzoek blijkt dat opleidingsniveau inderdaad niet doorslaggevend is
voor het niveau van het werk dat verricht kan worden: driekwart van de mensen
met alleen basisonderwijs is werkzaam boven het opleidingsniveau.De aard van de nieuwe werkgelegenheid (tijdelijk, flexibel) aan de onderkant
maakt het overigens niet verbazingswekkend dat en relatief groot deel van
het aantal vacatures onderkant-vacatures zijn. Niet het aantal vacatures is
van belang, maar het absolute tekort aan banen aan de onderkant. Uit het voorgaande
blijkt dat men zich niet moet blindstaren op het vermeende evenwicht tussen
het aantal personen met een bepaalde opleiding en het aantal banen waarvoor
zo'n opleiding vereist is.Vraag: Meijer (groep-Nijpels):Zolang de ouderenbond nog niet zijn erkend als sociale partner, is de
overheid min of meer verplicht de belangen van de oudere werknemer (tegen
demotie) te beschermen.Het voeren van overleg over arbeidsvoorwaarden ligt op de weg van sociale
partners; dat zijn de werkgevers- en werknemersorganisaties. Die hebben trouwens
ook niet zelden oudere leden in hun ledenbestand. Waar in breder kader sociaal
economische vraagstukken aan de orde zijn in de SER, is de samenstelling ook
breder. Waar wetgeving in het geding is, dient uiteraard ook de overheid te
waken tegen niet-functionele leeftijdsdiscriminatie.Vraag: Meijer (groep-Nijpels):Is de minister van SZW van plan om maatregelen te nemen om de koudwatervrees
bij werkgevers voor oudere werknemers weg te nemen?Van Wingerden(AOV):Ons voorstel is om een bedrijfsintern ouderenbeleid verplicht te stellen
voor bedrijven. Zij moeten dan aan de hand van een door de overheid vastgestelde
checklist aangeven hoe zij hun ouderenbeleid hebben ingevuld.Om goed inzicht te krijgen in de mate waarin er sprake is van koudwatervrees
bij werkgevers zal vanaf zaterdag 18 januari 1997 t/m 15 maart 1997 in opdracht
van het ministerie van SZW een tijdelijk Meldpunt "werving en selectie" worden
geopend. Bij dit meldpunt kunnen betrokkenen zelf klachten melden over onzorgvuldige,
onbillijke of onjuiste behandeling. Daarbij zal ook worden nagegaan of deze
mensen hun klacht bij de betreffende onderneming of een andere instantie,
zoals de Commissie Gelijke Behandeling of de rechter hebben ingediend en wat
het resultaat er van was.Tevens wordt momenteel door de Arbeidsinspectie onderzoek gedaan naar
de doorwerking van aanbevelingen van de Stichting van de Arbeid in cao's en
bedrijfsregelingen.De uitkomsten van dit tijdelijke meldpunt en het onderzoek van Arbeidsinspectie
zullen volgend jaar ingebracht worden in een rondetafel- conferentie met betrokken
partijen. Indien de resultaten daar aanleiding toe geven zal worden bezien
welke beleidsmatige consequenties hieruit getrokken zouden moeten worden.
Tevens zal dan gekeken worden of het Meldpunt een structurele voorziening
moet worden.Daarnaast voert de Stichting van de Arbeid overleg over het thema ouderenbeleid.
Onderdeel hiervan is het leeftijdsbewust personeelsbeleid. Op grond van de
uitkomsten van het overleg van de Stichting van de Arbeid over het ouderenbeleid
in het algemeen zal bezien worden of het noodzakelijk is dat de overheid maatregelen
neemt in de voorwaardenscheppende sfeer ter bevordering van het leeftijdsbewust
personeelsbeleid.Vraag: Bakker (D66):De Stichting van de Arbeid is gevraagd voor 1 oktober te adviseren over
leeftijdsdiscriminatie, maar men is er geloof ik pas op die datum mee begonnen.
Werkt het kabinet intussen verder aan de toegezegde wetgeving hierover. En
hoe lang krijgt de Stichting de tijd?Meer in het algemeen wil ik de regering vragen om zich niet te beperken
tot deze wetgeving, maar meer in het algemeen een leeftijdsbeleid te ontwikkelen,
niet alleen vanuit Sociale Zaken, maar breder, met betrokkenheid van WVS,
OCW, Biza. Waarin ook verbanden worden gelegd, bijvoorbeeld moet leeftijdsdiscriminatie
in de gezondheidszorg of in het kennisdebat.Vraag: Meijer (groep-Nijpels):Is de minister bereid het verbod leeftijdsdiscriminatie uit te breiden
tot het gehele terrein van het arbeidsrecht.De voorbereidingen van de wetgeving zijn inmiddels ter hand genomen.In maart van dit jaar is het Rapport "Leeftijdsgrenzen in wet- en regelgeving"
van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie ondermeer aan de Stichting
voor de Arbeid gezonden voor commentaar. Dit rapport heeft zich primair gericht
op het hanteren van leeftijdscriteria in wet- en regelgeving, maar is ook
ingegaan op het hanteren van leeftijdsgrenzen in het maatschappelijk verkeer
zonder dat dit uit wetgeving voortvloeit. Dit deel van het onderzoek heeft
plaatsgevonden aan de hand van ter zake verschenen publikaties. Uit dit deel
van het onderzoek bleek dat met name op het terrein van werving en selectie
zich knelpunten voordoen. Het rapport geeft ook een overzicht van wetgeving
terzake van ondermeer onderwijs, belastingen en defensie. In de particuliere
sector is gekeken naar de gezondheidszorg en het bank- en verzekeringswezen.Het rapport is breed verspreid onder maatschappelijke organisaties. Na
ommekomst van de commentaren uit het veld zal een kabinetsstantpunt terzake
tot stand worden gebracht.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Is de minister het ermee eens dat er specifiek beleid nodig is voor de
(in)directe discriminatie van ouderen, vrouwen, gehandicapten, en langdurig
werklozen, al dan niet van allochtone afkomst.Wat doet hij daar zelf aan, en wat in overleg met sociale partners.In zijn algemeenheid ben ik het met mevrouw Van Nieuwenhoven eens dat
voor directe en indirecte discriminatie van de door haar genoemde groepen
specifiek beleid nodig is.In dit verband wil ik wijzen op de diverse wettelijke maatregelen die
al zijn genomen om gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor de verschillende
groepen te bevorderen en om indirecte en directe discriminatie te bevorderen.
Ik noem u: de Algemene Wet Gelijke Behandeling, de Wet Gelijke Behandeling
mannen en vrouwen, artikel 1637ij van het Burgelijke Wetboek, de Wet Bevordering
Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA). Zoals bekend bereidt het kabinet
wetgeving ter bestrijding van leeftijdsdiscriminatie bij werving en selectie
voor. Verder beziet de regering, aan de hand van een aantal onderzoeken naar
discriminatie op handicap, of naast alle maatregelen non-discriminatiewetgeving
voor arbeidsgehandicapten nog noodzakelijk is en vooral ook of dit mogelijk
is. Een standpunt daarover kunt u op korte termijn tegemoet zien.Ik wil echter benadrukken dat non-discriminatiewetgeving alleen niet voldoende
is om daadwerkelijke gelijkheid te realiseren. De inzet van andere instrumenten
en van andere partijen, met name van sociale partners is daarbij noodzakelijk.
Ik noem u enkele voorbeelden van recente ontwikkelingen:– Ter verbetering van de positie van vrouwen en het vergroten van
de mogelijkheden om betaalde arbeid en zorgtaken te combineren, zijn de afgelopen
jaren door de overheid en door sociale partners veel spanningen geleverd.– Sociale partners hebben in hun advies inzake de nota "Flexibiliteit
en zekerheid" aangekondigd overleg te gaan voeren over de thema's ouderenbeleid
en educatie.Leeftijdbewust personeelsbeleid maakt hier onderdeel van uit:– In dit verband mag ook het ILO project "Discrimination against
migrant workers and ethnic minorities in the world of work" niet ongenoemd
blijven. Dit project beoogt een bijdrage te leveren aan de eliminatie van
discriminatie en ongelijkheid zoals ondergaan door (im)migrante werknemers
en ethnische minderheden in hun dagelijkse werk. In overleg met de sociale
partners en met de ILO zal bezien worden welke vorm gegeven kan
worden aan een nationale conferentie in 1997 in het kader van fase vier van
het ILO-project. Het project zal naar verwachting in 1998 afgesloten worden
met een internationale conferentie.– In het kader van het nieuwe minderhedenakkoord van de Stichting
van de Arbeid hebben sociale partners onder meer aan cao-partijen aanbevolen
om algemene gedragscodes op te stellen die beogen discriminatie op de arbeidsmarkt
tegen te gaan.(In)directe discriminatie van langdurig werklozen acht ik van een andere
orde dan die van ouderen of allochtonen. Immers, langdurige werkloosheid is
een resultante van het selectieproces op de arbeidsmarkt, terwijl leeftijd
of etniciteit vaste gegevenheden zijn. Ik ben van mening dat langdurig werkloosheid
als indicator voor de potentiële produktiviteit van iemand van beperkte
waarde is. Het is voor een werkgever belangrijker te kijken naar wat een persoon
kan, dan naar de duur van de werkloosheid.Een belangrijk instrument om de kansen van langdurig werklozen in het
selectieproces te vergroten is het aanbieden van gesubsidieerde arbeid. Naast
de andere instrumenten (zoals scholing, fiscale stimulansen en ondersteuning
door Arbeidsvoorziening) heeft dit als belangrijk voordeel dat het de oorzaak
van de discriminatie aanpakt: langdurig werklozen kunnen op die manier solliciteren
vanuit een baan. Zowel met de huidige werkgelgenheidimpuls (o.a. 40.000 banen
en EAU), als met het Wetsvoorstel Inschakeling Werkzoekende beoogt het kabinet
o.a. langs deze weg (in)directie discriminatie tegen te gaan. Hetzelfde geldt
voor de inspanningen die sociale partners in cao-verband plegen in de vorm
van projecten en stimulansen voor het in dienst nemen van langdurig werklozen.Tot slot wil ik, ook in dit verband, nog wijzen op het Meldpunt werving
en selectie dat op 18 januari 1997, in opdracht van SZW, van start zal gaan.
De resultaten zullen worden ingebracht in een rondetafelconferentie in de
loop van 1997. De resultaten van het meldpunt kunnen immers een stimulerende
rol vervullen richting betrokken partijen om een maatschappelijk en sociaal
verantwoord selectiebeleid te voeren en klachtenbehandeling op te pakken.Vraag: De Jong (CDA):Wat is de reactie van de minister op het model dat de heer Klop van het
Wetenschappelijk instituut van het CDA heeft geschetst als alternatief voor
het kostwinnermodel en dat uitgaat van verzelfstandiging binnen relaties?Ieder toekomstmodel waarin de betaalde arbeid en zorgarbeid gelijk verdeeld
zijn over mannen en vrouwen en waarbij een deel van de taken wordt uitbesteed
past binnen de doelstellingen van het kabinet. De heer Klop heeft een model
voorgesteld waarin man en vrouw beiden 3 dagen werken, verschillende dagen
wel te verstaan, waarbij de zaterdag als reguliere werkdag geldt en waarbij
in het informele circuit kinderopvang moet worden gezocht voor die ene dag
waarop beiden werken. Ik ga er van uit dat de heer Klop niet bedoeld heeft
dat dit model als een uniform keurslijf opgelegd zou moeten worden. Maar als
het bedoeld is als mogelijkheid dan wil ik erop wijzen dat het realiseren
van zo'n model tussen partners in principe reeds tot de mogelijkheden behoort.
De mogelijkheden om in deeltijd te werken zijn voorhanden en de Arbeidstijdenwet
maakt werken op andere dan doordeweekse dagen mogelijk hoewel dat natuurlijk
geen recht voor een individuele werknemer impliceert.Vraag: Bakker (D66):Wanneer kunnen we de nota "zorg voor economische zelfstandigheid", waarin
een geïntegreerde aanpak van het emancipatiebeleid is aangekondigd, concreet
verwachten. Kan de regering, desnoods daaraan voorafgaand, een reactie formuleren
op de adviezen van SER en Emancipatieraad, zodat de discussie niet stil hoeft
te liggen?De nota Arbeid, Zorg en Economische Zelfstandigheid zal in 1997 worden
uitgebracht. Het lijkt mij niet zinvol, juist met het oog op de geïntegreerde
aspecten, om voorafgaand daaraan een of twee adviezen afzonderlijk te behandelen.Vraag: De Jong (CDA):Waarom is het concept loopbaanonderbreking zoals verwoord in de brief
aan de Stichting van de Arbeid van 21 mei 1996 zo beperkt? Waarom kan sabbatsverlof
geen verlofdoel zijn en waarom is het niet mogelijk om meerdere keren kort
loopbaanonderbreking op te nemen?Het kabinet heeft bij het uitwerken van een loopbaanonderbrekingsregeling
enkele randvoorwaarden opgesteld. Een daarvan is dat een financiële incentive
alleen wordt overwogen ten behoeve van verlof dat wordt opgenomen om redenen
van zorg en educatie. Met deze verlofdoelen wordt bijgedragen aan kabinetsdoelstellingen
op het terrein van werkgelegenheid en emancipatie. Het kabinet is van mening
dat de inzet van uitkeringsgelden uitsluitend te rechtvaardigen valt indien
de verlofdoelen maatschappelijk relevante doelstellingen dienen zoals scholing
en zorg.In de notitie aan de Stichting van de Arbeid wordt opgemerkt dat het mogelijk
moet zijn dat loopbaanonderbreking meerdere malen kan worden genoten. Een
werknemer kan immers in verschillende fasen van zijn of haar leven behoefte
hebben aan een langere periode vrij-af voor zorg of scholing.In de notitie over loopbaanonderbreking is aangegeven dat het om verlof
zal moeten gaan dat ten minste 2 maanden en ten hoogste 6 maanden duurt. Het
minimum van 2 maanden is ingegeven door de notitie dat iedere verlofganger,
indien hij in aanmerking wil komen voor een verlofvergoeding, vervangen zal
moeten worden door een uitkeringsgerechtigde werkloze. Een periode korter
dan 2 maanden is practisch onverenigbaar met dit vervangingsmodel.Voor kort verlof van een of enkele dagen bestaat reeds de mogelijkheid
om een beroep te doen op wettelijke en in CAO's vastgelegde bepalingen inzake
calamiteitenverlof.Vraag: Rosenmöller (GroenLinks):Wanneer komt de Wet op de Loopbaanonderbreking?Bakker(D66):Waar blijft de uitwerking van de notitie "Om de kwaliteit van arbeid en
zorg"?Ik ben in afwachting van het advies van de Stichting van de Arbeid. In
mei jl. heb ik de Stichting gevraagd om het kabinet te adviseren
over een aantal onderdelen uit de nota "Om de kwaliteit van de Arbeid en Zorg.
Investeren in verlof". De verlofaspecten waar de heren Bakker en Rosenmöller
op doelen maken daarvan deel uit. Men heeft mij verzekerd dat er binnen de
Stichting op dit moment uitermate intensief overleg wordt gevoerd. Ik wil
dat proefproces nog even afwachten en hoop binnenkort uitsluitsel te krijgen.
Vervolgens zal ik, mede gelet op de opvattingen van de Stichting, haast maken
met het uitwerken van een concreet voorstel.Vraag: Van der Stoel (VVD):Inkomensverschillen tussen mannen en vrouwen. Wil het kabinet een oordeel
geven over de mogelijkheid dat klachten kunnen worden ingediend bij de Commissie
gelijke behandeling (CGB), de CGB vervolgens de gegevens bij de werkgever
moet kunnen natrekken, de CGB een bindende uitspraak moet kunnen doen, waarna
indien de werkgever de uitspraak niet deelt, de weg naar de rechter open staat.Inkomensverschillen tussen mannen en vrouwen blijkt een hardnekkig fenomeen,
overigens niet alleen in Nederland maar ook elders. De Europese Commissie
heeft in 1996 een gedragscode uitgebracht die concrete adviezen bevat voor
de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor arbeid van gelijk
werk.Een deel van het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen is verklaarbaar,
voor een deel zal daar naar gezocht moeten worden. Recent heeft het ministerie
van SZW een brochure uitgebracht waarin is aangegeven hoe binnen een bedrijf
(bijvoorbeeld de ondernemingsraad samen met de werkgever) de beloning van
mannen en vrouwen kan worden onderzocht. (Gelijke beloning m/v; op de agenda
van de ondernemingsraad). Mocht dat onderzoek leiden tot de vraag of bepaalde
beloningsverschillen wettelijk zijn toegestaan dan kan de Commissie gelijke
behandeling (CGB) om een oordeel worden gevraagd. Dat oordeel kan worden gevraagd
door een werknemer die meent ongelijk beloond te worden, maar ook door (cao-partijen)
die willen weten of in het beloningssysteem bepaalde beloningsverschillen
wettelijk zijn toegestaan.De procedure die mevrouw Van de Stoel beschrijft om tot een oplossing
van ongerechtvaardigde beloningsverschillen te komen komt in grote lijnen
overeen met de procedure die mogelijk is op grond van de wetgeving gelijke
behandeling van mannen en vrouwen bij de arbeid en de wet verbod op onderscheid
naar arbeidsduur. In die wetgeving is een rol toegekend aan de Commissie gelijke
behandeling, de taken en bevoegdheden van deze Commissie zijn omschreven in
de Algemene wet gelijke behandeling.Ingeval van een vermoeden van discriminatie in de beloning (naar geslacht
of naar arbeidsduur) kan de werknemer de CGB om een oordeel vragen. De CGB
heeft de bij haar taak behorende bevoegdheden. Zo zijn partijen, waaronder
de werkgever, wettelijk verplicht de CGB de informatie te geven waar zij om
vraagt, en kan de CGB zich bij haar onderzoek laten bijstaan door ambtenaren,
bijvoorbeeld door de functiewaarderingsdeskundigen van de Arbeidsinspectie.Het oordeel dat de CGB uitspreekt is niet bindend. Niettemin wijst de
praktijk uit dat aan het oordeel grote waarde wordt gehecht, het artikel in
Opzij waar mevrouw Van der Stoel in haar vraag naar verwijst, meldt dat volgens
de CGB het merendeel van de oordelen uitloopt op een schikking tussen werkgever
en werknemer.Anders dan de vraagsteller suggereert is een werknemer niet verplicht
om eerst de CGB om een oordeel te vragen alvorens eventueel de kwestie aan
de rechter voor te leggen. Het staat partijen vrij om de rechter direkt om
een oordeel te vragen. Het (internationaal vastgelegde) recht van burgers
op toegang tot de onafhankelijke rechter is derhalve gewaarborgd. Bij de behandeling
van de Algemene wet gelijke behandeling in de Tweede Kamer is daarop ingegaan.Vraag: Bakker (D66):Alom op te tekenen klacht is dat de rechtspositie bij de overheid nog
zo rigide is. Vandaar wachtgeldproblemen bij Onderwijs, overheidsloket om
vier uur dicht, dure gouden handdrukken en een politie die bij voorkeur niet
werkt in de nacht.Vraag aan de minister om samen met minister Dijkstal inventarisatie te
gaan maken, zodat we weten waar we het over hebben en of het hier en daar
niet wat flexibeler kan.De heer Bakker verwijst in zijn betoog naar de marktsector. Daar is, zegt
hij, sprake van belangrijke innovaties, bijvoorbeeld meer flexibiliteit in
werktijden en pensionering. Ik signaleer dat ook bij de overheid ontwikkelingen
gaande zijn. Zo komt per 1 april a.s. de VUT-regeling bij de overheid te vervallen
en komt in plaats daarvan een regeling voor flexibele pensionering. Dit geldt
voor de gehele overheid.Het bepalen van openingstijden, inzet van personeel e.d. zijn allereerst
zaken van bedrijfsvoering, waarvoor de verantwoordelijkheid ligt bij de betreffende
overheidsinstanties. De regeling van arbeidsvoorwaarden heeft daarmee te maken.Daarom is het een goede zaak dat de verantwoordelijkheid voor de arbeidsvoorwaarden
bij de overheid gedecentraliseerd is. De verantwoordelijkheid voor bedrijfsvoering
en arbeidsvoorwaarden ligt daarmee in een en dezelfde hand. De betreffende
overheidsinstantie is daarop aan te spreken (hetzij de betrokken minister
(onderwijs, politie, defensie) hetzij andere overheden (provincies, gemeenten).Vraag: Van Middelkoop (GPV):Hoe is in het najaarsoverleg gesproken over de positie van oudere werknemers
op de arbeidsmarkt?Zoals ik in mijn brief van 4 december jl. heb aangegeven, heeft het kabinet
in het najaarsoverleg aandacht gevraagd voor de toenemende vergrijzing. Met
sociale partners is overeengekomen in 1997 de verschillende aspecten van het
ouderenbeleid in relatie tot de arbeidsmarkt in hun onderlinge samenhang te
bespreken.Vraag: Meijer (Groep-Nijpels):Gevraagd wordt om bij de voorlichting over de bijzondere bijstand extra
aandacht te schenken aan 65-plussers: Is de minister bereid te bevorderen
dat gemeenten ouderen actief en individueel benaderen met voorlichting over
de bijzondere bijstand?Naar aanleiding van de Armoedenota heeft de werkgroep van gemeentelijke
voorlichters onder leiding van SZW een voorlichtingstraining
ontwikkeld dat zich leent voor een doelgerichte aanpak.Dit stramien is mede in overleg met de ouderenbonden ontwikkeld.Het inschakelen van intermediairs zoals ondermeer de ouderenbond wordt
daarin aanbevolen.Dit voorlichtingsstramien wordt in regionale bijeenkomsten uitgedragen.
Daarnaast hebben de ouderenbonden mij onlangs een plan voorgelegd voor een
meer actieve benadering van ouderen ten behoeve van het gebruik van bijzondere
bijstand en WVG. Ik ben voornemens dit plan te ondersteunen.Vraag: De Jong (CDA):Verzoekt versoepeling sollicitatieplicht voor alleenstaande vrouwen met
kinderen ook als de kinderen de leeftijd van 5 jaar hebben overschreden.Tijdens het debat over het Armoedebeleid van 20 november jl. heb ik met
betrekking tot de sollicitatieplicht van alleenstaande ouders met kinderen
van 5 jaar en ouder uiteengezet dat – in afwijking van hetgeen generiek
is bepaald voor alleenstaande ouders met kinderen tot 5 jaar – steeds
de vraag gesteld moet worden of de betrokken ouder ook daadwerkelijk beschikbaar
is voor werk. Dit uitgangspunt – het beginsel van de sollicitatieplicht –
is van groot belang, omdat ook bij alleenstaande ouders bezien moet worden
of er mogelijkheden zijn om arbeid te aanvaarden en zo mogelijk voorkomen
moet worden dat deze groep op voorhand langdurig buiten de arbeidsmarkt wordt
geplaatst. De beoordeling van de vraag of een sollicitatieplicht gelet op
de thuissituatie kan worden opgelegd moet nadrukkelijk geschieden onder de
randvoorwaarde dat arbeid en zorg op een fatsoenlijke wijze met elkaar te
combineren zijn, waarbij gemeenten ondersteuning kunnen bieden door bijvoorbeeld
het aanbieden van kinderopvang. Gemeenten zullen ten aanzien van deze groep
steeds per individueel geval moeten beoordelen wat redelijk is. Indien de
uitkomst van de beoordeling zal zijn dat geen combinatie tussen zorgtaken
en arbeid mogelijk is, kan een tijdelijke ontheffing van de sollicitatieplicht
worden verleend.Gelet op de mogelijkheden die gemeenten op grond van de wet hebben om
tot individueel maatwerk te komen, acht ik een verdere versoepeling van het
wettelijke regime thans niet nodig.Vraag: De Jong (CDA):De heer de Jong geeft in zijn bijdrage aan dat gemeenten in staat gesteld
moeten worden juist voor de D-categorie voortrajecten op te zetten, opdat
deze categorie weer arbeidsmarkt-relevant wordt. Dit soort projecten komen
vaak voor uit vrijwilligersinitiatieven. Voor deze projecten moeten uitkeringsgelden
ingezet worden, door mensen met behoud van uitkering te laten meewerken en
zo weer arbeidsritme op te doen.Binnen de kaders van de Abw mag de gemeente bijstandsgerechtigde toestaan
om met behoud van uitkering onbeloonde activiteiten te verrichten. Zolang
voldaan wordt aan de verplichtingen die de Abw aan het ontvangen van een uitkering
verbindt en deelname aan deze activiteiten niet belemmerend is voor de bevordering
van de zelfstandige bestaansvoorziening is daar niets op tegen.Daarnaast is in de Abw een experimenteerartikel (sociale activering) opgenomen.
Dit artikel geeft gemeenten die daar toestemming voor hebben gekregen de mogelijkheid
om structurele projecten op te zetten waarbinnen bijstandsgerechtigde uit
de D-categorie met behoud van uitkering maatschappelijk nuttige activiteiten
verrichten.Gemeenten die een bijstandsexperiment hebben aangevraagd kunnen afwijken
van een aantal bepalingen in de bijstandswet. Zo kunnen zij bijvoorbeeld,
indien het experiment daar in voorziet, deelnemers aan vrijwilligersprojecten
(tijdelijk) vrijstellen van de sollicitatieverplichtingen en een premie verstrekken
die niet op de uitkering gekort hoeft te worden. Met de Wiw wordt gemeenten
de mogelijkheid geboden om een breed scala van instrumenten in te zetten om
mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe te leiden naar arbeid.
Deze instrumenten reiken van het bieden van werkervaringsplaatsen en detacheringsplaatsen
tot het aanbieden van scholing en activiteiten gericht op sociale activering.
Voortrajecten kunnen ook binnen het kader van deze wet passen. Op grond van
de voorgenomen wet stellen gemeente bij verordening regels vast waaraan moet
worden voldaan t.a.v. subsidieverstrekking aan of ten behoeve van personen.Vraag: Van Middelkoop (GPV):Wat vindt de minister van de suggestie van de VNG om de inspanningsverplichting
van 380 mln te schrappen nu door het dalend beroep op de bijstand de feitelijke
uitgaven reeds 1 miljard lager liggen dan begroot (Van Middelkoop, GPV).In het bijstandsakkoord met de VNG is neergelegd dat de vereenvoudigde
normensystematiek van de bijstand tot een daling van het onterecht beroep
op bijstand (bijstandsakkoord: "ruis in de bijstand") moet leiden. Hierdoor
kan een besparing oplopend tot 380 mln. worden bereikt.Ik ben op dit moment in overleg met de VNG over de inspanningsverplichting
van 380 mln. en de wijze waarop de effecten van de nieuwe normensystematiek
op de bijstanduitgaven kunnen worden gevolgd. Zodra hierover meer duidelijkheid
is zal ik de Tweede Kamer informeren.Vraag: Van Dijke (RPF):Hoe reëel is het bedrag van f 150 mln dat de gemeenten volgens de
VNG tekort komen voor een adequate invoering van de VNG? Wat vindt de minister
van de suggestie om de dalende uitgaven aan bijstand deels in te zetten om
dit gat te dichten? (Van Dijke, RPF)In het bestuurlijk overleg met de VNG is afgesproken dat een contra-expertise
zal worden verricht naar de bevinding van de VNG dat de invoeringskosten 150
mln meer bedragen dan de aan gemeente toegekende 50 mln. De resultaten van
de contra-expertise zijn in januari bekend. Op grond van deze resultaten zal
het kabinet – na bestuurlijk overleg met de VNG – een besluit
nemen of, en zo ja, tot welk bedrag, extra geld ter beschikking zal worden
gesteld aan gemeenten.De vraag welk bedrag aan de gemeenten ter beschikking moet worden gesteld
voor uitvoeringskosten moet worden beantwoord aan de hand van een zo goed
mogelijk inzicht in de kosten die gemeenten daarvoor redelijkerwijs nodig
 hebben. Daarvoor dient onder meer genoemde contra-expertise.De kosten benodigd voor enerzijds de uitvoering van de wet door de gemeenten
en anderzijds de financiering van de uitkeringslasten zijn op zichzelf geheel
verschillende kosten. Koppeling van beide soorten kosten ligt niet voor de
hand.Vraag: Meijer (groep Nijpels):Vraagt of de minister bereid is om langdurig werkloze vrijwilligers te
ontheffen van de sollicitatieverplichting.Onder bepaalde omstandigheden kunnen langdurig werklozen die vrijwilligerswerk
verrichten vrijgesteld worden van de sollicitatieverplichting. Op grond van
artikel 107 kunnen bijstandsgerechtigden op grond van sociale en medische
redenen van de sollicitatieverplichting vrijgesteld worden.Daarnaast is in de nAbw een experimentartikel opgenomen. Dit artikel geeft
gemeenten de mogelijkheid om langdurig werklozen die ver van de arbeidsmarkt
afstaan en die vrijwilligerswerk of anderszins maatschappelijk nuttige activiteiten
verrichten bij wijze van experiment vrij te stellen van de sollicitatieverplichtingen.
Het moet dan wel gaan om personen voor wie de andere arbeidsmarktinstrumenten
geen mogelijkheid bieden om uit te stromen naar een betaalde baan.Bedoeling van dit experiment is te onderzoeken of onder andere ontheffing
van de sollicitatieverplichting bijdraagt tot een meer activerende bijstandswet.Ontheffing van de sollicitatieverplichting van langdurig werkloze vrijwilligers
in algemene zin niet voor de hand omdat daarmee spanning zou ontstaan met
het algemene uitstroom- en activeringsbeleid. Langdurige werkloosheid houdt
niet automatisch in dat men niet in staat zou zijn om uit te stromen naar
betaald werk.Vraag: De Jong (CDA), Meijer (Groep Nijpels):Bij veel gemeenten blijft geld voor de bijzondere bijstand ongebruikt.
Er zijn ook gemeenten die grote bedragen uit de begroting bijleggen voor de
bijzondere bijstand. Wat is de minister van plan?De Tweede Kamer heeft op 28 november jl. het wetsvoorstel tot wijziging
van de Abw in verband met bestrijding van armoede aanvaard.Op grond van dit wetsvoorstel krijgen gemeenten meer beleidsruimte om
bijzondere bijstand te verstrekken in de vorm van:– de bevoegdheid om bijzondere bijstand categoriaal te verstrekken;– meer ruimte om bijzondere bijstand te verstrekken voor kosten
die niet door een voorliggende voorziening worden vergoed.Ik verwacht dat van dit wetsvoorstel een impuls zal uitgaan op de verlening
van bijzondere bijstand. Immers, hoewel er een aantal gemeenten is dat meer
geld aan bijzondere bijstand uitgeeft, is er over het geheel van de bijzondere-bijstandsuitgaven
nog altijd sprake van een onderuitputting.De ontwikkelingen in het gemeentelijk beleid zullen nauwlettend worden
gevolgd door middel van een monitor bijzondere bijstand die momenteel in overleg
met de VNG wordt ontwikkeld. Bij de ontwikkeling van deze monitor moet echter
nog een aantal lastige vragen worden opgelost omdat bijzondere bijstandsgelden
niet zijn geoormerkt. Op basis daarvan zal worden bezien of het nodig is aanvullende
voorzieningen te treffen voor gemeenten die meer uitgeven aan bijzondere bijstand.De uitkomsten van de bijzondere bijstandsmonitor zullen worden besproken
in het reguliere overleg met de VNG.Vraag: De Jong (CDA):Voorgesteld wordt om te onderzoeken in hoeverre in wijken in de grote
steden zich een "ondergrondse" economie bevindt, die soepel functioneert en
wellicht "boven water" kan worden gebracht. Is het mogelijk in de volgende
(armoede)- rapportage aan dit aspect aandacht te besteden?In het kader van het Grote stedenbeleid zijn door de grote steden actieplannen
"economie en werk" ontwikkeld voor wijken waar zich een cumulatie van problemen
voordoet. Deze plannen richten zich mede op vormen van "ondergrondse" economieën
noemt. Doel is onder meer de economische bedrijvigheid in het midden- en kleinbedrijf
te stimuleren.Verder heeft de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken op 4 december
toegezegd om in elk van de 4 grote steden een zogenoemde "kansenzone" te starten.
Doel van deze «kansenzones» is om door een soepel gebruik van
regelgeving de bedrijvigheid in de kansarme wijken te stimuleren.In de komende jaarrapporten in het kader van de armoedemonitor zal mede
aandacht worden besteed aan de in de vraag bedoelde dimensie van het armoede-
en participatievraagstuk.Vraag: Van Middelkoop (GPV):Waarom geeft de Minister niet echt thuis als collega Van Dijke en ik hem
vragen alles aan te grijpen, dus ook particuliere initiatieven, om schuldhulpverlening
meer te stimuleren?Vraag: Van Dijke (RPF):Verzoek om een reactie op de suggestie om tot kwaliteitswaarborging van
private, non profit organisaties te komen en een reactie op de stellingname
dat mensen vrij zouden moeten zijn in de keuze van de organisatie bij de sanering
van de schuld en het eventueel budgetbeheer.Ik heb in overleg met de in deze eerstverantwoordelijke portefeuillehouder
(de staatssecretaris van Economische Zaken) serieus bezien welke feiten en
mogelijkheden zich op dit punt aandienen.In het kader van het armoedebeleid heeft het kabinet diverse stappen gezet,
om de schuldhulpverlening te stimuleren. Dit betreft o.m. experimenten met
diverse organisatievormen van schuldhulpverlening. Door een beleid gericht
op het voorkomen van schulden, en door middel van een vroegtijdige integrale
schuldhulpverlening, kan effectiever hulp worden geboden. Zie kabinetsreactie
op het advies van de commissie Schuldenproblematiek (nov. '94) en de Armoedenota.Volgens de Economische Controledienst is onder het mom van sociale schuldhulpverlening
een aanmerkelijk aantal malafide instellingen en beunhazen werkzaam. Er blijken
bedrijven te zijn, die het met de wet niet zo nauw nemen en waar sprake is
van misstanden, ten koste van de cliënt die toch al in een kwestbare
financiële positie verkeert.Het blijkt dat de (enkele) particuliere bedrijven die wel op een goede
en zorgvuldige wijze schuldbemiddeling verrichten, veelal bedrijven zijn die
een contract hebben gesloten met een gemeente, waarbij de
gemeente een bijdrage geeft voor de schuldbemiddeling. Deze bedrijven voldoen
ook aan de Wet op het Consumentenkrediet (WCK), omdat zij geen bedrag in rekening
brengen bij de klant voor de kosten van de schuldbemiddeling.Het is overigens in het algemeen nog de vraag of particuliere bedrijven
beter in staat zijn schuldenproblemen op te lossen dan overheidsinstellingen.
Uit cijfers van de NVVK blijkt dat onvoldoende aflossingscapaciteit een belangrijke
reden is dat minder mensen met een schuldregeling kunnen worden geholpen.
Aangezien de particuliere schuldhulpverlening veelal kosten in rekening brengt,
is de afloscapaciteit in die situatie nog kleiner. Gezien de extra mogelijkheden
die het wetsvoorstel Schuldsanering natuurlijke personen biedt ten opzichte
van "minnelijke" saneringen, staat de invoering van dit wetsvoorstel voorop.
Voor wat betreft de kwaliteitswaarborging: de beste waarborg is er in gelegen
als particuliere bedrijven opereren in opdracht van gemeenten. Het afsluiten
van een contract tussen een gemeente en een particulier bedrijf, kan geacht
worden voldoende garanties te bieden voor de kwaliteiten van private ondernemingen.
De lokale politiek is dan immers rechtstreeks aanspreekbaar op de in de schuldhulp
geleverde prestaties.Voor wat betreft de keuze van de schuldhulpverleningsorganisatie zijn
in een gemeente diverse organisaties aanwezig die schuldhulp verlenen (kredietbanken,
gsd, maatschappelijk werk). Afhankelijk van de in een gemeente tussen deze
organisaties gemaakte werkafspraken, kan een schuldenaar een vrije keuze maken
tussen deze organisaties. Ook hier geldt dat kwaliteitsborging voorop dient
te staan, juist vanwege de kwetsbaarheid van de groep.Vraag: Van der Stoel (VVD):1. Gaarne het oordeel van de minister over het plan van Nederweert om
minima van boven de 51 jaar met een huisdier gratis naar de dierenarts te
laten gaan.2. Gevraagd wordt om onder zekere voorwaarden aanschaf van werkmateriaal
te vergoeden teneinde uitstroom uit de bijzondere bijstand te vergoeden.Ad.1.In de Armoedenota is aangekondigd dat gemeenten meer beleidsruimte zullen
krijgen voor inkomensondersteuning.De wijziging van de Abw waarin de bevoegdheid van gemeenten om bijzondere
bijstand categoriaal te verstrekken wordt geregeld is op 28 november jl. door
een meerderheid van de Tweede Kamer aanvaard.In een circulaire van 6 juni 1996 is aangegeven onder welke randvoorwaarden
gemeenten tegemoetkomingen kunnen verstrekken aan groepen burgers die met
specifieke kosten worden geconfronteerd.Zolang gemeenten binnen de randvoorwaarden blijven die in het wetsvoorstel
en in de circulaire worden gesteld, is er geen reden tot ongerustheid dat
het inkomensbeleid wordt doorkruist. Het rijkstoezicht beperkt zich tot de
beoordeling of categoriale vormen van gemeentelijk inkomensondersteuningsbeleid
voldoen aan de in de circulaire genoemde randvoorwaarden en strekt zich niet
uit over de nadere invulling door gemeenten.Ad.2.Sociale diensten beschikken over diverse instrumenten om de uitstroom
uit de bijstand te bevorderen.Eén van de instrumenten in de financiële sfeer is het gemeentelijk
incentive-beleid. Gemeenten kunnen bij uitstroom uit de bijstand een premie
toekennen van maximaal f 3300 op jaarbasis.Voor zover uit hoofde van andere regelingen (onder andere de werkgever,
fiscale maatregelen) geen vergoeding plaatsvindt voor werkmateriaal (bijvoorbeeld
dienstkleding) staat het gemeenten vrij om daarvoor bijzondere bijstand te
verstrekken.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Heeft de minister bemoeienis met de oprichting van de Stichting "De Bundeling"?
Wie benoemt het bestuur?Ik heb de projectgroep Vernieuwing emancipatie-ondersteuningsstructuur
gevraagd nog een maand in functie te blijven en mij te adviseren over een
stappenplan dat moet leiden tot de oprichting van een nieuwe organisatie per
1-1-1998.Zonder in detail te kunnen treden kan ik U melden dat de Stichting een
zelfstandige stichting zal zijn met een vergelijkbare status als de huidige
stichtingen. In elke fase van het oprichtingsproces (de fases zijn: opstellen
beleidsprogramma, opstellen organisatie- en personeelsplan, en implementatie)
zal er periodiek op hoofdlijnen terugkoppeling naar mij plaatsvinden.De Stichting zal worden opgericht door het Bestuur van de Stichting in
oprichting. Dit bestuur wordt op basis van een inhoudelijk profiel aangezocht.
Daarover zal in het stappenplan een procedure worden afgesproken.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Wordt er gewerkt met een werkplan waarop subsidie verstrekt wordt?Wordt per taak subsidie verstrekt of wordt er een totaal-budget aan subsidie
verstrekt?Is de omvang van de subsidie nu al bekend?Wordt het gehele budget van de ER naar De Bundeling overgebracht?Is al bekend wat de omvang van de aanvullende middelen ter dekking van
de implementatiekosten voor 1997 zullen zijn en is de Minister bereid die
middelen te verstrekken?De Stichting zal een beleidsprogramma opstellen en conform de huidige
subsidievoorwaarden zal er jaarlijks een werkprogramma aan mij worden voorgelegd.
De voorlopige budgetruimte zal ik binnenkort vaststellen. Uitgangspunt daarbij
zijn de huidige budgetten van de betrokken organisaties en het geleidelijk
vrijkomende budget van de Emancipatieraad.Omdat de huidige organisaties klein van omvang zijn, is dit proces een
relatief zeer zware belasting voor deze organisaties. Zij zullen soms extra
capaciteit moeten inhuren om naast het reguliere werk volwaardig aan de opbouw
van de nieuwe organisatie te kunnen meewerken. Ik zal de organisaties vragen
voor deze implementatiekosten een begroting in te dienen. Vervolgens zal ik
bezien of er mogelijkheden zijn deze kosten te financieren.Vraag: Van der Stoel (VVD):Merkt op de "de Bundeling" geen doel op zich moet worden, maar faciliterend
zal moeten zijn.De Bundeling zal een faciliterend karakter krijgen. Deze output-gerichte
organisatie zal zich moeten waarmaken in de komende jaren. Enerzijds
zal ze het brede emancipatieveld moeten faciliteren/ondersteunen, anderzijds
zal ze door middel van haar expertise haar meerwaarde ook moeten bewijzen
richting overheid, bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties.
Deskundigheidsbevordering zou daarbij naar mijn mening een belangrijke activiteit
in de komende jaren kunnen worden. In 1997 zal in drie fasen een beleidsprogramma,
een organisatieplan en een personeelsplan worden opgesteld en geïmplementeerd
door de nieuwe organisatie. Ik zal erop toezien dat conform het aan mij uitgebrachte
advies de ondersteunende en expertise taak beide tot hun recht komen.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Heeft er een evaluatie plaatsgevonden van de Provinciale en Stedelijke
Emancipatiebureau's?De Provinciale en Stedelijke Emancipatiebureau's zijn niet geëvalueerd.
Overigens ben ik van mening dat deze lokale expertise bureaus een belangrijke
rol vervullen bij de ondersteuning van het decentraal uitgevoerde beleid,
bijvoorbeeld op het terrein van "arbeid, zorg en inkomen".De bureaus maakten ook deel uit van de klankbordgroep EOS. Daarmee heb
ik al tot uitdrukking gebracht dat ik grote waarde hecht aan deze bureaus
ook bij de verdere vormgeving van de emancipatie-ondersteuningsstructuur.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Heeft de Minister de indruk dat deze koepels dan wel via DCE ofwel andere
departementen de komende jaren gesubsidieerd zullen worden?De koepelorganisaties blijven in principe de verantwoordelijkheid van
de betrokken departementen. Die zijn dan ook verantwoordelijk voor de financiering
van deze organisaties. Via mijn budget subsidieer ik momenteel één
koepelorganisatie: de Vrouwen Alliantie. Ik ben voornemens de subsidierelatie
met hen voort te zetten. TIYE ontvangt momenteel geen subsidie. Het Vrouwenberaad
Ontwikkelingssamenwerking ontvangt nog enkele jaren subsidie van collega Pronk.
De NVR ontvangt subsidie van VWS. Deze zomer zal ik een nota naar de Kamer
sturen waarin ik de nota Emancipatieondersteuningsbeleid (Tweede Kamer, vergaderjaar
1989–1990, 21 361, nr. 1) actualiseer en nader uiteen zal zetten
welke organisaties er door mijn departement gefinancierd zullen worden en
wat overigens de subsidiecretaria voor activiteiten zijn.Vraag: Bakker (D66):Welke activiteiten zijn er uitgevoerd van het Werkprogramma zoals opgenomen
in Emancipatie in Uitvoering?In 1996 zijn alle activiteiten voor zover ze de verantwoordelijkheid van
mijn Ministerie betreffen in uitvoering genomen.De nota Emancipatie in Uitvoering legt sterk de nadruk op nieuwe instrumenten
die moeten bijdragen aan een verbreding van het draagvlak voor het emancipatiebeleid.
De grote steun vanuit het bedrijfsleven voor de campagne Opportunity in Bedrijf
is een goed voorbeeld voor deze verbreding. Daarnaast zijn een groot aantal
maatschappelijke organisaties betrokken bij de uitvoering van het beleid,
zoals de VNG (b.v. Jaarboek, project bestrijding feminisering van de armoede),
vrouwenorganisaties (b.v. Internet), vakbeweging (b.v. Opportunity in Bedrijf)
en bedrijven (b.v. strategische werkconferentie).Verder zijn de voorbereidingen in gang gezet voor het Nederlands voorzitterschap.
Op 10 december a.s. wordt voor het eerst een directeurenoverleg georganiseerd
van de directeuren emancipatiezaken van de lidstaten.MonitoringEr is een aanvang gemaakt met het opzetten van een systematische monitoring.
In de loop van 1997 zal ik een monitor op het terrein van "arbeid, zorg en
inkomen" vaststellen. Onderwerpen die aan de orde zullen komen zijn bijvoorbeeld
arbeidsparticipatie, economische zelfstandigheid, kinderopvang, armoede, het
gebruik van verloven. "Gender en etniciteit" vormt een belangrijk aandachtspunt.JaarboekHet eerste Jaarboek verschijnt april 1997.Emancipatie Effect RapportageDe Kamer heeft ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling over dit
onderwerp een notitie van mij ontvangen, waarin ik aangeef wat de stand van
zaken is met betrekking tot de ontwikkeling van dit instrument bij verschillende
departementen.Extra middelen kinderopvangNajaar 1995 heb ik extra middelen beschikbaar gesteld voor kinderopvang
in het kader van de Armoedenota.Commissie DagindelingDeze Commissie is geïnstalleerd.Strategische werkconferentiesEr zijn twee conferenties voorzien met vertegenwoordigers van bedrijfsleven
en vakbeweging. De eerste bijeenkomst vindt plaats op 12-12-1996; de tweede
in juni 1997.Nationaal ZorgdebatHiervoor ligt het voortouw bij het Ministerie van VWS.Vervolg voorstellen Commissie Toekomstscenario's Herverdeling
Onbetaalde ArbeidInmiddels heb ik de door mij gevraagde adviezen over de voorstellen ontvangen
van o.a. de Emancipatieraad en de SER.In "Werken aan Zekerheid" heb ik aangekondigd in 1997 een nota "Zorg voor
economische zelfstandigheid" te presenteren. In die nota zal ik onder andere
ingaan op de voorstellen van de Commissie en de aan mij uitgebrachte adviezen.
Deze nota is nu in voorbereiding.Opportunity 2000Onder de naam Opportunity in Bedrijf is de campagne van de gelijknamige
organisatie – die inmiddels is opgericht – in november van start
gegaan. Bij de Stichting Opportunity in Bedrijf zijn inmiddels meer dan 50
bedrijven en organisaties aangesloten. Ook enkele departementen zijn bij Opportunity
aangesloten.Financiering leerstoelIk participeer in de financiering van deze leerstoel.ToplinkToplink is een publiciteitscampagne aan het voorbereiden, gevolgd door
een symposium in het voorjaar van 1997.Vervolgbeleid participatie in politiek en openbaar bestuurVerantwoordelijk minister Dijkstal heeft aan Uw kamer een nota gepresenteerd
over zijn voornemens. Een gezamenlijke conferentie van de ministeries van
BiZa en SZW op 8-3-1997 is in voorbereiding.InternetEind oktober heeft een door EZ en SZW georganiseerd internet-seminar plaats
gevonden. In juni 1997 wordt een conferentie georganiseerd.Seksueel geweldEen vervolg plan van aanpak over de bestrijding van seksueel geweld wordt
momenteel voorbereid met ondersteuning van Transact.Tijdens het Europees voorzitterschap staat het onderwerp "vrouwenhandel"
centraal op een Ministers-conferentie in april 1997 van de ministers van Justitie
en Emancipatiezaken.Allochtone vrouwenHet project is in voorbereiding. De positie van zwarte, migranten en vluchtelingenvrouwen
wordt intussen al zoveel mogelijk meegenomen in de overige projecten.Bestrijding feminisering van de armoedeMet de VNG is in mei jl. een start gemaakt met dit project. De eerste
fase van het project wordt begin 1997 afgerond met de vaststelling van een
aantal voorbeeldprojecten voor gemeentelijke toeleidingstrajecten. De voorbeeldprojecten
worden ontwikkeld door het Landelijk Bureau Vrouwenvakscholen in samenwerking
met het Instituut Vrouw & Arbeid.Internationaal Verdrag tegen Discriminatie van VrouwenMomenteel wordt de laatste hand gelegd aan de rapportage door de Commissie
Groenman.De Rijks Universiteit Utrecht heeft opdracht gekregen om een analyse te
maken van de sociaal-economische aspecten van het emancipatiebeleid naar aanleiding
van het commentaar op de eerste CEDAW-rapportage (TK 1993–1994, 18 950
(R1281), nr. 14). Deze studie zal worden verwerkt in de komende CEDAW-rapportage.
Voorjaar 1997 vindt rapportage aan het Comité voor de Uitbanning van
Discriminatie van Vrouwen (CEDAW) plaats.EmancipatieondersteuningsstructuurU heeft bij de begroting mijn voorstellen ontvangen met betrekking tot
de emancipatieondersteuningsstructuur.Interdepartementale coördinatie emancipatiebeleidU heeft medio 1996 van mij de rapportage van de Interdepartementale Coördinatiecommissie
Emancipatiebeleid ontvangen.Met de secretarissen-generaal zijn afspraken gemaakt om tweejaarlijks
een SG-werkplan op te stellen. Voorjaar 1997 wordt U nader geïnformeerd
over de voortgang.Vraag: Van der Stoel (VVD):Vraagt zich af hoe de aanbevelingen uit de drie rapporten van de speerpunten
en in het bijzonder van de projectgroep beeldvorming in de Beleidsbrief zijn
verwerkt en betreurt het dat er weer nieuwe speerpunten zijn geformuleerd.Ik meen dat de Beleidsbrief in zeer veel opzichten voort bouwt op de aanbevelingen
van de drie projectgroepen, zowel inhoudelijk als instrumenteel. De rapporten
van de drie projectgroepen heb ik u dit voorjaar doen toekomen.Er is dan ook geen sprake van nieuwe speerpunten. Ik spreek liever over
verbindende thema's. De keuze voor het thema "opsporen en wegnemen van het
ongezien onderscheid naar sekse" is zo'n verbindend thema. De projectgroep
Beeldvorming heeft een twintigtal aanbevelingen gedaan. Een groot deel van
die aanbevelingen heb ik overgenomen en zijn in uitvoering. De projectgroep
vraagt "commitment aan de top van de departementen". Via het SG-werkplan en
Emancipatie Effect Rapportage (EER) voer ik die aanbeveling uit. De EER krijgt
veel nadruk in het advies van de projectgroep. Over de EER heeft U van mij
nadere voorstellen ontvangen.Een vervolg op het werk van het Bureau Beeldvorming m/v is in voorbereiding.
In Europese verband wordt onze ervaring met de EER uitgedragen. De keuze voor
"diversiteit" in deze Beleidsbrief is mede gebaseerd op de voorstellen van
deze projectgroep. In het recent gestarte zmv-project zal concreet invulling
gegeven moeten worden aan de aanbevelingen van de projectgroep Beeldvorming.
Te zijner tijd zal ik u nader berichten over de voortgang.Met de campagne Opportunity in Bedrijf en monitoring van beleid heb ik
de belangrijkste aanbevelingen van de projectgroep Vrouwen in maatschappelijke
besluitvorming overgenomen.Het in het kader van het speerpunt Herverdeling Onbetaalde Arbeid uitgewerkte
"combinatie-scenario" heb ik aan een groot aantal instanties ter advisering
voorgelegd gezien het verreikende karakter van de gedane voorstellen. Voorjaar
1997 zult u van mij een nota ontvangen waarin ik nadere voorstellen doe rekening
houdend met de uitgebrachte adviezen. Een groot deel van de aanbevelingen
wordt nu reeds omgezet in beleid, maar leiden niet onmiddellijk tot tastbare
resultaten. Zo voer ik momenteel overleg met het CBS en het CPB over de opzet
van hun rekenmodellen en statistisch onderzoek. Deze week heeft de eerste
strategische werkconferentie plaats gevonden.Vraag: Bakker (D66):In vervolg op het arrest Barber inzake gelijke behandeling van mannen
en vrouwen op pensioenterrein is destijds een discriminatiemeldpunt ingesteld
dat ook nu nog in een behoefte voorziet. Zijn er nog mogelijkheden om deze
faciliteit in de toekomst opnieuw mogelijk te maken c.q. te behouden?Het door de vragensteller genoemde meldpunt was een initiatief van het
Instituut Vrouw & Arbeid in het kader van het project Vrouw en Pensioen.
Dit project is inmiddels afgerond. Genoemd meldpunt heeft inderdaad in een
behoefte voorzien. In het reguliere overleg dat tussen het Instituut Vrouw
& Arbeid en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Directie
Coördinatie Emancipatiebeleid) plaatsvindt zullen nadere afspraken worden
gemaakt over de vraag hoe in het vervolg aan deze behoefte tegemoet kan worden
gekomen. Gedacht wordt aan een samenwerkingsverband tussen het Instituut Vrouw
en Arbeid, diverse ombudsinstellingen en betrokken pensioenfondsen en eerstelijnsinstellingen.
Tevens zal SZW na implementatie van de Barber-richtlijn in de Nederlandse
 wetgeving zelf ook voorlichtingsactiviteiten starten welke
met name op vrouwen gericht zullen zijn.Vraag: Meijer (Groep-Nijpels):Het lid Meijer ziet in de toekomst de behoefte aan oudere werknemers weer
toenemen. In deze kontekst acht hij het van belang dat oudere werkzoekenden
klaar worden gestoomd om op de arbeidsmarkt in te stromen in plaats van dat
deze door arbeidsbureaus als onbemiddelbaar worden afgeschreven. Het pleit
voor een verbod op leeftijdsdiscriminatie bij de toelating van werkzoekenden
tot om- en bijscholingsprojecten en vraagt om een reactie van de minister.Reeds in het Landelijk meerjarenbeleidskader 1994–1998 heeft de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie besloten dat in de arbeidsvoorzieningsmaatregelen,
die niet voor specifieke leeftijdscategorieën zijn opgesteld (bijv. in
het kader van het jongerenbeleid), geen leeftijdscriteria mogen voorkomen.In het LBK 1997 van Arbeidsvoorziening wordt opnieuw aandacht geschonken
aan de gecompliceerde positie van ouderen op de arbeidsmarkt. Erkend wordt
dat een hoge(re) leeftijd belemmerend kan werken voor toetreding tot de arbeidsmarkt.
Om die reden wordt het criterium leeftijd meegenomen bij het bepalen van "afstand
tot de arbeidsmarkt" op grond waarvan een bemiddelingsplan wordt opgesteld.Voor Arbeidsvoorziening zijn leeftijdscriteria bij vacatures alleen acceptabel,
wanneer deze voortvloeien uit objectieve functie-eisen.Arbeidsvoorziening kan op de door werkgevers gestelde eisen, waaronder
het stellen van leeftijdsgrenzen, maar een beperkte invloed uitoefenen. Immers
de relatie met de vraagzijde van de arbeidsmarkt en daarmee het risico van
het verlies aan vacaturemeldingen moet afgewogen worden tegen het belang van
oudere werkzoekenden. Om die reden heeft het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening
onlangs geconstateerd dat werkgevers op onnodige leeftijdsselectie kan worden
gewezen maar dat daarmee de verantwoordelijkheid van Arbeidsvoorziening ophoudt.
Slechts in overleg en samenwerking met andere maatschappelijke organisaties
kan gewerkt worden aan een oplossing. Het voorstel voor een nieuwe wet "inzake
een verbod op leeftijdsdiscriminatie", dat thans voor advies bij de Stichting
van de Arbeid in behandeling is, kan daarbij in de toekomst ondersteunend
werken.Vraag: Van Middelkoop (GPV):Aan de hand van een voorbeeld van de NS schetst het lid Van Middelkoop
mogelijke gevolgen van het concept "life time employability" voor zowel ontslagrecht,
het woonwerkverkeer en baanverandering. Daarbij vraagt hij naar de rol van
Arbeidsvoorziening.Sectoren en bedrijven die investeren in hun werknemers op het gebied van
life-time employability dragen bij aan het verruimen van arbeidsinpassingsmogelijkheden
na eventueel ontslag van die werknemers. Bij ontslag zal in gezamenlijke inspanning
tussen Arbeidsvoorziening en sectoren of bedrijven bekeken worden welke mensen
hulp nodig hebben om hun employability te vergroten of anders gezegd hun afstand
tot de arbeidsmarkt te verkleinen.Vraag: Bakker (D66):Melkert-banen zijn 32-uurs banen, behalve als met 32 uur tegen het minimuloon
het sociaal minimum niet wordt gehaald. In dat geval mag meer uren worden
gewerkt om "uit de uitkering" te komen. Dat betekent indirecte discriminatie
van vrouwen. Verzoekt de minister om de toelaatbaarheid van deze regeling
voor te leggen aan commissie gelijke behandeling.Het is niet de bedoeling dat mensen op een 40 000-arbeidsplaats afhankelijk
blijven van een (aanvullende) uitkering. Dat geldt zowel voor mannen als voor
vrouwen. Het principe van "uit de uitkering" wordt op 40 000-arbeidsplaats
gerealiseerd door iemand tenminste zoveel uur per week te laten werken dat
het arbeidsinkomen hoger is dan de uitkering. Dat kan 32 uur per week zijn,
maar dat kan ook meer dan 32 uur per week zijn.Als uitzondering op deze algemene regel "uit de uitkering" geldt dat persoonlijke
omstandigheden kunnen verhinderen dat iemand 32 uur of meer werkt. Deze persoonlijke
omstandigheden zijn bijvoorbeeld de zorg voor kleine kinderen of een handicap.
Bij deze persoonlijke omstandigheden mag iemand korter dan 32 uur werken en
mag een beroep worden gedaan op een (aanvullende) uitkering.Het principe "uit de uitkering" heeft geen verband met de sexe. Het principe
vindt zijn toepassing ongeacht of het mannen of vrouwen betreft. In het geval
man en vrouw een bijstandsuitkering ontvangen en één van hen
komt in aanmerking voor een 40 000-arbeidsplaats, dan is de basisregel
"uit de uitkering" van toepassing. Of de man of de vrouw op de 40 000-baan
wordt geplaatst, maakt niet uit.Ook de feitelijke cijfers van deelnemers aan de 40 000-regeling geven
geen aanwijzing voor discriminatie van vrouwen wat betreft het niet voldoen
aan de algemene regel "uit de uitkering":a) Wat betreft de werknemers op een 40 000-arbeidsplaats bij de gemeenten:
44% is vrouw en 56% is man. Nog geen 3% van de deelnemers werkt korter dan
32 uur en zal waarschijnlijk een beroep moeten doen op een aanvullende uitkering.b) De cijfers voor de zorgsector liggen iets anders: 68% is vrouw en 32%
is man. Zo'n 18% van de deelnemers werkt korter dan 32 uur en zal waarschijnlijk
een beroep moeten doen op een aanvullende uitkering.Mijn conclusie is dus: noch op grond van de bedoeling van de 40 000-regeling
(het principe "uit de uitkering") noch op grond van de feitelijke cijfers
is bij de 40 000-regeling sprake van discriminatie, ook niet van indirecte
discriminatie. Het lijkt mij dan ook niet geboden om de regeling voor te leggen
aan de Commissie gelijke behandeling.Vraag: De Jong (CDA):Dringt er op aan ook de Regeling Extra werkgelegenheid langdurig werklozen
(40 000-regeling) mee te nemen in de stroomlijning, mede omdat de ARK
heeft opgemerkt dat er nauwelijks verschillen zijn tussen Melkertbanen en
banenpoolplaatsen.In de memorie van toelichting op het wetsvoorstel Wet inschakeling werkzoekenden
(Wiw) is uitgebreid ingegaan op de argumenten die er toe hebben geleid deze
regeling niet op te nemen in de Wiw. Belangrijkste argument is dat de 40 000-regeling
 niet de werkloze als uitgangspunt heeft, zoals de Wiw, maar
de arbeidsplaats. De 40 000-regeling behelst niets anders dan een uitbreiding
van de collectieve sector, waarbij het kabinet de maatschappelijke behoeften
aan meer veiligheid en zorg heeft gecombineerd met een nieuw arbeidsmarktperspectief
voor laagopgeleide werklozen. Het enige bijzondere kenmerk is dat een langdurig
werkloze de arbeidsplaats inneemt. De werknemer treedt daarbij in dienst van
een reguliere werkgever. Anders dan de heer De Jong meent geldt voor de werknemers
een normaal carriereperspectief binnen de betreffende onderneming. Indien
de werknemer een productiviteit gaat leveren die een beloning boven de 120%
rechtvaardigt moet worden nagegaan of de werknemer kan doorstromen naar een
andere functie binnen de onderneming, zoals dit ook geldt voor andere werknemers
die een grotere productiviteit leveren dan voor de betreffende functie noodzakelijk
is. Hiermee wordt tevens bereikt dat de gesubsidieerde arbeidsplaats weer
kan worden ingenomen door een langdurig werkloze en beschikbaar blijft voor
laaglonende arbeid.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Het voorstel scholingsadviseurs aan te stellen die kunnen assisteren bij
het opstellen van opleidingsplannen en scholingsbehoefte van ondernemingen
spreekt ons aan. Kan de minister aangeven of en hoe het kabinet concrete uitwerking
aan de scholingsaanbevelingen uit dit overleg zal geven?De aanstelling tot scholingsadviseurs betreft een aanbeveling van sociale
partners gedaan in het STAR-rapport "Werken aan je "werkkring;"", ter bevordering
van de bekendheid van werkgevers en werknemers met scholingsmogelijkheden,
bijvoorbeeld door het samenstellen van catalogi, ten behoeve van de analyse
van de scholingsbehoeften van ondernemingen en assistentie bij het opstellen
van scholingsplannen. De eerst verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij sociale
partners.Zoals blijkt uit het verslag inzake het najaarsoverleg dat aan u is gestuurd
onderschrijft het kabinet op hoofdlijnen, ook op dit punt, de aanbevelingen
van het STAR-rapport. Met name wordt door het kabinet belang gehecht aan het
opstellen van een "actie-gericht" opleidingsplan en om de implementatie ervan
te ondersteunen wordt een goede infrastructuur (scholingsadviseurs en branche-gewijze
samenwerking) van belang geacht. De aanstelling van adviseurs voor ondernemingen
om zowel de scholingsvraag te inventariseren als behulpzaam te zijn bij het
opzetten van scholingsplannen is mede van belang om het MKB te bereiken.De overheid zelf is de eerst-verantwoordelijke voor het instandhouden
van het initieel onderwijs en streeft naar verbetering in de aansluiting tussen
onderwijs en arbeidsmarkt door onder andere dualisering van het HBO.Daarnaast "facilieert" de overheid het scholingsbeleid ten aanzien van
werkenden door bijvoorbeeld de uitvoering van ESF-4 en ADAPT, vooral in het
midden- en klein bedrijf, en door (het overwegen van) een wettelijke verlofregeling.Vraag: Van Wingerden (AOV, mede namens Unie 55+):"Wettelijke verankering van het recht op scholing van de werknemer, waar
hij ook werkt, wat er ook in de cao is afgesproken door werkgevers en werknemers."
Wat vindt de minister van dit pleidooi?Het is van groot belang dat sociale partners gezamenlijk komen tot een
aanpak die tot substantiële scholing van werknemers leidt en toegankelijk
is voor alle werknemers, ongeacht hun leeftijd. Het kabinet steunt derhalve
het initiatief van sociale partners gedaan in het STAR-rapport "Werken aan
je "werkkring."" om hieraan als CAO-partijen meer aandacht te schenken. De
overheid dient te stimuleren dat zulke afspraken kunnen worden gemaakt, bijvoorbeeld
door het voorzien in bepaalde randvoorwaarden, zoals een regeling voor loopbaanonderbreking.
Ook voert de overheid b.v. de ESF-4-regeling (voor werkenden) uit.Het is van belang dat werknemers en werkgevers scholing gaan zien als
een investering in mensen, die noodzakelijk is voor de continuïteit van
het bedrijf, en niet slechts als een "gunstige arbeidsvoorwaarde" voor de
werknemer. "Werken aan je "werkkring"" en de afspraken die hierover in de
STAR zijn gemaakt geven mij alle vertrouwen dat sociale partners hiervan overtuigd
zijn en hun verantwoordelijkheid nemen.Vraag: De Jong (CDA)Voor (herintredende) vrouwen blijft een specifieke aanpak nodig. Het is
de vraag of met de komst van de generalistische consulent (of die nu van GAK,
GSD of Arbvo afkomstig is), specifieke initiatieven, zoals de vrouwenvakscholen,
niet meer nodig zijn. Gevreesd wordt de gestroomlijnde werkprocessen van de
grote drie de kleinschalige projecten zullen wegdrukken.De gestroomlijnde werkprocessen als bedoeld hebben primair betrekking
op het inschrijvingsproces van gemeenschappelijke cliënten en moeten
bijvoorbeeld leiden tot een heldere vaststelling van iemands afstand tot de
arbeidsmarkt. Vervolgens zullen de betrokken uitkeringsinstantie en Arbeidsvoorziening
moeten vaststellen wie in aanmerking komt voor een specifiek traject. Voor
het opstellen en uitvoeren van zo'n traject zal in veel gevallen bepaalde
expertise moeten worden ingekocht, waarbij de genoemde specifieke initiatieven
op basis van hun kwaliteit en levertijd in aanmerking kunnen komen. Daarnaast
is altijd goed mogelijk dat bijv. gemeenten en Arbeidsvoorziening bijzondere
projecten laten uitvoeren ten behoeve van bepaalde doelgroepen.Vraag: Van der Stoel (VVD):De VVD doet het voorstel om de uitstroom uit de WSW te stimuleren door
de reïntegratiemaatregelen uit de Pemba in te zetten en de SW zelf de
begeleiding op de werkvloer bij de uitplaatsing te laten doen.Het kabinet is van mening dat het wetsvoorstel Pemba een nieuwe impuls
geeft aan de (re)ïntegratie van arbeidsgehandicapte werknemers. Juist
mede door dit wetsvoorstel krijgt een werkgever er immers meer belang bij
om een arbeidsgehandicapte werknemer in dienst te houden dat hij vroeger had.
Daarnaast wordt er met Pemba een premiekwijtscheldingsregeling voor werkgevers
geïntroduceerd die arbeidsgehandicapte werknemers in dienst nemen of
houden. Werknemers die in de periode van twee jaar voorafgaande aan de dienstbetrekking
arbeid hebben verricht op grond van de WSW behoren tot de
doelgroep van de regeling. Ook het kabinet gaat ervan uit dat de uitstroom
uit de WSW met deze maatregel zal worden gestimuleerd.In de Wet op de Reïntegratie zal voorts worden bezien op welke wijze
de begeleiding van arbeidsgehandicapte werknemers het beste kan worden vormgegeven.Vraag: Van der Stoel (VVD):Wie zoekt de mensen voor de NV Werk (Amsterdam) die over veel banen beschikt,
maar niet de mensen? 80 000 werklozen in Amsterdam, de banen blijven
onvervuld. Wat doen RBA en GSD? Praat de minister over behaalde resultaten?
Van vrijblijvendheid mag geen sprake zijn.NV Werk in Amsterdam heeft in 1995 een convenant gesloten met RBA en GSD.
De belangrijkste afspraken voor wat betreft de 40 000-banen en experiment-banen
(Melkert 2) in dit convenant zijn:– De NV Werk creëert de 40 000-banen in de gemeentelijke
sfeer en de experimentbanen. De NV Werk levert de vacatures aan bij het RBA.
RBA is verantwoordelijk voor de toeleiding en bemiddeling van Amsterdamse
werkzoekenden.– De Sociale Dienst stuurt mensen die in aanmerking komen voor 40 000-banen
of experimentbanen door naar het arbeidsbureau. GSD is verantwoordelijk voor
het afgeven van een gemeentelijke voordracht (bewijs dat kandidaten aan criteria
voldoen).Daarnaast verzorgen sommige werkgevers hun eigen werving via advertenties
in de krant en reclamespotjes bij de lokale omroep.Amsterdam had op 30 september 1996 86 483 werklozen.Gerealiseerde arbeidsplaatsen per 6 december:– 40 000-gemeenten: 1700 arbeidsplaatsen gerealiseerd (o.b.v.
32 uur); totaal toegekende arbeidsplaatsen: 1923; dat betekent dus dat per
6 december bijna 90% van de toegekende arbeidsplaatsen zijn gerealiseerd;40 0000-zorg: 462 personen geplaatst;– experimenten: 1217 personen geplaatst; 2000 plaatsen t/m 1997
toegekend; dat is dus een realisatiepercentage van meer dan 60%, terwijl er
nog een jaar te gaan is.Vraag: Rosenmöller (GroenLinks):Scholing is onderbelicht mede in het kader van de bezuinigingen op Arbeidsvoorziening.
Graag reactie minister.Zoals moge blijken uit het verslag van het najaarsoverleg zijn zowel kabinet
als sociale partners doordrongen van het besef dat scholing en opleiding van
permanent belang blijven.Voor wat betreft Arbeidsvoorziening is met de huidige interne verzelfstandiging
van de scholingsinstituten en de scheiding van vraag naar en aanbod van scholing
een proces in gang gezet om de scholingsmiddelen efficienter in te zetten.
Scholing in het kader van de Arbeidsvoorziening moet gestuurd worden door
een analyse van de vereisten die de arbeidsmarkt stelt en van de kwalificaties
van de werkzoekenden. Deze analyse moet uitmonden in een scholingsgevaar en
een scholingsplan. Ook wijs ik op het belang om sectoraal afspraken te maken
tussen sectoren en de Arbeidsvoorziening over de instroom van werkzoekenden
in de bedrijfstak. Sectoren zouden zelf als eersten met een scholingsplan
moeten komen: op deze wijze kan Arbeidsvoorziening zijn "eigen" instrumentarium
gerichter in zetten.Van de Rijksbijdrage Arbeidsvoorziening (en van het ESF-3 budget) wordt
een substantieel deel van de beleidsgelden aan scholing besteed, zowel in
de vorm van landelijke subsidieregelingen (KRS, BBSW) als door middel van
de regionale subsidieregelingen. Daarnaast kan de scholing, als gevolg van
het inkoopmodel, mede gefinancierd worden door de uitvoeringorganen sociale
zekerheid.Vraag: Van der Stoel (VVD):Zouden instituten voor taalscholing niet afgerekend kunnen worden op het
verband tussen aantallen cursisten en behaalde staatsexamens?Hoe kan het zijn dat er 12 startklassen zijn en maar 1 examenklas?Als er 500 uur staat voor het examen moet het toch mogelijk zijn verscheidene
keren per jaar examens te laten afnemen?Uitgangspunt is dat staatsexamen drie keer per jaar kan worden afgelegd.
Kan op niveau. Deze vraag ligt eerder op het terrein van OC&W van op dat
van SZW. Daarom zou verwezen kunnen worden naar de minister van OC&W.
Als de minister hier toch iets over wil zeggen zou dat het volgende kunnen
zijn:Gelet op de in de vraag genoemde 500 uur ben ik ervan uitgegaan dat deze
vraag de inburgering van nieuwkomers betreft. Allereerst wijs ik er in dit
verband op dat de 500 uur in het kader van inburgering niet zijn gekoppeld
aan het behalen van een staatsexamen. Dat niveau haalt ook bijna niemand.
Uitgangspunt voor het doen van staatsexamens NT2 is overigens dat daartoe
drie maal per jaar gelegenheid is.Met betrekking tot het afrekenen op een verband tussen aantal cursisten
en aantal examens kan worden opgemerkt dat het niet wenselijk is instelling
te verplichten een bepaald aan cursisten een bepaald niveau te halen. Zo wordt
ook in het voortgezet onderwijs niet geëist dat alle leerlingen een HAVO-diploma
halen en dat anders de school niet wordt gefinancierd.De vraag hoe het mogelijk is dat van 12 startklassen één
examenklas overblijft refereert kennelijk specifiek aan een bepaalde school.
Daarover kan ik geen uitspraken doen. Het gegeven dat de 500 beschikbare uren
in het kader van inburgering niet zijn gekoppeld aan het behalen van het staatsexamen
NT2 werpt wellicht al enig licht op de zaak.Vraag: Klein Molekamp (VVD):Hoewel de toestroom van immigranten iets is afgenomen bedraagt zij door
een veelheid van oorzaken nog steeds enkele tienduizenden per jaar. Het betreft
voor een deel mensen met een beperkte opleiding en een beperkte talenkennis.
Juist deze laatste categorie vond veelal werk in de industrie. Het zijn echter
deze activiteiten die ofwel worden "weggeautomatiseerd" ofwel worden verplaatst
naar lage-lonenlanden. Is er een oplossing voor de werkloosheid onder deze
nieuwe immigranten te vinden, zo vraag ik de minister.De immigranten die zich recentelijk in Nederland hebben gevestigd, bestaan
uit ex-asielzoekers, gezinsherenigers en gezinsvormers. De
groei van de allochtone beroepsbevolking tussen 1987 en 1994 bestond voor
viervijfde uit middelbaar en hoger opgeleiden. Het Sociaal Cultureel Planbureau
concludeert dan ook in zijn recente rapport dat de groei van de allochtone
beroepsbevolking geenszins leidt tot een daling van het gemiddelde opleidingspeil
op de arbeidsmarkt. Het overgrote deel (naar schatting ca. 80%) is ex-asielzoeker.
Van asielzoekers is bekend dat zij over het algemeen beschikken over een behoorlijk
opleidingsniveau; het onderzoeksrapport "Toevlucht zoeken in Nederland" (1995)
blijkt dat van de asielzoekers die in de periode 1983 – 1992 naar Nederland
kwamen 63% beschikt over een opleiding op het niveau voortgezet onderwijs/MBO
of hoger.Met betrekking tot de immigranten met een beperkte opleiding kan worden
opgemerkt dat via het inburgeringstraject wordt geprobeerd hun kansen op de
arbeidsmarkt zo groot mogelijk te maken. In het kader van inburgering worden
de mogelijkheden op de regionale arbeidsmarkt ingeschat. Zo nodig kunnen de
nieuwkomers een (korte) beroepsopleiding volgen.Vraag: Van Middelkoop (GPV):Wat doet de staatssecretaris met de constatering in de Sociale Nota (blz.
88) dat verzekeraars door hun polisvoorwaarden bedrijven nauwelijks stimuleren
aan preventie te doen? Is marktwerking dan toch vooral iets uit het liberale
theorieboekje en niet van de sociale praktijk?Er is thans nog sprake van een aanloopfase, waarin de verzekeraars in
de eerste plaats bezig zijn een plaats op de markt te verwerven. Desalniettemin
stellen verzekeraars veelal aansluiting bij een gecertificeerde arbodienst
als voorwaarde voor verzekering. Verwacht wordt dat daarvan tevens een preventieve
werking zal uitgaan, dit zal zeker gestimuleerd worden door verruiming van
de marktwerking in de sociale verzekeringen.Vraag: Van Dijke (RPF), Van Middelkoop (GPV):Wil de minister reageren op de suggestie van het interim-bestuur van het
Ctsv om het toezicht op de uitvoering van de bijstand naar het Ctsv over te
hevelen.Met de leden Van Middelkoop en Van Dijke ben ik van mening dat deze suggestie
geen ondersteuning behoeft. Gezien de bestuurlijke verhouding tussen het rijk
en de gemeenten en de uitvoering van de bijstand in medebewind ligt het niet
in de rede thans het toezicht op een andere manier te positioneren. Hierbij
teken ik aan dat het toezicht in het kader van de bijstandswet, de uitvoering
van de sociale verzekeringen en de Arbeidsvoorzieningswet recent is vernieuwd.
Het is nu vooral zaak deze nieuwe kaders effectief te blijven benutten.Vraag: Van Middelkoop (GPV):Vraagt verheldering ten aanzien van nevenfuncties van de heer Scherpenhuijsen
Rom.Bij de benoeming van bestuursleden van het Ctsv speelt onder meer het
bepaalde in artikel 6 OSV. Dit artikel bevat een incomptabiliteitenregeling.
Derhalve is het punt van nevenfuncties opportuun. In reactie op vragen van
de pers heeft de heer Scherpenhuijsen Rom aangegeven dat hij zonodig bereid
zou zijn om niet verenigbare functies neer te leggen.Vraag: De Jong (CDA):Vraagt of invoering van Pemba en van marktwerking in de uitvoering op
den duur niet leidt tot een uiteentrekken van de WAO. Daarbij wordt verwezen
naar de regeling in Duitsland voor beroepsrisico's.Tijdens het debat over Pemba is uitvoerig gesproken over de maatvoering
van de voorstellen. Daarbij is ook het onderscheid tussen aard van risico's
an de orde gesteld. Van de kant van het kabinet is daarbij aangegeven dat
er vanuit het kabinet geen voornemens bestaan om de discussie over beroepsrisico
en sociaal risico te initiëren.Inhoudelijk pleit een aantal argumenten tegen het maken van onderscheid
naar oorzaak:– werkgevers worden via Pemba optimaal geprikkeld om bij arbeidsongeschiktheid
maatregelen te nemen, ook als oorzaak niet binnen het bedrijf ligt; het maken
van onderscheid naar oorzaak zou kunnen betekenen dat voor groepen arbeidsongeschikten
door werkgevers veel minder inspanningen tot reïntegratie zullen worden
gepleegd;– onderscheid is juridisch zeer moeilijk te maken en zal tot zeer
veel procedures leiden; uit onderzoek in Verenigde Staten bleek dat in sommige
staten de kosten van de procedures 20% van de totale uitkeringssom bedroegen.Vraag: Meijer (Groep-Nijpels):Is de minister bereid, nu het economisch zo goed gaat, zich binnen dit
kabinet sterk te maken voor een structurele verhoging van de AOW?De Wet koppeling met afwijkingsmogelijkheden (WKA) is ook op de AOW van
toepassing. In deze wet is vastgelegd wanneer er gekoppeld zal worden. Eén
van de in die wet genoemde criteria is ontwikkeling van de i/a-ratio. Deze
ontwikkelt zich gunstig. In het regeerakkoord is een halve koppeling afgesproken.
Tot nu toe heeft het kabinet ieder jaar kunnen besluiten de hele koppeling
toe te passen. Voor 1998 zal zoals gebruikelijk in het voorjaar 1997 worden
bezien of een gehele koppeling tot de mogelijkheden behoort. De vooruitzichten
op dit punt zijn gunstig.Met name voor de groep ouderen met alleen AOW is het herstel van de koppeling
aan de contractlonen van grote betekenis. Het gaat hier overigens om een relatief
kleine groep binnen het totaal van 65-plussers. Voor het merendeel van de
ouderen geldt dat zij naast de AOW aanvullend inkomen hebben in de vorm van
pensioen of anderszins.Juist voor degenen onder de 65-plussers die geen aanvullend inkomen hebben
heeft het kabinet specifiek maatregelen getroffen om de koopkracht extra te
beschermen. Zo zijn onder andere maatregelen genomen ten aanzien van de inviduele
huursubsidie (normhuurcompensatie, IHS-cheque) die ook gunstig uitpakken voor
ouderen. Tevens wordt in 1997 een specifieke aftrek voor alleenstaande 65-plussers
geïntroduceerd. In 1988 worden deze nieuwe aftrek en de gewone ouderenaftrek
verder verhoogd. Hierdoor zal de koopkracht van alleenstaande ouderen met
alleen een AOW in 1997 en 1998 met 1% extra stijgen. Voor gehuwde ouderen
 met alleen AOW resulteert in 1998 eveneens een inkomenseffect
van +1%. De koopkrachtreparatie in het kader van PEMBA zal daarnaast in 1998
voor ouderen met alleen een AOW gunstig uitpakken. Gehuwde ouderen ondervinden
in 1998 een inkomenseffect van +1,3%, het besteedbaar inkomen van alleenstaande
ouderen met een AOW stijgt zelfs met +2%. De koopkrachtvooruitzichten voor
ouderen met alleen AOW zijn dus voor de komende jaren niet ongunstig. Voor
het kabinet is er daarom geen reden om, nog afgezien van de financiële
consequenties van een dergelijk voorstel, de AOW structureel extra te verhogen.Vraag: Van Nieuwenhoven (PvdA):Kan de staatssecretaris reageren op de berichten over de samenwerking
tussen het GAK en de Achmea-groep van verzekeraars en is dit op dit moment
wel een gewenste gang van zaken? Moet niet eerst de A-poot uit de holding
zijn en lijkt het niet net of men nu al bezig gaat met het ontwikkelen van
de concurrentie vanaf het jaar 2000?Uiteraard heb ik kennis genomen van de berichten over de start van oriënterende
besprekingen tussen de GAK Groep en de Achmea-groep om mogelijke vormen van
samenwerking te onderzoeken. Voor mij is van essentieel belang dat de scheiding
tussen publiek en privaat blijft gegarandeerd en dat ook in de toekomst voldaan
zal blijven worden aan de erkenningsvoorwaarden, het toetsingskader andere
taken enz. Dit betekent onder meer dat de gegevens die beschikbaar komen in
het kader van de uitvoering van de wettelijke sociale verzekeringen niet gebruikt
kunnen worden door private ondernemingen in de b-poot, al dan niet samenwerkend
met Achmea. Het Ctsv zal daar zorgvuldig op dienen toe te zien.Vraag: Klein Molekamp (VVD):Is het kabinetsstandpunt met betrekking tot partnerregistraties niet aan
herziening toe?In het kabinetsstandpunt van 1993 met betrekking tot leefvormen heeft
het kabinet aangegeven geen voorstander te zijn van de invoering van een vrijwillige
administratie van samenleefvormen in de Gemeentelijke Basisadministratie (lichte
administratie). Indien de huidige materiële criteria voor het bestaan
van een gezamenlijke huishouding, die uitgaan van de feitelijke situatie,
zouden worden vervangen door het formele criterium van de "lichte administratie"
zou dit, zo bleek uit onderzoek, tot aanzienlijke budgettaire gevolgen en
inkomenseffecten leiden in de sociale zekerheid. Het hanteren van een formeel
criterium zou ertoe leiden dat de afstand tussen wet en werkelijkheid te groot
zou worden. Het zogeheten "regelwinkelen" zou erdoor gestimuleerd worden.
Er zijn geen indicaties dat deze gevolgen sedert 1993 als gevolg van wetswijzigingen
zijn afgenomen. Het kabinet ziet dan ook geen aanleiding tot hernieuwd onderzoek
of een herziening van het standpunt met betrekking tot de "lichte registratie".Met het door het kabinet aangekondigde voornemen om leefvormbepalingen
in wet- en regelgeving te harmoniseren wordt juist beoogd om, deels op basis
van materiële criteria, te komen tot een verbetering van de handhaafbaarheid,
omdat gegevens tussen uitvoeringsinstanties beter vergelijkbaar worden en
dus op eenvoudige wijze zijn uit te wisselen. Met betrekking tot de "zware
registratie" bij de burgerlijke stand was het kabinet in 1993 van oordeel
dat deze grotendeels dezelfde rechtsgevolgen zou moeten hebben als het huwelijk.
Het wetsvoorstel van deze strekking, dat de invoering van de "zware registratie"
regelt, zal volgende week in tweede termijn in de Tweede Kamer worden behandeld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-3162-3192.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl