Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1996-2020

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-12-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 29, pagina 1996-2020

25-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet (ongedocumenteerden) (26088)Pagina 2077-2095
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI)Pagina 1996-2020
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 25 november 1998)Pagina 2095-2095
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI)Pagina 1971-1996
Presentie en opening (woensdag 25 november 1998)Pagina 1971-1971
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels inzake de heffing en de invordering van rijksbelastingen in euro's (Wet overgang belastingheffing in euro's) (26147); - Aanpassing van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet financiering volksverzekeringen in verband met het afschaffen van het aparte tarief voor buitenlandse belastingplichtigen en herstel van enige onvolkomenheden in enkele belastingwetten (26148); - Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan 1999) (26245); - Wijziging van de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen en de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (26249); - en nog twee fiscale wetsvoorstellen en een brief over verkoop van woningen "onder voorwaarden"Pagina 2020-2077
Regeling van werkzaamheden (woensdag 25 november 1998)Pagina 1996-1996

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 123 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
1999 (26200 XVI).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! GroenLinks heeft waardering voor het beleid van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport op het gebied van de geneeskundige beroepsuitoefening en
wetenschap. Wij staan echter kritisch ten opzichte van het gezondheidsbeleid,
met name wat betreft de preventie, de geestelijke gezondheidszorg en de zorg
voor mensen met een handicap, chronisch zieken en ouderen.Goed opgeleide en mondige mensen kunnen hun weg in het gezondheidszorgsysteem
wel vinden. Maar wij zijn er ook voor oude Jan, die stikte in zijn emfyseem,
terwijl hij wachtte op zijn verpleeghuisplaats, en voor tante Sjaan, die voor
haar stoma niet de hygiënische verzorging kan krijgen die nodig is om
te zorgen dat zij geen geurtjes om zich heen verspreidt, met als gevolg dat
er niemand meer bij haar op bezoek komt. Wij zijn er ook voor de psychisch
gestoorde delinquent die achter de deur gezet wordt, omdat er geen plaats
is in de forensische psychiatrie, en voor de heroïnegebruiker die steun
moet hebben om van zijn verslaving af te komen. En we zijn er voor al die
anderen die het op eigen kracht niet redden en zijn aangewezen op zorg.Gezondheidszorg is van cruciaal belang voor alle Nederlanders; daar zijn
we het over eens. Als er ergens de bereidheid tot solidariteit bestaat, dan
is het hiervoor. Driekwart van de Nederlanders is bereid er naar draagkracht
meer voor te betalen. Zowel wat betreft het beslag op het bruto binnenlands
product, als internationaal gezien, is Nederland eigenlijk maar bescheiden.De meer dan 50-jarige Ziekenfondswet heeft in hoge mate bijgedragen aan
een toegankelijke en kwalitatief volwaardige zorg, gebaseerd op het draagkrachtbeginsel.
Toelating van alle inkomensgroepen onder de loongrens tot het ziekenfonds
heeft dan ook onze volle instemming. De Algemene wet bijzondere ziektekosten
is evenwel verweven met het belastingsysteem. Daardoor is de bijdrage van
de inkomensgroepen boven ƒ 50.000 naar verhouding laag, terwijl door
de eigenbijdrageregelingen minder draagkrachtige gebruikers onevenredig worden
belast. Wij pleiten voor verbreding van de grondslag en wijziging van de eigenbijdrageregeling.
Wij doen daar later een voorstel voor.Het kabinet is heel tevreden dat met de 10%-groei van het budget in de
komende vier jaar de problemen zouden kunnen worden opgelost, maar wij hebben
maandag al laten weten dat wij helemaal niet zo tevreden zijn. Want in de
afgelopen vier jaar was er ook een groei, van bijna 8%, en toch namen de wachtlijsten
toe, verschraalde de zorg, met name in de ouderenzorg, de geestelijke gezondheidszorg
en de gehandicaptenzorg, en liep de werkdruk steeds meer op. Is het ook bij
VWS zo, zoals bij Schiphol, dat het kabinet hoopt op zonneschijn en dus de
paraplu thuis laat, terwijl toch de eerste druppels al vallen?Het nieuwe toverwoord is meerjarenafspraken. Het is prima om samen met
het veld de problemen aan te pakken en het geld te verdelen, maar het uitgangspunt
dat je dan met minder geld méér kunt doen, heeft zijn grenzen.
'Gezondheidszorg in tel, 6' rekende voor dat het verschil tussen enerzijds
het bedrag dat het kabinet beschikbaar heeft gesteld om wachtlijsten, werkdruk
en geneesmiddelenkosten aan te pakken en anderzijds hetgeen de commissie daartoe
als nodig berekent, per jaar minstens 0,5 mld. is. Maar de bewindsvrouwen
zeggen luid en duidelijk: dit is het, punt uit. Wij zijn bang
dat wij er zo niet komen. Wij pleiten voor een ander uitgangspunt, namelijk
dat het bieden van zinnige en zuinige zorg voor alle Nederlandse ingezetenen
een kwestie van menselijkheid en beschaving is – dit is eerder vanmorgen
ook al gezegd – waarvan de kosten onlosmakelijk bij het leven horen.
Met zo'n uitgangspunt heb je ook geen last meer van de stelselverschillen
in Europa. Wij zouden graag dat uitgangspunt als basis voor een vernieuwing
van het stelsel zien.GroenLinks houdt vast aan haar voorkeur voor een doelmatig en sober zorgpakket
met eigen bijdragen volgens het besparingsprincipe, te financieren uit inkomensafhankelijke
premies. Alle experimentele stapjes of misschien zelfs resolute stappen in
die richting zijn ons welkom.Bij de meerjarenafspraken krijgen de verzekeraars de regisseursrol. Maar
kan dat wel? De heer Wiegel heeft namens de zorgverzekeraars Nederland hier
een duidelijk voorbehoud voor gemaakt. Verzekeraars zouden tegelijk zorgaanspraken
moeten bewaken, risico dragen en concurreren. Dat betekent rolverwarring en
dat past niet bij de t van transparantie. Kan de minister ons uitleggen hoe
de scheiding tussen de sociale zorgverzekeringsfunctie en de op winst gerichte
schadelastbeperking door een en dezelfde verzekeraar uitgevoerd moet worden?De mogelijkheden om door preventie gezondheidswinst te behalen zijn ruimer
dan wat in de paragraaf gezondheidsbeleid wordt beschreven. Wij hopen dat
de komende bespreking van de rapporten over openbare gezondheidszorg een indringend
debat zal opleveren over de aanbevelingen voor de basistaken collectieve preventie.
Met name de trits jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg en jeugdbeleid biedt mogelijkheden
om gezondheidszorg en welzijnszorg veel meer ineen te vlechten en daarbij
hoort ook het schoolgezondheidsbeleid. Graag komen wij nog eens terug op de
mogelijkheid dat alle kinderen in Nederland kunnen leren zwemmen door het
schoolzwemmen weer verplicht te stellen.De vrouwen en de mannen van de nieuwe generaties artsen, tandartsen en
verpleegkundigen willen graag arbeid en zorg kunnen combineren. Die wens past
bij het regeringsbeleid, maar dat heeft consequenties. Extreme arbeidstijden
die ondanks regelgeving nog in tal van ziekenhuizen voorkomen omdat er gewoon
niet genoeg dokters zijn moeten verdwijnen. Flexibele werkpatronen moeten
mogelijk worden en er moet voldoende kinderopvang zijn. De numerus fixus voor
artsen en tandartsen zou verder moeten worden verruimd en de vervolgopleidingen
zouden moeten worden aangepast. Het capaciteitsorgaan begint 1 januari 1999
met het in kaart brengen van de wezenlijke behoefte in de onderscheiden beroepen
van de gezondheidszorg. De samenhang tussen planning en financiering is daarbij
essentieel. Het ministerie betaalt bij voor de huisartsenopleiding, de aanstaande
specialisten verdienen hun opleiding via de ziekenhuistarieven zelf. Maar
ik dring er bij de minister op aan om bij de discussie over de openbare gezondheidszorg
ook de financiering van de opleidingen tot sociaalgeneeskundige te regelen.
Wil de minister deze aspecten betrekken bij het overleg over de arbeidsvoorwaarden?
Is de minister bereid deze zaken te bepleiten bij de bewindslieden van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en Sociale Zaken en Werkgelegenheid?Bij de behandeling van het JOZ hebben wij maandag jongstleden al over
de GGZ gesproken. De tekstuele beschrijvingen zijn steeds in majeur, maar
de uitkomst van het cijfermatige werk in mineur. Dat is een dissonant. De
arbeidsongeschikten door psychische ziekte, de cliënten kinder- en jeugdpsychiatrie,
de verslaafden en de delinquenten met psychiatrische problematiek; wij allen
weten ervan, maar er is geen geld. Wij hebben hierover bij de behandeling
van het JOZ reeds een motie ingediend en wij doen nogmaals een dringend beroep
op de Kamer om een overbruggingsmogelijkheid voor deze activiteiten te vinden.En dan zijn er de levensproblemen die mensen met deskundige ondersteuning
zelf op kunnen lossen, de eerstelijns-GGZ. De minister erkent de rol van het
algemeen maatschappelijk werk, een werksoort die gericht is op het bevorderen
van de zelfredzaamheid. Maar het algemeen maatschappelijk werk is een gemeentelijke
voorziening en de meeste gemeenten financieren het alleen voor sociale problematiek,
zoals uitkeringen en huisvesting. De psychosociale hulpverlening vraagt om
financiering langs dezelfde route als die van de Riagg's. De heer Middel heeft
er vanmorgen al het nodige over gezegd. Het klonk mij zeer positief in de
oren. Ik hoop dat wij de minister bereid kunnen vinden mogelijkheden te vinden
voor financiering van de psychosociale hulpverlening door het algemeen maatschappelijk
werk. Ik hoop dat de PvdA aandringt op boter bij de vis, dus bij het algemeen
maatschappelijk werk.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! De slechts zeer beperkte tijd die beschikbaar
is voor dit onderdeel van de begroting, het welzijnsbeleid, dwingt mij tot
strikte keuzes in wat ik wel en wat ik niet ga behandelen. En dat is jammer.
Dit beleidsonderdeel heeft betrekking op veel voorzieningen en lokt veel reacties
uit. Er worden ook hopen papier geproduceerd door VWS, die vaak bij nacht
en ontij door een koerier bij mijn huisadres in Groningen worden afgeleverd.
Het is maar goed dat ik een goede nachtrust heb. Je zou je kapot schrikken
van weer zo'n envelop die op de meest onwaarschijnlijke tijdstippen op de
deurmat ploft. Gelukkig bellen ze niet aan! Dit verschijnsel wordt extra aangezet
door het op het laatste nippertje produceren van de stukken. Maar de vele
bezoeken aan welzijnsinstellingen en de gesprekken die ik in het kader van
mijn inwerkperiode heb gevoerd, maken op mij toch meer indruk dan al die stapels
papier die op de meest waanzinnige tijdstippen en vaak veel te laat worden
afgeleverd.Het gaat op dit beleidsterrein om jongeren die nog net niet ontspoord
zijn maar die geen opvangadres kunnen vinden. Het gaat ook om ouderen die
lang zelfstandig blijven wonen, maar die te lang moeten wachten op voorzieningen
en thuiszorg of aanpassingen aan hun woning. Sociaal isolement speelt hierbij
ook een rol. Wij hebben het ook over dak- en thuislozen, zwervend over straat
in ons welvarende maar koude land. Mensen met een handicap, die via het persoonsgebonden
budget de touwtjes zelf in handen willen nemen, lopen op tegen
bureaucratie en te weinig middelen. Mensen die het zelf niet redden en/of
aangewezen zijn op voorzieningen en hulp, hebben recht op steun en ondersteuning
van de overheid, zo vindt GroenLinks.Het is een kwestie van fatsoen, medemenselijkheid en solidariteit om deze
mensen ruimhartig en adequaat te ondersteunen. Wachten op de toegang tot voorzieningen
duurt vaak te lang. Wachten op een oplossing om dit terug te dringen, duurt
ons al jaren veel te lang. Als cijfers mensen worden, komt Paars in de problemen.
Paul Rosenmöller gaf het al eerder aan. Ik hoop dat wij deze stelling
op dit terrein en andere beleidsterreinen in de loop der tijd enigszins kunnen
nuanceren. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik er nog niet zo gerust op ben.
De krokodillentranen van de heer Middel zijn waarschijnlijk wel gemeend, maar
zullen niet voldoende zijn om de vele knelpunten op te lossen.Wat de begroting voor 1999 betreft, wil ik op een aantal zaken nader ingaan.
Achtereenvolgens wil ik de volgende punten behandelen: de kinderopvang, de
sociaal-economische omstandigheden van hen die gebruik maken van de zorg,
de arbeidsmarkt in de zorg en de maatschappelijke opvang. Daarnaast zal ik
nog enkele losse punten aan de orde stellen.Voorzitter! Over de kinderopvang is vandaag nog niet heel veel gezegd.
Voor GroenLinks en voor veel andere partijen geldt dat kinderopvang een basisvoorziening
is waar kinderen van diverse pluimage bij elkaar worden opgevangen en waarbij
geen sprake is van segregatie door middel van dure, goedkope en toegankelijke
en soms minder toegankelijke voorzieningen. Wij vinden het een goede zaak
dat voor de kinderopvang extra geld beschikbaar komt. De nadruk wordt gelegd
op de buitenschoolse opvang. Daar kunnen wij ons wel iets bij voorstellen.
Wij zien die opvang als een natuurlijke overloop van de kinderdagverblijven.
Wij weten allemaal dat er bij de buitenschoolse opvang grote knelpunten zijn.
Signalen uit het veld wijzen erop dat het moeilijk wordt de uitbreiding bij
BSO op een vlotte manier te realiseren. Zijn er wel genoeg gebouwen beschikbaar?
Is er voldoende gekwalificeerd personeel? Zijn er voldoende faciliteiten?
BSO mag niet een verlenging van de schooltijd worden. Zij moet bestaan uit
goede voorzieningen. Graag hoor ik van de regering hoe zij denkt te handelen.Uit het veld bereiken ons ook signalen die erop wijzen dat nieuwe knelpunten
en oplopende wachtlijsten bij de opvang 0- tot 4-jarigen dreigen te ontstaan.
De babyboom, derdekindboom is in volle gang, maar het beleid is daar niet
op afgestemd. Hoe flexibel kan de opvang inspelen op zich vrij snel en verrassend
wijzigende omstandigheden? Het zou natuurlijk niet goed zijn als de overheid
achter de feiten aan bleef boemelen. Zij moet proberen op een goede manier
op de ontwikkelingen in te spelen.Een ander punt terzake van de kinderopvang betreft de 24-uursopvang. De
arbeidsmarktpatronen worden steeds flexibeler. Onlangs heb ik een grote bijeenkomst
bijgewoond van vrouwen die werken in de metaal, de kleinmetaal en de techniek.
Het bleek dat die vrouwen heel veel behoefte hebben aan 24-uursopvang. Zij
krijgen te maken met grote knelpunten. Dat is hartstikke jammer, want met
name in dat soort sectoren hebben vrouwen het niet echt gemakkelijk. Voordat
iemand mij afkeurend aanspreekt: ik vind natuurlijk ook dat de kinderopvang
eveneens een zaak voor mannen is. Het is jammer dat met de 24-uursopvang nog
onvoldoende wordt ingespeeld op wat de markt vraagt. Is de regering bereid
een nader onderzoek te starten naar de behoefte aan 24-uursopvang en, als
dat nodig is, het beleid bij te stellen? Ik meen zelf dat dat nodig is. Ik
overweeg in tweede instantie op dit punt een motie in te dienen. Natuurlijk
wacht ik eerst het antwoord van de regering af.Een ander punt waarover ik vanmiddag wil spreken betreft de sociaal-economische
omstandigheden van de gebruikers en de werkers in de zorgsector. Mensen met
een handicap of mensen die aangewezen zijn op zorg – dat is men nooit
vrijwillig; liever doe je niet een beroep op zorg, maar helaas ben je daartoe
soms gedwongen – moeten volgens ons net als iedereen kunnen deelnemen
aan het maatschappelijk leven en verkeer. Wij zien vervolgens wel knelpunten.
Naast fysieke drempels is er de discriminatie. GroenLinks heeft een aantal
jaren geleden een initiatiefwetsvoorstel ingediend om discriminatie van mensen
met een handicap tegen te gaan. Helaas is dat voorstel afgewezen. Er is toen
wel gezegd dat gewerkt zal worden aan integraal beleid om die discriminatie
tegen te gaan. Wat is de stand van zaken?Naast de fysieke drempels is er een aantal financiële drempels. GroenLinks
vindt dat onrechtvaardig en wij willen dat probleem gaan aanpakken. Ik doe
daarvoor een aantal suggesties. Men zou de eigen bijdrage voor thuiszorg voor
de laagste-inkomenscategorie kunnen schrappen en dit kunnen financieren met
een verhoging van de eigen bijdrage van de hogere-inkomenscategorieën.
In de beantwoording in het kader van het JOZ wordt gezegd dat het grote beroep
dat lagere inkomens op de thuiszorg doen, illustreert dat de toegankelijkheid
is gewaarborgd. Ik vind dat daarmee de wereld op zijn kop wordt gezet. Die
mensen maken er geen gebruik van omdat het een leuke hobby is. Neen, zij zijn
gedwongen van die voorziening gebruik te maken. Dat is vaak heel lastig, gezien
de hoeveelheid geld die zij in hun portemonnee hebben. Ik wil er toch een
duidelijker antwoord op hebben. Zoals het nu is geformuleerd, vind ik het
een flutantwoord.Een andere suggestie is dat de staffeling van de lage eigen bijdragen
voor verblijf in een instelling voor de inkomenscategorie tussen de ƒ
36.000 en ƒ 52.000 wordt verfijnd en dat dit wordt gecompenseerd door
een hogere eigen bijdrage voor de hogere-inkomenscategorieën. Dat lijkt
mij heel rechtvaardig en ook heel noodzakelijk.Wij zouden het Sociaal en cultureel planbureau een opdracht kunnen verstrekken
voor een onderzoek naar het vrij besteedbare bedrag dat bewoners van instellingen
en cliënten in de zorg die een eigen bijdrage moeten betalen, maandelijks
dienen over te houden om volwaardig aan het maatschappelijk leven te kunnen
deelnemen. Je komt er niet met de opmerking, zoals in de beantwoording in
het kader van het JOZ, dat dit een accuraat percentage is en dat er eigenlijk
geen problemen zijn. Dat is wel heel gemakkelijk, want het gaat om mensen
met de allerlaagste inkomens die noodgedwongen extra kosten
hebben. Zij hebben er niet om gevraagd, maar worden toch in hun portemonnee
gepakt. Is het mogelijk om zo'n onderzoeksopdracht te verstrekken?Wij overwegen op deze concrete suggesties een aantal moties in te dienen.
Hopelijk is dat niet nodig en is de regering bereid om ons tegemoet te komen
op een aantal punten. Dat zal ook een aantal andere fracties moeten aanspreken
die zo voor toegankelijkheid van de zorg zijn en ook het rechtvaardigheidsbeginsel
daarin onderschrijven.De arbeidsmarkt van welzijn en geluk is er een van afzien, waarin mensen
onder zware omstandigheden en met matige arbeidsomstandigheden zich toch met
hart en ziel inzetten. Er worden steeds weer nieuwe onderzoeken aangekondigd
over werkdruk en stress om na te gaan of het wel zo erg is. In 1975 heeft
al een uitgebreid onderzoek plaatsgevonden naar de werklast in de zorgsector.
Ook toen bleek dat die werklast enorm hoog was. Het lijkt mij dat de tijd
van onderzoek nu zo langzamerhand voorbij is en dat het tijd wordt om tot
actie over te gaan. De staatssecretaris zei enige weken geleden in het programma
Buitenhof dat uit onderzoek bleek dat voor de werkers in de zorg de arbeidsomstandigheden
belangrijker waren dan de arbeidsvoorwaarden. Dat had gekund, ware het niet
dat Sting, de beroepsvereniging voor verzorgenden, een soort toptien heeft
gemaakt van knelpunten voor werkers in de zorg. Die percentages verschillen
echt niet zoveel van elkaar. Op de negende plaats staat dat volgens 85% van
de werkers de arbeidsvoorwaarden zeker ook moeten worden verbeterd. Het staat
dan ook niet bepaald helemaal onderaan het wensenlijstje. Het is een combinatie
van factoren, voorwaarden en omstandigheden. Het lijkt mij dat het absoluut
tijd wordt om op dit punt activiteiten te laten plaatsvinden. De behoefte
aan zorg neemt toe en de arbeidsmarkt wordt alleen maar krapper. Als het zo
doorgaat met deze voorwaarden en omstandigheden, dan zal het steeds moeilijker
worden om mensen te interesseren voor een baan in de zorg en zullen de stress
en de werkdruk alleen maar toenemen. Ik heb begrepen dat er bij de CAO ook
een soort convenant hoort, waaronder de handtekeningen overigens nog niet
zijn gezet. Het betreft het arbeidsmarktconvenant: hoe maken wij het werk
in de zorg aantrekkelijker? Dergelijke zaken zijn natuurlijk niet gratis.
Hoe zit het met de financiële verantwoordelijkheid van VWS in verband
met het arbeidsmarktconvenant?Ik kom bij de jeugdzorg. Ik heb u eerder als een soort postbode van de
actievoerders een pamflet overhandigd van AbvaKabo en CFO, die vanmiddag een
petitie hebben aangeboden over de jeugdzorg, waarin zich als het ware een
dubbele ellende aftekent. De arbeidsvoorwaarden in de jeugdzorg zijn over
het algemeen nog slechter dan in de andere zorgvoorzieningen. Het is absoluut
heel moeilijk om personeel te krijgen in deze sector. Erkennen de bewindslieden
dit probleem, en hoe denken zij dit op te lossen?De heer Van der Vlies (SGP):U hebt zo-even niet ten onrechte gesproken over de arbeidsvoorwaarden
en de arbeidsomstandigheden. Beide zouden moeten worden verbeterd om het arbeidsklimaat
en de bereidheid om te participeren in die situatie te bevorderen. Ik denk
daarbij onder andere aan toetreders en beroepskeuze. U zei zo-even dat het
gaat om een evenwicht. Maar in de petitie die zojuist op ons bureau terecht
is gekomen, wordt vooral gesproken over een salarisverbetering. Nu zie ik
dat punt wel, maar het is altijd moeilijk om van hieruit te bepalen welk deel
van de ruimte aan het één moet worden besteed en welk deel aan
het ander. Ik neem toch aan dat GroenLinks van opvatting is dat het vooral
gaat om meer handen aan het bed en in de zorg, dan om hogere salarisposities,
hoezeer ik iedereen ook een goed salaris gun. Geen misverstand daarover. Maar
als wij beleid maken, moeten wij keuzes maken. Wat is de keuze op dit punt
van GroenLinks?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):In de jeugdhulpverlening gaat het natuurlijk niet alleen om bedden, maar
goed. Als u zegt dat er meer handen aan het bed moeten komen, ben ik dat op
zich met u eens. Maar om dat te bereiken, is het in mijn ogen absoluut noodzakelijk
om iets te doen aan de arbeidsvoorwaarden. Anders wordt het echt heel moeilijk
om jonge mensen voor dit beroep te interesseren en de mensen die al werkzaam
zijn in deze sector vast te houden. Je ziet uitval omdat de werkdruk gewoon
enorm hoog is. Daarom zei ik al dat het een combinatie van factoren is. Als
wij die factoren niet combineren, hou je een probleem. Natuurlijk ben ik het
met u eens dat de hulpverlening belangrijk is, zodat die goed georganiseerd
moet worden, maar je kunt het één niet los zien van het ander.De heer Van der Vlies (SGP):Akkoord, maar dan neem ik aan dat u het ook zou betreuren als een substantieel
deel van de intensivering zou neerslaan in alleen salarisverbetering voor
degenen die nu al in de zorg werken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U noemt nu een ander punt. U heeft het nu over het substantiële deel
van de ruimte. De ruimte die er is, is niet de ruimte die ik gecreëerd
heb. Dat zullen wij wel met elkaar eens zijn. Ik ben niet bereid mij aan die
ruimte aan te passen. In de CAO is een arbeidsmarktconvenant aangekondigd.
Ik heb begrepen dat de handtekeningen nog niet zijn gezet door de sociale
partners en de overheid, wat natuurlijk wel moet gebeuren. Maar wellicht is
er ook nog enige discussie hoe dat zal worden gefinancierd.Voorzitter! Maatschappelijke opvang is zeker een verantwoordelijkheid
van de overheid. In samenwerking met maatschappelijke organisaties kunnen
wij daarbij veel voor elkaar krijgen. Dat kan niet betekenen dat wij dingen
die wij zelf niet kunnen of willen oplossen, afschuiven naar maatschappelijke
organisaties, want dan zijn wij niet goed bezig. Waarom is er helemaal geen
volumegroei in de maatschappelijke opvang, terwijl wij toch zien dat de problemen
toenemen? Welke beleidskeuze en diepere politieke bedoelingen zitten hier
nu achter? Of is dit de uitkomst van politiek beraad over het regeerakkoord?
Met name wil ik op D66, sinds kort sociaal-liberaal, en de Partij van de Arbeid,
sociaal-democratisch, vragen of zij van plan zijn op dit punt wat te regelen.
De heer Middel heeft daarover iets gezegd. Wij zullen de beantwoording afwachten.
Wij overwegen op dit punt met een motie te komen, omdat wij het heel schrijnend
vinden dat op dit punt zo weinig gebeurt. Wij hebben daar onlangs ook van
het Trimbosinstituut een notitie over gekregen. Daaruit blijkt
dat het aantal jongeren dat gaat zwerven, toeneemt. In Utrecht gaat het om
129 jongeren en in Den Haag om 400 jongeren. In andere steden zal dat niet
veel beter zijn. Het weeffoutje van de huursubsidie bij begeleid wonen moeten
wij echt gaan oplossen. Ik ben blij dat de PvdA-fractie dat ook vindt. Misschien
kunnen wij dus over slechte uitwerkingen van de nieuwe Huursubsidiewet met
elkaar zaken doen.Ik heb nog de vraag hoe de maatschappelijke opvang zich verhoudt tot het
grotestedenbeleid. Er wordt steeds gesteld, ook door Paars II, dat het integrale
beleid uitermate belangrijk is. Daar ben ik het van harte mee eens, maar het
integrale beleid moet dan wel meer zichtbaar worden en vooral waar het gaat
om de maatschappelijke opvang heb ik dat nog niet zo helder op het netvlies.
Ik laat mij echter graag voorlichten en misschien wordt het dan allemaal beter.Ik zou nog een paar kleinere punten willen bespreken, maar gezien de tijd
zal ik die wellicht schriftelijk indienen. Ik gebruik de tijd die ik over
heb om het jeugddossier 'Aandacht voor jeugd en jongeren' te ondersteunen.
De maidenspeech van de heer Eurlings zal ik niet overdoen, maar een aantal
elementen uit zijn bijdrage zijn mij uit het hart gegrepen. 'Jeugd' betekent
namelijk niet altijd problemen. Er moeten ook andere dingen gebeuren. Wij
vragen de regering om daar meer tijd voor uit te trekken en daar nader met
de Kamer over te spreken.Zorg op maat, goed geregeld en adequaat georganiseerd, zo kun je het welzijnsbeleid
samenvatten dat GroenLinks nastreeft. Met een kleine variant op de kop van
een artikel van gisteren in NRC Handelsblad over het ministerie van VWS, zou
ons motto kunnen zijn: kort, snel en breed met veel samenhang en diepte.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Meijer, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Meijer (VVD):Mijnheer de voorzitter! Het bedrag van 5,6 mld. extra voor de komende
vier jaar onderstreept de absolute prioriteit die het kabinet aan volksgezondheid,
respectievelijk welzijn toekent. De VVD kan zich goed vinden in de keuze om
binnen deze prioriteit extra aandacht te schenken aan ouderen en thuiszorg,
waar ruim 36% van deze intensiveringen naartoe vloeit. De samenleving vergrijst
en de zorg vermaatschappelijkt. Beide ontwikkeling versterken het beroep op
zorg voor ouderen buiten de muren van verzorgings- en verpleeghuizen. Voor
de VVD betekent dit dat met deze zogeheten extramuralisering van de zorg,
de zorgvernieuwing, de bevordering van de doelmatigheid van de zorgverlening
en het scheiden van wonen en zorg, een duidelijke heroriëntatie ontstaat
op de structuur en uitgangspunten van de ouderenzorg.De VVD erkent dat er haken en ogen zitten aan het scheiden van wonen en
zorg, maar zij wil duidelijk vasthouden aan het uitgangspunt dat scheiden
van wonen en zorg heel belangrijk is. De VVD trekt de conclusies in twijfel
die worden getrokken uit het stuk dat wij vanmorgen ontvingen bij de beantwoording
van de moties over het scheiden van wonen en zorg. In dit stuk wordt geconstateerd
dat de vorige staatssecretaris, onze Erica Terpstra, het scheiden van wonen
en zorg in zijn algemeenheid als beleidslijn afraadt. Ik wil met nadruk zeggen
dat dit niet bedoeling is geweest van haar stuk van 11 februari 1998 en dat
de VVD vasthoudt aan die uitgangspunten.Er voltrekt zich een regelrechte cultuurbreuk. De naoorlogse generatie
van provo's, hippies en dolle Mina's is nu op een leeftijd gekomen dat zij
zelf opa en oma worden. Onder de ouderen van nu bevindt zich een toenemend
aantal vitale 75-plussers die enthousiast internetten, overwinteren in Spanje
en op zoek zijn naar een nieuwe relatie.Om problemen in de snel naderende toekomst te voorkomen, zal het noodzakelijk
zijn het beleid aan te passen aan de veranderende bevolkingsstructuur. De
VVD vindt dan ook dat de ouderen meer keuzevrijheid en meer verantwoordelijkheid
gegeven moet worden door hen zelf regulerend aan de slag te laten gaan. Dat
het laatste jaar van deze eeuw is uitgeroepen tot het jaar van de ouderen,
is een duidelijke verwijzing naar wat er komen gaat. Ik zou de staatssecretaris
dan ook willen vragen wat haar visie is op de toekomst van onze aanstaande
oudere jongeren.Minister Borst-Eilers:Koos Koetsen.Mevrouw Meijer (VVD):Inderdaad.Mijnheer de voorzitter! Voor de ouderen van nu en voor de mensen die nu
afhankelijk zijn van zorg, heeft de noodzakelijke zorg dichter bij huis, de
zorg op maat, eveneens geleid tot ondoorzichtige versnippering. Samenhang,
afstemming en transparantie in de zorg vormen daarmee de komende periode enkele
kernpunten van beleid voor de volle breedte van de zorgverlening. De VVD hecht
er grote waarde aan, te komen tot een gemeenschappelijke visie op een samenhangend
beleid waarin de zogenaamde ketenzorg centraal staat in het belang van iedere
individuele patiënt. In de meerjarenafspraken wordt in dit verband een
taak opgedragen aan de regio's die de gewenste zorgvernieuwing in belangrijke
mate gestalte moeten geven. De VVD is geen voorstander van een wettelijke
verankering van deze taak, maar verzoekt de staatssecretaris om scherpe randvoorwaarden
te stellen aan deze opdracht, zodat wij een goed inzicht zullen krijgen in
aantallen en in wat er werkelijk aan de hand is per regio. Wat gebeurt er
in de regio's waar deze opzet mislukt en wie draagt daarvoor dan de verantwoordelijkheid?Het persoonsgebonden budget. De VVD heeft in een vorige kabinetsperiode
de initiatieven van onze toenmalige staatssecretaris Erica Terpstra om te
komen tot het persoonsgebonden budget voluit gesteund. Inmiddels is het PGB
een instrument geworden dat voor de mensen die erover beschikken zeer succesvol
is, eveneens overigens voor de mensen die het werk moeten uitvoeren. De VVD
vindt dat de wensen van de zorgbehoevende centraal dienen te staan en vindt
het moeilijk te aanvaarden dat op dit moment 8500 mensen wachten op een PGB.
Een ruim aantal daarvan verkeert in een behoorlijk schrijnende situatie. Wij
vinden dat het PGB spoedig moet uitgroeien tot een volwaardig alternatief
voor zorg in natura. Wij zijn dan ook van mening dat hiertoe nu echt een reële
keuzemogelijkheid in gang gezet moet worden.Het ITS-rapport, waarin in opdracht van de Ziekenfondsraad het PGB
is geëvalueerd, komt tot de conclusie dat wanneer mensen de keuze krijgen
tussen zorg in natura en het PGB, maar liefst 45% van de zorgvragers kiest
voor het laatste. Over de Kamerbreed gesteunde motie-Van Blerck-Woerdman met
de wens dat 'voor de komende jaren minstens 10% van de jaarlijkse groeiruimte
voor de kernsector ten goede komt van uitbreiding van het persoonsgebonden
budget', zou ik graag nog eens van gedachten willen wisselen met de staatssecretaris,
omdat de opvatting van de staatssecretaris over wat de 10% van het totale
carebudget precies inhoudt, nogal verschilt van die van mij. Voorts zou ik
willen vragen waarom de staatssecretaris ter drukking van de huizenhoge administratieve
kosten, natuurlijk een belangrijk deel van het budget, niet heeft gekozen
voor het door de Ziekenfondsraad geadviseerde verhoogde forfaitaire bedrag.
Verder zou ik willen vragen of zij nog op zoek gaat naar de vergelijking met
en de succesvolle resultaten van de Belgische integratie-uitkering.Het algemeen maatschappelijk werk functioneert op het snijvlak van welzijn
en zorg en heeft een niet meer weg te denken taak bij de sociale integratie
en participatie van burgers. Sinds 1989 is de financiële en inhoudelijke
verantwoordelijkheid voor het algemeen maatschappelijk werk neergelegd bij
de gemeenten, omdat juist gemeenten de doelgroep van het algemeen maatschappelijk
werk heel goed kennen. Dat moet ook vooral zo blijven. De minister kondigt
in de begroting voor 1999 aan, te zullen bezien hoe de positie van het algemeen
maatschappelijk werk versterkt kan worden nu vele gemeenten aangeven dat de
maatschappelijke problemen van mensen en het tekort aan middelen en mogelijkheden
toenemen. Kan de minister een indicatie geven van de wijze waarop zij denkt
dit te gaan doen, nu ook landelijke organisaties als de VOG, de Raad voor
de volksgezondheid en de Landelijke huisartsenvereniging in de afgelopen tijd
hebben gewezen op de noodzaak om te komen tot versterking van het algemeen
maatschappelijk werk ter voorkoming van verdere groei van de wachtlijsten
en de werkdruk? Is de minister bereid om de oorzaken en de toename van de
hulpvraag aan het algemeen maatschappelijk werk te onderzoeken en te bezien
of ondersteuning door bestaande hulpinstanties voldoende is gewaarborgd? Is
de minister, gelet op de belangrijke nationale en eveneens niet meer weg te
denken taken van de stichting Korrelatie, bereid deze stichting te ondersteunen
in haar werk door een bedrag van ƒ 300.000 extra ter beschikking te
stellen ten behoeve van de hoogst noodzakelijke personele uitbreiding? De
suggestie van de heer Middel om hierbij ook het departement van OCW te betrekken,
is een goede, maar wat ons betreft zou in de eerste plaats moeten worden bezien
of het geld bij de omroepen kan worden gehaald. Zij hebben ten slotte veel
plezier van de stichting Korrelatie als zij emotievolle uitzendingen verzorgen.Als gevolg van sociale veranderingen in de steeds complexer wordende samenleving
dreigt een groot aantal mensen in verwarring te raken en op straat terecht
te komen. Het aantal dak- en thuislozen, waaronder een aanzienlijk aantal
vrouwen met psychiatrische problemen, jongeren vanaf 14 jaar en dementerende
ouderen, is groeiende. Vooral voor laatstgenoemde groep vraag ik de aandacht.
Hun aantal bedraagt in 1998 volgens een voorzichtige schatting bijna 30.000
personen. De maatschappelijke opvang van deze personen deelt niet in de volumegroei.
Hoe kan dit worden verklaard? Wil de minister op niet al te lange termijn
een duidelijke visie op de geestelijke gezondheidszorg in Nederland formuleren?In het regeerakkoord is de sociale cohesie in ons land een belangrijk
thema. Is er in de nieuwe nota van de minister voor het grotestedenbeleid
een hoofdstuk gewijd aan de maatschappelijke opvang? Zo nee, is de minister
bereid om samen met minister Van Boxtel spoedig een initiatief te nemen om
gezamenlijk de versterking van het lokaal maatschappelijk beleid te bevorderen?
De VVD-fractie ziet in dat verband met belangstelling de nieuwe welzijnsnota
tegemoet en dringt er bij de minister op aan dit onderwerp in die nota een
hoge prioriteit te geven.Voorzitter! In een artikel in de Volkskrant van hedenochtend doet minister
Peper stevige uitspraken over de jeugdhulpverlening. Hij wenst ontspoorde
jongeren binnen een jaar een tree hoger te zetten. Deelt de staatssecretaris
het standpunt van de minister op dit punt? Deelt zij überhaupt de mening
van minister Peper dat de jeugdinstellingen hard moeten worden aangepakt?
Ten slotte verneem ik graag of het hier een kabinetsstandpunt betreft.De voorzitter:Het is mij een groot genoegen om mevrouw Meijer als eerste te mogen feliciteren
met haar maidenspeech.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Rijpstra (VVD):Mijnheer de voorzitter! Allereerst wil ik mevrouw Meijer van harte feliciteren
met haar maidenspeech op het belangrijke terrein welzijn waar wij de komende
jaren veel met de bewindslieden aan de slag zullen moeten. Ik hoop dat zij
dat zal doen met de volle overgave en vuur die zij nu heeft laten zien.Mijnheer de voorzitter! Onder de titel 'Sportinclusief denken' hebben
verschillende VVD-collega's bij de respectievelijke begrotingen aandacht besteed
aan de relatie tussen hun vakdepartement en sport en beweging. Heel voorzichtig
begint het sportinclusieve denken bij de verschillende departementen door
te dringen en worden de gevolgen van beleidsvoornemens of maatregelen ook
voor de sportsector in kaart gebracht. Hoe staat het overigens met het interdepartementale
overleg hierover en heeft de staatssecretaris met name waar het gaat om de
lastenverzwaringen bij de sportverenigingen – dat is nu zeer actueel –
al resultaat geboekt bij haar collega Vermeend? Zo ja, kunnen dan gezamenlijke
voorstellen op dat punt worden verwacht?Het sportinclusieve denken dient ook aanwezig te zijn binnen het eigen
departement. Toch ziet mijn fractie nog schotten tussen de V, de W en de S
en ik wil dat toelichten met een drietal voorbeelden.In 1997 is het TNO-rapport uitgekomen over de opleiding tot sportarts.
Bij een van de begrotingen, maar ook bij de behandeling van de sportnota heeft
de VVD-fractie aangedrongen op een andere en betere regeling voor de sportgeneeskunde.
Nu is de sportarts ondergebracht in het register voor de sociaal-geneeskundigen,
maar naar de mening van mijn fractie hoort het beroep thuis
bij de klinisch specialismen. Sportartsen hebben weliswaar geen bedden, maar
dat hebben immunologen en bacteriologen ook niet, maar het vakgebied van de
sportarts is inmiddels wel uitgegroeid tot een klinisch specialisme. Het is
daarom toch wel vreemd dat vanuit Sport, de S van het departement en ook uit
de lotto- en totogelden een deel van dit vakgebied wordt bekostigd. Kan de
minister toezeggen dat de sportarts in 1999 als klinisch specialist wordt
aangemerkt met de daarbijbehorende vergoedingen voor opleiding?Voorzitter! Ik wil niet uitvoerig ingaan op doping, want dat komt ongetwijfeld
nog heel uitvoerig aan de orde in het nieuwe jaar, maar ik wil de staatssecretaris
en de minister toch wel vragen hoe nu verder, want doping heeft met sport
en volksgezondheid te maken. Zowel de Nederlandse atleten als de sportbonden
met NOC-NSF willen eendrachtig de doping bestrijden. Wat wordt uw rol daarin
en kan op korte termijn steun worden gegeven aan de voorstellen die op dit
moment vanuit de sportwereld zelf worden ontwikkeld en aangedragen?Een derde punt betreft de verplichte bijscholing van sportkader inzake
de sociale hygiëne en de Drank- en horecawet, en dat zal geld kosten.
Er zullen cursussen moeten worden opgezet en worden afgenomen door het sportkader
in de verenigingen. Het is nu eenmaal een uitvloeisel van een regeling die
wij hier hebben goedgekeurd. Binnen het sportinclusieve denken van het departement
past hier naar de mening van de VVD-fractie een structurele bijdrage uit het
preventie- en gezondheidsbudget van 5 mln. Kan dat worden toegezegd?Voorzitter! Een ander punt betreft de herstructurering van de Landelijke
organisatie voor sport- en bewegingsstimulering. Via die LOSB wil de staatssecretaris
meer grip krijgen op de sportinfrastructuur. Ook vanuit de sportwereld zelf
is veel aandacht voor de sportinfrastructuur. Waar de VVD-fractie echter niets
voor voelt, is dat er een extra bureaucratische laag tussen sportverenigingen,
gemeenten, provincies, bonden, NOC-NSF, VWS en anderen gaat ontstaan. Dat
is zonde van de energie en het geld. De VVV-fractie ziet veel meer in de opzet
van sportbegeleidingsdiensten, analoog aan schoolbegeleidingsdiensten. Deze
diensten zouden sportverenigingen en gemeenten kunnen ondersteunen; zij kunnen
fungeren als een soort uitzendbureau door trainers en ander personeel te detacheren
en zij kunnen adviezen geven over administratie, beheer en accommodaties.
Daarnaast kunnen zij de integratie van de gehandicaptensport en ook de sport
voor verstandelijk gehandicapten stimuleren. Via gemeentelijke of provinciale
sportraden en zelfs Olympische steunpunten is een dergelijke opzet snel haalbaar.
Zelfs zou aangehaakt kunnen worden bij een aantal schoolbegeleidingsdiensten;
zo kan men een relatie aangaan met onderwijsinstellingen, zodat 'Jeugd in
beweging' en 'Sport, tolerantie en fair play' eenvoudig kunnen worden ingebed.
Graag vernemen wij een reactie hierop van de staatssecretaris.Ik kom bij de topsport. De VVD-fractie vraagt de staatssecretaris of zij
haar steun wil geven aan het plan om de rente over het Fonds voor de topsport
die niet is gebruikt, in te zetten voor de voorbereiding van de Olympische
spelen en de Paralympics. Collega Middel heeft hierover ook een opmerking
gemaakt. Daarnaast is mijn fractie van mening dat er een structurele oplossing
dient te komen voor de inkomensondersteuning en voor studieperikelen van topsporters.
Minister Hermans heeft bij de begroting van OCW toegezegd naar oplossingen
te zoeken. Een structurele oplossing kan zijn om het Fonds voor de topsporter
met 100 mln. te vullen; als ik zie hoe deze week 100 mln. voor een cultuurfonds
op tafel is gekomen, denk ik dat zoiets in de toekomst ook voor de topsport
mogelijk moet zijn.Het topsportbeleid is inmiddels in gang gezet en wordt verder uitgebouwd.
Ook bestaan afspraken over de verdeling van de extra middelen over top-, amateur-
en breedtesport. De sportwereld zelf is ook actief; uiteindelijk moet alles
daar natuurlijk vandaan komen. De heer Alberda heeft voor NOC-NSF het project
Performance 2000 opgezet om te voorkomen dat de Nederlandse sportsuccessen
tijdens de Olympische spelen van Atlanta slechts eenmalig zijn. De VVD-fractie
ondersteunt het beleid dat in de sportnota 'Sport beweegt' is ingezet om grote
sportevenementen naar Nederland te halen. Grote sportevenementen zijn ook
goed voor de economie. Zo heeft het wereldkampioenschap hockey de stad Utrecht,
haar middenstand en horeca, zo'n 27 mln. opgeleverd.De organisatie van grote sportevenementen is niet meer een zaak van de
sport alleen. De sport kan best het voortouw nemen, maar in feite is sprake
van een samenspel tussen overheid en organisatoren. Kijk maar naar het wereldkampioenschap
wielrennen op de weg of naar het Europees kampioenschap voetbal in het jaar
2000. Een goede afstemming tussen overheid en organisatoren is van groot belang.
Ik wil de staatssecretaris vragen om in de komende tijd een interdepartementale
haalbaarheidsstudie op te zetten, dus met de ministeries van VWS, Economische
Zaken, Verkeer en Waterstaat en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
waarin wordt onderzocht hoe in Nederland aan de organisatie van grootschalige
sportevenementen in de komende jaren vorm kan worden gegeven. Dit onderzoek
zou moeten gebeuren in nauwe samenspraak met NOC-NSF en wellicht met het bedrijfsleven.
Ik sluit niet uit dat dit ooit kan uitmonden in een aanvraag voor de organisatie
van de Olympische spelen. Of dit in 2012 of 2016 het geval zal zijn, weet
ik niet; het is nog een eind weg.De voorzitter:Het hoge woord is eruit...De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! De heer Rijpstra is voldoende op de hoogte van de principiële
en financiële bezwaren die de SGP-fractie heeft tegen grootschalige sportevenementen.
Hiermee doel ik overigens helemaal niet op sport in de recreatieve sfeer.
Als het gaat over de randvoorwaarden waaronder grootschalige evenementen georganiseerd
kunnen worden, hoor ik de VVD-fractie regelmatig over extra politie-inzet,
veiligheidsaspecten en wat dies meer zij. Ook heb ik van die zijde wel eens
vernomen dat Nederland eigenlijk te klein is geworden voor een adequate, moderne
inrichting van dergelijke wereldhappenings. Vaak hangt de VVD hier een prijskaartje
aan. Nu hoor ik de heer Rijpstra zeggen dat er een haalbaarheids studie
moet worden gepleegd. Ik bespeur hier een zekere spanning.De heer Rijpstra (VVD):Ik denk dat deze zaken juist in elkaars verlengde liggen. In het verleden
ging het meestal andersom: er werd iets georganiseerd en op een gegeven ogenblik
kwam men met een tekort te zitten. Zo herinner ik mij voorbeelden als de Wereld
ruiterspelen en de Gay games. Bij die laatste zaten de problemen in de organisatie
en niet in de uitvoering, die een enorm succes was. Al met al acht ik het
van belang om met alle participanten eens om de tafel te gaan zitten om onder
andere antwoord te geven op de vraag – en dat geef ik toe – of
Nederland niet te klein is om dergelijke grootschalige sportevenementen te
organiseren. Ook kan dan worden gekeken naar vragen als: wat hebben we ervoor
over, moet de overheid er überhaupt wel iets voor over hebben of moet
het volledig worden bekostigd door private ondernemingen, door sponsors? Ik
vind het moment gekomen om daarover eens met elkaar van gedachten te wisselen.
Dat moment is nu gekomen.De heer Van der Vlies (SGP):Dat moment bepaalt u voor uzelf; daar ga ik niet over. Los van de principiële
overwegingen vind ik het in een tijd waarin wij elke cent moeten omkeren om
in de zorgsector een beetje adequaat te handelen, wat wrang om zo'n investering
te doen terwijl wij op voorhand weten dat het fors wat kost.De heer Rijpstra (VVD):Dat laatste ben ik niet met u eens. U vergelijkt nu ongelijkwaardige grootheden
met elkaar. Daarnaast moet u ook bedenken dat de organisatie van een grootschalig
evenement – zeker in de voorbereidingsfase – een heleboel werkgelegenheid
oplevert. Toerisme, horeca, middenstand en midden- en kleinbedrijf kunnen
ervan profiteren. Kortom, de spin-off van zo'n evenement is gigantisch.De heer Van der Vlies (SGP):Dus die dak- en thuislozen, waarover wij ook wel spreken, zullen hier
ook van profiteren.De heer Rijpstra (VVD):U vergelijkt nu een probleem met een initiatief, terwijl die twee niets
met elkaar te maken hebben.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Het klinkt allemaal ontzettend leuk en je wordt allemaal een beetje warm
van binnen als je zulke verhalen hoort. De oranje tompoezen liggen bij wijze
van spreken alweer bij de bakker.De heer Rijpstra (VVD):Dat is al winst!Mevrouw Hermann (GroenLinks):U somt een aantal heel positieve effecten op die naar uw mening aan de
organisatie van topsportevenementen kleven. U wekt iedereen op om mee te denken
over manieren waarop meer topsport naar Nederland kan worden gehaald. Recent
nog hebben wij de problemen gehad rond de Gay games. Ook waren er de nodige
problemen rondom Schiphol, omdat allerlei mensen hier naartoe wilden alleen
maar om zo'n topsportevenement te bezoeken. Kortom, ook u weet dat er heel
grote bezwaren liggen op het terrein van het milieu, de ordehandhaving, verkeer
en vervoer. Zo'n haalbaarheidsstudie klinkt dan mooi, maar in feite is het
weggegooid geld. In mijn regio wordt het Hoogoven schaaktoernooi gehouden.
Dat is een prima voorbeeld van een topsportevenementen met een heel bescheiden
spin-off. Parallel aan dat toernooi wordt altijd een publiekstoernooi gehouden.
Als het om dat soort zaken gaat, vind ik het schitterend, maar u doelt op
evenementen van een heel andere orde. Wij weten toch welke bezwaren daaraan
kleven. Waarom hoor ik u daar niet over?De heer Rijpstra (VVD):Ik zie juist de waarde van het verkennen van dat soort problemen. Neem
bijvoorbeeld het Europees voetbalkampioenschap. Van dat evenement verwacht
ik meer problemen, ook in de voorbereiding, dan van de Olympische spelen.
Dat is alleen al zo omdat er bij voetbal ander publiek komt dan bij de Olympische
spelen. Het veiligheidsaspect ligt bij het ene evenement heel anders dan bij
het andere. Je moet tevoren met elkaar van gedachten wisselen over de vraag
wat je precies wilt. Ik vertaal in feite alleen wat in de sportnota wordt
verwoord: het binnenhalen van grootschalige topsportevenementen. Mijn fractie
is daar voor, maar dan niet ten koste van alles. Ik ga echt niet het ballonnetje
oplaten dat Nederland zich kandidaat stelt voor de Olympische spelen in 2012.
Als ik dat had gewild, had ik hier met een fakkel binnen moeten komen. Dan
had ik trouwens meteen wel de brandweer achter mij aan gekregen! Wat ik zeg,
is geen ballonnetje, maar een gedachtelijn die je mag verwachten als je je
zet aan het opzetten van een grootschalig topsportevenement. Ik vind dat Nederland
heeft laten zien wat het kan. In 1990 hebben wij de wereldspelen voor gehandicapten
georganiseerd, een enorm feest, een topsportfeest. Dat ging perfect. En als
de Olympische spelen en de Paralympics nu niet aan elkaar gekoppeld waren,
zou Nederland zich allang kandidaat hebben kunnen stellen voor de Paralympics,
want dat kunnen wij heel goed aan. Het moment is dus heel gunstig om eens
van gedachten te wisselen over de voorwaarden waarop u doelt, ook de milieuvoorwaarden.
En als wij tot de conclusie komen dat dit voor Nederland niet haalbaar is,
dan moeten wij het ook uitspreken.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Nederland voorop in de vaart der volkeren, maar wat vindt u dan van de
Afrikaanse en Aziatische landen? De positieve waarde die u graag voor Nederland
zou binnenhalen, gelden voor dergelijke landen toch nog veel meer? Dan zou
er een mogelijkheid zijn om juist wereldwijd een bijdrage aan de sport te
geven.De heer Rijpstra (VVD):Ik ben het volstrekt met u eens. Ik wijs u ook op de zeer waardevolle
nota, opgesteld in een samenwerking van VWS en Ontwikkelingssamenwerking.
Ook het Nederlands Olympisch Comité doet heel veel voor de sportontwikkeling
in het buitenland en de voorbeeldfunctie voor het Afrikaanse continent die
zou uitgaan van de kandidatuur van Zuid-Afrika, is gigantisch. Ik vind ook
dat Nederland een dergelijke kandidatuur zou moeten steunen. Maar wij weten
ook dat de Olympische spelen telkens aan een ander continent worden toegewezen,
dus er komt een moment waarop Europa de spelen zal mogen organiseren.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! De heer Rijpstra is iemand die het altijd heel erg goed voorheeft
met de sport, maar ik vind dat hij nu wel erg ambitieus is. Hij zwakt zijn
voorstel nu enigszins af door te zeggen dat zijn fractie dit
graag zou willen laten onderzoeken. Wel, bijna niemand zal tegen onderzoek
zijn, maar de berichten van gisteren in de media waren toch wat duidelijker;
daarin leek het toch echt alsof hij pleitte voor het naar Nederland halen
van de Olympische spelen. Nu hij om een haalbaarheidsonderzoek vraagt en zich
zo in de media uitlaat, denk ik dat ik hem toch wel mag vragen wat hij van
de haalbaarheid vindt. Wat mag het van de VVD-fractie eventueel gaan kosten?
En is het überhaupt haalbaar in een land als Nederland? Gaat het ons
niet boven de pet, vooral boven de blauwe pet?De heer Rijpstra (VVD):Uw vraag is duidelijk. Ik had overigens de tekst van mijn bijdrage al
klaar voordat de media dit gisteren in volle glorie oppikten. Ik heb van het
begin af aan aangegeven dat het mij erom gaat dat grootschalige sportevenementen
niet meer alleen een zaak van de sportbonden zijn. Die tijd is voorbij, de
rijksoverheid en de lokale overheden zijn erbij betrokken, omdat er een heleboel
bij komt kijken. Daar vraag ik aandacht voor, omdat wij veel beter in kaart
moeten brengen wat dit betekent. Dan pas kun je beleid uitstippelen, dan pas
kun je bepalen of je voortgaat op de weg van grote evenementen in Nederland,
met een spin-off op een heleboel terreinen. Ook economisch leveren die evenementen
Nederland immers veel op. Als je daarvoor kiest, behoort daar een investeringsplaatje
bij. En dan komen wij er in de Kamer wel weer over te spreken of de overheid
daaraan een bijdrage moet leveren of dat het een zaak is van het particulier
initiatief, van de sportorganisaties, met steun van de overheid. Daarover
moeten wij ten volle gaan discussiëren.Mevrouw Kant (SP):Ik moet constateren dat u geen antwoord geeft op mijn vraag. Ik had gevraagd
wat de VVD-fractie vindt; moet de overheid daar geld in steken, als wij zo'n
evenement naar Nederland halen, en hoeveel ongeveer?De heer Rijpstra (VVD):Ik ga natuurlijk geen bedrag in euro's noemen dat de overheid er tegen
die tijd in zou moeten investeren. Het gaat erom dat zij nu al laat zien dat
Nederland een topsportbeleid wil. Ook het bedrijfsleven en de sportbonden
willen dit, het gaat om een samenwerking van deze drie partners. De overheid
investeert er ook al in. De extra gelden die nu bij de begroting beschikbaar
worden gesteld, gaan voor 25% naar de topsport toe. Dat betekent dat je ook
daarin als overheid al investeert. Hoeveel een overheid gaat bijdragen in
de ontwikkeling van topsportaccommodaties of in de ontwikkeling van topsportbeleid,
is een vraag die vervolgens gaat komen. Daar kan ik echt niet van zeggen:
dat zal zoveel euro's gaan worden.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! Laat ik vooropstellen dat het CDA een voorstander is van grote
evenementen en dat ons wat dat betreft ook het idee om eens te kijken of een
Olympische spelen weer in Nederland zou kunnen, ontzettend aanspreekt. Want
waarom doe je dat? Je wilt richting de jeugd en richting de hele samenleving
een duidelijk signaal afgeven: sport is belangrijk. Nederland kan ook internationaal
wat dat betreft prachtig op de kaart komen. Ik was vanuit dat oogpunt ook
positief verrast toen dit in de krant kwam gisteren, maar ik moet u toch zeggen
dat het mij tegenvalt wat hier gebeurt. Laten we eerlijk zijn, we zijn continu
bezig met grote evenementen in Nederland. In mijn woonplaats was er twee keer
wielrennen een week lang, en we hebben binnenkort Euro 2000. Maar als er zo'n
voorstel komt vanuit de politiek en niet primair vanuit de sport zelf, had
ik toch van de heer Rijpstra verwacht dat hij een stukje onderbouwing kon
geven en dat hij ook, wat mevrouw Kant zei, kon aangeven hoever de VVD wil
gaan. Want laten we wel wezen, als wij niet extra willen investeren op dat
moment – boter bij de vis – in accommodaties, in de organisatie
en dergelijke, dan redden wij het niet en is de kans niet denkbeeldig dat
de verenigingen aan de basis, die altijd in de sport werken, straks het kind
van de rekening zijn. Dat mag nooit gebeuren.De heer Rijpstra (VVD):Wacht even, voordat we nu een hele discussie gaan voeren die de verkeerde
kant opgaat; dat wil ik helemaal niet. Een idee hoeft wat mij betreft niet
primair uit de sportwereld te komen. Als ik bijvoorbeeld kijk welke ideeën
hier de afgelopen vier jaar in deze Kamer zijn ontstaan en ook op het departement;
nu, daar kan ik er zo twaalf van opnoemen. Wat dat betreft heeft de politiek
hier ook een functie in. Ik vind dat de politiek best ook ergens een initiatief
mag nemen. Als die fakkel dan wordt overgenomen – wat ik natuurlijk
hoop –, vind ik dat uitstekend.Als je besluit om als overheid werk te maken van het grote topsportevenementenbeleid,
betekent dit dat je als overheid daar ook iets voor over gaat hebben. Het
betekent ook dat je bij het accommodatiebeleid gaat kijken waar grote topsportevenementenhallen
komen en wat het betekent voor de infrastructuur, aan wegen en verbindingen,
en voor milieuvriendelijke investeringen. Daar ga je als overheid gewoon een
heleboel voor doen. Ik kan nu niet even zeggen dat ik vind dat dit 1 mld.
moet zijn of 500 mln. of wat dan ook, omdat ik die getallen gewoon niet heb.
De plannen zullen de komende jaren verder ontwikkeld moeten worden, maar dat
moet je vanaf het begin met elkaar doen. Zwartepieten, in de zin van: goh,
het is jammer dat de sportbonden dit niet hebben bedacht; daar koop ik niets
voor. Het is een gezamenlijke aanpak; je staat er ergens voor.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! Daar ben ik het volstrekt mee eens; dat is ook helemaal onze
lijn.Het enige wat ik gehoopt had, mijnheer Rijpstra, was dat op het moment
dat u met zoiets groot de pers ingaat, u dan toch al een beetje onderzoek
had gedaan naar wat het ons gaat kosten en wat de mogelijkheden zijn. Nu dat
niet het geval is, wil het zeggen dat het wel naar de toekomst toe nog kan,
maar dat ik het toch een beetje jammer vind, want anders hadden we wat dat
betreft al wat meer informatie gehad en ook wat steviger uitspraken van uw
kant gekregen. Dan was de kans dat we nu een goede discussie in gang konden
zetten wellicht heel wat groter geweest dan bij alleen de zeepbel zoals die
nu is gepresenteerd.De heer Rijpstra (VVD):Nee, nee...De voorzitter:Dit lijkt me geen vraag, van de heer Eurlings.Ik geef het woord aan mevrouw Van Vliet voor een interruptie.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzit ter! Ik wil het toch wat helderder krijgen, want
sinds ik de berichten in de krant las, het betoog hier en nu het einde van
de discussie, hoor ik een aantal verschillende lijnen. In de krant las ik:
we willen graag de Olympische spelen in 2012 als VVD naar Nederland en in
de aanloop daarheen gaan we een aantal grotere evenementen organiseren. Het
kwam een beetje over – want zo stond het bijna letterlijk in Het Parool
of De Telegraaf – in de zin van: dan hebben we ook wat oefening en kunnen
we zien hoe dat gaat. Nu hoor ik de heer Rijpstra aan het begin van zijn betoog
hier zeggen: nee, ik wil gewoon dat Nederland als topsportland op de kaart
komt. Ik vind het inderdaad een heel goed idee: laten we nu eens kijken wat
voor topsportevenementen we hier zouden kunnen organiseren en dan, wie weet,
wordt het ooit ook nog eens de Olympische spelen in 2012. In de discussie
hoor ik weer het eerste verhaal. Ik zou toch wel eens willen weten wat het
nu precies is. Ik hoor de heer Rijpstra namelijk weer zeggen: nee, we gaan
nu direct bij elkaar zitten om te kijken of 2012 gaat lukken. Wat is nu de
lijn?De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! De lijn is heel helder. Ik sluit aan bij de nota 'Wat sport
beweegt'. Daarin staat een paragraaf over het topsportaccommodatiebeleid.
Daarin staat ook dat we een meerjarenplanning moeten maken, voor tien tot
vijftien jaar, op het punt van welke topsportaccommodaties in Nederland wenselijk
zijn. Ik kan ze zo noemen: een achtbaans atletiekstadion, een wielerbaan voor
indoorwielrennen, een zwembad met olympische afmetingen waar wij wereldkampioenschappen
kunnen houden, en zo zijn er talloze accommodaties die wij nog niet hebben.
Je kunt er beleid op ontwikkelen om het in Nederland van de grond te krijgen.
Maar je kunt dat alleen doen als je met die partners om de tafel gaat zitten
en bespreekt of je dergelijk beleid wilt en wat de gevolgen ervan zijn om
dergelijke evenementen te organiseren. Als je die lijn uitzet en als je zo'n
beleid hebt in Nederland met een dusdanige sportinfrastructuur en zulke goede
accommodaties, kan dat volgens mijn fractie best leiden tot een voorstel voor
een organisatie van de Olympische spelen. Ik geloof dat 2012 de eerste mogelijkheid
is, maar ook 2016 of wellicht nog later is mogelijk. In ieder geval is het
dan geen idee-fixe, het zou een logisch gevolg kunnen zijn. Maar je zult al
die zaken die te maken hebben met datgene wat zich rondom grootschalige sportevenementen
afspeelt, goed voor het licht moeten brengen. Dat is tot nu toe onvoldoende
gebeurd.Mevrouw Van Vliet (D66):Bij nader inzien zegt de VVD dus eigenlijk niet dat het de Olympische
spelen moeten worden in 2012, als wij maar bekijken welke grootschaliger sportevenementen
mogelijk zijn. Dat verandert wel mijn beeld van wat er in de media heeft gestaan.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Ik laat mij geen dingen in de mond leggen die niet waar zijn.
Als de Olympische spelen naar Nederland kunnen komen, ben ik daar een heel
groot voorstander van, mits Nederland het aankan. Je moet je niet kandidaat
stellen voor een dusdanig mega-evenement als je niet weet of je het aankunt.
Als je de evaluatie leest van wat er met Amsterdam is gebeurd, weet je dat
het zo niet moet. Dat moet je te allen tijde voorkomen.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik wil vanuit een andere invalshoek op dit punt een vraag
stellen. Ik denk dat Nederland heel goed de organisatie aan zou kunnen als
wij het zouden willen. De heer Eurlings heeft ook gezegd dat wij hebben laten
zien dat wij grote evenementen aankunnen en ik ben het met het eens. Ik was
in Valkenburg en dat was te gek. De heer Rijpstra is een gezaghebbend sportwoordvoerder
in de Kamer en dat weet hij zelf ook wel. De heer Van der Reijden heeft hem
zelfs als enige genoemd als mogelijke opvolger van Erica. Dat zegt wel wat!
Als hij dan met zo'n plan komt in De Telegraaf, is mijn eerste gedachte: dit
is geen luchtballon, dit is serieus. Vanmorgen heeft hij ook in het interruptiedebat
met mij aangegeven dat het voor de VVD serieus is. Maar als hij wil dat wij
niet gaan twijfelen aan de serieuze kanten van zijn voorstel, dan had de VVD-fractie
moeten inzien op het moment dat zij met dit idee kwam, uitmondend in Olympische
spelen in 2012 of 2016, dat dit een investering van honderden miljoenen zo
niet miljarden zou betekenen die ten laste komt van de Nederlandse overheid.
Het bedrijfsleven betaalt immers alleen maar mee als het ook wat oplevert.
Is daarvoor een politieke bereidheid bij de VVD-fractie en wil zij die nu
al uitspreken om die investeringen te plegen? Als die er niet is, houdt het
gewoon op.De heer Rijpstra (VVD):Laten wij het omdraaien. Het Europees kampioenschap voetbal in 2000 wordt
in vier stadions in Nederland gespeeld. Daar hebben wij ook ja tegen gezegd.
En ook uw fractie was daarvoor.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Samen met België!De heer Middel (PvdA):Maar ik wil geen Olympische spelen samen met België. Het zijn leuke
mensen, maar als het op organiseren aankomt, kunnen wij het beter zelf.Maar ik wil toch een ja of nee horen op mijn vraag. Zelf heb ik gezegd
dat zo'n idee eigenlijk uit de sportwereld zelf moet komen en de politiek
moet dat ondersteunen. U heeft dat omgedraaid. Dat mag u en daar loof ik u
in. Daarmee heeft u in ieder geval bereikt dat wij er nu met elkaar over debatteren.
Ik steun u echt, maar wij moeten wel de consequenties ervan accepteren. U
moet dus uitspreken dat de VVD bereid is om die forse investering te plegen,
ook als het financieel niet genoeg oplevert.De heer Rijpstra (VVD):U gaat nu een discussie voeren die nog niet gevoerd hoeft te worden. Waar
gaat het om? Als u mij goed heeft beluisterd, weet u dat het gaat over het
grotetopsportevenementenbeleid in Nederland. Bij het Europees kampioenschap
voetbal hebben wij er al over gesproken en toen hebben wij al gezegd wat dit
betekent voor de samenleving. Het is niet alleen maar de verantwoordelijkheid
van een sportorganisatie, maar ook van de samenleving. Als je verder wilt
gaan in het binnenhalen van grote topsportevenementen, waartoe wij allen hebben
besloten toen wij de sportnota vaststelden, dan zul je ook beleid moeten ontwikkelen.
Daarbij moet je aangeven op welke wijze je grote topsportevenementen naar
Nederland wilt halen. Je geeft dan in een tien- of vijftienjarenplan de accommodaties
in Nederland vorm. Je situeert een wielerbaan, een turnhal, een zwembad etc.
Als je dat goed plant, kan dat leiden tot een dusdanige sportinfrastructuur
dat een klein land als Nederland zich kan kandideren voor de Olympische spelen.
Natuurlijk moet je dan een plaats noemen. Dat weet ik ook wel. Maar ik blijf
van mening dat Nederland de Olympische spelen – hét sportevenement
in de wereld – best aankan. Ik geloof daarin. Dat geldt ook voor de
Paralympics.De heer Middel (PvdA):Daar gaat het nu juist om, voorzitter. Maar dit stond gisteren in De Telegraaf.
De heer Rijpstra heeft er volop aan meegewerkt om dit in de media uit te dragen.
Hij had het gewoon hier moeten brengen. Dan was er geen misverstand ontstaan.
De redenering mondt nu uit in: eventueel de Olympische spelen. Het beeld is
echter ontstaan, misschien buiten de bedoelingen van de heer Rijpstra om,
dat wij met z'n allen gaan voor de Olympische spelen.De heer Rijpstra (VVD):Dan is dat de winst van het debat. Fijn dat u dit steunt. Mijn betoog
stond gisteren heel duidelijk in veel kranten. En ook op de radio heb ik gezegd
hoe ik daartoe gekomen ben. Als je praat over Europese kampioenschappen, wereldkampioenschappen
en grote evenementen, is het natuurlijk logisch dat die vraag komt: en de
Olympische spelen dan? Nogmaals, ik denk dat Nederland de Olympische spelen
aankan. Ik ga daar ook wel voor. Maar wij zitten precies aan het begin. Het
is een langetermijnagenda. Ik vind dat de sportwereld daarin heel duidelijk
moet participeren.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Mijnheer de voorzitter! Allereerst feliciteer ik fractiegenote Els Meijer
met haar maidenspeech. Ik spreek tegelijkertijd de hoop uit dat zij op het
gebied van de caresector, waarvoor zij woordvoerder wordt, dezelfde lijn voortzet.Na het betoog van fractiegenoot Jan Rijpstra over de Olympische spelen
dacht ik: wat kan er op dit punt eigenlijk nog worden ingebracht door de VVD-fractie?
Misschien zouden wij nog eens kunnen komen tot een 'olympisch ziektekostenverzekeringsstelsel',
waarin iedereen zich kan vinden. De Olympische gedachte kan daarvoor wellicht
borg staan.Afgelopen maandag is bij de behandeling van het Jaaroverzicht zorg door
een aantal partijen gesproken over het verzekeringsstelsel. Een aantal woordvoerders
is daarop vanmorgen teruggekomen. En natuurlijk is men daar vrij in. Ook over
het onderwerp Europa is afgelopen maandag maar ook vandaag weer gesproken.
Het is jammer dat er daardoor geen leuke discussie ontstaat, op het ene noch
op het andere moment. De Kamer is natuurlijk baas over haar eigen agenda.
Toch pleit ik ervoor om een en ander volgende keer meer te stroomlijnen. De
inbreng over Europa die ik afgelopen maandag naar voren heb gebracht, speelt
een rol in het verhaal dat ik vandaag zal houden. Ik zal dus niet in herhalingen
vervallen, voorzitter.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik vind de suggestie van mevrouw Van Blerck inzake de stroomlijning
prima. Maar zij had die ook in de procedurevergadering naar voren kunnen brengen.
Wellicht is het goed om te evalueren?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Tegen evalueren kan niemand iets hebben, maar ik hoop wel dat er uit zo'n
evaluatie iets komt. Ik meen niet dat we een afspraak hebben gemaakt over
het tijdstip van behandeling van elk onderdeel. Die moeten we nog maar eens
maken.Voorzitter! Ik meen dat het goed is terug te komen op enkele antwoorden.
Allereerst denk ik dan aan de opmerkingen over de AWBZ. De staatssecretaris
heeft in het bijzonder geantwoord over de verstrekking van rolstoelen in AWBZ-inrichtingen.
Ik wil graag dat een oplossing wordt gevonden voor het gesignaleerde probleem,
maar wijs erop dat lang niet iedere bewoner van een AWBZ-instelling een buitenrolstoel
nodig heeft. Daarom denk ik dat het probleem kleiner is dan wordt gesuggereerd
en dat wellicht in de praktijk het vinden van een oplossing gemakkelijk is.
Ik kan mij namelijk voorstellen dat er bij veel tehuizen niet voldoende plaats
is om alle bewoners twee rolstoelen te geven.Voorzitter! Ik denk voorts aan de een vraag die ik schriftelijk had willen
stellen. De voorzitter vroeg mij die vraag vooral bij deze behandeling aan
de orde te stellen, omdat het onderwerp volksgezondheid daarbij aan de orde
is. Bij deze vraag gaat het om een voor de VVD principiële zaak. Ik ga
ervan uit dat de minister weet dat er een klein ziekenfonds is bijgekomen:
OZB. Ik vraag mij af of de minister op de hoogte is van het voornemen van
datzelfde ziekenfonds om de minister voor de rechter te dagen vanwege de verdeling
van de ziekenfondsgelden.Minister Borst-Eilers:Jawel, voorzitter, ik heb een levendige correspondentie met OZB.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Dus de minister weet hiervan af. Het gaat mij nu echter ook om de inhoud
van de klacht van dit ziekenfonds. Het lijkt mij goed die hier aan de orde
te stellen. Graag hoor ik van de minister wat zij vindt van de opmerking van
OZB, dat hun voortbestaan wordt bedreigd door de verdeling van de ziekenfondsgelden.
Er zou een onevenredig zware belasting komen. Ik denk aan de extra korting
voor de mensen in loondienst en Vutters. Dat betekent iets voor de verzekeraars
met een grote populatie werknemers en Vutters. Mijns inziens wordt hierbij
een belangrijke kwestie aan de orde gesteld. Nogal wat mensen zeggen dat OZB
de tweedeling in de zorg in de hand werkt. Graag hoor ik van de minister wat
zij daar wel of niet van vindt. De initiatieven die door dit ziekenfonds worden
genomen, moeten niet via een achterdeur kunnen worden tegenwerkt als men niets
tegen dit fonds zelf heeft.Voorzitter! Ik wil voorts iets zeggen over de alternatieve geneeswijzen.
Onlangs is er een procedure geweest waarbij iemand een macrobioot aanklaagde.
Daarmee werd de alternatieve geneeswijze weer in het nieuws gebracht. Tegelijk
werd daarmee de vraag opgeworpen in hoeverre de overheid kan optreden tegen
alternatieve genezers. In Nederland raadpleegt bijna een miljoen mensen regelmatig
een alternatieve genezer. De uitoefening van de alternatieve geneeskunst is
sinds 1994 niet meer strafbaar. Daardoor is het ook niet gemakkelijk meer
tegen uitwassen op te treden. De Wet BIG biedt de mogelijkheid om praktizerende
reguliere artsen die ook aan alternatieve geneeswijzen doen, op de vingers
te tikken als die artsen buiten hun boekje treden. Dat geldt niet
voor alternatieve genezers die niet tevens arts zijn.Laat ik duidelijk zijn: de VVD-fractie voelt niet voor het wettelijk registreren
van deze groep alternatieve genezers. Wij zijn van mening dat iedereen zelf
verantwoordelijk is voor zijn handelen en iedereen moet zelf weten of hij
naar een alternatieve genezer wil gaan. Wij vinden wel dat de mogelijkheid
moet worden gecreëerd om tegen grove nalatigheid van alternatieve genezers
te kunnen optreden. Ik heb begrepen dat de minister positief tegenover dit
idee staat. De Wet BIG zou voor haar in dezen een handvat kunnen zijn. Graag
wil ik weten welke mogelijkheden de minister wil gebruiken en welke voorkeuren
zij heeft.Er is bij het NIGZ een informatiepunt over alternatieve geneeswijzen.
Het NIGZ stelt echter dat het dat niet langer kan doen binnen de huidige mogelijkheden.
Ik vind dat de overheid moet voorzien in informatie over dergelijke geneeswijzen
zonder dat er een etiket omtrent de betrouwbaarheid op wordt geplakt. Ik hoor
graag wat het standpunt is over deze vorm van informatieverstrekking, waaraan
naar ik aanneem het ministerie in het verleden heeft meegewerkt.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Hoorde ik mevrouw Van Blerck wat eerder in haar serie vragen
zeggen dat het probleem van de tweede rolstoel wel eens veel kleiner zou kunnen
zijn dan het leek, omdat veel tehuizen geen ruimte hebben voor mensen die
twee rolstoelen benutten?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als u de vraag zo samenvat, dan heeft u het echt verkeerd begrepen. Ik
heb gezegd dat het probleem kleiner zal zijn dan in eerste instantie voorstelbaar
is, omdat heel veel mensen die tweede rolstoel niet nodig hebben en niet eens
willen hebben. Het gaat om een relatief beperkte groep binnen die instellingen
die zowel binnen als buiten nog zeer mobiel is. Wie regelmatig in deze huizen
komt, weet dat dit voor een belangrijke groep allang niet meer geldt. Dat
is de realiteit, hoe jammer dat ook is. Als die groep kleiner blijkt te zijn
dan je in eerste instantie zou denken, dan moet daarvoor toch een oplossing
te vinden zijn.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik constateer dat u zegt dat de behoefte van de cliënt bepalend is
en niet de ruimte die in de tehuizen aanwezig is. Heb ik dat goed begrepen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik denk dat niet alleen de behoefte bepalend is, maar dat er ook een soort
indicatie aan vooraf zal moeten gaan om te bepalen of de behoefte daaraan
tegemoetkomt. Ik meen dan ook dat mijn antwoord in die zin duidelijk is.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Mevrouw Van Blerck is blij dat de minister met een voorstel
komt om te bekijken of de inspectie kan ingrijpen. Wij zijn er ook heel blij
mee. Zij is niet voor registratie. Wij zijn er ook niet voor, want dat zou
een vorm van erkenning zijn van alternatieve geneeswijzen. Vervolgens noemt
zij het een eigen verantwoordelijkheid als men naar een alternatieve genezer
gaat. Het ingrijpen door de inspectie is altijd achteraf, als er al schade
is. Voelt de VVD-fractie er ook voor dat er meer middelen komen om preventief
in te grijpen, bijvoorbeeld als alternatieve genezers mensen afhouden van
zorg of andere dingen doen die schadelijk kunnen zijn voor mensen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Zover wilde ik niet gaan. Uw vraag gaat in feite uit van de vooronderstelling
dat je je bijna altijd van tevoren kunt afvragen of iets goed c.q. schadelijk
is voor iemands gezondheid. Mijn invalshoek is geweest dat je moet kunnen
optreden wanneer het aantoonbaar verkeerd gaat. Tegelijkertijd moet je daarin
een zekere terughoudendheid betrachten, omdat het iemand absoluut vrijstaat
om een alternatieve genezer te bezoeken. Als de overheid te ver gaat in dat
registreren en kanaliseren, dan kan zij de indruk wekken dat bepaalde alternatieve
geneeswijzen helpen. Ik meen dat de overheid dat nooit kan waarborgen. Je
moet er dan ook niet eens aan willen beginnen.Mevrouw Kant (SP):Vindt u dan niet dat de overheid, wanneer mensen zich begeven op het terrein
van de gezondheidszorg – dat doen alternatieve genezers natuurlijk wel –
moet zorgen voor een bepaalde bescherming voor mensen die vaak hulpeloos en
afhankelijk zijn, die een ziekte hebben en die hulp zoeken bij iemand die
in hun ogen met gezondheidszorg bezig is? Ik vind dat mensen daarvoor moeten
worden beschermd. Vindt u dat dan niet?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik vind het uitgangspunt dat mensen moeten worden beschermd tegen iets
wat misschien op dit terrein gaat gebeuren, te ver gaan. Temeer omdat dan
de suggestie wordt gewekt dat alles wat de overheid aangeeft op dit terrein,
goed is. Dat kan absoluut niet. Wel vind ik dat de overheid informatie moet
geven over alternatieve geneeswijzen, zoals deze in Nederland redelijk breed
worden aangeboden. Daarvoor moet de voorziening in stand worden gehouden die
dat kan aangeven, wat volgens mij een taak van de overheid is.Voorzitter! De campagne die eerder dit jaar met veel allure en bekendheid
van start is gegaan, diende ertoe om mensen ertoe aan te zetten zich desgewenst
als donor te laten registreren. Uit de laatste berichtgeving blijkt dat die
donorregistratie eigenlijk nog niet tot het gewenste resultaat heeft geleid.
Er hebben zich zelfs minder mensen laten registreren dan dat er mensen met
een codicil zijn. Waardoor komt dit volgens de minister? Hoe denkt zij dit
proces te kunnen keren? Het is mijn ervaring dat de voorlichtingscampagne
goed is geweest. Misschien is die campagne wel te goed, te uitgebreid en te
gedetailleerd geweest. Er zijn nogal wat mensen die het gelezen hebben en
dachten: dit leg ik even onderin de la, want ik kan dit op dit moment eventjes
niet aan. Het is goed een meer directe en kortere voorlichtingscampagne te
entameren om dat bezwaar te ondervangen.Op hetzelfde punt wil ik vragen hoe het zit met de orgaandonatie door
homoseksuelen. De minister heeft in een antwoord op schriftelijke vragen toegezegd
dat zij de Commissie gelijke behandeling daarover om advies zal vragen. Is
dat advies er inmiddels?Voorzitter! In een persbericht is bekendgemaakt dat de minister een aantal
voornemens heeft op het gebied van de xenotransplantatie, onder andere een
planningsbesluit. Betekent dit in feite dat de minister een brug over is bij
de xenotransplantatie? Is dit een 'ja, mits'- situatie? Ik
vraag mij af of dit punt door de wijze waarop het is voorgesteld, de wetgever
niet uit handen is genomen. Uit het advies van de Gezondheidsraad blijkt dat
het medisch nog onaanvaardbaar is. Er zijn nog grote risico's aan verbonden
als het gaat om de vraag om welke virussen het zou kunnen gaan. Verder zijn
er risico's op ziektebeelden met epidemische vormen. Ook heeft nog geen ethische
discussie plaatsgevonden over de menselijke en dierlijke aspecten die hiermee
te maken hebben. Hetzelfde geldt overigens ook voor de afstotingsproblematiek.
Wat is ertegen om een moratorium af te kondigen om een aantal zaken goed op
een rijtje te zetten en een ethisch debat te houden? Als op dit terrein iets
gebeurt wat niet zou moeten kunnen, heeft de minister toch altijd nog artikel
3 van de Wet bijzondere medische verrichtingen om daarop in te grijpen? In
welk stadium zitten wij nu eigenlijk als het gaat om al dit soort vraagstukken,
waar wij nog lang niet uit zijn?De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw Van Blerck stelt heel terechte vragen, waarover ik straks ook
nog iets zal zeggen. Ik ben blij met deze vragen en met deze inzet. Ik liep
naar de interruptiemicrofoon, omdat ik van de VVD-fractie zelf wilde vernemen,
waar deze stond. Mevrouw Van Blerck vroeg aan de minister of het al een 'ja,
mits' is. Het alternatief daarvoor is vaak 'nee, tenzij', maar je kunt ook
'nee' zeggen. Toen ik hier stond, had mevrouw Van Blerck het over de instelling
van een moratorium. Mag ik aannemen dat dat tot nu toe het 'nee'-standpunt
is, tot nadere studie, samenspraak en bericht?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Wij denken dat het op dit moment te vroeg is het 'ja, mits' uit te spreken.
Er zijn namelijk nog zo veel vragen onbeantwoord gebleven over de gezondheidsrisico's
die het met zich mee zal brengen. Ik sluit natuurlijk absoluut niet uit dat
dit stadium wel zal worden bereikt, zeker als het gaat om onderzoek. Maar
je moet toch echt heel zeker weten of de voorzichtigheid voldoende in acht
is genomen om een aantal stappen verder te zetten. In die zin kan ik een heel
eind met de heer Van der Vlies meegaan. Een moratorium spreekt voor zichzelf;
wij willen een pas op de plaats.De heer Van der Vlies (SGP):Akkoord. Ik ben blij met deze inzet.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik had in eerste instantie een vraag over prionen in gedachte,
maar met goedvinden van mevrouw Van Blerck houd ik die vraag nog eventjes
voor mij.Ik wil aanhaken bij hetgeen zij zei over de voorlichtingscampagne. Zij
deelt de zorg over het chronische tekort aan organen. Vervolgens komt zij
te spreken over xenotransplantatie. Het heeft mij eertijds al verontrust dat
in het persbericht over het kabinetsbesluit wordt gezegd dat grote terughoudendheid
bij xenotransplantatie geboden is. Tegelijkertijd wordt, in lijn met het advies
van de Gezondheidsraad, gezegd dat er geen andere reële optie is om het
tekort aan transplantatieorganen op te vangen. Hoe kijkt mevrouw Van Blerck
hier tegenaan? Is er niet een geweldige spanning tussen die terughoudendheid
en de constatering dat wij xenotransplantatie nodig hebben om het tekort op
te lossen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik denk dat zelfs een aantoonbaar tekort nooit een reden mag zijn om de
voorzichtigheid uit het oog te verliezen. Ik heb daarom ook heel duidelijk
aangegeven dat je niet verder moet gaan met xenotransplantatie, zolang je
niet zeker weet wat de gezondheidsrisico's zijn. 'Haast' mag er nooit toe
leiden dat je de criteria voor xenotransplantatie verruimt. Ik denk dat wij
op een later moment uitgebreid terug zullen komen op de andere aspecten die
de heer Rouvoet noemde.Mevrouw Van Vliet (D66):De uitspraken van mevrouw Van Blerck zijn mij niet geheel helder. Wijkt
zij af van het advies van de Gezondheidsraad? De Gezondheidsraad geeft aan
dat een heleboel nog niet kan in verband met mogelijke ziekten. Hij zegt verder
dat er verdere onderzoeken moeten plaatsvinden en dat het de vraag is of het
ooit zover komt. De Gezondheidsraad wil echter wel dat onderzoek gedaan wordt
naar de vraag wat er mogelijk is. Ik krijg het gevoel dat mevrouw Van Blerck
zelfs zo'n onderzoek niet wil. Ik vind het ongelooflijk jammer dat daarmee
ook het onderzoek naar xenotransplantatie stopt, juist omdat wij zo'n tekort
aan organen hebben. Ik ben het met haar eens dat wij later moeten beslissen
wat wij met de uitkomsten van dat onderzoek willen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Daarom is mijn vraag ook in de eerste plaats aan de minister
gericht. Ik wil weten of het waar is dat de minister in feite zegt: 'ja, mits'.
Daarmee zou de regering de brug al over zijn. Het persbericht is onduidelijk
over het stadium waarin wij verkeren. In het advies van de Gezondheidsraad
staan een aantal zeer behartigenswaardige dingen. Je moet je daarom afvragen
of je dat 'ja, mits' al moet kunnen uitspreken, omdat in de procedure die
nu wordt gevolgd de wetgever de zaak uit handen geeft. Je moet het bij wet
kunnen regelen op het moment dat het zover komt. Ik wacht het antwoord van
de minister af op de vraag of er niet al een stap te ver is gezet. Dat antwoord
kan dan weer een aanleiding zijn om met haar in debat te gaan.Ik kom bij de reclamecode voor de tabaksproducten. Heb ik het goed begrepen
dat deze reclamecode medio mei 1999 afloopt? Er is afgesproken dat deze code
vijf jaar zou gelden en dat een evaluatie van deze code plaatsvindt, voordat
de Europese richtlijn wordt ingevoerd. Dat is natuurlijk alleen zinvol als
wij over een evaluatie over een periode van vijf jaar beschikken. De minister
heeft bij de beantwoording van vragen over het JOZ aangegeven dat zij in de
zomer afspraken heeft gemaakt met de industrie, waarbij zij heeft toegezegd
de reclamecode te evalueren en dat te doen in de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel tot wijziging van de Tabakswet. Mij hebben berichten bereikt
dat het met die afspraken toch niet helemaal goed loopt. Hoe heeft de minister
deze afspraken geïnterpreteerd en wat gaat zij ermee doen? Het lijkt
er nu enigszins op dat de minister al bezig is met de evaluatie van de reclamecode,
terwijl deze pas over een halfjaar is afgelopen. Verwijzend naar de afgelopen
maandag toen we het ook over reclame van de farmaceutische industrie hadden,
meen ik dat je je als overheid wanneer je met het bedrijfsleven dit soort
zaken afspreekt, aan die afspraken dient te houden. Als andere partners op
dit terrein merken dat de overheid dat niet doet, dan zal
de bereidheid om te komen tot vormen van zelfregulering heel snel over zijn.
Voor de VVD-fractie blijft die zelfregulering een eerste vereiste bij dit
soort vraagstukken.Het kan ook niet zo zijn dat je als overheid een afspraak maakt en op
het moment dat je ziet dat het anders loopt dan je had gedacht, zegt: laat
het dan maar zitten, dan doen wij dit dus niet meer. Die richting moeten wij
niet uitgaan. Hoe is het in dit geval geweest? Ik vraag mij met name af hoe
het kan dat, zoals mij is gemeld, het Astmafonds en Stivoro in de gelegenheid
zijn geweest om het betreffende wetsvoorstel in te zien, terwijl het met andere
betrokkenen in het geheel niet is besproken. Ook daarin moet je zuiver zijn
en niet de ene partij iets toesturen en de andere niet. Want het moge duidelijk
zijn dat er nog iets meer speelt dan alleen gezondheidsbelangen.De heer Oudkerk (PvdA):Ik begrijp het probleem niet helemaal, mevrouw Van Blerck. Ik herinner
mij nog goed dat de voormalige minister van Economische Zaken, overigens in
aanwezigheid van de minister van Volksgezondheid, heeft gezegd: tot 18 mei
1999 zitten we gewoon vast aan de afspraken met de industrie en anderen, zo
werkt het, maar vanaf de 18de 's avonds om twaalf uur kunnen we er natuurlijk
vanaf of kunnen we ze continueren. Tot dan gelden dus die afspraken en tot
dan zal het kabinet zich eraan houden. Maar volgens mij denkt het kabinet
eraan om het vanaf dat moment een slagje anders te gaan, zeker gezien de Europese
richtlijn. Waar zit uw probleem? Volgens mij is het kabinet er uiterst helder
in.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Er is een overgangsperiode van maximaal drie jaar. Naar mijn idee zijn
daar afspraken over gemaakt. Ik zou graag van de minister willen weten wat
die afspraken precies inhouden en welke toezeggingen er van beide kanten zijn
gedaan. Dat heeft te maken met het al dan niet betrouwbaar zijn van de overheid.Hierbij wil ik het laten, voorzitter.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Voor de SP zijn er drie belangrijke pijlers waarop de zorg
gebaseerd moet zijn. De eerste pijler is: iedereen heeft recht op menswaardige
zorg. De tweede pijler is: de zorg moet voor iedereen gelijk toegankelijk
zijn. De derde pijler is: zorg moet gebaseerd zijn op solidariteit.Nu zullen de minister en velen hier in de Kamer zeggen: ja, dat vinden
wij ook. Maar waarom, zo vraag ik me dan af, zijn deze pijlers dan zo onderhevig
aan erosie?Om te beginnen bij de eerste aangetaste pijler, de menswaardige zorg,
het volgende. Volgens mij zijn we over de grens heen: - als veel
gehandicapten gedoemd zijn tot een zinloos bestaan, soms zelfs opgesloten
of vastgebonden worden bij gebrek aan zorg;- als veel dementerende
ouderen thuis zitten zonder voldoende zorg;- als vanwege onverantwoorde
situaties instellingen zelf de inspectie inschakelen; ik denk bijvoorbeeld
aan de gehandicapteninstelling 's Kooningsjacht en de thuiszorginstelling
Midden-Brabant;- als werknemers in de zorg zelf, zoals uit onderzoek
blijkt, in groten getale aangeven dat de zorg onder een fatsoenlijk peil is
gezakt;- als kinderen sterven vanwege tekort aan intensive-careplaatsen;- als mensen door hun chronische ziekte in Nederland in pure armoede
leven, specifiek bijvoorbeeld door hoge kosten voor medisch noodzakelijk diëten.Dan de tweede pijler, de gelijke toegang. Deze pijler is bijvoorbeeld
aangetast door de nog steeds veel bestaande eigen bijdragen in de zorg. Van
de eigen bijdrage in het ziekenfonds en de toegangsbijdragen van de thuiszorg
zijn we weer af. Maar ook een evaluatie van een afgeschafte eigen bijdrage
kan belangrijke resultaten geven. Uit de laatste evaluatie van de eigen bijdrage
in het ziekenfonds blijkt dat de invoering ervan juist onder mensen met de
laagste inkomens een significant remmend effect heeft gehad op het medicijngebruik.
Waarom zouden deze oneigenlijke effecten ook niet gelden voor eigen bijdragen
die wij kennen bij andere vormen van zorg, bijvoorbeeld de thuiszorg?Ook nemen de signalen toe dat wordt afgezien van zorg vanwege de grote
financiële gevolgen van de eigen bijdrage AWBZ voor mensen met een partner
thuis. Waarom laat een oplossing hiervoor zo lang op zich wachten?Ondanks de vele signalen wil de minister nog steeds niet inzien dat verwijdering
van de tandzorg uit het ziekenfondspakket heeft geleid tot een ongelijke toegang
tot deze zorg. De minister heeft in antwoord op mondelinge vragen van mij
geantwoord dat slechts 3% om financiële redenen afziet van verzekering.
Het kenmerk van ongelijke toegang is echter dat dit percentage in bepaalde
groepen veel hoger is dan in andere. Dat percentage is in dit geval hoger
bij mensen met een minimuminkomen. Waarom stelt de minister hier niet snel
een serieus onderzoek naar in?De aantasting van de derde pijler (de solidariteit) volgt uit de aantasting
van de eerste twee door mij genoemde pijlers. Eigen bijdragen zijn een aantasting
van de solidariteit en ook het niet geven van (menswaardige) zorg is een gebrek
aan solidariteit met degenen die het nodig hebben. Ook het verzekeringsstelsel
op zich getuigt niet van een grote mate van solidariteit. Naarmate het inkomen
hoger is, wordt er relatief minder bijgedragen aan ziektekosten. In een interview
in de Volkskrant zei de minister dat de risicosolidariteit zo groot mogelijk
moet zijn en dat de rijkeren en jongeren moeten gaan meebetalen voor de ouderen.
Welnu, hoe gaat zij daarvoor zorgen? Volgens mij kan dat alleen door middel
van een volksverzekering voor ziektekosten. Maar ja, dat mag niet vanwege
de coalitiebelangen. De VVD en de PvdA zijn het wat dit betreft over één
ding heel erg eens: er dient één systeem van ziektekostenverzekering
te komen voor iedereen. Er is echter een groot probleem: zij zijn het niet
eens over de vraag welk systeem het moet worden. De VVD wil dat iedereen zich
particulier gaat verzekeren, terwijl de PvdA een sociale ziektekostenverzekering
wil. Deze grote tegenstelling leidt ertoe dat Paars niet de noodzakelijke
keuze maakt voor solidariteit. Je moet geven en nemen in coalities. Dat zal
best, maar mogen coalitiebelangen ook de boventoon voeren, ja zelfs doorslaggevend
zijn bij zo'n belangrijke pijler van onze zorg? Ik vind van niet. De eerste
perikelen over het verzekeringsstelsel zijn echter op z'n zachtst gezegd niet
erg hoopgevend. In het regeerakkoord staat dat het kabinet zal bezien of het wenselijk
is om verdergaande aanpassingen van het verzekeringsstelsel voor te bereiden.
Hoe open gaan wij deze discussie in? Hoe open is de uitkomst van deze discussie?
Het is helemaal niet uitgesloten dat er een Kamermeerderheid is voor een volksverzekering.
Hoe groot is overigens de kans dat het Europese Hof korte metten maakt met
het streven naar een volksverzekering?Ook de kleine wijzigingen in de ziektekostenverzekering, die binnen de
marges van de tegenstellingen tussen coalitiepartijen worden aangebracht,
worden door de SP-fractie op het solidariteitsgehalte beoordeeld. Als zodanig
komen wij tot de volgende oordelen.De SP is tegen indexering van de loongrens op de prijsindexering. Dat
leidt namelijk tot verkleining van het draagvlak. Niet voor niets is deze
wijziging wel eens een 'silent killer' genoemd. De SP is wel voorstander van
het wederom opnemen van kleine zelfstandigen in het ziekenfonds, maar dat
moet dan wel gelden voor alle groepen die onder die inkomensgrens zitten.
De SP wijst de verhoging van nominale premies af. Voor bijvoorbeeld scholieren
met een bijbaantje worden de kosten hierdoor nog hoger. Wanneer komt hier
nu eindelijk een oplossing voor? De SP is voorts tegen de sterfhuisconstructie
voor de WTZ. Immers, de toegang tot de zorg is voor ouderen dan niet meer
gegarandeerd.Voorzitter! De belangrijke pijler van de solidariteit is door het overheidsbeleid
aan erosie onderhevig. Maar die overheid is wel de enige die de solidariteit
kan herstellen en de noodzakelijke versterkingen kan aanbrengen. De markt
kent namelijk geen solidariteit en de markt heeft geen belang bij menswaardige
zorg voor iedereen. Ondertussen dringt de markt wel de zorg binnen. Marktpartijen
worden onvoldoende beteugeld, met alle gevolgen en risico's van dien. De privatisering
van de Ziektewet heeft geleid tot ongezonde bemoeienis van werkgevers. De
onafhankelijkheid van Arbo-artsen is in het geding en mij is nog steeds niet
duidelijk dat er geen sprake is van voorrangszorg, misschien dan niet direct
in opzet maar wel als gevolg. Ik denk aan de initiatieven van de stichting
Cagin en de vele initiatieven in de GGZ. Misschien kan de minister er mij
alsnog van overtuigen dat voorrangszorg niet aan de orde is.Onvoldoende beteugeld vinden wij ook de farmaceutische industrie. Ik ben
blij in de minister een medestander te hebben gevonden om de agressieve marketing
op dit punt te beteugelen, al had het van mij natuurlijk wel wat steviger
gekund, maar je moet je zegeningen tellen. Ik vind de reactie op de voorstellen
die ik afgelopen maandag heb gedaan, in ieder geval getuigen van een goede
wil voor het inzetten van een tegenoffensief. De minister gaat het reclamebesluit
aanscherpen, het toezicht komt bij de overheid en de inspectie wordt uitgebreid.
Er komt een onderzoek naar sponsoring en de omvang van bijdragen van de industrie
aan nascholing en cursussen. De medicijnen tegen deze agressieve marketing
zijn nodig, maar ik vrees dat het een te lage dosis is om de drang naar winst
van de farmaceutische industrie te beteugelen. Als er niet meer gedaan wordt,
blijft deze ziekte toch voortwoekeren. Ik voel dus eigenlijk meer voor een
chirurgische ingreep, bijvoorbeeld een reclameverbod, of een verder ingrijpen
in de prijzen van medicijnen. Dat een reclameverbod niet zou kunnen vanwege
Europese regels is mij nog steeds niet duidelijk, maar misschien kan de minister
dat toelichten. Misschien kan zij daarbij dan ook aangeven hoe zij die agressieve
lobby op Europees niveau wil aanpakken. Ook wat betreft het toezicht op nascholing,
aanpakken van het fenomeen artsenbezoeker en de regie van geneesmiddelenonderzoeken
hoor ik graag wat meer van de minister.Mijnheer de voorzitter! Een heel ander punt zijn de sociaal-economische
gezondheidsverschillen. In ons rijke welvarende land op de drempel van de
21ste eeuw is er sprake van groeiende verschillen in gezondheid tussen arm
en rijk. In reactie op het laatste rapport van het RIVM waarin dat werd geconstateerd,
zei de minister terecht: hier ligt werk voor het halve kabinet. Terecht, want
de oorzaak ligt vooral op de terreinen van armoede, inkomensverschillen, werk-,
woon- en arbeidsomstandigheden. Maar, zo vraag ik de minister, waarom heeft
zij dan niet het halve of misschien wel het hele vorige kabinet en het halve
of hele nieuwe kabinet hiermee aan het werk gezet? Zal het beleid van Paars
II niet wederom bijdragen aan het vergroten van de sociaal-economische gezondheidsverschillen
en zeker niet verkleinen? Waarom krijgt de Kamer overigens niet automatisch
alle gezondheidseffectscreeningen op het beleid, opdat zij ook hierover kan
oordelen?Mijnheer de voorzitter! In deze koude dagen moet ik – en waarschijnlijk
velen met mij – regelmatig denken aan allen die geen dak boven het hoofd
hebben. Het is toch eigenlijk onbegrijpelijk dat juist deze meest kwetsbare
dak- en thuislozen geheel niet meedelen in de extra gelden voor de zorg? In
1996 zijn er 30.000 mensen vanwege plaatsgebrek afgewezen bij de opvang! En
recentelijk in een gesprek met betrokkenen uit het veld hoorde ik dat twee
van de drie mensen die bij een opvang aankloppen, de deur moet worden gewezen.
Wat gaat de minister aan deze nood doen?Ook bij het maatschappelijk werk is de nood hoog en wordt er steeds meer
sprake van een tweedeling. Terecht wordt erop gewezen dat mensen die afhankelijk
zijn van deze zorg, de dupe zijn van hoge werkdruk en lange wachtlijsten.
Mensen die het kunnen betalen nemen zelf wel een hulpverlener in dienst. Het
maatschappelijk werk kan dan wel een taak van de gemeenten zijn, maar blijft
de overheid toekijken waar het misgaat of is zij bereid de gelden te oormerken
en extra financiële steun te geven?Ik blijf het onbegrijpelijk vinden dat er nog steeds wachtlijsten zijn
voor verslaafden die willen afkicken. Mensen die gemotiveerd zijn om af te
kicken, moeten toch vrijwel direct terechtkunnen? Is het juist dat trouwens
een aantal gemeenten weigert om mee te doen aan experimenten met heroïneverstrekking
juist omdat dit ten koste gaat van overige hulpverlening aan verslaafden?
Hoe zit het met steden waar die experimenten wel lopen? Gaat het daar dan
ook ten koste van andere hulpverlening?Ten slotte de jeugd. Waarom wordt er voor zoiets belangrijks als de jeugdzorg
zo'n rare koppeling gemaakt met de fiscalisering van de omroepbijdrage? Ik
heb die zin in het regeerakkoord drie keer moeten lezen. Als er meer geld
nodig is – en dat is er – dan kun je dat daar toch niet van laten
afhangen? Dat meer geld nodig is, blijkt ook uit de bijna 7000 kinderen die
wachten op hulp of plaatsing in een instelling. Zie ik het
juist dat er in 1999 3,3 mln. naar de jeugdhulpverlening gaat en moeten daarmee
dan die wachtlijsten worden opgelost? Gemeenten worden geacht een preventief
jeugdbeleid te voeren. Waarom is hier geen fonds van de overheid waarover
gemeenten onder voorwaarden kunnen beschikken? Net als bijvoorbeeld bij de
kinderopvang kunnen gemeenten hiermee gestimuleerd worden om plekken en voorzieningen
voor de jeugd te creëren. Het is maar een idee!Het sportveld is nog steeds een van de weinige plaatsen waar de jeugd
elkaar ontmoet. Een kwart van de kinderen uit arme gezinnen zit echter vanwege
geldgebrek niet op een sportclub en niet op zwemles. De SP-fractie wil vooral
dat dit aspect benadrukt wordt bij de extra steun voor de breedtesport. Welke
maatregelen komen er om de financiële lasten van sportverenigingen te
verlichten. In het regeerakkoord staat dat onderzocht zal worden of herinvoering
van het schoolzwemmen mogelijk is. Betekent dit dat het kabinet het schoolzwemmen
niet alleen als verantwoordelijkheid van de lokale overheden ziet en dat wij
op dit punt dus echt voorstellen kunnen verwachten?Mevrouw Van Vliet (D66):Mijnheer de voorzitter! Mijn betoog tijdens de behandeling van het Jaaroverzicht
zorg heb ik afgesloten met de opmerking dat de Europese dimensie vanaf nu
veel intensiever in de discussie moet worden betrokken. Daarom begin ik mijn
bijdrage met een aantal onderwerpen waarin Europa en volksgezondheid elkaar
raken.Het meest opvallende onderwerp van de afgelopen tijd is wat dit betreft
wel geweest de gang van zaken rond de arresten-Decker en -Kohl, betreffende
vergoeding door het ziekenfonds van een in het buitenland genoten medische
behandeling. Nu is momenteel het medisch grensoverschrijdend verkeer nog niet
zo groot; slechts 1% van de behandelingen gebeurt in het buitenland en daar
zal niet onmiddellijk veel verandering in komen, maar de verwachting is toch
wel dat, mede beïnvloed door de uitspraak van het Europese Hof van Justitie
in deze zaken, het grensoverschrijdend medisch verkeer zal toenemen. De D66-fractie
beschouwt dit als een gegeven, onlosmakelijk verbonden met het lidmaatschap
van de Europese Unie. Echter, als dit doorzet, roept het natuurlijk wel een
vraag op over de houdbaarheid van het Nederlandse ziektekostenstelsel.Voorzitter! Wij denken niet dat het Nederlandse stelsel heel snel onderuitgehaald
wordt. Het Hof zal steeds meewegen de door de historie gegroeide situatie
en de verankering in het gehele socialeverzekeringsstelsel. Volgens ons zou
er wel eens een probleem kunnen ontstaan met de praktische uitvoering van
het naturastelsel dat onze Ziekenfondswet kent. Kan de minister haar visie
hierop geven? Is zij met de D66-fractie van mening dat een dergelijke vraag
betekent dat er verder gewerkt moet worden aan Europees beleid op het gebied
van volksgezondheid, al was het maar om vervolgens met elkaar weer eens van
mening te zijn dat een geharmoniseerd beleid op deze terreinen helaas voorlopig
niet lukt en om vervolgens een aantal praktische afspraken te maken om problemen
zoals door mij geschetst op te lossen? Graag verkrijgen wij ook hierop een
reactie.De D66-fractie zou voorts graag van de minister vernemen hoe het gesteld
is met de relatie tussen de Nederlandse transplantatiestichting en Eurotransplant
International.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Van de fracties van CDA, VVD, GroenLinks, SP en PvdA hebben
wij gehoord hoe zij over harmonisatie en bepaalde stelsels denken. Wat is
wat dit betreft de 'eindwens' van mevrouw Van Vliet?Mevrouw Van Vliet (D66):Ik vind dat u het heel helder hebt aangegeven: er is nog geen eindbeeld
waaruit blijkt hoe wij hiermee moeten omgaan. Er leven nog heel wat vragen.
Wij hebben steeds de lijn gevolgd waarbij binnen het bestaande stelsel verbeteringen
worden aangebracht. Dat geldt voor Nederland; mijn collega Van Boxtel heeft
in dit verband een plan ingediend. Voor mij is dat het uitgangspunt. Ik vind
dat wij gewoon een goed stelsel hebben. Tegelijkertijd dient dit soort vraagstukken
zich aan. Er is wel een notitie van het ministerie gekomen, maar wij vinden
dat daarin nogal oppervlakkig op deze discussie is ingegaan. Wij vragen de
minister om alle kanten hiervan te belichten, zonder direct gevolgen voor
ons stelsel aan te geven. Nogmaals, ik verwacht niet dat al direct wijzigingen
van ons stelsel nodig zijn. Die stelling heb ik onderbouwd.De heer Oudkerk (PvdA):De nota van Van Boxtel, 'Van harte beterschap', is een prima nota, maar
dat stuk is opgesteld voor de tijdelijkheid. Een aantal knelpunten moet worden
opgelost en daarvoor worden in de nota goede voorstellen gedaan. Overigens
zijn die al gedeeltelijk door het kabinet overgenomen. Uiteindelijk zullen
wij toch een stelsel moeten overhouden dat houdbaar dient te zijn voor de
komende vijftig jaar. Daarbij moet u toch iets voor ogen hebben.Mevrouw Van Vliet (D66):Voordat alle wensen die in 'Van harte beterschap' staan, zijn gehonoreerd,
zijn wij al een fiks aantal jaren verder. Wij hebben aangegeven dat wij door
willen gaan in de richting van een stelsel dat uitgaat van draagkracht naar
belastbaar inkomen. Ook willen wij een IZA-achtig systeem bekijken en vinden
wij dat oneerlijkheden die nu in het stelsel zitten, moeten worden uitgebannen.
Dat is voorlopig onze doelstelling. Een aantal zaken is verwoord in het regeerakkoord,
maar een aantal andere nog niet. Daar willen wij op doorgaan. Wat ik nu naar
voren bracht, staat voor mij in verbinding met ons ziektekostenstelsel, maar
het staat los van de vraag of je op basis daarvan nu al het stelsel zou moeten
veranderen. Wat dat betreft sluit ik mij aan bij uw vraag aan de minister
om alle dilemma's nu eens gewoon naast elkaar te zetten. U heeft uw eigen
eindplaatje daarbij voor ogen; ons eindplaatje staat verwoord in onze notitie
en de daarin gedane voorstellen.Mevrouw Dankers (CDA):U wilt een stelsel dat uitgaat van het belastbaar inkomen. Waarom kiest
u daarvoor, in plaats van voor het bruto-inkomen? Hoe hoger het inkomen, hoe
groter het verschil tussen bruto en belastbaar kan worden gemaakt.Mevrouw Van Vliet (D66):In dit verband speelt ook het gezinsin komen een rol en
ook zijn er nog een aantal andere problemen, die wij ons overigens heel goed
realiseren. Wij hebben de minister gevraagd om daar nog nader op in te gaan.Voorzitter! De D66-fractie verneemt graag van de minister hoe het gesteld
is met relatie tussen de Nederlandse transplantatiestichting en Eurotransplant
International. Wij hebben begrepen dat Eurotransplant International niet altijd
organen ter beschikking stelt op grond van medische urgentie of wachttijd
van de ontvanger. Dit, terwijl in de Wet orgaandonatie in Nederland wel voor
zo'n systeem is gekozen. Gaan de organen die in Nederland ter beschikking
komen, in eerste instantie naar Nederlandse ontvangers en dan pas naar Eurotransplant,
of gaan juist alle organen direct naar Eurotransplant? Als dat laatste het
geval is, verneem ik graag het oordeel van de minister over Eurotransplant
en het medische urgentiecriterium. Ziet de minister mogelijkheden om ten opzichte
van de Nederlandse transplantatiestichting of in Europees verband de criteria
voor het ter beschikking stellen van organen aan te scherpen, zodat wel voldaan
wordt aan de eis van medische urgentie?Een steeds groeiende groep Nederlanders maakt gebruik van het aanbod van
niet-conventionele behandelwijzen. Dit gegeven staat los van de vraag of deze
keuze ons aanstaat of niet. Ik spreek daar geen oordeel over uit, maar signaleer
alleen het feit. Aangezien de overheid tot taak heeft de kwaliteit van de
gezondheidszorg te garanderen en daarmee de consument te beschermen, is het
belangrijk dat wij verder nadenken over hoe om te gaan met deze ontwikkeling.
Immers, een allesomvattende visie hierop bestaat nog niet. Er is dus ook geen
echt antwoord op de kwakzalverij en de uitwassen die dat met zich meebrengt
en waarover we de afgelopen weken veel in de kranten hebben mogen vernemen.
In 1997 is een motie aangenomen in het Europees Parlement, waarin wordt opgeroepen
om een aantal niet-conventionele behandelwijzen, waaronder homeopathie, te
erkennen. Dit, gezien het wijdverspreide gebruik, de keuzevrijheid van therapie
en de bescherming van patiënten. De motie wil een antwoord geven op de
groeiende behoefte onder mensen om gebruik te maken van deze behandelwijzen
en middelen en is ook bedoeld om het kaf van het koren te scheiden. Ook vallen
deze middelen binnenkort onder het vrije verkeer van goederen. In België,
Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk zijn inmiddels stappen
gezet om aan deze motie uitvoering te geven. Vindt de minister dat Nederland
hierin moet volgen? Zijn er al stappen gezet? Hoe kijkt zij aan tegen enerzijds
de uitwassen en de aanpak ervan en anderzijds de niet te stoppen ontwikkeling
van de vraag naar niet-conventionele behandelwijzen? Met alle vragen die er
op dit terrein nog liggen, vragen wij ons af of niet zou moeten worden overwogen
om in lijn met het uit 1993 daterende voorstel van de Commissie alternatieve
behandelwijzen om een coördinatiecommissie niet-conventionele geneeswijzen
in te stellen, die in de breedte deze vraagstukken bekijkt en op basis daarvan
een visie ontwikkelt. Graag krijgen wij hierop een reactie.Voorzitter! Naast het vraagstuk van ons ziektekostenstelsel in relatie
tot Europa liggen er binnen Nederland nog een aantal discussiepunten. Een
belangrijke is de Wet toegang ziektekostenverzekeringen (WTZ). Dit blijft
de D66-fractie een lastig dossier vinden. Wij zijn van mening dat de WTZ afgeschaft
dient te worden omdat – en dit is goed in het regeerakkoord geschetst –
de ziektekostenverzekeraar geen enkel risico loopt zolang dit systeem gehandhaafd
blijft. Hierdoor is er dus geen enkele prikkel tot, de door ons zeer voorgestane,
kostenbeheersing. Hierdoor is er geen enkele prikkel tot kostenbeheersing,
terwijl wij daar juist wel een groot voorstander van zijn.Mevrouw Dankers (CDA):U wilt de WTZ dus helemaal afschaffen?Mevrouw Van Vliet (D66):Nee, ik volg hierbij het regeerakkoord en ik stel naar aanleiding daarvan
een aantal vragen aan de minister. Ik geef er ook nog niet echt een mening
over, ik schets een aantal dilemma's die wij, gelet op de lijn die in het
regeerakkoord is gekozen en die wij ondersteunen, tegen zouden kunnen komen
als wij verdergaan met het uitvoeren van de afspraken die daarin gemaakt zijn.Mevrouw Dankers (CDA):Dan versprak u zich, denk ik, want ik meende dat u sprak van het geheel
afschaffen van de WTZ. Daar schrok ik erg van.Mevrouw Van Vliet (D66):Als ik het verkeerd gezegd heb, wijs ik er nogmaals op dat ik de lijn
uit het regeerakkoord bedoel. Ik doel dus op de 'nieuwe' ouderen, die dan
niet meer onder de WTZ zouden vallen. Ik ben misschien wat kort door de bocht
gegaan, omdat ik ervan uitging dat iedereen wel zou begrijpen wat ik bedoelde.
In ieder geval zien wij een aantal problemen, een aantal dilemma's. Er zou
namelijk door sluiting van de WTZ voor 'nieuwe' ouderen wel eens een nieuw
probleem kunnen ontstaan. Dit probleem zou zich voordoen bij de ouderen die
als gevolg van een nog vast te stellen inkomensgrens een particuliere ziektekostenverzekering
moeten afsluiten. Hoeveel mensen dat zullen zijn, hangt af van de hoogte van
die inkomensgrens. Daarover moeten wij nog goed nadenken, maar wij menen dat
deze grens toch in ieder geval op modaal niveau zou moeten liggen. Wij zouden
de visie van de minister hierop wel eens willen vernemen.Maar dan nog zullen degenen die boven deze grens zitten, geconfronteerd
worden met hoge premies, aangezien in het algemeen de gebreken met de leeftijd
zullen toenemen. Daarnaast, zo is mij verteld, moet er een verouderingsvoorziening
worden opgebouwd en een solvabiliteitsreserve worden aangehouden. Dit komt
doordat de kosten van de 'nieuwe' ouderen – ik vind het eigenlijk een
heel vervelend woord, maar ik weet ook niet hoe ik het anders zou moeten uitdrukken –
niet langer via de omslagregeling worden afgedekt. De kosten die dit voor
de ziektekostenverzekeraars met zich meebrengt, zullen misschien verhaald
worden op de maatschappijpolissen. In onze ogen dient dan ook eens nagedacht
te worden over het invoeren van een premiebandbreedtemodel. Hoe denkt de minister
daarover?Voorzitter! Ik stap over naar het patiënten-consumentenbeleid. Over
de wetgeving inzake het klachtrecht komen wij naar aanleiding van de evaluatie
nog te spreken. Ik wil mij vandaag dus louter richten op de vraag, hoe de
minister denkt dat de patiënten-consumentenorganisaties zo versterkt
kunnen worden dat zij op regionaal niveau straks effectief
mee kunnen onderhandelen met verpleeghuizen, ziekenhuizen, zorgverzekeraars
enz. Wij hebben veel bewondering voor al het werk dat deze organisaties verzetten.
Wij vinden ook dat de keuze om meer geld aan de regionale platforms te geven
een stap in de goede richting is. Maar wel blijft het voor ons de vraag of
er niet meer nodig is om deze organisaties op een zodanig niveau te brengen
dat zij straks inderdaad een stevige positie krijgen in het regionale kader.
Ik denk bijvoorbeeld aan het meer stimuleren van bundeling van patiënten-consumentenorganisaties.
Er zou ook aan gedacht kunnen worden de patiënten-consumentenorganisaties
onderdeel te laten zijn van een gebundelde eerstelijnszorg, zoals in Lelystad
gebeurd is. Wat is de mening van de minister hierover? Hoe ziet zij in de
komende tijd het proces van verdere professionalisering van de patiënten-consumentenorganisaties?Mevrouw Dankers (CDA):Wat bedoelt u nu met het verder bundelen van deze organisaties?Mevrouw Van Vliet (D66):Er is op regionaal niveau veelal nog sprake van een heleboel verschillende
organisaties, die niet altijd even effectief samenwerken. Daar hebben ze soms
ook hun redenen voor, ze staan voor hun eigen specifieke punten. Maar als
wij ervoor willen zorgen dat patiënten-consumentenorganisaties een stevige
positie in het regionale kader kunnen innemen, dan moet er sprake zijn van
meer samenhang en samenwerking. Dit is ook geen echt nieuwe gedachte, want
een deel van de gelden die nu naar de regionale platforms gaan, is daar ook
voor bedoeld. Dat was ook speciaal in de adviesaanvrage opgenomen.Mevrouw Dankers (CDA):Begrijp ik nu goed dat, daar waar in zo'n regio meerdere van die organisaties
bezig zijn, voor 100% vrijwilligersorganisaties met misschien een beetje ondersteuning,
u die wilt dwingen om één club te worden?Mevrouw Van Vliet (D66):Nee, dat zeg ik helemaal niet. Ik spreek mijn zorg uit voor het geval
er niet beter samengewerkt gaat worden, maar misschien moet ik het woord 'bundelen'
niet gebruiken, als u daar moeite mee heeft. Het samenwerken evenwel kan van
belang zijn om te zorgen dat gezamenlijk straks die stevige positie kan worden
ingenomen. Ik dwing ze niet, maar ik geef wel aan dat het misschien zinnig
zou zijn om nader te stimuleren dat men regelmatig met elkaar om de tafel
zit. Je hoeft niet één organisatie te worden om een goede samenwerking
te hebben. Het loutere doel van deze vragen is om aandacht te vragen voor
het feit dat we moeten oppassen dat als we straks in dat regioverhaal verdergaan –
daar zijn we overigens een groot voorstander van – dan niet de stem
van juist die patiënten-consumentenorganisaties wegvalt. Daar hebben
wij een aantal ideeën over, in de zin van: moet je niet stimuleren, door
middel van gelden, om te kijken of er meer samenhang kan komen en meer samenwerking?
Zit dat nu in die extra 10 mln. die naar de regionale platforms gaat? Een
vraag aan de minister is wat zij denkt van die gemeenten die hebben gezegd,
zoals in Lelystad: we bundelen de eerstelijnszorg. Die zijn daar gaan samenwerken
op puur vrijwillige basis en daar maakt de patiëntenorganisatie deel
van uit.Ik begrijp eerlijk gezegd niet, mevrouw Dankers, wat uw probleem is met
betere samenwerking en de aandacht daarvoor, om de positie van de patiënten
en de consumenten te versterken. Maar ik mag niet uitlokken, voorzitter.De voorzitter:U mag niet uitlokken en u ontmoet elkaar nog in de tweede termijn. Ik
stel voor dat u nu doorgaat met uw betoog.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! Deze minister heeft de afgelopen jaren een vorm van patiënten-cliëntenbeleid
zeer gestimuleerd en dat is de seksespecifieke gezondheidszorg. Hiervoor loopt
momenteel een publiciteitscampagne, vooral gericht op de gezondheidszorgsectoren.
De projectgroep die dit alles heeft opgezet, heeft echter ook een aantal aanbevelingen
neergelegd om de aandacht voor seksespecifieke gezondheidszorg tevens op regionaal
niveau te implementeren. Zo is aan het ministerie het verzoek gedaan om in
landelijke sectorale beleidskaders het uitgangspunt van diversiteit van zorgbehoeften
op te nemen en om een richtlijn te maken waarin staat dat in regionale beleidsplannen
aantoonbaar uitgegaan moet worden van diversiteit van zorgbehoeften en zorgaanbod.
Kan de minister aangeven op welke wijze hieraan uitvoering wordt gegeven?Voorzitter! Dan de kinderopvang; daar zijn vanmorgen ook al een aantal
woorden aan gewijd. Het is nog niet helemaal duidelijk waar het in het regeerakkoord
afgesproken geld voor de kinderopvang terecht is gekomen. Dat staat nog niet
in de ontwerpbegroting VWS. Ik zou de staatssecretaris willen vragen hierover
wat helderheid te geven. Het moge duidelijk zijn dat het onze voorkeur heeft
dat dit geld de eerste vier jaar, op rijksniveau, geoormerkt blijft en niet
in het Gemeentefonds wordt gestort. Dat zou dan zowel moeten gelden voor het
hele bedrag, alsook voor het onderdeel dat wel accres wordt genoemd, in het
kader van het Gemeentefonds. Wij denken dat het totale bedrag gebundeld kan
blijven en op rijksniveau, voor de eerste vier jaar, omdat er sprake is van
een tijdelijke regeling. Er werken een aantal specifieke partijen samen. Je
zou je dus in dit kader kunnen beroepen op de specifieke situatie, zoals er
ook een soort hardheidsclausules in de bestuursakkoorden zitten. Nogmaals,
wij zouden er zeer voor zijn om die gelden geheel geoormerkt te houden op
één niveau, het rijksniveau, voor de komende vier jaar, maar
wij zouden de staatssecretaris nog eens willen vragen hoe het daarmee staat.
Wij hadden begrepen dat de onderhandelingen met de VNG daarover afgerond waren,
maar inmiddels hebben we toch het idee dat er op dit punt nog een punt van
discussie bestaat. We willen daar graag een toelichting op hebben.Per 1999 worden de wachtlijsten voor 0- tot 4-jarigen nijpend, vanwege
de babyboom. Dat melden alle organisaties die zich met kinderopvang bezighouden.
Al 1000 extra plaatsen zijn er in het westen van het land nodig. Het grootste
probleem lijkt het niet voorhanden zijn van geschikte panden; dus niet zozeer
het geld, al zal dat ook altijd een wens blijven, maar met name de geschikte
panden. Hoe denkt de staatssecretaris deze problemen nu op te lossen, gezien
het feit dat dit deels natuurlijk ook een gemeentelijke taak is? Voorzitter! De welzijnsnota 1995-1998 loopt dit jaar af. De staatssecretaris
heeft in de schriftelijke vragen reeds aangegeven dat de nieuwe welzijnsnota
onderweg is. Daarover heb ik dan ook geen inhoudelijke vragen. Wel zou ik
de straks toegepaste systematiek eens nader toegelicht krijgen. Kan de staatssecretaris
eens uitleggen hoe het ingeboekte budget straks verdeeld gaat worden? Wordt
er weer automatisch verdeeld volgens de analyse van de welzijnssubsidies zoals
in 1995-1998? Of kunnen daarin verschuivingen optreden tussen organisaties?
Zo ja, op basis van welke criteria gebeurt dat? Ik krijg dus graag een toelichting
op de wijze waarop daarmee in de komende vier jaar wordt omgegaan.Voorzitter! Mevrouw Meijer gaf reeds een goed beeld van het algemeen maatschappelijk
werk en het gemeenteniveau dat het eerste aangrijpingspunt zou moeten zijn
voor dit maatschappelijk werk. Maar de vele brieven die ook wij van gemeenten
hebben ontvangen, bevatten vragen en opmerkingen over de problematiek van
het toenemend aantal cliënten in het algemeen maatschappelijk werk. In
de ogen van de fractie van D66 is het algemeen maatschappelijk werk een taak
van de gemeenten. Kennelijk besteden de gemeenten hier niet genoeg geld aan.
Je zou ook kunnen oordelen dat zij dat kennelijk ook niet kunnen. Die vraag
is moeilijk te beantwoorden aan de hand van een aantal losse brieven, maar
dit geeft wel aan dat wij verder moeten praten over de specifieke taak van
het algemeen maatschappelijk werk en over de vraag of die taak zich zo stevig
aan het uitbreiden is dat wij er een nieuwe visie op moeten hebben. In die
zin kan mijn fractie de notitie van de PvdA van harte ondersteunen.De heer Middel (PvdA):Ik dank mevrouw Van Vliet voor die ondersteuning, maar ik wil haar toch
de volgende vraag stellen. Maatschappelijk werk is toch niet de taak van de
gemeente? De gemeente beperkt zich alleen maar tot de financiering en het
vaststellen van de prioriteiten. In het verlengde daarvan gaat het niet zozeer
om een uitbreiding van de taken van het algemeen maatschappelijk werk –
ik heb dat althans niet beoogd – maar om een uitbreiding van de doelgroep,
dus de cliëntengroep, van het algemeen maatschappelijk werk als gevolg
van allerlei maatschappelijke problemen, het ingewikkelder worden van de samenleving
enzovoorts. Dat is het kernpunt waar het om gaat.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! Ik denk dat wij geen enkel verschil van mening hebben, maar
ik wil voorkomen dat zo langzamerhand het algemeen maatschappelijk werk volkomen
rijksoverheidsgericht wordt. Vandaar dat ik de heer Middel vanmorgen heb geïnterrumpeerd.
Ik vind het heel belangrijk dat dit een gemeentetaak blijft die op gemeenteniveau
wordt uitgevoerd en dat daar die verantwoordelijkheid ligt. Maar het is zeer
zinnig om te kijken waar het aantal cliënten is uitgebreid. Aan de hand
van een notitie kunnen wij er dan verder over discussiëren en bekijken
of de rijksoverheid daar een rol in heeft en, zo ja, hoe zij daarmee omgaat.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Misschien begrijp ik het niet goed en daarom stel ik deze
vraag. Ik wil dit punt scherp voor ogen hebben omdat veel woordvoerders over
het belang van versterking van het algemeen maatschappelijk werk hebben gesproken.
Mevrouw Van Vliet zegt dat het een gemeentetaak is en daar kunnen wij kort
over zijn: dat is juist. Ziet zij met mij in dat juist door allerlei ontwikkelingen
en verzwaring van de zorgvraag in de tweedelijns-GGZ er mede een rijksverantwoordelijkheid
is voor de ontwikkelingen op de tweede lijn die het algemeen maatschappelijk
werk onder druk zetten? Erkent zij die medeverantwoordelijkheid voor de oplossing
van dat probleem of vindt zij dat de gemeente dit moet oplossen?Mevrouw Van Vliet (D66):Ik zou niet de notitie van de PvdA ondersteunen als ik niet van mening
was dat de rijksoverheid in ieder geval een taak en een verantwoordelijkheid
heeft om de discussie nader aan te gaan en te bezien om welke groepen cliënten
het gaat en hoe de verdeling moet zijn. Het is duidelijk dat het vaak om de
psychische problematiek gaat. Ik vind niet dat wij op voorhand moeten uitspreken,
naar aanleiding van een aantal brieven, hoe belangrijk die ook zijn, dat de
rijksoverheid dat geheel in handen moet nemen. Wij moeten aan de hand van
die notitie bekijken hoe de verdeling van de verantwoordelijkheden ligt, maar
ik vind het belangrijk, ook voor de gemeenten, om te blijven zeggen dat het
algemeen maatschappelijk werk bij de gemeente hoort en dat de rijksoverheid
een taak heeft om te kijken of er verschuivingen optreden in het werk dat
zij doen. Daar is die notitie voor.De heer Rouvoet (RPF):Dat is helder. Maar toen de heer Middel op de man af werd gevraagd, los
van de notitie die wij allemaal graag willen bespreken, of hij bereid is om
er extra geld bij te leggen als wij tot die conclusie komen, antwoordde hij
heel kort: ja. Ik wil u die vraag ook stellen.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik kan mij dat voorstellen, maar ik zal niet zo hartgrondig als de heer
Middel meteen 'ja' zeggen. Ik doe dat niet, niet omdat ik het belang van het
algemeen maatschappelijk werk niet inzie en niet omdat ik ook niet vermoed
dat er een uitbreiding van het cliëntenbestand is, want daarover is al
vaker gesproken, maar wel omdat ik de notitie wil afwachten, omdat ik een
visie wil hebben van de minister op de vraag hoe de verdeling van de verantwoordelijkheden
ligt. Er gaan immers gelden naar het Gemeentefonds en die zijn ook voor de
sociale infrastructuur. Een deel van de problematiek is, naar ik vermoed,
een onderdeel van die sociale infrastructuur. Dus voordat wij dat zeggen,
moet helder zijn of het over een expliciet nieuwe problematiek gaat waarvoor
de financiën nog niet vaststaan. Ook kan gezegd worden: de minister moet
met de VNG om de tafel gaan zitten en helder in kaart brengen hoe hiermee
moet worden omgegaan.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ik ben blij dat ook mevrouw Van Vliet het algemeen maatschappelijk
werk de moeite van het bespreken meer dan waard vindt. Ik heb nog een vraag
in dit kader. Mevrouw Van Vliet sprak over de infrastructuur en de taak van
de gemeenten in dezen. Ik ben het helemaal met haar eens. Maar vanmorgen hebben
wij duidelijk gesproken over de eerstelijns-GGZ-taken. Dat is een extra dimensie,
die door de minister is onderkend en ook is opgenomen in de
toelichting bij de begroting. In de stukken van de VOG staat een uitgebreid
overzicht van eerdere toezeggingen van de minister. Ik neem aan dat wij een
en ander mogen meenemen. Immers, wij beginnen niet vandaag. Is mevrouw Van
Vliet het ermee eens dat de discussie al eerder is begonnen en dat wij daarmee
naar een goed einde moeten?Mevrouw Van Vliet (D66):Ik ben het geheel met mevrouw Hermann eens. Er ligt ook al een sectorale
visie op de GGZ uit begin 1998. Die vormt een mooi uitgangspunt voor verdere
discussie. Ik zal als eerste zeggen dat de geestelijke gezondheidszorg, in
welke verschijningsvorm dan ook, belangrijk is. Mevrouw Hermann heeft mij
afgelopen maandag uitgebreid aan de tand gevoeld. Ik heb stand gehouden. Er
ligt nu een motie terzake, waarvan ik de eerste ondertekenaar ben. Maar op
het punt van het algemeen maatschappelijk werk vind ik het voor de helderheid
van de scheiding van taken van belang dat er eerst een notitie komt waarin
staat hoe hiermee moet worden omgegaan. Als wij daarover hebben gediscussieerd,
moet vervolgens worden aangegeven wiens verantwoordelijkheid waar ligt. Dan
komt het verhaal van het geld eventueel in beeld, niet eerder.Voorzitter! De minister heeft toegezegd dat er komend jaar een debat zal
worden gehouden over arbeidsgerelateerde psychische problemen. Dat lijkt ons
een uitermate goede zaak. Deze problemen nemen in omvang toe en komen steeds
duidelijker op de kaart te staan. Heeft de minister over de toenemende arbeidsgerelateerde
psychische problemen eigenlijk contact gehad met haar collega van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid om te bezien hoe tot gezamenlijk optreden gekomen
kan worden? Immers, dat ministerie kan het op termijn ook schelen als hiervoor
oplossingen worden gevonden. Ik geef een voorbeeld. Onlangs las ik dat arbeidsongeschiktheid
als gevolg van depressiviteit jaarlijks 2 mld. kost. Ik kan mij daarom voorstellen
dat het ook voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid interessant
is om samen met de minister van VWS op te trekken. Graag verkrijg ik een reactie
van de minister.De stand van zaken op het terrein van de logopedie en de dyslexie is mij
niet helder. Ik meen dat wij hierop ieder jaar terugkomen. Wij ontvangen daar
nog af en toe brieven over waaruit wij opmaken dat de ministeries van VWS
en OCW het balletje van verantwoordelijkheid nog steeds een beetje heen en
weer gooien. Klopt dit beeld? Hoe zal dit probleem worden opgelost? Of is
er wellicht inmiddels een oplossing gevonden?Dan kom ik bij de organisatie 'Per saldo', het informatieorgaan voor het
persoonsgebonden budget. Wij hebben vernomen dat deze organisatie op basis
van de komende subsidieregeling vijf mensen moet ontslaan. De staatssecretaris
heeft daarop een prima reactie gegeven: een deel van de beheerstaken is weggevallen.
'Per saldo' heeft echter vervolgens in een brief aangegeven dat een en ander
nog is afgesproken op basis van de oude subsidieregeling. Ik wil hierover
geen mening geven, voorzitter, want ik weet niet meer hoe het zit. Ik kan
er geen soep meer van koken. Ik vind wel dat de partijen om de tafel moeten
gaan zitten en een oplossing moeten zien te vinden. Kan de staatssecretaris
toezeggen dat zij de problematiek en de eventuele misverstanden duidelijk
zal aangeven? Wij zouden daarover eigenlijk nog voor morgenmiddag nader geïnformeerd
willen worden.Voorzitter! In NRC Handelsblad van 21 november jl. stond een interview
met staatssecretaris Vliegenthart. Het ging over sport. Een element daarin
sprak ons zeer aan. Mevrouw Vliegenthart zei in het interview dat als over
sport gepraat wordt, het niet alleen moet gaan over topsport maar over sport
in al zijn geledingen: over breedtesport. Dit element is terug te vinden in
het regeerakkoord en krijgt een financiële vertaling. En terecht, want
sport is een sociaal bindmiddel in de samenleving en zonder breedtesport is
er geen topsport.Wij zijn het eens met de staatssecretaris als zij in hetzelfde interview
zegt dat talenten die de top nog niet gehaald hebben, financieel ondersteund
moeten worden. Wij hebben echter aarzelingen en vragen ons af of de het werken
met de WIK, de inkomensregeling voor kunstenaars, de juiste weg is. Dat wordt
op dit moment onderzocht. Het gaat immers om een groep van slechts 400 mensen.
Moet niet gedacht worden aan een regeling onder het Fonds voor de topsport?
Ik meen dat de heer Rijpstra dat ook al aan de orde stelde. Zou een dergelijke
regeling niet gemakkelijker en praktischer zijn? Met de verschillende wegen
wil men hetzelfde doel bereiken, namelijk het geven van financiële ondersteuning.
Zou het niet goed zijn van beide mogelijkheden de voor- en nadelen aan te
geven?Over het voorstel van de heer Rijpstra is al uitgebreid gediscussieerd.
Het houdt in het instellen van een commissie die een breed onderzoek opzet
naar de mogelijkheid om in Nederland grote evenementen te laten plaatsvinden,
ervan uitgaande dat hier aan topsport wordt gedaan. Met het instellen van
een dergelijke commissie kunnen wij van harte instemmen. Op die manier kunnen
de voor- en nadelen met elkaar vergeleken worden en kan nagegaan worden welke
voorwaarden gesteld moeten worden voor het organiseren van grote evenementen
in Nederland. De mogelijkheid van het organiseren van de Olympische spelen
zou hierbij in aanmerking kunnen worden genomen. Het gaat daarbij om een prachtige
manifestatie. Laat dat helder zijn, maar er zijn in dit verband een groot
aantal kritische vragen te stellen. We hechten eraan te stellen dat het budget
voor de breedtesport niet onder andere plannen mag lijden. Daarover moet de
commissie zich ook uitlaten. De discussie hierover ontstond afgelopen week
af en toe in de media. Wij vinden het belangrijk dat we de lijn die ik zojuist
aangaf vasthouden.Voorzitter! Ik wil overstappen op een geheel ander onderwerp: de euthanasie.
Het vorige kabinet heeft vijf regionale toetsingscommissies ingesteld die
het handelen van artsen ten aanzien van levensbeëindiging op verzoek
onderzoeken. Voorstellen voor het instellen van de aangekondigde centrale
toetsingscommissie hebben de Kamer nog niet bereikt. Vlak voor de verkiezingen
heeft mijn partijgenoot Roger van Boxtel samen met mevrouw Kamp van de VVD
en mevrouw Swildens van de PvdA het initiatief over levensbeëindigend
handelen op verzoek ingediend. Dit initiatief is inmiddels door de regering
overgenomen. Ook psychiatrische patiënten kunnen met
dit voorstel in aanmerking komen voor euthanasie als zij daarom verzoeken.
Tot mijn verbazing las ik in een antwoord op de vragen over de begroting,
dat psychiatrische patiënten zullen worden opgenomen in een regeling
van levensbeëindiging niet op verzoek. Kan de minister uiteenzetten hoe
dit antwoord zich verhoudt tot het inmiddels door de regering overgenomen
initiatief? Waarom gaat het kabinet ervan uit dat psychiatrische patiënten
wilsonbekwaam zijn en daarom levensbeëindigend handelen niet op verzoek
zullen krijgen? Hoe verhoudt dit regeringsstandpunt zich tot het arrest-Chabot?Het functioneren van het steun- en consultatieproject bij euthanasie in
Amsterdam is geëvalueerd. Het was een succes. De minister heeft aangegeven
dat het nu een landelijk project moet worden. Hoe zal die uitbreiding bekostigd
worden?De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik zal mijn bijdrage uitspreken namens de fracties van de
RPF en het GPV.Voorzitter! Tijdens het JOZ-debat van maandag hebben wij de kaders van
de zorg besproken. Ik wil dat debat niet overdoen, al zijn de knelpunten,
zoals de werkdruk en de verschraling van de zorg, sinds maandag bepaald niet
opgelost en zijn en blijven de keuzen in het regeerakkoord met betrekking
tot de verdeling van de budgetten over de zorgsectoren betwistbaar. Ik wil
wel naast de behandeling van een aantal nieuwe en belangrijke thema's enkele
punten nog eens behandelen, omdat zij niet of onvoldoende aan de orde konden
komen. De invalshoek kan in dit begrotingsdebat een wat andere zijn dan een
puur financiële. Neem nu de geestelijke gezondheidszorg: onderbedeeld
in het regeerakkoord, zoals ook de woordvoerders van PvdA en D66 moesten toegeven.
'Spijtoptanten' heb ik hen genoemd. De coalitiepartijen hebben een motie ingediend
om bij een structurele onderuitputting eind 1999 – je vraagt je af hoe
in één jaar een structurele onderuitputting kan blijken –
vanaf 2000 de GGZ bij voorrang extra groeiruimte te gunnen. Ik vind die motie
nogal gratuit. Intussen kent de sector oplopende wachtlijsten in de psychiatrie,
met name de jeugdpsychiatrie, en de verslavingszorg. Tegelijkertijd ziet zij
zich voor volgend jaar geconfronteerd met een bouwstop. Voeg daarbij de oplopende
druk op het algemeen maatschappelijk werk, vooral als gevolg van de toenemende
zorgzwaarte bij de tweedelijns-GGZ, de Riagg's, en het zal duidelijk zijn
dat wij hier te maken hebben met een 'vet probleem', om collega Oudkerk te
citeren.Versterking van de GGZ en het AMW is dus echt broodnodig. Ik vraag de
minister om, na de uitvoerige discussie over de GGZ van maandag, in dit debat
uitgebreid aandacht te besteden aan het AMW. Welke verantwoordelijkheid c.q.
medeverantwoordelijkheid zien de bewindslieden hier voor de rijksoverheid?
Of vinden zij dit echt het pakkie-an van de gemeenten, zoals ik in het antwoord
op vraag 70 meende te proeven? Wij mogen mijns inziens geen genoegen nemen
met een debat louter over volumegroei, hoe belangrijk ook. Zoals collega Oudkerk
collega Buijs maandag terecht voorhield: ziekteverschijnselen constateren
is één ding, maar een goede arts stelt een diagnose en zoekt
van daaruit naar een therapie. Nog beter is natuurlijk een adequate preventie:
voorkomen is beter dan genezen, nietwaar? De vraag is nu of wij voldoende
zicht hebben op de oorzaken van de problemen die in het AMW en de GGZ spelen.
Hoe komt het dat de vraag naar psychiatrische hulp zo toeneemt? Wat zijn de
oorzaken van de druk op de verslavingszorg? In de ouderensector roepen wij
dan meteen: vergrijzing, dubbele vergrijzing en hogere levensverwachting.
Maar hoeveel weten wij van de achtergronden en de maatschappelijke context
van de toestroom in de GGZ? Welke rol spelen de inrichting en het tempo van
onze moderne samenleving, de ontwikkelingen in de sociale verhoudingen en
de arbeidsverhoudingen, de dynamiek van wetenschap en techniek en de hectiek
van de informatiemaatschappij, om maar eens een paar zijstraten te noemen?
Zo'n 40% van de uitval uit het arbeidsproces is een gevolg van psychische
problemen. Veel mensen kunnen het gewoon niet meer bijbenen. Dat speelt overigens
niet in de laatste plaats in de zorgsector. Het ziekteverzuim in verzorgings-
en verpleeghuizen is met gemiddeld 9,5% in het afgelopen halfjaar driemaal
zo hoog als in de horeca.In het verlengde daarvan komt dan ook de vraag aan de orde welke rol de
overheid in dit alles kan en moet spelen. Wat doen wij er concreet aan? Hoever
reikt de invloed van politiek en bestuur op het maatschappelijk proces? Kunnen
wij van overheidswege wel iets doen aan de stressmaatschappij, voor mijn part
via Postbus 51? Stellen wij onszelf de vraag 'hallo, waar zijn wij nou helemaal
mee bezig' of laten wij dat over aan de reclamemakers van Kitkat? Er zat veel
waars in de stelling die Freek de Jonge vorige week verdedigde tijdens een
scholierendebat in Nieuwspoort, waaraan ik mocht meedoen, dat onze tijd ten
diepste wordt gekenmerkt door het vooruitgangsgeloof van de Verlichting met
als gevolgen individualisering, hedonisme en materialisme en dat dit in belangrijke
mate te maken heeft met de hectiek van onze samenleving. Volgens Freek de
Jonge zal dit uiteindelijk zelfs leiden tot de ondergang van de mensheid.
Herkennen wij deze tekening van 'de geest dezer eeuw' en delen wij de bezwaren
ertegen, om Isaac da Costa te citeren? Zo ja, hoe stellen wij ons er dan tegen
te weer?Voorzitter! Ik besef dat ik nogal wat vraag, maar het lijkt mij relevant
dat de minister eens ingaat op deze 'omgevingsfactoren' van de GGZ. Wat zou
de proactieve rol van de overheid kunnen zijn? Of neemt zij genoegen met de
reactieve rol van de behandelend arts? Dat kan ik mij nauwelijks voorstellen,
omdat ik in de regeringsverklaring lees dat de minister wil dat de gezondheidszorg
bijdraagt aan de sociale cohesie en de sociale kwaliteit van de samenleving.
Dat is een loffelijk streven, waarvoor de bewindslieden, zoals zij weten,
kunnen rekenen op onze hartelijke steun. Het is dan wel zaak om beslister
dan in het verleden ons rekenschap te geven van de oorzaken van de problemen
en van de effecten van ons handelen, ook in wetgeving en beleid. Als ik mij
een wat algemene opmerking mag permitteren: marktwerking en individualisering
vormen door de bank genomen niet bepaald een positieve bijdrage aan de sociale
samenhang, laat staan aan integratie of herintegratie van mensen die door
welke oorzaak ook buiten de hoofdstroom van de samenleving zijn
terechtgekomen of zelfs geïsoleerd zijn geraakt. Vele voormalige patiënten
van de psychiatrie, ex-verslaafden en gehandicapten kunnen daar verhalen over
vertellen. Ik heb met instemming kennisgenomen van de wijze waarop staatssecretaris
Vliegenthart in diverse interviews sprak over 'marktwerking in de zorg'.Wat de sociale samenhang betreft, vraag ik of de bewindslieden de belangrijke
rol onderkennen die het levensbeschouwelijk particulier initiatief in dat
verband speelt en op welke wijze zij die rol in hun beleid willen honoreren.
Ik heb daar de nodige zorgen over, zoals zij zullen begrijpen. Ik verwijs
naar de bekende discussies en ontwikkelingen rond de stichting De Hoop in
de verslavingszorg, de uitbreiding met extra capaciteit en Gliagg De Poort
in de GGZ.De heer Middel (PvdA):Bepleit de heer Rouvoet een uitzonderingspositie voor deze categorie?
Die vraag stel ik tegen de achtergrond van het feit dat de Kamer nog niet
zo lang geleden die hele landelijke infrastructuur heeft doorgenomen. Er zijn
ook afspraken gemaakt over de wijze van besteding van die 100 mln. Wil hij
nu terugkomen op die afspraken?De heer Rouvoet (RPF):Ik heb niet de neiging om ergens op terug te komen. Ik neem aan dat de
heer Middel doelt op de opmerkingen die ik gemaakt heb over de vraag hoe het
levensbeschouwelijk particulier initiatief in de trend van de regionalisering
staat. Als hij de discussie goed gevolgd heeft – ik weet dat hij dat
doet – zal hij weten dat mijn fractie bij die regionalisering altijd
de kanttekening heeft geplaatst dat dit nogal wat consequenties heeft voor
het soms noodzakelijke bovenregionale initiatief. Ik heb bij de behandeling
van het JOZ de opmerking gemaakt dat er meer vormen zijn die wij buiten de
normale Riagg-zorg plaatsen. Ik heb toen gewezen op de hulpverlening aan autisten.
Wij erkennen hier het noodzakelijk bovenregionale karakter. Ik zie overigens
dat de heer Middel al tevreden is met mijn antwoord.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik blijk de heer Rouvoet inderdaad verkeerd begrepen te hebben.
Ik kan dat toch beter gewoon laten blijken?De heer Rouvoet (RPF):Steun van de PvdA-fractie. Het is fantastisch!Voorzitter! Ik heb mijn zorg over de stichtingen De Hoop en Gliagg De
Poort bij de bewindslieden neergelegd. Ik hoop dat zij daarop willen reageren.Mag ik ook eens aandacht vragen voor een probleem waarmee ik de afgelopen
maanden enkele keren ben geconfronteerd, namelijk van zogenaamde 'onhandelbare'
mensen, die dreigen te verpieteren, maar waar alle mogelijke instanties en
hulpverleners machteloos moeten afwachten tot zich een levensbedreigende situatie
voordoet, omdat de betrokkenen zelf niet willen worden opgenomen? De verwijzing
naar het 'gevaarscriterium' van de BOPZ mag dan terecht zijn, maar wordt door
familie, buren en andere betrokkenen vanzelfsprekend vooral vertaald in de
verwijtende vraag aan alle mogelijke autoriteiten of er dan eerst ongelukken
moeten gebeuren. Ik weet dat het een heel lastig probleem is. Ik ben er nu
een aantal keer mee geconfronteerd en ik leg het maar eens bij de bewindslieden
neer. Graag een reactie.Ik kom bij de verslavingszorg. Het kost eerlijk gezegd weinig moeite het
eens te zijn met de hoofddoelstelling van het beleid terzake van de verslavingszorg:
het beperken van het risico voor het individu, de onmiddellijke omgeving en
de samenleving als geheel. Belangrijker is natuurlijk hoe dit vertaald wordt
in het beleid. Onze opvatting over het drugsbeleid van het vorige en het zittende
kabinet is bekend. Het gedoogbeleid ten aanzien van softdrugs kan niet anders
dan in tegenstrijdigheden verstrikt raken en wie zijn ogen niet dichthoudt,
ziet dat gewoon gebeuren. Die geheel eigen dynamiek van het 'toestaan wat
je als overheid verbiedt' tekent zich ook af bij het beleid ten aanzien van
XTC, een harddrug. Het recente rapport van het Centre for Human Drug Research
uit Leiden heeft ons weer eens met de neus op de feiten gedrukt: regelmatig
XTC-gebruik heeft ernstige gezondheidsrisico's, namelijk negatieve gevolgen
voor het geheugen en het concentratievermogen, psychische afwijkingen als
depressies op korte termijn en psychosen op langere termijn. Onderzoeker Cohen
veegt dan ook de vloer aan met het Nederlandse XTC-beleid en dat kan ik wel
begrijpen. Want hoe wij het ook wenden of keren: de facto wordt de handel
in de harddrug XTC gedoogd.De minister betoonde zich zeer bezorgd en daarom vraag ik haar nog maar
eens welke mogelijkheden zij ziet voor een aanscherping van het beleid terzake.
Het moet toch mogelijk zijn om in overleg met de VNG te komen tot een strakkere
regulering van houseparty's, bijvoorbeeld door deze aan een uiterste eindtijd
te binden – om twee uur 's nachts moet het afgelopen zijn – en
door een leeftijdsgrens van 16 jaar verplicht te stellen. De proefpersonen
in het onderzoek waarnaar ik verwees, waren allemaal bezoekers van houseparty's.
Heb ik overigens goed begrepen dat de minister het testen van pillen op houseparty's
ter discussie heeft gesteld?Bij de behandeling van de drugsnota heb ik aandacht gevraagd voor de relatie
tussen cannabis en verkeer. Ik zou willen vragen wat er van dat front te melden
valt en of de bewindslieden lopende acties (voorlichting, preventie en bestrijding)
zo nodig in overleg met de collega's van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie willen uitbreiden tot 'verkeersveiligheid en hallucinerende
middelen'. Denkt de minister niet dat het houden van verkeerscontroles na
afloop van een houseparty zinnig zou kunnen zijn?Sprekend over verslaving en gezondheidsrisico's sluit ik mij aan bij de
al gestelde vraag, waar de wijziging van de Tabakswet blijft. Waarom duurt
het zo lang en denkt de minister de datum van mei 1999 nog te kunnen halen,
de einddatum van de reclamecode van de tabaksbranche?Ik kom te spreken over enkele medisch-ethische onderwerpen, een van de
blinde vlekken in het regeerakkoord. Meermalen heb ik gewaarschuwd om medisch-ethische
vraagstukken niet steeds op de lange baan te schuiven, zodat keer op keer
een nieuw kabinet zich over dezelfde kwesties buigt teneinde eigen accenten
te plaatsen en er intussen op essentiële punten sprake blijft van een
wettelijk vacuüm. Ik noem de kwestie van de experimenten met embryo's
waar de politiek nu al zestien jaar mee tobt, sinds de toenmalige minister
in 1982 de Gezondheidsraad om advies vroeg. Nu meldt het kabinet monter dat
een wetsvoorstel inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's nog in
 voorbereiding is! Intussen gaan de ontwikkelingen in de praktijk
gewoon door en wil het Hubrecht Laboratorium in Utrecht in navolging van Amerikaanse
onderzoekers, stamcellen kweken met behulp van restembryo's. Een afschuwelijke
term overigens! Ik heb daarover vorige week schriftelijke vragen gesteld.
Wat vindt de minister overigens van de sfeer waarin door onderzoekers kennelijk
over regulering en overheidsbemoeienis gesproken en gedacht wordt? Ethische
commissies worden als lastig ervaren en een Utrechtse onderzoeker gaf lucht
aan zijn frustraties door te zeggen: 'Het is altijd gezeik en gezeur hier.
En de Amerikanen gaan er met de Nobelprijzen vandoor!'Een tweede punt betreft het kloneren. Nederland heeft het Protocol on
the prohibition of the cloning of the human beings van de Raad van Europa
ondertekend. Dit protocol zal in het najaar van 1999 in de Kamer worden behandeld.
Bij het protocol heeft de regering een zogenaamde interpretatieve verklaring
afgegeven, waarin zij aangeeft het begrip 'human being' te interpreteren als
'referring exclusively to a human individual, i.e. a human being who has been
born'. Terwijl de discussie in de Kamer tijdens het door mijn fractiegenoot
Stellingwerf aangevraagde interpellatiedebat nadrukkelijk ook betrekking had
op de vroege embryonale fase, geeft de regering er met deze verklaring blijk
van niet verder te willen gaan dan de stelling dat het kloneren in de zin
van het tot stand brengen van genetisch identieke individuen verboden wordt
geacht. De vraag rijst waarom het kabinet zich ruimte verschaft voor kloneren
tot aan de geboorte, terwijl dat naar de huidige stand van de wetenschap en
techniek slechts gedurende de eerste zeven dagen mogelijk is. Voor alle duidelijkheid
wil ik gezegd hebben dat onze fracties met het kabinet fundamenteel van mening
verschillen over de betekenis van het begrip 'menselijk wezen', waarvan natuurlijk
niet pas sprake is bij de geboorte, maar naar onze vaste overtuiging vanaf
de conceptie. Het kloneren van embryo's, ook in de vroege embryonale fase,
zou wat ons betreft dan ook niet aan de orde kunnen en mogen zijn. Ik krijg
graag een toelichting van de minister op de precieze betekenis van de interpretatieve
verklaring.Een derde thema: xenotransplantatie. Onze fracties hebben grote moeite
met het kabinetsbesluit van 13 november, waarbij xenotransplantatie 'in principe
ethisch aanvaardbaar' wordt genoemd en – overigens in lijn met het advies
van de Gezondheidsraad – het licht op groen wordt gezet voor verder
onderzoek. Ik vat onze moeite samen in een zestal punten: 1. de
risico's zijn groot en nauwelijks te overzien (ik denk aan de terra incognita
van de retrovirussen en verwijs maar eens naar de discussie over de BSE/Creutzfeldt-Jakobproblematiek);2. om die risico's in te dammen, zijn we aangewezen op genetische
manipulatie van de donordieren, teneinde de immunologische afstoting door
de ontvanger te verminderen;3. als die genetische manipulatie succesvol
is, is de logische vervolgstap om over te gaan tot het kloneren van de gemanipuleerde
dieren, met het oog op het zekerstellen van een 'veilig' aanbod van organen;4. het grote tekort aan transplantatieorganen zet de terughoudende
opstelling waarvan het kabinet in zijn besluit rept, onder druk;5. er zijn tal van zwaarwegende mens-ethische en dier-ethische aspecten, die
een zorgvuldige overweging verdienen en waarover niet alleen de politiek,
maar ook maatschappelijke en belangenorganisaties hun zegje moeten kunnen
doen. Ik noem drie vragen in dit verband: In hoeverre leidt xenotransplantatie
tot een (verdere) instrumentalisering van het menselijk lichaam? Welke invloed
zal xenotransplantatie hebben op de ontvanger, de menselijke integriteit en
zijn karakter? Mag een dier worden gereduceerd tot leverancier van reserveonderdelen
voor de mens?6. als het ooit tot klinische toepassing zou komen,
brengt dat voor de ontvangers van dierlijke organen een verregaande medicalisering
van het leven met zich, aangezien zij en hun directe omgeving onder medische
controle zullen moeten blijven staan.Kortom, alles pleit ervoor de tijd te nemen voor bezinning, maatschappelijk
debat en politiek-ethische afweging. Dat zou wat mij betreft moeten leiden
tot een moratorium en ik vraag de minister met de nodige klem om op deze materie
in te gaan, en kondig alvast aan te overwegen op dit punt de Kamer om een
uitspraak te vragen.Voorzitter! Ik stap over naar het onderwerp gehandicapten. Het streven
naar integratie van gehandicapten in onze samenleving gaat het beleidsterrein
van de staatssecretaris van VWS te buiten, maar zij heeft daar wel de eerste
verantwoordelijkheid voor. In het belang van een volwaardige positie van gehandicapten
is allereerst een krachtige bestrijding van discriminatie van belang. Ik vraag
de staatssecretaris hoe het staat met het wetsvoorstel terzake. Ik heb uit
de begroting begrepen dat het de vraag is of er nog wel een wetsvoorstel kan
worden voorbereid. Ik vraag ook of we erop kunnen rekenen dat daarin hoge
prioriteit wordt gegeven aan het aspect mobiliteit en of zij tegemoet wil
komen aan de uitdrukkelijke wens van de gehandicapten zelf om daarin ook een
strafrechtelijk verbod op te nemen.In de vorige kabinetsperiode hadden we de interdepartementale nota 'De
perken te buiten'. Ik vraag de staatssecretaris of het haar ambitie is om
in deze kabinetsperiode het voortouw te nemen in de integrale aanpak en of
dat ook een vervolg betekent op die nota.Nogal gênant vond ik het, voorzitter, te moeten horen dat een overleg
met gehandicaptenorganisaties in verband met een onvoldoende toegankelijkheid
voor gehandicapten niet kon plaatsvinden op het nieuwe ministerie van VWS
en dat moest worden uitgeweken naar het gebouw van VROM. Ik ga ervan uit dat
deze onvolmaaktheden alsnog worden rechtgetrokken.Voorzitter! Mijn laatste twee punten zal ik laten liggen voor de tweede
termijn.De heer Van der Vlies (SGP):De SGP-fractie heeft ervoor gekozen bij het JOZ praktische en financiële
kwesties te bespreken om tijdens de begrotingsbehandeling enkele meer principiële
en immateriële kwesties aan de orde te stellen. De SGP-fractie is verheugd
dat de regering het belang van sociale cohesie erkent. Gemeenschapszin is
een groot goed. Juist op het terrein van VWS zijn de mogelijkheden om het
beleid terzake handen en voeten te geven legio. Sociale cohesie
is echter niet zonder meer te koop! Een forse financiële investering
in de zorgsector is wat ons betreft welkom, maar niet voldoende. Er is meer
nodig en wel gemeenschapszin. Sociale cohesie kan er alleen zijn indien sociale
verbanden vrijelijk en volwaardig naast en met elkaar kunnen functioneren.
De fiscale maatregelen bijvoorbeeld die op stapel staan, geven echter reden
tot bezorgdheid. Zou het gevolg van individualisering, economische zelfstandigheid
en tweeverdienerschap niet kunnen zijn dat de sociale banden losser worden
en de mantelzorg wegvalt? Moraal van dit verhaal: de door de regering gewenste
ontwikkeling blijft in een deeloplossing steken.Voorzitter! Ook op het gebied van de medisch-ethische vraagstukken geeft
de regering er helaas blijk van geen vaststaand kader te hebben waaraan zij
de voortschrijdende biotechnologische ontwikkelingen toetst. Een voorbeeld
is de wijze waarop het kabinet met xenotransplantatie meent om te moeten gaan.
In eerste instantie reageert het kabinet terughoudend – want ethisch
toch niet echt verantwoord – maar gaat er toch niet toe over om verder
onderzoek op dit terrein te verbieden. Want wellicht dat xenotransplantatie
in de toekomst klinisch toepasbaar en veilig en daarmee volgens het persbericht
van VWS van 13 november jl. in principe ethisch aanvaardbaar wordt. Alsof
het doel de middelen heiligt. Wat de SGP-fractie betreft, begeeft de regering
zich hier op een hellend vlak. Ik sluit mij in dezen aan bij de vraag naar
een moratorium, hetgeen ook in overeenstemming zou zijn met internationale
besluitvorming. De minister heeft onlangs (7 november jl.) in het Brabants
Dagblad het klonen van mensen 'echte onzin en onethisch' genoemd. De SGP-fractie
was blij met deze reactie, maar vreest dat, nu de wetenschap heeft aangegeven
in staat te zijn om uit een mens een 'container' van reserveorganen te klonen,
vroeg of laat ook hier het nutsdenken de weegschaal doet omslaan. Hoe beoordeelt
de minister laatstgenoemde ontwikkeling? Op bijbelse gronden wijst de SGP-fractie
het klonen van mens en dier af. God heeft elk individueel mens en dier met
specifieke eigen kenmerken en unieke eigenschappen uitgerust. De mens moet
daar niet aan willen tornen, maar moet de schepping eerbiedigen uit eerbied
voor de Schepper. God is eeuwig, Zijn Woord is eeuwig en daarom kan de SGP-fractie
nimmer van dit standpunt af te brengen zijn.De boodschap naar aanleiding van het regeerakkoord was kort en zakelijk:
de euthanasiewetgeving zal worden aangepast in de geest van het initiatief
dat de Paarse partijen kort voor de verkiezingen hebben ingediend. De SGP-fractie
beschouwt het feit dat artsen niet meer zullen worden vervolgd als zij zich
aan de zorgvuldigheidseisen houden, als een nieuwe stap in de richting van
legalisering van euthanasie. Korter en mogelijk nog zakelijker was de mededeling
in de onderhavige begroting dat in de komende kabinetsperiode de regeling
van levensbeëindigend handelen niet op verzoek aan de orde komt. U zult
dit een codificatie van de huidige euthanasiepraktijk noemen, maar onze fractie
ziet hierin een betreurenswaardige bevestiging van hetgeen waarvoor reeds
lang is gewaarschuwd: het hellend vlak. Eerst moest euthanasie op verzoek
wettelijk geregeld worden, vervolgens kwam het levensbeëindigend handelen
niet op verzoek op de agenda. Onderwijl gaat de discussie over de vraag of
kinderen wel of niet over hun levenseinde moeten kunnen beslissen en meldt
de nu voorliggende begroting dat pasgeborenen met ernstige aandoeningen in
het kader van laatstgenoemde regeling als een bijzondere groep moet worden
beschouwd. De SGP-fractie roept de regering op van deze weg, die wij als een
heilloze zien, terug te keren: het is niet aan de mens om ons eigen of andermans
levenseinde te bepalen. God geeft en neemt het leven in Zijn Wijsheid en daarvoor
behoren wij te buigen. Wij moeten maar niet de indruk overeind houden dat
wij hebben te beslissen of het leven wel van voldoende kwaliteit is of niet
om het te laten voortbestaan.Voorzitter! Uit angst voor eenzaamheid en ondraaglijk lijden kiezen velen
voor euthanasie. Een goede hoogwaardige en bereikbare palliatieve zorg kan
uitkomst bieden. De SGP-fractie vindt daarom de in de begroting aangekondigde
verdere ontwikkeling van palliatieve zorg positief en zeer noodzakelijk. En,
zoals ik afgelopen maandag nog bepleitte, het kan nog verder worden uitgebreid.Voorzitter! In het kader van deze begroting willen wij graag aandacht
voor de positie van identiteitsgebonden zorginstellingen. Gelden die regionaal
verdeeld en ingezet worden, komen maar moeilijk bij de identiteitsgebonden
zorgvragers terecht. Hun vraag dringt nauwelijks of niet door tot in de regionale
overlegorganen. Identiteitsgebonden instellingen, die in de praktijk veelal
landelijk opereren, in ieder geval vaak bovenregionaal, moeten uit de relatief
kleine regionale zorgpotten vissen. Deze regionale gelden zijn echter steeds
bestemd voor regionale initiatieven. Formeel zijn regio-overstijgende zorginitiatieven
wel mogelijk, maar in de praktijk blijkt het vrijwel ondoenlijk hierover in
de regio afspraken te maken. De door de regering aangehangen regiovisie brengt
wat dat betreft een aantal goede identiteitsgebonden zorginitiatieven in een
lastig parket. Dat is toch zo langzamerhand wel duidelijk en wij zouden daar
beleidsmatig op moeten zien te reageren. Een voorbeeld hiervan is Gliagg De
Poort. De minister heeft helaas niet kunnen voldoen aan de belofte die zij
verleden jaar in dit debat deed, namelijk om daarover nog voor de verkiezingen
uitsluitsel te geven, en dat is jammer. De SGP-fractie vindt het wel positief
dat er alsnog overleg plaatsvindt tussen de Gliagg, GGZ Nederland en het ministerie,
maar zij ondersteunt het verzoek van de Gliagg De Poort om ten minste de middelen
ter beschikking te krijgen die vanuit kwalitatief oogpunt nodig zijn om datgene
wat ze doet ook goed te kunnen doen en vragen de minister de onzekerheid over
de toekomstige positie van de Gliagg nu eens eindelijk in positieve zin weg
te nemen. De GGZ is helaas een groeiende sector. De vraag naar de achtergronden
daarvan stelde zojuist collega Rouvoet al, en ik sluit mij daarbij natuurlijk
aan.Voorzitter! Het huidige drugsbeleid is veel te wankelmoedig. Onlangs wees
onderzoek van het Leidse Centre for Human Drug Research uit dat regelmatig
gebruik van XTC ernstige gezondheidsrisico's met zich brengt, ja op lange
termijn zelfs een verandering van gedrag en persoonlijkheid tot gevolg heeft.
De onderzoeker noemde het dan ook 'een dramatische vergissing' van de Nederlandse
overheid om pillentests uit te voeren bij houseparty's. Daarmee
wordt de schijn gewekt dat niet de XTC zelf, maar de vervuiling van de pil
met andere chemische middelen gevaarlijk zou zijn. Wil de minister haar visie
op dit thema aanscherpen? Wij hebben er al een paar jaar over gesproken, er
is een ontwikkeling, de feiten komen steeds meer bloot te liggen in termen
van waarschijnlijkheid waar het gaat om de impact op het menselijk lichaam
en de menselijke geest.De SGP-fractie vindt het enigszins verbazend dat het heroïne-experiment
in de begroting als verslavingszorg wordt aangemerkt. Overlastbestrijding
als enig argument voor dit soort experimenten is onacceptabel; ernstig verslaafden
worden in feite als hopeloze gevallen afgedaan. Hoofddoelstelling van verslavingszorg
moet onzes inziens te allen tijde zijn: motiveren om de verslaving te beëindigen,
desnoods onder uitoefening van enige vorm van dwang, op genezing gericht dus!
Dan behoort de met de verslaving gepaard gaande overlast immers vanzelf ook
tot het verleden. De SGP zal de laatste zijn die de met harddrugsgebruik gepaard
gaande overlast wil bagatelliseren. Overlastbestrijding verdient zeer zeker
prioriteit, maar in de achter ons liggende jaren is gebleken dat een consequente
en strenge methode, ingebed in een bepaalde visie op de verslaafde als mens,
duidelijk zijn vruchten afwerpt. Ik denk aan het door vriend en vijand als
positief ervaren werk van de stichting De Hoop in Dordrecht. De SGP-fractie
vraagt de minister het subsidieverzoek voor capaciteitsuitbreiding van De
Hoop alsnog te honoreren.De fractie van de SGP is met betrekking tot tabaks- en alcoholverslaving
voor een krachtiger ontmoedigingsbeleid. Alleen regels stellen is niet voldoende;
strikte handhaving is noodzakelijk.Voorzitter! Zoals reeds opgemerkt, liggen juist op het terrein van welzijn
de mogelijkheden voor het oprapen om de sociale cohesie te versterken, vooral
omdat de staatssecretaris coördinerend bewindsvrouwe is voor ouderen-,
jeugd- en gehandicaptenbeleid. In de begroting, bladzijde 7, wordt gesteld
dat 'een sterke coördinatie tussen de verschillende sectoren van het
rijksbeleid noodzakelijk (is) voor de samenhang in het preventief en curatief
jeugdbeleid.' Ook de SGP-fractie vindt dit belangrijk, óók voor
het ouderen- en gehandicaptenbeleid. Het probleem tot nu toe is echter dat
de positie van VWS door het veld als vaag wordt bestempeld. Hoe denkt de staatssecretaris
haar coördinerende rol vorm te geven?Voorzitter! De subsidiekorting op organisaties voor plattelandsjongeren
komt in verband met onzekerheden enz. slecht uit. Kan dit niet worden gemitigeerd?Het vierjarig convenant tussen VWS en de schippersinternaten loopt eind
dit jaar af. Wij hebben hierover de laatste tijd weinig vernomen. Wat is de
staatssecretaris hiermee van plan?Het contrast tussen de sportwereld en het terrein van de zorg is groot,
soms zelfs schrijnend. Het grote geld staat hier tegenover enorme zorgtekorten.
De SGP-fractie heeft bezwaren tegen een inkomensregeling overeenkomstig de
WIK voor topsporters. Ook de pogingen om in 2012 of 2016 de Olympische spelen
naar Nederland te halen, zullen vanwege het feit dat de zondag daarbij in
het geding is – maar ook gezien de veiligheidsproblemen en de gigantische
kosten die daarmee gemoeid zijn – door ons niet worden gesteund.Voorzitter! Ik wacht nog het antwoord af op mijn vraag over de spraak-
en taaldiagnostiek. Ik herinner eraan dat het vorige jaar een motie aan de
orde is geweest waarin een budget is aangegeven voor drie achtereenvolgende
jaren. Ik meen dat, aangezien het vorige jaar A werd gezegd, nu ook B moet
worden gezegd. Ik doe daarom een beroep op de bewindslieden om over de brug
te komen. Ook herinner ik eraan dat nog mededelingen zouden worden gedaan
over Buitenzorg Veenendaal.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De bewindslieden zullen naar verwachting morgen na de lunchpauze, na de
stemmingen, antwoorden. Daarna zal deze behandeling worden afgerond.De vergadering wordt van 16.35 uur tot 16.45 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-1996-2020.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl