Voortzetting van de behandeling van:  het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1724-1730

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-09-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 36, pagina 1724-1730

05-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26114Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1734-1739
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114)Pagina 1724-1730
Noten bij pagina 1709: rapport van de Commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van het benoemde lid dhr. R.H. van de BeetenPagina 1740-1740
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Tracéwet (eerste tranche) (26343)Pagina 1710-1714
Presentie en opening (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1709-1710
Lijst van besluiten (dinsdag 5 september 2000)Pagina 1732-1734
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114)Pagina 1714-1722
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet OOW in verband met mogelijkheid om andere bestemming te bepalen voor opbrengst WW-premies over WAO-uitkeringen (27056); - Wijziging van artikel 22, derde lid, van de Welzijnswet 1994 (27155)Pagina 1710-1710
Behandeling van: de notitie Hiërarchie der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d)Pagina 1722-1724
Voortzetting van de behandeling van: de notitie Hiërarchie der normen in het Europees recht (25922, R1613, EK nr. 62d)Pagina 1730-1732

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van
Strafvordering en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid
ten algemenen nutte (taakstraffen) (26114).De beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter! Ik ben blij met de inbreng die er vandaag geweest is van de
leden uit uw Kamer. Over het algemeen is er, zo mag ik zeggen, een positief
oordeel over dit wetsvoorstel gegeven. Mevrouw Timmerman heeft
een nogal principieel punt aangegeven, dat overigens ook al in de schriftelijke
voorbereiding uitvoerig is besproken, maar daaraan heeft zij nog enkele nadere
overwegingen meegegeven. Ik denk dat het goed is dat ik eerst wat algemene
vragen beantwoord die door de meeste leden gesteld zijn, om vervolgens wat
specifieke vragen de revue te laten passeren en ten slotte te eindigen met
het principiële punt van mevrouw Timmerman.Voorzitter! Er is door verschillende sprekers gevraagd hoe het nu zit
met het draagvlak voor taakstraffen. Laat ik daar heel duidelijk over zijn:
dat draagvlak is op het ogenblik bij de Nederlandse burgers nog voldoende.
Een van de belangrijkste zorgen die ik zelf heb, is om dat zo te houden. Ik
ben zelf altijd een voorstander geweest van de automatische toename van het
aantal taakstraffen zoals dit indertijd in de nota met betrekking tot de taakstraffen
stond, namelijk een groei van 10% per jaar. Het is zo dat door allerlei omstandigheden
er op het ogenblik eerder taakstraffen zullen worden opgelegd dan in het verleden,
maar ook zijn er soorten taakstraffen die niet zo snel zullen worden opgelegd.
Per saldo zal er de eerstkomende twee, drie jaar nog een kleine stijging zijn,
maar ik denk dat het vanaf dat moment redelijk stabiel zal zijn. Belangrijk
is dat er bij de taakstraffen geen zaken misgaan, want het draagvlak wordt
natuurlijk voor een belangrijk deel bepaald door het succes dat taakstraffen
hebben. Als het er te veel zijn en inderdaad de organisatie bij de reclassering
niet goed loopt, waardoor er onvoldoende taakstraffen zouden kunnen worden
uitgevoerd, dan denk ik dat dit een negatief beeld zou kunnen geven.Het aantal taakstraffen ligt op het ogenblik om en nabij de 20.000 –
het zijn er iets meer – en daarbij is het zo dat die taakstraffen over
het algemeen ten uitvoer gelegd kunnen worden: er zijn voldoende plaatsen.
De heer Rosenthal sprak over mogelijke wachtlijsten – dat is een woord
dat "in" is – maar ik kan zeggen dat ik op het ogenblik geen informatie
heb dat er wachtlijsten zijn ten aanzien van de taakstraffen. Ik hoop dat
het ook zo zal blijven. Misschien is het goed om in dit verband te zeggen
dat de reclassering er indertijd van uitgegaan is, dat het aantal taakstraffen
wel eens zou kunnen komen op 30.000. Dat wordt nu niet gehaald, maar zij zijn
voorbereid op dat aantal. Het moet, met andere woorden, ook op te vangen zijn
in de organisatie.Door verschillende sprekers is gesproken over de logica van de positionering
van de taakstraf. Van het begin af aan, ook in de experimentele fase, is de
taakstraf gepositioneerd tussen de boete en de vrijheidsstraf. Ik ben ook
van mening dat dit de meest logische positionering is. Men zal het ook als
zodanig ervaren.Er wordt gevraagd naar langere taakstraffen, maar uit de praktijk blijkt
dat het mislukkingspercentage stijgt, indien langere taakstraffen worden opgelegd.
Met dit wetsvoorstel wordt de duur al opgetrokken naar 480 uren en ik moet
zeggen dat ik dit voorlopig beslist voldoende vind. Zoals bekend waren er
in de Kamer aan de overzijde geluiden die eigenlijk nog een verdere uitbreiding
van het aantal uren voorstonden.Voorzitter! De heer Rosenthal vroeg ook of ik wilde ingaan op de effectiviteit
van de taakstraffen. Het WODC heeft daar een onderzoek naar gedaan waaruit
gebleken is dat de recidive van mensen die een taakstraf hebben volbracht
niet spectaculair maar wel consistent lager is dan die van mensen die een
vrijheidsstraf hebben uitgezeten. Ik heb begrepen dat de meeste van de aanwezigen
hier dat WODC-rapport hebben bestudeerd.Bij onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen is de recidive gemiddeld 80% en
bij werkgestraften bijna 62%. De vergelijking kan echter niet helemaal gemaakt
worden aangezien de groep van onvoorwaardelijk gestraften een veel zwaarder
justitieel verleden heeft en slechts 1/5 van de werkgestrafte meerderjarigen
qua justitiële achtergrond wel vergelijkbaar is met de onvoorwaardelijk
gestraften. Dit zware segment van de taakgestraften – mensen met 10
of méér justitiecontacten – vertoont een significant lager
recidivepercentage dan de onvoorwaardelijk gestraften. Ex-werkgestraften beginnen
bovendien later te recidiveren, plegen vervolgens minder delicten en minder
ernstige delicten dan mensen die een onvoorwaardelijke vrijheidstraf achter
de rug hebben. Hier kan in elk geval gesproken worden van enige winst, maar
de zwaarte van de doelgroep moet daarbij echter wel in aanmerking genomen
worden.Bij de intensieve leerstraffen – DTC, Kwartaalcursus en Cashba –
voor jeugdigen en jongvolwassenen zien wij relatief hoge recidivecijfers.
Het gaat hier evenwel om een zware doelgroep, vergelijkbaar met de onvoorwaardelijk
gestraften. Bij DTC en Kwartaalcursus komt ongeveer 80% van de deelnemers
vroeg of laat weer in contact met justitie. Cashba met een iets lichtere doelgroep
dan DTC en Kwartaalcursus, kent een gemiddelde recidive van 60%. De recidivecijfers
worden echter sterk beïnvloed door het groot aantal jongeren dat het
programma niet afmaakt. De afhakers recidiveren aanzienlijk meer dan de afmakers.
Van degenen die het programma afmaken, ligt het recidivecijfer rond de 50%,
hetgeen aanmerkelijk gunstiger is dan bij de kortgestraften.De heer Holdijk vroeg of de taakstraf aan haar doel beantwoordt nu de
recidive niet veel lager ligt dan bij vrijheidstraffen en gemiddeld 15% tot
mislukking leidt.De recidive bij taakstraffen ligt inderdaad duidelijk lager dan bij vergelijkbare
vrijheidsstraffen. Waar bij de korte vrijheidsstraf circa 80% recidiveert,
is dit bij 62% van degenen met een werkstraf het geval. Dat blijkt ook uit
het onderzoek van het WODC. Bovendien blijkt uit een aantal onderzoeken dat
degene met een taakstraf minder vaak, minder ernstig en minder snel recidiveert.
Dit geldt des te sterker wanneer het gaat over leerstraffen. Het mislukkingspercentage
ligt al vele jaren stabiel op circa 8 waar het de mislukking na de start van
de werkstraf betreft. De overige mislukkingen worden veroorzaakt doordat de
veroordeelde ook na herhaalde oproep niet bij de reclassering verschijnt voor
een intakegesprek.Voorzitter! De heer Rosenthal vroeg naar de grote verschillen in sanctieoplegging
tussen rechters en waarom de richtlijn over zeden- en geweldsdelicten niet
in de formele wet is vastgelegd.De systematiek van ons Wetboek van strafrecht is zodanig dat bij ieder
delict wordt aangegeven welke maximale straf kan worden opgelegd. Bij geen
enkel delict worden daarbij beperkingen in de wet gegeven. De vrijheid en
onafhankelijkheid van de rechter beschouwen wij als een groot goed. Via de strafvorderingsrichtlijnen van het OM kan vanuit justitie
een waardering aangegeven worden. De rechters zijn momenten overigens zelf
bezig om meer eenheid in de sanctieoplegging te bewerkstellingen. Ik zie daar
met vertrouwen naar uit.De heer Holdijk vroeg of wij een bepaald meetbaar resultaat beogen met
de rekwireerrichtlijn voor zeden- en geweldsdelicten. De richtlijn beoogt
uitdrukking te geven aan mijn mening en ook die van de samenleving –
die blijkt uit de veelal recent gevoerde discussies – dat de zeden-
en geweldsdelicten die worden genoemd in de richtlijn van het openbaar ministerie,
dermate ernstig zijn dat een taakstraf geen passende straf is. In de prognoses
voor de aantallen taakstraffen die voor de komende jaren worden verwacht,
is rekening gehouden met de negatieve invloed van deze richtlijn van ongeveer
900 taakstraffen per jaar. Op het totaal opgelegde taakstraffen is dat een
beperkt aantal, nog geen 5%. Ik had ook niet de indruk, dat bij veel zeden-
of geweldsmisdrijven voor de vaststelling van de richtlijn door het openbaar
ministerie wel een taakstraf werd gevorderd. In zoverre is de richtlijn van
het openbaar ministerie voornamelijk een bevestiging van een reeds lang bestaande
praktijk.Zoals ik zojuist al aangaf, gaat het bij zeden- en geweldsdelicten om
strafbare feiten die over het algemeen ernstig zijn. De lichamelijke integriteit
van het slachtoffer wordt geschonden. De maatschappelijke onrust is vaak groot.
Daarom acht ik in dit soort situaties een taakstraf een minder voor de hand
liggende straf. Voor alle duidelijkheid: de wet laat oplegging ervan wel toe.
Het openbaar ministerie zal een terughoudend vorderingsbeleid voeren, maar
uiteindelijk is het toch de rechter die de straf oplegt.Voorzitter! Mevrouw Timmerman vroeg: kan een taakstraf worden opgelegd
bij ernstige misdrijven? Taakstraffen blijven een afdoeningsvorm voor plegers
van naar verhouding lichtere delicten. Dus een taakstraf moet gezien worden
als een zwaardere straf dan de geldboete en een lichtere dan de vrijheidsstraf.
Door de mogelijkheid die het wetsvoorstel biedt om een vrijheidsstraf met
een taakstraf te combineren, komen wel plegers van wat ernstigere delicten
in aanmerking voor een taakstraf, maar zij hebben eerst enige maanden een
vrijheidsstraf ondergaan. Het openbaar ministerie heeft in de strafvorderingsrichtlijnen
opgenomen, dat het in beginsel onwenselijk is bij ernstige vormen van seksuele
of geweldsdelicten een taakstraf te vorderen.Voorzitter! Van verschillende kanten is gevraagd: is de reclassering toegerust
op haar taak? De reclassering heeft mij bevestigd dat zij de taakstraffen
die wij in de komende jaren voorzien, kan uitvoeren. Overigens, ik ben voornemens
dit permanent in de gaten te houden en met vertegenwoordigers van de reclassering
te bespreken of dit inderdaad mogelijk is en geen problemen zullen rijzen.Voorzitter! De emancipatie van de taakstraf tot hoofdstraf is extra reden
voor aandacht voor legitimiteit en effectiviteit. Er mogen geen wachtlijsten
komen. Ik heb de heer Rosenthal al gezegd, dat er geen wachtlijsten zijn.
In aanvulling op mijn antwoord, dat de reclassering de tenuitvoerlegging getalsmatig
aankan, kan ik onderschrijven dat er geen wachtlijsten bestaan. Gelet op de
berichten van de reclassering verwacht ik die ook niet.Voorzitter! Wat is de positie van de zogenaamde leerwerkstraf in relatie
tot de in de wet gestelde maxima voor werk- en leerstraffen? Met name mevrouw
Timmerman heeft hiervoor aandacht gevraagd. Bij de leerwerkstraffen doorlopen
de deelnemers eerst in groepsvorm een zogenaamde basismodule van een week
waarin wordt vastgesteld welke problematiek specifiek in individuele gevallen
aan de orde is. Op basis van de bevindingen wordt het vervolgtraject vastgesteld
waarin een aantal leerstraffen kan zijn opgenomen. De opname daarvan is afhankelijk
van de tijdens de basismodule geconstateerde problematiek. Daarnaast is er
een werkstrafdeel dat uiteraard niet meer dan het wettelijk maximum aantal
uren zal duren.De heer Rosenthal (VVD):Voorzitter! Wat de wachtlijsten betreft wil ik graag helderheid. De minister
zegt niet te verwachten dat wachtlijsten zullen ontstaan. In een van de stukken
van de zijde van het ministerie staat echter letterlijk: bij eventuele tijdelijke
pieken in het aanbod van personen die een taakstraf dienen te ondergaan, zal
de tenuitvoerlegging worden bepaald door de volgorde van binnenkomst van de
zaken bij de reclassering. Is dat niet een fraaie omschrijving voor een type
wachtlijst?Minister Korthals:Pieken zijn niet uit te sluiten. Wanneer er op een bepaald moment een
geweldige stijging is van het aantal taakstraffen, is de reclassering wellicht
niet in staat om alle betrokkenen te plaatsen. Daar zal dan een mouw aan gepast
moeten worden. Ik ga er vooralsnog van uit dat er geen wachtlijsten zijn.
Bij pieken zal de richtlijn worden gevolgd, die de heer Rosenthal zojuist
voorlas.Voorzitter! Het openbaar ministerie mag de werkstraf niet wijzigen in
een leerstraf of vice versa. De rechter bepaalt het aantal uren van de werk-
en leerstraf. De aard van de werkzaamheden of de te volgen leertrajecten kunnen
nadien worden gewijzigd, maar niet de verhouding tussen het aantal uren.De heer Holdijk vroeg of de taakstraffen van de maximumduur van 480 uur
niet tot meer mislukkingen zullen leiden en of de rechters die straffen zullen
opleggen omdat deze in de publieke opinie veel minder belastend zijn dan 18
maanden onvoorwaardelijke vrijheidsstraf. Hij gaat er daarbij van uit dat
de maximale taakstraf overeenkomt met 18 maanden onvoorwaardelijk. Ik ken
overigens de brief van de CAS waar de heer Holdijk aan refereert, niet. De
CAS stelt waarschijnlijk 240 uur gelijk aan 6 maanden en 480 uur gelijk aan
12 maanden, plus 6 maanden vrijheidsstraf. In dat geval kom je uit op 18 maanden.
Ik bekijk dat anders. In het wetsvoorstel is de vervangingswaarde van 480
uur taakstraf 8 maanden hechtenis. Samen met 6 maanden vrijheidsstraf levert
dat 14 maanden op, dus 4 minder.Voorzitter! Bij het bepalen van het maximaal aantal uren is aangeknoopt
bij de ervaring in de praktijk. De veroordeelde zal bij een taakstraf van
480 uur al gauw een jaar nodig hebben om deze te voltooien. Uit onderzoek
blijkt dat langere werkstraffen dan de thans in de wet bepaalde 240 uur minder
vaak tot een goed einde worden gebracht dan de kortere. Overigens zal een
taakstraf van 480 uur meestal uitsluitend uit een leerstraf bestaan, aangezien
de reclassering met name kortere – bijvoorbeeld sociale
vaardigheidstraining – of langere – bijvoorbeeld een dagtrainingscentrum –
leerstraffen aanbiedt.De waardering van de taakstraf hangt mede af van de visie op de doelen
van de strafrechtpleging. Taakstraffen zijn niet alleen gericht op het toevoegen
van leed maar met name ook op gedragsverandering en resocialisatie. Het ministerie
van Justitie tracht het draagvlak bij het publiek voor de taakstraffen te
vergroten door het hierover te informeren, bijvoorbeeld via folders of door
actief mee te werken aan verzoeken om bijdragen in kranten of op radio of
televisie. Op deze manier proberen wij een zo positief mogelijk beeld van
de taakstraffen uit te dragen.Voorzitter! Mevrouw De Wolff heeft gevraagd of de rechter niet clementer
is dan het openbaar ministerie bij omzettingszaken bij mislukking. Ik denk
dat dit inderdaad het geval zal zijn, maar ik hecht er vanwege het behoud
van het draagvlak voor taakstraffen aan dat tot taakstraffen veroordeelden
slechts in beperkte mate tweede kansen krijgen bij mislukking. Wij worden
regelmatig geconfronteerd met mensen die een onvoorwaardelijke straf opgelegd
hebben gekregen omdat zij bij verstek zijn veroordeeld. Zij vragen vaak om
gratie in die zin dat er omzetting plaatsvindt in een taakstraf. In die gevallen
gebeurt het nogal vaak dat de taakstraf niet naar tevredenheid ten uitvoer
wordt gebracht. Het is dan vanwege de geloofwaardigheid noodzakelijk dat ervoor
wordt gezorgd dat het restant van de onvoorwaardelijke gevangenisstraf ten
uitvoer wordt gelegd.Voorzitter! Is de kans aanwezig dat bij een combinatievonnis ingeval van
een lopend vonnis de zwaarste straf, namelijk de vrijheidsstraf, als laatste
wordt geëxecuteerd? Het streven is erop gericht dat de taakstraf pas
ten uitvoer wordt gelegd na executie van de vrijheidsstraf. De tenuitvoerlegging
van het lopend vonnis zal dan voorrang krijgen. Het is de bedoeling dat straks
een overzicht van alle lopende vonnissen en taakstraffen bij het CJIB aanwezig
is. Op deze manier kan worden gerealiseerd dat bij tenuitvoerlegging van een
taakstraf wordt gesignaleerd dat er nog een lopend vonnis is. Overigens komt
er een richtlijn waarin wordt vastgesteld dat eerst de onvoorwaardelijke gevangenisstraf
moet worden uitgezeten en dan pas de tenuitvoerlegging komt van een taakstraf.
Ik heb hiermee tevens eenzelfde vraag van mevrouw Timmerman beantwoord.Voorzitter! Mevrouw De Wolff heeft gevraagd naar de taakstraf bij transactie.
Overziet de verdachte wel de impact van de taakstraf of gaat hij daarmee wellicht
te gemakkelijk akkoord? Wanneer een transactie mogelijk is, volgt uiteraard
een gesprek met de officier van justitie. Daarin wordt uitleg gegeven van
het mogelijke vervolg. Als de betrokkene aangeeft, er wel wat in te zien,
volgt direct of kort daarna een gesprek met de reclassering, waarin hij ook
de nodige informatie krijgt. Ten slotte kan de betrokkene zich bij laten staan
door een advocaat of iemand van het bureau voor rechtshulp.Voorzitter! Mevrouw De Wolff heeft ook gevraagd naar het experiment in
Amsterdam dat zich met name richt op steunfraude. Bij dit soort zaken lijkt
de taakstraf bij transactie een goed alternatief te zijn. Voorts denk ik aan
lichte vormen van criminaliteit zoals deze door de bureaus justitie in de
buurt worden afgedaan. Met name bij de transactie bij steunfraude is er een
zeer hoog slagingspercentage. Op zichzelf is het verheugend dat een en ander
op die wijze kan worden opgelost.Voorzitter! Mevrouw Timmerman wil niet dat de leerstraf als voorwaarde
bij de voorlopige hechtenis komt te vervallen. Voor de schorsing van de voorlopige
hechtenis waarbij als voorwaarde het verrichten van een taakstraf is gesteld,
zijn verschillende alternatieven. Het zal duidelijk zijn dat ook ik voorstander
ben van een snelle reactie op een strafbaar feit. Ik denk daarbij aan de volgende
mogelijkheden, die overigens in de praktijk steeds meer ingang zullen moeten
vinden, ook al zijn wij al aardig daarmee op weg: toepassing van het snelrecht,
verkorting van de doorloopsnelheid in strafzaken, taakstraf bij transactie
en scholings- en trainingsprogramma's voor voorlopig gehechte jeugdigen. Overigens
komt dit onderwerp uitdrukkelijk aan de orde in de nota Sancties in perspectief,
die binnenkort aan de Tweede Kamer zal worden gezonden. Deze beleidsnota zal
ook aan de Eerste Kamer worden toegezonden, zodat zij inzicht heeft in de
oriëntaties op het sanctiestelsel. Dat doe ik natuurlijk omdat met name
door de Eerste Kamer hiernaar is gevraagd.Mij is gevraagd, in te gaan op de aanbeveling van de Raad van Europa inzake
de tenuitvoeringlegging van vervangende hechtenis bij het mislukken van een
taakstraf. Ik heb haar in alle eerlijkheid niet helemaal voor de geest. Het
staat mij bij dat hierin is aangegeven dat de tenuitvoerlegging van vervangende
hechtenis geen automatisme mag zijn. Nu de regering voorziet in een beoordeling
van de reclassering en het openbaar ministerie en er bovendien een mogelijkheid
van bezwaar is bij de rechter, is mijns inziens ook aan deze aanbeveling voldaan.Mevrouw De Wolff sprak ook over het vervallen van de toevoeging ten algemenen
nutte. In dit verband zeg ik heel duidelijk dat het niet de bedoeling is dat
taakgestraften tewerk zullen worden gesteld bij commerciële bedrijven.
Zij ging daar in haar beschouwing wel van uit, maar dat is echt niet de bedoeling.
Ook is het niet de bedoeling dat taakgestraften tewerkgesteld worden bij grote
infrastructurele werken. Daar is overigens in de Tweede Kamer wel een opmerking
gemaakt, maar ook toen is daar mijnerzijds negatief op gereageerd. Het gebruik
van het begrip "uitbuiting" in de memorie van antwoord hield verband met de
doelstellingen van het Verdrag van Genève waarbij het gaat om het voorkomen
van uitbuiting.Verder is mij verzocht zorg te dragen voor een onafhankelijker klachtenbehandeling
inzake taakstraffen die worden begeleid door de reclassering. De reclassering
kent een landelijke klachtencommissie die wordt benoemd door het bestuur van
de Stichting reclassering Nederland. Zij bestaat uit een oneven aantal onafhankelijke
leden. De voorzitter is een rechter. Geen van de andere leden is verbonden
aan de reclasseringsorganisatie. Ik ben van mening dat hiermee de onafhankelijkheid
voldoende is gewaarborgd. Vooralsnog ben ik niet voornemens hier wijzigingen
in aan te brengen.Dan kom ik op de nationale menukaart leerstraffen. Er is gevraagd of ik
hiervoor een andere term wil bedenken. Ik ben daartoe bereid. Als mevrouw
De Wolff een geschikte term had gegeven, had ik mijn invloed kunnen laten
zien, maar dat valt nog niet mee. Ik zal haar opmerking in
ieder geval aan de reclassering doorgeven met het verzoek die welwillend te
bezien. Als ik zelf op een ander woord kan komen – mijn creativiteit
is bekend – zal ik dat mede in overweging geven.De voorzitter:Is "nationale keuzekaart" misschien wat?Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Ik wil de creativiteit van de minister graag prikkelen. Het zou mij liever
zijn als gewoon gesproken werd van "overzicht" of "lijst" of iets dergelijks.Minister Korthals:Dat vind ik te eenvoudig, maar ik zal in die geest gaan denken.Tot slot kom ik op de meer principiële beschouwingen die zijn gewijd
aan de verhouding met het EVRM. Mevrouw Timmermans en mevrouw De Wolff hebben
hierover een aantal punten aan de orde gesteld. Gelet op de vragen lijkt het
mij goed om mijn zienswijze nog eens uiteen te zetten. Ik wil echter niet
helemaal herhalen wat in de schriftelijke voorbereiding aan de orde is geweest.
Een van de aan de orde gestelde punten betreft de kwestie van de taakstraf
bij verstek. In wezen gaat het daarover. Door de introductie van de taakstraf
bij verstek komt dit punt aan de orde. De Europese Commissie gaat ervan uit
dat door het geven van toestemming aan de dwangarbeid of verplichte arbeid
het dwangkarakter wordt ontnomen. Het opleggen van een taakstraf bij verstek,
waarbij op het moment van een veroordeling onduidelijk kan zijn of de betrokkene
daarmee instemt, is mijns inziens niet strijdig met het EVRM. De veroordeelde
heeft immers op het moment waarop hij kennis krijgt van de veroordeling alsnog
de keuze om niet met de taakstraf te beginnen. De stelling dat er geen sprake
is van werkelijke instemming, omdat het alternatief voor het niet verrichten
van een taakstraf het ondergaan van vervangende hechtenis is, wordt door het
Europees Hof niet gevolgd. Voorzover er sprake is van instemming vooraf, is
deze weliswaar relevant voor de genoemde toetsing van artikel 4 EVRM, maar
niet bepalend. De wijze waarop het werk wordt uitgevoerd, is ook relevant
voor de toetsing door het Hof. Niet altijd kan worden gesteld dat de betrokkene
vooraf, met instemming, een voldoende duidelijk beeld heeft van wat er van
hem wordt verwacht. Pas als hij die activiteiten daadwerkelijk verricht, toont
hij in de visie van het Hof zijn definitieve instemming. Met andere woorden,
voor het Hof blijkt de instemming evenzeer uit het al dan niet daadwerkelijk
aanvangen van de werkzaamheden. Dit sluit nu juist bij het wetsvoorstel aan.Een andere kwestie betreft de toepasselijkheid van artikel 4, lid 2, van
het EVRM op de taakstraf. Terecht merkt mevrouw Timmerman op dat het derde
lid van artikel 4 EVRM ziet op arbeid tijdens gevangenisstraf en als voorwaarde
bij de invrijheidsstelling. Taakstraf wordt daarbij niet genoemd. Wanneer
er bij de totstandkoming van het EVRM-verdrag al taakstraffen hadden bestaan,
denk ik dat deze wellicht aan het derde lid zouden zijn toegevoegd. Feit is
dat dit niet expliciet het geval is. Ik kan dus ook niet stellen dat dit lid
van overeenkomstige toepassing is. In de stukken over het wetsvoorstel ben
ik ingegaan op de eventuele strijdigheid met artikel 4, tweede lid, van het
EVRM.Tot slot wil ik ingaan op de interpretatie van artikel 5, lid 1, sub a,
versus sub b van het EVRM. In de memorie van antwoord ben ik op de toepasselijkheid
van sub a of b ingegaan. Kort gezegd ben ik van oordeel dat in de rechterlijke
veroordeling vastligt dat er vrijheidsbeneming kan plaatsvinden. Met andere
woorden, ik ga ervan uit dat het valt onder artikel 5, sub a. Er is wel degelijk
een rechter betrokken bij de oplegging, namelijk de rechter die de taakstraf
oplegt. Deze legt in hetzelfde vonnis ook de vervangende hechtenis op. Aan
de eisen van het verdrag is daarmee mijns inziens voldaan. Bovendien staat
het de veroordeelde vrij om bezwaar te maken bij de rechter.Tot slot. Het lijkt mij voor een verdachte op zichzelf plezieriger om
een taakstraf bij verstek opgelegd te krijgen dan een onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Als hij het daar niet mee eens is, bestaat voor de verdachte de mogelijkheid
om daartegen in hoger beroep te gaan. Als hij die termijn heeft laten verstrijken,
kan hij door weigering mee te werken aan de tenuitvoerlegging van de taakstraf
nog zorgen dat er uiteindelijk een onvoorwaardelijke straf komt. Overigens
ga ik ervan uit dat er weinig verdachten zijn die deze weg zullen kiezen.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen van
mijn fractie. Hij is geëindigd met de meer principiële punten. Ik
zal dezelfde volgorde hanteren als de minister en eerst met een aantal andere
punten beginnen, voordat ik terechtkom bij toetsing aan het Europees Verdrag
voor de rechten van de mens.Ik stel met genoegen vast dat de minister duidelijk heeft gezegd dat het
streven is om de taakstraf te executeren na executie van de vrijheidsstraf,
en dat dit in richtlijnen wordt vastgelegd. Het lijkt mij dat de helderheid
daarmee in de praktijk is gediend.Wat betreft de bevoegdheid van het OM om de leerstraf niet te veranderen
in een werkstraf en omgekeerd, zijn wij van mening dat de helderheid met een
en ander is gediend. Zo helder hadden wij het althans in de stukken nog niet
aangetroffen.Wat betreft de leerstraf die momenteel wordt opgelegd als bijzondere voorwaarde
bij de schorsing van de voorlopige hechtenis, heeft de minister, tenzij ik
iets heb gemist, slechts de argumenten herhaald die hij reeds in de stukken
had neergelegd: er zouden nog andere mogelijkheden zijn om snel en adequaat
te reageren, anders dan via de bijzondere voorwaarde bij de schorsing van
de voorlopige hechtenis. Ik heb in mijn betoog juist gesteld dat de argumenten
van de minister, dat er geen enkele ontvallen mogelijkheid te betreuren zou
zijn, niet helemaal deugen. De minister gaat echter aan mijn weerlegging van
zijn argumenten voorbij. Hij verwijst naar de beleidsnota Sancties in perspectief.
Mijn fractie laat zich graag verwijzen naar nota's die nog moeten verschijnen,
ware het niet dat wij nog niet weten wat er in die nota staat. Ik ga ervan
uit dat de minister daarvan ook nu geen kond zal willen doen. Mijn vraag blijft
dus of de minister bereid is om, wellicht analoog aan het jeugdstrafrecht,
alsnog te overwegen om voor de leerstraf als bijzondere voorwaarde bij schorsing
van de voorlopige hechtenis een alternatief te beden ken. Er
vervalt immers wel degelijk een mogelijkheid. Nogmaals, wij zijn het eens
over de wetsystematiek. Dat hebben wij helder gesteld. Het gaat om iets dat
in de praktijk terecht wordt betreurd. De minister heeft daarvan, onder andere
via de adviezen van de reclassering, kennis kunnen nemen.Voorzitter! Bij artikel 4 van het EVRM gaat het om het instemmingvereiste
bij de taakstraf die bij verstek wordt opgelegd. Wij hebben niet bestreden
dat er jurisprudentie van het Hof is met de strekking dat instemming kan blijken
bij de aanvang van de werkzaamheden. In mijn betoog heb ik de vinger ook niet
gelegd bij het moment waarop de instemming zou moeten blijken. Mijn vraag
was of lid 2 van artikel 4 überhaupt aan de orde is, gelet op de strekking
van lid 3 van datzelfde artikel. Het verheugt mij dat de minister zegt dat
lid 3 van toepassing zou kunnen zijn, zodat van strijd met het EVRM geen sprake
zou zijn indien taakstraffen als zodanig bekend waren bij de totstandkoming
van de verdragstekst. Zijn conclusie dat, omdat het laatste niet het geval
is, niet gesteld kan worden dat het lid van overeenkomstige toepassing is,
is ietwat fors. Ik begrijp dat de minister niet gelijk staat aan het Europees
Hof. Gelet op de redenering van mijn fractie, die de minister kennelijk niet
geheel verwerpt, vraag ik hem om aan te geven dat het bepaald niet is uitgesloten,
gezien de strekking van artikel 4, lid 3, EVRM, dat aan de verdragsverplichting
is voldaan, ondanks dat het instemmingvereiste is geschrapt. Dat is van belang
voor de helderheid van het wetsvoorstel op dit punt. Het is bovendien een
wat positievere benadering dan die welke de minister heeft gekozen. De minister
komt dan meer in lijn met de gedachte die de CDA-fractie op dit punt voorstaat.Wat betreft artikel 5 EVRM gaat het om de beslissingsbevoegdheid bij de
tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis op het moment dat de taakstraf
niet of niet naar behoren is verricht. De minister heeft gezegd niet in herhaling
te willen vallen. Dat is deels toch gebeurd. Dat hoeft echter niet betreurd
te worden, zij het dat daarmee toch niet geheel op de argumenten van de CDA-fractie
is ingegaan. Ik vraag de minister dan ook om meer aandacht aan dit punt te
besteden.Ten eerste zegt de minister dat in het oorspronkelijke, door de rechter
gewezen vonnis de vervangende hechtenis wordt opgelegd. De CDA-fractie heeft
erop gewezen dat het niet gaat om het feit dat vervangende hechtenis mogelijk
is, maar om de bevoegdheid om tot tenuitvoerlegging over te gaan. Zoals de
minister al in de stukken heeft aangegeven: juist als er sprake is van het
niet naar behoren verrichten van taakstraffen, kunnen er allerlei feiten en
omstandigheden aan de orde zijn die een nadere weging vergen en waarbij een
rechterlijke toetsing voor de hand kan liggen. Het is daarbij niet een, twee,
drie vanzelfsprekend om dit over te laten aan het openbaar ministerie. Dat
kan immers niet als onafhankelijk, zoals een rechter, worden beschouwd.In de tweede plaats zegt de minister dat het de veroordeelde vrij staat
om bezwaar te maken tegen tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis.
Dat hebben wij niet bestreden. Wij hebben gezegd dat de veroordeelde die mogelijkheid
heeft, zodat het uiteindelijk de rechter is die hierover beslist, maar ook
de vraag opgeworpen of het ontbreken van schorsende werking niet leidt tot
een groot spanningsveld en mogelijk ook strijd met artikel 5 EVRM. De CDA-fractie
wil graag vooral op dat punt van het ontbreken van schorsende werking nog
een reactie van de minister vernemen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik ben blij dat ik duidelijk heb kunnen maken dat de vrijheidsstraf
eerst komt en dan pas de taakstraf. Ik vind dat ook een logische volgorde.
Het zou niet logisch zijn om mensen eerst een taakstraf te laten uitdienen
en daarna de gevangenis in te laten gaan, want een taakstraf is juist gericht
op resocialisatie.Mevrouw Timmerman heeft vervolgens gevraagd of een leerstraf toch niet
als bijzondere voorwaarde zou kunnen worden opgelegd. In dit wetsvoorstel
is ervoor gekozen om bijzondere voorwaarden zo ver mogelijk terug te dringen,
want de voorwaarden die in de praktijk werden opgelegd, gingen soms bijzonder
ver. Het is ook van belang dat mensen ongeveer weten welke straffen zij uiteindelijk
kunnen krijgen. Bovendien werden de voorwaarden vaak door betrokkenen als
straf ervaren. Er is dan ook voor gekozen om taakstraffen zo snel mogelijk
ten uitvoer te laten leggen. Overigens ben ik bereid om nog eens na te gaan
of een leerstraf als bijzondere voorwaarde mogelijk gemaakt zou kunnen worden,
maar in dit wetsvoorstel is die mogelijkheid er niet.Het moeilijkste punt wordt gevormd door de artikelen 4 en 5 van het EVRM.
Over artikel 4 zijn mevrouw Timmerman en ik het wel eens, zo begrijp ik. Ondanks
het instemmingsvereiste komen wij beiden tot de conclusie dat er voldaan is
aan artikel 4 EVRM. Zij wilde dat meer positief van mij horen en dat is nu
duidelijk.Artikel 5 ligt moeilijker. Mevrouw Timmerman stelt dat de crux zit in
het ontbreken van schorsende werking. Dit is erin gekomen door een amendement
van de Tweede Kamer, maar ik meen dat het wetsvoorstel toch veel mogelijkheden
voor betrokkene geeft om daar op een juiste wijze tegen in het geweer te komen.
Als iemand in plaats van een taakstraf vervangende hechtenis moet ondergaan,
vindt een gesprek plaats met de officier van justitie en met de reclassering.
Ook kan betrokkene bezwaar maken als de procedure zeer snel zal zijn. Verder
zal men het in het algemeen billijk vinden dat er vervangende hechtenis komt
als de taakstraf niet behoorlijk wordt uitgevoerd. In alle eerlijkheid moet
ik zeggen, dat het mij een beetje te ver gaat om in alle omstandigheden de
rechter daarover een uitspraak te laten doen. Dan ontstaat er weer een zeer
ingewikkeld systeem en daar ben ik geen voorstander van.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Voorzitter! Ik ben het met de minister eens, dat er een aantal mogelijkheden
is voor nader overleg. Ik begrijp zelfs dat hij zegt dat het allemaal wat
lastig wordt als de rechter iedere keer weer zou moeten worden ingeschakeld,
maar dit neemt niet weg dat bij wetgeving moet worden voldaan aan verdragsverplichtingen.
Dat is het punt waarop ik de minister bevraag. Voorligt de vraag of met het
wegvallen van de schorsende werking nog wel aan de verdragsverplichtingen
wordt voldaan. Daar kan niet rechtlijnig tegenover worden gesteld, dat het
in de praktijk wat moeilijk wordt en dat er in de praktijk
toch andere mogelijkheden zijn om via overleg met veroordeelde en OM tot een
gerede oplossing te komen. Ik geloof dat graag, maar daar gaat het hier niet
om. Het gaat erom of het wetsvoorstel vanwege het ontbreken van de schorsende
werking wel in lijn is met de verdragsverplichting. Dat is mijn enige punt.Minister Korthals:Voorzitter! Mevrouw Timmerman voert dit punt terecht aan. Ik heb zowel
in de schriftelijke stukken als heden mijn visie daarop gegeven, namelijk
dat er geen strijd is met het EVRM. Ik heb er bij gezegd, dat je in dezen
natuurlijk niets kunt uitsluiten, maar dat ik ervan uitga dat het niet in
strijd is met het verdrag. Dat standpunt handhaaf ik.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van het CDA wordt conform artikel 121
van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen worden
zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1724-1730.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl