Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake deregulering en administratievelastenverlichting (DAL) (30853)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 5013-5019

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 72, pagina 5013-5019

03-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30853Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 maart 2008 over de prestaties van woningcorporaties en huurharmonisatiePagina 5003-5006
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Regels voor een Inkomensvoorziening voor Oudere Werklozen (Wet inkomensvoorziening oudere werklozen) (30819)Pagina 5080-5089
Aan de orde is het spoeddebat over de uitzetting van homoseksuele Iraanse asielzoekersPagina 5046-5061
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 maart 2008 over de Voedsel en Waren AutoriteitPagina 5007-5013
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 3 april 2008)Pagina 5089-5090
Aan de orde is het spoeddebat over de celcapaciteitPagina 5067-5079
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake deregulering en administratievelastenverlichting (DAL) (30853)Pagina 5013-5019
Regeling van werkzaamheden (donderdag 3 april 2008)Pagina 5019-5021
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 maart 2008 over het minimumloonPagina 5079-5080
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet stedelijke vernieuwing (wijziging in verband met de invoering van single information en single audit voor specifieke uitkeringen) (30939)Pagina 5003-5003
Aan de orde is het spoeddebat over cijfers Actal over administratieve lastenPagina 5029-5046
Presentie en opening (donderdag 3 april 2008)Pagina 5003-5003
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake deregulering en administratievelastenverlichting (DAL) (30853)Pagina 5021-5029
Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn 2006/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 september 2006 (PbEU L 264) tot wijziging van richtlijn 77/91/EEG betreffende de oprichting van naamloze vennootschappen en de instandhouding en wijziging van hun kapitaal (31220)Pagina 5061-5066

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 103 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake deregulering en
administratievelastenverlichting (DAL) (30853).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Depla (PvdA):Voorzitter. Wij zijn allemaal voor deregulering en vermindering van de
administratieve lasten. Men moet in het onderwijs zo veel mogelijk tijd besteden
aan de kerntaak, het geven van goed onderwijs. Tegen die achtergrond kan het
wetsvoorstel de steun van de Partij van de Arbeid krijgen. Voorstellen die
tot stand gekomen zijn samen met studenten, scholen en bedrijfsleven en die
tot minder administratieve lasten leiden: wat wil je nog meer?Wij zijn er echter nog lang niet. Uit de mbo-benchmark die afgelopen dinsdag
is gepresenteerd, komt naar voren dat tussen 2006 en 2007 het aantal studenten
per docent is toegenomen. Dit komt doordat het percentage van de totale personeelsinzet
die aan onderwijs besteed wordt, is gedaald. Volgens de opstellers is dit
te verklaren door definities en niet zozeer door een verhoging van de overhead.
Toch gaat het niet de goede kant op. De voorstellen die er nu liggen, zijn
wat ons betreft dus prima. Wij hebben echter nog één vraag.
Een van de punten die spelen gaat over de stage. In de nota naar aanleiding
van het verslag heeft de staatssecretaris gemeld dat zij met de instellingen,
de kenniscentra en het bedrijfsleven in gesprek is over de verantwoordelijkheidsverdeling
rondom stages. Hoe ver staat het daar mee?Ondanks dat dit wetsvoorstel prima is, zijn wij er nog niet. Een kort
rondje in mijn eigen netwerk leverde heel snel tien nieuwe bruikbare voorstellen
op voor deregulering en vermindering van administratieve lasten. Daarom stel
ik voor om een werkgroep in te stellen met mensen uit de praktijk, die drie
keer per jaar met vijf voorstellen komen voor deregulering. Dat moet niet
zo moeilijk zijn; ik geef deze mensen alvast mijn lijstje van tien mogelijkheden
mee en het lijkt me praktisch dat ik dat ook aan de staatssecretaris meegeef,
zodat zij er meteen mee aan de slag kan. Dat lijstje zou dan ook aan de Handelingen
kunnen toegevoegd. Dat bespaart tijd, want dan hoef ik de mogelijkheden niet
allemaal voor te lezen.Het is een leuke bloemlezing die aangeeft dat er toch nog heel veel laaghangend
fruit is. In het digitale tijdperk moeten deelnemers nog steeds een handtekening
zetten als zij zich inschrijven voor een opleiding en dan moeten zij ook nog
een onderwijsovereenkomst ondertekenen op het moment dat zij werkelijk beginnen
met de opleiding. Dat lijkt mij een eis die snel uit de regels geschrapt kan
worden. Er zijn zo'n 753 opleidingen; als je overstapt van de opleiding voor
dakdekker schuine daken naar dakdekker platte daken, moet je ook weer omboeken,
met alle administratieve lasten van dien. Volgens mijn fractie kan dat toch
eenvoudiger, omdat dit tenslotte een overstap binnen één opleiding
is. Wij hebben een bron die alles oplegt over bekostiging en dergelijke zaken.
Daarnaast stelt de inspectie haar eigen vragen. Wat de PvdA-fractie betreft
moet dat ook in gezamenlijkheid kunnen; de inspectie moet niet naast de bron
over hetzelfde onderwerp hetzelfde vragen.Op die manier kun je heel snel heel veel voorstellen verzamelen. Wat ons
betreft moet de staatssecretaris een werkgroep met mensen uit de praktijk
instellen die de voorstellen naar haar toestuurt; vervolgens stuurt zij de
voorstellen voorzien van haar commentaar naar de Kamer; wij bespreken deze
hier en daarna kan de staatssecretaris er mee aan de slag. Het is dus niet
de bedoeling dat er met gemengde werkgroepen eerst alles tot in detail bedacht
en uitgewerkt wordt, omdat natuurlijk elke ambtenaar ook weer zijn eigen argumenten
heeft waarom bepaalde dingen per se moeten. Laten wij nu eens een keer de
boel omdraaien: die club met mensen uit de praktijk doet de voorstellen, de
staatssecretaris stuurt deze naar de Kamer en dan kunnen wij aangeven welke
vooral meteen uitgevoerd moeten worden. Daarmee raken wij allerlei bureaupolitieke
argumenten om dit soort dingen niet te doen, kwijt. Ik overweeg om in tweede
termijn op dit punt een motie in te dienen.Het probleem bij deregulering is dat iedereen ervoor is, maar dat het
op de een of andere manier toch heel moeilijk is om het voor elkaar te krijgen.
Alleen maar roepen dat het moet, schiet dus niet zo hard op. Je ziet namelijk
ook dat aan de ene kant de politiek dereguleert, en aan de
andere kant het onderwijs zelf allerlei regels en protocollen opstelt, met
het gevolg dat het onderwijspersoneel in de klaslokalen niet zo veel merkt
van de vermindering van de regeldruk. Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris
om te voorkomen dat op die manier, volgens het nieuwe fenomeen van de "fantoomwetgeving",
alles wat wij hier wegstrepen ergens anders weer terugkomt? Een groot deel
van die regulering wordt volgens mij ook veroorzaakt door het feit dat scholen
steeds groter worden. Het idee is dat je bij een grotere school dus al die
professionals in de gaten moet houden. Daarmee ontstaan allerlei beheers-
en verantwoordingsstructuren en nieuwe beheersingsmechanismen in zo'n school;
volgens mij moeten wij daar iets aan doen. Als wij namelijk zulke diepere
oorzaken niet wegnemen, kunnen wij hier blijven schrappen, maar komt het ergens
anders er weer bij. Aan de ene kant moeten wij de schaalvergroting beperken
en aan de andere kant moeten wij stimuleren dat de besluitvorming zo laag
mogelijk in de organisatie wordt neergelegd, bij de docenten, de vestigingsleiding
en de studenten die samen die school maken.Volgens de PvdA-fractie liggen er vooral kansen bij de manier waarop de
financiering georganiseerd wordt. Alles wat centraal met bijbehorende verantwoording
is geregeld, vraagt aandacht ten behoeve van deregulering. Ik heb wel eens
het gevoel dat wij meer geld kwijt raken aan de extra controle dan dat wij
kwijt zouden raken bij een wat minder stringente controle. Ziet de staatssecretaris
inmiddels – het wetsvoorstel is immers alweer even klaar – nieuwe
mogelijkheden om de uitvoering en de gedetailleerde accountantscontrole te
vereenvoudigen?Mijn fractie wil scherp de vinger aan de pols houden waarom docenten op
zijn minst het gevoel hebben een steeds groter deel van hun tijd kwijt te
zijn aan administratie. Daar is het Rijk verantwoordelijk voor, maar ook,
zoals ik zojuist beschreef, de scholen en de sector zelf. Maar wij redden
het niet als wij alleen maar roepen dat wij daarvan af willen; wij moeten
dan ook de oorzaak beter begrijpen. Wat is de oorzaak van de op gang gekomen
wedloop waaruit niet de manager en al helemaal niet de docent maar daarentegen
de bureaucratie als winnaar te voorschijn komt? Het lijkt erop dat wantrouwen
de zuurstof is van deze wedloop. Evalueren, registreren en monitoren zijn
tot in de vezels van het onderwijs doorgedrongen. Deze registratieplicht lijkt
een soort wantrouwen, waar professionals weer op reageren met slim registreren.
Daar verliezen zij dan weer meer tijd mee en uiteindelijk komt het management
nog steeds niet te weten wat het eigenlijk zou willen weten en gaat dus nog
verfijndere vragen stellen. Deze toenemende controle leidt tot nog meer bureaucratisch
gedrag. Wie wordt hier nu uiteindelijk beter van?Een ander bron van zuurstof voor de wedloop is het feit dat wij studenten
steeds meer als klant zijn gaan benaderen en definiëren. Zij zijn zich
ook als klant gaan opstellen. Het gevolg is dat de school zich weer meer gaat
indekken en er dus meer geregistreerd wordt. De uitdaging is aan de staatssecretaris
om dit te doorbreken.In de nota van wijziging heeft de staatssecretaris iets bijzonders gedaan.
In het wetsvoorstel inzake deregulering en administratievelastenverlichting
heeft zij nieuwe regels opgenomen. Dit is niet alleen wezensvreemd voor zo'n
wetsvoorstel, maar het staat ook haaks op wat er in het regeerakkoord staat
en op de brief die de staatssecretaris op 8 februari samen met staatssecretaris
Aboutaleb en minister Vogelaar naar de Kamer heeft gestuurd. De staatssecretaris
heeft deze brief mede ondertekend. In die brief staat dat er een participatiebudget
komt, een "ontschotfonds" waardoor gemeenten efficiënter en
doelmatiger mensen aan het werk kunnen helpen en kunnen laten inburgeren en
bijscholen. In de nota van wijziging die de staatssecretaris afgelopen december
naar de Kamer heeft gestuurd, plaatst zij een nieuw schot tussen de inburgeringsmiddelen
en de educatiemiddelen. Dit strookt dus niet met de brief van 8 februari.
Hoe rijmt de staatssecretaris dit met elkaar?Niet alleen wij zijn ontstemd, ook de VNG heeft ons laten weten dat inburgeringsbehoeftigen
de mogelijkheid moeten behouden om zowel uit inburgeringsmiddelen als uit
educatiemiddelen een aangeboden inburgeringsplan te volgen. In de praktijk
hebben wij juist het probleem dat er te weinig inburgeraars zijn, omdat er
te veel bureaucratie en te veel loketten zijn gecreëerd. Wat wij nu gaan
doen, is nog meer bureaucratie maken, uit angst dat er anders geld uit het
educatiebudget verdwijnt. Het gevolg hiervan is dat er nog minder inburgeraars
komen, zodat er dus nog minder geld beschikbaar komt. Het is te gek voor woorden
dat er in het regeerakkoord staat dat het belangrijk is dat mensen startkwalificaties
krijgen, terwijl het door deze manier van doen juist moeilijker wordt om een
gecombineerd traject mbo en taal te volgen. Volgens mij moeten wij het niet
doen. Dat is de reden dat ik het amendement heb ingediend.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik kom nog even terug op het vorige punt. Ik heb met stijgende verbazing
naar de heer Depla geluisterd. Hij komt nota bene met een puntenplan om de
administratieve lasten naar beneden te brengen. Hij doet althans een aantal
suggesties om een commissie in te stellen. Dat kan toch allemaal niet waar
zijn? Wat hier gebeurt is echt te gek voor woorden. De PvdA heeft een handtekening
gezet onder het invoeren van de maatschappelijke stage, met een enorme bulk
aan werk en administratieve lasten. De PvdA heeft een handtekening gezet onder
het invoeren van gratis schoolboeken, met een enorme bulk aan bureaucratische
rompslomp vanwege de Europese aanbesteding. Waar staat de heer Depla nu voor?
Kan hij uitleggen hoe hij dit alles met elkaar rijmt? Waarom heeft de PvdA
die handtekening niet onthouden aan die wetsvoorstellen?De heer Depla (PvdA):Wij kunnen gaan jijbakken. Het punt is echter dat als er één
partij voor de Europese aanbesteding is, dat de partij van mevrouw Dezentjé
is. Dat is voor een deel de grond van al deze ellende.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Dit is geen antwoord op mijn vraag.De heer Depla (PvdA):Het is wel een reden. U geeft allerlei oorzaken aan; ik zeg "verbeter
de wereld, begin bij jezelf". Er zijn heel goede redenen om gratis schoolboeken
te hebben. Ik wil dat debat graag overdoen, maar ik denk dat de voorzitter
dit geen goed idee vindt. Ik wil ook graag het debat over de maatschappelijke
stages overdoen. Waar het echter om gaat, is dat wij ieder voorstel om de
administratieve lasten te verminderen moeten bekijken. Mijn plan is geen tienpuntenplan,
maar een verzameling van voorstellen die ik uit het veld ontvangen
heb. U zou mijn punt moeten omarmen, in plaats van mij te verbieden een voorstel
te doen op het gebied van deregulering, omdat ik ergens anders iets heb ingevoerd
dat u niet zint. Als wij allebei vinden dat er meer gedereguleerd moet worden,
waarom vindt u het dan geen goed idee?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Mijnheer Depla, u presenteert een totaal ongeloofwaardig voorstel. U hebt
net de administratieve lasten enorm verhoogd en nu gaat u hier een warm pleidooi
houden dat diezelfde lasten vooral naar beneden moeten. U moet het toch met
mij eens zijn dat dit ongeloofwaardig is, mijnheer Depla? U noemde het punt
van de Europese aanbesteding. U wilt toch ook dat schoolboeken goedkoper worden?
Dat vond u toch ook zo belangrijk? Ik heb nog geen antwoord op mijn vraag
gekregen hoe u dit nu rijmt met uw warme pleidooi. Het klopt toch niet?De heer Depla (PvdA):Het klopt heel goed. Er zijn heel goede redenen om te pleiten voor gratis
schoolboeken en er zijn heel goede redenen om te pleiten voor maatschappelijke
stages. Er is een materiële reden voor ons pleidooi voor gratis schoolboeken.
Wij willen gratis schoolboeken, omdat wij willen dat de schoolboeken goedkoper
worden en omdat wij een einde willen maken aan de gekte van voortdurend oplopende
rekeningen die op het bordje van de ouders worden neergelegd. Daar willen
wij iets aan doen. Alle dingen die wij wensen moeten echter wel op zo'n manier
vorm krijgen dat allerlei overbodige administratieve lasten en reguleringen
worden voorkomen. Het zou onverstandig zijn om te denken dat, omdat je minder
regels wilt, je verder geen politieke ambities meer zou hebben. Je moet nadenken
hoe het komt dat, ondanks het feit dat dit niet onze ambitie is, er steeds
meer regels komen in de verantwoording, de administratie en de registratie.
Daar is het mij om begonnen. Ik wil ook graag van u een analyse hebben hoe
het komt dat al waren de schoolboeken niet gratis geworden en de ouders hadden
moeten blijven betalen, de administratieve lasten toch steeds oplopen. Je
kunt niet wegkomen met de opmerking dat alles opgelost zou zijn als de gratis
schoolboeken niet waren ingevoerd.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik heb de PvdA niet eens gehoord over de toename van bureaucratie bij
de invoering van de maatschappelijke stage of van de gratis schoolboeken.
De heer Depla kan hier een verhaal staan houden, maar dat neem ik niet meer
serieus.De heer Depla (PvdA):Dat is verder aan u, mevrouw Dezentjé.De heer Jasper van Dijk (SP):In het amendement op stuk nr. 10 stelt de heer Depla voor om te gaan ontschotten
tussen de Wet inburgering en WEB. De Wet inburgering is echter een drama.
Is het niet voorbarig om nu al een voorstel te doen waardoor misschien het
risico gelopen worden dat de middelen verkeerd terechtkomen? Er is marktwerking
ingevoerd. Er zijn nauwelijks aanmeldingen voor de inburgering. Daarmee zitten
de gemeenten op dit moment. Moeten wij niet eerst een goed debat voeren over
de uitvoering van de inburgering?De heer Depla (PvdA):De gemeenten willen dit graag ontschotten. Het grote probleem is inderdaad
dat er te weinig inburgeraars komen. En wat doen wij nu? Wij plaatsen een
nieuw schot waardoor het nog ingewikkelder en moeilijker wordt om een gemengd
traject aan te bieden, iemand een mbo2-opleiding te geven met daaraan gekoppeld
een taalcursus. De wet is zodanig ingericht dat wanneer dit gebeurt, iemand
niet betaald mag worden in het kader van de inburgering en gedeeltelijk ook
niet in het kader van de WEB, terwijl wij allemaal willen dat er meer inburgeraars
komen. Uit angst dat het geld weglekt bij de roc's, doen wij iets waardoor
er nog minder inburgeraars komen en er dus nog minder geld terechtkomt bij
die roc's. Het amendement biedt een opening. Door iets weg te halen in de
Wet inburgering, kan het extra bedrag van 150 mln. per jaar dat bestemd is
voor inburgering, veel beter op die scholen terechtkomen. Ons doel is meer
inburgeraars. Wat ik in mijn amendement voorstel, geeft inburgeraars meer
kansen om te participeren en voor zichzelf te zorgen, is beter voor de scholen
want daardoor komen er meer inburgeraars en is beter voor alle Nederlanders
die graag in wonen in een buurt met mensen die zich kunnen redden en met wie
zij kunnen communiceren. Ik vind het een heel goed idee om vooruitlopend op
de vereenvoudiging van de Wet inburgering, te voorkomen dat het ingewikkelder
wordt. Ik hoop dat ik u daarmee kan overtuigen, mijnheer Van Dijk. Ons doel
is namelijk hetzelfde: meer inburgeraars en ervoor zorgen dat meer mensen
op de mbo-scholen de inburgeringscursus kunnen doen. Met dit wetsvoorstel
worden gemeenten terughoudender in het aanbieden van dit soort trajecten.
Dan komen er dus minder inburgeraars terwijl wij het tegendeel beogen.Voorzitter: Van BeekDe heer Jasper van Dijk (SP):Mijn punt is dat dit voorbarig kan zijn omdat de Wet inburgering op dit
moment niet functioneert. U wilt nu een stap nemen, mijnheer Depla, terwijl
de Wet inburgering niet functioneert. Dat betekent dat de middelen die u wilt
overhevelen, verkeerd terecht kunnen komen. Laten wij eerst een goede Wet
inburgering maken voordat wij gaan ontschotten.De heer Depla (PvdA):Op dit moment staat dat schot er niet. Wij gaan een nieuw schot plaatsen,
met als gevolg dat er nog minder mensen gaan inburgeren. Onze gemeenschappelijke
zorg is echter dat meer mensen inburgeren; daarvoor ligt dat nieuwe wetsvoorstel
het. Wij moeten de boel niet verslechteren door het plaatsen van een nieuw
schot waardoor het nog moeilijker wordt om de banken vol te krijgen. Wij behandeling
nu de Wet inburgering waardoor meer mensen kunnen inburgeren. Die wet wordt
min of meer per 1 november van kracht maar moet nog behandeld worden.
Er komt 150 mln. per jaar extra beschikbaar. Mijn amendement wil voorkomen
dat er weer een extra schot komt waardoor er nog minder inburgeraars komen.
Verder wil dit amendement voorkomen dat geen middelen kunnen worden ingezet
voor mensen die een gecombineerd traject volgen. Ik zorg dat de toegang tot
het inburgeringgeld gemakkelijker wordt. Er ligt een bedrag van 150 mln. per
jaar te wachten op mensen die willen inburgeren. Ik snap niet waarom wij uit
angst nieuwe regels invoeren die haaks staan op de invoering
van een nieuw participatiefonds per 1 januari 2009. Dat is immers per
brief aan de Kamer meegedeeld. In dat fonds wordt op een andere manier veiliggesteld
dat bij de 190 mln. voor educatie sprake blijft van gedwongen winkelnering.De heer Biskop (CDA):Voorzitter. Deregulering en administratievelastenverlichting; het is voor
dit kabinet een belangrijke opdracht. Met name in het onderwijs worden instellingen
geconfronteerd met vaak gedetailleerde regelgeving die niet meer aansluit
op de manier waarop wij met het onderwijs willen omgaan. Met dit wetsvoorstel
wordt niet alleen bij instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs een aanzienlijke
lastenverlichting gerealiseerd, maar ook bij bedrijven en kenniscentra. Naast
het afschaffen van enkele overbodig geraakte en inadequate regelingen kiest
het kabinet in dit wetsvoorstel voor het introduceren van zorgplicht op een
aantal terreinen.Hoewel het nastrevenswaardig is de eigen verantwoordelijkheid van instellingen
en de verantwoording binnen die instellingen aan te spreken, heeft de CDA-fractie
in het algemeen de vraag gesteld of introductie van de zorgplicht voldoende
sturingsmogelijkheden biedt om processen op de juiste manier te doen verlopen.
In de beantwoording gaat de staatssecretaris uitvoerig in op de eigen verantwoordelijkheid
van instellingen. Het grote verschil is wel dat een regel vooraf zaken regelt,
terwijl verantwoording pas achteraf wordt afgelegd. Als achteraf blijkt dat
een opleiding onvoldoende arbeidsmarktperspectief heeft, dan is dat wel zuur
voor degenen die een dergelijke opleiding hebben gevolgd. In zijn algemeenheid
zou ik de staatssecretaris in ieder geval willen meegeven dat wij wel gezamenlijk
nastreven om minder regels te hebben, maar dat je ook moet oppassen dat, als
je minder regels hebt en als ze wat algemener worden, de controle dermate
zwaar op de administratieve lasten gaat drukken dat het middel erger is dan
de kwaal. Zorg daarvoor.De algemene formulering van zorgplicht, waarbij de borging van de verantwoording
wordt geregeld via medezeggenschap en inspectietoezicht, heeft de CDA-fractie
wel overtuigd. Het past namelijk bij onze visie dat na het formuleren van
doelen voor het onderwijs via de kwalificatiedossiers instellingen de ruimte
krijgen voor het invullen van het onderwijs, gepaard met een deugdelijke systematiek
van verticale en horizontale verantwoording. Dat hebben wij zo ook in het
debat over goed bestuur al uiteengezet. Onder die genoemde voorwaarden verdienen
instellingen het vertrouwen om het onderwijs op een goede manier vorm te geven.De heer Depla zei het net ook al: wij zijn er nog niet. Er zijn nog mogelijkheden
te over. Hij gaf ons ook een lijstje mee. Overigens kan ik de heer Depla meteen
helpen, want het examenreglement dat op zijn lijstje staat zullen wij vandaag
meteen eruit halen. Dat is dan meteen geregeld. Maar goed, er zijn volop mogelijkheden
om nog meer te doen. Wij hebben van de week kennisgemaakt met de nieuwe inspecteur-generaal
van het onderwijs. Ook in die bespreking hebben wij er uitzicht op gekregen
dat er nog meer mogelijkheden zijn.In dit wetsvoorstel wordt op enkele punten verwezen naar documenten die
nog in wording zijn. Het wordt daardoor moeilijk het totaalplaatje te krijgen.
Dan bedoel ik het geïntegreerd jaardocument en het toezichtskader van
de inspectie. Kan de staatssecretaris aangeven wanneer hieromtrent nadere
informatie te verwachten is? Zou voor de invoering van dit wetsvoorstel eigenlijk
niet inzicht verkregen moeten worden in de genoemde documenten? Is de staatssecretaris
voornemens de genoemde documenten aan de Kamer voor te leggen voordat de wet
wordt ingevoerd?Ik kom bij de rechten en plichten van deelnemers. De staatssecretaris
verwijst enerzijds naar hetgeen in de regelingen rondom de medezeggenschap
is geregeld – wij komen nog over die medezeggenschap te spreken –
en anderzijds naar het deelnemersstatuut dat de MBO Raad en JOB samen hebben
opgesteld. Dat is ondertussen al enigszins gedateerd. Is dat nog adequaat
en komt er nog een aanpassing?De heer Jasper van Dijk (SP):Eens met de heer Biskop dat het toch wat merkwaardig is dat wij in dit
wetsvoorstel allerlei dingen schrappen, terwijl er allerlei nieuwe zaken aan
zitten te komen. Hij vraagt dan ook om tijdige informatie. Het deelnemersstatuut
wordt pas geregeld in de nog komende wet op de medezeggenschap, terwijl de
staatssecretaris nu al op dit punt rechten wil schrappen. Heeft de heer Biskop
dezelfde zorg dat dat verkeerd kan uitpakken?De heer Biskop (CDA):Ik wacht eerst het antwoord van de staatssecretaris af.De heer Jasper van Dijk (SP):Maar dat kan betekenen dat de staatssecretaris straks zegt: het klopt,
ik ga nu de zorgplicht invoeren en straks het deelnemersstatuut. Daarmee komen
wij terecht in een grijs gebied, waarin wij niet zeker weten of de deelnemer
voldoende wordt beschermd in dat statuut, terwijl wij al wel de onderwijs-
en examenregeling los laten. Wat is dan voor u het scenario?De heer Biskop (CDA):Zullen wij hierover verder praten in tweede termijn, als wij weten wat
de staatssecretaris heeft geantwoord? U weet kennelijk al wat zij gaat zeggen,
ik niet. Als het wetsvoorstel helder was geweest, had ik de vraag niet gesteld!De financiële consequenties van dit wetsvoorstel zijn geweldig. Voor
instellingen, bedrijven en kenniscentra is winst te boeken. Alleen bij de
afschaffing van de vierde handtekening op de praktijkovereenkomst wordt niet
aangegeven wat de kostenbesparing is. Is dat omdat het nauwelijks iets oplevert?
Graag meer informatie daarover. De voorstellen inzake de scheiding tussen
de inburgeringsgelden en de educatiemiddelen hebben onze steun: door vooruitlopend
op het participatiefonds die scheiding te schrappen is de kans groot dat onvoldoende
gebruik wordt gemaakt van de inburgeringsmiddelen. Het gaat niet zozeer om
angst, maar wel om zuiverheid: die middelen moeten gescheiden worden gehouden.
Wij komen hierop nog terug.De heer Jasper van Dijk (SP):Voorzitter. Dit wetsvoorstel gaat over deregulering en lastenverlichting
in het mbo. Veel mensen aldaar klagen over de bureaucratie, dus de aanpak
daarvan is in principe een goede zaak. Maar dit voorstel is
in wezen een package deal, en dan moet je altijd op je hoede zijn. Allerlei
wetgeving en verplichtingen worden geschrapt als zijnde onwerkbaar en te bureaucratisch.
Wij krijgen er echter geen betere wetgeving voor in de plaats. Aan de voorkant
wordt wetgeving geschrapt, aan de achterkant wordt het ingevuld met zorgplichten,
codes en modelstatuten. Het begrip "zorgplicht" is in feite een
eufemisme voor het overboord kieperen van verantwoordelijkheden. De instelling
zorgt voortaan voor de taak, de overheid leunt achterover. In de praktijk
krijgen de instellingen dus meer vrijheid, en dat zijn allereerst de colleges
van bestuur. De regering verplaatst de verantwoordelijkheid van Den Haag naar
De Bilt, waar de MBO Raad huist. De SP vindt dat een zorgelijke ontwikkeling.
Slechte wetgeving kun je beter vervangen door goede wetgeving. Nu viert de
autonomie weer hoogtij, terwijl er juist grote zorgen zijn over de kwaliteit
van het onderwijs. Dat heeft ook te maken met de invoering van het competentiegericht
onderwijs, de volgende immense onderwijsvernieuwing die van bovenaf wordt
opgelegd. Veel docenten voelen zich volstrekt niet serieus genomen. Ik wijs
in dit verband op het indrukwekkende artikel van Harm Beertema in NRC van
28 maart. Hij verwacht een tweede commissie-Dijsselbloem, ditmaal gericht
op mbo en hbo.De onderwijs- en examenregeling wordt vervangen door een zorgplicht en
een deelnemersstatuut. Via de zorgplicht wordt geregeld dat de instelling
voortaan zorg draagt voor het onderwijsprogramma en de examens. De inspectie
controleert. Dit heeft nogal wat gevolgen en het kan buitengewoon negatief
uitpakken voor de studenten. De instelling wordt volledig vrijgelaten in de
manier waarop men het onderwijsprogramma en het examen communiceert met de
leerlingen. Ik citeer de nota naar aanleiding van het verslag, pagina 5: "Het
wetsvoorstel definieert niet nader wat volledig en tijdig informeren inhoudt.
Ook de inspectie doet dit niet door middel van beoordelingscriteria achteraf.
Op deze manier wordt maximale ruimte aan de instellingen geboden." Het
is vervolgens aan de studenten om te beoordelen of dit werkt. Hier staat nogal
wat. Als de voorlichting niet goed is en de deelnemers niet van zich laten
horen, gaat het dus goed fout. Het gaat hier echter om mbo-niveau 1 en 2.
Die studenten zijn 17, 18 jaar en soms helemaal niet bezig met onderwijsprogramma's
en examens. Het is juist aan ons om hen een uitstekende opleiding te bieden.
De staatssecretaris wil het echter aan deze jongeren overlaten om te zeggen
of het goed gaat. Is dat niet een beetje naïef? Ook de Jongeren Organisatie
Beroepsonderwijs (JOB) vraagt juist om nadere kaders op dit punt. Misschien
moet de staatssecretaris hier een grens trekken als het gaat om autonomie.
Ik vind haar onderbouwing voor dit voorstel buitengewoon zwak. Het gaat om
het hart van de opleiding, het onderwijsprogramma en de examens. Dit moet
uitstekend geregeld zijn.Ik zou graag een aanscherping zien op dit punt, zodat studenten altijd
volledig en tijdig worden geïnformeerd. Dit kan geregeld worden in het
deelnemersstatuut. Daarin staan de rechten en plichten van de deelnemers,
maar ook hier is nogal wat vrijblijvendheid aan de orde. De JOB en de MBO
Raad hebben een modelstatuut opgesteld, maar instellingen zijn niet verplicht
om dit te gebruiken, zie pagina 5 van de nota naar aanleiding van het verslag.
Dit modelstatuut heeft veel draagvlak. Blijkbaar is er behoefte aan duidelijkheid.
Waarom kan de regering niet landelijk regelen dat dit modelstatuut geldt voor
de hele sector? Dat kan via een ministeriële regeling. Dan is er een
landelijke garantie dat dit statuut ook werkelijk wordt gebruikt. In het hoger
onderwijs wordt wel belang gehecht aan de onderwijs- en examenregeling. Hoe
verklaart de staatssecretaris dit verschil met het mbo? Hoe verhoudt uw voorstel
zich tot de wens om voor het mbo landelijke examens te maken?De afschaffing van de verplichting om licenties aan te vragen bij het
CREBO betekent dat mbo's zelf bepalen wat hun opleidingenaanbod zal zijn.
Nu lazen wij gisteren nog in de Volkskrant dat slechts de helft van de studenten
op de hogescholen eindigt met de studie waar hij of zij mee begon. Studenten
verdwalen in de enorme hoeveelheid opleidingen. Ook in het mbo is er kans
op wildgroei van opleidingen, omdat instellingen met elkaar concurreren en
omdat zij betaald krijgen voor het aantal studenten dat zij hebben. Hier zou
meer regie van pas kunnen komen. Ook de Rekenkamer constateerde onlangs dat
instellingen weinig informatie geven over het arbeidsmarktperspectief van
de opleiding. Het is dus de vraag of dit met het voorstel van de staatssecretaris
verbetert. Zouden de licenties niet beter via bijvoorbeeld de kenniscentra
geregeld kunnen worden? Ik krijg hierop graag een reactie.De heer Biskop (CDA):Ik ben verbaasd over wat u zegt over de wildgroei van opleidingen. Bent
u dan ook zo enthousiast over het aantal kwalificatiedossiers? Die zijn onlangs
vastgesteld en dat is toch een uitermate beperkt aantal geworden. Dat vindt
u een spetterend goed idee?De heer Jasper van Dijk (SP):In de inbreng in de nota naar aanleiding van het verslag spreekt het CDA
ook over het gevaar van een wildgroei aan opleidingen op het moment dat de
verplichting om licenties aan te vragen wordt losgelaten. Natuurlijk is de
kwalificatiestructuur er, maar roc's kunnen altijd proberen binnen dat kader
oneindig door te gaan met het aanbieden van opleidingen en het aantrekken
van deelnemers.De heer Biskop (CDA):Ik zie niet hoe dat kan. Er zijn namelijk kwalificatiedossiers per opleiding
en dat is het. Oneindig opleidingen erbij maken, lijkt mij dan ook per definitie
uitgesloten.De heer Jasper van Dijk (SP):Volgens mij hebben roc's nog steeds de mogelijkheid om binnen die kwalificatiedossiers
nieuwe opleidingen te maken. Zij worden erin vrijgelaten of zij die nieuwe
opleidingen aannemen. Daar hoeven zij geen licentie meer voor aan te vragen.
U vraagt daar zelf ook naar in de nota naar aanleiding van het verslag. Dat
was een terechte vraag.Kan dit voornemen ook leiden tot een nieuwe stimulans, een nieuwe prikkel
tot fuseren? Roc's kunnen gezamenlijk meer opleidingen aanbieden en hebben
dan dus meer kans om leerlingen aan te trekken. Maar intussen neemt de schaalvergroting
toe. Wat onderneemt de staatssecretaris daartegen en wat vindt zij van al
die fusies? Is zij bereid om een fusietoets in te voeren?In het voorstel staat dat de leerbedrijven nog maar één
keer per vier jaar worden beoordeeld. Dat was ongeveer één keer
per jaar. Dat betekent dat de medewerkers buitendienst van het mbo minder
vaak op pad gaan. Wordt er dan bezuinigd op hun bekostiging of is de bezuiniging
de oorzaak van deze maatregel? Hoe verhoudt dit voorstel zich
tot het rapport van de Rekenkamer, waarin staat dat de beroepspraktijkvorming
te vrijblijvend is geregeld? Wat gaat de staatssecretaris doen om de bpv minder
vrijblijvend te maken?Er staat ook dat het kenniscentrum tussentijds kan controleren. Dat gebeurt
bij twijfel over geconstateerde problemen, maar wie beoordeelt dat? Als een
dergelijk leerbedrijf vaker moet worden bezocht, zijn daar dan nog genoeg
middelen voor of zijn die extra controles ineens extra dienstverlening door
kenniscentra, waarvoor extra moet worden betaald?Ondanks haar nieuwe taken krijgt de inspectie geen extra geld. Zij moet
zelfs bezuinigen. Er is een taakstelling van 20%, maar de onderwijs-
en examenregeling wordt afgeschaft en de zorgplicht komt daarvoor in de plaats.
Meer vrijheid betekent ook meer verscheidenheid. De inspectie kan te maken
krijgen met allerlei verschillende instellingen die op hun eigen wijze de
zorgplicht vormgeven. De zorgplicht kent immers geen vormvoorschriften en
geen informatieverplichting.Dat roept twee vragen op. Ten eerste, op welke manier kan controle nog
goed plaatsvinden? De inspectie vraagt dat zichzelf ook af; op pagina 6 van
de memorie van toelichting stelt zij de vraag hoe wordt beoordeeld of aan
de beoogde resultaten is voldaan. Ten tweede, betekent dit een flinke verhoging
van de werkdruk van de inspectie en bestaat daarmee de kans dat zij de gewenste
kwaliteit niet kan leveren? De inspectie sluit een verzwaring van de toezichtlast
niet uit. De staatssecretaris kan in dat geval weer van voren af aan beginnen,
want zij wilde juist de lasten verminderen.Ik kom te spreken over de inburgering. Het kabinet heeft geld vrijgemaakt
om per jaar 80.000 inburgeraars met een inburgeringscursus te bedienen. Slechts
8000 mensen volgen een cursus. Aanbieders van de cursussen ontslaan vele honderden
NT2-docenten. De roc's hebben 122 mln. gekregen om de klappen op te vangen.
Dat geld wordt vooral gebruikt voor het uitkeren van wachtgeld. Het wordt
tijd om daar nu eens flink te snijden in wet- en regelgeving. De Beroepsvereniging
van docenten Nederlands als tweede taal noemt het een ramp met onherstelbare
gevolgen. Wanneer gaat de staatssecretaris daar iets aan doen?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Voorzitter. Ik citeer een zin uit de memorie van toelichting van het wetsvoorstel: "Het
verminderen van de regeldruk en de bijbehorende administratieve lasten staan
hoog op de agenda van dit kabinet. Instellingen moeten in staat worden gesteld,
hun tijd, inspanningen en financiële middelen te richten op de deelnemer
in het primaire proces." Daar kan ik niets op tegen hebben, maar wat
doet dit kabinet? Dat voert een wetsvoorstel in voor een verplichte maatschappelijke
stage. Ja, de staatssecretaris zucht ervan, want zij ziet ook wel dat ik gelijk
heb. Verder voert het een wetsvoorstel in voor gratis schoolboeken, met alle
bureaucratische rompslomp die daarbij hoort.Het is dus een beetje bizar dat wij hier aan de ene kant serieus spreken
over de verlaging van administratieve lasten, terwijl zij aan de andere kant
met scheppen worden verhoogd. Ik heb dan ook grote twijfel of de ambitie van
het verminderen van de administratieve lasten met 40% in 2010 gehaald
wordt. De vermindering van de administratieve lasten is echter noodzakelijk
voor instellingen om zich te kunnen richten op dat primaire proces, het onderwijs.
Daar moet natuurlijk wel op een zorgvuldige manier mee worden omgegaan. De
kwaliteit mag nooit ten koste gaan van de daling in de administratieve lasten;
dat zou een verkeerde prioriteitstelling zijn.Ik steun de vereenvoudigingen in het wetsvoorstel, maar ik stel enkele
vragen. Mijn eerste vraag gaat over het verplichte arbeidsmarktonderzoek voor
instellingen om te bezien of de opleidingen een goed arbeidsmarktperspectief
hebben. Dat is op zich een goed idee, maar ik zou hierover nader met de staatssecretaris
van gedachten willen wisselen. Wat denkt zij ervan om voor de instelling van
een nieuwe opleiding al onderzoek te doen naar het arbeidsmarktperspectief?Mijn tweede vraag betreft de koppeling. Die bergt het risico in zich dat
er een bepaald arbeidsmarktperspectief wordt neergezet – ik hoor graag
hoe dat gemeten wordt – terwijl wij mogelijk te maken krijgen met op-
en neergangen van de economie. Die wisselingen in wat wenselijk is en wat
een goed arbeidsmarktperspectief, sluiten niet aan bij de opleiding. Ik noem
de artsen als voorbeeld. Er wordt een stop gezet op de medische studies en
dan blijkt eigenlijk dat dit tegen elkaar in werkt, want op het moment dat
de artsen klaar zijn, zijn er te weinig artsen terwijl je er net meer nodig
hebt. Hoe moet ik dit zien?Daarnaast vraag ik of het in het kader van het arbeidsmarktperspectief
handig zou zijn om de leerlingen te volgen als zij klaar zijn met hun opleiding,
om te zien wat de opleiding heeft opgeleverd, hoeveel leerlingen een baan
hebben gevonden en in welke salarisgroep. Zo kun je wat meer weten en meten.De heer Depla (PvdA):Begrijp ik nu goed dat mevrouw Dezentjé een toets voorstelt van
het arbeidsmarktperspectief van een opleiding?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Dat staat in het wetsvoorstel.De heer Depla (PvdA):En dat vindt u een goed idee?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ja, met de vragen die daarbij horen, uiteraard. Wij leiden namelijk niet
op voor de bijstand, maar voor een goed en zelfstandig bestaan met een eigen
inkomen.De heer Depla (PvdA):Daar ben ik het hartgrondig mee eens, maar mevrouw Dezentjé voert
nu zo maar een nieuwe regel in. Volgens haar eigen redenering is zij als zij
ook maar iets nieuws invoert, volstrekt ongeloofwaardig als zij pleit voor
vermindering van de administratieve lasten.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Dan kunnen wij hier in de Tweede Kamer wel stoppen met ons werk, want
op iedere stemmingslijst staan rijen wetten en regelgeving. Ik vind dit een
vreemd argument. Ik vraag naar de aansluiting van de opleiding op de arbeidsmarkt
en dan zegt de heer Depla: dat moet u niet willen, want dan komen er weer
regels bij. Dit lijkt mij een verkeerde redenering.De heer Depla (PvdA):Mevrouw Dezentjé geeft nu precies aan waarom haar eigen redenering
mank gaat. Omdat wij voor gratis boeken op de middelbare school zijn
en niet op het mbo waarover wij nu spreken, zijn wij volstrekt ongeloofwaardig
geworden als wij voor deregulering pleiten. Zij legt nu zelf uit waarom haar
eigen interventie nergens op slaat.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik werp dit verre van mij, want, nogmaals, dan kunnen wij hier wel stoppen
met werken.Is de staatssecretaris bereid na te denken over de mogelijkheid van enige
experimenteerruimte voor onderwijsleerbedrijven die vaak tegen veel regelgeving
aanlopen? Ik heb daarover veel klachten ontvangen. Zij hebben behoefte aan
die experimenteerruimte. Als zij die ruimte krijgen, kunnen zij goede voorbeelden
leveren die misschien navolging kunnen krijgen.De heer Depla (PvdA):Wordt de maatschappelijke stage ook ingevoerd in het mbo?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Nee, in het voortgezet onderwijs.De heer Depla (PvdA):Wat heeft een docent in het mbo er dan in het kader van het terugdringen
van de regeldruk aan als de maatschappelijke stage niet wordt ingevoerd?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):De heer Depla heeft niet goed geluisterd. Ik zei dat dit kabinet pleit
voor verlaging van administratieve lasten en dat er intussen dit soort beslissingen
worden genomen op onderwijsgebied.De heer Depla (PvdA):Het is duidelijk, zojuist in de interruptie en nu ook weer. Mevrouw Dezentjé
zegt dat je niet geloofwaardig bent als je minder regels wilt op het moment
dat je een inhoudelijke beleidsmatige keuze maakt. Zij werpt dit verre van
zich in antwoord op mijn argumentatie, maar zij zegt tegelijkertijd dat je
nog steeds voorstellen mag doen voor minder regels als je daarnaast allerlei
andere nieuwe voorstellen doet. Ik vraag haar om wat meer consequent te zijn
in haar redenering. Verder vraag ik haar om andere partijen serieus te nemen
als zij concrete voorstellen doen om de administratieve lasten te verminderen,
ook als zij soms inhoudelijk andere keuzes maken.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik heb in de afgelopen vijf jaar maar weinig wetsvoorstellen gezien die
op zo veel weerstand stuiten als de wetsvoorstellen tot invoering van de verplichte
maatschappelijke stage en de gratis schoolboeken. Ik reken het tot mijn taak
om dat geluid in de Tweede Kamer te vertolken. De heer Depla luistert er niet
naar, mijn fractie wel. Daarom breng ik dit naar voren.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.08 uur tot 12.50 uur geschorst.De voorzitter:Op de tafel van de griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-5013-5019.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl