Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces (30143)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 3-10

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-10-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 1, pagina 3-10

23-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30143Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 23 september 2008)Pagina 1-1
Noot 1: JBZ-instemmingsbesluiten 23 september 2008Pagina 44-44
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Boeken 3 en 6 van het Burgerlijk Wetboek en andere wetten aan de richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (30928)Pagina 29-33
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Boeken 3 en 6 van het Burgerlijk Wetboek en andere wetten aan de richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (30928).Pagina 10-14
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het overleg huurders verhuurder (verbetering positie en zeggenschap huurders) (30856)Pagina 33-40
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces (30143)Pagina 3-10
Behandeling van de volgende wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten ter implementatie van richtlijn nr. 2004/109/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 15 december 2004 betreffende de transparantievereisten die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (PbEU L 390) (31093); - en nog een aantal wetsvoorstellen (31115, 31474 IIA t/m 31474 F, 31326, en 31444 I t/m 31444 H)Pagina 1-3
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 23 september 2008)Pagina 42-43
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvlordering, het Wetboek van Strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces (30143)Pagina 20-29
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het overleg huurders verhuurder (verbetering positie en zeggenschap huurders) (30856)Pagina 14-20
Lijst van besluiten (dinsdag 23 september 2008)Pagina 40-42

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht en de Wet schadefonds
geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het
strafproces (30143).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik heet de minister van Justitie van harte welkom.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, is erop gericht
het slachtoffer in het strafproces een sterkere positie te geven. Door de
ontwerpers van het Wetboek van Strafvordering van 1926 werd het slachtoffer
voornamelijk gezien als getuige die behulpzaam moest zijn bij de waarheidsvinding.
De verdachte en de inbreuk op de rechtsorde stonden centraal.In die opvatting is met name de laatste twee decennia verandering gekomen
in de zin dat aan het slachtoffer een eigen rol en positie en daarbij behorende
rechten binnen het strafproces toekomen. Met dit wetsvoorstel worden de reeds
bestaande beleidsregels van het Openbaar Ministerie en de politie die erop
gericht zijn het slachtoffer die eigen rol en positie te geven en die zijn
vastgelegd in de Aanwijzing slachtofferzorg van het College van procureurs-generaal,
gecodificeerd. Het wetsvoorstel geeft daarmee uitvoering aan het Kaderbesluit
van de Europese Unie van 15 maart 2001 inzake de status van het slachtoffer
in de strafprocedure. De Europese Commissie constateerde namelijk dat de in
Nederland bestaande beleidsregels onvoldoende zijn om de vereiste reële
en passende rol voor het slachtoffer in de strafprocedure te waarborgen.De VVD-fractie is er verheugd over dat dit wetsvoorstel, mede ter uitvoering
van het Kaderbesluit en het daarop volgende rapport van de Europese Commissie
van 16 februari 2004, thans een formele rechtsbasis biedt voor de versterking
van de positie van het slachtoffer in het strafproces. Die formele rechtsbasis
komt het slachtoffer toe. In de hedendaagse opvattingen over de strafprocedure
is het niet meer dan vanzelfsprekend dat aan het slachtoffer een aparte titel
in het Wetboek van Strafvordering is gewijd. De amenderingen van het oorspronkelijke
wetsvoorstel door de Tweede Kamer hebben de positie van het slachtoffer, naar
het oordeel van mijn fractie terecht, nog verder versterkt.Mijn fractie heeft nog drie vragen aan de minister. De eerste vraag betreft
de positie van het comateuze slachtoffer, de tweede vraag betreft de verschillen
in de huidige praktijk tussen de arrondissementen en de derde vraag betreft
de brief van de Raad voor de rechtspraak aan de minister van 16 september
jongstleden.Ik kom bij mijn eerste vraag. In het wetsvoorstel worden aan het slachtoffer
verschillende rechten toegekend, zoals het spreekrecht, het recht om kennis
te nemen van de processtukken en het recht voor het slachtoffer dat rechtstreeks
schade heeft geleden om zijn vordering tot schadevergoeding als benadeelde
partij te voegen in het strafproces. In al deze gevallen komt het recht niet
alleen toe aan het slachtoffer, maar ook aan zijn nabestaanden casu quo zijn
erfgenamen onder algemene titel. Ik verwijs onder andere naar de artikelen
51d, 51e, 51f en 260 van het wetsvoorstel.In de memorie van antwoord stelt de minister, in antwoord op een vraag
van de VVD-fractie daarover, dat het wetsvoorstel niet voorziet in een afzonderlijke
regeling voor het behartigen van de belangen van slachtoffers die in een comateuze
toestand verkeren. Ik verwijs naar pagina 4 van de memorie van antwoord. De
minister verwijst naar het Burgerlijk Wetboek en stelt dat er
voldoende mogelijkheden zijn voor het waarnemen van de belangen van personen
die tevoren geen bijzondere voorzieningen hebben getroffen. Op welke mogelijkheden
doelt de minister? Doelt hij op mogelijkheden om de belangen van het slachtoffer
waar te nemen die tevens de opening bieden om gebruik te maken van de rechten
die aan een slachtoffer op grond van het wetsvoorstel toekomen en, zo ja,
welke mogelijkheden zijn er dan nu in het wetsvoorstel nergens wordt gesproken
over comateuze slachtoffers?Bij minderjarige kinderen die slachtoffer zijn en in coma, kunnen de ouders
als wettelijke vertegenwoordiger optreden, stelt de minister. Ik lees dat
overigens niet in het wetsvoorstel, behalve in artikel 51f, lid 4, waar het
gaat over de voeging van de vordering tot schadevergoeding in het strafproces.
Er zou dan toch minstens een passage als "het slachtoffer of bij ontstentenis
van deze diens wettelijke vertegenwoordiger" in de artikelen 51a tot
en met 51e van het wetsvoorstel moeten staan? Maar hoe staat het met meerderjarige
comateuze slachtoffers? Dat de nabestaanden van een overleden slachtoffer
rechten krijgen, is niet meer dan terecht, maar waarom kunnen de rechten van
een comateus slachtoffer niet worden uitgeoefend, bijvoorbeeld door de echtgenoot
of een bloedverwant in rechte lijn?De minister oppert de mogelijkheid van het verzoek om mentorschap van
artikel 451, lid 2, van het Burgerlijk Wetboek, namelijk het verzoek om mentorschap
door het Openbaar Ministerie of de zorginstelling. Afgezien van het feit dat
het verzoek om mentorschap een uitspraak van de kantonrechter vergt –
ik verwijs naar artikel 450, lid 1, van het Burgerlijk Wetboek – vraagt
mijn fractie zich af waarom artikel 451, lid 1, van het Burgerlijk Wetboek,
waarin vermeld staat dat het mentorschap kan worden verzocht door onder anderen
de echtgenoot, de geregistreerde partner, de levensgezel enzovoort, niet in
aanmerking zou kunnen komen en de minister spreekt van de situatie dat er "geen
wettelijke vertegenwoordiger aanwezig is en de belangen van het comateuze
slachtoffer zo zwaar wegen dat zonder uitstel optreden noodzakelijk is".
Waar in het wetsvoorstel staan deze vereisten vermeld?Mijn fractie is van mening dat juist ook van een slachtoffer dat in coma
verkeert de belangen behartigd moeten kunnen worden. Ook ten behoeve van het
comateuze slachtoffer is het van belang dat zijn naasten bijvoorbeeld van
de processtukken kennis kunnen nemen. Zoals de regeling nu luidt, valt het
comateuze slachtoffer tussen de wal en het schip. Wij horen graag van de minister
hoe hij de door ons gesignaleerde problematiek denkt te benaderen.Ik ben aangekomen bij mijn tweede vraag. In het voorlopig verslag heeft
mijn fractie het WODC-rapport "De praktijk van schadevergoeding voor
slachtoffers van misdrijven" van juli 2007 aangehaald. In dit rapport
wordt geconstateerd dat er geen eenduidigheid is bij de schadebemiddeling
bij politie en Openbaar Ministerie. Er ontbreekt ook eenduidigheid bij voeging,
er is verschil in de hoogte van vervangende hechtenis, er wordt door rechters
verschillend gedacht over de posten die voor vergoeding in aanmerking komen
enzovoort. In de memorie van antwoord schrijft de minister dat in het kader
van de uitvoering van de beleidsnota "Slachtoffer centraal" aandacht
aan de problematiek zal worden besteed. Kan de minister concreter aangeven
welke maatregelen hij van plan is te nemen en op welke termijn, zeker nu hijzelf
stelt dat het tot zijn verantwoordelijkheid behoort om maatregelen te nemen
om te waarborgen dat de rechten van slachtoffers zoveel mogelijk gelijkelijk
worden veilig gesteld?Naar het oordeel van de VVD-fractie kan het niet zo zijn dat het nemen
van de noodzakelijke maatregelen op de lange baan geschoven wordt. Als wij
nu het wetsvoorstel aannemen waarin de positie van het slachtoffer in het
strafproces wordt versterkt, dienen op de kortst mogelijke termijn de verschillen
tussen de arrondissementen te worden opgeheven. Daarmee kan niet worden gewacht.
Ik hoor hier graag een reactie van de minister op.Mijn derde vraag. Bij de post van afgelopen weekend ontvingen wij door
tussenkomst van de vertegenwoordiger van de SP, mevrouw Quik, een brief van
de Raad voor de rechtspraak aan de minister van 16 september jongstleden,
meer precies een advies van de Raad voor de rechtspraak aan de minister, waarin
de raad opmerkt dat aan hem geen advies is gevraagd over het in de Tweede
Kamer met algemene stemmen aangenomen amendement op stuk nr. 11. Ik merk overigens
op dat deze brief nogal laat komt, gezien het feit dat het wetsvoorstel al
op 18 december 2007 door de Tweede Kamer is aanvaard. Amendement nr.
11 wijzigt artikel 496 Wetboek van Strafvordering in die zin dat, kort gezegd,
de ouders van de minderjarige verdachte verplicht aanwezig zijn bij de terechtzitting.
Uit de brief van de raad kan worden opgemaakt dat de raad meent dat aan hem
op grond van artikel 95 Wet RO ten tijde van de behandeling van het amendement
om advies daarover had moeten worden gevraagd, nu het amendement gevolgen
heeft voor de rechtspraak. Is die opvatting juist of beperkt de advisering
door de raad zich tot het stadium voordat een wetsvoorstel door de Tweede
Kamer in behandeling wordt genomen?Aan het slot van zijn brief vraagt de raad de minister, meer duidelijkheid
te geven onder welke omstandigheden de rechter kan afzien van de verplichting,
de zitting aan te houden en geen bevel van medebrenging hoeft uit vaardigen.
De opvatting van de raad over het bij amendement gewijzigde artikel 496 Wetboek
van Strafvordering is duidelijk: de nieuwe regeling is onwerkbaar en is gezien
het belang van het kind, de minderjarige verdachte, eerder contraproductief
dan bevorderlijk. De Tweede Kamer beoogt echter met het amendement, het besef
bij de ouders van de verantwoordelijkheid voor hun kind, de minderjarige verdachte,
aan te scherpen. Mijn fractie kan zich daarin vinden. De vraag van mijn fractie
aan de minister is of hij de gevraagde duidelijkheid aan de raad kan verschaffen
zonder op enigerlei wijze af te doen aan hetgeen de Tweede Kamer met het amendement
beoogd heeft. Is te zijner tijd een evaluatie van de wetswijziging die door
het wetsvoorstel tot stand gebracht wordt, voorzien?Mevrouw de voorzitter, zoals ik al aan het begin van mijn bijdrage gezegd
heb, staat de VVD-fractie positief tegenover het wetsvoorstel. Desalniettemin
wachten wij met belangstelling de beantwoording door de minister van onze
vragen af.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Mevrouw de voorzitter. Wij bespreken vandaag een goed wetsvoorstel. Gedeeltelijk
is er sprake van codificatie van de bestaande praktijk. Waar daar
nog geen sprake van is, wordt het hoog tijd dat de in dit voorstel beschreven
rechten aan slachtoffers verleend worden. Het is daarom des te moeilijker
om te moeten constateren dat een, in wezen aan dit voorstel wezensvreemd element,
de verschijningsplicht van ouders van de minderjarige verdachte, maakt dat
de SP dit voorstel niet zonder meer kan steunen.Ik geef toe: het is een sympathiek amendement geweest van twee goede,
op de jeugd betrokken juristen. In eerste instantie heb ik daar dan ook geen
vragen over gesteld. Maar het veld, zowel de praktijk als de wetenschap, heeft
overtuigend van zich laten horen, waarvoor dank. Ik kom hierop terug.Mijn fractie ziet zonder meer het belang van een goede rol en rechtspositie
van ouders tijdens het hele strafrechtelijke traject. Helaas ontbreekt het
daaraan in de wet op vele fronten. Ik noem het feit dat ouders niet bij het
verhoor op het politiebureau aanwezig mogen zijn en dat niet wettelijk vastgelegd
is dat zij bij het verhoor van de rechter-commissaris ter verlenging van de
voorlopige hechtenis, mogen zijn. Zo zijn er nog meer punten die zeker voor
verbetering van de positie van ouders in aanmerking komen. Ik denk ook nog
aan uitleg vooraf en aan een tolk. Verder verwijs ik naar het desbetreffende
artikel van professor Weijers in het tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht
(FJR) 2008, pagina 61.Is de minister bereid om de (rechts)positie van ouders in de strafrechtelijke
procedure in haar geheel onderwerp van wetgeving te maken? De al dan niet
verplichte medebrenging van ouders zou daarin meegenomen kunnen worden. De
Raad van State zou dan zijn licht over het geheel kunnen laten schijnen en
de gebruikelijke adviesronde zou alsnog kunnen plaatsvinden.Ondertussen moeten wij toch iets met dit wetsvoorstel. Deze Kamer hecht
aan de kwaliteit van wetgeving. Een van de elementen waar wij naar kijken,
is de vraag of er een probleem is en of wetgeving dit probleem wel oplost.
Het antwoord op beide vragen is onzes inziens niet zonder meer: ja.De eerste vraag: is er een ernstig probleem? Volgens de Raad voor de rechtspraak
in zijn reeds genoemde brief aan de minister van 16 september jongstleden,
verschijnt in 80% van de zaken ten minste een ouder. Dit percentage
is gebaseerd op een enquête onder alle rechtbanken. Het onderzoeksproject
verbetering betrokkenheid Marokkaanse ouders, opgezet onder leiding van professor
Weijers, van 28 april 2008 noemt een percentage van 75. Het verschil
is zonder meer te verklaren doordat in het project van professor Weijers de
OTP, oproeping ten parkette, is meegenomen. Over het algemeen is daar iets
minder belangstelling voor; dat is immers nog maar een voorfase. Op grond
van deze cijfers zijn er vraagtekens te zetten bij de dringende noodzaak van
wetgeving. Is de minister het hiermee eens? Graag een reactie.De tweede vraag is: als er dan al een probleem is, moet dat probleem door
wetgeving opgelost worden? Dat is een prangender vraag. Het reeds genoemde
onderzoeksproject "verbeteren betrokkenheid Marokkaanse ouders"
ziet er solide en veelbelovend uit. De aanpak die daarin beschreven is, sluit
volledig aan bij de bevindingen van de rechters, zoals beschreven in genoemde
brief van de Raad voor de rechtspraak. Blijkens deze brief was de opkomst
van alleen Marokkaanse ouders tijdens dit project 90%! Marokkaanse
ouders verschijnen het minst en zijn het moeilijkst bij de zaak te betrekken.
Deze ouders maken ook deel uit van de genoemde 80%. Leggen wij dit
resultaat naast de te verwachten winst van dit voorstel tot wijziging van
artikel 496 van het Wetboek van Strafvordering, dan vraag je je af wat de
winst is. Er moet toch niet van uitgegaan worden dat 100% verschijning
van ouders haalbaar is. Immers, ouders zwerven of de GBA-registratie klopt
niet, waardoor zij niet kunnen worden opgeroepen, ouders kunnen psychiatrisch
patiënt zijn of verslaafd of zij kunnen in het buitenland verblijven,
noem maar op. Er zal altijd een veelheid van redenen zijn waarom ouders niet
verschijnen en misschien niet kunnen verschijnen. Volgens mij zijn er dus
heel weinig mogelijkheden in de marge tussen 90% en 100%. Dit
wetsvoorstel zou dus niet nodig moeten zijn. Het zou eerder nodig zijn om
in de praktijk ouders te helpen, te begrijpen wat er gaat gebeuren op de zitting
en om daarop in te spelen, alsook om de ouders te voorzien van een tolk, als
dat nodig is. Hoe ziet de minister dit?Mevrouw Broekers-Knol (VVD):U doet het voorkomen dat het "of/of" is: of de wettelijke verplichting
ingevolge artikel 496 van het Wetboek van Strafvordering, zoals dat in het
wetsvoorstel staat, of een project, zoals professor Weijers beschrijft, waarbij
er groot succes geboekt wordt. Is het niet juist "en/en"? Het is én
een dergelijk project om te bevorderen dat de ouders aanwezig zijn bij de
terechtzitting én dat zij de verantwoordelijkheid voor hun minderjarig
kind, de verdachte, op zich nemen, waarbij als ultimum remedium natuurlijk
artikel 496 van het Wetboek van Strafvordering als stok achter de deur dient.
Je bereikt dan precies wat de Tweede Kamer heeft beoogd met het desbetreffende
amendement.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Aan het slot van mijn betoog zal ik aangeven dat ik het wel eens ben met
het vastleggen van de verplichting, maar niet in de vorm zoals het in deze
wet is opgenomen. Wij hebben al gesproken over de complexiteit van de wetgeving
en de visitatiecommissie. Je vraagt je soms af of het nodig is om een wet
te wijzigen, als het ook op een andere manier opgelost kan worden. Maar goed,
baat het niet, dan schaadt het ook niet om het erin te zetten.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik wacht even het eind van uw betoog af.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Voorzitter. Zijn er andere dan numerieke voordelen te noemen van de verschijningsplicht
zoals die nu geformuleerd is, dus beide ouders, verplichte medebrenging en
verplichte aanhouding? In de beschikbare reacties op het voorstel heb ik geen
enkel voordeel gelezen. Ik kan er zelf ook geen bedenken, misschien op één
na. Er kunnen omstandigheden zijn waarin de rechter eraan behoefte heeft een
ouder te laten verschijnen en dus van het bed te lichten, want dat is de enige
mogelijkheid.Die behoefte bestaat niet alleen in strafzaken. Die bestaat ook in de
praktijk van de ondertoezichtstelling. Je zegt dan: nu is het welletjes geweest,
nu moeten de ouders echt eens een keer komen opdraven want ik moet echt eens
me ze praten. In die zin zou de mogelijkheid om een bevel tot medebrenging
te geven in civiele én in strafzaken een welkome aanvulling zijn. Wat
vindt de minister daarvan? Welke reden heeft de minister – misschien
moet ik zeggen: de samenstellers van de motie, nu de minister
deze immers heeft ontraden – om de medebrenging verplicht te stellen?
Ik kan er één bedenken, namelijk dat rechters vaak te weinig
oog zouden hebben voor, of te weinig waarde zouden hechten aan de verschijning
van ouders. Als dat de reden zou zijn doemt wederom de vraag op of dit probleem
door wetgeving is op te lossen.Zou niet eerder het specialisatie- en roulatiebeleid van de rechterlijke
macht op de helling moeten? Dit is uiteraard de eigen verantwoordelijkheid
van de rechterlijke macht c.q. van de Raad voor de rechtspraak. Deze laatste
heeft echter in mei 2006 het rapport Positionering Jeugdrechter het licht
doen zien, waarin deze problemen met name ten aanzien van minderjarigen worden
gesignaleerd. Is de minister bereid om de aandacht van de raad te vragen voor
het implementeren van de uitgangspunten van hun eigen rapport? Hoe denkt de
minister over het pedagogische effect van het van het bed laten lichten en
in de cel opsluiten van ouders? Zouden ouders daardoor gemotiveerd raken om
hun kind beter ter zitting te ondersteunen? Zouden ouders zich daardoor gesteund
voelen in hun opvoedende taak? Wat is het effect op de jeugdige van deze beschamende
vertoning? Want dat is het.Voor zover de minister, evenals mijn fractie, deze vragen ontkennend beantwoordt,
erkent deze dan wel dat juist de morele steun van de ouders voor het kind
ter zitting en ondersteuning van de ouders in hun opvoe­dende taak, de
grondslag vormen voor het recht van het kind op aanwezigheid van zijn ouders
ter zitting, zoals dit terecht geformuleerd is in artikel 40 van het Internationaal
Verdrag voor de Rechten van het Kind? Is de minister het met mijn fractie
eens dat er omstandigheden kunnen zijn waaronder het niet in het belang van
de minderjarige is dat de behandeling van de strafzaak wordt aangehouden,
om de ouders onder dwang op de zitting te laten verschijnen? Erkent de minister
dat medebrenging gelasten, als dit niet in het belang van de jongere is, strijd
oplevert met de artikelen 3 en 40 van het Internationaal Verdrag? Dit bevel
tot medebrenging kan, als het even tegenzit, een vrijheidsbeneming van meer
dan tien uur met zich meebrengen. Wat is de rechtsgrond van deze vrijheidsbeneming
? Is er wel sprake van proportionaliteit?In de behandeling van het amendement is tot nu toe veel aandacht besteed
aan de gevolgen van aanhouding. Aanhouding is namelijk altijd verplicht volgens
de huidige tekst, ook als de rechter op grond van bijzondere omstandigheden
geen bevel tot medebrenging geeft. Wat is dan de zin van die aanhouding? De
Kalsbeeknorm wordt dan niet meer gehaald, voor zover deze nu wel gehaald wordt.
Het lik-op-stukbeleid is ook van de baan. Moet ik daarover verder uitweiden?
Iedereen begrijpt wat het betekent als jeugdzaken aan de lopende band worden
aangehouden. Is de minister van mening dat het middel wellicht nog erger is
dan de kwaal? En is dit nog proportioneel?Dan nog de tekst van het voorgestelde artikel 496 Strafvordering. In lid
1 staat: "de ouders". De vraag is: welke ouders en waarom beide
ouders? Ik neem aan dat men bedoelde: de ouder met gezag. Vroeger werd, om
te weten welke ouder het gezag had, bij iedere strafzaak een uittreksel uit
het voogdijregister – tegenwoordig heet dat het gezagsregister –
opgevraagd. Tegenwoordig heeft niemand daarvoor nog tijd en worden de ouders
opgeroepen op het adres van de minderjarige. Maar de rechter moet er dan wel
rekening mee houden dat het kan gaan om een ouder die het kind niet heeft
erkend of om een ouder die wel juridisch ouder is, maar het gezag niet heeft.
Als de ouder met gezag er wel is, moet de zaak dan ook worden aangehouden
om de andere ouder zonder gezag op te roepen? Dit artikel is onduidelijk.In de literatuur is veel aandacht gevraagd voor het feit dat heel wat
ouders, juist bij de categorie jongeren die voor de rechter komt, gescheiden
zijn. Het zijn dan lang niet altijd goede scheidingen, met ruziënde ouders
op de zitting. De niet-verzorgende ouder kan de zaak gaan traineren om de
jongere die niet vaak genoeg komt, of de verzorgende ouder te pesten. Hierover
is voldoende geschreven. Ik verwijs nogmaals naar de brief van de Raad voor
de rechtspraak en eveneens naar het artikel van de drie hoogleraren Weijers,
Bruning en De Jonge in nr. 61 van het tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht
2008. Het is evenwel goed dat beide met gezag beklede ouders worden opgeroepen,
gewezen op hun verschijningsplicht en geattendeerd op het feit dat de rechter
er onder omstandigheden geen genoegen mee hoeft nemen dat een ouder of de
ouders er niet zijn. Laat het verder alsjeblieft aan de rechter over!Lid 2 dat lid 5 wordt, bevat een toevoeging in lijn met het wetsvoorstel.
Daartegen is geen enkel bezwaar. De imperatieve opdrachten aan de rechter
in het nieuw voorgestelde lid 2, zowel om een bevel tot medebrenging te geven
als om de zaak aan te houden, zullen echter veel ellende veroorzaken. Het
zou zo maar kunnen gebeuren dat de rechtspraak eigen criteria gaat ontwikkelen
met betrekking tot die "bijzondere omstandigheden". Ten slotte is
de memorie van toelichting niet bindend; het gaat om de tekst van de wet.
Ik voorzie dat er per rechtbank uiteenlopende interpretaties van die bijzondere
omstandigheden zullen komen en dat deze uiteindelijk zo opgerekt worden dat
het voorgestelde lid 2, voor wat betreft het bevel tot medebrenging, een dode
letter zal worden. Maar ook dan is aanhouding steeds verplicht, volgens de
voorgestelde tekst. Lid 2 is voor mijn fractie niet acceptabel. De voorgestelde
leden 3 en 4 hebben geen zin meer als lid 2 zou verdwijnen. De rechter kan
immers te allen tijde, zonder wetswijziging, de behandeling van de zaak aanhouden.Om kort te gaan: een verschijningsplicht is een mooi ideaal en de mogelijkheid
om een bevel tot medebrenging van de verzorgende ouder te gelasten is een
steuntje in de rug voor aarzelende, angstige, recalcitrante, of zich schamende
ouders. De rechter kan er baat bij hebben dat die mogelijkheid bestaat. Laten
we het daarbij laten. Onze fractie vindt dat de wet er met de voorgestelde
wijziging van artikel 496 Strafvordering niet mag komen en wij zullen –
hoe spijtig ook wat betreft de positie van het slachtoffer – tegenstemmen
als de voorgestelde leden 2, 3 en 4 in deze vorm gehandhaafd blijven. Is de
minister bereid om eventueel terug te gaan naar de Tweede Kamer? Ik zou mij
ook kunnen voorstellen dat de wet in werking treedt met uitzondering van dit
artikel. De Raad van State kan er dan nog eens naar kijken. Ik ben benieuwd
naar het antwoord van de minister.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Eeuwenlang vormde het slachtoffer een vergeten partij in het
strafproces, in elk geval sinds wij de inquisitoire procesvorm kennen. Daarin is gelukkig in de afgelopen decennia verandering gekomen. Hier
en daar bestaat zelfs de vrees dat de balans zal doorslaan, in die zin dat
de grote aandacht voor het slachtoffer zal leiden tot een verminderde aandacht
voor de bestraffing van de veroordeelde. De VVD-fractie was daarentegen in
het voorlopige verslag juist beducht dat de onschuldpresumptie van de verdachte
in het gedrang zou komen door het toekennen van expliciete rechten aan het
slachtoffer. Hoe het ook zij, voor onze fracties staat in elk geval voorop
dat het in het strafproces voor alles gaat om de berechting van de verdachte.
Echter, ook na eventuele aanvaarding van het onderhavige wetsvoorstel gaat
de versterking van de positie van het slachtoffer niet zover, dat daardoor
verandering wordt gebracht in de elementaire systeemkenmerken van het Nederlandse
strafprocesrecht, zoals bijvoorbeeld het vervolgingsmonopolie dat aan het
Openbaar Ministerie is toegekend. Intussen kan niet voorbij gezien worden
aan het feit dat de behoeften van slachtoffers van delicten verder gaan dan
waarin de huidige wetgeving voorziet, zoals onder andere bleek uit een WODC-onderzoek
dat dit jaar door de Universiteit van Tilburg werd verricht, althans werd
gepubliceerd. Ook iemand als de heer Van Dijk, hoogleraar slachtofferkunde
aan dezelfde universiteit, bepleit in Trouw van 16 mei jongstleden een
verruiming van het spreekrecht van slachtoffers en nabestaanden. Wij wachten
het tegen het voorjaar van 2010 aangekondigde evaluatieonderzoek naar de invoering
en werking van het spreekrecht graag af.Wat de verklaring van de positie van het slachtoffer betreft, staan onze
fracties bepaald positief ten opzichte van onder andere het voorstel dat de
schadevergoedings­mogelijkheid voor slachtoffers, naast andere voorzieningen
ter zake, wil uitbreiden door uitbreiding van de civielrechtelijke aansprakelijkheid
van ouders voor kinderen beneden de veertien jaar die als gevolg van een strafbaar
feit schade hebben toegebracht. Daarbij sluiten wij ondertussen niet de ogen
voor het feit dat in gevallen waarin de verhaalsmogelijkheden vrijwel nihil
zijn, ook deze uitbreiding weinig soelaas zal bieden.Wij willen onze bijdrage aan de behandeling van dit wetsvoorstel beperken
tot een belangrijk aspect waarvoor onze uitdrukkelijke aandacht is gevraagd.
Ik doel dan evenals andere woordvoerders op de brief van de Raad voor de rechtspraak
van 16 september jongstleden die tevens als advies ter kennis van de
minister is gebracht. Het betreft de materie die is geregeld in het voorgestelde
artikel 496 Wetboek van Strafvordering: de afdwinging van de aanwezigheid
bij het strafproces van de ouders of voogd van de verdachte minderjarige.
De vraag mag gesteld worden of de indieners van het amendement op stuk nr.
11, alsook natuurlijk degenen die het amendement destijds hebben gesteund,
hebben overzien welke de onbedoelde en ongewenste gevolgen zouden kunnen zijn
voor de behandeling van jeugdstrafzaken. Een maximale berechtingstermijn van
zes maanden zou onder druk komen te staan in gevallen waarin de ouders niet
vrijwillig verschijnen.Laat ik voorop mogen stellen dat ook onze fracties er groot belang aan
hechten dat de ouders worden betrokken bij het strafproces van hun kind of
pupil, al was het alleen maar om de ouders te doordringen van de noodzaak
van het treffen van opvoedende maatregelen. Ook achten wij het alleszins verdedigbaar
dat de rechter met de houding en de mogelijkheden van ouders rekening houdt
bij de strafrechtelijke reactie.De minister is op de hoogte van de problemen van de afdwinging van de
verschijnplicht en de aanhoudingsverplichting die daarmee gepaard gaat. Eerder
al hebben de organen van de strafrechtspleging hun bedenkingen op dat punt
geuit. Maar ook de minister heeft zijn bezwaren tegen het amendement al eerder
kenbaar gemaakt. Onze vrees is in de eerste plaats dat een bevel tot medebrenging,
door de politie dus, dat wij nu slechts kennen voor verdachten, getuigen en
deskundigen, weinig effectief zal zijn, zo niet averechts zal werken. In elk
geval zal de procedure van de lik-op-stukbenadering bij jeugdige daders door
de voorgestelde voorschriften van artikel 496 niet worden versneld, om over
de consequenties voor een eventueel supersnelrecht maar te zwijgen. Aanhouding
leidt tot ongewenste vertraging, waarmee zeker het slachtoffer niet is gediend
en dat daarom in onze ogen ook zo veel mogelijk voorkomen zou moeten worden.Wat de aanhoudingsplicht betreft, zijn wij sterk geneigd de Raad voor
de rechtspraak bij te vallen in zijn stelling dat de tekst van artikel 496,
zoals die ten gevolge van het amendement is komen te luiden, de rechter nauwelijks
enige afwegingsruimte biedt. Ten minste zouden de in lid 2 van dit artikel
gebezigde woorden "bijzondere omstandigheden" niet al te restrictief
uitgelegd moeten kunnen worden. In de wetsgeschiedenis zie ik tot dusverre
onvoldoende aanknopingspunten voor de door de minister geuite visie dat de
wet en de toelichting daarop de rechter desgewenst ruimte bieden voor maatwerk.
Aanpassing van het wetsvoorstel op dit onderdeel zou helderheid kunnen scheppen.De criteria voor afwijking van de afdwinging van de verschijningsplicht
van de ouders, en dus voor afhandeling van de zaak buiten tegenwoordigheid,
moeten intussen wel zo helder mogelijk worden. Wij zijn het volledig eens
met de stelling van de Raad voor de rechtspraak dat de aanwezigheid van de
ouders op de strafzitting zo veel mogelijk gestimuleerd moet worden. Maar
de vraag is hoe dat moet of kan gebeuren. Hoe anders dan door een persoonlijke
uitnodiging, c.q. een vriendelijk doch dringend verzoek? Tegelijkertijd zal
niet iedere afwezigheid zonder gegronde reden te accepteren zijn. Vandaar
mijn vraag naar criteria voor afwijking van de verschijningsplicht.Met belangstelling zien wij een reactie van de minister tegemoet op onze
vragen en opmerkingen alsook op die van de andere woordvoerders.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ik zal de mij toegemeten spreektijd niet gebruiken om heel
veel zaken die hier al besproken zijn nog een keer dunnetjes over te doen.
Ik denk dat de minister wel een redelijke overeenstemming van bezwaren en
waarderingen van alle kanten te horen krijgt, dus ik sluit mij kortheidshalve
aan bij het historische relaas van de VVD-fractie en bij de waardering voor
het feit dat er nu een volgende stap gezet wordt in de versterking van de
positie van het slachtoffer in het strafproces, en dat het ook een goede zaak
is dat dat gebeurt.Tegelijk stel ik vast dat wij hier eigenlijk te oordelen hebben over twee
heel verschillende wetsvoorstellen. Wij hebben hier het wetsvoorstel
ter versterking van de rechten van het slachtoffer en het wetsvoorstel ter
versterking van de ouderlijke verantwoordelijkheid in het jeugdstrafrecht.
Dat maakt het niet zo simpel om die twee aan elkaar te knopen.Ik zal die twee onderdelen hier afzonderlijk behandelen, waarbij ik ten
aanzien van beide begin met de opmerking dat mijn fractie de strekking van
beide wetsvoorstellen in elk geval van harte kan ondersteunen, ware het niet
dat.Ik ben ook heel benieuwd naar het antwoord van de minister op de vragen
van de VVD-fractie over het comateuze slachtoffer. Dat is inderdaad een interessante
kwestie, waarvan ik benieuwd ben hoe de minister daarop gaat antwoorden. Ik
voeg daaraan de vraag toe over het recht van het slachtoffer om kennis te
nemen van de processtukken. Met dit recht – de woordvoerder van de ChristenUnie
gaf dat ook al aan – zijn verschillende belangen gemoeid, soms ook strijdige
belangen. Wij hebben aan de ene kant het gerechtvaardigde belang van de verdachte
in het strafproces, dat niet alles wat in het kader van het proces over hem
naar voren wordt gebracht onder de aandacht hoeft te komen van derden, ook
niet als de derden mogelijk door hem benadeeld zijn. Ten slotte is de verdachte
op dat moment nog niet meer dan dat. Hij is een verdachte en ook hij heeft
op bescherming van de persoonlijke levenssfeer.Aan de andere kant is daar het belang van het slachtoffer of zijn of haar
nabestaanden waaraan, naarmate het gepleegde delict ernstiger is, eveneens
niet licht getild mag worden. Het slachtoffer heeft er belang bij te weten
en te begrijpen waarom de dader tot zijn daad is gekomen en hij heeft het
recht om daarover zijn zegje te doen.Anderzijds is het slachtoffer niet rechter naast de rechters of aanklager
naast de aanklagers en zijn recht beperkt zich dan ook tot inzage van de stukken
waarbij hij belang heeft. Wie bewaakt echter deze door de wetgever getrokken
lijn en hoever strekt in dat opzicht de beslismacht van de officier van justitie
of in de cassatiefase die van de AG? Uit het antwoord van de minister in de
schriftelijke voorbereiding heb ik namelijk begrepen dat waar de wet het woord
officier gebruikt, daarvoor ook het woord AG gelezen kan worden.De volgende casus is mij in de praktijk voorgehouden en vind ik belangrijk
genoeg om op tafel te leggen. De AG onthoudt het slachtoffer of zijn raadsman
kennisneming van delen van het procesdossier doordat die worden weggelakt,
onder de mededeling dat deze voor het slachtoffer niet van belang zijn. De
raadsman kan vervolgens niet anders dan aan zijn cliënt meedelen dat
hij de terechtheid van die stelling niet kan beoordelen, omdat hij daarvoor
eerst de niet beschikbaar gestelde stukken moet zien. Ik vind dit een wat
Kafkaiaanse situatie. Het is ook een heel traumatische gebeurtenis als wij
bedenken dat wij het hier hebben over de versterking van de rechten van het
slachtoffer en dat het met name voor het slachtoffer ontzettend belangrijk
kan zijn om te weten en te begrijpen wat er gebeurt. Wij hebben gevraagd of
in een dergelijke situatie bezwaar kan worden gemaakt en zo ja, hoe dat kan.
Het gaat hier niet om een beslissing zoals bedoeld in het derde lid van artikel
51b, maar het gaat om een weging door de staande magistratuur, de officier
of de AG, of dit nu "van belang is". Deelt de minister onze visie
dat het met de weigering door die official voor het slachtoffer niet einde
oefening zou mogen zijn? Dit is dus geen academische vraag, want hij komt
voort uit de praktijk. De raadsman kreeg het door de AG achtergehouden deel
niet te zien. Uit het oordeel van de Hoge Raad is ook nooit duidelijk geworden
wat er precies aan de hand was, waardoor de raadsman zijn cliënten dus
ook geen opheldering kon geven over het hoe of waarom van deze beperking.
Ik moet, om de zaak wat pregnant neer te zetten, misschien nog zeggen dat
de cliënten van deze raadsman de ouders waren van een om het leven gebracht
slachtoffer. De minister kan zich misschien voorstellen dat een dergelijke
procedure niet spoort met de doelstelling van dit wetsvoorstel. Welke oplossing
ziet hij voor dit probleem? Je zou het mogelijk kunnen maken dat de raadsman
in vertrouwen inzage van stukken krijgt met de mededeling dat dit echt in
vertrouwen gebeurt. Is dat een optie?De tweede kwestie waarover mijn fractie vragen wil stellen, betreft de
verschijningsplicht van de ouders van de minderjarige verdachte. Voor dit "vermaledijde"
artikel is door anderen reeds aandacht gevraagd. De strekking van de wetsbepaling
die deze verschijningsplicht introduceert en met sancties verstevigt, kan
mijn fractie onderschrijven. Ik denk dat wij wat meer op de lijn zitten van
de bewoording van de VVD-fractie dan die van de SP-fractie. Ik ben wel benieuwd
naar het antwoord van de minister op de vraag van de SP-fractie naar de grondslag
van deze bepaling. Ik denk dan ook aan de eerder ontvangen brief waarin staat:
in wiens belang is dit? Is dit in het belang van de jeugdige verdachte? Ik
ben benieuwd wat de minister ziet als de grondslag van een bepaling, in het
kader van het jeugdstrafrecht, die de verschijningsplicht van de ouders in
de wet vastlegt, sancties stelt op het niet verschijnen en zelfs het bevel
tot medebrenging bevat.Wij hebben nog enige aarzelingen over het voorgestelde wetsartikel, vooral
over de strikte formulering. Ik wil aan de bezwaren die anderen al hebben
ingebracht, toevoegen dat ik het een wat lastige zaak vind als de wetgever
op die manier de professional zo weinig ruimte wil geven om naar bevind van
zaken te handelen. Dit heeft de rechterlijke macht toch niet verdiend? Ik
vind het een goede zaak als er in de wet wordt vastgelegd dat er sprake is
van een verschijningsplicht. Dat is ook een uiting van vertrouwen. Ik heb
ook niet zo'n probleem met bijzondere omstandigheden. Ik vind het punt van
de SP-fractie, dat er misschien rechtsongelijkheid zal optreden tussen de
verschillende arrondissementen, ook geen groot probleem. Dat kan best en het
gebeurt wel vaker met bevoegdheden. Ik zou zeggen: laat die professional naar
bevind van zaken handelen.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Het was de VVD die sprak over rechtsongelijkheid. Ik maak bezwaar tegen
de strikte manier waarop de plicht om altijd medebrenging te gelasten, is
geformuleerd. Ik maak nog meer bezwaar tegen de plicht om altijd aan te houden,
ook als je afziet van medebrenging vanwege bijzondere omstandigheden. Ik heb
in mijn toespraak gezegd dat ik geen bezwaar had tegen het formuleren van
een verschijningsplicht en evenmin tegen het geven van een mogelijkheid om
een bevel tot medebrenging af te geven. Het gaat mij veel te ver om de rechter
in alle omstandigheden te verplichten om aan te houden en een bevel tot medebrenging
uit te vaardigen. Het sluit aan bij wat u zegt, namelijk dat wij de rechter
enige ruimte moeten geven.Mevrouw Westerveld (PvdA):Mooi. Dan is dat misverstand uit de wereld. Dan ligt deze vraag nu weer
bij de minister. Wij zijn benieuwd naar het antwoord.Ik sluit af. Mijn fractie heeft er problemen mee met dit wetsvoorstel
in te stemmen als er geen goed antwoord komt op de problemen die door de professionals
zijn aangegeven. Het gaat niet aan dat het wettelijke systeem de problemen
die er in het jeugdstrafrecht toch al in hoge mate zijn extra verzwaart met
onnodige bureaucratische voorwaarden.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Voorzitter. De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat er de
laatste jaren meer aandacht is gekomen voor de positie van het slachtoffer,
ook in het strafproces. Dit wetsvoorstel codificeert deels een bestaande praktijk
en introduceert daarnaast enkele nieuwe rechten. Zoals wij tijdens de schriftelijke
behandeling al hebben verwoord, scharen wij ons met overtuiging achter de
hoofdlijnen van dit wetsvoorstel waar het de positie van het slachtoffer versterkt.
Wij danken de minister voor de beantwoording van de in het verslag gestelde
vragen.Wij stippen nog een tweetal punten aan. Het eerste betreft de financiële-voorschotregeling
voor slachtoffers. In antwoord op onze vragen daarover stelt de minister dat
hij, ondanks de bij amendement geïntroduceerde ruimere mogelijkheden,
bij zijn voornemen blijft om de voorschotregeling voorlopig in elk geval te
beperken tot de tenuitvoerlegging van schadevergoedingsmaatregelen die zijn
opgelegd bij zeden- of geweldsmisdrijven. Wij steunen zowel de mogelijkheid
van een voorschotregeling als de beperkte toepassing ervan voor de genoemde
categorieën van ernstige delicten.Het tweede punt betreft de bereidheid van de minister om na te gaan of
het wenselijk of nodig is om bij AMvB nadere regels te stellen om te verzekeren
dat aan het slachtoffer verstrekte gegevens niet worden gebruikt voor een
ander doel dan waarvoor ze zijn verstrekt. Graag herinneren wij de minister
daaraan.Een heel ander punt betreft het bij amendement voorgestelde nieuwe artikel
496 Strafvordering. Dit bevat de regeling van de verplichte aanwezigheid ter
zitting van de ouders of voogd van een minderjarige verdachte. Daarover willen
wij iets uitvoeriger met de minister van gedachten wisselen. De minister was
zelf niet erg enthousiast over dit amendement. Hij heeft de aanneming ervan
zelfs ontraden. De bepaling zal al snel averechts werken op het lik-op-stukbeleid
en het verkorten van doorlooptijden in jeugdzaken. Het bevel tot medebrenging
van ouders of voogd is een uiterst zwaar middel. Het toepassen ervan –
ik citeer de minister – "zonder dat enige indicatie over de onwil
bestaat, is een belangrijke afwijking van de huidige wijze van bejegening
van niet verdachte personen". De Raad voor de rechtspraak beschrijft
in zijn brief beeldend dat dit ook kan inhouden dat de ouders in alle vroegte
door de politie van hun bed worden gelicht. Het slachtoffer noch de minderjarige
verdachte zal altijd met een dergelijke regeling gebaat zijn. Sterker nog,
het kan voor deze procesdeelnemers ook belastend zijn. Een probleem is dat
de bepaling weinig ruimte laat voor interpretatie en paradoxaal genoeg ook
ongelukkig is geformuleerd, waardoor veel onduidelijk blijft. In het verslag
hebben wij daarover enkele vragen gesteld. Inmiddels heeft de Raad voor de
rechtspraak bij brief van 16 september forse kritiek op de regeling geuit.
Dat is wel erg laat, maar aan de inhoud ervan kunnen wij moeilijk voorbijgaan.
Hoe moeten wij nu met dit amendement omgaan?Het voorgestelde artikel maakt een onderscheid tussen verdachten van overtredingen
en verdachten van misdrijven. Ik wil eerst even kijken naar de overtredingen.
Volgens de toelichting van de indieners van het amendement kan de rechter
bij het niet verschijnen van ouders of voogd zowel besluiten om de zitting
gewoon doorgang te laten vinden, als besluiten om de zitting uit te stellen.
Het ligt dan ook voor de hand dat uitstel zonder last tot medebrenging van
een van beide ouders of de voogd ook mogelijk is. Uit de tekst van het tweede
lid is dit niet helemaal duidelijk, maar wij zouden vandaag gezamenlijk kunnen
bevestigen dat de interpretatie van dit artikellid overeenkomstig de bedoeling
van de indieners geïnterpreteerd moet worden als een bepaling die de
rechter keuzevrijheid biedt met betrekking tot uitstel en eventuele last tot
medebrenging. Onze vraag is: is de minister bereid om deze lezing te onderschrijven?
Blijkens de brief van de Raad voor de rechtspraak lijkt deze interpretatie
de raad niet voor ogen te staan, maar ook al is de formulering van dit artikellid
niet helder, in ieder geval wordt een deel van de inhoudelijke bezwaren hiermee
weggenomen.Mevrouw Westerveld (PvdA):Even voor mijn begrip, mevrouw Van Bijsterveld. U had het over overtreding
en vervolgens noemde u lid 2. Bedoelt u inderdaad lid 2 of bedoelt u lid 3?Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Sorry, ik bedoel lid 3.In het geval van een verdenking van een misdrijf ligt het wat lastiger.
Als wij in dit geval tot een werkbare uitleg proberen te komen, zal deze al
snel strijdig zijn met de letter van de wet en/of met hetgeen de indieners
ervan voor ogen stond. Daarom een staatsrechtelijke vraag aan de minister:
is er vandaag ruimte in het gesprek tussen minister en Eerste Kamer om tot
een interpretatie van het artikel te komen waarmee de tekst in ieder geval
op het eerste oog op gespannen voet staat?Wat ons betreft zijn met betrekking tot misdrijven in hoofdzaak drie kwesties
aan de orde. Ten eerste: betreft een last tot medebrenging, als het zover
komt, in beginsel altijd beide ouders? Ten tweede: is uitstel van de zitting
altijd verplicht bij niet verschijnen van één van de ouders?
Ten derde: kan uitstel achterwege blijven indien duidelijk is dat een van
de uitzonderingssituaties voor een last tot medebrenging zich voordoet? Ik
ga heel kort op ieder van deze drie kwesties in.Wat de eerste kwestie betreft, wanneer wij strikt kijken naar de letter
van de voorgestelde tekst, dan lezen wij dat ten aanzien van verdachten van
een misdrijf bij het niet verschijnen van de ouders of van de voogd de zitting
altijd wordt uitgesteld en een last tot medebrenging wordt gegeven. In de
toelichting op het amendement wordt vermeld dat beide ouders verplicht zijn
om te verschijnen, maar dat een last tot medebrenging beperkt kan worden tot
een van hen. De bedoeling van de indieners biedt ruimte voor interpretatie,
maar lijkt in dit geval strijdig met de letter van de wet die steeds in het
meervoud spreekt, van "ouders" dus.Dan de tweede kwestie. De vraag is of uitstel van de zitting ook achterwege
kan blijven als slechts één ouder aanwezig is.
Het kan dan gaan om een puur praktische reden, maar bijvoorbeeld ook om verstoorde
verhoudingen tussen beide ouders. In beide gevallen zal het belang van de
minderjarige en ook van de overige procesdeelnemers niet met uitstel gebaat
zijn. Volgens de tekst van het wetsvoorstel en de bedoeling van de indieners
gaat het toch steeds om beide ouders. Positieve beantwoording van de vraag
is volgens ons gewenst, maar lijkt dus strijdig met de bedoeling van de indieners
en de letter van de wet.Vervolgens de derde kwestie. De uitzondering ingeval geen woon- of verblijfplaats
bekend is ofwel sprake is van bijzondere omstandigheden, slaat taalkundig
gezien alleen op de last tot medebrenging en niet op de aanhouding van de
zitting. Dit betekent naar de letter van de wet, ook in dit geval, dat aanhouding
altijd vereist is, ook al is van tevoren al duidelijk dat de ouders niet ter
zitting zullen verschijnen en daartoe ook niet gedwongen zullen worden of
kunnen worden. De minister heeft zich ook in deze zin uitgelaten. Tegelijkertijd
heeft de minister echter ook de opvatting verwoord dat als duidelijk is dat "het
gelasten van medebrenging niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij verblijf in het
buitenland, het denkbaar is dat de zitting aanstonds wordt voortgezet".
Graag ondersteunen wij deze interpretatie. Volgens ons is hierbij echter wel
de vraag aan de orde, staatsrechtelijk gezien, hoever wij hier kunnen gaan
vandaag. De vraag is ook of dit geldt voor andere gevallen waarin uiteindelijk
wordt afgezien van een last tot medebrenging van een van beide ouders.Ten aanzien van misdrijven wil ik tot slot nog het volgende opmerken.
Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer heeft de minister de vraag opgeworpen
of uitzonderingen voor de last tot medebrenging gelegen kunnen zijn "niet
alleen in de gezinssituatie, maar ook in de behoefte om het strafproces voortgang
te doen vinden". Hierop is, als wij het tenminste goed hebben gezien,
geen reactie gekomen van de zijde van de indieners. De vraag van ons aan de
minister is hoe hij deze vraag zelf beantwoordt.Ik kom tot een afronding. Wij staan op het standpunt dat aanwezigheid
van ouders van minderjarige verdachten geen vrijblijvende aangelegenheid is
en ondersteunen daarom ook de dieper achterliggende idee achter dit amendement.
Maar zelfs als het staatsrechtelijk mogelijk en in het licht van de tekst
van het wetsvoorstel verdedigbaar is om te komen tot een interpretatie als
zo-even voorgesteld, neemt dit niet weg dat aan de bepaling inhoudelijke en
redactionele bezwaren kleven. Het amendement heeft in beginsel vergaande consequenties
voor de rechtspraktijk, is intrinsiek onduidelijk geredigeerd en het interfereert,
zoals gezegd, met lopend beleid. Graag vernemen wij de reactie van de minister
op onze inhoudelijke punten en op de vraag of hij staatsrechtelijk ruimte
ziet om tot een oplossing te komen, gelet op de doelstelling van de indieners
en de tekst van de regeling. Hoe kijkt de minister aan tegen het doen van
een verzoek tot nadere advisering op dit punt door de Raad van State?De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-3-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl