Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet basisvoorziening kinderopvang) (28447)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 4593-4640

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-05-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 70, pagina 4593-4640

22-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28477Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28447Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van: - de behandeling van het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP) (29410), en van: - de motie Joldersma/Lambrechts over kwalificatie voor bijzondere kwaliteitskenmerken (29410, nr. 3); - de motie-Tichelaar c.s. over een open bestel, met autononie en onafhankelijkheid voor instellingen (29410, nr. 4); en 7 andere motiesPagina 4581-4593
Presentie en opening (donderdag 22 april 2004)Pagina 4573-4573
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van Richtlijn nr. 2002/47/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 juni 2002 betreffende financiële zekerheidsovereenkomsten (28874)Pagina 4573-4580
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet basisvoorziening kinderopvang) (28447)Pagina 4593-4640
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 april 2004)Pagina 4580-4581
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 22 april 2004)Pagina 4640-4641

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 386 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten
van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet basisvoorziening
kinderopvang) (28447).De voorzitter:Ik heet de minister van harte welkom. Ik stel vast dat wij een heel lange
eerste termijn hebben gehad. Mij is meegedeeld dat er al heel veel onderling
debat is geweest. Daarom stel ik voor, de minister in de gelegenheid te stellen
zijn beantwoording een goede aftrap te geven en niet meteen te beginnen met
een reeks interrupties. Ik zie dat dit uw goedkeuring kan wegdragen.De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister De Geus:Mijnheer de voorzitter. Aan deze plenaire behandeling van de Wet basisvoorziening
kinderopvang is een lange voorbereidingstijd voorafgegaan. De eerste echte
WBK-stukken dateren van 1998. Dat is toch al weer zo'n zes jaar geleden. Dat
is dan het recente verleden. Het denken over een kinderopvangwet in de Kamer
dateert al van veel langer geleden. Ik kwam bij het doornemen van de WBK-dossiers
een motie uit maart 1982 tegen, waarin de Tweede Kamer de regering verzocht,
een wettelijk kader voor de kinderopvang op te stellen. Het was de motie-Van
Es/Ter Veld. Nu, in april 2004, inmiddels 22 jaar later, zijn wij zover dat
dit wettelijk kader er ook daadwerkelijk gaat komen.Ik wil aan het begin van dit debat uitdrukkelijk mijn dank en waardering
uitspreken voor mijn ambtsvoorgangers die dit onderwerp al vergaand in de
steigers hebben gezet. Zonder anderen daarbij tekort te willen doen, wil ik
de rol van staatssecretaris Vliegenthart niet onvermeld laten. Zij heeft er
echt enorm aan getrokken. Dat zie ik niet als een obligaat compliment. Dat
mag ook blijken uit het feit dat het kabinet het wetsvoorstel heeft overgenomen,
zij het dat het twee belangrijke eigen accenten heeft ingebracht: 1. een aanscherping
van de financiële rol van sociale partners en 2. een extra stap in deregulering.Uiteraard heb ik tijdens de eerste termijn van de Kamer bemerkt dat niet
alle fracties zich nog even sterk in het wetsvoorstel herkennen. Hoe je ook
over de WBK in haar huidige vorm denkt, als je er goed naar kijkt, zie je
dat de hoofdstructuur overeind is gebleven: een centrale rol voor de ouders,
vraagfinanciering, marktwerking en uniformering in de kwaliteitsregels en
in het toezicht. Dat was zo en dat is nog steeds zo. Voor de overzichtelijkheid
zou ik vandaag het debat iets willen inkaderen.Ik maak daarom twee algemene opmerkingen. 1. Ik zie de WBK vooral als
een arbeidsmarktinstrument en niet als een instrument voor zorg en welzijn
of pedagogie en onderwijs. In de eerste termijn is voor die laatste functie
een groot aantal suggesties gedaan. Die zijn interessant, maar die zullen
wat mij betreft niet de hoofdlijn in het debat vormen. 2. Verschillende fracties
hebben alternatieven voor het financieringssysteem aangedragen die fundamenteel
anders zijn. De fracties van de SGP, de ChristenUnie en, in een iets andere
vorm, GroenLinks noemen daarbij ook een persoonsgebonden of kindgebonden budget.
Dat heeft als voordeel dat ouders nog meer keuzevrijheid kunnen krijgen. Ik
sta daar ten principale wel sympathiek tegenover, maar ik voorzie voor het
huidige stadium van de wetgeving onoverkomelijke problemen opdoemen. Als we
alle betrokken ouders willen bedienen, wordt het te kostbaar; willen we vanuit
de bestaande budgetten werken, dan gaat het ten koste van de arbeidsparticipatie.
Het is wel een interessante weg, maar die is nu niet haalbaar.Dan ga ik nu in op de paragraaf financiering, de paragraaf kwaliteit en
de paragraaf medezeggenschap. Aan het eind ga ik op enkele overige punten
in.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik wil wel aan uw verzoek gehoor geven, maar ik begrijp dat
de minister door zijn algemene inleiding heen is. Ik heb nog een vraag over
de functies van de kinderopvang.Ik hoor de minister zeggen dat het primair beleid is voor arbeid en zorg.
Hij vindt het interessant dat de ontwikkeling van kinderen is genoemd. Ik
weet niet of hij daar helemaal niets mee gaat doen of in een later stadium.
Zelfs al zouden wij vinden dat kinderopvang alleen een functie heeft voor
arbeid en zorg, dan nog is mijn stelling dat er bij de kinderdagverblijven
iets anders gebeurt. Daar wordt gewerkt aan de ontwikkeling van kinderen,
simpelweg doordat zij daar zijn en doordat er leidsters met hen bezig zijn.Minister De Geus:Wij zullen hierover spreken in het algemene kader van de kwaliteit. Dan
zal ik er nog wat dingen over zeggen. In het debat van gisteren zat de suggestie
dat de regering eigenstandige ambities of beleidsdoelstellingen moet formuleren
op het vlak van pedagogie of onderwijs. Ik heb dat op mij laten inwerken,
maar dat is niet het geval. Wat mij betreft is het kader hiervoor de kwaliteitsparagraaf.Mevrouw Hamer (PvdA):U weet net zo goed als ik dat het kabinet druk bezig is met de ontwikkeling
van het lokaal jeugdbeleid. Ik heb gisteren gezegd dat kinderopvang daarbij
thuishoort. Bent u dat met mij eens of niet?Minister De Geus:Als instellingen met een doelstelling op het gebied van onderwijs of kinderopvang
synergie kunnen maken, is dat prima. Ik ben van mening dat daar geen bezwaar
tegen is en dat dit rustig aan partijen zelf kan worden overgelaten. Als het
gaat om de doelstellingen van deze wet in het licht van de brede waaier van
de discussie van gisteren, geef ik als algemene opmerking vooraf dat mijn
doelstelling is om deze wet te zien als instrument in het arbeidsmarktbeleid.De heer Van der Vlies (SGP):De minister noemt het kindgebonden budget een interessante gedachte, die
nu niet toegepast kan worden. Mag ik hem vragen om deze gedachte, die hij
zo interessant vindt en waarvoor ik heb gepleit, wel bij het dossier te houden?Minister De Geus:Bij dezen.Mevrouw Gerkens (SP):De minister kiest ervoor om te zeggen dat deze wet over zorg en arbeid
gaat. Hij zegt dat hij die ontwikkelingen wel interessant vindt en dat zij
gerust mogen plaatsvinden in de markt. Misschien is het een goed idee als
hij op enige termijn met een visie komt over hoe die vormen van opvang en
educatie in de voorschoolse periode kunnen worden geïntegreerd.Minister De Geus:Op gevaar af dat er wordt gezegd dat ik het debat uit de weg wil gaan,
de essentie van mijn opmerking vooraf is dat ik mij niet in de richting wil
bewegen om daar bij deze wet een eigenstandige visie op te ontwikkelen. Ik
ben goed aanspreekbaar als er synergie is op dit punt. De onderwijsdoelstellingen
zijn geen hoofddoelstelling van deze wet, maar iets aparts. Als er raakvlakken
zijn en synergie geboekt kan worden, is dat prima en daarop ben ik ook aanspreekbaar.
Als deze wet daarvoor belemmeringen heeft, kunnen wij het daarover hebben,
maar het is niet de hoofddoelstelling van deze wet.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp dat het niet over deze wet gaat. Mijn vraag is of het niet
iets is om aan te pakken voor het departement, als dit achter de rug is.De voorzitter:Deze interruptie had u ook in uw bijdrage in tweede termijn kunnen maken.
Niet iedereen was aanwezig toen ik de aftrap deed in dit debat. Wij hebben
uren gedebatteerd in eerste termijn. De Kamer is uitvoerig in debat geweest
met zichzelf. Er zijn heel veel vragen gesteld aan de regering. Ik vind dat
wij niet na vijf minuten moeten belanden in een interruptiedebat, waardoor
de minister niet meer toekomt aan de beantwoording. Ik snap dat dit moeilijk
is, maar ik doe een dringend beroep op u om het debat een beetje ordelijk
te laten verlopen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):De minister noemde het kindgebonden budget een interessante gedachte die
hij bij het dossier wil houden, zoals hij aan de heer Van der Vlies heeft
toegezegd. Ik heb in eerste termijn de vraag gesteld of hij ook plannen heeft
voor de toekomst en of hij daarbij meer kan met de gedachte van het kindgebonden
budget.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik was niet van plan te interrumperen. De minister heeft echter zijn algemene
inleiding afgerond. Hij wijst het kindgebonden en het persoonsgebonden budget
op basis van dezelfde argumenten af. Het gaat echter om verschillende voorstellen.
Het kindgebonden budget is een moederloon. Het persoonsgebonden budget is
bedoeld voor vrouwen en mannen die werken en die kinderopvang nodig hebben.
Dat hoeft niet per se duurder te zijn.Minister De Geus:Nee, maar ik heb mijn betoog als volgt ingedeeld. Ik kom straks te spreken
over de kolossale vraagstukken rondom financiering en kwaliteit. Daarna spreek
ik over enkele separate punten. Vervolgens zal de staatssecretaris nog spreken.
In het algemene stuk van mijn inleiding stel ik een inkadering voor van het
debat. De vraag waarvoor de WBK bedoeld is, wil ik toespitsen op het arbeidsmarktinstrumentarium.
De vraag of er ruimte is voor grondige alternatieven in het financieringssysteem
van het persoonsgebonden of het kindgebonden budget, zie ik op dit moment
niet als mogelijk in het geheel van de wetgeving. Wij kunnen daarover een
debat voeren, maar niet in het kader van deze wetgeving. Ik zie daar geen
mogelijkheid toe.Ik kom toe aan het kolossale punt van de financiering. In het debat zijn
veel zaken naar voren gebracht. Er zijn echter ook veel aspecten van de WBK
die niet tot debat hebben geleid. Ik constateer dan ook dat wij het in grote
lijnen eens zijn over een aantal hoofdlijnen van de WBK. Bij zo'n grootschalige
en ingrijpende structuurwijziging is dat verheugend. Ik ga hierop eerst kort
in. Na het debat van gisteren bleef ook bij mij de indruk bestaan dat wij
over de financiering behoorlijk verdeeld zijn. Laten wij eens kijken naar
de overeenstemming.De vraagfinanciering. De keuze voor een omslag naar vraagfinanciering
wordt breed gedeeld. De sterkere positie van ouders en hun keuzevrijheid wordt
duidelijk als een voordeel van het nieuwe systeem gezien.De tripartiete financiering. Het uitgangspunt met bijdragen van overheid,
ouders en werkgevers staat niet ter discussie. Ook is er steun voor het uitgangspunt
van eenderde deel werkgeversbijdrage en tweederde deel voor overheid en ouders.
Over de vrijwilligheid van de werkgeversbijdrage is wel veel discussie. Daarop
kom ik uiteraard terug.Er is een principiële keuze gemaakt voor inkomensonafhankelijke werkgeversbijdragen.
De overheidsbijdragen worden juist inkomensafhankelijk. Deze nieuwe rolverdeling
past goed bij de verschillende verantwoordelijkheden van overheid en werkgevers.De normen voor de subsidie aan de ouders. De Kamer heeft percentagetabellen
ontvangen. Er zijn geen wijzigingsvoorstellen voor de subsidietabellen gedaan.
De zorg spitst zich toe op de situatie waarin ouders met ontbrekende werkgeversbijdragen
te maken krijgen. Ik ben verheugd dat er in het algemeen steun is voor de
vormgeving en de verdeling van de overheidsbijdragen. Ook kan de Kamer zich
vinden in de keuze van de uitvoering door de belastingdienst.Ik kom toe aan de meningsverschillen op het punt van de financiering.
Prominent is de discussie over de werkgeversbijdrage. Er heerst veel zorg
over de ontwikkeling in de werkgeversbijdrage. Ook waar wel cao-afspraken
bestaan, laat de inhoud of de uitvoering soms te wensen over. Mevrouw Hamer,
mevrouw Tonkens, mevrouw Gerkens en de heer Dittrich vragen waarom er geen
verplichte werkgeversbijdrage wordt ingevoerd. De amendementen op stuk nrs.
46 en 47, van de PvdA en GroenLinks, hebben hierop betrekking. Ik zie kinderopvang
als onderdeel van de arbeidsvoorwaarden. Als zodanig behoort het ook tot de
verantwoordelijkheid van sociale partners. Men neemt die verantwoordelijkheid
ook, gezien de aanbeveling over kinderopvang van de Stichting van de Arbeid
uit 1999. Ik erken dat de praktijk rond de werkgeversbijdragen aan kinderopvang
nog niet ideaal is. Als wij echter kijken naar de spectaculaire stijging van
de nettowerkgeversbijdragen, een verdrievoudiging in vier jaar tijd, dan kunnen
wij niet anders dan concluderen dat de sociale partners in korte tijd een
grote bijdrage aan de uitbreiding van de kinderopvang hebben geleverd. Die
ontwikkeling verdient continuering.De totale werkgeversbijdrage neemt dus nog steeds toe. Circa een derde
van de regelingen heeft echter nog geen voorziening voor buitenschoolse opvang,
maar er wordt wel een inhaalslag voor deze buitenschoolse opvang gepleegd.
Het aantal regelingen dat alleen voor vrouwen en alleenstaande ouders toegankelijk
is, is maar zeer beperkt. De WBK stelt duidelijk de norm dat werkgevers van
beide partners geacht worden bij te dragen. Tweede en meer kinderen zijn in
de huidige situatie relatief duur voor werkgevers vanwege de lagere ouderbijdrage.
Onder de WBK is voor alle kinderen maar een zesde deel werkgeversbijdrage
nodig. Het wordt onder de WBK voor werkgevers goedkoper om bij te dragen voor
meer kinderen. Ik verwacht dat de WBK een aantal van deze problemen oplost.De doelstelling is 90% en een evaluatie in 2006. De sociale partners hebben
getoond forse resultaten op het gebied van de kinderopvang te kunnen boeken.
Dan verdienen zij het vertrouwen dat er op vrijwillige basis verdergaande
afspraken kunnen worden gemaakt, maar dit is geen blind vertrouwen. Het kabinet
zal de ontwikkeling van de werkgeversbijdragen nauwgezet volgen. Medio 2006
zal de stand van zaken worden geëvalueerd. Ik neem als oriëntatiepunt
een situatie waarbij in 2008 90% van de werknemers een werkgeversbijdrage
voor de benodigde kinderopvang kan ontvangen. Dit is inclusief de 15% à
20% werknemers die niet onder een cao vallen en inclusief de werknemers in
het MKB. Het is ook inclusief bijdragen voor buitenschoolse opvang. Voor een
systeem met vrijwillige werkgeversbijdragen is deze 90% dan ook een zeer ambitieuze
doelstelling. Met "vrijwillig" bedoel ik inclusief hetgeen dan contractueel
verplicht is. Gezien het feit dat 89% van de grote cao's reeds een afspraak
heeft, heeft de doelstelling wel kans van slagen. Op basis van de evaluatie
in 2006 zal het kabinet de situatie opnieuw beoordelen. Ik wil daar nu nog
niet op vooruitlopen.Bij de invoering van de WBK hebben veel gezinnen nog te maken met één
werkgeversbijdrage of – dat is in mindere mate het geval – met
het geheel ontbreken van een werkgeversbijdrage. De cijfers die mevrouw Hamer
daarover presenteerde kloppen. Dat vormt een behoorlijke kostenpost voor gezinnen.
Daarom is het kabinet bereid, de ontbrekende werkgeversbijdrage tot 2008 gedeeltelijk
te compenseren. Ouders en hun belangenbehartigers moeten zich echter realiseren
dat deze regeling tijdelijk is. Zij moeten deze periode dan ook gebruiken
om een volledige werkgeversbijdrage te krijgen.Verschillende partijen pleiten voor een structurele compensatieregeling.
Het amendement op stuk nr. 48 van de fracties van PvdA en LPF en het amendement
op stuk nr. 43 van de fractie van GroenLinks hebben hierop betrekking. De
fractie van de ChristenUnie heeft een soortgelijk amendement aangekondigd,
maar dan toegespitst op de lage inkomens.Mevrouw Hamer (PvdA):U zegt dat er een evaluatie komt in 2006, maar uw streven van 90% ligt
in 2008. Het lijkt mij moeilijk om in 2006 te evalueren wat in 2008 bereikt
moet zijn.Minister De Geus:Wij weten hoe het nu is en in 2006 moeten wij meten of het de goede kant
op gaat. Wij willen weten of die doelstelling op dat moment redelijkerwijs
te verwachten is.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat zijn de evaluatiecriteria?Minister De Geus:Het evaluatiecriterium is in het algemeen gesteld dat de doelstelling
van 90% in 2008 realiter gehaald kan worden.Mevrouw Hamer (PvdA):Als u zegt: ik wil in 2008 90% hebben gehaald, wilt u dan in 2006 80%
of 70% hebben behaald?Minister De Geus:Het lijkt mij niet verstandig een apart percentage te noemen, omdat het
dan gaat om een trendanalyse.Mevrouw Hamer (PvdA):Wanneer bent u gerustgesteld of wanneer kunt u ons gerust stellen?Minister De Geus:Dit hangt af van de beelden in 2006 en de vraag hoe je die beelden moet
analyseren. Ik ben gerustgesteld als ik in 2006 kan zeggen
dat de doelstelling van 2008 kan worden gehaald.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij hebben een amendement ingediend dat dicht uw voornemen benadert. Wij
kiezen namelijk ook voor een evaluatie in 2006, maar wij koppelen daaraan
wat er moet gebeuren als de doelstelling niet wordt gehaald. Ik heb daar in
het debat nog een aantal lichtere suggesties voor gedaan dan in het amendement.
Bent u bereid om met ons mee te denken over die "als,dan"-vraag of blijft
u bij de tekst van de wet?Minister De Geus:Het laatste.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik begrijp dit eerlijk gezegd niet, want u gaat evalueren zonder enig
criterium, behalve een criterium dat veel later geldt. Op het moment van de
evaluatie moet je toch weten wat de streefcijfers zijn. Anders hebben wij
niets aan die evaluatie, wij niet, maar u ook niet.Minister De Geus:Jawel, wij hebben er wel wat aan. 2006 is te vroeg om een eindbeeld te
hebben. Wij hebben nu al voorzien dat de compensatieregeling verder doorloopt
dan 2006. Wij vinden een evaluatie in 2008 weer te laat om te weten of wij
ons moeten beraden op eventueel andere maatregelen. Dat doen wij in 2006.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U zegt in 2008 moet 90% van de ouders een reële aanspraak hebben,
inclusief bso en nog een aantal andere zaken. Welk percentage van de ouders
heeft dit nu? Dit is ons niet bekend. Als dit percentage bekend is, kunnen
wij het toch gewoon middelen? Als het nu 80% is, zou het in 2006, 85% moeten
zijn. Dit is toch niet onredelijk?Minister De Geus:Dit is in andere woorden precies dezelfde vraag, namelijk of ik bereid
ben om in 2006 een kwantitatief percentage te noemen. Dit doe ik niet. Ik
vind het belangrijk dat wij het percentage voor 2008 hebben gemarkeerd. Ik
ben bereid om aan te geven hoe de situatie op de laatste peildatum is van
de zaken die ik eerder noemde. Ik ben niet van plan om dit percentage te gaan
middelen en dit voor 2006 neer te zetten. In 2006 moeten wij een trendanalyse
maken van de stand van zaken op dat moment.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U hebt geen argument om het niet te doen. U zegt alleen: ik ben het niet
van plan.Minister De Geus:Ik heb wel een argument om dit te doen. Als je voor ieder tussentijds
moment een kwantitatief percentage noemt, ontneem je jezelf de mogelijkheid
om de ontwikkelingen die er zijn, bepaalde versnellingen of vertragingen,
te verdisconteren in je oordeel. Ik heb graag een bezonken oordeel over de
waarneming in 2006.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik ben net als de minister niet voor een verplichte werkgeversbijdrage.
Wij hebben echter samen met de Partij van de Arbeid een amendement ingediend
om de compensatieregeling structureel in stand te houden. Indien nu uit de
evaluatie in 2006 blijkt dat het de verkeerde kant op gaat, flink de verkeerde
kant opgaat en de vooruitzichten zijn niet zodanig dat dit in 2008 is hersteld,
overweegt u dan serieus om de compensatieregeling structureel voort te zetten?Minister De Geus:Ik heb in mijn tekst de argumenten opgenomen met betrekking tot de compensatieregeling.
Ik kom daar zo op. U bent mij natuurlijk een slag voor. U vraagt nu naar het
"als, dan" in 2006. Daar wil ik niet op vooruit lopen. Ik heb er goede nota
van genomen dat het uw opvatting is dat in dat geval de compensatieregeling
zou moeten voort duren. Ik wil hier echter niet op vooruit lopen, omdat het
de bedoeling van het kabinet is om de compensatieregeling af te bouwen.Mevrouw Lambrechts (D66):U laat natuurlijk niet voor niets in 2006 een evaluatie uitvoeren. Een
van de redenen voor die evaluatie is om erachter te komen wat u dan moet doen.
Ziet u andere mogelijkheden om eventueel in te grijpen dan door de Kamer naar
voren zijn gebracht?Minister De Geus:Nauwelijks. De waaier aan theoretische mogelijkheden kan eigenlijk uit
de Handelingen van gisteren worden afgeleid.Mevrouw Lambrechts (D66):Wat denkt u dan in 2006 te gaan doen met de uitkomst van de evaluatie?
Mijn collega's wezen er terecht op dat die evaluatie geld en mankracht vereist
en dat zij dus een functie moet krijgen.Minister De Geus:Het is geen vrijblijvende evaluatie. Zij zal namelijk gepaard gaan met
een oordeel van het kabinet. Op de vraag wat eventueel de gevolgen voor het
beleid moeten zijn, zullen wij in 2006 een antwoord moeten geven. Daarvoor
staan ons verschillende mogelijkheden open. U vraagt zich natuurlijk af aan
welke mogelijkheid ik denk, maar daarmee vervallen wij in een herhaling van
zetten. U wilt daar namelijk graag met de regering een afspraak over, terwijl
u ook weet dat hierover in de Kamer verschillend wordt gedacht en dat het
kabinet wil vasthouden aan zijn koers. Die koers houdt in dat de compensatieregeling
moet worden afgebouwd en dat de verantwoordelijkheid van de werkgevers moet
worden ingevuld, zonder dat daarbij wordt gekozen voor een verplichte bijdrage.Dat is de koers die door het kabinet is ingezet. De evaluatie van 2006
zal laten zien of wij de goede koers varen. Als dat niet het geval is, is
het debat over alle varianten volledig open.Mevrouw Lambrechts (D66):U wilt dus niet op de mogelijkheden vooruit lopen, ofschoon u eigenlijk
ook erkent dat er maar twee zijn. Verder zegt u dat de regering bereid is
om in 2006 aanvullende maatregelen te nemen en voor te bereiden als blijkt
dat wij niet de goede kant op gaan.Minister De Geus:Het debat over wat er moet gebeuren als wij niet op de goede koers blijken
te zitten, is wat betreft de regering open.Mevrouw Gerkens (SP):Uit uw beantwoording maak ik op dat uw mogelijkheden beperkt zijn, omdat
er niet zo veel financiële armslag is om eventueel aanvullende maatregelen
te nemen.Minister De Geus:Ik heb niet zozeer aangegeven dat de mogelijkheden beperkt zijn, als wel
dat ik mij nauwelijks kan voorstellen dat er nog meer mogelijkheden zijn dan
de waaier aan mogelijkheden die gisteren besproken is. Ik sluit dat echter
niet uit. U vraagt mij in wezen of de regering eventueel meer geld dan begroot ter
beschikking zal stellen. Ik kan u zeggen dat die maatregel als laatste in
mijn gedachten opkomt. Het budget is behoorlijk groot en ik denk dat wij er
met dat budget uit moeten kunnen komen.Voorzitter. Verschillende fracties hebben gepleit voor een structurele
compensatieregeling. Voorstellen hiervoor zijn onder meer vastgelegd in de
amendementen van de fractie van GroenLinks op de stuk nrs. 43 en 48. Verder
heeft de fractie van de ChristenUnie een soortgelijk amendement aangekondigd,
dat toegespitst is op de lagere inkomens.Deze structurele compensatieregeling zou ook voor zelfstandigen en resultaatgenieters
moeten gelden. Zoals bekend bevatte het wetsvoorstel oorspronkelijk een structurele
compensatieregeling. Ik ben daar echter geen voorstander van. Bij een structurele
compensatieregeling van de kant van de overheid is de prikkel van werknemers
kleiner om een werkgeversbijdrage af te spreken. Het financiële belang
van ouders is dan immers kleiner. Ik heb het eerder ook een perverse prikkel
voor werkgevers genoemd om juist geen regeling te treffen. Werkgevers zouden
in de verleiding kunnen komen om reeds gemaakte afspraken weer in te trekken.
De overheid dicht het gat immers gedeeltelijk.De inkomensgevolgen van het ontbreken van een werkgeversbijdrage wil ik
niet bagatelliseren, maar zij moeten evenmin worden overdreven. Daarom presenteer
ik de Kamer graag een klein voorbeeld van een alleenstaande ouder met een
modaal inkomen zonder werkgeversbijdrage. Deze ouder verdient per dag circa € 100.
De kosten van één dag kinderopvang zijn ongeveer € 52.
In 2008, als er geen compensatie meer is voor de eventueel ontbrekende werkgeversbijdrage,
betaalt deze ouder circa € 16 per dag. Dat is niet niks, maar het
is wel te doen, gegeven het inkomen.De kosten van een structurele compensatieregeling zijn ook een argument.
Naast principiële argumenten – en dat zijn de argumenten waarop
ik mij beroep – zijn er ook financiële bezwaren tegen een structurele
compensatieregeling. Zo'n structurele regeling voor werknemers, zelfstandigen
en resultaatgenieters, brengt kosten met zich mee. Voor een regeling op het
niveau van 2005 is in 2006 14 mln nodig, in 2007 24 mln en in 2008 32 mln.
Dit zijn minimale bedragen bij een optimistische veronderstelling over toenemende
werkgeversbijdragen. Als de werkgeversbijdragen stagneren op het niveau van
2005 nemen de kosten van de regeling toe tot circa 75 mln in 2008. Hiervoor
is geen dekking aangegeven.Verschillende fracties, van VVD tot SP, tonen zich bezorgd over de positie
van zelfstandigen. Laat het kabinet zelfstandigen in de kou staan? Voorop
staat dat zelfstandigen voor hun eigen kinderen net als werknemers recht hebben
op de inkomensafhankelijke WBK-subsidie, ook van 2008 af aan. De discussie
spitst zich toe op de manier waarop zelfstandigen tegen de werkgeversbijdragen
moeten aankijken. Zelfstandigen verkeren in een unieke positie. Zij zijn immers
tegelijkertijd werknemer en werkgever. In de structurele situatie, na het
wegvallen van de compensatieregeling, zullen zelfstandigen dan ook vanuit
hun werkgeversrol verantwoordelijk zijn voor hun eigen werkgeversbijdrage.
Ik vind dat terecht. Zelfstandigen en resultaatgenieters hebben bewust gekozen
voor het verrichten van betaalde arbeid, maar niet in loondienst, met de daarbij
behorende voor- en nadelen. Denk bijvoorbeeld aan de zelfstandigenaftrek.
Zij moeten vervolgens niet bij de overheid aankloppen voor het financieren
van ontbrekende werkgeversbijdragen. Tot en met 2007 vallen zelfstandigen
overigens nog wel onder de tijdelijke compensatieregeling voor het ontbreken
van een werkgeversbijdrage. De kosten voor het overgangsrecht voor zelfstandigen
bedragen in 2005 circa 9 mln, in 2006 6 mln en in 2007 4 mln.Mevrouw Stuurman (PvdA):Tijdens mijn betoog heb ik een uitspraak van staatssecretaris Van Gennip
aangehaald. Het kabinet wil volgens haar zelfstandigen stimuleren. Ik hoor
de minister daarover niets zeggen. Wat hij nu zegt is er mijns inziens mee
in strijd. Ik wil graag dat hij er nader op ingaat.Minister De Geus:Ik heb aangegeven dat het kabinet eigenlijk al heel ver gaat door zelfstandigen
dezelfde inkomensafhankelijke subsidie te geven als werknemers. Hoewel van
een werkgever-werknemerrelatie geen sprake is, willen wij zelfstandigen er
absoluut in meenemen. De discussie spitst zich toe op de vraag of de overheid
het ontbreken van een specifieke werkgeversrol bij zelfstandigen moet faciliteren.
Alsof de BV Nederland dé grote werkgever is van alle zelfstandigen
in Nederland. Dat willen wij niet. Mevrouw Van Gennip heeft het ook nooit
bepleit.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Is de minister nog van plan in te gaan op ons amendement, dat inmiddels
is ingediend onder nr. 60, of is de beantwoording wat hem betreft afgerond?Minister De Geus:Ik heb de beantwoording op dit punt afgerond. Ik heb inderdaad gezien
dat er van uw kant een amendement is ingediend. Mag ik daarop in tweede termijn
terugkomen of moeten wij dat nu op deze manier wisselen?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):In eerste termijn heb ik al de inhoud van mijn amendement aangeven. Ik
wil u juist een vraag stellen omdat u een structurele compensatieregeling
nadrukkelijk om principiële redenen afwijst. Ik begrijp dat de prikkel
naar de werkgevers op die manier verdwijnt. Ons amendement wil juist het beste
van twee werelden combineren in die zin dat de laagste inkomens toch nog gecompenseerd
blijven. Het wegvallen van een werkgeversbijdrage grijpt bij hen het diepste
in en dat zou kunnen betekenen dat wordt afgezien van de baan. Anderzijds
houdt het wel de prikkel naar werkgevers toe in stand omdat alleen de laagste
inkomens gecompenseerd worden. Ik krijg daar toch wel graag een reactie op
want naar mijn idee neemt het amendement uw principiële bezwaren voor
een groot deel weg.Minister De Geus:Toch niet. Ik heb eerder gezegd dat de kosten voor kinderopvang per dag
zo'n € 42 bedragen als je uitgaat van een prijs van € 5,25
per uur. Als van dat bedrag een derde, dus € 14, voor rekening van
de werkgever komt en € 28 voor rekening van de overheid en de werknemers,
dan is de bijdrage van de overheid in de richting van de laagstbetaalden kolossaal.
Dat is een enorme inkomensafhankelijke regeling. Het bedrag
van 800 mln à 900 mln euro dat de overheid spendeert aan kinderopvang
is al heel erg toegespitst op diegenen met de laagste inkomens. Natuurlijk
wordt het wegvallen van de werkgeversbijdrage gevoeld bij de laagste inkomens,
maar dit effect zal niet doorslaggevend zijn voor het participeren op de arbeidsmarkt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister zegt dat hij zelfstandigen niet wil blijven compenseren, hoe
dan ook, omdat zij er zelf voor hebben gekozen om zelfstandige te zijn. Dat
is waar, maar zij hebben er daarmee niet voor gekozen om zelf € 1100
à € 1200 per maand aan kinderopvang te betalen. De minister
wil de arbeidsparticipatie van vrouwen bevorderen, maar hij kan toch gemakkelijk
uitrekenen dat het voor veel zelfstandigen niet meer te doen is en dat zij
beter thuis kunnen gaan zitten?Minister De Geus:Nee, dat kan ik niet uitrekenen en u ook niet.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het is niet raar om een bedrag van € 1100 à € 1200
uit te geven aan kinderopvang als je twee kinderen hebt die kinderopvang nodig
hebben. Dat is omgerekend maar liefst 2400 gulden per maand alleen maar voor
kinderopvang. Je moet dus zoveel verdienen dat je dat gemakkelijk kunt missen,
terwijl veel zelfstandigen op de rand van het bestaansminimum zweven. Soms
is het net erop of eronder. Die mensen gaat u een enorme extra rekening presenteren!Minister De Geus:Waar blijft in uw rekensom de inkomensafhankelijke ouderbijdrage? Die
hebt u nog niet van die € 1100 afgetrokken, maar dat is wel meer
dan de helft.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Nee, in dit geval niet.Minister De Geus:Dan spijt het mij, maar dan hebt u mij met uw rekenvoorbeeld niet kunnen
overtuigen.De voorzitter:Ik stel voor dat mevrouw Tonkens hier in tweede termijn op terugkomt.
Zij kan haar betoog dan rustig opbouwen.Minister De Geus:Zoals bekend heeft het kabinet vorig jaar nog extra doelgroepen toegevoegd,
zoals studenten en oudkomers. Vrijwilligers en mantelzorgers blijven dan nog
over.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wacht steeds keurig tot de minister een onderwerp heeft afgerond en
ik begrijp dat hij de compensatieregeling heeft afgerond.Minister De Geus:Ja.Mevrouw Hamer (PvdA):Hoeveel waarde hecht de minister aan ondersteuning van dit wetsvoorstel?Minister De Geus:Door wie?Mevrouw Hamer (PvdA):Door iedereen hier in de Kamer.Minister De Geus:Ik hecht waarde aan een brede steun voor dit wetsvoorstel.Mevrouw Hamer (PvdA):Die steun moet breder zijn dan alleen de coalitiefracties?Minister De Geus:Het minimum waar ik waarde aan hecht, is een meerderheid. Verder hecht
ik aan zo breed mogelijke ondersteuning.Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt het voor mijn partij zojuist onmogelijk gemaakt om het wetsvoorstel
te ondersteunen. Dit heb ik gisteren ook uitgelegd.De voorzitter:Mevrouw Hamer...Mevrouw Hamer (PvdA):Dit vind ik een essentieel moment in het debat. Daarna kan het een heel
stuk korter worden. Dat scheelt een hoop tijd.Ik heb gisteren aangegeven dat voor ons twee dingen van belang zijn: betaalbaarheid
en kwaliteit. Ik heb voorstellen gedaan over verplichte werkgeversbijdragen.
Ik heb zelfs nog een handreiking gedaan door voor te stellen om minder ver
te gaan dan wij zouden willen. Dat is het driekwart dwingend recht. U hebt
net geweigerd om op die suggestie in te gaan. Ik begrijp dat u ook niet met
ons wilt meedenken over de compensatieregeling. Wat gaat dit debat voor ons
nog opleveren? U wilt ons namelijk in niets tegemoet komen.Minister De Geus:Ik heb bij het kolossale vraagstuk van de financiering met argumenten
de positie van het kabinet aangegeven.Mevrouw Hamer (PvdA):Die is precies dezelfde als aan het begin van het debat.Minister De Geus:U vraagt of ik mij realiseer dat dit op gespannen voet staat met uw inbreng.
Het antwoord daarop is "ja". Ik neem aan dat u uw eindoordeel velt op het
moment dat de beraadslaging wordt gesloten.Mevrouw Hamer (PvdA):In het begin van het debat heb ik aangegeven dat ik eerder in de week
van u heb geleerd om transparant in het overleg te zijn. Ik heb dus precies
mijn criteria aangegeven: betaalbaarheid en kwaliteit. Ook heb ik aangegeven
wat voor ons het minimum is. Dat overschrijdt u echter op alle mogelijke manieren.
U houdt namelijk gewoon vast aan het oorspronkelijke wetsvoorstel; er zit
werkelijk geen enkele opening tussen, als het om de betaalbaarheid gaat. Ik
heb aangegeven dat dit voor ons het belangrijkst is; dit komt bij ons zelfs
nog boven de kwaliteit. Volgens mij zet u mij hier met lege handen neer. Ik
hoef dan niet langdurig na te denken over mijn eindoordeel.Minister De Geus:Dat is uw oordeel en niet het mijne.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik mag wel het volgende concluderen met het oog op uw eerdere woorden,
dat u hecht aan een breder draagvlak dan alleen dat van een smalle meerderheid
van de coalitie, eventueel zonder D66 maar met de LPF: het zal u verder worst
wezen.Minister De Geus:Dat mag u niet concluderen. U vraagt mij of die meerderheid mij een worst
zal wezen. U hangt mij echter een worst voor en ik geef aan dat die worst
een prijs heeft. Zo zal ik inhoudelijk op bepaalde onderdelen van standpunt
moeten veranderen. Ik heb zojuist mijn standpunt aangegeven. Gisteren hebt
u gevraagd om dat helder en transparant te doen. Welnu, het kabinet staat
op het standpunt van geen verplichte werkgeversbijdrage. Dat zal geen verrassing
zijn geweest, omdat dit al maanden bekend is.Vervolgens ging de discussie over de vraag of er nog wat viel te onderhandelen
over de compensatie voor de werkgeversbijdrage. Ik heb naar
recht en rede ons standpunt ter zake aangegeven. Als dit betekent dat u nu
afhaakt in het debat, zal ik het debat met de andere partijen moeten voortzetten.
Dit oordeel is overigens aan u.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb mijn mening heel transparant verwoord. Ik heb gevraagd om ons een
kans te geven om mee te denken over het wetsvoorstel. Ik heb voorstellen gedaan
voor oplossingen. U gaat daar niet eens op in. Ik heb daarnaar in een heel
korte interruptie geïnformeerd. Het antwoord was: nee, ik doe daar niets
aan. Ik heb dat geaccepteerd, want ik had nog enige hoop op iets bij de compensatieregeling.
Dat komt er echter evenmin. U geeft ons dus niet de mogelijkheid om het wetsvoorstel
te steunen, zo is mijn conclusie dan.Minister De Geus:U hebt recht op uw eigen conclusies.Voorzitter. Blijven over de vrijwilligers en de mantelzorgers. Verschillende
partijen pleiten ervoor, deze groepen ook onder de WBK te laten vallen. Mevrouw
Smilde heeft gevraagd of deze groepen niet bij de sociaal-medisch geïndiceerden
gevoegd kunnen worden. Ik ben van mening dat er een wezenlijk verschil is
tussen vrijwilligers en mantelzorgers aan de ene kant en sociaal-medisch geïndiceerden
aan de andere kant. Ik beschouw kinderopvang als een arbeidsmarktinstrument
voor mensen die arbeid en zorg voor kinderen combineren. Aangezien vrijwilligers
en mantelzorgers niet aan de arbeidsmarkt deelnemen, is het instrument van
de WBK ook niet van toepassing. Zodra vrijwilligers of mantelzorgers elders
betaalde arbeid verrichten, vallen zij gewoon onder de WBK. Ouders en/of kinderen
moeten een zorgvuldig traject doorlopen voordat zij een sociaal-medische indicatie
krijgen. Recht op overheidsvergoeding voor kinderopvang ontstaat als een ouder
een sociaal-medische indicatie heeft of het kind die heeft. Dat is een wezenlijk
verschil met het recht dat vrijwilligers en mantelzorgers hebben op overheidsvergoeding
voor kinderopvang.Ten overstaan van de ChristenUnie wil ik benadrukken dat ik het vele werk
van vrijwilligers en mantelzorgers zeer waardeer, maar dat ik er geen overheidsvergoeding
voor kinderopvang vanuit de Wet basisvoorziening kinderopvang tegenover wil
stellen. Desgewenst kunnen gemeenten kinderopvang voor vrijwilligers en mantelzorgers
financieren, gebruikmakend van hun beleidsvrijheid. Zij hebben de mogelijkheid
om eventueel een gelimiteerd budget beschikbaar te stellen. Een openeindefinanciering
binnen de Wet basisvoorziening kinderopvang is landelijk niet mogelijk. Het
kan namelijk om grote groepen gaan, waardoor het kabinet risico's loopt qua
budget en beleid, afbakening van de groep en rechtsongelijkheid. Dergelijke
risico's kan het kabinet niet nemen. Gemeenten zijn dus eventueel in staat
om op dat punt maatwerk te leveren.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik heb u in mijn eerste termijn gevraagd of het niet handig is om een
onderzoek te doen naar de behoefte. In de stukken hebt u namelijk geschreven
dat de reden om daar niet op in te gaan onder andere was dat er geen duidelijkheid
bestond over de behoefte. Als je onderzoek doet, kijk je minder in een gapend
gat. Dan kun je ook de kosten beter schatten.Minister De Geus:Het lijkt mij niet verstandig. Wij kunnen nu namelijk al zeggen dat er
zwaarwegende bezwaren bestaan tegen het laten vallen van de doelgroep onder
de Wet basisvoorziening kinderopvang, ongeacht de omvang van de doelgroep.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Waarom hebt u dat antwoord niet gegeven op onze vragen? U hebt geantwoord
dat u niet wist hoe groot de behoefte was en dat het u nogal duur leek te
worden.Minister De Geus:Ja. Het ene sluit het andere ook niet uit. Het antwoord dat het nogal
duur lijkt te worden, is gebaseerd op een schatting van de omvang. Je zou
kunnen zeggen dat het kabinet zeker moet weten wat de omvang is, maar het
kabinet loopt in ieder geval een budgettair risico. Beleidsmatig is het een
risico omdat de groep niet goed is af te bakenen. Verder bestaat het risico
van rechtsongelijkheid. Bovendien zit achter dat besluit de ordeningsgedachte
dat de overheid dergelijke risico's niet moet lopen met een openeindefinanciering
op landelijk niveau. Ik ben nu dus stelliger dan in het antwoord dat ik al
heb gegeven. Daar is een debat goed voor. Met dit stellige antwoord wil ik
overigens duidelijk maken dat dit niet betekent dat er niet aan een enkel
geval op dit gebied soelaas kan worden geboden. Daarvoor moeten gemeenten
echter maatwerk leveren.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):U wilt zelfs geen onderzoek uitvoeren om te bestuderen of dit op de een
of andere manier mogelijk is?Minister De Geus:Dat lijkt mij inderdaad niet verstandig omdat ik vanuit de ordeningsgedachte
zeg dat dit op gemeentelijk niveau dient te gebeuren. Een gemeente zou een
dergelijk onderzoek dus moeten uitvoeren om vast te stellen of er op die manier
maatwerk moet worden geleverd. Het kabinet is in ieder geval niet bereid om
die groep onder de landelijke werking van de Wet basisvoorziening kinderopvang
te brengen. Er kleven te veel risico's aan.De heer Dittrich heeft gevraagd of men met elke studie in aanmerking komt
voor de WBK-subsidie. Het antwoord is nee. Alleen studenten die onder de Wet
tegemoetkoming onderwijsbijdrage dan wel de Wet studiefinanciering vallen,
komen daarvoor in aanmerking. In de tweede nota van wijziging wordt hier expliciet
naar verwezen. Ik denk dat de heer Dittrich juist bedoelde te vragen of dat
begrip wel voldoende was afgebakend. Bij dezen heb ik goed gestipuleerd dat
het om deze groep studenten gaat.De beslissing om kinderopvang voor oudkomers onder de reikwijdte van de
Wet basisvoorziening kinderopvang te brengen, is vormgegeven naar analogie
van de nieuwkomers die reeds onder de reikwijdte van genoemde wet vielen.
Ook voor de nieuwkomers geldt dat zij onder de reikwijdte van de Wet basisvoorziening
kinderopvang vallen als zij inburgeringsplichtig zijn. Dit betekent dat kinderopvang
voor oudkomers die bijvoorbeeld op vrijwillige basis een taalcursus volgen,
niet onder de Wet basisvoorziening kinderopvang zal vallen. Het al dan niet
financieren van kinderopvang voor deze groep hangt af van de gemeentelijke
beleids vrijheid, zoals ik net zei. Het criterium is dat er
een inburgeringsplicht is.Mevrouw Hamer vroeg of het niet beter was om de geldstromen voor de doelgroepen
van het Rijk en de gemeenten samen te voegen en in hun geheel aan de gemeenten
te geven. Dat lijkt mij geen verstandig idee. Het voorstel doorbreekt de eenduidige
de WBK-systematiek. Het zou tot forse aanpassingen in de uitvoering van de
WBK leiden. Gemeenten zullen niet in staat zijn om al per 1 januari 2005
voor alle doelgroepen een inkomensafhankelijke regeling uit te voeren. Bedacht
moet worden dat de gemeenten daartoe betrouwbare inkomensgegevens per gezin
nodig hebben. De belastingdienst is daartoe naar het oordeel van de regering
beter, zo niet het beste toegerust.Mevrouw Stuurman (PvdA):De nieuwe mevrouw Hamer! Het was mijn gedeelte. Maar dat geeft niet, wij
worden vaak verward. Het gebeurde gisteren ook al.Minister De Geus:Excuses, mevrouw Hamer.De voorzitter:De PvdA spreekt altijd met één mond.Mevrouw Stuurman (PvdA):Maar wij lijken toch niet op elkaar. De minister zegt heel stellig dat de gemeenten niet in staat zijn om op
de manier die ik heb voorgesteld, de kinderopvang voor de doelgroepen te organiseren.
Wij hebben het tegendeel gehoord. De VNG stelt zelfs dat het de manier zou
zijn om de doelgroepen in elk geval aan een kindplaats te helpen en de financieringsstructuur
te organiseren. De minister is een andere mening toegedaan. Dat verbaast mij.Minister De Geus:Voor alleenstaande ouders in de bijstand zullen de regelingen nog wel
uitvoerbaar zijn, maar de doelgroepen van de WBK omvatten ook mensen met een
werkende partner. Denk aan herintredende vrouwen, inburgeraars en studenten.
De gemeenten zouden dan de bijdrage van de werkgever aan de partner moeten
verrekenen. De gemeenten moeten dan dus een uitvoerige verrekensystematiek
hebben. Op dit moment zijn zij daarvoor niet toegerust. Dat is althans de
analyse die wij hebben gemaakt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister wil de oudkomers geen recht op een tegemoetkoming in de kosten
voor kinderopvang geven met het argument dat zij vrijwillig een taalcursus
volgen, als zij die volgen. Nu is de bedoeling dat zij vanaf augustus 2005
verplicht worden om de inburgeringscursus alsnog te volgen. Dan vallen zij
dus ook onder de WBK. Kan de minister voor die periode niet een overgangsregeling
maken, zodat de mensen in die anderhalf jaar toch een tegemoetkoming in de
kosten krijgen?Minister De Geus:Ik aarzel of wij het over dezelfde termijnen hebben. U praat over augustus
2005, terwijl deze wet ingaat op 1 januari 2005.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Dan is het helemaal kort.Minister De Geus:Vanaf 1 januari 2005 zullen de oudkomers, als er voor hen een inburgeringsverplichting
is, naar analogie van de nieuwkomers onder de reikwijdte van deze wet vallen.
Wij hebben het criterium van de inburgeringsverplichting nodig, omdat het
opleggen van de inburgeringsplicht afbakenend kan werken waardoor wij precies
weten over welke mensen het gaat. Als wij het nu ook hebben over mensen die
eventueel in de toekomst een bepaalde verplichting krijgen, is het al veel
minder af te bakenen. Dan zou je iedereen die op vrijwillige basis een taalles
volgt daarin meenemen. Daar hebben wij niet voor gekozen. Er zijn mensen die
door de overheid een inburgeringsplicht krijgen opgelegd. Die mensen moeten
zich wijden aan het versterken van hun startkwalificatie en zich via de inburgering
voorbereiden op maatschappelijke participatie. In dat geval vinden wij het
ook redelijk dat voor hen de kinderopvang en de bijdrageregeling van de overheid
toegankelijk wordt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U wilt eigenlijk dat iedereen inburgert en de taal leert. Dat kan voor
een bepaalde groep mensen alleen als zij kinderopvang krijgt. U wilt dat later
ook regelen. Kunt u niet nu een overgangsmaatregel treffen, zodat die mensen
het nu ook gewoon kunnen doen? Het gaat niet om een vage grote groep, maar
om een heel beperkte duidelijke groep.Minister De Geus:Het criterium moet toch zijn of er een inburgeringsverplichting is, omdat
voor nieuwkomers en oudkomers niet in alle gevallen en voor iedereen De Geusde
inburgering geldt. Het is niet één op één. Het
is niet anders af te bakenen. Als u een andere afbakening weet, ben
ik bereid daarover in tweede termijn na te denken. Ik heb nu echter als afbakeningscriterium
de inburgeringsverplichting nodig.De discussie over de geldstromen voor de doelgroepen heb ik volgens de
tekst met mevrouw Hamer en realiter met mevrouw Stuurman gevoerd.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat was van het begin af aan zo, omdat het onderdeel uitmaakte van de
bijdrage van mevrouw Stuurman.Minister De Geus:Mijn excuses daarvoor; wij hadden beter moeten aanvoelen dat ik hierover
met mevrouw Stuurman in debat ben.Voorzitter. Ik kom bij een ander onderwerp, te weten de indexatie van
de uurprijs die ten grondslag ligt aan de WBK-subsidie. Het amendement op
stuk nr. 37, van PvdA en GroenLinks, stelt een indexering van de uurprijs
voor op grond van prijsontwikkelingen in de sector in plaats van toepassing
van de algemene index. Dit amendement wil ik ontraden, omdat indexering volgens
de ontwikkelingen in de sector een verkeerd signaal naar de sector afgeeft
over de acceptatie van grotere prijsstijgingen dan de algemene inflatie. Dit
amendement kan nadelige effecten hebben op de prijsontwikkeling in de kinderopvang.
Aanneming van het amendement kan leiden tot hogere kosten voor ouders, werkgevers
en overheid.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De consequentie van wat de minister nu zegt, is dat prijsstijgingen eenzijdig
voor rekening van de ouders komen en dat ieder jaar de uurprijs voor de ouders
relatief duurder wordt, terwijl de geest van de wet is dat het gaat om drie
maal éénderde. De minister gaat nu ieder jaar voor een groter
ouderaandeel zorgen.Minister De Geus:Of lager, het ligt er maar net aan waar de vraagsturing toe leidt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Nee, want u wilt de overheidsbijdrage niet laten meedoen met de prijsstijging
van de sector. Welnu, die prijzen stijgen en u weet ook dat zij de komende
jaren harder gaan stijgen dan de gewone prijsindex; daar zijn allerlei redenen
voor. Dat wordt dus steeds duurder en daarmee wordt het voor ouders steeds
duurder, maar niet voor de overheid en ook niet voor de werkgevers.Minister De Geus:Als de prijzen in de sector stijgen met een hogere index dan de algemene
prijsindex, dan is dat een risico dat in ons voorstel bij de ouders en bij
de werkgevers ligt. Dat heeft u terecht zo geanalyseerd. De reden daarvoor
is dat de overheid zich niet zelf als inkoper van deze diensten gedraagt en
dus ook niet de vraagsturing en de eventuele keuzevrijheid die daarbij hoort,
kan uitoefenen. Wij moeten voor het bepalen van de prijsontwikkeling van de
overheidsbijdrage een algemene norm nemen, buiten de sector zelf, en dat is
de algemene prijsindex.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik moet dan concluderen dat de wet begint bij eenderde voor alle partijen,
maar dat het heel goed kan eindigen bij tweederde voor de ouders en nog een
klein deeltje voor de rest.Minister De Geus:Dan heeft u het over een prijsindex van 100% boven de algemene prijsindex.
Ik vind dit een zeer theoretisch voorbeeld.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp de minister wel. Hij probeert daarmee ook een zeker prijsdrukkend
effect uit te oefenen op, zoals wij dat toch wel hebben gehad, buitensporige
prijsstijgingen in deze sector. Aan de andere kant is het zo dat de prijsdrukking
meestal bestaat uit het drukken van de salarissen van de leidsters en van
de kwaliteit. Is de minister niet bang dat hierdoor die salarissen, die toch
al niet zo bijzonder goed zijn, niet mee kunnen stijgen op een manier waarvan
je kunt zeggen dat dit verdiend zou zijn in die sector?Minister De Geus:Daar ben ik niet zo erg bang voor. De loonkostenontwikkeling en de loonontwikkeling
in deze sector hebben de afgelopen tijd een behoorlijke inhaalslag gemaakt.
Daar was ook reden voor, want ook in dat opzicht moest de sector enigszins
volwassen worden. De prijsstijgingen van de afgelopen tijd zijn voor een goed
deel daarop terug te voeren. Die prijsstijging en die loonstijging vlakken
nu af. De algemene loonmatiging werkt ook in deze sector. Het is heel goed
mogelijk dat de loonontwikkeling in deze sector nul is in 2004 en 2005, zoals
in veel andere sectoren is bepleit. Dat is breder dan het kabinet; het geldt
ook voor de samenleving. Ik meen dan ook dat het niet ten koste zal gaan van
de loonontwikkeling.De twee fiscaal getinte amendementen over de financiering van de WBK zullen
worden behandeld door staatssecretaris Wijn. Ik kom nu aan het punt van de
kwaliteit.In de WBK is gekozen voor een algemene kwaliteitseis in de vorm van een
zorgplicht. Kinderopvang moet bijdragen aan een goede en gezonde ontwikkeling
van kinderen. Hierbij is gekeken naar de zorgsector, waar een algemene kwaliteitsnorm
is geregeld die nader wordt ingevuld door zelfregulering binnen de beroepsgroep.
Zo ver zijn wij binnen de kinderopvang niet, maar wij willen wel toe naar
zelfregulering binnen de beroepsgroep; vandaar de evaluatiebepaling in de
algemene maatregel van bestuur kwaliteit. Geregeld is dat naar de mate waarin
de sector tot een evenwichtig stelsel van zelfregulering komt kwaliteitseisen
kunnen vervallen. De sector is uitdrukkelijk en al sinds enige jaren met zelfregulering
bezig. Ik zal zo specifiek ingaan op de verschillende amendementen.Er zijn algemene voorwaarden voor de dagopvang. Er is een certificatiestelsel,
het keurmerk voor de kinderopvang. De algemene voorwaarden regelen zaken rond
het contract, maar nog niet de kwaliteit. Ook zijn in het certificatieschema
nog geen kwaliteitseisen opgenomen, dus geen aspecten die centraal staan in
de publieke regelgeving, zoals veiligheid en gezondheid en de leidster-kindratio.
In dit schema wordt juist verwezen naar de wettelijke eisen. Wel regelt het
certificatieschema de protocollering van de bedrijfsvoering. Denk nu niet
dat met dit certificatieschema de regeldichtheid vermindert. Integendeel,
het certificatieschema is een dik pak papier. Het kost de ondernemer een aardige
som om gecertificeerd te zijn. Omdat de zelfregulering nog verder inhoud en
vorm moet worden gegeven, zijn voorlopig concrete kwaliteitsregels nodig.
Verder is dit nodig, omdat het om een kwetsbare groep gaat. De sector bevindt
zich in een overgangsfase tussen aanbod- en vraagfinanciering. Ouders moeten
ook in die overgangsfase kunnen vertrouwen op kwalitatief goede
opvang, indien zij vanwege arbeid en zorgtaken hun kinderen aan formele kinderopvang
toevertrouwen. Ik vind het belangrijk om kwaliteitsregels te stellen, omdat
hiermee ongelukken en misverstanden kunnen worden voorkomen. Daarom zijn regels
op het gebied van veiligheid en gezondheid en de basiseisen voor kwaliteit
zoals de leidster-kindratio, opleidingseisen en accommodatie-eisen voorlopig
nog van belang. Bovendien stopt de overheid jaarlijks 800 mln in de kinderopvang.
Ik wil hier wel een basisniveau aan kwaliteit voor terugzien.Mijn conclusie is dat er binnen de kinderopvangsector kan worden toegewerkt
naar een situatie met zelfregulering. Dit proces dient echter zorgvuldig te
worden vormgegeven. Het gaat om kwetsbare kinderen. Wij kunnen ons geen missers
veroorloven. De kinderopvang is geen taximarkt. Daar worden nu weer meer regels
gesteld nadat zij aanvankelijk waren afgeschaft. Uiteindelijk willen wij met
de voorliggende AMvB Kwaliteit hetzelfde als u met het amendement. Alleen
nemen wij er nog twee jaar de tijd voor om dat resultaat te bereiken.Mevrouw Hamer en mevrouw Tonkens hebben amendementen ingediend die voor
een structurele AMvB Kwaliteit en voor meer regelgeving pleiten. Daarnaast
is er het opmerkelijke amendement-Örgü, gesteund door het CDA en
de LPF, waarmee de AMvB Kwaliteit in zijn geheel vervalt. Als een Kamermeerderheid
specifieke kwaliteitseisen niet bij AMvB geregeld wil hebben, zijn er ook
andere mogelijkheden. Kwaliteitseisen kunnen worden opgenomen in de wet of
in ministeriële regelgeving. Dat heeft voor- en nadelen. Eisen bij wet
kan wel, maar is niet erg flexibel. Aanpassen en reageren op ontwikkelingen
in de markt, zoals zelfregulering, vergt dan wetswijziging en dat neemt nogal
wat tijd in beslag. Kwaliteitsnormering bij ministeriële regeling is
niet erg gebruikelijk. Immers, een ministeriële regeling betreft uitvoeringsregelingen
voor administratieve handelingen. Normen op het gebied van kwaliteit horen
eigenlijk niet in een dergelijk instrument thuis. Daarom denk ik dat kwaliteitsregelgeving
op AMvB-niveau net de juiste flexibiliteit combineert met de noodzakelijke
waarborg van toetsing door Raad van State. In het geval van de AMvB inzake
de kwaliteit loopt er een voorhangprocedure bij het parlement.Met het amendement van mevrouw Örgü wordt gekozen voor invulling
van een minimumnorm op lokatieniveau. Dat betekent dat op 4000 lokaties 4000
verschillende minimumnormen kunnen ontstaan en moeten worden nageleefd. Daarmee
neemt het amendement eigenlijk afstand van het uitgangspunt van landelijke
basiskwaliteitseisen voor de kinderopvang, een uitgangspunt dat veel draagvlak
in het veld heeft. Ook wordt afstand genomen van uniform toezicht. Immers,
op 4000 verschillende stelsels van minimumnormen kan geen uniform toezicht
worden gehouden.Met het amendement wordt een vergaande vorm van medezeggenschap geïntroduceerd
die zijn gelijke in de marktsector niet kent, namelijk het instemmingsrecht.
Dat werkt in hoge mate belemmerend voor de ondernemer. Het instemmingsrecht
in het amendement betekent dat een kinderopvangondernemer het kwaliteits-
en dienstenniveau van zijn dienstverlening alleen kan en mag aanpassen als
hij hiervoor toestemming krijgt van de oudercommissie, dus zijn klanten. Dat
is ongekend in een wet die een marktsituatie moet bevorderen.Met het amendement vervaagt ook het onderscheid tussen kinderopvang en
andere jeugdvoorzieningen. Formele kinderopvang onderscheidt zich doorgaans
het beste met basiskwaliteitsregels. Als kinderopvangondernemers hieraan zelf
invulling gaan geven, kan elke peuterspeelzaal of sportvoorziening zich als
formele kinderopvang registreren. Ouders die van deze voorziening gebruikmaken,
kunnen vervolgens recht krijgen op WBK-financiering. Het budgettaire risico
van dit amendement wordt zo volstrekt onbeheersbaar. Er is dus ook een serieus
afbakeningsprobleem.Het belangrijkste is het volgende. Omdat er geen normen worden gesteld
aan kwaliteitscriteria, omdat er eigenlijk alleen wordt geagendeerd welke
punten genormeerd zouden moeten worden, verdwijnt vanuit het publieke oogpunt
de bodem in de kwaliteit. Dat zet de deur wijd open.Mevrouw Smilde (CDA):Wij zouden na twee jaar, wanneer de AMvB is afgerond, op hetzelfde punt
zijn uitgekomen. Dan hebben wij de situatie die de minister nu schetst. Ook
dan vervallen de kwaliteitseisen die in de AMvB staan. Ik ben het ook niet
met de minister eens over de normstelling. Op blz. 31 van de memorie van toelichting
gaat het over het gemeentelijk toezicht en over het toezicht door de GGD als
er geen AMvB is. Er zijn wel degelijk normen vermeld waar de GGD op kan toetsen.
Ik citeer: "De toezichthouder zal bij de kwaliteitsbeoordeling zoveel mogelijk
aansluiten bij de eigen kwaliteitszorg van de houder." Dat is precies het
beleidsplan dat met het amendement wordt beoogd.Minister De Geus:Het grote verschil is dat de sector op dit moment in het eigen certificatiemodel
de kwaliteit nog niet heeft geregeld. Dat betekent dat er een diffuse situatie
ontstaat als er geen publieke normen zouden zijn in een situatie dat er ook
nog geen sectorale zelfregulering is, bijvoorbeeld via certificering. De zelfregulering
is in de aanvangssituatie te zeer versnipperd. Wij kiezen voor een overgangs-kwaliteits-AMvB,
die in deze periode twee dingen doet. Aan de ene kant wordt de sector uitgedaagd
om na ommekomst van de tijd de zaak zelf gereguleerd te hebben, dan wel zich
vrijwillig aan te sluiten bij de continuering van datgene wat in de AMvB geregeld
wordt. Aan de andere kant ontstaat dan in de overgangsperiode niet de situatie
dat er geen kwaliteitsnormen gelden.Mevrouw Smilde (CDA):U stelt impliciet dat de kwaliteits-AMvB de onderlegger zal zijn voor
de wijze waarop de branche zich zal gaan ontwikkelen. De zelfregulering kan
toch ook vanaf moment nul beginnen? Wij hebben in het amendement aangegeven
op welke terreinen wij verwachten dat er beleid wordt gegeven. Wij hebben
gisteren gezegd dat wij vinden dat de branche via zelfregulering zijn werk
moet doen. U hebt dat zelf ook aangegeven. Waarom laten wij de branche dat
beleid dan niet zelf ontwikkelen inclusief het certificeren aan de hand van
minimumeisen die in de wet staan en via het amendement geregeld worden?Minister De Geus:Bij het ruimte geven voor eigen ontwikkeling dient ook de timing in de
gaten gehouden te worden. De horizon van het kabinet is om de kwaliteits-AMvB
twee jaar te laten duren. U geeft aan dat het op 1 januari 2005 al zover
zou kunnen zijn. Wij hebben geen indicatie dat de situatie dan al zover is.
Dat zal zeker nog enige tijd in beslag nemen. Ik heb geen indicatie dat wij
dan al zover zijn dat wij zouden kunnen spreken van een zodanige vorm van
zelfregulering dat we daaraan vertrouwen kunnen ontlenen op het gebied van
basisnormen en dat we daarop zodanig controle kunnen uitoefenen dat dit zich
kan verhouden met een goed stelsel van toezicht.We maken op dat punt inderdaad een verschillende taxatie. Dit neemt niet
weg dat we het eens zijn over het feit dat er kwaliteitsnormen dienen te zijn.
Ik heb de drie niveaus genoemd. Dat is aan het publieke domein. Daarachter
zit het niveau van zelfregulering. Als ik naar de wet of de AMvB kijk, dan
geef ik u de mogelijkheden aan. Er zouden nog kwaliteitsnormen opgenomen kunnen
worden in de wet, maar dan moet dit concreter geformuleerd worden dan nu in
het amendement staat. Het nadeel daarvan is echter dat het maken van de stap
naar zelfregulering aanmerkelijk minder flexibel is. Dat is niet zozeer een
principieel of zwaar politiek beladen punt maar meer een bestuurlijke kwestie.
Hoe gaat het op een manier dat de sector op een gezonde manier naar zelfregulering
kan toegroeien?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U spreekt nogal vriendelijk over het amendement van mevrouw Örgü
door te zeggen dat er op lokatieniveau minimumnormen moeten zijn. Er zijn
volgens mij helemaal geen normen noodzakelijk. Misschien kunt u zich daar
iets duidelijker over uitspreken. Volgens het amendement is het geoorloofd
wanneer je een kinderdagverblijf wilt hebben met een oppervlakte van vier
bij vijf meter, 30 kinderen, één ongediplomeerde leidster, zonder
tuin en zonder speelgoed. Dat is mogelijk als dit amendement wordt aangenomen.
Bent u het daarmee eens?Minister De Geus:Er werd gisteren in het debat het voorbeeld gebruikt van 1 op 100. Een
van de ondertekenaars van het amendement zei toen: dit is theorie, maar het
amendement zegt daar niets over. Ik heb uit het amendement begrepen dat het
de bedoeling is dat de instelling op de punten, zoals genoemd in het amendement,
normen moet formuleren. U kunt mevrouw Örgü of anderen daarop straks
in tweede termijn bevragen. Waar die normen moeten liggen, wordt niet door
de wet gedicteerd. In het amendement zou echter wel staan dat de instelling
daarover normen moet afspreken. Ik heb zonet in de interruptie als bezwaar
aangegeven tegen het amendement dat er vervolgens in de wet geen minimumnormen
staan en dat deze ergens anders ook niet bestaan. Ik wijs erop dat er sinds
de jaren negentig geen nieuwe kwaliteitseisen gesteld zijn in de kinderopvang.
Er wordt bovendien vaak ten onrechte gesteld dat de eisen van brandweer en
bouw- en woningtoezicht op een hoop gegooid worden met de kwaliteitseisen
op grond van de Welzijnswet en straks op grond van de WBK. Dat zijn andere
eisen die vaak veel belemmerender werken dan de kwaliteitseisen vanuit de
WBK. Er worden echt niet zo ontzettend veel eisen aan kinderopvang gesteld.
Het aantal vierkante meters buitenruimte voor biologische kippen is gelijk
aan het aantal vierkante meters buitenruimte in de kinderopvang. De normen
die wij op dat gebied stellen, zijn niet echt overdreven. Het gaat hier echter
niet zozeer om de vraag wat de norm zou moeten zijn, als wel om de vraag naar
de ordening. Wie zou die norm moeten stellen? Moet dat de ambitie van de wetgever
zijn, moet dat de ambitie van een AMvB zijn of moeten wij streven naar de
situatie van zelfregulering? En hoe moeten wij dat dan ordenen? Ik heb het
amendement gezien als een voorstel ter verandering van het kabinetsvoorstel:
niet in een AMvB de kwaliteit regelen, geen tijdelijke AMvB maken, de basis,
het kader, regelen in de wet en de rest aan de praktijk overlaten. Ik heb
mijn bezwaar tegen het amendement al aangegeven. In de wetstekst daarvan staan
eigenlijk meer de agendapunten voor de kwaliteitsnormen dan de kwaliteitsnormen
zelf. In de situatie waarin het veld zelf nog niet gereguleerd is, levert
dat naar mijn gevoel een groot risico op. Dat geef ik nu aan in mijn termijn,
in antwoord op de vragen die daar gisteren over zijn gesteld en als reactie
op het amendement dat op dit punt is ingediend.Mevrouw Lambrechts (D66):De minister noemt goede argumenten om niet mee te gaan met de minimale
norm. Ik heb het betoog van de minister gehoord. Het is van belang dat op
z'n minst een aantal basiskwaliteiten wordt benoemd. Waarom zegt hij nu al
dat de kwaliteits-AMvB over twee jaar kan ophouden te bestaan? Waarom verzet
de minister zich tegen het in een kader benoemen van basale dingen in een
landelijke AMvB?Minister De Geus:Dat heeft te maken met de visie op de ontwikkeling van de sector. Zojuist
spraken wij al over de financiering, maar er is ook een ontwikkeling gaande
op het gebied van kwaliteit. Wij zien dat de ondernemers in de kinderopvang
de kwaliteit steeds serieuzer gaan nemen. Dat zal straks vaker in de variatie
in prijzen, in de prijs-kwaliteitsverhouding, naar voren komen. Wij vinden
dat de publieke wetgever in deze sector niet voortdurend de normen moet voorschrijven.
Wij verwachten dat deze sector zich ontwikkelt tot een sector van zelfregulering.
Als je nu een AMvB opstelt voor onbepaalde tijd, gaat daar voor de sector
geen enkele prikkel van uit tot zelfregulering. Wij hebben daar bewust een
horizon aan verbonden om daarmee tegenover de sector, maar ook tegenover de
oudercommissies en de verenigingen die daarvoor opkomen, aan te geven dat
zij de zaken die nu in de AMvB staan, daarna door middel van zelfregulering
vorm moeten geven, maar dan ingevuld naar eigen normen.Mevrouw Lambrechts (D66):Je kunt dus heel goed een beperkt landelijk toetsingskader handhaven en
de verdere invulling en ontwikkeling daarvan aan de marktsector zelf overlaten.
Of wij doen alles via de AMvB of wij doen later niks als het is opgepakt:
ik vind dat niet de goede weg. En wie heeft overigens die norm voor de kippen
gesteld? Ik neem aan dat dit toch ook een landelijke norm is. Als kippen zo
belangrijk zijn dat daarvoor normen worden gesteld, dan zullen wij dat voor
kinderen toch zeker moeten doen.Minister De Geus:Het is niet aan mij om een oordeel te hebben over het aantal
vierkante meters dat voor biologische kippen is vastgesteld. Toen ik dit in
mijn tekst las, heb ik daar wel met een glimlach kennis van genomen.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat is wel leuk voor de anekdote, maar ik wil een antwoord op mijn vraag.
Is het niet belangrijk om een aantal basale kwaliteitskenmerken in een landelijk
toetsingskader te behouden, ook voor de langere termijn?Minister De Geus:Een belangrijk verschil is wel dat ik aan de ouders en de ondernemers
in de kipopvang... eh, kinderopvang...De voorzitter:Het treft, mijnheer de minister, dat ik ook het debat over de minimummaten
voor legkippen heb moeten voorzitten. Toen hadden ze het ook over kinderen.Minister De Geus:Ik zou haast willen vragen of u de vraag van mevrouw Lambrechts voor mij
kunt beantwoorden, maar dat zal niet kunnen.Het gaat hier om het aantal vierkante meters buitenruimte in de kinderopvang.
Misschien is mevrouw Lambrechts van oordeel dat dit punt niet na twee jaar
uit een AMvB moet verdwijnen, maar ergens moet vastliggen. Ik heb al gezegd
dat de regering er geen behoefte aan heeft om voor de eeuwigheid bepaalde
normen vast te leggen. Als het toezicht in 2005 wordt gewijzigd en de regelgevende
rol van de gemeente wordt beperkt, hebben wij behoefte aan een landelijke
normen. Deze regeling moet in de richting van zelfregulering gaan en daar
moeten wij een bepaalde tijd voor hebben. De weg daarheen is voor mij niet
zo principieel, maar bespreekbaar, zoals ik al heb gezegd. Wij kunnen het
debat daarover voeren. Ik heb al gezegd dat mij de koninklijke weg lijkt om
in de wet op te nemen dat er kwaliteitsnormen zijn, om de overgangssituatie
in een AMvB te regelen en om daarna met zelfregulering te werken.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Uit de beantwoording blijkt dat certificering door bedrijven zelf een
belangrijk onderdeel is van die zelfregulering. De minister zei al dat het
een enorme kostenpost kan zijn voor een bedrijf om te certificeren. In het
veld heb ik gehoord dat maar 10% van de bedrijven is gecertificeerd en dat
men dat niet ziet toenemen tot bijna 100%. Ik hoor graag van de minister waarop
hij de gedachte baseert dat die certificering zo toe zal nemen.Minister De Geus:Certificering en zelfregulering hoeven niet een op een te zijn. Met deze
wet ontstaat op allerlei fronten een glashelder kader voor het speelveld.
Er komt een AMvB waarin allerlei zaken worden geregeld. Ik vermoed dat een
aantal zaken dan uit de certificering kan verdwijnen. De uitdaging is om in
de toekomst een aantal zaken in de certificering of in zelfregulering op te
nemen. Dat hoeft niet altijd met certificering, maar dat kan ook met convenanten.
Er zijn verschillende modaliteiten.Ik denk dat het een serieuze uitdaging voor de sector is om de lasten
die met zelfregulering gepaard gaan, tot het minimum te beperken. Daar is
de sector ook zelf bij. Tot nu toe heeft certificering heel weinig bijgedragen,
omdat er nog geen vraagsturing is, omdat anderen dan de ouders inkopen. Wij
staan nu op het punt om te schakelen naar een nieuwe wet. Daarbij moeten wij
ook nieuw licht laten schijnen op het hele systeem van certificering.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):In 2006 komt het evaluatiemoment voor veel zaken. Kan daarbij aan de hand
van het aantal bedrijven dat wordt gecertificeerd, worden geëvalueerd
of de sector toe is aan het loslaten van de AMvB?Minister De Geus:Ik vind dat een zinvolle vraag en ik zal er in tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Örgü (VVD):De minister zegt dat hij op zichzelf geen problemen heeft met het amendement,
maar het te vroeg vindt. Hij zegt dat de zelfregulering nog niet is geregeld
en nog tot stand moet worden gebracht. In de stukken staat dat bij het toezicht
op kinderopvangplekken zoveel mogelijk moet worden aangesloten bij de kwaliteitszorg
van de houder. Dat is de afspraak die in de stukken is vermeld. Hoe verhoudt
deze zich tot wat hij zegt over dat het daar nog geen tijd voor is? Mijn tweede vraag is heel concreet of de minister er vertrouwen in heeft
dat de GGD toezicht kan houden, met het nieuwe amendement dat voor ons ligt.
Zo niet, heeft hij dan ideeën om andere toezichthouders erbij te betrekken?Minister De Geus:Ik kom zo meteen nog uitvoeriger terug op de toezichthouders. Bij het
aansluiten bij de kwaliteitsnormen van de houders zelf geldt de voorgestelde
AMvB. Daar vallen heel veel concrete zaken onder die aan de houders zelf worden
overgelaten. Dat betekent dat er in alle gevallen sprake is van een combinatie,
een evenwicht tussen hetgeen publiek is voorgeschreven en hetgeen de instelling
regelt. Het gaat om de vraag of dat evenwicht nu al verschoven kan worden
in de door mevrouw Örgü voorgestelde kapstoktekst in de wet. De
houder zou dan in ieder geval op drie punten iets moeten regelen. Daarnaast
kan de houder de zaken zelf regelen. Dan gaat het over de vierduizend instellingen
waarover ik sprak. Het is bij het ontbreken van een gezaghebbende zelfregulering
in de sector niet verantwoord om naar zo'n regime over te gaan. Op het moment
dat mevrouw Örgü zegt liever geen AMvB te willen, moeten er in de
wet een aantal normen duidelijk worden geregeld.Mevrouw Örgü (VVD):De minister heeft er dus geen vertrouwen in dat de wet met dit amendement
vanaf 1 januari het proces van marktwerking in gang kan zetten. Is dat
wat de minister zegt?Minister De Geus:Nee. Het proces van marktwerking kan heel goed in gang worden gezet. Ik
heb juist mijn aarzelingen bij de vraag of de wet met dit amendement voldoende
waarborg biedt voor kwaliteit.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Gisteren is er een diersoort de revue gepasseerd, namelijk de biggetjes
van mevrouw Gerkens. In de speech van de minister komen kippen voor. Wij hebben
echter geen LNV-debat, maar een debat over kinderopvang. Er is een wezenlijk
verschil tussen dieren en mensen. Ouders hebben een mond en kunnen daarmee
hun instemmingsrecht gebruiken.Minister De Geus:Precies. Ik dank mevrouw Kraneveldt voor deze aanvulling.
Ik vond het na mijn passage over kippen minder passend om deze opmerking te
maken.Mevrouw Gerkens (SP):Hoe ziet de minister bij het aannemen van het amendement van mevrouw Örgü
de toename van de administratievelastendruk voor de instellingen? Ik ga ervan
uit dat de kwaliteits-AMvB aan de orde is. Ik begrijp niet dat de minister
zegt daarmee te stoppen na twee jaar. Hij vindt het immers nu reeds nodig
om andere kwaliteitseisen in de AMvB op te nemen. Waarom laat de minister
de eisen niet zoals die zijn? Hij zegt immers dat de periode van twee jaar
gebruikt moet worden voor de bedrijven om de eisen vast te stellen.Minister De Geus:Dat heeft te maken met de weging van het moment waarin het proces zich
bevindt. Ik doel op het proces waarin de sector geleidelijk aan naar zelfregulering
en eigen verantwoordelijkheid groeit. Wij denken met deze AMvB een goed evenwicht
te vinden, voor dit moment en voor de datum van 1 januari 2005. Het gaat
om het evenwicht tussen enerzijds vrijheid, flexibiliteit, marktwerking, zelfregulering,
eigen verantwoordelijkheid en anderzijds publieke borging van minimum kwaliteitsnormen.Mevrouw Gerkens (SP):De eisen in de AMvB zijn de overgangseisen. Ik concludeer daaruit dat
als de AMvB wegvalt, het gaat om nog mindere eisen. Dat stelt mij niet gerust.
De minister kennelijk wel.Minister De Geus:Ja. Ik ga ervan uit dat na afloop van deze AMvB de sector in voldoende
mate in staat is om via zelfregulering maatschappelijk kenbare normen en verantwoorde
normen voor kwaliteit te stellen, voor zover die niet in de wet maar in de
AMvB staan.De vraag over de administratievelastendruk moet in eerste instantie worden
gesteld aan de indiener van het amendement. Ik heb de effecten van het amendement
voor administratievelastendruk nog niet laten doorrekenen. Ik kan daar geen
gezaghebbend antwoord op geven.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kom nog even terug op die kippen. U vond dat redelijk lollig en ik
merk dat u nu weer bijna in de lach schiet. Vindt u dat normaal? Kippen zijn
toch iets kleiner dan kinderen? Volgens mij willen kinderen ook iets meer
bewegen dan kippen. Vindt u het normaal dat wij dezelfde eisen stellen?Minister De Geus:Ik heb deze vergelijking aan de orde gesteld nadat ik erop had gewezen
dat er in Nederland vergeleken met andere landen echt niet zoveel eisen aan
kinderopvang worden gesteld. De eisen die wij stellen aan het aantal vierkante
meters buitenruimte zijn niet geweldig belemmerend voor de flexibiliteit van
de individuele kinderopvanginstelling. Degenen die zeggen dat het niet in
een AMvB moet worden opgenomen omdat de vrijheid van de ondernemer daardoor
enorm wordt beperkt, heb ik het volgende willen voorhouden. Waar zijn wij
mee bezig als wij al niet eens dezelfde buitenruimte voor een kind als voor
een kip kunnen voorschrijven?Mevrouw Hamer (PvdA):Het is dus eigenlijk een stuk minder lollig dan het in eerste instantie
leek.Minister De Geus:Ik ben blij dat u mij de gelegenheid geeft om het voorbeeld in alle ernst
te bespreken.Mevrouw Hamer (PvdA):Het amendement stelt veel minder eisen dan uw eigen voorstel, waar wij
overigens ook al onze twijfels over hadden. U hebt gezegd dat u aarzelt over
het amendement. Vindt u het onacceptabel als het amendement wordt aangenomen?Minister De Geus:Daar zal ik dadelijk op ingaan, want ik heb de consequenties van het amendement
voor het toezicht ook nog niet behandeld.De voorzitter:Ik stel voor, dat even af te wachten en de minister eerst de gelegenheid
te geven om daarop te reageren.Minister De Geus:Ten slotte zal ik ingaan op de consequenties van het amendement voor het
toezicht. Zonder landelijk genormeerde kwaliteitseisen is uniform publiek
toezicht niet mogelijk. Daarbij is het zeer wel mogelijk om rekening te houden
met ontwikkelingen op het gebied van zelfregulering. Hierbij kan gedacht worden
aan certificatie evenals aan de ontwikkeling van algemene voorwaarden in het
kader van de Sociaal-Economische Raad. Het huidige certificatiestelsel is
een vrijwillig stelsel met normen die vooral te maken hebben met een goede
bedrijfsvoering. Dit stelsel gaat ervan uit dat de overheid de publieke kwaliteitsnormen
controleert. Anders gezegd, de publieke kwaliteitsnormen zijn op dit moment
een gegeven voor het certificatiestelsel.Een en ander betekent dat de GGD niet kan terugtreden in die gevallen
waarin een kindercentrum of gastouderbureau beschikt over een certificaat
kinderopvang. De logische volgorde om een terugtredende toezichthouder mogelijk
te maken, is eerst het certificatiestelsel aanpassen en parallel daaraan de
WBK daarop toesnijden. Dit laat onverlet dat er ook sprake is van zelftoezicht,
indien de sector in de toekomst tot een goed stelsel van zelfregulering komt,
al of niet langs de weg van certificatie, waarvoor draagvlak is van ondernemers
en ouders. Pas in dat geval kan het publiek toezicht meer op proceseisen en
minder op structurele kwaliteitseisen toezien. Nogmaals, dit kan pas als zelfregulering
verder vorm en inhoud heeft gekregen.Per saldo leidt het tot de conclusie dat enkele essentialia wat betreft
kwaliteit ten minste in de wet of in een AMvB moeten vastliggen. Nu ik deze
essentialia in het voorgestelde amendement niet zie, ontraad ik aanneming
van het amendement. Ik raad de indieners aan om de voorgestelde AMvB als drager
voor die basiskwaliteitseisen te hanteren.Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb net gezegd dat er al bepaalde normen in staan. Dan vraag ik mij
af aan welk type essentialia u denkt om het bespreekbaar te maken.Minister De Geus:Dan moeten wij in beginsel kijken naar wat er in de AMvB voorligt. Verder
stel ik vast dat aan de punten die u als kapstokken hebt aangemerkt in uw
amendement geen jas hangt.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister ontraadt het amendement. Ik neem aan dat hij ook kennis heeft
genomen van de opwinding die dit amendement inmiddels in het werkveld heeft
opgeleverd. Is het amendement voor hem onaccepta bel? Is zijn
wet nog wel zijn wet als dit amendement wordt aangenomen?Minister De Geus:Nee, in de huidige vorm niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat vindt u daarvan?Minister De Geus:Ik vind dit niet verstandig. Daarom heb ik het amendement ontraden.Mevrouw Hamer (PvdA):Is het ook onacceptabel voor u?Minister De Geus:Dat zeg ik pas in tweede termijn. In de eerste termijn hoor ik te zeggen
wat u naar mijn mening met uw amendementen zou moeten doen. In de tweede termijn
zal ik zeggen wat de conclusie van de regering is als u persisteert.Mevrouw Smilde heeft voorgesteld om de titel te veranderen in de Wet bijdrageregeling
kinderopvang. Zoals ik al heb gezegd, dekt de term basisvoorziening naar mijn
smaak nog steeds de lading. Wij spreken namelijk over een kaderregeling voor
de financiering en een bijdrageregeling voor de minst draagkrachtigen. Bovendien
spreken wij over een kwalitatief kader waarin ook enkele normen zijn opgenomen.
Het alternatief van de CDA-fractie, de Wet bijdrageregeling kinderopvang,
is onvolledig omdat die naam alleen verwijst naar de financiële regelingen
van de WBK en niet naar de basiskwaliteitseisen. Ik zou kunnen leven met de
naam Wet op de kinderopvang, maar de naam Wet bijdrageregeling kinderopvang
is echt te eenzijdig. Ik vind de naam Wet basisvoorziening kinderopvang toch
een passende vlag.Mevrouw Smilde (CDA):Is de minister niet bang, ook gezien het interruptiedebatje dat ik gisterenochtend
heb gevoerd met mevrouw Hamer en mevrouw Tonkens, dat de naam Wet basisvoorziening
kinderopvang suggereert dat er een recht op kinderopvang is? Dit heb ik willen
aangeven. Voor de arbeidsparticipatie is de WBK een belangrijk instrument
op weg naar de doelstelling van het kabinet voor meer werk. Ik vindt dat de
huidige naam suggereert dat er een recht bestaat op kinderopvang en dan komen
wij toch uit waar wij niet uit willen komen.Minister De Geus:Wat er zij van die discussie, is een ding, maar mevrouw Smilde stelt voor
de naam te veranderen in Wet bijdrageregeling kinderopvang. Ik heb al gezegd
dat hiermee een deel van de wet eenzijdig wordt benadrukt. Ik vind dit niet
verstandig.De regering heeft in de WBK gekozen voor een adviesrecht voor oudercommissies
op onderwerpen die de dagelijkse gang van zaken aangaan zoals de openingstijden,
opvoeding en verzorging en de klachtenregeling. Het is belangrijk dat ouders
van deze zaken goed op de hoogte zijn en daarover kunnen meepraten en kunnen
adviseren.Tevens is geregeld dat ouders op het niveau van de kinderopvangvestigingen
in de gelegenheid worden gesteld om aan een oudercommissie deel te nemen.
De instelling van oudercommissies op centraal niveau bij een grote landelijke
of regionale kinderopvangorganisatie zou betekenen dat ouders binnen een lokale
vestiging niet zouden kunnen mee praten. Juist op het lokale niveau is het
belangrijk dat ouders kunnen meepraten over de gang van zaken en advies kunnen
uitbrengen. Er is in de WBK heel bewust voor gekozen om de oudercommissies
niet verplicht te stellen, maar er is wel geregeld dat de onderneming voor
elk kindercentrum of gastouderbureau ouders in de gelegenheid dient te stellen
om te participeren in een oudercommissie. De ondernemingen kunnen immers niet
worden gestraft als ouders niet willen deelnemen aan een oudercommissie.Over de medezeggenschap zijn diverse amendementen ingediend. Mevrouw Hamer
en mevrouw Tonkens hebben gezamenlijk amendementen ingediend over de verplichting
een oudercommissie in te stellen, over instemmingsrecht en over adviesrecht
financiële zaken. In het al eerder genoemde amendement van mevrouw Örgü
wordt uitgegaan van een instemmingsrecht voor oudercommissies. Ten slotte
pleit mevrouw Huizinga voor adviesrecht over de prijsontwikkeling in de kinderopvang
en voor een verzwaard adviesrecht.Het regelen van instemmingsrecht en het regelen van adviesrecht van klantengroepen
op onderwerpen die de financiële bedrijfsvoering betreffen, is een vergaande
stap als er steeds meer marktwerking gaat plaatsvinden. Een dergelijk recht
werkt belemmerend voor de ondernemer in een gewenste marktsituatie. Hierbij
passen dus geen onderwerpen die de financiële bedrijfsvoering aangaan.
Dit zijn primair onderwerpen die in een marktsituatie door de ondernemer zelf
moeten kunnen worden vastgesteld. Het risico ligt dus ook bij de ondernemer.Ouders die zich niet kunnen vinden in het door het kindercentrum of gastouderbureau
gevoerde beleid hebben de mogelijkheid om voor een ander centrum of bureau
te kiezen. Met de WBK is geen sprake meer van een afhankelijke positie van
de ouder ten opzichte van de kinderopvangondernemer. De WBK versterkt de positie
van de ouders immers door het instrument vraagfinanciering, dat een grotere
keuzevrijheid voor ouders betekent. Hierdoor wordt de marktwerking versterkt.
In deze context past geen verdergaande wettelijk opgelegde medezeggenschap
van ouders.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Gisteren is door meerdere fracties het bezwaar naar voren gebracht dat
je met een kind niet zo snel gaat slepen. Als een kind zich enigszins thuis
voelt op het kinderdagverblijf of de buitenschoolse opvang, stap je niet zo
snel over naar een andere instelling. Vaker wisselen is zelfs schadelijk voor
de ontwikkeling van een kind.Minister De Geus:Dat klopt. Daarom is het ook van groot belang om de zaak niet "blauw-blauw"
te laten en de positie van ouders zo te regelen dat ouders die dat willen,
kunnen participeren in een oudercommissie. De ondernemer heeft de plicht om
ouders in de gelegenheid te stellen om in zo'n oudercommissie zitting te nemen.
Een ondernemer zal goed luisteren naar die commissie, omdat hij natuurlijk
zijn klanten wil behouden. Wij willen echter niet voorzien in een machtspositie
van ouders die het mogelijk maakt om het ondernemerschap te dicteren. De regering
realiseert zich daarbij dat zich daardoor de ultieme mogelijkheid kan voordoen
dat een ouder zijn kind niet langer wil toevertrouwen aan de ondernemer. Dan
moet door de ouders de grondige afweging worden gemaakt of deze ultieme situatie
voor hen zo zwaar weegt dat zij het kind van die instelling halen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister merkt op dat ouders zitting kunnen nemen in de oudercommissie.
Dat is echter onvoldoende, want hij heeft zelf eerder opgemerkt dat deze commissie
niet zo veel te zeggen zal krijgen, aangezien ouders de mogelijkheid hebben
om naar een andere instelling te gaan. Daarbij gaat hij voorbij aan het door
velen naar voren gebrachte probleem dat je niet zo snel met kinderen gaat
slepen.Minister De Geus:Als je de mogelijkheid schept om ouders enige inspraak te geven op wat
er in de instelling gebeurt, moet je wel in het oog houden dat er een precair
evenwicht is tussen aan de ene kant het meepraten via de oudercommissie en
aan de andere kant de wens om marktwerking te stimuleren. Dat laatste betekent
immers dat een ondernemer uiteindelijk vrij is om zelf te bepalen wat zijn
aanbod op de markt is. Ouders mogen hem of haar dus niet dwingen om een bepaald
aanbod op de markt te brengen. Een en ander heeft tot gevolg dat de ultieme
situatie zich kan voordoen dat het belang om niet met een kind te slepen niet
de doorslag geeft als beiden geen overeenstemming kunnen bereiken of als het
aanbod onbevredigend is voor de ouder.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Gaat u nog dieper in op de amendementen van mijn fractie?Minister De Geus:Ik heb uw amendementen voor een verzwaard adviesrecht in de kinderopvang
en de prijsontwikkeling genoemd. In mijn argumentatie heb ik algemene bewoordingen
gebruikt die op elk van de amendementen van toepassing zijn.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik hoor u zeggen dat het bij marktwerking en vraaggerichtheid niet meer
past dat er een verplichte oudercommissie komt met een zwaarwegend adviesrecht.
Daar zou een ondernemer wel omheen kunnen, maar dat zou hij wel moeten beargumenteren.
Heeft de minister geen oog voor bijvoorbeeld de 150 gemeenten waarin voor
ouders momenteel geen keus is tussen kinderopvangcentra? Zojuist is wel gesproken
over het uiterste geval, maar dat moet echt het uiterste geval zijn ...De voorzitter:Mevrouw Huizinga, wilt u kort zijn en niet uw amendement herhalen? Het
is bij de minister bekend.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Excuses! Ik zal iets korter zijn. Gelooft de minister niet dat de situatie
zich kan voordoen dat een ouder gewoon geen keus heeft, omdat er maar één
organisatie is? Zou dat niet de reden kunnen zijn om toch het zwaarwegend
adviesrecht te geven aan een oudercommissie?Minister De Geus:Het is goed dat u mij ernaar vraagt, want ik ben nog niet ingegaan op
de argumentatie. Ik heb er toch bezwaren tegen. Het is de bedoeling dat de
kinderopvang een sector wordt waarin ondernemerschap zich kan ontwikkelen.
Dat ondernemerschap moet worden gestuurd door de vraag van ouders. In de toekomst,
wanneer er verdere groei is, zullen wij ongetwijfeld zien dat ouders vragen
om meer keuzevrijheid. In dat geval voorzien wij dat ondernemers zich meer
en meer vestigen. Als een ondernemer het echt slecht doet en de ouders zijn
ontevreden over hem, dan zal een andere ondernemer zich vestigen. Dat zijn
de wetten van de markt. Mevrouw Huizinga zegt dat het misschien niet overal
vanzelf zal gaan en dat er minder keuze is naarmate je verder op het platteland
komt. Wij kunnen hier niet het probleem oplossen dat er in de grote stad meer
dan op het platteland marktwerking is op allerlei gebieden, zoals sport, kinderopvang
en gezondheidszorg. Het gaat om de vraag of je ter compensatie van de regionaal
beperkte keuzevrijheid het adviesrecht moet verzwaren. Ik geloof niet dat
dit een verstandige reactie is op marktwerking. Het is wel verstandig om de
ouders in ieder geval in de gelegenheid te stellen mee te praten, zodat de
ondernemer zich rekenschap kan geven van de wensen van de ouders. Bovendien
is het verstandig om de ondernemers zodanig flexibel te laten zijn in hun
bedrijfsvoering, dat zij zich gemakkelijk kunnen vestigen in een plaats waar
zij momenteel misschien niet zitten. Er zijn enkele landelijke groepen die
elkaar wat dat betreft nauwgezet in de gaten houden.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Maar het kan dus gebeuren dat ouders geen keus hebben en overgeleverd
zijn aan één organisatie waarbij zij geen enkele inspraak hebben?
De situatie die De Geusde minister schetst zal zich inderdaad niet overal
voordoen. Bovendien zal het nog heel wat jaren duren, voordat
het is zoals hij het graag zou zien.Minister De Geus:Mevrouw Huizinga schetst een heel somber beeld. Misschien doet zoiets
zich een enkele keer voor, maar er komt een reactie op. De markt is namelijk
niet dicht. Mevrouw Huizinga schetst het probleem van verminderde marktwerking
in Zuidwest-Friesland, het Peelgebied en verschillende staten van Canada,
waar weinig mensen wonen. Daar zijn de voorzieningen niet zodanig dat meer
aanbieders in de gelegenheid zijn om zich te ontwikkelen. Binnen Nederland
is dat volgens het kabinet niet van een zodanige orde dat het moet leiden
tot een beperking van het ondernemerschap. Dat is namelijk het punt. De ondernemer
zou in dat geval in zijn rendement en in zijn andere afweging worden beperkt,
omdat de ouders een stuk zeggenschap krijgen, zoals een verzwaard adviesrecht
voor de afwegingen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Het punt van het verzwaard adviesrecht is nu juist dat ouders geen instemmingsrecht
hebben. De ondernemer moet daarentegen beargumenteerd aan de ouders uitleggen
waarom hij bepaalde zaken wel of niet wil. Het adviesrecht geeft de ouders
dus maximale inspraak, zonder dat de ondernemer echt wordt belemmerd.Minister De Geus:Wij hebben daarover gesproken met de ondernemers. Zij beschouwen een adviesrecht,
zeker als het verzwaard is, als een belemmering in het ondernemerschap. De
ondernemers geven mij aan dat zij er alles aan gelegen laten liggen om hun
klanten tevreden te stellen, ook in kleinere regio's. Waar een ondernemer
het laat zitten, zal een andere ondernemer zich vestigen. Nederland is in
sommige delen dun bevolkt, maar de landelijke ondernemersgroepen die zich
nu melden, hebben absoluut de ambitie om de concurrentie op dit punt met elkaar
aan te gaan.Ik moet nog reageren op enkele overige amendementen en specifieke vragen
over financiering, kwaliteit en gastouderopvang. Allereerst ga ik in op de
vraag wat de uitgaven van het Rijk zijn aan kinderopvang. Ik heb de Kamer
ten tijde van de nota naar aanleiding van het verslag de cijferreeks gegeven
voor de jaren 2005-2008, waar ik nu naar kan verwijzen. In de cijfers tot
de invoering worden ook de gemeentefondsmiddelen die als dekking voor de WBK
uit het gemeentefonds gehaald worden, en de fiscale uitgaven voor de WVA en
BLA meegeteld.Er is een amendement ingediend inzake het verplicht stellen van een vijfjaarlijks
beleidsplan en een jaarverslag. Het amendement van de fracties van PvdA en
GroenLinks strekt ertoe dat er in het beleidsplan uitdrukkelijk aandacht wordt
besteed aan het pedagogisch beleid. Het verplicht stellen van een beleidsplan
en een jaarverslag is gezien de administratievelastendruk op verzoek van de
CDA-fractie met de eerst nota van wijziging vervallen. Het is de eigen verantwoordelijkheid
van de kinderopvangondernemer om een pedagogisch beleidsplan of een andersoortig
beleidsplan en een jaarverslag op te stellen. Wel zijn de kinderopvangondernemers
verplicht om ouders zorgvuldig te informeren over onder andere het beleid
en daarbinnen ook de pedagogische aspecten. De vorm waarin dit beleid is beschreven,
wordt vrijgelaten. Aanname van het amendement van de fracties van PvdA en
GroenLinks om een beleidsplan en een jaarverslag opnieuw verplicht te stellen,
zal ik daarom ontraden. Het opstellen van een beleidsplan en een jaarverslag
zijn dus taken die onder de eigen verantwoordelijkheid van de kinderopvangondernemers
vallen. Bovendien zou een dergelijke verplichting de administratieve lasten
onnodig verhogen.Voorts wil ik nog reageren op de vraag van de PvdA-fractie over de status
van de AMvB inzake kwaliteit die nu bij de Kamer voorligt. Op verzoek van
de Kamer heb ik een wettelijke voorhangprocedure van vier weken geregeld voor
deze AMvB. Begin maart heeft de Kamer het concept Tijdelijk besluit kwaliteit
kinderopvang ontvangen. Daaraan voorafgaand stuurde ik de Kamer de AMvB reeds
als voorontwerp. De ChristenUniefractie vroeg mij de voor- en nadelen van
de experimentele vormen van gastouderopvang zonder gastouderbureau op een
rijtje te zetten. Mevrouw Örgü wilde bovendien weten waarom zelfstandige
gastouders niet onder de WBK vallen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil toch nog even terugkomen op die AMvB. Deze is voorgelegd, maar
ik vraag de minister toch een wat scherpere uitspraak te doen over de status
ervan. Wij behandelen nu het wetsvoorstel, maar als wij daarover gaan stemmen,
ligt die AMvB er nog altijd. Is de minister van mening dat de AMvB door kan
gaan als er uit dit debat geen tegengeluiden komen? Of wacht de minister op
actie van de Kamer? Dat kan en dan moet de Kamer actie nemen, zodat er separaat
naar kan worden gekeken als dat nodig wordt geoordeeld. Mijn vraag is van
procedurele aard.Minister De Geus:Dat is wel een moeilijke vraag, mijnheer Van der Vlies. Ik heb een wettelijke
voorhangprocedure van vier weken geregeld voor deze AMvB. Ik heb de Kamer
het concept Tijdelijk besluit kwaliteit kinderopvang toegestuurd en daaraan
voorafgaand reeds een voorontwerp. Wat is daarin praktisch, voorzitter?De voorzitter:Als het wetsvoorstel kracht van wet heeft, dan moet de AMvB vier weken
worden voorgehangen. Eerder kan ook niet. Wij zijn wel blij dat de minister
deze AMvB nu al in concept aan ons heeft gegeven, opdat wij er ook over kunnen
spreken. Misschien kan de minister er in tweede termijn nog even op terug
komen.Minister De Geus:Ik steun geheel op uw wijsheid in dezen.Mevrouw Hamer (PvdA):Gisteren zat de minister te knikken toen ik precies hetzelfde zei als
de voorzitter meldde, namelijk dat er een normale voorhangprocedure voor deze
AMvB gevolgd moet worden. Ik zei dat ik het feit dat wij hem hebben, interpreteer
als een teken dat de minister nog kan meenemen wat wij aan voorstellen doen.
De minister zat toen heftig te knikken. Neemt u dat nou mee of denkt u: zij
kletsen hier maar raak vandaag.Minister De Geus:Ik neem u een stuk serieuzer, u doet zichzelf tekort. Ik heb gisteren
aangegeven – en dat sluit aan bij wat de voorzitter zojuist zei –
dat wat hier vandaag gewisseld wordt van invloed kan zijn op de AMvB die ik
zal voorhangen. Die voorhangprocedure komt er, zodra de wet af is, maar nu
u nog niet eens de concept-AMvB kent, zou u zich kunnen afvragen
wat de samenhang is tussen een en ander en of u wel akkoord kunt gaan met
de wet, als u nog niet eens weet wat ik in de AMvB wil opnemen. Die betekenis
heeft het. Mocht u opmerkingen hebben over de AMvB, ontslaat mij dat niet
van de plicht om de AMvB voor te hangen en het ontneemt u niet het recht om
daar nader op terug te komen. U kunt alleen een voorschot nemen op het debat
in de voorhangsituatie, door er nu op in te gaan. Als mijn reactie daarop
u contenteert, hoeven wij wellicht in het debat over de AMvB minder punten
te behandelen.Mevrouw Hamer (PvdA):Misschien heb ik verkeerd geluisterd, maar ik heb u in dit hele debat
nog geen enkel voorstel van de Kamer horen overnemen. Wij staan volgens mij
nog precies waar wij gisteren stonden, ook op het punt van de kwaliteit. Of
heb ik uw enthousiasme voor een van de voorstellen van de partijen gemist?Minister De Geus:Het kan zijn dat u wel verschil hebt gehoord in het timbre waarmee ik
op verschillende voorstellen van uw kant heb gereageerd.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik moet u eerlijk zeggen van niet. Ik vind u vrij...De voorzitter:Mevrouw Hamer, ik ga nu ingrijpen. De minister is met zijn beantwoording
bezig. U hebt dadelijk een tweede termijn. Dit zijn opmerkingen die u in een
tweede termijn kunt maken. Ik vind niet dat dit in een interruptiedebat gewisseld
hoeft te worden.Minister De Geus:U mag van mij verwachten dat ik een wetsvoorstel verdedig. U mag van mij
verwachten dat ik op uw vragen en opmerkingen serieus inga. Ik geef u aan
dat er verschil van timbre is. U vraagt mij of ik geen voorstel van u heb
overgenomen. Ik heb voor zover ik weet geen voorstel van u overgenomen.Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt überhaupt geen voorstel van de Kamer overgenomen, mag ik constateren.Minister De Geus:Ik mag toch van u verwachten dat wij dit debat in twee termijnen voeren?
U mag toch van mij verwachten dat als u vragen hebt, dat ik daarop antwoord?
Dat is toch de normale gang van zaken hier?Mevrouw Hamer (PvdA):Volgens mij is het de normale gang van zaken dat de minister reageert
op voorstellen die de Kamer heeft gedaan. Natuurlijk is het uw goed recht
om vast te houden aan uw eigen voorstellen. Ik wil het debat graag goed blijven
volgen, vandaar dat ik opmerk dat ik tot nu nergens heb gemerkt dat de minister
ergens iets anders zou doen dan wat hij heeft voorgesteld. Uw antwoord is
dus dat deze constatering klopt, begrijp ik.Het is moeilijk, zeg ik tegen de voorzitter, om met het lawaai op de achtergrond
aan het timbre vast te stellen hoe enthousiast de minister is. Kan de minister
de mate van zijn enthousiasme ook in woorden uitdrukken? Dat maakt dan namelijk
de tweede termijn weer korter.Minister De Geus:Ik zal mij zeer zakelijk blijven uitdrukken en de expressie van mij hoeft
geen gelijke tred te houden met uw appreciatie, dat kan.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister zei in reactie op een amendement over het pedagogische beleidsplan
van de PvdA en ons dat hij het had geschrapt omdat het de administratievelastendruk
zo hoog zou maken. Eerdere vragen van ons over kwaliteit en pedagogische visie
heeft de minister tot nu toe helemaal niet beantwoord. Ik krijg de indruk
dat hij eigenlijk geen minister van Sociale Zaken is, maar van Economische
Zaken of van Financiën. Het gaat hier wel over de opvoeding van kinderen.
Ik heb hem daar nog niets over horen zeggen. Ik heb nadrukkelijk een pedagogische
visie op een aantal maatregelen gevraagd. Ik neem tenminste aan dat het niet
alleen financiële maatregelen zijn.Minister De Geus:Ik moet nu toch op herhaling. Aan het begin van het debat heb ik heel
zorgvuldig gestipuleerd dat ik geen minister van pedagogische zaken ben. Ik
zie het instrument kinderopvang als een instrument voor de arbeidsmarkt.De regering kiest in de WBK voor het financieren van de formele kinderopvang.
Bij de gastouderopvang zie ik de tussenkomst van het gastouderbureau als waarborg
voor kwaliteit. Het bureau zorgt immers voor de totstandkoming en de begeleiding
van de gastouderopvang. Op het moment dat deze gastouderopvang niet tot stand
komt zonder de kwaliteitsborging door het gastouderbureau dat onder het WBK-regime
valt, vervaagt het onderscheid tussen formele en informele kinderopvang. Deze
mogelijke verschuiving van informele naar formele kinderopvang kan forse,
onbeheersbare consequenties hebben. Immers, de informele kinderopvang beslaat
circa 70% van de markt, de formele circa 30%. Overigens laat het kabinet de
informele kinderopvang door buren, vrienden en familie allerminst in de kou
staan. Het kabinet trekt 400 mln uit voor combinatiekorting. Ouders kunnen
dit geld besteden aan informele kinderopvang.Er is een amendement over gastouderopvang met zes niet eigen kinderen.
Ik ben voornemens in de algemene maatregel van bestuur waarin het experimenteerartikel
zijn beslag krijgt de gastouderopvang met zes kinderen bij wijze van experiment
toe te staan. Het heeft mijn voorkeur om deze opvang allereerst in de experimentele
fase toe te staan, zodat de effecten op de kwaliteit van de geboden opvang
onderzocht kunnen worden. Als uit die evaluatie blijkt dat ook dan verantwoorde
kinderopvang wordt geboden, kan de regeling structureel worden gemaakt.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Ik heb via u de Kamer een concept gegeven van het toekomstige
aanvraagformulier voor een tegemoetkoming voor kinderopvang. Ik zie aan diverse
gezichten dat men het mooi vormgegeven vindt. Het is in de kleur paars. Wellicht
kan een enkeling daarom ook nog lachen. Ik heb niets met die kleur, dus ik
heb er ook niets tegen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik was al bezig met het invullen van het formulier, maar ik ben blij dat
de staatssecretaris nog even zegt dat het een concept is. Het
ziet er mooi uit, dus ik wilde het al invullen.Staatssecretaris Wijn:Wie weet wil de Kamer nog aanpassingen, dus alleen daarom al moet het
een concept zijn. Toen ik het concept zelf een tijdje geleden zag, kreeg ik
ook meteen het idee om het in te vullen, om te kijken of het eenvoudig en
gemakkelijk is. De werking van dit grappige formulier is getest. Er staat
bijvoorbeeld een interview in met een stel dat drie kinderen heeft, maar niet
getrouwd is. Natuurlijk, dat interview is fake, maar als mensen zo'n interview
lezen komt de informatie gemakkelijker over. Achterin de folder staat een
voorbeeld, een voorbeeld met de niet toevallige namen Arjan en Jaqueline Verhagen.
Misschien vinden de CDA'ers die namen extra leuk, maar alle gekheid op een
stokje: wat u met deze folder ziet, is het grote voordeel van het uitvoeren
van inkomensafhankelijke regelingen. In dit geval gaat het om de bijdrageregeling
voor kinderopvang. Daarvoor kennen wij nu een nieuw onderdeel bij de belastingdienst
en dat nieuwe onderdeel houdt zich bezig met de toeslagen.De WBK past bij het bredere programma van dit kabinet. Ik verwacht aan
het eind van de zomer samen met de heer De Geus bij deze Kamer te kunnen indienen
het wetsvoorstel AWIR, Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. Via die
overkoepelende algemene wet en met de aan de belastingdienst gelieerde organisatie
willen wij een aantal subsidies gaan regelen. Het voordeel van deze werkwijze
is dat wordt aangesloten bij een systematiek die de mensen snappen, terwijl
je de uitvoering laat doen door een organisatie die heel veel ervaring heeft
met massale processen en waarmee elke Nederlander al heeft te maken.Het kabinet wil de inkomensafhankelijke regelingen stroomlijnen. Met de
Kamer is al besproken hoe wij moeten omgaan met de tegemoetkoming voor de
zorgkosten als het nieuwe zorgstelsel er is. Grosso modo zal dat ook op de
manier die nu wordt aangegeven gebeuren. Er bestaat het plan om de uitvoering
van de huursubsidie door dit onderdeel bij de belastingdienst te laten doen.
Daarbij zal dan ook op de aangegeven manier worden gewerkt. Daarmee kunnen
wij verschillende zaken realiseren. We kunnen de regelingen bijvoorbeeld heel
goed op elkaar afstemmen, terwijl de afhandeling heel krantvriendelijk wordt.
Men weet dat het belastingformulier via internet en via diskettes kan worden
ingevuld. Als men een voorlopige teruggave wil vanwege de hypotheekrenteaftrek
kan dat ook met deze systematiek. Al die handelingen gaan wij goed stroomlijnen.Uit het voorbeeld blijkt wanneer iets voor iemand geldt. De leden zullen
de zogenaamde ja/neeschema's kennen. Die gebruiken wij hier ook. Op deze manier
zullen mensen heel erg gemakkelijk toegang hebben tot dit soort regelingen.
Daarmee zorg je ervoor dat je de mensen die je wilt ondersteunen en die recht
hebben op steun daadwerkelijk bereikt.Er is gevraagd: hoe maak je dit bij de mensen bekend? Wij zijn van plan
een algemene campagne te houden, een campagne waarmee wordt duidelijk gemaakt
dat deze nieuwe wet er is. Die campagne is de algemene publieksvoorlichtingscampagne.
Zij zal door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid worden gecoördineerd.
De belastingdienst zal ervoor zorgen dat de desbetreffende formulieren liggen
bij bijvoorbeeld de geregistreerde kinderopvanginstellingen. Als een ouder
daar haar/zijn kind neerzet of onderbrengt – "neerzetten" is geen goed
woord, maar dat moet men mij niet kwalijk nemen, want ik heb hiermee geen
privé-ervaringen – kan die ouder daar dat formulier vinden. Men
kan natuurlijk ook naar de site op het internet gaan: www.belastingdienst.nl.
Of de belastingtelefoon bellen: 08000543. Daar kunt u ook met vragen over
dit onderwerp terecht. Wij werken thans hard aan het inrichten van het nieuwe
onderdeel bij de belastingdienst. Straks kunt u concreet ervaren hoe dit er
gaat uitzien.Ik hoop hiermee te hebben aangegeven dat wij door één loket
te creëren klantgericht zijn, het niet-gebruik van subsidies verminderen
en een doelmatige uitvoering tot stand brengen.Ik wil vervolgens graag enkele opmerkingen maken over de doelmatige uitvoering.
Mevrouw Hamer heeft hierover een aantal vragen gesteld. Ik wil aangeven hoe
alles straks in de praktijk werkt. In het eerste jaar en bij het eerste kind
geschiedt de uitbetaling op de 15de van de maand. Als men voor 1 december
2004 de aanvraag indient, krijgt men vanaf januari 2005 elke maand de tegemoetkoming
voor kinderopvang. Het lijkt een beetje op de voorlopige teruggave van de
hypotheekrente. Wij sluiten ook wat softwaresystemen betreft daarbij aan.
Je geeft aan wat je vermoedelijke inkomen is in het jaar daarop. Ik kan mij
voorstellen dat mensen dan kijken naar hun inkomen in het afgelopen jaar.
Daar heb je zo'n jaaropgave voor. Er staat ook keurig in: pak die jaaropgave
erbij. Dat vul je in. Vervolgens vul je in wat het gebruik wordt van de kinderopvang.
Via de tabellen aan de achterkant, met afnemende percentages die de armoedeval
moeten verminderen, kun je uitrekenen hoeveel je krijgt. Wat u hier op papier
heeft, komt ook op het internet. De computer rekent alle optellingen en alle
vermenigvuldigingen uit. Dat hoef je allemaal niet te doen. Het is heel laagdrempelig
en heel toegankelijk.Het aansluiten bij de voorlopige teruggave is als volgt. Als je voor 1 december
2004 de aanvraag indient, ga je vanaf midden januari mee. Als je straks in
het systeem komt en je kind voor het eerst kinderopvang krijgt, dan moet je
voor de 15de van de maand een aanvraag doen en krijg je het vanaf de volgende
maand betaald. Je moet het dus een maand van te voren aanvragen. Als je te
laat bent met aanvragen, kun je nog steeds het bedrag voor het hele jaar krijgen.
Alleen krijg je het dan uitgesmeerd over de nog resterende maanden in het
jaar. Met andere woorden, je vraagt het aan, wij delen het bedrag door het
resterende aantal maanden en dat bedrag krijg je per maand. Zit je eenmaal
in het systeem, dan hoef je niks te doen en krijg je jaar automatisch de vraag:
wilt u volgend jaar weer? Dan komt de belastingdienst nog naar je toe ook.
Ergo, dit gaat een beetje tegen ons systeem in, want wij maken het én
leuker én gemakkelijker.U stuurt de opgave inkomstenbelasting van dat jaar uiterlijk 1 april
op. Dan kijkt de belastingdienst wat er daadwerkelijk is verdiend in dat jaar.
Dat wordt vergeleken met het voorlopig inkomen dat is opgegeven. Blijkt dat
je meer hebt verdiend, dan krijg je minder subsidie voor kinderopvang en krijgen
wij een stukje geld terug. Blijkt dat je minder hebt verdiend,
dan krijg je nog een stukje nagestort. Het is een verrekeningssysteem. Je
krijgt het op basis van je inkomen in bijvoorbeeld 2005. Op 1 april 2006
moet je opgeven wat je inkomen in 2005 is geweest. Dan maken wij de eindbalans
op en kan er een verrekening plaatsvinden. Als je tussentijds heel veel geld
wilt, dan geef je een laag inkomen op. Dan krijg je veel subsidie, maar dat
willen wij dan natuurlijk wel terug hebben. Als je liever geen risico neemt,
wat ik aanraad, dan schat je conservatief in wat je in een jaar verdient.
Dan maak je eerder kans op een nabetaling dan een terugbetaling. Wij sluiten
op deze manier aan bij de systematiek van de voorlopige teruggave.Ik wil er wel goed op wijzen dat wij in deze systematiek steeds het te
verkrijgen bedrag delen door het aantal nog resterende maanden. Dat is het
bedrag dat je per maand kunt krijgen. Er is gevraagd naar de flexibiliteit
daarvan. Er zit een ietwat beperktere flexibiliteit in, omdat je het deelt
door het aantal resterende maanden. Maar wanneer je je kind afmeldt, stopt
het gewoon. Wanneer je mutaties aangeeft, worden die meteen verwerkt. In die
zin zit er wel voldoende flexibiliteit in.De voorzitter:Ik wil onze gasten hartelijk welkom heten: de delegatie van de Duitse
Bundestag onder leiding van de eerste ondervoorzitter, mevrouw Kastner. Welkom.Mevrouw Smilde (CDA):Als men onder het gemeentelijke doelgroepenbeleid valt, kan het tamelijk
ingewikkeld worden. Is erover nagedacht om samen met de gemeenten een minder
ingewikkelde oplossing te bedenken, waarbij de stromen van de sociale dienst
en van de belastingdienst op een of andere manier worden gecoördineerd?Staatssecretaris Wijn:Het is een groot voordeel dat dit via de toeslagen wordt geregeld. Iemand
met een laag inkomen betaalt geen belasting. Belastingaftrek wordt weggestreept
tegen de te betalen belasting, dus als men geen belasting betaalt, profiteert
men niet van de fiscale tegemoetkoming. In de voorgestelde vorm krijg je toch
het geld. Dat geldt straks overigens ook bij de huur- en de zorgtoeslag. Nu
is het al het geval bij de buitengewone uitgaven voor ziektekosten. Bijvoorbeeld
bij iemand die verplicht moet inburgeren, wordt de gemeente als het ware als
de werkgever van deze persoon beschouwd. In het stroomschema staat duidelijk
uit welke bron men het geld krijgt. De stromen worden echter niet gebundeld,
omdat wij het "quasi"-werkgeversdeel apart willen houden van de bijdrage van
het Rijk.Er is gevraagd of het rekeningnummer mag worden opgegeven van de kinderopvanginstelling
waar je kind heengaat. In meer principiële zin willen wij in het kader
van deze wet overstappen naar vraagfinanciering en vraagsturing en niet naar
aanbodfinanciering. Wij willen het systeem dus radicaal omkeren. Als geld
naar de kinderopvanginstelling zelf wordt overgemaakt, lijkt dat op subsidiëring
van kinderopvang en niet op ondersteuning van de ouders, waarbij geldt: wie
betaalt, bepaalt. In de computersystemen kan wel geregeld wordt dat er een
ander rekeningnummer wordt opgegeven, bijvoorbeeld dat van de kinderopvanginstelling,
maar het is helaas met de bestaande software niet mogelijk om meerdere rekeningnummers
op te geven. Bij de belastingdienst loopt het in het algemeen prima omdat
gebruik wordt gemaakt van eenvoudige, generieke, vaak iets oudere software.
Als zaken daarin moeten worden uitgesplitst, gecombineerd met mutaties tijdens
het jaar, zoals het vertrek of de komst van kinderen, wordt er te veel rompslomp
gecreëerd, ook voor de ouders. Er mag dus wel een ander nummer worden
opgegeven, maar niet meerdere, omdat daardoor de kans op fouten te groot wordt.
Omdat de principiële denklijn een andere is, doen wij slechts een kleine
concessie, maar verder gaan wij niet. Omdat er een concreet aanvraagformulier
voorligt, heb ik de vragen over de technische implementatie hiermee behandeld.De voorzitter:De heer Van der Vlies heeft toch nog een vraag, ondanks de duidelijke
folder.De heer Van der Vlies (SGP):Er staan nogal wat taalfouten in, maar het is een concept, dus dat wordt
nog wel geregeld. Ik heb de folder zo goed mogelijk bestudeerd, maar nog niet
tot op het naadje omdat de tijd daarvoor te beperkt was. Ik ben wat vastgelopen
in het stroomschema op de pagina's 4 en 5, waar bijvoorbeeld sprake is van
"niet getrouwd" en "toch gehuwd". Over zo'n tekst moet een SGP'er nadenken.Staatssecretaris Wijn:Het is allemaal ingewikkeld, want er kan inderdaad veel!De heer Van der Vlies (SGP):Iedereen moet het kunnen begrijpen. Dus kijk er nog eens naar!In dat stroomschema kom je op een bepaald ogenblik terecht in de vraagstelling
met wie je eventueel een huis deelt. Dan gaat het om een huisgenoot met wie
je een gezamenlijke huishouding voert. Maar kan het vervolgens ook gaan om
een naast familielid, zoals ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen,
broer, zus, oom of tante? Is dat nu niet heel erg ruim? Het ging toch om de
bevordering van arbeidsparticipatie? Met andere woorden: je moet de deur uit
kunnen met de geruststellende gedachte dat er voor je kinderen adequaat wordt
gezorgd. Zo is het toch? En als dat thuis niet kan, dan moet dat in de kinderopvang
gebeuren. Maar in zo'n situatie kan het toch gewoon thuis gebeuren? Dat is
mij dus nog niet duidelijk.Staatssecretaris Wijn:Wat hier natuurlijk onder ligt, is de definitie van het begrip "huishouden".
Wat wordt beschouwd als een huishouden? Ik begrijp dat de heer Van der Vlies
nu niet de principiële discussie over de samenstelling van een huishouden
voert. Wij sluiten hier aan bij het fiscale begrip "huishouding". Daarbij
gaat het om de vraag: met wie leef je duurzaam samen? Dit soort samenlevingsverbanden
valt daar dan inderdaad ook onder. Een broer en een zus die samenwonen en
binnen die samenlevingsvorm kinderen opvoeden, beschouwen wij inderdaad als
een huishouden.De voorzitter:Er is zojuist tijdens het debat een folder uitgereikt. Ik dank de bewindslieden
daarvoor. Ik weet echter niet of het verstandig is om die nu diepgaand te
behandelen. De staatssecretaris heeft de folder ook gebruikt om een aantal
toelichtingen te geven. Wij zouden de folder als bijlage bij de Handelingen
kunnen opnemen, zodat de informatie na te zoeken is. Dan hoeven wij nu niet
diepgaand alle details van deze conceptfolder te bespreken.(De folder is ter inzage gelegd bij Centraal informatiepunt van de Tweede
Kamer.)Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Ik denk dat dat een heel verstandige suggestie is. Ik kan
deze vragen ook vrij kort afdoen door te zeggen dat de folder een materiële
weergave is van het wetsvoorstel. In het wetsvoorstel wordt geregeld wie recht
hebben op de kinderopvangtoeslag. Dat vindt z'n weerslag, na goedkeuring door
de Kamer, in het stroomschema zoals dat hier staat. De vraag die de heer Van
der Vlies stelde, is in essentie een vraag die meer met minister De Geus wordt
besproken. Dat is namelijk de vraag: wie hebben recht op kinderopvangsubsidie,
op deze toeslag, en wie niet? De oproep die aan mij gedaan zou kunnen worden,
luidt: zorg er wel voor dat in dat stroomschema de wet goed tot uitdrukking
komt. Die oproep zou niet aan dovemansoren gericht zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Bij dezen!Staatssecretaris Wijn:Ik vermoedde als zoiets.Mevrouw Stuurman (PvdA):Ik ben benieuwd naar het antwoord van de staatssecretaris op hetgeen ik
in eerste termijn heb gesteld over een wat makkelijkere manier van financiering
van de doelgroepen. Ik heb aangegeven dat de belastingdienst en de gemeente
als twee stromen richting de doelgroep gaan en dat ik het wil beperken tot
één instantie. Dat is dan wederom de gemeente. Minister De Geus
heeft daar een reactie op gegeven. Ik weet niet of de staatssecretaris toen
al aanwezig was, maar ik ga ervan uit dat de bewindslieden dat samen hebben
besproken. Ik hoor graag ook van de staatssecretaris een reactie op mijn punt.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Dit zijn natuurlijk van die gemene vragen waar een bewindspersoon
makkelijk in kan trappen. Als mevrouw Stuurman de minister en mij dezelfde
vraag stelt, geef ik hetzelfde antwoord als de minister. Dat kan zij dan terugvinden
in het stenogram. Ik denk dat ik daarmee de vragen van uw Kamer heb beantwoord.
Ik hoop dat wij hiermee het eerste voorbeeld kunnen neerzetten van hoe wij
de belastingdienst steeds meer kunnen gaan gebruiken als een soort centrale
verrekenkas voor subsidies en regelingen vanuit het Rijk.Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb gisteren een vraag gesteld waarvan ik aannam dat u die zou beantwoorden,
omdat de minister van Sociale Zaken dat niet heeft gedaan. U hebt dat evenwel
niet gedaan. Ik doel op mijn vraag of de fiscale ondersteuning die de werkgevers
met een gering aantal werknemers in 2003 en 2004 hebben gehad een positief
effect heeft gehad op het aantal werkgevers dat een bijdrage levert. Zo ja,
dan pleiten wij ervoor die ondersteuning voort te zetten. Ik meen dat er bij
de WVA een extra fiscale faciliteit voor is gemaakt.Ik heb voorts gevraagd of het mogelijk is te werken met het sofi-nummer
van het kind, aangezien er zoveel verschillende stromen zijn van facturen
etc. Ouders krijgen één beschikking, terwijl hun kind soms op
verschillende kinderopvangcentra zit. Dat is erg lastig. Vandaar dat ik mij
afvroeg of ook vanuit het sofi-nummer kan worden gewerkt.Staatssecretaris Wijn:De eerste vraag raakt nauw aan de inschatting van de effectiviteit van
bepaalde stimuleringen. Volgens mij heeft de heer De Geus er al iets over
gezegd. In mijn conceptantwoorden heb ik staan dat u hebt gevraagd of de loonkostensubsidie,
en specifiek de verhoging in 2004, heeft geleid tot toename van het aantal
deelnemende werkgevers. Uit de gegevens van de afgelopen jaren blijkt dat
het gebruik een enorme vlucht heeft genomen. In 2000 bedroegen de kosten nog
72 mln euro en voor 2004 worden de kosten geraamd op 245 mln euro, een dikke
verdrievoudiging. Uit de eerste gegevens van de belastingdienst uit 2004 blijkt
eveneens dat het aantal werkgevers dat in de eerste maand gebruikgemaakt heeft
van de loonkostensubsidie verder is gestegen. Ik hoop dat dit het feitelijke
antwoord op uw vraag is. Zo niet, dan kom ik er graag in tweede termijn op
terug.In antwoord op de tweede vraag wijs ik erop dat deze wet nadrukkelijk
is bedoeld ter ondersteuning van de ouders, niet van de kinderen. Dat hebben
wij genoegzaam met elkaar gewisseld. Er wordt vaker gevraagd, het sofi-nummer
voor andere doelen te gebruiken dan de strikte doelen waarvoor het op dit
moment wordt gebruikt. Wij raken daar aan de Wet bescherming persoonsgegevens
en het feit dat de gegevens die wij als belastingdienst krijgen bij mensen
worden opgevraagd binnen het publieke domein. Dat betekent dat wij ontzettend
voorzichtig omgaan met de privacygevoelige informatie die de belastingdienst
heeft.Ik vind uw gedachte op zichzelf niet zo gek. Ik wil die discussie echter
liefst op een later moment met u voeren en hoop dat u dat goedvindt. Dit kabinet
is voornemens toe te werken naar een zogenaamd burgerschapsnummer. Dat is
een nummer dat elke burger krijgt of al heeft als wij het sofi-nummer verder
doorontwikkelen. Dat nummer zou een breder gebruik kunnen krijgen. Er wordt
bijvoorbeeld wel eens gevraagd of het sofi-nummer kan worden gebruikt in de
gezondheidszorg. Ook wordt wel gevraagd of het te gebruiken is in het onderwijs
om te volgen hoe kinderen van de ene naar de andere klas overgaan, zodat van
een kind dat in de brugklas zit nog gemakkelijk is vast te stellen of het
het goed heeft gedaan in het basisonderwijs. Dit is een dusdanig brede discussie
dat ik er de voorkeur aan geef deze niet nu te voeren binnen het kader van
deze ontwerpwet, maar op een later moment als dat burgerschapsnummer wordt
ontwikkeld. Ik kan mij voorstellen dat er dan ook hiernaar wordt gekeken,
maar wij zouden ontzettend veel overhoop halen als wij het behandelden in
het kader van deze ontwerpwet. Ik hoop dat u kunt billijken dat ik daarover
op een later moment, maar wel nog gedurende deze kabinetsperiode, met u nader
van gedachten wil wisselen.De vergadering wordt van 17.05 uur tot 18.30 uur geschorst.Voorzitter: WeisglasDe voorzitter:U zult het met mij eens zijn dat er gisteravond uitvoerig onderling van
gedachten is gewisseld, dat wil zeggen dat er veel is geïnterrumpeerd.
Het lijkt mij dat dat in de tweede termijn minder nodig hoeft te zijn. In
die wetenschap zal ik proberen u door deze avond te leiden met als hoofddoelstelling
dat de trein naar onder andere Heerenveen nog kan worden gehaald.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Er is gisteren inderdaad uitvoerig over dit wetsvoorstel gesproken.
Ik heb echter van de minister begrepen dat hij nog veel verwacht van de tweede
termijn. Mijn fractie hoopt nog steeds dat wij tot een echt gesprek kunnen
komen. Daar is deze termijn misschien goed voor, hoewel ik wat dit betreft
somber gestemd ben.In zijn inleiding zei de minister dat hij kinderopvang vooral ziet als
een arbeidsmarktinstrument. Nu heb ik de wet er nog eens op nageslagen en
tot en met de vijfde nota van wijzingen wordt gesteld dat kinderopvang een
bijdrage moet leveren aan een gezonde en goede ontwikkeling van kinderen in
een veilige en gezonde omgeving. Op deze manier is in de wet vastgelegd dat
de kinderopvang wel degelijk een rol speelt bij de ontwikkeling van kinderen.
Ik vind dat de minister zich er heel gemakkelijk van afmaakt als het gaat
om dit aspect van de kinderopvang. Hij is haast niet ingegaan op mijn opmerkingen
over de samenhang met voorschoolse educatie en dergelijke. Dat vind ik jammer,
want kinderen brengen in het algemeen veel tijd door op de kinderdagverblijven
of de gastouderprojecten. Het is van belang dat zij daar iets aan hebben.De minister heeft een compliment gegeven aan Margot Vliegenthart. Dat
compliment zullen wij graag aan haar doorgeven, maar ik betwijfel of zij erg
blij zal zijn met dit uitgeklede wetsvoorstel. Ik vind het erg jammer dat
de minister zo weinig moeite heeft gedaan om mijn fractie in dit overleg tegemoet
te komen. Wij hebben van de minister geen enkel gedegen argument tegen de
verplichte werkgeversbijdrage gehoord. Hij is daar niet zo principieel op
tegen als de LPF, maar meent dat daarvan geen stimulansen uitgaan. Hij wil
niet precies vastleggen hoe dat geregeld moet worden, maar ik begrijp dan
niet zo goed waarom hij niet is ingegaan op mijn suggestie om, als blijkt
dat het niet lukt op vrijwillige basis, na te denken over de optie van ¾
dwingend recht waarbij je in de wet een minimale regeling opneemt om vervolgens
via de cao's de nodige ruimte te bieden. Ik vind dat heel erg mager. De minister
heeft gezegd dat hij vasthoudt aan de verplichte werkgeversbijdrage, maar
op deze suggestie is hij niet eens ingegaan; niet op de voordelen, niet op
de nadelen, niet op hoe die ons uit de impasse zou kunnen helpen. Ik hoop
dat de minister in de tweede termijn kan verduidelijken wat hij met de evaluatie
voor ogen heeft. Hij wil een evaluatie in 2006 om vast te stellen waar hij
in 2008 zou willen zijn. Deze minister, die over zoveel sociale wetgeving
gaat, maakt mij niet wijs dat hij niet in zijn hoofd heeft waarop hij wil
evalueren en wat hij wil bereiken. Ik hoop dat hij ons daarover op zijn minst
enige duidelijkheid wil verschaffen en ons meedeelt wat voor type oordelen
van het kabinet we dan wel niet kunnen verwachten.Ik vind het ook jammer dat de minister ons niet tegemoetkomt bij de compensatieregeling.
Voor ons was het een of-ofkwestie, maar de minister wil die compensatieregeling
ook niet. Hij gaf slechts een wat gemakkelijk voorbeeld over een alleenstaande
ouder om te illustreren hoe goed het niet zou gaan. Ook moest ik constateren
dat het bedrag dat kinderopvang kost in de loop van zijn betoog varieerde
van € 42 tot € 52 per dag; dat is nogal een verschil voor
mensen.In mijn interruptie gaf ik al aan wat voor de PvdA de bottom line is om
voor of tegen dit wetsvoorstel te stemmen. Ik ben tot de conclusie gekomen
dat het de minister niet gaat lukken om van mij een voorstander van dit wetsvoorstel
te maken, maar ik krijg graag ongelijk. Ik ben echter niet voor één
gat te vangen en heb geprobeerd om voor mijn eigen amendement voldoende ondersteuning
te krijgen. Ik ben blij om te kunnen melden dat het amendement van mevrouw
Kraneveldt en mijzelf is samengevoegd met het amendement van mevrouw Tonkens
en dat de SP dat inmiddels ook ondersteunt. Mijn hoop is nu gevestigd op D66
en de ChristenUnie om dit amendement aan een meerderheid te helpen. De ChristenUnie
zit met haar amendement al een eind in onze richting. Wij willen graag helpen
om de kinderopvang ook voor de middeninkomens betaalbaar te houden. D66 zei
gisteren bij monde van de heer Dittrich dat het, na veel vijven en zessen,
wel mee wil doen, als er maar dekking is. Die dekking hebben wij inmiddels
gevonden en als het aan ons ligt, komt die ook in de wet te staan, en wel
door middel van het amendement van de SP om de bemiddelingskosten niet meer
aftrekbaar te maken. Naar onze berekening levert dat 36 mln op, wat voorlopig
het gat van de compensatieregeling dekt. Volgens mij is dat een deugdelijke
dekking, maar ik ben uiteraard bereid om D66 daar ook van te overtuigen. Ik
hoop van harte dat D66 dit amendement ondersteunt, en daarmee de ouders en
kinderen die er gebruik van maken en om wie het uiteindelijk gaat.Ik kom nu op de kwaliteit. Ik moet eerlijk zeggen dat ik halverwege het
debat een beetje moedeloos werd. Het is natuurlijk ontzettend lollig om grapjes
te maken over kippen en biggetjes, maar ik ben in te veel kinderdagverblijven
geweest om niet te weten hoe bijzonder moeilijk het vaak is voor ondernemers
om de kwaliteit goed te regelen. Ook weet ik daardoor hoe belangrijk het is
voor kinderen om goede kwaliteit te krijgen. Op het voorbeeld van de slaapruimte
dat ik in mijn eerste termijn heb genoemd, is de minister niet meer teruggekomen.
Ik had hem gevraagd of hij dat een acceptabele situatie vond. Ook een buitenruimte
waar kinderen nauwelijks kunnen spelen, lijkt mij niet acceptabel.Het is jammer dat door het amendement van de fracties van de LPF, de VVD
en het CDA de aandacht is afgeleid van wat er in het wetsvoorstel staat en
wat daaraan versterkt zou moeten worden. Wil de minister in zijn tweede termijn
ingaan op alle andere voorstellen die zijn gedaan? Die gingen de andere kant
uit, namelijk de kant van het verbeteren van de kwaliteit van de kinderopvang.
Ten behoeve van de AMvB die volgens de wettelijke procedure ook nog in voorhang
bij de Kamer zal komen, wil ik de volgende moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat uit GGD-inspecties, klachten van ouders maar ook van
beroepskrachten blijkt dat er met grote Hamerregelmaat sprake is van het ongeoorloofd
inzetten van ongekwalificeerd personeel; overwegende dat de zwaarte van de opvoeding en verzorging van kinderen
niet te licht moet worden opgevat;overwegende dat het volgens de concept algemene maatregel van bestuur
(AMvB) Kwaliteit is toegestaan om twee uur per dag minder beroepskrachten
in te zetten;verzoekt de regering, in de concept-AMvB Kwaliteit expliciet op te nemen
dat een beroepskracht in opleiding alleen in aanwezigheid van een beroepskracht
kan worden belast met de opvoeding en verzorging van kinderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Gerkens en Tonkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 67(28447).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat uit recent onderzoek blijkt dat een ongunstige leidster-kindratio
kan leiden tot externaliserend ofwel agressief probleemgedrag;constaterende dat de meeste gangbare groepen in de buitenschoolse opvang
gemengde groepen zijn van vier- tot en met twaalfjarigen en dat vooral vier-
tot en met zevenjarigen erg kwetsbaar zijn;constaterende dat ouders en kinderen nu al klagen over het gebrek aan
aandacht en het daaruit voortvloeiende geringe aanbod van activiteiten;overwegende dat een verhoging van de leidster-kindratio leidt tot een
enorme verzwaring van de werkdruk en de verantwoordelijkheid van de groepsleiding;verzoekt de regering, de leidster-kindratio in de buitenschoolse opvang
op het niveau te houden van één leidster op tien kinderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Gerkens en Tonkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 68(28447).Mevrouw Hamer (PvdA):Mijn laatste motie betreft de kwaliteitsverbetering. De partijen die de
kwaliteit willen verbeteren en willen vasthouden aan de landelijke kwaliteitseisen,
zouden niet willen zien wat er in de sector zelf gebeurt. Dat wil ik tegenspreken.
Ook mijn fractie vindt het noodzakelijk om na te denken over een vorm van
zelfregulering en de sector daarin te laten groeien. Wij vinden het dan wel
van belang dat er heldere criteria zijn voor de verder te zetten stappen.
Ik heb de minister bij interruptie gevraagd of hij die criteria bij de hand
had of er ideeën over had. Dat is mij niet helder geworden; daarom dien
ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat van zelfregulering in de sector pas sprake kan zijn wanneer
er een sectorbreed certificeringsysteem (dat wil zeggen: minimaal 90% van
de sector doet mee) en een standaardregeling voor de algemene voorwaarden
zijn;overwegende dat wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de kwaliteit
van de kinderopvang in Nederland goed is;overwegende dat het bij zelfregulering van de kinderopvangsector van groot
belang is dat de ouders een formele medezeggenschapspositie hebben en er een
goede klachtenafhandeling is;overwegende dat alleen sprake kan zijn van zelfregulering wanneer de informatievoorziening
aan ouders, toezichthouders en personeel in de kinderopvang transparant en
formeel geregeld is;verzoekt de regering, de algemene maatregel van bestuur Kwaliteit over
drie jaar te evalueren en dan te bezien of de kinderopvangsector aan bovenstaande
voorwaarde voldoet en in hoeverre deze tot vormen van zelfregulering kan overgaan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Gerkens en Tonkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 69(28447).Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Daarmee hoop ik aangegeven te hebben aan welke criteria een
volgende stap dient te voldoen.Wij hebben voorstellen gedaan over de verbetering van de positie van ouders
op het gebied van de medezeggenschap, bijvoorbeeld door de ouderraad te herstellen.
Dat zou overigens nodig zijn onder het amendement van VVD, LPF en CDA, waar
wij zeer op tegen zijn. Dat gaat er wel vanuit dat dit geregeld wordt. Er
blijkt in de Kamer overeenstemming over te bestaan dat iedere instelling minimaal
een ouderraad moet hebben. Daar heb ik de minister niet over gehoord. Wil
hij nog terugkomen op de vraag of hij het amendement van ons wil overnemen?
Ik acht dat toch een minimale voorwaarde. Wij hebben al gezegd dat wij ook
inspraak en een instemmingsrecht voor ouders willen bij het opstellen van
het pedagogisch beleidsplan. Wij achten het belangrijk dat ouders het pedagogisch
beleidsplan krijgen op het moment dat zij de kinderopvanginstelling in komen.Ik heb al aangegeven dat er weinig terug te vinden is over de voorschoolse
periode van 0 tot 4 jaar, waarover zo veel wordt gedebatteerd in deze Kamer.
Dat is een van de belangrijkste ontwikkelingsperioden in het leven van kinderen.
Misschien is deze periode wel van groter belang dan wat de kinderen later
in het onderwijs doen. Ik vind het buitengewoon jammer dat de minister de
rol zo mager invult die hij vanuit zijn positie als verantwoordelijke voor
de kinderopvang zou kunnen spelen. Hij zou daar samen met andere ministers
en staatssecretarissen een goede bijdrage aan kunnen leveren.Voorzitter. Tot slot nog een opmerking aan het adres van de staatssecretaris,
want ik zou hem onrecht doen als ik daar helemaal niet op terugkwam. Hij heeft
naar onze mening Hamerduidelijk laten zien dat hij zijn best heeft gedaan
om met heldere en transparante informatie te komen over de
vergoeding. Ik bedoel het niet cynisch, maar ik zou bijna zeggen: de folder
is beter dan de kinderopvang zelf. Dat heeft een vrolijke kant, maar het heeft
ook een trieste kant.Aangezien mevrouw Stuurman het woord ook nog zal voeren, kom ik tot de
tussenconclusie dat de PvdA steeds heeft gezegd heel helder te willen zijn
in dit debat. Wij vinden het uitgangspunt dat de wet er zal komen, een goed
uitgangspunt, maar wij vinden dat de wet te veel is uitgekleed. Wij hadden
heel erg gehoopt dat wij de wet juist via de minister, in wie wij veel vertrouwen
hadden, weer terug zouden krijgen naar de oorspronkelijke uitgangspunten.
Dan hadden wij er onze steun aan kunnen geven. Op dit moment moet ik echter
vaststellen dat dit alleen nog zal lukken als de Kamer ons steunt bij een
aantal amendementen. Anders moeten wij tot een negatief oordeel komen.Mevrouw Stuurman (PvdA):Voorzitter. Voor ik begin, hoop ik dat de communicatie nu wel duidelijk
is. Ik spreek hier namens mijn partij voor de doelgroepen.Ik dank de minister voor de beantwoording, die ik helaas niet bevredigend
vond. Wij maken ons hard voor de doelgroepen. Zij zijn voor ons heel erg belangrijk,
maar ik moet toch constateren dat ik behalve bij GroenLinks weinig over hen
hoor. Dat verbaast mij eigenlijk, omdat er voor deze groepen een aantal zaken
niet helemaal juist geregeld is. Daar wil ik kort op ingaan en ik wil er een
aantal moties over indienen.De minister heeft uitgelegd dat oudkomers in ieder geval niet nu al de
mogelijkheid krijgen om onder de WBK te vallen. Die uitleg zie ik absoluut
niet. Mevrouw Tonkens zal in een motie daarop terugkomen. De fractie van de
PvdA heeft die motie mede ondertekend.De minister gaf over de vrijwilligersmantelzorg een uitleg waar ik helaas
geen goed gevoel over heb gekregen. Ik leg er nogmaals de nadruk op dat beide
groepen een heel essentiële rol in de maatschappij spelen. Zij zijn niet
weg te denken. Voor vrijwilligers is het belangrijk om tot betaalde arbeid
te komen. De verwijzing naar de gemeente is heel gemakkelijk, maar de realiteit
is volgens mij absoluut anders. Waar moeten de gemeenten de gelden vandaan
halen?Daarom stel ik de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat mantelzorgers en vrijwilligers niet als doelgroep onder
de reikwijdte van de Wet basisvoorziening kinderopvang vallen;overwegende dat het verrichten van mantelzorg en vrijwilligerswerk maatschappelijk
zeer belangrijk is en een goede overbrugging kan zijn naar het verrichten
van betaalde arbeid, zeker in deze economisch slechtere tijden;verzoekt de regering om mantelzorgers en vrijwilligers als gemeentelijke
doelgroep onder de werking van de Wet basisvoorziening kinderopvang te laten
vallen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stuurman, Tonkens en Gerkens.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 70(28447).Mevrouw Stuurman (PvdA):Mijn voorstel om geldstromen van doelgroepen op een wat vereenvoudigde
manier tot stand te laten komen is helaas niet door de minister overgenomen.
Dit zou mogelijk problemen geven met de wijze waarop een en ander tot stand
komt. Volgens mij zijn die op te lossen door afspraken te maken met de belastingdienst.
De gemeenten komen er dan op een heel gemakkelijke manier uit. Het is dan
mogelijk dat de gemeente, als belangrijkste deel in het geheel, overgaat tot
verstrekking van de gelden aan de doelgroepen. Op die manier kunnen de gemeenten
op 1 januari 2005 gevolg geven aan de WBK. Anders wordt het moeilijk.In eerste termijn heb ik al een aantal keren gezegd dat de systematiek
van vraagfinanciering hetzelfde blijft. De eigen keuze van de doelgroepouder
blijft gehandhaafd. Ik dien daarover dan ook een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de beschikbaarheid van kinderopvang essentieel is voor
het slagen van zowel inburgerings- als reïntegratiebeleid,overwegende dat door uit te gaan van een tweepartijenfinanciering in plaats
van een driepartijenfinanciering gemeenten en ondernemers de mogelijkheid
krijgen efficiënte afspraken te maken over de beschikbaarheid van kinderopvang
voor doelgroepouders en bijvoorbeeld het afdoen van facturen;overwegende dat bij tweepartijenfinanciering eventuele schuldenproblematiek
bij ouders wordt vermeden en ondernemers meer financiële zekerheid krijgen;overwegende dat de vraagfinanciering voor doelgroepouders bij tweepartijenfinanciering
in stand gehouden blijft;verzoekt de regering, het wetsvoorstel zo aan te passen dat de middelen
van de gemeenten en de belastingdienst voor doelgroepen worden gebundeld en
de gemeenten de financiële afhandeling met de kinderopvanginstelling
kunnen regelen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stuurman, Tonkens en Gerkens.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 71(28477).Mevrouw Stuurman (PvdA):Helaas heb ik nog geen reactie ontvangen op hetgeen ik heb gesteld over
de mogelijkheid van aanpassing van de gemeentelijke gelden bij een uitbreiding
van het aantal doelgroepouders met meer dan 15%.Wat moet ik nog toevoegen aan de slotzin van mijn collega Hamer? Er moet
heel veel gebeuren willen wij tot een positief oordeel over het wetsvoorstel
komen. Ook al zijn het misschien Stuurmanheel kleine zaken, de zaken die ik
zojuist aanroerde horen daar duidelijk ook bij. Ik eindigde de vorige keer met de emancipatie. Het is goed om daar ook
nu mee te eindigen. Emancipatie is alleen dan goed als er ook een goede Wet
basisvoorziening kinderopvang is.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Ik wil de bewindslieden graag dankzeggen voor
hun beantwoording. Het zal ze niet zijn ontgaan dat mijn fractie zich heeft
beijverd om een principiële, maar ook genuanceerde beschouwing te geven
over de kinderopvang als instrument in handen van de overheid ten behoeve
van... Ja, ten behoeve van wat precies? Is het een instrument ten behoeve
van de arbeidsmarkt? Is het iets meer of is het iets anders? De minister zegt
klip en klaar: voor mij is de kinderopvang een arbeidsmarktinstrument. Dat
zou echter betekenen dat als de arbeidsmarkt dat instrument niet meer nodig
heeft, als zij de prikkel die op deze manier georganiseerd wordt niet meer
behoeft, de overheid zich ervan zou kunnen ontdoen. Dat zal niet gauw gebeuren,
want naast de bevordering van de arbeidsmarkt is er een andere reden voor
het creëren van dit instrument. Dat is onmiskenbaar. De minister kan
namelijk niet ontkennen dat de kinderopvang ook voortkomt uit de traditie
van emancipatie en individualisering. Dat zijn ideologische motieven waarover
eenieder een eigen opvatting heeft. Ik had verwacht dat de minister daarover
zijn zegje zou doen. Hij had dat in ieder geval kunnen doen. Velen kennen
namelijk aan de kinderopvang veel meer functies toe dan alleen die van de
arbeidsmarktparticipatie. Gisteren hield bijvoorbeeld een woordvoerder van
een van de fracties het pleidooi om te gaan nadenken over een recht op kinderopvang
voor kinderen vanaf de leeftijd van drie jaar. Dat is een soort prélude
op het onderwijs. Daarmee bevindt men zich echter in een heel andere sfeer.
Gelukkig is op dat pleidooi niet positief ingestoken. Als dat gebeurd was,
zou dat mij gehinderd hebben. Echter, het zijn wel signalen.Voor mijn fractie is de fundamentele vraag: hebben wij hier nu van doen
met een overheidstaak, ja dan nee? Ja, zegt mijn fractie, wij kunnen ons daarbij
iets voorstellen als het gaat om wat we maar onder de noemer brengen van de
medische of de sociaal-medische indicatie, als het gaat om de ontwrichte gezinnen
enz. Gisteren heb ik die groep samenvattend de probleemgezinnen genoemd. Wij
kunnen ons echter niet voorstellen dat het gaat om het faciliteren van ouders
op het punt van de opvang van de door hen te verzorgen kinderen als die ouders
er zelf voor kiezen om in een tweeverdienerssituatie terecht te komen. Wij
vinden het verzorgen van kinderen een onvervreemdbare verantwoordelijkheid
van de ouders. Dat wordt overigens door niemand betwist. Zij kunnen kiezen
voor de formele kinderopvang dan wel voor informele vormen van kinderopvang.
Dat laatste komt gelukkig nog heel erg vaak voor. Dat staat ons ook meer aan.
Als er echter voor de formele kinderopvang wordt gekozen en de ouders daartoe
de financiële draagkracht hebben, kunnen zij de kosten voor die opvang
best zelf dragen.Wij hebben nog een tweede principieel punt ingebracht en dat betreft de
vraag: hoe zit het met de kwaliteit van de kinderopvang en de effecten van
die opvang op het jonge kind dat langdurig in de kinderopvang verblijft? Ik
verwijs in dit verband naar allerlei wetenschappelijke rapporten over dit
onderwerp die in ons land, maar ook daarbuiten tot stand zijn gekomen. Gisteren
heb ik enkele voorbeelden ervan gegeven. De rapporten bevatten toch echt signalen
waaraan wij niet voorbij mogen gaan.Onze beschouwing leidde vooral tot aandacht vragen voor wat ik noemde
het kindgebonden budget. De minister heeft zichzelf op dit punt herhaald,
waarvoor dank, en daarbij deze mogelijkheid een interessante weg genoemd,
maar aangegeven dat die nu niet haalbaar is. Voor dat laatste kun je begrip
hebben. Bij interruptie heb ik de minister gevraagd: u houdt dit toch wel
in dossier? Op dat punt heeft de minister een toezegging gedaan die niet voor
tweeërlei uitleg vatbaar is. Het antwoord was namelijk: ja. Dit betekent
natuurlijk niet dat het een dossier is voor de geschiedschrijving. Het is
toekomstgericht en zal meegenomen worden bij komende beleidsontwikkelingen.
Ik noem de maximering van de kindgebonden uitgave per gezin en de levensloopregeling
waarin allerlei verloffaciliteiten zijn opgenomen. Ik krijg graag nog een
concrete toezegging van de minister, want ik wil dit punt natuurlijk niet
alsnog kwijtraken.De eerste termijn van de Kamer was een redelijk spektakel. Het kabinet
zat met zijn voorstel een beetje in het midden. De fracties van D66, de PvdA,
GroenLinks en de SP wilden dat er op grond van een collectieve verantwoordelijkheid
meer geregeld zou worden. De fracties aan de andere kant van dit politieke
spectrum, de VVD, het CDA en de LPF, wilden met behoud van bepaalde kerndoelen
en van kwaliteit minder regelen. Zij willen het meer overlaten aan de opvangvoorzieningen
en aan de ouders.Nu heb ik niet zo gauw deernis met de inwoners van vak K, maar je vraagt
je toch af op welke wijze dit bijeen te brengen en bijeen te houden is. Het
amendement van mevrouw Örgü, medeondertekend door mevrouw Smilde
en mevrouw Kraneveldt, is cruciaal. De minister heeft hiervan gezegd dat het
wel kapstokken heeft, maar dat er geen jassen aan hangen. Dat amendement is
nu vervangen door het amendement op stuk nr. 62. Hangen er nu volgens de minister
wel jassen aan de kapstokken? Gezien de ondertekening zal het amendement worden
aangenomen. Is dit voor hem aanvaardbaar?Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Kennelijk beschikt de heer Van der Vlies over een amendement
op stuk nr. 62, maar wij niet.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb het gewoon uitgereikt gekregen.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij niet.De voorzitter:Ik heb het ook voor mij liggen. Ik neem aan dat u het nu alsnog uitgereikt
krijgt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik vraag mevrouw Hamer om vooral het amendement op stuk nr. 64 met interesse
te bestuderen, want dat heb ik ingediend.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan nodig ik u uit om ook mijn amendementen nog eens goed te bestuderen.De heer Van der Vlies (SGP):Dat doe ik sowieso. Ik ben altijd constructief en ik concentreer mij altijd
op de inhoud. Ik zal elk amendement op zijn strekking beoordelen.
Daarmee heb ik overigens nog niet gezegd dat uw amendementen steun krijgen,
want daar moet ik eerst nog eens heel goed naar kijken.Vrijwilligers/mantelzorgers verzetten belangrijk werk in onze samenleving.
Zij verdienen dan ook zoveel mogelijk steun. De minister vindt dit systeem
daarvoor niet geschikt. Zonodig moet dit door de gemeenten worden opgepikt.
De gemeenten moeten op dit punt maatwerk leveren. Wij krijgen nog allerlei
trajecten voorgelegd. Er is een aantal moties ter zake ingediend. Deze doelgroep
verdient zeker een steuntje in de rug.Ik heb op stuk nr. 64 een amendement ingediend. De minister is te veel
voorbijgegaan aan signalen uit wetenschappelijke onderzoeken over de effecten
van langdurige opvang buitenshuis van jonge kinderen. De rapporten zijn bekend.
Er zijn nuances, dat erken ik op voorhand. De regering heeft aan het Nederlands
consortium kinderopvang onderzoek gevraagd, onderzoek te verrichten. Men heeft
veel zaken tegen het licht gehouden. In de rapportage van maart staan bevindingen
waar wel degelijk, zo stellen de onderzoekers, enige ongerustheid over dient
te bestaan. Uit de in het rapport opgenomen matrix blijkt dat vooral bij opvang
van 30 uur of meer per week het aantal gedragsproblemen fors stijgt. Het bereikt
eenzelfde niveau als in lagere sociaal-economische milieus. Dit wordt nader
geadstrueerd. Ik heb bij amendement voorgesteld om dit serieus te nemen door
een plafond aan te brengen in de uren kinderopvang per week die door de rijksbemoeienis
mede worden gefinancierd. Ik heb noch het mandaat, noch de titel, noch de
vrijmoedigheid om ouders te verbieden boven dat aantal uren uit te gaan, maar
wij kunnen vanuit onze verantwoordelijkheid wel een norm stellen. Dat is de
achtergrond van het amendement. Wij vinden ook 24 uur nog veel te lang, maar
gelet op de wetenschappelijke bevindingen, moeten wij zeker niet uitgaan boven
30 uur. Ik ben uiterst benieuwd naar de reactie van de minister op dit amendement.De staatssecretaris is ingegaan op de aanvraag voor het jaar 2005 tegemoetkoming
kinderopvang. Ik heb het bij interruptie al gehad over de prospectus, het
stroomschema en enkele onvolkomenheden. Ik heb van de staatssecretaris begrepen
dat hij daar nog kritisch doorheen zal gaan. Wij wachten het resultaat graag
af.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Het had een mijlpaal moeten worden, deze dag waarop eindelijk
een wet basisvoorziening kinderopvang besproken en beoordeeld wordt door de
Kamer. Maar het wordt een sombere en misschien zelfs zwarte dag in de geschiedenis
van de kinderopvang, in de geschiedenis van de vrouwenbeweging, in de geschiedenis
van de pedagogiek. Het wordt een zwarte dag wanneer het amendement-Örgü –
ook in gewijzigde vorm zien wij hier niets nieuws in – wordt aangenomen.
Een zwarte dag omdat, als deze partijen hun zin krijgen, en zij hebben de
meerderheid, straks alles geoorloofd is; 40 kinderen in een hokje van 4 bij
5, geen ramen, geen speelgoed, geen tuin, één enkele stagiaire
als begeleidster, geen bedjes voor baby's, geen slaapruimte enz. Dat is dan
allemaal mogelijk. Wij keren dan terug naar de kinderopvang van de 19de eeuw.
In 1880 waren er al 8000 kinderen in de kinderopvang; veel kinderen in één
ruimte, vaak niets te doen, geen speelgoed en één enkele leidster
of eigenlijk een bewaarder. Niets verbiedt ondernemers om dat te gaan doen.Als straks mensen bij de minister of de Tweede Kamer klagen, kan de minister
zeggen dat de Tweede Kamer het zo heeft gewild. De wet doet er niets tegen.
Ook als men bij de rechter aanklopt, zal hij de klagers terugsturen, want
op basis van de wet is het mogelijk, als deze partijen hun zin krijgen. Als
het de mensen niet bevalt, zo zal de rechter zeggen, dan moeten zij naar een
ander gaan, want dat staat in de wet.Volgens mij wil Nederland dit niet. Wie wil dit? De ouders willen het
niet. Dat blijkt uit de opvattingen van BOinK en de Consumentenbond over de
plannen. De werknemers in de kinderopvang willen het niet. De vakbonden willen
het niet. De werkgevers willen het niet, de MOgroep wil het niet. Niemand
wil dit! Een enkele anderhalve kip en een paardenkop willen het misschien,
maar de rest van Nederland wil dit niet. Ik begrijp werkelijk niet hoe de
partijen erbij komen om zo'n enorme uitholling van de kwaliteit van de kinderopvang
voor te stellen. Ik wil graag van hen horen namens wie zij deze voorstellen
denken te kunnen indienen.Stel dat het bewuste amendement niet zou worden aangenomen, dan nog zitten
wij met een groot probleem. Ook in het wetsvoorstel zoals dat nu voorligt,
is de uitholling van de kwaliteit al behoorlijk. Ik heb daar in eerste termijn
heel veel over gezegd. Ik zal dat nu niet herhalen, maar op heel veel punten
is de kwaliteit echt ondermaats. Wij hebben veel voorstellen gedaan om die
te verbeteren, maar de minister wil deze voorstellen niet overnemen. Erger
nog, hij wil er niet eens op reageren.Waarom die uitholling van kwaliteit? De minister heeft eigenlijk twee
redenen gegeven. Hij heeft allereerst een economische reden aangevoerd, namelijk
dat het goedkoper is. Hij heeft voorts een administratieve reden genoemd:
sommige maatregelen zouden de administratievelastendruk verminderen. Ik noem
bijvoorbeeld het schrappen van de eis om een pedagogisch beleidsplan te hebben.Ik heb de minister gevraagd naar een pedagogische visie. De minister zegt:
ik ben geen pedagoog, ik ben geen minister van pedagogische zaken, dus ik
hoef dat niet te doen. Dat vind ik een rare redenering. Hij is ook geen minister
van Economische Zaken of minister van administratieve zaken, maar hij heeft
daar wel allerlei uitspraken over gedaan. Hij maakt een wet over kinderopvang,
kinderopvang heeft een pedagogische functie en daar moet je ook op een pedagogische
manier naar kijken. Hij maakt bijvoorbeeld wel arbowetgeving, terwijl hij
geen minister van volksgezondheid is. Ik zeg het anders. Als een regering
om economische redenen in het verkeer ingrijpt, dan zegt zij toch ook niet:
wij gaan niet over de vraag of het verkeer daar wel of niet onveiliger van
wordt, want wij doen hier iets om economische redenen. De minister mag dit
om economische redenen doen, maar zijn plannen zijn ingrijpend voor de levens
van kinderen. Dat is een pedagogische zaak en daarom moet hij ook een pedagogische
visie hebben. De pedagogische eisen zijn dus wel degelijk belangrijk. TonkensDe
minister holt niet alleen de kwaliteit van de kinderopvang uit, maar het interes seert hem blijkbaar niet eens. Dat is heel ernstig.De plannen van de minister zullen in onze visie leiden tot een grote tweedeling
in de kinderopvang. Als er geen kwaliteitseisen zijn of als zij zo mager zijn
als nu in het wetsvoorstel wordt voorgesteld, dan zullen de arme ouders daar
wel genoegen mee moeten nemen omdat zij niet meer geld hebben. De rijke ouders
regelen altijd wel wat voor zichzelf. Er is al sprake van een tweedeling.
Een wet zou die moeten tegengaan, maar deze wet maakt die tweedeling groter.Ik heb de minister gevraagd naar zijn mening over de kinderopvang. Hij
heeft daar geen expliciet antwoord op gegeven, behalve dat kinderopvang een
arbeidsmarktinstrument is. Ik heb de indruk dat de minister de kinderopvang
nogal onbelangrijk vindt. Misschien vindt hij kinderopvang wel totaal onbelangrijk.
Hij zegt dat hij kinderopvang belangrijk vindt voor de arbeidsparticipatie
van vrouwen, maar zelfs dat blijkt eigenlijk nergens uit. Hij neemt immers
allerlei maatregelen waarvan toch duidelijk is dat zij de arbeidsparticipatie
van vrouwen ernstig ontmoedigen.Het ontbreekt de minister duidelijk aan een visie. Ik heb een aantal moties
over de kwaliteit van de kinderopvang. Ik hoop dat wij op dat punt toch nog
iets kunnen binnenhalen, vooral omdat bijna heel Nederland dit wetsvoorstel
echt niet wil. De eerste motie gaat over de kwaliteit en het onderzoek dat
ernaar is gedaan. Er is in Nederland weinig onderzoek naar de kwaliteit gedaan.
Dat bleek ook gisteren weer uit een onderzoeksrapport dat wij allemaal hebben
ontvangen. Mijn motie gaat over het onderzoek dat verricht moet worden om
een beter debat over kwaliteit te kunnen voeren.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat uit het recente onderzoek van het Nederlands Consortium
Kinderopvang Onderzoek (NCKO) naar de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang
blijkt dat er onvoldoende Nederlands onderzoek is naar de mogelijke positieve
effecten en risico's van kinderopvang op de ontwikkeling van kinderen, en
op de factoren die de kwaliteit van kinderopvang beïnvloeden;overwegende dat tevens uit voornoemd onderzoek blijkt dat de resultaten
van de Amerikaanse NICHD-studie niet direct kunnen worden vertaald naar de
Nederlandse situatie, onder meer omdat daarin opvang door vaders en grootouders
ook als kinderopvang wordt beschouwd;overwegende dat onderzoek naar de kwaliteit en de effecten van de Nederlandse
kinderopvang wel van groot belang is voor het beleid;verzoekt de regering, een longitudinaal onderzoek te laten verrichten
naar de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang en de effecten ervan op
de ontwikkeling van kinderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens, Hamer en Gerkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 72(28447).De heer Van der Vlies (SGP):Er loopt natuurlijk een onderzoek van het Consortium. Is dit een ander
onderzoek? Zo ja, op welke punten is het anders?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Wij hebben net een rapport van het Consortium gekregen waaruit wederom
duidelijk bleek dat het onderzoek naar de kinderopvang in Nederland eigenlijk
heel gebrekkig is en dat wij hier daarom eigenlijk niet op een goed niveau
kunnen praten over wat de effecten zijn. Wij hebben een jaar of drie geleden
heel veel rellen in de Kamer gehad op basis van een onderzoek dat over Amerika
ging en eigenlijk helemaal niets met ons te maken had. Ik doel op het onderzoek
dat u gisteren zelf ook weer aanhaalde. Het lijkt mij van groot belang dat
wij een goed onderzoek hebben naar de kwaliteit van de kinderopvang, het effect
ervan op kinderen en de mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ontken niet dat er behoefte is aan onderzoek, maar ik dacht dat er
onderzoek gaande was. In het rapport van het Consortium staat ook dat op onderscheiden
punten verder onderzoek nodig is en zal worden gedaan.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Misschien is mij dat ontgaan, maar bij mijn weten pleit men aan het eind
van het onderzoeksrapport voor meer onderzoek. Dat doen onderzoekers natuurlijk
vaak, maar nu worden argumenten aangevoerd voor de noodzaak van een grootschalig
kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar kinderopvang.Mijn volgende motie heeft betrekking op andere aspecten van kwaliteit
en wel op al die vormen van kinderopvang die eigenlijk in deze wet nauwelijks
ter sprake komen. Dat vinden wij, zoals ik in eerste termijn al heb gezegd,
een gemiste kans. Ik denk aan de brede school, peuterspeelzalen, tieneropvang,
tussenschoolse opvang en opvang voor zieke kinderen. Dat zijn allemaal vormen
van opvang die heel belangrijk zijn, maar nu niet onder de WBK vallen. Dat
is nogal problematisch. Nog problematischer is dat de regering eigenlijk al
die onderdelen een beetje laat bungelen, zodat men ook op lokaal niveau weinig
tot activiteiten komt doordat er geen visie is van de regering en er geen
meerjarenbeleidsplan op dat terrein bestaat. Wij pleiten ervoor dat de regering
hieromtrent een visie en een plan gaat ontwikkelen. De motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat verdere ontwikkeling van diverse vormen van kinderopvang
die niet onder de Wet basisvoorziening kinderopvang (WBK) vallen, zoals de
brede school, peuterspeelzalen, de tieneropvang, tussenschoolse opvang en
opvang voor zieke kinderen, wenselijk is;overwegende dat de ontwikkeling van deze aanpalende vormen van kinderopvang
momenteel stagneert, mede doordat de regering geen heldere visie op de ontwikkeling
van deze Tonkensaanpalende vormen van kinderopvang heeft geformuleerd;verzoekt de regering, vóór 2005 een meerjarenbeleidsplan
op te stellen over: - de gewenste ontwikkeling van deze aanpalende
vormen van kinderopvang;- de samenhang van deze aanpalende vormen
van kinderopvang met de kinderopvang die onder de Wet basisvoorziening kinderopvang
valt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens, Hamer en Gerkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 73(28447).Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Mijn laatste motie die betrekking heeft op kwaliteit gaat over de eisen
die naar onze mening minimaal in de AMvB Kwaliteit moeten worden neergelegd.
Ook daarover hebben wij in eerste termijn al veel gezegd. Ik denk dus dat
het wel duidelijk is als ik mijn motie nu voorlees.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat in het Tijdelijk besluit kwaliteit kinderopvang veel
van de huidige kwaliteitsbepalingen geschrapt worden;overwegende dat deze veranderingen leiden tot een aanmerkelijke verslechtering
van de kwaliteit van de kinderopvang;overwegende dat de kwaliteit van kinderopvang van groot belang is voor
de ontwikkeling van kinderen en de arbeidsparticipatie van ouders;verzoekt de regering: - de leidster-kindratio voor de buitenschoolse
opvang terug te brengen op het oude niveau, namelijk 1 op 10;- de
maximale groepsgrootte van 20 kinderen in de buitenschoolse opvang weer op
te nemen in het besluit;- de vaste groepen als norm en opendeurenbeleid
als optie in het besluit op te nemen en opendeurenbeleid te beperken tot maximaal
2 keer 2 uur per dag;- een eigen leefruimte voor alle groepen in
het besluit op te nemen en voor baby's aparte slaapruimtes;- de extra
mogelijkheid om 2 uur per dag met minder groepsleiding te werken dan de leidster-kindratio
indiceert, te schrappen uit het besluit,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Tonkens. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 74(28447).Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Wij zijn bijzonder teleurgesteld dat de minister niet bereid
is, over te gaan tot een verplichte werkgeversbijdrage. Het moet voor hem
toch een indrukwekkend argument zijn dat zo'n bijdrage voor de overheid veel
goedkoper is. De minister heeft zijn standpunt niet voldoende toegelicht.
Het is ook voor werkgevers veel goedkoper dan wanneer zij iets moeten regelen
voor individuele werknemers. Dat geldt zeker voor kleine werkgevers die veel
vrouwen van tussen de 20 en 30 jaar in dienst hebben. Veel werkgevers hebben
al te kennen gegeven dat zij niet van plan zijn een bijdrage te geven. De
ouders draaien er dus voor op. Wij vinden het ook erg teleurstellend dat de
prijsstijging niet wordt gecompenseerd. Op deze manier gaan de ouders een
steeds groter aandeel van de kinderopvangkosten betalen. Gelukkig is er in
de Kamer nog enige steun voor een compensatieregeling, die door de minister
wordt afgewezen. Misschien wordt dat nog wat. Al met al wordt het voor ouders
steeds duurder. Het idee van een tripartiete financiering wordt op deze manier
ondergraven en de ouders zijn het kind van de rekening. De toegankelijkheid
van de kinderopvang loopt op deze manier gevaar. Wij hebben gepleit voor het
recht van kinderopvang, analoog aan het recht op zorg en onderwijs. Ik hoor
graag van de minister hoe hij hierover denkt, want hij heeft er nog niets
over gezegd. De minister heeft wel iets gezegd over ons voorstel met betrekking
tot een persoonsgebonden budget, ook al was hij er negatief over.Voorzitter. Mij is niet duidelijk geworden waarom oudkomers geen recht
op kinderopvang hebben. In het kader van de integratie lijkt mij dat buitengewoon
belangrijk. De minister zegt dat dat te ingewikkeld is om in de wet te regelen,
maar dat zien wij anders. Volgens ons is dat heel eenvoudig. Hierover wil
ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat oudkomers onder de reikwijdte van de Wet basisvoorziening
kinderopvang (WBK) komen op het moment dat er een wettelijke verplichting
voor het volgen van inburgeringscursussen is, analoog aan de verplichting
voor nieuwkomers;overwegende dat op het moment van invoering van de WBK deze verplichting
tot inburgering nog niet gerealiseerd is;overwegende dat oudkomers die vrijwillig een inburgeringscursus volgen
aanspraak moeten kunnen maken op een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang;verzoekt de regering, via een overgangsmaatregel de oudkomers die vrijwillig
een inburgeringscursus volgen, recht te geven op een tegemoetkoming in de
kosten van kinderopvang voor die periode dat zij daartoe nog niet verplicht
zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens en Stuurman. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 75(28447).Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. De wijzigingsvoorstellen van enkele fracties met betrekking
tot de compensatieregeling zijn in elkaar geschoven. Dat heeft geleid tot
een amendement en een motie die om technische redenen noodzakelijk is.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Tonkensconstaterende dat de compensatieregeling een tijdelijke en aflopende regeling
is; overwegende dat dit een kostenstijging betekent voor ouders en niet voor
werkgevers en dat er dus geen prikkel voor werkgevers van uitgaat;overwegende dat kinderopvang hierdoor minder toegankelijk wordt voor ouders
met lagere en middeninkomens;overwegende dat de arbeidsparticipatie van vooral moeders hierdoor zal
afnemen;verzoekt de regering, een structurele compensatieregeling in te voeren
op het niveau van 2005,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Tonkens, Hamer, Kraneveldt en
Gerkens. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 76(28447).Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Voor ons eindoordeel over dit wetsvoorstel wachten wij het
antwoord in tweede termijn van de minister af. Ik hoop dat de fracties van
CDA, VVD en LPF tot het inzicht komen dat hun motie leidt tot een uitholling
van de kwaliteit van de kinderopvang. Ik hoop ook dat er toch voldoende steun
is voor een betere financiële toegankelijkheid voor ouders. Is dat niet
het geval, dan is het voor ons duidelijk dat wij deze wet op geen enkele manier
kunnen steunen, maar mijn eindoordeel volgt als het debat helemaal is afgelopen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. In tweede termijn heb ik nog maar enkele opmerkingen te maken.
De minister ging in op onze vraag om in ieder geval een behoefteonderzoek
in te stellen onder mantelzorgers en vrijwilligers. Het antwoord van de minister
stelde mij teleur. Hij koppelde zijn antwoord aan de doelstelling van deze
wet. Ik vraag mij in dat verband af wat zijn toezegging betekent dat hij de
gedachte van het kindgebonden budget bij dit dossier wil houden. Hoe moet
ik die zaken rijmen? Juist met aandacht voor vrijwilligers en mantelzorgers
heeft hij de mogelijkheid om de doelgroep iets uit te breiden en om te laten
zien dat de formele kinderopvang ook van belang is voor mensen die weliswaar
niet betaald, maar maatschappelijk wel buitengewoon relevant werk verrichten.
Ik heb het idee dat de minister hiermee een kans laat liggen om zijn belofte
dienaangaande in te lossen. Graag een reactie.Wij hebben twee amendementen ingediend die voorzien in een oudercommissie
met een verzwaard adviesrecht. Deze amendementen impliceren onze steun aan
de amendementen van de PvdA op dat punt, die oudercommissies op zichzelf verplicht
stellen. Wij willen een verzwaard adviesrecht voor die commissies op verschillende
punten. De minister is slechts ingegaan op een van onze amendementen, niet
op ons amendement om het verzwaard adviesrecht over de prijs voor de oudercommissies
in te voeren. Eigenlijk heeft de minister ons amendement ontraden met de opmerking,
kort samengevat: ik heb er met ondernemers over gesproken en die vinden het
vervelend. Dat is een wat magere afwijzing van onze argumenten. Hij stuurt
ouders die wonen in een gebied met weinig kinderopvang en waar een grote keuze
ook niet te verwachten is, gewoon het bos in. Deze ouders kunnen niet stemmen
met de voeten, want er is gewoon geen alternatief. Natuurlijk vinden ondernemers
het lastig om te motiveren waarom zij aan kwaliteit of prijs willen morrelen,
maar het lijkt me niet slecht dat zij duidelijk maken waarom dat nodig is.
Ik zie niet in waarom dit amendement niet juist een bijdrage levert aan een
goede kinderopvang, waar ouders achter kunnen staan en waar ouders hun kinderen
met een gerust hart naartoe brengen.Verder ons amendement over de compensatieregeling. Wij hebben gezocht
naar een amendement dat enerzijds mensen kan helpen met weinig inkomen, die
door het wegvallen van de werkgeversbijdrage echt in de problemen komen, en
anderzijds recht doet aan de prikkel voor werkgevers om hun bijdrage te betalen.
Wij vinden het dus belangrijk dat die prikkel in stand wordt gehouden, wat
betekent dat wij niet kunnen stemmen voor een amendement dat die werkgeversprikkel
helemaal weghaalt. In reactie op ons amendement kwam de minister met rekenvoorbeelden
van een alleenstaande ouder. Ik denk dat de minister het probleem bagatelliseert.
Voor tweeverdieners van wie geen van beiden een werkgeversbijdrage wordt geïnd,
valt er een behoorlijk groot gat wanneer de werkgeversbijdrage wegvalt. Wij
willen met ons amendement die mensen een steuntje in de rug geven.Mevrouw Hamer (PvdA):U keek zo nadrukkelijk mijn kant uit, dat ik vast degene ben die de prikkel
zou weghalen. Ik heb uw amendement heel goed vergeleken met dat van ons. Eigenlijk
zitten er weinig verschillen tussen, behalve dat de compensatieregeling voor
de groep tussen anderhalf keer modaal en twee keer modaal in uw amendement
direct wordt afgebouwd. Deze groep gaat er zelfs op achteruit ten opzichte
van de regeling van minister De Geus. U wilt die groep niet compenseren; wij
volgen de lijn van de minister door deze groep structureel te compenseren.
Uw amendement krijgt zonder onze steun geen meerderheid. Wij weten ook dat
wij uw fractie heel hard nodig hebben voor ons amendement, terwijl de twee
amendementen zo dicht bij elkaar liggen. Wat kunnen wij doen om tot elkaar
te komen?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Het was niet mijn bedoeling om u specifiek aan te kijken. Mijn blik bleef
waarschijnlijk wat langer bij u hangen door uw mooie verschijning. Wat u kunt
doen om ons nader bij elkaar te brengen, is ons amendement toch wat beter
te bestuderen. De verschillen tussen onze amendementen zijn namelijk veel
groter dan u nu doet voorkomen. In uw amendement blijft er van een werkgeversprikkel
niets over; in ons amendement blijft deze prikkel overeind.Mevrouw Hamer (PvdA):Kunt u mij dan uitleggen waardoor dat komt? Ik kan namelijk alleen het
verschil van de inkomensgrens vinden.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Door de inkomensgrens behoorlijk naar beneden bij te stellen tot anderhalf
keer modaal, wordt een heel grote groep die tot 2008 zou worden gecompenseerd,
niet meer gecompenseerd. In ons amendement gaat het echter niet om het
jaar 2008; wij stellen ons voor dat de laagste inkomens altijd worden gecompenseerd
en de hogere inkomens niet. Daardoor blijft de werkgeversprikkel in stand
en worden de mensen die het echt nodig hebben, niet de dupe.Mevrouw Hamer (PvdA):Hoe worden werkgevers daardoor geprikkeld? Het gaat om een inkomensverschil.
Volgens de minister moet er helemaal geen compensatieregeling zijn, omdat
de werkgevers dan niet gaan betalen omdat zij het toch wel van de overheid
denken terug te krijgen. U blijft compenseren voor de groep tot anderhalf
keer modaal. In ons amendement glijdt de compensatieregeling wat langzamer
af.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Wij blijven compenseren voor de groep die tot anderhalf keer modaal verdient.
Dat wil zeggen dat wij nagenoeg volledig compenseren voor de groep die modaal
verdient, en dan snel aflopend van modaal tot anderhalf keer modaal.Mevrouw Hamer (PvdA):Het verschil tussen onze amendementen betreft dus de groep die tussen
de anderhalf en twee keer modaal verdient.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Nee, wij hebben het niet over die groep.Mevrouw Hamer (PvdA):De groep die tot twee keer modaal verdient.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Nee, want wij willen compenseren tot een inkomensgrens van € 45.000.
In uw voorstellen gaat het om een inkomensgrens van bijna € 80.000.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat zei ik ook, want dat is twee keer modaal.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Dat lijkt mij niet helemaal te kloppen, maar goed.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat zal ik u dan buiten de "uitzending" uitleggen, want dat kost nu te
veel tijd. Wij sluiten in ons amendement aan bij de groepen die de minister
in zijn compensatieregeling voor drie jaar opneemt. U wilt vanaf het begin
af aan lager zitten, anders heb ik uw amendement verkeerd begrepen. Welke
prikkel levert dat op voor werkgevers om voor deze groep te betalen?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Omdat er een aanzienlijk grotere groep mensen overblijft die niet worden
gecompenseerd bij het uitblijven van de werkgeversbijdrage. Zij zullen dus
druk uitoefenen op de werkgever om de bijdrage te betalen. Dat is het principe
van de werkgeversbijdrage.Mevrouw Hamer (PvdA):U gelooft toch werkelijk niet dat de omvang van de groep enigerlei invloed
heeft? De betrokken ouders zijn over allerlei verschillende bedrijven en instellingen
verdeeld. Zij gaan toch geen actie met elkaar voeren?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik geloof dat wel. Wanneer u denkt dat er zo buitengewoon weinig verschil
tussen uw amendement en dat van ons, wat let u dan om voor ons amendement
te stemmen?Mevrouw Hamer (PvdA):Omdat ik die groep die tot € 80.000 verdient, niet in de kou
wil laten staan. Omdat het een groep is die bijzonder hoge kosten heeft en
die ook bij de berekeningen slecht uitkomt. Juist in die groep zitten veel
mensen die wij graag op de arbeidsmarkt willen zien. Er zijn veel vrouwen
die maar een paar dagen werken en die wij in die zin willen ondersteunen.
Dat is niet zo gek gedacht, zelfs de minister wil die groep nog voor een paar
jaar compenseren. Ik zou voor die groep graag uw steun willen hebben.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Er is toch een groot verschil. De groep die u wilt steunen, zal wanneer
zij niet gecompenseerd wordt, druk uitoefenen op de werkgever en op die manier
blijft de werkgeversprikkel bestaan, terwijl de laagste inkomensgroepen toch
worden ontzien. Dat is het doel van ons amendement.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U zegt dat de prikkel blijft bestaan. U realiseert zich waarschijnlijk
niet dat er cao's zijn voor mensen met een laag inkomen en cao's voor mensen
met een hoog inkomen. Onder de cao schoonmaak en de cao uitzendwerk bijvoorbeeld
vallen vooral mensen met een laag inkomen. Die gaat u volledig compenseren,
dus deze mensen voelen zich helemaal niet geprikkeld. Als de prikkel al werkt,
dan werkt hij voor cao's waar veel mensen onder vallen met een hoog inkomen
en ook nog eens veel vrouwen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):U heeft eerder ook al zoiets gezegd. Ik acht uw bezwaar niet steekhoudend.
cao-onderhandelingen worden op een groot terrein gehouden. Wanneer er een
prikkel is voor werkgevers om de werkgeversbijdrage te betalen, zal deze doorwerken
op het hele terrein, daar ben ik van overtuigd.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Maar het gaat toch per cao? In de cao schoonmaak werken toch vrijwel alleen
mensen met een laag inkomen?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Toch ben ik ervan overtuigd dat wanneer er vanuit de vakbonden druk wordt
uitgeoefend op werkgevers om toch vooral hun bijdrage te betalen, dan zal
dit doorwerken op alle werkgevers en bonden.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Blijkbaar is de werkgeversprikkel het pijnpunt voor de fractie van de
ChristenUnie. Als wij nu straks onder de streep gaan kijken wat wij aan de
wet hebben, dan is – als wij niet nader tot elkaar komen – de
lachende derde niet de inkomensgroep die een compensatieregeling zo hard nodig
heeft, maar minister De Geus. Ik vind hem een heel aardige man en het is leuk
als hij lacht, maar in dit geval zie ik hem toch liever lachen als een boer
met kiespijn. Als wij er vandaag binnen en buiten deze Kamer niet uitkomen,
worden de mensen voor wie wij dit allemaal doen daar de dupe van. Wij moeten
toch tot elkaar kunnen komen!Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ja, wij moeten tot elkaar kunnen komen. Als u de mensen wilt steunen voor
wie wij met ons amendement willen opkomen, dan raad ik u aan om voor ons amendement
te stemmen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat doen wij natuurlijk ook, want die groep staat ook in ons amendement.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Nou, dan is het toch goed? Dan begrijp ik niet wie er in de kou zou komen
te staan.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Nu krijgen wij een heen en weer spelletje: stem voor die van mij. Nee,
stem jij voor die van mij. Daar schiet dus alleen de heer De Geus iets mee
op en andere tegenstanders van het instandhouden van een compensatieregeling.
Wij moeten dat toch in elkaar kunnen schuiven!Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Dat vind ik een rare redenering. Ik heb u aangegeven waarom ik principieel
niet voor een volledige compensatieregeling wil stemmen. Ik wil echter de
mensen met een lager inkomen ook niet in de kou laten staan, daarom ben ik
met dit amendement gekomen. Nu zegt u tegen mij dat ik maar voor het meerdere
amendement moet stemmen. Waarom? Ik heb daar principiële bezwaren tegen
en daarom kom ik met mijn amendement.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dan zou ik u toch een reactie willen vragen op het scenario dat ik dan
zie opdoemen. Dan komt er helemaal geen compensatieregeling meer. De heer
De Geus krijgt zijn zin en de bestaande regeling wordt afgebouwd zoals hij
dat graag wil. Dan gaan wij op een gegeven moment de wet evalueren en u bent
net als ik tegen een verplichte werkgeversbijdrage. Als de lagere inkomens
dan dusdanig in de knel komen dat het debat over het verplichtstellen voor
de werkgever actueel wordt, dan zou het nog wel eens kunnen dat wij daarop
uitkomen. Dat kan toch ook niet uw bedoeling zijn?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Het is niet mijn bedoeling dat mijn amendement, als daar een meerderheid
voor is in de Kamer, toch zou worden afgestemd. Ik begrijp dat er een meerderheid
voor is, maar er zijn ook partijen die verder willen gaan. Ik begrijp niet
waarom je tegen een amendement zou willen stemmen dat weliswaar een deel bereikt
van wat je wilt, maar niet alles. Dat zou ik een rare redenering vinden.Mevrouw Hamer (PvdA):U geeft echt een verkeerd beeld. Ik heb er principiële bezwaren tegen
dat de groep die zelfs van de minister vanaf het begin nog compensatie krijgt
niet wordt meegenomen in het amendement. U hebt blijkbaar principiële
bezwaren tegen de verhoging. Ik heb principiële bezwaren tegen de verlaging.
U kunt niet zeggen dat uw amendement de meerderheid heeft. In ieder geval
mijn partij, maar naar ik begrijp ook de LPF, is er tegen. Misschien kunnen
wij op een ander moment kijken waar wij het dan wel over eens zijn, maar dat
zal altijd ergens in het midden moeten liggen. Op deze manier komen wij er
niet uit. U laat een groep in de kou staan die ik absoluut niet in de kou
wil laten staan.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Maar wanneer u niet voor ons amendement stemt, laat u alle groepen in
de kou staan.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat lijkt mij een chantageonderwerp.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):U kiest niet voor een half ei maar u kiest voor de lege dop.Mevrouw Gerkens (SP):Volgens mij is het ei iets voller. Het amendement dat onder anderen mevrouw
Hamer en ik hebben ingediend is gekoppeld aan een ander amendement, waarin
ook dekking wordt aangegeven. Uw amendement heeft op dit moment geen dekking.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):De dekking van mijn amendement kan op verschillende manieren plaatsvinden.
Wanneer uw amendement wordt aangenomen, zou dat geld als dekking kunnen worden
gebruikt. Het is ook mogelijk om de dekking op een andere manier binnen de
staffeling te zoeken. Het gaat uiteindelijk om een bedrag van 10 mln, dat
door een iets andere invulling van de percentages zo uit de staffeling kan
worden gehaald. De dekking is geen probleem.Er is een amendement ingediend door VVD, CDA en LPF over de kwaliteit.
Ik heb begrepen dat dit amendement inmiddels is aangepast en ik ben daar ook
blij om. Ik was er werkelijk mordicus tegen. Met dit amendement wordt de kwaliteit
van de kinderopvang en daarmee ook de bescherming van het belang van het kind
opgeofferd. Wij zijn van oordeel dat het niet, zoals de minister voorstelt,
vanzelfsprekend moet zijn dat de AMvB automatisch ophoudt in 2008. Wij zouden
daar graag een evaluatiemoment vóór willen zien. Wat ons betreft
zou bijvoorbeeld ook de mate van certificering van bedrijven een criterium
moeten zijn voor de beoordeling of de AMvB kan worden afgeschaft, doordat
de markt aan zelfregulering toe is. De minister heeft een reactie hierop al
in eerste termijn toegezegd.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Dit is mijn tweede termijn en niet mijn tweede eerste termijn.
Ik doe derhalve niet nog eens dunnetjes over wat ik in eerste termijn allemaal
heb gezegd, alleen om mijn spreektijd vol te maken. Mijn tweede termijn zal
relatief kort zijn.Per interruptie zei ik vanmiddag al dat in het debat diverse diersoorten
de revue zijn gepasseerd, van biggen tot kippen. Ik heb die diersoorten niet
geïntroduceerd; dat hebben anderen gedaan. Het verschil tussen kippen
en biggen enerzijds en mensen anderzijds is dat mensen rationele wezens zijn,
die hun eigen keuzes kunnen maken en hun eigen verantwoordelijkheid kunnen
nemen, onder andere voor de opvang van hun nakomelingen. Wij verwachten van
ouders ook dat zij die verantwoordelijkheid nemen als zij kiezen voor kinderen,
of het nu gaat om kinderopvang of gewoon een goede opvoeding van de kinderen
tot mondige burgers, die hun steentje bijdragen in de Nederlandse samenleving.Er is veel gezegd over het amendement Örgü, waar ook mijn fractie
een handtekening onder heeft gezet. Dat amendement is zeer in beweging. Wij
hebben er al diverse versies van gezien. Er is een nieuwe versie in de maak,
die ik nog niet in handen heb. Ik ga daar niet op vooruitlopen, omdat er nog
overleg over wordt gevoerd. Mevrouw Örgü zal er straks, als de nieuwe
versie is uitgedeeld, een toelichting op geven.De staatssecretaris van Financiën heeft ons inzicht verschaft in
de fiscale implementatie van deze wet. Leuker kunnen wij het niet maken, gemakkelijker
wel: dat heeft hij zeer enthousiast aannemelijk gemaakt. Wat hij zei over
met name de fiscale stroomlijning van allerlei inkomensafhankelijke regelingen
vinden wij perfect passen bij de gedachte van één
loket voor alle subsidies. Mijn fractie heeft die gedachte ooit in de motie-Van
As vastgelegd en zij is door de Kamer ondersteund. Wij kunnen dit dus van
harte onderschrijven.In een interruptiedebat met mevrouw Huizinga-Heringa heb ik al uitgebreid
gesproken over de compensatieregeling. Ik zal mijn woorden niet herhalen.
Ik hoop van harte dat wij alsnog een oplossing vinden. Wij willen niet de
lage inkomens, waarvoor wij allen zo hard willen vechten, de dupe laten worden
van het feit dat een stel dames die allen kinderopvang hoog in het vaandel
hebben, er niet uit kunnen komen.In mijn eerste termijn heb ik ook aangegeven dat er een groot zwart circuit
bestaat van informele kinderopvang, dat wij graag een wit circuit zouden maken.
De LPF is een partij die niet zo houdt van zwart werk. Hoe wij eventueel dit
circuit wit zouden kunnen maken, weten wij nog niet, maar wij zouden de mogelijkheden
daartoe graag laten verkennen. Daarom dien ik namens mijn fractie op dit punt
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er in Nederland een aanzienlijk circuit van informele
kinderopvang bestaat (niet zijnde de belangenloze kinderopvang door familieleden
e.d., waarbij geen financiële tegenprestatie wordt verlangd van de ouders);constaterende dat blijkbaar een aanzienlijk deel van de werkende ouders
deze vorm van kinderopvang verkiest boven andere vormen van opvang;van mening dat het een goede zaak is als zwart werk wit gemaakt wordt;verzoekt de regering, te verkennen wat de mogelijke scenario's, randvoorwaarden,
kosten voor de overheid en gevolgen voor de reguliere kinderopvangbranche
zouden zijn als wij dit zwarte opvangcircuit wit zouden maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kraneveldt. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 77(28447).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Er is een brij aan amendementen en moties ingediend. Het zal
nog een hele toer worden om met die enorme hoeveelheid puzzelstukjes een mooi
plaatje voor de kinderopvang in Nederland te creëren. Op een aantal punten
zijn wij er nog niet uit. Wij vragen ons nog af wat het haalbare en wat het
denkbare plaatje zou kunnen zijn. Op een aantal punten zullen wij nog een
keus moeten maken tussen wat wij denkbaar achten en eigenlijk zouden willen
en datgene wat wij haalbaar vinden en kunnen accepteren.Mevrouw Lambrechts (D66):Mijnheer de voorzitter. Het debat over de kinderopvang heeft zich toegespitst
op twee punten: kwaliteit en toegankelijkheid. Dat laatste heeft natuurlijk
alles te maken met de financiering. Als vervanger van de vervanger ben ik
enigszins onthand, maar ik zal mijn best doen.Ik wil eerst opmerkingen maken over mijn eerste punt. Een van de doelstellingen
is: kwaliteit van de voorziening waarborgen. Het is een basisvoorziening met
in de toekomst dezelfde of betere kwaliteit. Deze doelstelling is terecht.
Het gaat om kleine kinderen die zelf niets in te brengen hebben en die dus
ook niet aan de bel kunnen trekken als het op punten misgaat. De vergelijking
van de minister met kippen beschouw ik als een erkenning van het feit dat
het toch eigenlijk al te bizar zou zijn als kwaliteitskenmerken voor het houden
van kippen hoger, sterker, zwaarder zijn dan de kwaliteitswaarborgen voor
kinderen. Dat standpunt deel ik. Alleen, ik kan het niet erg goed rijmen met
het voorstel van de regering om snel te anticiperen op de afbouw van de AMvB
in 2007. Ik meen dat er alle reden is om een landelijk, uniform toetsingskader
in stand te houden. Natuurlijk, je moet niet meer willen regelen dan redelijkerwijs
mogelijk is, maar juist daarom is een minimaal toetsingskader nodig waarin
niet meer staat, maar ook vooral niet minder dan datgene wat wij zouden wensen
als minimale toets en regeling voor onze eigen kinderen.Voorzitter. Op dit punt is door de fracties van de VVD, het CDA en de
LPF een amendement ingediend. Inmiddels is dit amendement gewijzigd. Ik vind
dit amendement onbegrijpelijk, ook in het licht van andere debatten. Weliswaar
zijn die andere debatten met andere woordvoerders van die partijen op andere
momenten gevoerd. Ik denk in dit verband aan de kwaliteitseisen en de waarborgen
voor de opleidingen van de studenten. Die zijn hoog. Daarvoor moeten ook extra
waarborgen komen. De commissies moeten op de evidente meerwaarde letten. Moeten
wij dan op dit terrein zo'n minimaal bod op tafel leggen? De volgende zin
in mijn tekst luidt: daar zult u spijt van krijgen! Dat klinkt echter als
een dreigement en zo is het zeker niet bedoeld. Ik denk oprecht dat de indieners
er spijt van krijgen. Ik verzoek hen dan ook, zich hier nog eens op te bezinnen.De minister heeft gezegd dat hij de wet uitsluitend ziet als instrument
voor het arbeidsbeleid. Kennelijk heeft dit de Kamer geraakt, want meerdere
woordvoerders zijn hierop teruggekomen. Ik zal overigens niet ontkennen dat
het een dergelijk instrument is. Op zichzelf kan dit ook waardevol zijn, maar
volgens mij moet het meer zijn. Het zou beter zijn als er een meer geïntegreerde
visie komt op en er een meer geïntegreerd aanbod wordt ontwikkeld van
alle voorzieningen voor jonge kinderen. Ik dien daar de volgende motie over
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een aantal andere Europese landen, zoals Zweden, België,
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, veel verder zijn dan Nederland in het
geïntegreerde aanbod van voorzieningen voor jonge kinderen;overwegende dat ook in Nederland er behoefte bestaat aan voorzieningen
die Lambrechtsgeïntegreerd dan wel in samenhang worden aangeboden;verzoekt de regering, een visie te ontwikkelen over hoe in de toekomst voorzieningen voor jonge kinderen, te weten kinderopvang, peuterspeelzaal
en (voor)school, meer in samenhang dan wel geïntegreerd vorm kunnen worden
gegeven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Lambrechts. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 78(28447).Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Er kan alleen sprake zijn van een brede toegankelijkheid van
kinderopvang als de kosten te dragen zijn. Nu al worden de grenzen van de
betaalbaarheid bereikt. De minister heeft terecht vastgesteld dat hij en de
Kamer dezelfde inzet hebben: werkgevers, werknemers (ouders) en de overheid
betalen met z'n drieën mee aan een goede opvangvoorziening. Wat kunnen
wij van een dergelijke inzet verwachten in een systeem waarbij twee van de
drie partners verplicht meebetalen en de derde daar vrij in is? De afgelopen
jaren zat het economisch tij mee en toen is het niet gelukt om een systeem
van kinderopvang te creëren zoals wij voor ogen hadden. Zou het dan de
komende jaren, waarin het economisch heel wat moeilijker is, wel lukken? Sta
mij toe daaraan te twijfelen.De minister wil door de afschaffing van de compensatieregeling in twee
jaar de werknemer dwingen zijn verantwoordelijkheid te nemen. Dit instrument
lijkt bedacht in de tijd dat het economisch heel erg goed ging en er grote
tekorten waren op de arbeidsmarkt. Toen waren veel werkgevers allang blij
als zij een werknemer voor een functie konden krijgen. De vraag of in kinderopvang
voorzien moest worden kwam in feite niet aan de orde. Nu is het echter anders.Hierop gelet, zijn wij voor een verplichte werkgeversbijdrage middels
een algemeen omslagstelsel; een soort doelheffing. De lasten zijn laag, want
zij worden gedeeld. In onze visie is dit de beste waarborg voor de beschikbaarheid
van het aanbod en voor de kwaliteit. Collega Hamer heeft op dit punt al een
amendement ingediend, dus dat hoeven wij niet meer te doen. Dit amendement
moet gezien worden als een stok achter de deur. Zodra werkgevers hun verantwoordelijkheid
niet nemen, wordt overgegaan tot een verplichte werkgeversafdracht. Dat spreekt
ons aan.De heer Dittrich heeft gisteren al gezegd dat de compensatie als systematiek
de fractie van D66 totaal niet aanspreekt. De overheid springt daarmee in
het gat dat de werkgever laat vallen. Dat levert dan ook nog een financieringsprobleem
op. Als de werkgever een bijdrage levert, hou je geld over waar je iets leuks
mee kan doen in de geïntegreerde voorziening, maar nu moeten wij er geld
bijleggen. Ik voeg er echter meteen aan toe dat wij onze ogen niet zullen
sluiten voor de effecten die optreden als wij dit niet doen. De CPB-cijfers
tonen overtuigend aan dat er winst is te verwachten van een goede en betaalbare
kinderopvang.Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt gisteren het debat niet bijgewoond, dus ik zal u in twee zinnen
bijpraten. De heer Dittrich...De voorzitter:Een interruptie is bedoeld om een vraag te stellen en niet om iemand bij
te praten. Ik ga ervan uit dat mevrouw Lambrechts de Handelingen van gisteren
heeft gelezen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan heeft zij gelezen dat de heer Dittrich GroenLinks en de PvdA heeft
opgeroepen om de amendementen over de compensatieregeling samen te voegen.
Dat is inmiddels gebeurd. De LPF en de SP staan er nu ook onder. Hij heeft
gezegd dat hij dat, en de daarbij behorende dekking, zou afwachten. Hij liet
doorschemeren dat hij bereid was om steun aan het amendement te overwegen.
De SP heeft een dekkingsvoorstel gedaan. Kunnen wij nu op de steun van D66
rekenen? Wij zijn het volkomen eens over de verplichte werkgeversbijdrage,
maar wij weten ook dat daarvoor vooralsnog geen meerderheid is in de Kamer.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik hoop dat er ook voortschrijdend inzicht zal zijn bij de regering, zoals
bij anderen, ten aanzien van de verplichte werkgeversbijdrage. Vooral bij
een algemeen omslagstelsel is het een kleine last voor allen, met een groot
voordeel voor velen. Wij zullen kijken of er een optie is waarin gewaarborgd
wordt dat vrouwen niet terug hoeven naar het aanrecht om thuis op de kinderen
te passen, omdat de opvang te duur wordt. Ik sta zeer welwillend ten opzichte
van het amendement, maar ik kan er niet zelfstandig over besluiten. Wij zullen
er in de fractie naar kijken, want er zitten zware financiële componenten
aan. Een ander argument, waaraan ik overigens geen dekking kan verbinden,
is dat er bij oplopende kosten alsnog tot een werkgeversverplichting wordt
gekomen. Wellicht voert dat de druk wat op.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ben blij dat u zo welwillend ten opzichte van het amendement staat.
De heer Dittrich vond de dekking van groot belang. Die hebben wij gevonden.
Ik doe via u een dringend beroep op uw fractie, want u weet dat de meerderheden
heel krap zijn op dit punt. Ik denk namens de ouders te kunnen zeggen dat
u hard nodig bent.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij zijn ons zeer bewust van onze cruciale rol; ieders hoop in bange dagen,
begrijp ik.Tot slot. Het is goed dat er een wettelijk kader komt voor de kinderopvang,
maar dat moet meer zijn dan minimaal om er voldoende vertrouwen in te kunnen
hebben dat aanbod en kwaliteit gewaarborgd zijn. Dat zal voor ons uiteindelijk
de toets zijn. Een wettelijk kader: ja, maar met voldoende waarborgen voor
aanbod en kwaliteit.Mevrouw Örgü (VVD):Voorzitter. Dank voor de beantwoording in eerste termijn door de regering.
Nogmaals, de VVD-fractie heeft bij de kinderopvang een aantal punten centraal
gesteld. Enerzijds is dat de emancipatie, die wij graag willen bevorderen
in onze samenleving. Anderzijds willen wij ervoor zorgen dat ondernemers vrijelijk
kunnen ondernemen op basis van zo min mogelijk regels. Dat was onze boodschap
in eerste termijn.De indieners van het amendement over de kwaliteit hebben goed naar de
minister geluisterd. Wij hebben enkele wijzigingen in het amendement aangebracht.
Wij hebben goed naar de minister geluisterd. Hij stelt de normen om ervoor
te zorgen dat het toezicht op dit punt beter wordt georganiseerd, heel centraal.
Dat nemen wij ook serieus. Wij beschouwen veiligheid en gezondheid
ook als een basiskwaliteit.Ik wil de volgende toelichting op ons gewijzigde amendement geven. De
overheid draagt zorg voor een aantal basiskwaliteiteisen. Deze worden opgenomen
in de wet zelf. Die basiseisen zijn van groot belang. Met kinderopvang kunnen
ouders zich immers geen miskoop veroorloven. De opeenstapeling van gedetailleerde
kwaliteitsregels maakt kinderopvang voor ouders echt overbodig duur. Dit amendement
zorgt ervoor dat de AMvB inzake de kwaliteit wordt geschrapt teneinde overbodige
regelgeving te voorkomen en het binnen de grenzen van een beperkt aantal basiskwaliteiteisen
mogelijk te maken voor ondernemers in de kinderopvang om elkaar te beconcurreren
op basis van kwaliteit. Tevens zorgt dit amendement ervoor dat in de wet wordt
geregeld dat kinderopvanginstellingen een beleid voeren op het terrein van
veiligheid en gezondheid voor kinderen. De minister hamerde heel erg op de
aspecten veiligheid en gezondheid. Die hebben wij er nu dus in gezet. De kinderopvanginstellingen
worden verplicht om ouders te informeren over het te voeren beleid.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Naar mijn smaak is dit geen toelichting. Ik weet niet wat er nu in het
amendement veranderd is. U zegt: in de wet wordt opgenomen dat er basiskwaliteit
moet komen. Maar zoiets stond tot nu toe al in het amendement. Zowel de minister
als een aantal fracties in de Kamer heeft daarvan gezegd: dat is eigenlijk
niets, dat is een kapstok waar je geen jassen aan kunt hangen. Wat zegt u
nu over die kwaliteitseisen? Wat zijn de kwaliteitseisen?Mevrouw Örgü (VVD):Wij hebben bij het wijzigen van het amendement heel veel waarde gehecht
aan de woorden van de minister over een goed functionerend toezicht. Dat is
voor ons een belangrijk punt geweest. Wij hebben in het nieuwe amendement
veiligheid en gezondheid centraal gesteld als basiskwaliteit om het toezicht
op die twee punten te kunnen toetsen. Wij hebben daarvoor mogelijkheden gecreëerd
door die twee zaken heel centraal in de wet op te nemen. De ouders krijgen
vervolgens dezelfde mogelijkheid. Dat stond overigens ook al in het vorige
amendement. In het gewijzigde amendement gaat het vooral om die twee aspecten
waar de minister zelf op heeft gehamerd. Wij hebben goed naar hem geluisterd
en die twee punten centraal gesteld, om vervolgens ook het toezicht op die
punten mogelijk te maken. De minister heeft over ons vorige amendement gezegd
dat het een kapstok zonder jassen was. Wij hadden daar overigens een andere
mening over. Wij proberen door middel van dit nieuwe amendement enkele jassen
aan te dragen. Daar kunnen de toezichthouders hun werk mee doen: het toetsen
van de basiskwaliteiteisen die wij belangrijk vinden. Dat is voor de VVD een
belangrijk punt. Door het op die manier in de wet op te nemen, komen wij in
ieder geval toe aan datgene wat de minister belangrijk vindt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Volgens mij wordt de zaak nu helemaal omgedraaid. Veiligheid en gezondheid
zijn aspecten die eigenlijk altijd al behoorlijk goed geregeld zijn. Sterker
nog, die aspecten zijn vaak te gedetailleerd geregeld. Mevrouw Smilde heeft
in eerste termijn aangegeven dat haar fractie voorstander is van het model-Eindhoven.
Het model-Eindhoven houdt in: minder hygiëne en veiligheid en meer pedagogische
eisen. Begrijp ik mevrouw Örgü nu goed dat de pedagogische eisen
van haar fractie nu juist helemaal niet hoeven?Mevrouw Örgü (VVD):Ik kan de woorden die ik zojuist heb uitgesproken, wel herhalen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Geen pedagogische eisen? Dat vraag ik u.Mevrouw Örgü (VVD):Ik kan ook nog wel wat punten noemen die wij in de artikelen hebben opgenomen.
Het zijn drie pagina's. Die worden zo meteen ook uitgedeeld. Ik heb zojuist
onze toelichting op het gewijzigde amendement gegeven. Daar gaat het in essentie
om.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U geeft geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg: u stelt dus geen pedagogische
eisen?Mevrouw Örgü (VVD):Wij stellen in ieder geval als eis dat de toezichthouders de kwaliteitseisen
kunnen toetsen. Wij hebben uit de beantwoording van de minister Örgübegrepen
dat dat een belangrijk punt is.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Het is wel een beetje moeilijk praten, omdat wij het amendement
niet hebben gezien. Volgens mij heeft u gezegd dat er meer
eisen in worden opgesomd.Mevrouw Örgü (VVD):Ik heb het zojuist allemaal voorgelezen.Mevrouw Gerkens (SP):Nee, dat hebt u niet. U hebt globaal gezegd wat er in komt te staan. Ik
weet dus niet of u specifieke eisen gaat noemen in de wet. De minister zei
twee dingen. Hij vond het nog te vroeg om het nu niet te specificeren. Vandaar
dat hij nu de AMvB Kwaliteit wil. Hij heeft die overgangsperiode nodig. Hij
heeft voorts gezegd: specifieke eisen moeten niet in een wet worden vastgelegd,
want als dat wel gebeurt, vergt iedere verandering wijziging van de wet. Gaat
u wel of niet specifieke eisen in de wet zetten?Mevrouw Örgü (VVD):In het amendement dat nu is gemaakt, gebeurt hetzelfde als in het vorige
amendement: de AMvB wordt geschrapt. Daaraan verandert in ons nieuwe amendement
dus niets. Wij hebben ervoor gezorgd dat in elk geëxploiteerd kindercentrum
de veiligheid en gezondheid van de op te vangen kinderen zoveel mogelijk is
gewaarborgd. De toezichthouders zullen dit kunnen toetsen.Mevrouw Gerkens (SP):In de AMvB had de minister een aantal eisen opgenomen die voor mij zwaar
onvoldoende waren. Voor u waren het er toch nog veel te veel. Hij heeft die
eisen opgenomen, omdat hij op die gebieden de markt nog niet de vrije hand
durft te laten. Ik begrijp van u dat u niet tegemoet bent gekomen aan zijn
wens, want u hebt die gebieden niet opgenomen in de wet.Mevrouw Örgü (VVD):Wij hebben heel goed geluisterd naar de minister. Wij hebben goed zijn
opmerkingen over normen stellen gehoord. Wij hebben die normen in het nieuwe
amendement opgenomen en handhaven voor de rest wat wij hiervoor al hadden.
Wij vinden als VVD-fractie dat er op dit terrein zo min mogelijk regels moeten
komen.Mevrouw Gerkens (SP):U vervangt de toch al schamele AMvB Kwaliteit door gebakken lucht in de
wet.Mevrouw Hamer (PvdA):Misschien mag ik het nog een keer proberen, want het blijft lastig. Wij
hebben hier het amendement op stuk nr. 62, maar ik heb begrepen dat dit niet
het goede amendement is. Er komt dus nog een nieuw amendement.U zegt: wij hebben daarin bijvoorbeeld omschreven dat het kinderdagverblijf
aan veiligheidseisen moet voldoen. Kunt u mij vertellen wat minimaal de veiligheidseisen
zijn waarvan de naleving gegarandeerd moet zijn?Mevrouw Örgü (VVD):Wij hebben die in grote lijnen uiteengezet.Mevrouw Hamer (PvdA):Kunt u dat dan ook zeggen?Mevrouw Örgü (VVD):Nee, wij vinden dat er in cao's genoeg afspraken over zijn gemaakt.Mevrouw Hamer (PvdA):In cao's?Mevrouw Örgü (VVD):Ja, uiteindelijk wel. In principe is ons verhaal niet anders dan in het
amendement dat u in uw handen hebt. Er is weinig verandering in aangebracht.
Ik heb net al toegelicht dat wij in het nieuwe amendement de AMvB Kwaliteit
eveneens hebben geschrapt.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is mij duidelijk. U hoeft mij geen antwoord te geven op vragen die
ik niet stel. Dat vindt de voorzitter volgens mij ook niet prettig. Ik vraag
u gewoon welke veiligheidseisen u omschrijft in uw amendement. U had het er
de vorige keer over dat ouders en ondernemers die samen moesten bepalen. Ik
begrijp dat het nu moet gebeuren door de werknemers en de werkgevers, want
die maken samen cao's.Mevrouw Örgü (VVD):Wat is eigenlijk uw vraag?Mevrouw Hamer (PvdA):Mijn vraag is wat voor u de veiligheidseisen zijn. Hebben die betrekking
op de brandveiligheid of op speeltuig?Mevrouw Örgü (VVD):Wilt u dat wij als VVD-fractie datgene doen wat een ondernemer zo dadelijk
zelf moet doen?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee, u zegt net tegen mij dat u in de wet opneemt welke veiligheidseisen
er moeten worden gesteld. Ik vraag u wat die veiligheidseisen zijn.Mevrouw Örgü (VVD):Ik heb net uitgelegd dat wij goed naar de minister hebben geluisterd en
dat hij bepaalde normen verschrikkelijk belangrijk vindt om er in ieder geval
voor te zorgen dat straks het toezicht op de kinderopvangplekken kan worden
uitgevoerd. Wij vinden dat ook belangrijk. Om die reden hebben wij gezegd:
veiligheid en gezondheid vinden wij belangrijk en die moeten dus in de wet-
en regelgeving in een risico-inventarisatie schriftelijk worden vastgelegd.
Dan kan de GGD zien waarop hij moet toetsen.Mevrouw Hamer (PvdA):Het woord "goed" duidt op een kwaliteit, maar u kwantificeert niets. Misschien
komen wij er uit als het gaat om de groepsgrootte. In de AMvB-kwaliteit komt
een bepaalde groepsgrootte voor, waarmee je het al dan niet eens bent. Dat
is te kwantificeren, maar dat noemt u niet.Mevrouw Örgü (VVD):Dat noemen wij wel.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat is dat dan?Mevrouw Örgü (VVD):Wij geven in ons amendement niet expliciet aan hoeveel het precies moet
zijn, zoals u in uw motie doet.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar wat doet u dan wel?Mevrouw Örgü (VVD):Wij geven aan dat dat belangrijk is.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is een kwalitatieve uitspraak is. U gebruikt geen kwantitatieve termen?Mevrouw Örgü (VVD):Nee, niet in het amendement.Voorzitter. In eerste termijn heb ik gezegd dat er branches zijn die verbonden
zijn aan een instellingen waar zij hun certificaten verkrijgen en gevraagd
of de GGD geen rol kan spelen als het gaat om het voorkomen van beunhazerij.
De minister gaf aan dat hij dat niet zo'n goede suggestie vindt. Hij is van
mening dat de certificaten nog verder moeten worden ontwikkeld. Mevrouw Smilde
zal straks mede namens mij een motie op dit punt indienen. Wij kunnen instemmen met het betoog van de minister over de compensatieregeling.
Wat bedoelt hij precies met gastouderexperimenten? Als de motie over de toezichthoudende
rol van de GGD wordt aangenomen, komt daar misschien enige ruimte voor.Mevrouw Smilde (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun heldere en uitvoerige beantwoording.
Het verhaal van de minister was even duidelijk als de prachtige folder van
de staatssecretaris. Wat het laatste betreft: kan ook worden gedacht aan een
constructie à la postbus 51, bibliotheken e.d.? Ik laat dat overigens
graag aan de inventiviteit van het ministerie over.In eerste termijn heb ik gezegd dat ik tegen een verplichte werkgeversbijdrage
ben. De minister heeft gezegd dat elk middel mogelijk is als uit de evaluatie
blijkt dat niet wordt voldaan aan de gestelde criteria. Ik vind dat er maximale
druk op de sociale partners moet worden uitgeoefend om dit te regelen. Die
druk kan eruit bestaan dat de verplichte werkgeversbijdrage boven de markt
blijft hangen. Eventueel kan ook worden gedacht aan een compensatieregeling.
Daarvoor moet dan nog wel dekking worden gezocht. Ik hoor graag het oordeel
van de minister hierover. Duidelijkheid op dit punt is gewenst.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp dat een dekking voor een compensatieregeling, die verder gaat
dan de minister voorstelt, uw steun in de weg staat. Klopt dat? Welnu, die
dekking heb ik aangegeven.Mevrouw Smilde (CDA):Nee, u hebt mij horen zeggen dat wanneer in 2006 onze ambitie niet gehaald
wordt om de werkgeversbijdrage op een bepaald niveau te brengen, voor ons
alle middelen open liggen. Daarbij heb ik voorbeelden genoemd als de verplichte
werkgeversbijdrage en een eventuele compensatie, al zeg ik dat met enige aarzeling
vanwege de dekking. U hebt mij dus horen zeggen dat dan geen enkel middel
meer voor ons onbespreekbaar is.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister heeft gezegd dat hij in 2006 gaat evalueren, maar dat hij
geen criteria heeft. Hij wil ook niet zeggen wat er gebeurt als er niet aan
die niet-bestaande criteria wordt voldaan. Kortom, een evaluatie van niks
maal niks. U steunt die gedachte, dus misschien heeft u zelf een concreet
voorstel voor de criteria in 2006? We kennen, zoals u weet, alleen de criteria
in 2008.Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb op dit moment geen criteria nodig. Wij hebben een ambitie uitgesproken:
90% onder cao's en een bepaald percentage inclusief voor werknemers zonder
cao. Die ambitie staat in de wet, die steun ik. Als in 2006 die ambitie niet
wordt gehaald, liggen voor mij alle opties open om haar wel te halen. Volgens
mij heeft de minister ongeveer hetzelfde gezegd.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister heeft inderdaad hetzelfde gezegd en daarmee bent u net zo
vaag als de minister; u gaat evalueren zonder criteria.Mevrouw Smilde (CDA):Wij kunnen toch in 2006 bekijken of onze ambitie haar vruchten heeft afgeworpen?
Als dat niet het geval is, dan geven wij nu, in april 2004, aan werkgevers
en werknemers mee dat wij dan alle opties openstellen om de ambitie te realiseren.
Ik denk dat ik helder ben.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U kunt toch niet zeggen dat u gaat evalueren in 2006 als u geen criteria
heeft, en wel in 2008? U moet toch criteria hebben voor de evaluatie, je kunt
toch niet meten zonder meetlat?Mevrouw Smilde (CDA):We kunnen toch simpelweg in 2006 meten hoe het met de bijdrage staat en
hoe die zich verhoudt tot 2008? Ik begrijp het probleem niet. Ik denk dat
ik duidelijk ben geweest.Mevrouw Hamer (PvdA):Misschien begrijp ik het iets beter. Volgens mij is de meetlat door de
minister in 2008 gelegd: die moet dan 90% zijn. Aanvankelijk was dat in 2006;
misschien heeft dat te maken met de verschuiving van de invoering van de wet;
in het oorspronkelijke voorstel was het immers 2006. In mijn amendement wilde
ik dat nogmaals onder de aandacht brengen. Mijn amendement is namelijk een
"als, dan"-amendement: áls in 2006 blijkt dat die 90% niet wordt gehaald,
dán worden instrumenten ingezet om te verplichten. Ik vind dat er in
de wet een prikkel voor werkgevers ontbreekt om vrijwillig bij te dragen.
In mijn bijdrage heb ik geprobeerd om nog een stapje verder te gaan in de
richting van de bezwaren van de minister daartegen. Hij vindt de verplichte
bijdrage namelijk te dwingend, in die zin dat er te weinig ruimte is in de
cao's. Daarom sprak ik van het driekwartdwingend recht: je legt een regeling
vast in de wet, maar laat de invulling over aan de cao's. Dat kan een stevige
prikkel zijn. Kunnen wij, gezien het "als, dan"-karakter van mijn amendement,
elkaar niet heel dicht naderen en gezamenlijk tot een voorstel proberen te
komen?Mevrouw Smilde (CDA):Dat denk ik niet, want mijn angel zit juist in dat "als, dan". In uw amendement
ontbreekt de prikkel aan de werknemer, want die kan achteroverleunen. Als
het in 2006 niet is gelukt, komt er volgens uw amendement een verplichte werkgeversbijdrage.
Ik wil de druk aan beide kanten op de ketel houden, zowel aan de kant van
de werkgever als aan die van de werknemer. Daarom wil ik op dit moment geen
verplichte werkgeversbijdrage of een compensatieregeling. Als de inschatting
in 2006 is dat de ambitie voor 2008 niet wordt gehaald, liggen al die opties
open.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat is dan uw prikkel?Mevrouw Smilde (CDA):Mijn prikkel?Mevrouw Hamer (PvdA):Hoe wilt u werkgevers stimuleren om tot die 90% te komen? Door niets te
doen?Mevrouw Smilde (CDA):Onder andere door boven de markt te laten hangen dat de evaluatie van
2006 wel eens zou kunnen uitmonden in een maatregel voor een van beide kanten.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij zeggen allebei dat wij het tot 2006 open laten. Wij willen allebei
2008 als ijkpunt aanhouden, maar in 2006 wel wat druk zetten om er in 2008
te kunnen komen. Er moet dan een drukmiddel zijn. Ik heb een voorstel gedaan
voor een instrument daartoe, een wat lichter instrument dan ik in mijn amendement
had geopperd. U vindt dat geen goed instrument. Doet u mij
dan een voorstel voor een instrument, zodat wij ergens kunnen komen.Mevrouw Smilde (CDA):Ik hoef u helemaal geen voorstel te doen, want ik ga akkoord met het voorliggende
wetsvoorstel.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar u biedt geen prikkel.Mevrouw Smilde (CDA):Ik dacht dat ik mijn positie duidelijk had gemaakt. Of wij verschillen
van mening, of wij bekijken het onderwerp van verschillende kanten.Mevrouw Gerkens (SP):Wat is precies uw ambitie? U zegt dat de toename in 2006 moet worden bekeken
en dat dan kan worden bepaald of het voldoende is. Ongeveer 44% van de ouders
krijgt van beide werkgevers een bijdrage. Welk percentage moet in 2006 bereikt
worden, wilt u het een goede vooruitgang noemen? Praten wij dan over 54% of
64%, of moet de vooruitgang echt aanzienlijk zijn?Mevrouw Smilde (CDA):Op 1 januari treedt de WBK in werking. Dat is een ijkmoment. In 2006
zal heel goed kunnen worden geschat hoe het ambitieniveau in 2008 zal zijn.
Dan bekijken wij of wij dat voldoende vinden of niet. Ik kan daar nu nog geen
uitspraak over doen.Mevrouw Gerkens (SP):U kunt wel zeggen of u een stijging met 10% te weinig vindt.Mevrouw Smilde (CDA):Nee, dat lijkt mij geen goed idee. Wij hebben er niets aan als het in
juni 2005 met 10% is gestegen en iedereen achterover gaat leunen. Ik wil medio
2006 bekijken hoe de stand van zaken is nadat de sociale partners het zelfstandig
hebben geprobeerd op te lossen. Als het resultaat dan onvoldoende blijkt te
zijn, is alles bespreekbaar.Wat de AMvB Kwaliteit betreft, ben ik het met de minister eens dat de
GGD een "kapstok" moet krijgen om toezicht te houden. In mijn ogen zijn wij
daar met het gewijzigd amendement uitstekend in geslaagd. Dat lijkt mij voldoende
voor de ondernemingen om op stap te kunnen.Mevrouw Hamer (PvdA):Hebt u enig idee wat de ondernemingen van uw nieuwe amendement vinden?Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb begrepen dat de MO-groep er niet zo enthousiast over was, maar
individuele leden van de MO-groep hebben ons laten weten dat zij er wel degelijk
enthousiast over waren. Inmiddels is gebleken dat de ouders zelf ook zeggen
dat zij hier misschien wel mee kunnen leven.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb tot een half uur geleden steeds begrepen dat de ouderorganisatie
tegen was. Gisteren in het televisieprogramma B&W waren ouders faliekant
tegen uw voorstel.Mevrouw Smilde (CDA):Laat ik het zo zeggen: de ondernemers die er op dit moment problemen mee
hebben, zijn in het algemeen ondernemers die al in de aanloop naar de wet
en op basis van de AMvB Kwaliteit, die toch ook al een poosje circuleert,
hun maatregelen hebben genomen. Alleen al uit concurrentieoverwegingen zouden
zij de AMvB willen handhaven. Zij lopen nu immers achter op nieuwe ondernemingen
die het vanaf 1 januari kunnen doen. Ik begrijp hun tegenstand wel.Mevrouw Hamer (PvdA):Wilt u hiermee zeggen dat de MO-groep en de andere brancheorganisaties
niet representatief zijn voor het veld?Mevrouw Smilde (CDA):Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg alleen dat ik de officiële positie van
de MO-groep uitstekend begrijp vanuit concurrentieoverwegingen, maar dat wij
ook van verschillende leden van de MO-groep hebben begrepen dat het misschien
zo gek een idee nog niet is. Zij zijn zeker representatief. Ik heb genoeg
te maken gehad met de MO-groep om te weten dat zij hun zaken uitstekend beheren.
Ik vind het ook terecht dat zij bijvoorbeeld vanuit concurrentieoverwegingen
proberen om ons van dit idee af te brengen.Mevrouw Gerkens (SP):Mevrouw Smilde legt de vinger wel op de zere plek. Het zijn inderdaad
ondernemers die geïnvesteerd hebben om goede kwaliteit te bieden. Zij
zijn er nu naar eigen zeggen bang voor dat er andere ondernemers komen die
mindere kwaliteit bieden, omdat zij immers die investeringen niet hoeven doen.Mevrouw Smilde (CDA):Nee, zij hebben bij wijze van spreken alle regels willen implementeren
die in de AMvB stonden. Zij zijn minder vrij dan nieuwe ondernemers die op
grond van ons amendement meer op eigen gezag kunnen doen. Maar dat hoeft helemaal
niet te betekenen dat de kwaliteit minder is.Mevrouw Gerkens (SP):Zij maken minder aanpassingen, want zij hoeven niet te voldoen aan de
regels die gesteld zijn in de AMvB Kwaliteit. U zegt zelf dat zij die aanpassingen
niet hoeven te doen. Wilt u mij vertellen dat wij niet aan de kwaliteit komen,
als wij de toch al schamele regels voorbij gaan? Gaat u dat eens beargumenteren.Mevrouw Smilde (CDA):Ik denk dat de kinderopvangondernemers heel goed in staat zijn tot het
leveren van kwaliteit. Ik zie daar het probleem niet van in.Mevrouw Gerkens (SP):Geeft u daar dan argumenten voor! Wij hebben het nu al over drie leidsters
op 16 kinderen, waarvan acht baby's. Hoe kunt u mij vertellen dat u nog een
kwalitatief goede kinderopvang kunt bieden als u zelfs deze eis loslaat?Mevrouw Smilde (CDA):Die eis laat ik niet los. De ouders kunnen die eis toch gewoon stellen
aan de kinderopvangonderneming?Mevrouw Gerkens (SP):U legt mij net uit dat de ondernemingen al balen van het feit dat zij
al die investeringen gedaan hebben en dat nieuwkomers op de markt dat allemaal
niet hoeven te doen. En dan gaat u ineens weer zeggen dat de ouders hierover
kunnen onderhandelen?Mevrouw Smilde (CDA):Ik zeg dat nieuwkomers daar gewoon vrijer tegenoverstaan. Dat lijkt mij
een duidelijke zaak.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Stel ik word ondernemer in de kinderopvang. Ik heb een hok van vier bij
vijf. Daar stop ik 30 kinderen in en ik heb een leidster die daar niet voor
opgeleid is. Ik heb geen tuin en geen speelgoed. Mag dat van u?Mevrouw Smilde (CDA):Nee, want als u dat doet, komt u in strijd met de cao van de kinderopvangleidsters.
Die cao blijft immers gelden.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Dat is maar de vraag. Er wordt ook over gesproken om cao's niet algemeen
verbindend te verklaren. Wij hebben het nu hier over de wet. Wij regelen hier
de wet, wij gaan niet over de cao. U zegt dat u daar in deze wet niets over
regelt. Als u gelijk krijgt, en ik vrees dat u dat krijgt, dan mag mijn voorbeeld
van daarnet volgens deze wet.Mevrouw Smilde (CDA):Nee, het is niet zo dat wij niets regelen. Wij zorgen voor een kapstok
en voor een jas aan de kapstok, zodat het juist wel geregeld kan worden. Daar
zijn ook weer de ouders bij nodig. Ik denk dat dit toch zo zou moeten kunnen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U geeft de mogelijkheid om het te kunnen regelen. Dat zal wel, maar wij
zijn hier een wet aan het maken. Daar werkt u aan mee. Als het aan u ligt,
kan ik mijn abominabele opvang openen en als het aan u ligt, wordt de wet
dusdanig dat noch wij hier in de Kamer, noch de rechter daar iets aan kan
doen.Mevrouw Smilde (CDA):Ik denk niet dat het zo is, want dan komt u weer in strijd met de cao
van de leidsters. De kinderopvangondernemingen zullen een zodanige kwaliteit
moeten leveren dat ouders hun kinderen er naartoe brengen. Ik zou mijn kind
niet brengen naar een opvang zoals u die beschrijft.Mevrouw Lambrechts (D66):U zou uw kinderen niet brengen naar een kinderopvang waar vijftien of
twintig kinderen op één leidster zitten. Wat zou u doen als
het de enige kinderopvang in uw gemeente is en u daar naartoe moet?Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb in mijn eerste termijn al gezegd dat ik verwacht en hoop dat elke
kinderopvangonderneming die bedrijfsmatig wordt gerund onder deze wet valt.
Wij krijgen immers ook nog het AMvB over innovatieve kinderopvangvormen. Het
is nu een gesubsidieerde sector. Daarom is het voor een gemeente handig dat
er één stichting kinderopvang is waar zij zaken mee doet. Het
aantal organisaties kan zich in de loop van de tijd uitbreiden en dan krijgen
ouders wel degelijk een keuze. Er moeten meer vormen van kinderopvang worden
gecreëerd, zodat ouders meer keuze hebben. Ik hoop dat de situatie dat
er één stichting per gemeente is binnen een jaar is verdwenen.
Dan is er wel degelijk keuze voor ouders.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik vind dit te mager. Ik wil u vragen om alstublieft de minister te volgen
en die AMvB nog twee jaar te laten bestaan en over twee jaar te bekijken hoe
de vlag erbij hangt. U wilt de AMvB nu al overboord gooien omdat u hoopt dat
er over een jaar iets te kiezen is, terwijl u dat dus niet weet. Waarom moet
nu op stel en sprong die AMvB van tafel? Het maakt immers niet uit of de organisaties
in de AMvB of in de wet kijken. Het moet goed worden geregeld.Mevrouw Smilde (CDA):Wij verwachten dat het op deze manier ook heel goed mogelijk is. Wij denken
dat er voldoende aanknopingspunten in de wet zitten om het goed te regelen
voor ondernemingen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik hoor u spreken over een experimenteer-AMvB. Ik begrijp niet waarom
er nog een experimenteer-AMvB nodig is als de gewone AMvB wordt afgeschaft
zoals u voorstelt.Mevrouw Smilde (CDA):Er worden nu in de wet twee vormen van kinderopvang genoemd, namelijk
een kindercentrum en gastouders die werken via een officieel gastouderbureau.
Met die experimenteer-AMvB gaan wij onderzoeken of het aanbod kan worden verbreed.Ik begrijp dat de branche de certificeringseisen heeft aangepast aan de
vigerende wetgeving. Dat lijkt mij logisch. Ik kan mij ook voorstellen dat
men deze straks zal aanpassen aan de nieuwe wetgeving. Wij zouden die zelfregulering
willen bevorderen. De GGD blijft uiteraard toezichthouder en geen enkele kinderopvangonderneming
wordt vrijgesteld van controle. Het toezicht op certificaathouders zou echter
kunnen plaatsvinden door middel van steekproeven. Ik dien daarover een motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het voorliggende wetsvoorstel zelfregulering van de
kinderopvangcentra als een van haar uitgangspunten heeft;constaterende dat de kinderopvangbranche in dit kader inmiddels een eigen
certificeringstelsel tot stand heeft gebracht, hetgeen betekent dat ondernemers
die in het bezit zijn van een certificaat hierop worden gecontroleerd door
een bevoegde certificeerder;van oordeel dat het onnodig is om een gecertificeerde ondernemer aan een
GGD-inspectie te onderwerpen;verzoekt de regering om bij gecertificeerde ondernemingen het jaarlijks
onderzoek van de GGD te laten vervallen, maar slechts steekproeven uit te
voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Smilde, Örgü en Kraneveldt.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 80(28477).Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb net in het interruptiedebatje al even over de innovatieve experimenten
gesproken. Ik wil de minister vragen wanneer die AMvB komt.De minister gaf aan dat de naam van mijn amendement de lading niet geheel
dekt. Dat klopt. Ik heb geprobeerd om de al ingeburgerde naam Wet basisvoorziening
kinderopvang te handhaven. Ik ben overigens wel gevoelig voor het argument
van de minister. Ik heb een gewijzigd amendement ingediend, om de wet de Wet
op de kinderopvang te noemen. Het debat van de afgelopen dagen heeft mijn
overtuiging bevestigd dat daarmee de lading van de wet beter wordt gedekt.De staatssecretaris gaf aan dat de uitgaven voor de fiscale werkgeversfaciliteiten
enorm gegroeid waren. Dat spoort met de uitspraak van de minister Smildedat
het aantal werkgevers dat bijdraagt sinds het convenant verdrievoudigd is.
Ik heb specifiek een vraag gesteld over werkgevers met een
klein aantal werknemers, bijvoorbeeld in het MKB, of met werknemers die niet
onder een cao vallen. Deze categorie werkgevers is extra gefaciliteerd in
2003 en 2004. Het lijkt ons nuttig om bij een positief effect juist daar de
fiscale ondersteuning te continueren. Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat werkgevers met een klein aantal werknemers slechts in
geringe mate bijdragen aan de kosten van kinderopvang;overwegende dat deze groep van werkgevers in de jaren 2003 en 2004 van
een fiscale tegemoetkoming gebruik heeft kunnen maken, indien zij hebben bijgedragen
aan de kosten van kinderopvang van de werknemer;overwegende dat deze fiscale tegemoetkoming in 2005 niet langer mogelijk
is, terwijl niet duidelijk is of deze maatregel resultaat heeft gehad;verzoekt de regering, het effect van deze maatregel te onderzoeken en
bij positief resultaat de fiscale ondersteuning voor werkgevers met een klein
aantal werknemers te continueren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Smilde. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 81(28447).Mevrouw Smilde (CDA):Het idee van de staatssecretaris om ook de kinderopvangbranche te betrekken
bij een burgerservicenummer lijkt mij prima. Het gebruik van sofi-nummers
moet niet verwateren.Het wetsvoorstel is ingewikkeld. Zelfs met de versimpelingen die wij hebben
geprobeerd aan te brengen blijft het niet eenvoudig. Toch schept de nieuwe
wet wel duidelijkheid. Tot voor kort werd de kinderopvang geregeld via een
regeling onder de paraplu van de Welzijnswet, nu is zij geregeld via een volwaardige
wet. Dat markeert het feit dat de kinderopvangbranche zich kan opmaken om
maatschappelijk ondernemer te worden. Wij wensen haar daarbij succes.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kom even terug op het amendement over de naamgeving. Ik heb de staatssecretaris
gecomplimenteerd met zijn folder. Ik zei gekscherend dat de folder er beter
uitziet dan de kinderopvang zelf. Hij heeft veel voorstellen gedaan met het
oog op, naar uw mening, kostenbesparing. U wilt nu de naam van de wet veranderen.
Dan moeten ook weer allemaal nieuwe folders worden gedrukt. Is dat niet een
beet zonde?Mevrouw Smilde (CDA):Staat er niet "concept" op de folder?Mevrouw Hamer (PvdA):Bij mij niet. Misschien heb ik een brilletje nodig.De voorzitter:Boven "maart 2004" staat: concept.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar vindt u nu werkelijk dat u hiermee een substantiële bijdrage
levert aan de discussie?Mevrouw Smilde (CDA):Dat vind ik wel. Gisteren heb ik, ook met u, een interruptiedebat gevoerd
over het terug amenderen naar het oorspronkelijke wetsvoorstel van mevrouw
Vliegenthart. Ik heb met mevrouw Tonkens een interruptiedebatje gehad over
het recht op kinderopvang. Die twee zaken samen maken dat ik het amendement
handhaaf.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Gisteren, maar ook vandaag, voelde ik mij een beetje ongemakkelijk
in de Kamer. De schrik slaat mij om het hart als ik zie dat er een meerderheid
ontstaat die de afbraak van de kinderopvang in volle vaart zal zetten. Mijn
fractie is van mening dat de AMvB Kwaliteit al zwaar onvoldoende is. Helaas
blijft dat aspect onderbelicht in de discussie door het amendement van CDA,
VVD en LPF. Ik ga er graag nog op in.Ik begrijp niet dat de minister meer ruimte geeft aan de belangen van
ondernemers dan aan de belangen van kinderen, maar dat gebeurt per definitie
wel. De minister zegt zelf dat de AMvB Kwaliteit een tussenstap naar zelfregulering
is. Daarom heeft hij de kwaliteitseisen nu al afgezwakt. Waarom geeft de minister
geen signaal aan de zelfregulerende sector? Hij zegt niet wat voor hem de
bottomline is. Waarom geeft hij nu al een dalende trend aan?Merkwaardig genoeg zegt hij wel dat hij wil bekijken wat het effect op
het kind is van gastouderopvang met zes kinderen en dat hij die daarom alleen
experimenteel wil toestaan. Echter, nu al zeggen de pedagogen dat de eisen
van de AMvB slecht zijn voor de ontwikkeling van het kind. Zij brengen immers
meer stress bij de kleintjes teweeg. Toch heeft de minister geen moeite met
de eisen van de AMvB en stelt die zonder blikken of blozen voor.Ik vind ook dat de minister zich er wel beetje gemakkelijk vanaf maakt
met te zeggen dat wij hier alleen zorg en arbeid regelen. Dat is natuurlijk
niet waar, en dat weet de minister donders goed. Hij heeft zelf drie kinderen
en hij kan niet anders dan beamen dat je 24 uur per dag opvoeder bent. Als
hij dan zegt sympathiek te staan tegenover alle initiatieven waarmee men de
voorschoolse educatie en alle andere vormen van opvang wil samenvoegen, maar
niet als lid van het kabinet met een visie wil komen, laat hij in mijn ogen
een gouden kans onbenut, een kans die hij met deze wet bewust niet heeft willen
nemen.Ik wil mij dan ook hevig verzetten tegen uitspraken van Kamerleden waarmee
zij zeggen dat kinderen minder overheidsbescherming nodig hebben dan kippen,
omdat kippen geen mond hebben en kinderen ouders hebben. Goed overleg tussen
de opvang en de ouder is altijd belangrijk. Dat staat in het rapport over
de kwaliteit van de kinderopvang dat pas is verschenen. Hoe ver ga je echter
met je strijd om je ongenoegen te uiten? Als je namelijk twijfelt aan de kwaliteit
van de opvang, aan de kwaliteit van het kinderdagverblijf, is er al een beetje
vertrouwen weggeslagen. Als ouder zul je er dan ook voor kiezen om zo min
mogelijk grote conflicten aan te gaan, want een conflictueuze situatie kan
wel eens op je kind afstralen. Je moet het kind na de ruzie achterlaten.Dit doet zich niet voor op een kinderdagverblijf met mensen met een professionele
houding, zal men zeggen. Inderdaad, maar over dat laatste had
de ouder juist zijn twijfels, anders was hij het conflict niet aangegaan.
Mevrouw Smilde zegt: ik zou mijn kinderen niet brengen naar een kinderdagverblijf
met een leidster-kindratio van pakweg één op twintig. Zij wil
dat met haar amendement wel anderen aandoen. Ik vind de huidige AMvB nog steeds
onvoldoende. Daarom wil ik op dit punt moties indienen.Mijn eerste motie betreft de buitenruimte. Buiten spelen wordt voor kinderen
steeds belangrijker, juist omdat wij merken dat bij kinderen in toenemende
mate vetzucht voorkomt. Bovendien was mijn fractie al van mening dat er voor
kinderen te weinig mogelijkheden zijn om buiten te spelen, niet het minst
door het gebrek aan speelruimte. Voor ons is het ontbreken van een aangrenzende
buitenruimte dan ook onacceptabel. Het ontbreken van die ruimte betekent namelijk
dat de kinderen niet een half uurtje naar buiten kunnen. Als je verder weg
moet vraagt dat toch wat organisatie, zeker als je een grote groep hebt. Op
dit punt wil ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een goede buitenruimte voor de kwaliteit van de kinderopvang
van groot belang is omdat buitenspelen voor de ontwikkeling van jonge kinderen
essentieel is;overwegende dat het in een groot aantal gevallen onverantwoord is om met
een groot aantal jonge kinderen over straat te gaan naar een naburige buitenruimte;verzoekt de regering, in de AMvB Kwaliteit vast te leggen dat een kinderdagverblijf
dient te beschikken over een aangrenzende buitenruimte,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Gerkens, Hamer en Tonkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 82(28447).Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Van buiten naar binnen. "Een passende ruimte" vindt mijn fractie
een te vaag begrip. Het is bovendien moeilijk te toetsen. Voor ons is van
groot belang dat de slaap en de speelruimte gescheiden worden. Op dit punt
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de aard en omvang van de groepsruimte in een kinderdagverblijf
van belang is voor de kwaliteit van een kinderdagverblijf;overwegende dat een aparte slaapruimte voor jonge kinderen essentieel
is;overwegende dat het begrip passende groepsruimte in de wet niet nader
omschreven is;verzoekt de regering, in de algemene maatregel van bestuur Kwaliteit het
begrip passende groepsruimte nader te omschrijven en daarbij in ieder geval
vast te leggen dat een kinderdagverblijf dient te beschikken over een aparte
slaapruimte voor kinderen.een gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Gerkens, Hamer en Tonkens. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 83(28447).Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. De minister heeft nog niet gereageerd op mijn vraag om hier
expliciet te zeggen dat werkgevers werknemers niet kunnen verplichten om de
kinderopvang bij het bemiddelingsbureau van de werkgever te regelen. Gelet
op het feit dat die verplichting strijdig zou zijn met het principe van vrije
keuze, waar de wet voor staat, wil ik de volgende motie indienen.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Wet basisvoorziening kinderopvang nadrukkelijk ernaar
streeft de keuzevrijheid van ouders in de kinderopvang te vergroten;overwegende dat een verplichting van de werkgever om met een bemiddelingsbureau
te werken een beperking van deze keuzevrijheid is;spreekt uit dat een dergelijke verplichting onwenselijk is en in strijd
is met de geest van de wet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Gerkens en Tonkens. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 84(28447).Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Mijn fractie is niet tevreden over deze wet: geen verplichte
werkgeversbijdrage, geen voortzetting van de compensatieregeling en geen waarborgen
voor kwaliteit en veiligheid. Ik heb zojuist op de achterkant van een sigarendoosje –
nou ja, het was een papiertje, want ik rook niet – berekend wat ik voortaan
aan kinderopvang kwijt ben en ook ik werd daar niet blij van. Ik sluit niet
uit dat veel ouders op dezelfde manier schrikken als zij straks gaan rekenen.
Ik vrees voor de consequenties ervan.Bij de behandeling in de afgelopen dagen bekruipt mij heel erg het gevoel
"vrouwen moeten aan het werk, maar waar laten wij dan de kinderen?". Enige
notie van de belevingswereld van het kind en de consequenties daarvan voor
onze samenleving heb ik in dit debat niet kunnen ontdekken. Zestien kinderen
waarvan acht baby's worden straks door drie leidsters opgevangen. Ik weet
niet welke moeder nog met goed fatsoen haar kind naar een kinderdagverblijf
brengt als zij weet dat zij daar niet veel meer te verwachten heeft dan het
verschonen van een luier en het geven van een fles. En voorzitter, ik kan
mij die aarzeling heel goed voorstellen.De vergadering wordt van 20.54 uur tot 21.15 uur geschorst.Minister De Geus:Voorzitter. Ik zal in tweede termijn dezelfde structuur aanhouden als
in eerste termijn, zodat ik allereerst in algemene zin inga op de vragen over
mijn visie op het jeugdbeleid en de pedagogische aspecten. Ik heb in eerste
termijn gezegd dat het doel van deze wet is om een arbeidsmarktinstrument
te bieden. Ik heb niet gezegd dat het kabinet geen visie heeft op jeugdbeleid.
Ik heb ook niet gezegd dat ik geen opvattingen heb over pedagogie. Ik heb
wel aangegeven dat het een bewuste keuze is van het kabinet om in deze wet
niet als uitgangspunt te kiezen pedagogische inzichten of een visie op de
ontwikkeling van het kind en kinderopvang. Uitgangspunt van deze wet is om
het te zien als een arbeidsmarktinstrument. Dat wil niet zeggen dat de rest
onbelangrijk is, maar ik zal daarop in dit debat geen visie geven.De heer Van der Vlies heeft gevraagd of ik kan toezeggen dat het idee
van een persoonsgebonden budget wordt ingebracht in andere dossiers, bijvoorbeeld
in het levensloopdossier. Ja, ik ben daartoe bereid. Hij heeft ook gevraagd
om bij de beleidsontwikkeling van het kindgebonden budget ook de voornemens
voor een levensloopregeling in overweging te nemen. Dat is eigenlijk het omgekeerde.
Ik wil dat toezeggen, maar daarmee zeg ik niet toe dat ik nu al weet of en
wanneer het komt. Het gaat erom dat het geen obligate registratie is van dit
aspect, maar dat ik het wel degelijk de moeite waard vind om deze gedachte
ook bij die dossiers te betrekken.Mevrouw Smilde heeft in algemene zin een amendement ingediend over de
citeertitel. Ik leg dat even terzijde, omdat ik het passend vind om dat aan
het einde te behandelen. Het heeft ook te maken met de vraag hoe de wet er
in haar totaliteit uit komt te zien.Ik ga nu in op de financiering en vervolgens op de kwaliteit. De PvdA
heeft gevraagd of de werkgeversbijdrage verplicht kan worden op basis van
driekwart dwingend recht. Een bepaalde basis wordt dan in de wet geregeld
en men mag daar bovenuitgaan met cao-afspraken. Het voorstel van de PvdA is
mij niet geheel duidelijk. Als er een verplichte werkgeversbijdrage in de
wet komt, wat mogen cao-partijen dan nog afspreken? Mag men dan in een voorstel
in negatieve zin afwijken zodat er geen werkgeversbijdrage komt? Een afwijking
in positieve zin lijkt niet aan de orde, want de verplichting is dan immers
al geregeld. Of geldt de mogelijkheid van afwijking alleen voor de hoogte
van de bijdrage, zowel in negatieve als in positieve zin? Of mag men alleen
meer afspreken dan wettelijk is geregeld? Aan welke hoogte voor de bijdrage
in de wettelijke regeling denkt mevrouw Hamer dan? Zou dit een collectieve
regeling met premieheffing zijn of een verplichting voor de individuele werkgever
jegens zijn werknemer?Ik waardeer het dat mevrouw Hamer met alternatieven komt die ruimte voor
cao-partijen zouden laten, maar het betreffende voorstel biedt mijns inziens
geen adequate oplossing. Als compromis vind ik het te onduidelijk om daar
nu een oplossing in te zien voor de discussie die wij hierover hebben gevoerd.
Ik blijf erbij dat kinderopvang mijns inziens thuishoort in de arbeidsvoorwaardensfeer,
waarover ten principale vrij onderhandeld wordt door werkgevers en werknemers.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister stelde mij een aantal vragen. Ik had het logischer gevonden
als hij mijn antwoord daarop zou afwachten voordat hij zijn conclusie trekt.
Ik beantwoord dan ook zijn vragen. Wellicht kan hij dan nog even naar de conclusie
kijken. Ik heb in eerste termijn voorgesteld om in de wet vast te leggen dat
er een regeling is. Ik heb dat naar voren gebracht als een open idee en geef
de minister alle ruimte om daarover mee te denken. Meer wordt er niet vastgelegd.
Dat is dan de verplichting. Vervolgens worden cao-partners vrijgelaten als
het gaat om de invulling van die regeling. Het uitgangspunt van de wet is
natuurlijk maximaal 1/6, maar dat wordt dan niet in de wet geregeld. Als na
het evaluatiemoment moet worden geconcludeerd dat het niet gelukt is –
dat is uw premisse en dat is mijn premisse – is het dan geen goed idee
om in de wet op te nemen dat er een regeling tussen werkgevers en werknemers
is? Dan kan de rest via de cao-partijen geregeld worden. Overigens, als het
wel gelukt zou zijn, is mijn amendement overbodig. Dat staat ook in mijn amendement.
Dan vervalt het amendement dus.Minister De Geus:Het is mij nu duidelijk geworden dat u niet ambieert om een driekwart
dwingend recht in de klassieke juridische zin van het woord voor te stellen.
Dan wordt er in de juridische zin over een raamregeling gesproken. U zegt:
er is een cao-afspraak en de wijze waarop die wordt ingevuld, is aan de partijen.
De wetgever zou hooguit moeten aangeven wat moet worden gedaan in de situatie
dat er geen cao-afspraak is.Deze gedachte zou kunnen worden meegenomen bij de evaluatie. Daarmee zeg
ik niet dat het de beste oplossing is. Er zijn verschillende oplossingen in
het geval de evaluatie ertoe leidt dat het beeld onvoldoende is. Er zijn verschillende
opties de revue gepasseerd. De optie van het opnemen van de verplichte werkgeversbijdrage
in de wet is aan de orde geweest. Dat stelt u eigenlijk voor. U legt daar
een optie naast: er komt geen verplichte werkgeversbijdrage, maar er komt
een verplichting voor de werkgever om zich in een cao jegens de werknemers
te verplichten tot een bijdrage. Dat is een variant daarop. Van verschillende
kanten in de Kamer is bepleit om in dat geval de compensatieregeling voor
het ontbreken van de werkgeversbijdrage van een structureel karakter te voorzien.
Dat zijn dus al drie opties.Ik denk dat het verstandig is om niet nu daarover een "Vorentscheidung"
te treffen, maar om deze opties met elkaar te registreren en dan ook aan te
geven dat daar in 2006 een open debat over kan plaatsvinden. Dat is tenminste
de inzet van de regering. Het criterium staat voor 2008. De feitelijkheden
van dit moment, van 2003, zijn dat het ongeveer 60% van de werknemers is.
Wat wij dus moeten zien, zowel inhoudelijk als kwantitatief, is dat die beweging
naar de dekkende afspraken die wij in 2008 voor ogen hebben, onomkeerbaar
is en de goede kant op gaat. Is dat niet zo, dan hebben wij een debat waarbij
wij, omdat wij het van belang vinden dat die werkgevers gaan betalen, moeten
bezien welke maatregelen wij moeten nemen.Daarbij kan dit een nuttige suggestie zijn, maar ik ontraad de Kamer om
nu daarover de beslissing te nemen. Dat doe ik overigens onder
dankzegging voor de creatieve suggestie van mevrouw Hamer op dit punt.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is aardig van u, maar daar koop ik niets voor. U hebt zelf gezegd
dat u die compensatieregeling niet wil verlengen, omdat er dan geen prikkel
meer naar de werkgevers gaat. Ik heb u "verweten" dat dit wel een aardige
gedachte is, maar dat u geen alternatieve prikkel biedt. Naar mijn gevoel
is dat nog steeds zo. Er is geen enkele dreiging voor de werkgevers, er is
geen aanleiding voor hen om te denken: ik moet mij dat aantrekken, want de
compensatieregeling loopt af. Dat is in principe niet anders dan de huidige
situatie.Ik leg met mijn voorstel iets in het vooruitzicht. Ik zeg nog niet dat
wij het gaan doen, maar ik leg iets in het vooruitzicht wat in ieder geval
toch een zekere mate van dreiging in zich heeft. U hebt immers steeds gezegd
dat de werkgevers en de werknemers het niet geregeld willen hebben, dat zij
vrij willen zijn. Waarom kunnen wij dat nu niet doen?Minister De Geus:U legt een voorstel voor "voor het geval dat". Ik vind het prematuur om
daarover nu een beslissing te nemen. Ik heb niet gezegd dat ik het bij voorbaat
een onmogelijk begaanbare weg vind. Ik heb alleen aangegeven, dat dit een
nuttige bijdrage is aan het debat dat wij eventueel medio 2006 met elkaar
zullen moeten voeren. Onder dankzegging voor deze suggestie voor dat debat
moet ik zeggen dat het mij niet juist lijkt om daarover een beslissing te
nemen.De voorzitter:Mevrouw Hamer, ik zie dat u weer wilt interrumperen. De Kamer is van half
zeven tot negen uur aan het woord geweest in de tweede termijn. Ik vind dat
de leden nu niet nog eens zulke lange inbrengen moeten willen hebben. Het
zijn absoluut geen interrupties meer.Nu is aan de orde wat ik maar noem het recht van de minister om zijn antwoord
te geven. Ik verzoek hem zijn betoog te vervolgen.Minister De Geus:Een van de punten van mevrouw Hamer was dat er geen enkele prikkel is.
Als de gedachtewisseling die gisteren en vandaag heeft plaatsgehad één
ding duidelijk heeft gemaakt, is het wel dat er verschillende fracties in
de Kamer voor een verplichte werkgeversbijdrage zijn en dat door de andere
fracties en zelfs door de regering nadrukkelijk is uitgesproken dat zo'n verplichte
werkgeversbijdrage niet is uitgesloten. Ik weet niet of ik een nog sterkere
prikkel moet aanbrengen. Zonder dat de regering een Vorentscheidung neemt,
is het volgens mij van grote waarde dat het veld en de werkgevers en werknemers
zich realiseren dat dergelijke maatregelen boven de markt hangen. Ik zeg mevrouw
Hamer nogmaals dank voor de suggestie die in dat debat zeker een rol zal kunnen
spelen.Mevrouw Tonkens heeft gevraagd waarom er geen recht op kinderopvang bestaat.
De WBK regelt een recht op een bijdrage in de kosten van kinderopvang zodra
ouders een plaats hebben ingekocht. Recht op een kinderopvangplaats verhoudt
zich niet goed met het principe van de vraagfinanciering in de WBK. Dit past
meer bij een systeem van aanbodfinanciering. De WBK wordt dan ook ingevoerd
nu vraag en aanbod min of meer in evenwicht zijn na een forse overheidsinvestering
in de verruiming van het aanbod. Wij mogen ervan uitgaan dat het aanbod zich
nu marktconform zal gaan aanpassen aan de koopkrachtige vraag.Door de Partij van de Arbeidfractie is gevraagd naar een structurele compensatieregeling.
Ik heb daarnet al aangegeven, dat daarover mogelijk een besluit zal worden
genomen als in 2006 blijkt dat de situatie zich niet in de goede richting
ontwikkelt. Ik heb in eerste termijn gezegd wat de belangrijke bezwaren daartegen
zijn. Ik heb ook aangegeven, dat er door de regering op dat punt geen mogelijkheden
worden uitgesloten. Het nu al nemen van een beslissing in die richting vind
ik daarom onverstandig. Als het een structurele compensatieregeling is, zou
het de prikkel voor de werkgevers wegnemen. Ik wijs er ook op dat de voorgestelde
dekking niet voldoende is. De dekking van het amendement van de fractie van
de Socialistische Partij op stuk nr. 44 levert per jaar 12 mln op en niet
26 mln. Ik moet dus constateren dat er op dit moment geen deugdelijke dekking
is voor het voorstel.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister zegt dat recht op kinderopvang niet goed samengaat met de
vraagfinanciering. Hij weet ongetwijfeld dat er in de sector zorg sprake is
van recht op zorg én van vraagfinanciering. Daar gaat het goed samen.
Het lijkt mij dus een argument van niks, tenzij hij namens de minister van
Volksgezondheid voorstelt de vraagfinanciering in de zorg maar af te schaffen.
Dat lijkt mij wat ver gaan.Minister De Geus:De zorg is een heel ander terrein. Ik ben daar wel redelijk op thuis,
maar u nog beter. Het lijkt mij goed dat ik u dit schriftelijk uitleg. Wij
komen dan bij de beschouwing over hoe een basisrecht op een bepaalde voorziening
zich verhoudt tot de wijze van financieren. Ik houd staande dat het recht
op kinderopvang als zodanig niet in deze wet is opgenomen en dat het gaat
om een recht op een bijdrage in de kosten van kinderopvang. Wij gaan namelijk
niet alleen uit van vraagfinanciering en vraagsturing, maar ook van een eigen
verantwoordelijkheid van werkgevers en ouders om in te kopen. Ik ga de uitdaging
graag aan en zal hierop schriftelijk terugkomen. Ik moet overigens toegeven
dat in de zorgsector ook sprake is van vraagsturing en van recht op zorg.Mevrouw Gerkens (SP):In mijn amendement staat een bedrag van 12 mln euro, maar dat is per jaar.
Aangezien de regeling voor drie jaar geldt, gaat het om een bedrag van 36
mln euro.Minister De Geus:Dat klopt, maar de kosten van een structurele compensatieregeling lopen
al snel op naar meer dan 30 mln euro in 2008 en volgende jaren en dat kan
dus niet gefinancierd worden vanuit die 36 mln.Mevrouw Gerkens (SP):Het gaat om een bedrag van 38 mln voor een periode van drie jaar. Ik mis
dus nog 2 mln euro. Daarmee is het dus nagenoeg gedekt. Na die periode vindt
een evaluatie plaats en gaan wij bezien hoe wij verder moeten.Minister De Geus:In het amendement gaat het om een structurele compensatieregeling op het
niveau van 2005. In het amendement staat niet dat die regeling afloopt in
2008. Was dat wel het geval, dan moet ik toegeven dat er dekking
is.Mevrouw Huizinga stelt voor om gezinnen met een inkomen tot een niveau
van anderhalf modaal te compenseren als de werkgeversbijdrage uitblijft. Het
amendement levert dus een structurele compensatie voor een ontbrekende werkgeversbijdrage.
De omvang van de bijdrage is geringer dan in het voorstel van mevrouw Hamer.
Desondanks vind ik een structurele compensatie van een ontbrekende werkgeversbijdrage
een slechte zaak. Door dit amendement zal tijdens de overgangsperiode ongeveer
80% van de huishoudens in geval van een ontbrekende werkgeversbijdrage met
hogere kosten geconfronteerd worden dan bij de tijdelijke compensatiemaatregel
die wij nu hebben voorgesteld. Het amendement van mevrouw Huizinga vergt een
dekking van ongeveer 10 mln euro, maar die wordt niet geboden. Daarom ontraad
ik aanneming van het amendement.Mevrouw Tonkens verzoekt in motie nr. 76 om een structurele compensatieregeling
op het niveau van 2005. Deze motie lijkt mij een verkeerd signaal naar de
werkgevers. Bovendien ontbreekt mij het budget. Hier geldt dezelfde redenering
als voor de samengevoegde amendementen 48 en 43 van de PvdA en GroenLinks.Voorzitter. Ik heb in een interruptiedebatje al gezegd dat in 2003 ongeveer
60% van de werknemers een werkgeversbijdrage kreeg. De verwachting is dat
bij de inwerkingtreding van de WBK dit percentage oploopt. In 2006 zullen
wij de gegevens en vooral ook de trendmatige aspecten ervan analyseren.Ik ontraad aanneming van amendement 61 van de leden Tonkens en Hamer.
De indexatie in de WBK heeft alleen betrekking op de maximumprijs. De algemene
indexatie heeft tot doel de branche te stimuleren tot een beperkte prijsontwikkeling
voor de kinderopvangorganisaties die nu reeds een relatief hoge uurprijs hebben.
Het amendement biedt ondernemers de mogelijkheid om hogere prijsstijgingen
dan de algemene prijsontwikkeling vergoed te krijgen. Dat is tegengesteld
aan het doel van een beheerste prijsontwikkeling, zeker als het gaat om de
reeds dure voorzieningen. Aanvaarding van het amendement brengt het risico
met zich mee van hogere prijzen. Hoewel ouders slechts een deel van de kosten
betalen, betekent dit voor hen en ook voor de overheid per saldo hogere kosten.In de motie op stuk nr. 77 verzoekt mevrouw Kraneveldt om mogelijke scenario's,
randvoorwaarden, gevolgen voor de kinderopvangbranche en kosten voor de overheid
te onderzoeken als we het zwarte opvangcircuit wit zouden maken. Ik neem aan
dat ik haar zo goed parafraseer. Inderdaad bestaat er op dit moment een groot
informeel circuit, zo'n 70% van de totale kinderopvang. Dit geheel in de formele
sfeer brengen, levert het gevaar op van budgettaire onbeheersbaarheid. Daarbij
gaat het niet zozeer om de zwarte sectoren, maar ook om de vraag wat het verschil
is tussen zwart en grijs: wanneer praat je over illegale informele kinderopvang?
Als je dit informele circuit wilt onderbrengen in de witte sfeer, doet zich
immers direct al een moeilijkheid voor als je je realiseert wat er allemaal
niet bestaat naast het formele circuit, tussen oudergezin en alle mogelijke
alternatieven. Onder die laatste zit heel veel zorg waarvoor de overheid niet
bang hoeft te zijn en die je ook niet illegaal wilt noemen. De bedoeling is
om groepsmatige kinderopvang onder te brengen in een sfeer van toezicht, onder
de bijdrageregeling van de wet. Mijn voorstel is om de strekking van deze
motie te betrekken bij de evaluatie van de wet Kinderopvang. Met een grootschalig
onderzoek zouden we op de wet vooruitlopen. Geen onderzoek op dit moment dus,
maar aandacht voor deze aspecten bij de evaluatie van deze wet; dat lijkt
me de beste toezegging.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U sprak over de motie over de maximering van de prijsstijgingen. Ik begreep
uw redenering echter helemaal niet. Laat ik het toelichten. In de afgelopen
zes jaar zijn de prijzen met 50% gestegen. Dat is nogal fors. Deze motie wil
het mogelijk maken om daar enige grens aan te stellen. Een stijging van meer
dan de prijsindexatie kan redelijk zijn, maar deze motie wil daar dus wel
een grens aan stellen.Minister De Geus:De algemene indexatie in de wet, die de norm is voor de ontwikkeling van
de overheidsbijdrage, is normerend. Met uw motie zou u bereiken dat de hoop
van de branche is gevestigd op het verdisconteren van een hogere dan de algemene
prijsstijging. Dit is een exacte herhaling van het debat in eerste termijn,
toen we spraken over het risico van het afknijpen van de loonontwikkeling.
Ik zei toen dat ik dat niet vrees, dat ik denk dat de loonontwikkeling over
haar hoogtepunt heen is. Bovendien is de hantering van de nullijn ook in die
sector verstandig. Wij passen dus een algemene indexering toe. Een afwijking
daarvan zet direct de deur open naar allerlei ongewenste verwachtingen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Nee, dat is iets anders. Een ander verzoek van ons is gericht op het gelijk
oplopen van de prijsindexering van de overheidsbijdrage. Inderdaad hebben
wij het daar eerder over gehad. Het amendement op stuk nr. 61 gaat echter
over een maximale prijsstijging in de kinderopvang, vastgesteld per AMvB.
Dat is dus iets heel anders.Minister De Geus:Ik zie wel dat het verschillende punten zijn, maar zij raken aan dezelfde
redenering. U zegt dat er prijsregulering zou moeten plaatsvinden op de markt.
Dat staat al haaks op het principe van de vraagsturing. Het is de bedoeling
dat ouders keuzevrijheid krijgen op deze markt. Door aan het indexatiemechanisme
van de overheidsbijdrage een overkoepelend prijsindexeringsmechanisme toe
te voegen, ontstaat er ruimte tussen die twee, die kennelijk is bedoeld om
andere prijsstijgingen op te vangen. Om die reden ontraad ik het aannemen
van het amendement.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Mevrouw Tonkens stond wat eerder aan de interruptiemicrofoon dan ik, dus
ik kon niet direct aansluiten op wat de minister heeft gezegd over mijn motie
over de "zwarte" kinderopvang. Ik heb deze motie ingediend omdat ik er benieuwd
naar ben hoe de zwarte markt aan kinderopvang functioneert en waarom ouders
daarvoor kiezen. Doen zij dat omdat zij nog geen plek in de reguliere kinderopvang
hebben en toch even wat moeten? Doen zij het omdat zij kiezen voor huiselijke
opvang en de buurvrouw daarvoor graag € 3,50 betalen? Die buurvrouw geeft haar inkomsten echter niet op. Dat is voor mij zwartwerken,
waarvan ik principieel geen voorstander ben. Daarom heb ik de minister gevraagd
om deze markt te verkennen. Als hij toezegt om dat in de evaluatie van de
WBK mee te nemen, vind ik dat prima. In België kent men de onthaalmoeders.
Men heeft geprobeerd om in dat circuit toch iets te doen. In Spanje is op
fiscaal vlak iets geregeld voor aanbieders van huiselijke dienstverlening,
waaronder ook kinderopvang zou kunnen vallen. Dat heeft daar heel veel banen
opgeleverd. Ik zeg niet dat wij dat in Nederland ook moeten doen, maar ik
hoor graag wat de minister daarvan vindt.Minister De Geus:Deze motie is overbodig. Met de toezegging die ik in tweede termijn heb
gedaan, kunnen wij onze gedachteontwikkeling vervolgen.Een ander belangrijk punt betreft de kwaliteitseisen. Het gewijzigd amendement
op stuk nr. 79 is een serieuze poging om het oorspronkelijke amendement uit
te breiden, om de kwaliteitseisen die in de wet moeten staan nog meer inhoud
te geven. Ten gevolge daarvan zou een algemene maatregel van bestuur waarin
meer gedetailleerde kwaliteitseisen worden gesteld, overbodig zijn. Ik heb
dit amendement goed bekeken. Ik heb ook bekeken hoe ver wij op dit moment
zijn op het gebied van zelfregulering. In artikel 24 van de cao staat dat
de opvang van kinderen in groepen plaatsvindt, met dien verstande dat een
groep van kinderen in de leeftijd van nul tot een gelijktijdig ten hoogste
twaalf kinderen omvat. In artikel b staat vervolgens dat een groep van nul
tot dertien jaar ten hoogste zestien kinderen omvat en een groep van vier
tot dertien jaar ten hoogste twintig. Er staat ook dat ten minste één
groepsleidster wordt ingezet voor de verzorging van gelijktijdig ten hoogste
vier kinderen in de leeftijd van nul tot een, vijf kinderen in de leeftijd
van een tot twee, zes kinderen in de leeftijd tot twee tot drie, acht kinderen
in de leeftijd drie tot vier en tien kinderen in de leeftijd van vier tot
aan het einde van de basisschoolleeftijd. Dat is dus de leidster-kindratio
waar wij eerder over hebben gediscussieerd. Als ik nu het debat overzie, wordt
duidelijk dat er bij mij en in de Kamer een sterke voorkeur voor is, te respecteren
wat partijen zelf reguleren. Dat wordt in dit amendement gehonoreerd. Als
het amendement wordt aangenomen, dan zeg ik u toe dat de AMvB over kwaliteitseisen
zal worden ingetrokken. Ik moet wel eerst zien dat het amendement wordt aangenomen,
want dat zou betekenen dat er meer in de wet wordt geregeld dan in mijn wetsvoorstel
is voorzien. Aanneming van het amendement zou betekenen dat er ruimte is en
respect voor zelfregulering. Dan is er wat mij betreft geen AMvB meer nodig,
ook niet een tijdelijke AMvB. Datgene wat er nodig is om het toezicht goed
uit te voeren, zowel op veiligheid en gezondheid als ook op de andere kwaliteitselementen
van de leidster-kindratio, is dan voldoende gewaarborgd, ook in relatie met
wat er bijvoorbeeld in een cao staat.Mevrouw Örgü (VVD):Als ik de minister goed begrijp, zegt hij dat dit een goed amendement
is. Het amendement wordt ondersteund door drie partijen die een Kamermeerderheid
vormen. Neemt de minister het amendement dan over?Minister De Geus:Als ik het overneem, valt ook de beslissing dat de AMvB verder niet meer
door mij zal worden voorgesteld. Zo ver gaat het dan. En dan staat dit in
de wet. Ik ben bereid om dat te doen.Mevrouw Örgü (VVD):Als u overneemt wat wij hebben voorgesteld, is dat akkoord. Dat is wat
de indieners willen.Minister De Geus:Dan ben ik daartoe bereid.Mevrouw Lambrechts (D66):Neemt u het nu over?Minister De Geus:Ja.Mevrouw Lambrechts (D66):Komt het niet eens meer in stemming? Hebben wij dan geen mogelijkheid
meer om te hopen op voortschrijdend inzicht?Minister De Geus:In tweede termijn is er een nader gewijzigd amendement ingediend. De hele
discussie overziende, zie ik heel goed wat er in de Kamer leeft. Ik heb aangegeven
dat het voor mij van belang is om de basisregels van kwaliteit hetzij wettelijk,
hetzij in een AMvB te regelen. Ik heb in eerste termijn eveneens aangegeven
waarom het mij belangrijk leek om dingen in een AMvB te regelen en ook wat
mijn bezwaren waren tegen een kapstokregeling waar te weinig elementen in
zouden zitten om het toezicht verantwoord te kunnen uitvoeren. Wat ik in dit
amendement zie, biedt ook in combinatie met wat er bijvoorbeeld in een cao
of elders staat, voldoende houvast voor kwaliteitsborging en voor toezicht.
Dat betekent dat de regering dit amendement kan overnemen. Dat biedt mij het
vooruitzicht dat mét dit amendement de wet zou kunnen worden aangenomen.
Ik loop dan niet meer het risico dat hier nog anders over gestemd kan worden
en het betekent ook dat ik de beslissing kan nemen om u toe te zeggen dat
de AMvB verder niet meer in behandeling zou komen.De voorzitter:De minister geeft te kennen dat hij zich met de inhoud van het amendement
kan verenigen en dat hij het overneemt. Conform artikel 100 van het Reglement
van Orde vraag ik of er leden in de zaal aanwezig zijn die zich tegen het
overnemen van dit amendement willen verzetten.Ik constateer dat in ieder geval de leden Tonkens, Gerkens, Lambrechts
en Hamer zich tegen overname verzetten. Conform artikel 100 van het RvO is
reeds het verzet van één lid voldoende om het overnemen van
een amendement reglementair onmogelijk te maken. Het amendement zal dus gewoon
in stemming komen.De heer Van der Vlies (SGP):De minister kan ook zelf beslissen om met een nota van wijziging te komen.Minister De Geus:Ik zal dat niet doen. Wij hebben een indringend debat gevoerd. Ik ben
bereid tot het overnemen van het amendement. Ik kan mij ermee verenigen. Als
het overnemen op bezwaren stuit van de Kamer, moet er over het amendement
of een eventuele nota van wijziging worden gestemd. Ik kies ervoor om het
praktisch te houden en over het amendement te laten stemmen.Mevrouw Lambrechts (D66):Dit was de procedure, nu moeten wij het over de inhoud hebben. Ik was aanvankelijk gecharmeerd door de zorg die u in uw eerste termijn
uitsprak over de kwaliteitseisen. Ik herinner mij goed de vergelijking met
de kippen. U zei al dat deze niet denigrerend was bedoeld. U gaf aan dat het
wel heel erg bizar zou zijn om als overheid minder eisen te stellen aan de
kwaliteit van de omgeving van kinderen dan aan die van kippen. Nu gaat u dat
dus toch doen. Eerst hield u een pleidooi om niet naar een minimale AMvB te
gaan en nu zegt u dat het amendement voldoende waarborgen biedt. Er staat
echter eigenlijk alleen maar in dat er aandacht zal worden besteed aan bepaalde
aspecten. Er staat niet wat die aspecten moeten inhouden.Minister De Geus:Dat is toch wel het geval. Er zitten verschillende punten in het amendement.
Ik zal er een aantal noemen. Het beleid moet beleid ertoe leiden dat de veiligheid
en de gezondheid van de op te vangen kinderen in elk geëxploiteerd kindercentrum
zo veel mogelijk is gewaarborgd. Er moet een risico-inventarisatie komen waarin
schriftelijk wordt vastgelegd welk risico de opvang van kinderen met zich
meebrengt, voor zover daar niet wordt voorzien krachtens andere wet- en regelgeving.
Kinderopvang moet geschieden op basis van een schriftelijke overeenkomst.
De ouders moeten worden geïnformeerd. De aandacht die er moet zijn voor
leeftijdscategorieën, groepsgrootte en opleidingseisen heeft een belangrijke
pendant in de cao. Ik heb natuurlijk in de tweede termijn ook goed moeten
luisteren in verband met de inschatting van de kansen van het geheel. Gelet
daarop, vind ik dit een heel aanvaardbaar compromis.Mevrouw Lambrechts (D66):U zegt dat u goed hebt geluisterd, maar u hebt wel erg eenzijdig geluisterd.
Er is hier net zo veel of veel meer steun uitgesproken voor uw voornemen om
de AMvB nog twee jaar te laten bestaan en voor waarborging van de kwaliteit
op de langere termijn. U zegt dat u bereid bent om naar de Kamer te luisteren.
Ik begrijp eerlijk gezegd niet wat u doet met wat u van de rest van de Kamer
hebt gehoord.Minister De Geus:Er is een verschil in appreciatie van de wijze waarop ik rekenschap afleg
over de wijze waarop ik naar de Kamer heb geluisterd. U behoudt natuurlijk
de mogelijkheid om een eigen standpunt te bepalen over het amendement dat
straks in stemming komt. Ik heb aangegeven wat mijn standpunt is.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik val echt van mijn stoel. U hebt in eerste termijn een duidelijk pleidooi
gehouden voor het behoud van kwaliteitsregels. Nu bent u daar ineens vanaf
gestapt. U noemt allemaal dingen die niet gaan over de punten die in de door
u gemaakte AMvB over kwaliteit staan. Ik doel op de leidster-kindratio, het
opendeurenbeleid, de buitenruimte en dat soort dingen. De dingen die u noemt,
hebben grotendeels betrekking op de positie van ouders en op informatie, niet
op de kwaliteit.Minister De Geus:U moet het amendement nog een keer goed lezen. Ik ga niet in herhaling
treden. Ik heb in eerste termijn aangegeven dat de essentialia wat mij betreft
in de wet of in een AMvB moeten worden opgenomen. Als er voldoende essentialia
staan in de wet, in cao's en straks wellicht in certificatie, ben ik van mening
dat wat er in het amendement staat voldoende houvast biedt voor de kwaliteit
en voor een goed toezicht. Daarover is een amendement ingediend. Ik kan mij
met dat amendement verenigen. Daarover mogen wij verschillend denken.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik gaf al eerder het voorbeeld van een kinderdagverblijf met één
ongediplomeerde leidster en veertig kinderen in een heel kleine ruimte. De
minister vindt nu dat dit soort dingen kan.Minister De Geus:Nee, in de cao staat dat het niet mag.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Wij zijn hier een wet aan het maken. Wij hebben het niet over de cao.Minister De Geus:Dat is het principiële verschil in visie, dat nu goed naar voren
komt. Het is heel goed dat mevrouw Tonkens dit aanvoert. Het principe is dat
kwaliteitsregels in de wet vanuit het idee dat zoveel mogelijk partijen zelf
over de kwaliteit regels afspreken. Wat reeds in de cao staat en dus geldt
in de sector hoeft niet nog een keer door de wetgever te worden geregeld.
Dat het een vrucht is van dit debat om het nog eens in alle scherpte naar
voren te krijgen, geef ik toe. Dit hadden wij ook drie maanden geleden kunnen
bedenken. Dat is helemaal waar. In het debat is duidelijk geworden dat er
Kamerleden zijn die pleiten voor een vergaande regulering door de overheid,
in de wet. Er zijn er ook, en zij vormen een meerderheid, die zo min mogelijk
regulering willen. Ik heb aansluiting gezocht bij zo min mogelijk regulering,
maar wel met minimumwaarborgen op het punt van de kwaliteit. Dat is een politieke
afweging.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het staat nu in de cao. De cao wordt iedere twee jaar veranderd. U vindt
het geen probleem als men daarin afspreekt dat één leidster
met zestig kinderen in een ruimte van twee bij drie, zonder buitenruimte,
mogelijk is. Daar trekt u uw handen van af?Minister De Geus:U verwacht toch niet dat de vakbonden een dergelijke cao-bepaling over
twee jaar verkwanselen? Als de leidster-kindratio in de cao verkwanseld wordt,
mag u mij aanspreken op mijn oordeel daarover.Mevrouw Gerkens (SP):Ik vind wat de minister zegt echt klinkklare onzin. De cao regelt afspraken
tussen werkgevers en werknemers. Dat zijn bepalingen over de werkomstandigheden
van de werknemer. Daarin wordt niets bepaald over het kind. Er staat ook niets
in over het aantal vierkante meters speelruimte dat een kind moet hebben.
Dat soort afspraken, dat wel staat in de schamele AMvB Kwaliteit, gooit de
minister weg, terwijl hij een paar uur geleden nog stond te beweren dat het
nog te vroeg is voor zelfregulering. Daar snap ik helemaal niets van.Minister De Geus:Als de dingen die nu in het amendement staan via zelfregulering tot stand
komen, zijn wij nog weer een stap verder. Mevrouw Gerkens heeft echter goed
begrepen dat ik het amendement een aanvaardbare minimumregeling voor de kwaliteit
vindt. Aan wat in de cao staat hebben werkgevers en werknemers samen wat,
maar het strekt ook verder. Het toezicht op de kinderdagverblijven
zal wel degelijk nagaan of de cao op dit punt wordt nageleefd, zowel in het
belang van de leidsters als in het belang van het kind.Mevrouw Gerkens (SP):Nee, want in de cao staan geen afspraken over het welzijn van het kind.
Het welzijn van het kind en het welzijn van de leidster kunnen tot verschillende
belangen leiden. De leidster-kindratio is wel gewaarborgd in de cao, maar
heel veel andere zaken niet. Daar gaat de vergelijking van de minister al
helemaal mank. Vervolgens heeft hij een paar uur geleden nog gezegd dat hij
de AMvB Kwaliteit nodig heeft voor twee jaar, omdat hij de sector de tijd
wil geven voor zelfregulering. Wat is er nu gebeurd? Heeft hij een fax binnen
gekregen met allerlei fantastische regels op grond van zelfregulering? Heeft
hij er daardoor ineens vertrouwen in gekregen? Wat is er nu gebeurd?Minister De Geus:Over de post is er niet zoveel binnengekomen. Ik heb in eerste termijn
heel duidelijk gezegd dat minimale eisen in de wet kunnen worden opgenomen,
in een AMvB en in een ministeriële regeling. Mevrouw Gerkens kan mijn
tekst nakijken. Dit is precies een herhaling van de eerste termijn. Daarin
heb ik gezegd: je kunt het in de wet regelen, je kunt het in de AMvB regelen,
je kunt met een ministeriële regeling komen en daarnaast is zelfregulering
mogelijk. Ik heb daarbij aangegeven dat een ministeriële regeling niet
voor de hand ligt. Ik heb gezegd dat het erom gaat dat wat in de wet of in
de AMvB staat in combinatie met zelfregulering voldoende moet zijn. In het
amendement, zoals het luidde, stond veel minder. Dat bent u toch met mij eens.
Nu staan de essentialia erin. Ik noem ook de risico-inventarisatie. Schriftelijk
moet vastliggen welke risico's de opvang van kinderen met zich brengt. Dat
is een heel belangrijk voorschrift dat raakt aan het welzijn van de kinderen.
Gehoord de opvatting van de Kamer op dit punt, kan ik mij met dit amendement
verenigen.Mevrouw Gerkens (SP):In de AMvB Kwaliteit staat natuurlijk veel meer. Niet voor niets praten
de indieners van het amendement over te gedetailleerde regelgeving. Op dat
punt verschil ik echter met hen van mening, want u had maar een paar details
in de AMvB staan. Wat u nu zegt is dat u eigenlijk niet achter uw eigen AMvB
stond, dat u zelf vond dat u al gedetailleerde regelgeving had opgesteld,
want wat er nu in het amendement staat is gebakken lucht.Minister De Geus:Maar dan bent u terug bij af, want u heeft zich er zojuist tegen verzet
dat ik het amendement overneem. U hebt het recht om over het amendement stemming
te vragen. Het is ook het goede recht van de Kamer om daarover te stemmen.
U wenst dat zij dat doet en dan zal blijken wat het oordeel van de Kamer is.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik meen mij te herinneren dat de minister nog een ander bezwaar
heeft genoemd tegen aanneming van het amendement. Daarmee bracht hij naar
mijn mening een heel zinnig argument naar voren. Hij zei: het is niet kwantificeerbaar,
wij vinden geen kwantificeerbare zaken terug, zaken die het voor de inspectie
mogelijk maken om te controleren wat getoetst moet worden. Ik heb de tekst
voor me. Ik heb die heel goed bekeken, maar ik analyseer die anders dan de
minister. Hij zegt dat die erg veranderd is, maar dit terzijde. Mij gaat het
om de vraag: aan de hand waarvan moet die inspectie nu controleren?Minister De Geus:Die punten staan er eigenlijk precies in. Zullen wij ze langslopen?Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, laten we dat eens doen.Minister De Geus:De tekst spreekt over het aantal kinderen per leeftijdscategorie, de groepsgrootte
en de opleidingseisen van de beroepskrachten. Wat deze punten betreft zal
de toezichthouder waarschijnlijk in eerste instantie afgaan op de cao-bepalingen.
Zal ik nog een keer voorlezen wat ik daarover net zei?Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, gaat uw gang.Minister De Geus:De opvang van kinderen vindt plaats in groepen... en wat er verder volgt
in artikel 24 van de cao, waar wordt gesproken over die vier kinderen in de
leeftijd van nul tot één etc. Dan komt in artikel 48a: ...voor
zover hierin niet wordt voorzien krachtens andere wet of regelgeving in een
risico-inventarisatie schriftelijk vast welke risico's de opvang van kinderen
met zich brengt. Ondernemer, kunt u uw risico-inventarisatie laten zien? Nee,
dan bent u in overtreding. Kunt u die wel laten zien, dan wil ik kunnen zien
dat u voor de risico's die u hebt geïnventariseerd passende maatregelen
hebt genomen. Hoeveel kinderen hebt u? Hebt u voor al die kinderen een schriftelijke
overeenkomst? Dat kan nu gemeten worden. Dat stond niet in het eerdere amendement.Alle punten geven aan dat de toezichthouder ermee uit de voeten kan, omdat
het meetbare punten zijn geworden. Dat is de grote winst van het amendement
in gewijzigde vorm. Het is nu als het ware gevuld. Ik had het over een kapstok
waaraan jassen kunnen hangen. Die jassen hangen er nu aan. Er worden meetbare
punten genoemd op grond waarvan de toezichthouder toezicht kan houden op de
kwaliteit van de kinderopvang. Die gaat ons allen zeer aan het hart.Mevrouw Hamer (PvdA):Het vaststellen van die meetbare punten moet nu voor een groot deel aan
de hand van twee stukken gebeuren. Allereerst is dat de cao die door werkgevers
en werknemers wordt vastgesteld. Ik heb begrepen dat het van belang is dat
de ouders wat hebben te zeggen. Die zijn echter niet aanwezig bij de cao-onderhandelingen.Wat is het tweede stuk? Aan het begin van het hele debat heb ik een papier
laten zien. Dat papier heb ik nu niet bij me, maar het was ongeveer net zo
dik als het stuk wat ik in mijn handen heb. Wat is nu precies de winst van
deze exercitie ten opzichte van wat u en mevrouw Vliegenthart jarenlang met
de sector hebben besproken? Wat is nu de meerwaarde hiervan?Minister Geus:De meerwaarde van dit amendement is dat wij een nog grotere dereguleringsslag
maken zonder dat daarbij essentialia van kwaliteit verloren gaan. Dat is de
kern.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar wordt deregulering niet gekenmerkt door samenspraak met de partijen
waarom het bij die deregulering gaat? Als het dus gaat om scholen wordt
met de scholen gesproken, als het gaat om zorginstellingen wordt daarmee gesproken
en hier zijn de partijen in de kinderopvang aan de orde. U maakt mij niet
wijs dat u in het kwartiertje plaspauze dat wij net hebben gehad met al die
partijen heeft kunnen overleggen.Ik maak nog één laatste opmerking. Eigenlijk is dat een
opmerking van de voorzitter. Hij wees mij er namelijk op dat in ieder geval
de staatssecretaris al flink vooruit was gelopen op dit amendement, althans
als wij naar het fotootje op dat bekende papier kijken. Ik dacht eerst dat
het verf was, maar blijkbaar zitten de kinderen al onder het bloed.De voorzitter:U haalt er nu iets bij dat ik in een onderling gesprek met u gezegd zou
hebben. Dat heb ik echter niet gezegd. Ik wil hier geen misverstanden over.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is waar. U liet mij het fotootje zien, maar u...De voorzitter:Ik verzoek u om mij er niet in te betrekken. Ik heb helemaal niets gezegd.
Als alles in de plenaire vergadering wordt herhaald, kan ik geen gewone gesprekken
meer voeren.Mevrouw Hamer (PvdA):Mijn excuses. Het ging over het fotootje in de brochure.Minister De Geus:Voorzitter. Vervolgens kom ik te spreken over het amendement op stuk nr.
64 van de heer Van der Vlies. De principiële vraag is of je voor jonge
kinderen een limiet moet opnemen. Uitvoeringstechnisch is het amendement echter
zeer belastend. In de uitvoering wordt op basis van het gehele jaar gerekend,
terwijl het amendement toetsing op weekbasis vergt. Praktisch is het vrijwel
niet te doen. Ik moet aanvaarding van het amendement ontraden, hoe sympathiek
de gedachte erachter ook is. Als dergelijke risico's zich in de praktijk voordoen,
moeten ouders en ondernemers zich er samen over buigen.De heer Van der Vlies (SGP):In deze gecomputeriseerde samenleving is het mogelijk om veel zaken bij
te houden en te inventariseren. Als deze gedachte de minister aanspreekt vanwege
de eventuele schadelijke effecten, dan ben ik natuurlijk bereid om een systematiek
te zoeken die wel toepasbaar is. Daar wil ik mij de komende dagen nog wel
even mee bezighouden.Minister De Geus:Voorzitter. Ik ontraad aanvaarding van de motie op stuk nr. 74 van het
lid Tonkens. Het voorstel van de regering beoogt juist de flexibiliteit van
de opvang te bevorderen. Ook in het belang van het kind moet vernieuwing mogelijk
zijn.Ik ontraad ook aanvaarding van de motie op stuk nr. 68. Het ophogen van
deze ratio biedt de ondernemers voldoende waarborgen voor het bieden van verantwoorde
buitenschoolse opvang. De norm geeft ondernemers meer mogelijkheden tot flexibele
bedrijfsvoering en samenwerking met andere voorzieningen voor de jeugd.In de motie op stuk nr. 80, ondertekend door de leden Smilde, Örgü
en Kraneveldt, wordt de regering verzocht om bij gecertificeerde ondernemingen
het jaarlijks onderzoek van de GGD te laten vervallen en om slechts steekproeven
uit te voeren. De gedachte is wel sympathiek, maar op dit moment is het nog
niet mogelijk, omdat de overheid de eisen opgenomen in de wet zal controleren.
Wanneer door de sector zelf de certificering is uitgebreid met de wettelijk
vereiste punten, zal de GGD op die punten een stap terugdoen. Zover is het
echter nog niet. De strekking van de motie wil ik honoreren, maar de motie
zelf acht ik overbodig.Mevrouw Smilde (CDA):Als de strekking van de motie wordt overgenomen, kunnen wij de motie intrekken.
Het gaat om het idee.De voorzitter:Aangezien de motie-Smilde c.s. (28447, nr. 80) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister De Geus:Voorzitter. Mevrouw Huizinga vroeg om nog specifiek in te gaan op haar
amendement waarin wordt geregeld dat de oudercommissie een verzwaard adviesrecht
wordt gegeven. Het verzwaard adviesrecht gaat mij te ver. De prijs van een
product is primair een onderwerp dat door de ondernemer zelf moet worden vastgesteld.
Het risico en het rendement liggen immers ook bij de ondernemer. De overheid
staat ook niet klaar om, als daar iets misgaat, de ondernemer te hulp te schieten.
Dit moet echt een vrije markt worden.Ik kom ten slotte op de citeertitel. Door mevrouw Smilde is voorgesteld
om de titel van de wet te wijzigen in de wet bijdrageregeling kinderopvang.
Ik heb in eerste termijn aangegeven dat ik die titel te eenzijdig vond. Mevrouw
Smilde heeft daar goede nota van genomen. Zij heeft haar amendement gewijzigd.
Zij heeft een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld om de titel Wet
basisvoorziening kinderopvang te vervangen door de wet op de kinderopvang.
Het geheel overziende en mij realiserend waar dit debat toe heeft geleid,
denk ik dat wij het hier hebben over de kinderopvang. Er wordt geen basisvoorziening
kinderopvang gecreëerd, er wordt een kader gesteld waarbinnen de kinderopvang
zich verder kan ontwikkelen. Daarom neem ik het amendement over. Daarmee ben
ik aan het eind van mijn termijn.De voorzitter:Op het laatste moment zei u dat u een amendement overnam.Minister De Geus:Het was mijn laatste zin, maar niet mijn laatste moment.De voorzitter:Op het laatste moment in uw tweede termijn zei u dat u een amendement
overnam. Dat klopt?Minister De Geus:Jazeker.De voorzitter:Dan stel ik wederom de vraag of er leden in de zaal zich hiertegen verzetten.
Ik constateer dat dit het geval is. Dat betekent dat de Kamer daar niet mee
akkoord gaat, zodat het amendement toch in stemming komt.Minister De Geus:Voorzitter. U had een vooruitziende blik, want ik zie dat ik nog twee
vragen over de doelgroep heb laten liggen, dus het was inderdaad nog niet
mijn laatste moment.Mevrouw Huizinga vroeg naar een onderzoek onder mantelzorgers en vrijwilligers
naar de behoefte aan kinderopvang. Ik heb aangegeven dat ik de kinderopvang
voor mantelzorgers en vrijwilligers meer op het beleidsterrein
van de gemeente zie. Ik kan dat ook goed adstrueren. Wij hebben het hier over
een landelijke regeling, waarbij de landelijke begripsafbakening zeer belangrijk
is. Juist op het gemeentelijk niveau is het mogelijk om maatwerk te bieden.
De gemeente heeft ook de mogelijkheid om dat voor specifieke groepen in te
kopen. Het zou dan ook eerder de gemeente kunnen zijn die die behoefte onderzoekt.
Daarom zal ik het gevraagde onderzoek niet uitvoeren.Ik kom op de motie op stuk nr. 71 van de leden Stuurman, Tonkens en Gerkens.
In het dictum wordt de regering verzocht om het wetsvoorstel zo aan te passen
dat de middelen van de gemeenten en de belastingdienst voor doelgroepen worden
gebundeld en de gemeenten de financiële afhandeling met de kinderopvanginstelling
kunnen regelen. Ik blijf van mening dat de gemeente een zware uitvoeringslast
zou krijgen met inkomensafhankelijke bijdragen. Er is een behoorlijk budgettair
risico ten aanzien van de doelgroepouders bij de gang naar de arbeidsmarkt
en dan alsnog de aanvraag bij de belastingdienst. Wij zijn wel bereid om de
systematiek serieus te laten evalueren. Bij de evaluatie van de wet kunnen
wij ook deze systematiek evalueren, maar het lijkt op dit moment geen verbetering,
dus ik ontraad aanneming van deze motie.In de motie op stuk nr. 70 van de leden Stuurman, Tonkens en Gerkens wordt
de regering verzocht, de mantelzorgers en de vrijwilligers als gemeentelijke
doelgroep onder de werking van de WBK te laten vallen. Ik verwijs naar mijn
argumentatie naar aanleiding van de vraag van mevrouw Huizinga die om een
onderzoek hiernaar heeft gevraagd. Ik ontraad de Kamer dus de aanvaarding
van deze motie.In de motie op stuk nr. 75 wordt de regering verzocht om de oudkomers
die vrijwillig een inburgeringcursus volgen, recht te geven op een tegemoetkoming
in de kosten van kinderopvang. Ik heb in eerste termijn al aangegeven dat
ik daar echt met een afbakeningsprobleem zit. Er is nu nog niet aan te geven
voor welke groep oudkomers dat zou moeten gelden. Ik heb aangegeven dat de
inburgeringverplichting nodig is om die afbakening goed te doen. Ik ontraad
de Kamer de aanvaarding van de motie op stuk nr. 75.Voorzitter. Hiermee ben ik dan echt gekomen aan het eind van mijn tweede
termijn.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik ben wel heel erg nieuwsgierig naar wat er met deze minister
is gebeurd. Hij is dit debat ingegaan met de Wet basisvoorziening kinderopvang.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet heb kunnen onthouden hoe de wet nu heet,
maar er is in ieder geval duidelijk iets af gegaan. Wat is er met de minister
gebeurd? Hij heeft deze week in "Goedemorgen Nederland" nog zo hartstochtelijk
zijn wetsvoorstel verdedigd. Ik neem aan dat hij de nieuwe naam ook niet onnadenkend
heeft overgenomen. Ik heb op een eerder moment al gevraagd wat er gebeurd
is tijdens de plaspauze met die partijen. Daar heb ik geen antwoord op gekregen.
Misschien kan de minister mij ook daarop nog een antwoord geven.Minister De Geus:Dat laatste zal ik niet doen. Ik zou u ook niet vragen wat er in een plaspauze
gebeurt. De naam zegt overigens al wat daar wel eens gebeurt.Ik kan wel zeggen wat er met mij gebeurd is. Ik heb gisteren en vandaag
een debat gevoerd. Ik heb een financieringsregeling en een kwaliteitsregeling
voorgesteld. Op beide aspecten waren er grote verschillen van mening in de
Kamer. Het ging echt om grote verschillen van mening. Ik heb voor beide aspecten
een doel vastgesteld. Het is een doel van de regering om een wet te maken
die het volgende regelt: financiering, kwaliteit, toegankelijkheid en minimumwaarborgen
afgezet tegen het perspectief van marktontwikkeling en het perspectief van
zelfregulering. Als wij nu kijken wat er aan amendementen ligt en waarvoor
meerderheden bestaan, dan vind ik dat er een prachtige wet ligt. Het is een
wet op de kinderopvang die vanaf 2005 zowel de bijdrage van de ouders als
de minimumwaarborg voor kwaliteit in het perspectief kan plaatsen. Ik ben
zeer tevreden over de behandeling in deze twee dagen.Mevrouw Hamer (PvdA):U bent tevreden met een heel kleine meerderheid in de Kamer die zegt dat
het een goede wet is.Minister De Geus:U hebt gisteren gezien dat er bijkans geen enkel onderdeel was waar ook
maar iets meer dan een krappe meerderheid voor was. Ik ben blij dat de hoofddoelstellingen
van de regering in het debat overeind zijn gebleven. Ik ben blij dat wij,
zowel wat de financiering als de kwaliteit betreft, een regeling hebben die
op 1 januari 2005 kan ingaan.Mevrouw Hamer (PvdA):U hebt alleen maar ingeleverd op de kwaliteit. U wilt blijkbaar niet antwoorden
op mijn vraag of u in dat kwartier met die partijen hebt gesproken. Uw voorganger
en u hebben lange tijd met de sector overlegd. Hoe gaat u aan de sector verkopen
dat met name op het punt van de kwaliteit is ingeleverd? Op het punt van de
financiering had u het immers zelf al uitgekleed. Dat is waar. Wij hebben
vandaag in alle kranten kunnen lezen en op alle radiozenders kunnen horen
dat men buitengewoon teleurgesteld is over de gebeurtenissen in de Kamer.
Dat geldt vooral voor de ouders.Minister De Geus:Er zullen in het veld en onder het volk natuurlijk altijd belangenbehartigers
zijn. Maar voor wat er in dit land gebeurt, is de regering verantwoording
schuldig in dit huis. Ik weet nog niet precies hoe de stemming uitvalt, maar
ik heb er goede hoop op. Als er in de Kamer een meerderheid bestaat voor datgene
wat in deze wet wordt voorgesteld, dan is dat de enige plek waar ik verantwoording
afleg over de wet. Dat ik het daarnaast ook zal moeten uitleggen, dat er daarnaast
ook overleg zal moeten worden gevoerd en dat het bestuurlijk vorm moet krijgen,
daar heb ik mij allemaal rekenschap van te geven en gegeven. En dat ik met
u van mening verschil en dat u misschien het wetsvoorstel niet zal steunen,
dat is in de politiek "all in the game".Mevrouw Hamer (PvdA):Dat laatste is wel zeker. Ik heb echt mijn best gedaan – en ik dacht
ook op een vrij onorthodoxe wijze voor een oppositiepartij – om met
u in gesprek te komen. Ik moet constateren dat ik met u geen gesprek gevoerd
heb. Ik moet ook constateren dat ik nu eigenlijk vanavond voor het eerst een
beetje vreugde bij u zie over dit wetsvoorstel, nadat het volledig is uitgekleed. Dat vind ik buitengewoon jammer.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het is inderdaad een zwarte dag geworden in de geschiedenis van de kinderopvang,
het jeugdbeleid en de vrouwenbeweging. Het is buitengewoon droevig.Realiseert de minister zich dat er maatschappelijk gesproken helemaal
geen draagvlak voor is? Realiseert hij zich dat de ouders zich via de Consumentenbond
en Boink al heel duidelijk hebben uitgesproken tegen het door hem uitkleden
van het kwaliteitsbeleid? De werkgevers zijn ertegen, de werknemers zijn ertegen
...De voorzitter:U stelt nu precies dezelfde vraag als mevrouw Hamer daarnet heeft gedaan.
Ik beschouw de vraag als niet gesteld. Wij gaan niet als de tweede termijn
eigenlijk al is afgelopen nog allemaal dezelfde vragen stellen.Mevrouw Gerkens (SP):De minister wil niet zeggen wat er in de plaspauze is gebeurd. Ik vraag
hem of de CDA-fractie heeft gedreigd haar steun voor dit wetsvoorstel in te
trekken als hij het amendement niet overnam.Minister De Geus:Wat de CDA-fractie heeft gezegd, is hier in het openbaar gewisseld. U
hebt aangehoord wat er exact in eerste termijn over de kwaliteit is gezegd
door de fracties van het CDA, de VVD en de LPF. U hebt ook gehoord hoe ik
mij in dat debat heb geweerd. Iemand, ik weet niet meer wie, heeft mij gevraagd:
is de wet met dit amendement aanvaardbaar en trekt u dat als minister? Ik
heb gezegd: nee, in deze vorm niet.Vervolgens is het amendement ingrijpend gewijzigd en wel tot een niveau
waarbij ik durf te zeggen dat daarmee in deze wet de minimumwaarborg voor
kwaliteit in het perspectief van zelfregulering op een goede manier gestalte
krijgt.Mevrouw Gerkens (SP):De CDA-fractie heeft dus niet gezegd dat zij haar steun voor dit wetsvoorstel
zou intrekken als u dit amendement niet zou overnemen.Minister De Geus:Wat de CDA-fractie op dit punt te zeggen had, heeft zij gezegd, zowel
in eerste als in tweede termijn.Mevrouw Gerkens (SP):Ik probeer het nog één keer. Heeft de CDA-fractie gezegd,
dat zij haar steun aan het wetsvoorstel zou intrekken als u het amendement
niet zou overnemen? U kunt gewoon ja of nee zeggen.Minister De Geus:Kijkt u de Handelingen er maar op na.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Ik heb met zoveel interesse het debat gevolgd, dat ik kwijt
ben of alle moties en amendementen zijn behandeld. Ik krijg de indruk van
wel. Dat betekent dat ik in deze termijn niets meer hoef te zeggen, behalve
dan dat ik het oordeel van uw Kamer over hoe wij bij de belastingdienst op
weg zijn met de nieuwe toeslagendienst buitengewoon op prijs heb gesteld.
Dat geldt ook voor het feit dat de conceptbrochure op algemene instemming
mag rekenen, zij het dat de heer Van der Vlies terecht heeft gezegd dat wij
goed in de gaten moeten houden dat de brochure straks aan de wet voldoet.
Daarom was het ook een concept. Ik vind de foto's en kleurstelling juist geslaagd.
Misschien moeten wij daar ook maar eens aan denken voor de brochure over de
heffingen en niet alleen bij de brochure over de tegemoetkomingen en toeslagen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Mevrouw Kraneveldt heeft te kennen gegeven dat zij de motie op stuk nr.
77 intrekt. Aangezien de motie is ingetrokken, maakt zij geen onderwerp van
behandeling meer uit.Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Dank aan eenieder die het werken van de politici in deze zaal mogelijk
heeft gemaakt.Sluiting 22.30 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-4593-4640.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl