Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 110-172

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 3, pagina 110-172

20-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 20 september 2007)Pagina 179-180
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regeling van het conflictenrecht betreffende het goederenrechtelijke regime met betrekking tot zaken, vorderingsrechten, aandelen en giraal overdraagbare effecten (Wet conflictenrecht goederenrecht) (30876)Pagina 173-173
Noot 1: BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de minister-president, minister van Algemene Zaken, op vragen gesteld in de eerste termijn van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)Pagina 181-193
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2004/35/EG (milieuaansprakelijkheid) (30920), en over: - de motie-Spies over een totaaloverzicht van de verschillende regelingen (30920, nr. 15)Pagina 172-173
Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)Pagina 82-110
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over internationale varkenstransporten, te weten: - de motie-Van Velzen c.s. over omvang, nut en noodzaak van diertransporten (28286, nr. 58); - de motie-Van Velzen/Van der Ham over heropening van de Europese discussie over reistijden (28286, nr. 59); - de motie-Van Velzen c.s. over doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende straffen (28286, nr. 60) en 12 andere moties (de nrs. 61, 62, 64 t/m 72 en 75)Pagina 173-174
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over het Jaarverslag AIVD 2006, te weten: - de motie-Brinkman c.s. over het aantal personen in de CT Infobox (30977, nr. 4); - de motie-Brinkman/Griffith over voorstellen om personen die lid zijn van algemeen erkende terreurorganisaties, te kunnen verbieden om in Nederland te verblijven (30977, nr. 5)Pagina 175-175
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over de uitvoering van de Nota Ruimte, te weten: - de motie-Duyvendak c.s. over het voorkomen van verdere verrommeling van het landschap (29435, nr. 195); - de motie-Jansen/Duyvendak over de inzet van het budget voor de Zuidplaspolder (29435, nr. 196); - de motie-Van Heugten c.s. over het project Centraal station Twente/Hart van Zuid-Hengelo (29435, nr. 197) en 1 andere motie (nr. 198)Pagina 174-175
Presentie en opening (donderdag 20 september 2007)Pagina 81-82
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, de Wet werk en bijstand, de Werkloosheidswet en enige andere wetten in verband met eenmalige gegevensuitvraag aan burgers (Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen) (30970), en over: - de motie-Ulenbelt over het correctierecht van burgers (30970, nr. 13); - de motie-Nicolaï c.s. over een verplichte aansluiting van de sociale diensten op de systemen van de overige ketenpartners werk en inkomen (30970, nr. 14); - de gewijzigde motie-Omtzigt c.s. over het groeipad van de Wet eenmalige gegevensuitvraag (30970, nr. 15)Pagina 176-176
Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)Pagina 110-172
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over de JBZ-raad, te weten: - de motie-Pechtold c.s. over de naleving bescherming persoonsgegevens (23490, nr. 464); - de motie-Pechtold/Azough over het meenemen van vloeistoffen als handbagage in vliegtuigen (23490, nr. 465 (herdruk)); - de motie-De Wit over nieuwe kaderbesluiten ter implementatie van het beginsel van wederzijds erkenning in strafzaken (23490, nr. 466)Pagina 175-176
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de reconstructie van zandgebieden, te weten de motie-Polderman/Ouwehand over het niet afschaffen van de dierrechtencompartimentering per 1 januari 2008 (30800 XIV, nr. 119)Pagina 177-177
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod) (30657), en over: - de motie-Teeven/Pechtold over het verhalen van de kosten van het uitvoeren van een huisverbod (30657, nr. 11)Pagina 173-173
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436), en over: - de motie-De Wit over verhoging van de grenzen van het fiscaal jaarinkomen (30436, nr. 9)Pagina 175-175
Regeling van werkzaamheden (donderdag 20 september 2007)Pagina 110-110
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over het spoor, te weten de motie-Roemer/Duyvendak over een minimale gemiddelde tariefstijging voor het openbaar vervoer in 2008 (29893/29984, nr. 52)Pagina 177-177
Stemmingen over moties, ingediend bij de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200), te weten: - de motie-Marijnissen over het structureel bestrijden van de armoede (31200, nr. 7); - de motie-Marijnissen over prestatiebeloningen in de private sector (31200, nr. 8); - de motie-Marijnissen over de aanspraken op ondersteunende begeleiding (31200, nr. 9) en 27 andere moties (de nrs. 10 t/m 36)Pagina 177-179

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 429 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van: de algemene politieke
beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200).De beraadslaging wordt hervat.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik continueer de beantwoording van de kant van het kabinet.
Ik was gebleven bij de vragen die betrekking hebben op pijler 2 inzake de
economie. Bij de economie zelf heb ik al uitgebreid stilgestaan en de nodige
zaken zijn dan ook al aan de orde geweest. Er resteren nog een paar punten
onder deze pijler, bijvoorbeeld met betrekking tot de situatie van de leerkracht
in het onderwijs en het complex van mobiliteit en openbaar vervoer.
Dat eerste punt behandel ik uiteraard naar aanleiding van het rapport van
de commissie-Rinnooy Kan.Als eerste kom ik te spreken over de mobiliteit. Gisteren is hier duidelijk
gezegd dat de files een groot probleem vormen en daarom onderneemt het kabinet
actie. Die actie bestaat uit investeren in het beter benutten en bouwen van
wegen, sneller besluiten en het anders betalen van mobiliteit en openbaar
vervoer. Het kabinet investeert in deze kabinetsperiode ruim 750 mln. extra
en bovendien circa 200 mln. structureel extra vanaf 2013 in mobiliteit en
bereikbaarheid. In totaal is daarmee ruim 136 mld. tot en met 2020 in het
Infrastructuurfonds beschikbaar. In deze kabinetsperiode investeren wij ruim
11 mld. in weginfrastructuur. Belangrijke projecten zijn de A6-A9, de Tweede
Coentunnel en Westrandweg, de A4 Midden-Delfland, de A4 Dinteloord-Bergen
op Zoom, de A13-A16, doortrekking van de A15, de A2 Maastricht, de A2 Maasbracht-Geleen
en de A74.Verkeer en Waterstaat voert een programma van wegverbredingen uit. Het
gaat in totaal om 55 projecten waar extra stroken komen, veelal op de belangrijkste
knelpunten uit de file top 50. Door de problemen met luchtkwaliteit zijn wij
de afgelopen jaren echt achterop geraakt bij de realisatie van wegverbredingen.
Alleen al dit jaar worden er circa 40 luchtonderzoeken gedaan om vervolgens
zo snel mogelijk aan de slag te gaan. Verkeer en Waterstaat voert een groot
aantal kleine maatregelen uit die direct effect hebben op de capaciteit en
de doorstroming van het verkeer. Als voorbeeld noem ik het extra geld voor
Park&Ride en de stimulering van de fiets.In antwoord op vragen van de heer Rutte wil ik toch even kritisch kijken
naar die extra investeringen in mobiliteit in de tegenbegroting van de VVD.
Los van het feit dat er 10 mld. wordt uitgesmeerd tot 2025, dus vijf jaar
verder dan het zichtjaar 2020 uit de nota Mobiliteit, komt de tegenbegroting
van de VVD echt tekort om de files aan te pakken. De VVD is immers tegen de
meest effectieve en efficiënte manier om de wegen in Nederland optimaler
te benutten, namelijk door de kilometerprijs in te voeren. Dit heeft het Ruimtelijk
Planbureau vorige week nogmaals bevestigd. Aangezien de heer Rutte dat niet
wil, zullen nog meer wegen moeten worden aangelegd om dezelfde resultaten
te kunnen halen die het kabinet nu gaat realiseren. Met de VVD kost het extra
geld en gaan wij voor 2025 niet minder in de file staan.De heer Rutte (VVD):Weet de minister-president nog welke zin er stond in de prospectus na
die 100 dagen? Ik doel op dat boekje met al die plaatjes over de kilometerheffing.Minister Balkenende:Ik heb die tekst rechts van mij liggen, maar u weet het ongetwijfeld uit
uw hoofd.De heer Rutte (VVD):Niet helemaal, maar het was een onleesbare compromiszin waarin stond dat
er een betekenisvolle, eenmalige, niet terug te draaien proef zou worden genomen
met de kilometerheffing, die paste in het eindbeeld van de commissie-Nouwen.
Ongeveer deze zin stond in de prospectus van het kabinet.Minister Balkenende:Nee, ik heb de zin voor u. In het beleidsprogramma is opgenomen als doelstelling
de stapsgewijze invoering van een gedifferentieerde kilometerprijs naar tijd,
plaats en milieukenmerken en is aangekondigd dat het kabinet na de zomer van
2007 een eerste uitvoerbare, betekenisvolle en onomkeerbare stap van een binnen
het eindbeeld passende kilometerbeprijzing neemt.De heer Rutte (VVD):Een stap! Mijnheer Balkenende, het is nog erger dan ik al dacht. Fijn
dat u het nog even voorleest. U doet twee dingen die het draagvlak onder de
kilometerheffing weghalen. Ten eerste voert u het stapsgewijs in. Wij hebben
altijd gezegd dat je zoiets in één keer moet doen, omdat je
anders een chaos in Nederland krijgt op het gebied van de kilometerheffing.
Ten tweede was de afspraak dat je alleen de kilometerheffing kunt invoeren
als wij stoppen de auto als melkkoe te gebruiken. Bij dit kabinet is de auto
terug als melkkoe. U gaat 0,5 mld. extra heffen op accijnzen, u gaat extra
heffen op de bpm en u investeert onvoldoende extra in nieuwe wegen en ook
dat was een voorwaarde voor de kilometerheffing. Uw kabinet heeft het draagvlak
weggehaald onder die kilometerheffing en daar bent u verantwoordelijk voor.Minister Balkenende:Ik zie het echt anders. Wij zijn bezig met behoorlijke investeringen ten
belope van 11 mld. Ik heb zo-even de projecten genoemd. Ook heb ik gezegd
dat wij het prijsinstrument bestuderen. Wij gaan een bepaalde stap zetten.
Wij denken over dit onderwerp niet hetzelfde, maar vinden allebei wel dat
de procedures sneller moeten. Dankzij het urgentieplan voor de Randstad ontstaat
een nieuwe manier van werken om de besluitvorming over urgente projecten in
de Randstad te versnellen. Het kabinet zal twee commissies instellen. Een
daarvan zal het kabinet adviseren over de manier waarop besluiten beter, sneller
en zorgvuldiger kunnen worden genomen. Dat gebeurt onder leiding van de heer
Elverding. De commissie Private financiering zal bestuderen hoe de realisatiekracht
op dit terrein kan worden vergroot. Daar gaat de heer Ruding mee aan de slag.De heer Rutte (VVD):Weet de minister-president wat zijn minister van Verkeer en Waterstaat
altijd zegt als hij zichzelf presenteert? Hij zegt: ik ben enorm gemotiveerd
om iets aan de files te gaan doen. Daar ben ik altijd heel erg blij om. Wat
doet deze man die zo gemotiveerd is? Hij stelt twee commissies in. Ik deed
gisteren een concreet voorstel. Ik stelde de regering voor om de organisaties
die er alleen maar zijn om professioneel problemen te maken en die geen directe
belanghebbenden bij dit soort grote projecten zijn, niet meer mee te laten
procederen om projecten, zoals die ter verbreding van de A4 bij Leiderdorp,
te blokkeren. Uw partijgenoot de heer Koopmans heeft daarvoor een suggestie
in het Algemeen Dagblad gedaan. Omdat ik dat een goede suggestie vond, heb
ik die overgenomen. In de schriftelijke beantwoording is een simpele handreiking
aan u gedaan. Er staat: doe dat, wijs dat af, want dat zorgt voor een enorme
versnelling van die procedures.Minister Balkenende:Natuurlijk opereren wij graag sneller, maar in dit land bestaat ook rechtsbescherming.
In de zoektocht naar de beperking van de mogelijkheden van beroep en bezwaar
zijn wij uiteraard wel gebonden aan een zorgvuldige omgang met de Algemene
wet bestuursrecht en de internationale verdragen. Dergelijke elementen
moeten in die context worden begrepen. Voor het overige lijkt mij dat dit
debat tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van Verkeer
en Waterstaat kan worden hernomen. U en ik willen beiden dat de procedures
worden versneld. Daar is de minister van Verkeer en Waterstaat buitengewoon
druk mee bezig. Ik vind dat u niet te badinerend moet doen over een paar commissies
die een aantal zaken even zeer grondig moeten bestuderen. Ik denk niet dat
u daar tegen bent.De heer Rutte (VVD):Dit is allemaal al tig keer uitgezocht. Nederland staat vast. Nederland
moet steeds vroeger opstaan om nog op het werk te komen en komt steeds later
thuis. Men staat zo langzamerhand nog in de file die 's morgens is ontstaan.
Files lopen steeds langer door. Dat zijn de feiten. Het kabinet lost ze op
door twee commissies in te stellen. U steekt er te weinig geld in en hebt
te weinig haast. U neemt het fileprobleem niet serieus genoeg. Ik doe een
simpele handreiking. De milieuorganisaties mogen gewoon mee discussiëren
en mee protesteren, maar ik vraag u alleen om te regelen dat alleen direct
belanghebbenden zich in juridische procedures met dergelijke grote projecten
mogen bemoeien.Minister Balkenende:Het is heel goed dat de heer Rutte zich bewust is van de ambitie van de
minister van Verkeer en Waterstaat. De heer Rutte weet ook dat er miljarden
worden geïnvesteerd. De heer Rutte weet ook dat wij ten gevolge van procedures
over luchtkwaliteit met vertragingen te maken hebben. Hij kan er zeker van
zijn dat dit kabinet en in het bijzonder de minister er alles aan doen om
versnellingen te realiseren. De commissie die ik heb genoemd, gaat na of er
veranderingen kunnen worden aangebracht in het juridisch kader. Het kabinet
doet er alles aan om Nederland in beweging te krijgen. Het aantal projecten
in uitvoering is een prachtig voorbeeld van de inzet. Aan ambitie ontbreekt
het niet. Wij gaan de zaken keihard aanpakken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Telkens wanneer je de heer Rutte hoort spreken, krijg je het gevoel dat
de files gisteren zijn ontstaan, terwijl zij er natuurlijk al sinds tien à
vijftien jaar zijn. In al die jaren is er niets gebeurd. Grappig is dat. Ik
zou na 250 dagen mist wel eens willen weten wat de eerste betekenisvolle en
onomkeerbare stap betekent. Met andere woorden: kunnen de Nederlanders in
2011 rekening houden met een ingevoerd systeem van beprijzing?Minister Balkenende:Mevrouw Halsema is op de hoogte van het debat over het beleidsprogramma.
De heer Slob heeft hier toen uitdrukkelijk over gesproken. Mede naar aanleiding
daarvan heeft het kabinet toegezegd, in een notitie het kabinetsstandpunt
over dit onderwerp te zullen verwoorden. Op dit moment bespreken wij de zaken
die ons bezighouden met maatschappelijke organisaties. De informatie zal u
tijdig bereiken, dus voor de behandeling van de begroting van het ministerie
van Verkeer en Waterstaat. Hier moet u het voorlopig even mee doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nu moet ik de heer Rutte toch bijvallen. U hebt 100 dagen zitten praten
met maatschappelijke organisaties en allerlei burgers, toch? In die veronderstelling
verkeer ik tenminste. Wij dachten dat u na die 100 dagen in staat was om te
regeren. Nu moeten wij weer 150 dagen wachten. Ik ben bang dat er gewoon een
derde commissie uit voortkomt.Minister Balkenende:Nee, dat denk ik bepaald niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar u weet het ook niet zeker.Minister Balkenende:De vraag had er betrekking op of er een commissie komt, dan wel of er
iets wordt gedaan. Als u minister Eurlings kent, weet u dat hij niet zomaar
op zijn stoel blijft zitten maar buitengewoon actief is. Wij hebben gezegd
dat het kabinetsstandpunt voor de begrotingsbehandeling van Verkeer en Waterstaat
zal komen. Daarover vindt op dit moment overleg plaats. Dat is ook gezegd
bij het debat over de beleidsbegroting. Dit is het antwoord op uw vraag.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorlopig zie ik minister Eurlings hier gewoon op zijn stoel zitten.Minister Balkenende:Dat hoort vandaag ook zo.De heer Pechtold (D66):Wij worden elke keer naar commissies verwezen. Het advies van de commissie-Rinnooy
Kan ligt er, maar er gebeurt niets mee. De commissie-Nouwen heeft er heel
lang over gedaan om met een kilometerheffing te komen, zonder dat daarmee
iets gebeurd is. Nu krijgen wij weer twee commissies. De commissie-Kok kwam
met een bestuurlijke maatregel, namelijk om bestuurslagen op te ruimen. Over
de A4, de A6 en de A9 gaan drie provincies, vier waterschappen en zes gemeenten,
ieder met zijn eigen procedures. Daaraan zouden wij iets moeten doen. Met
dat advies heeft het kabinet ook niets gedaan. Wat is dus de waarde van de
commissies die het kabinet instelt?Minister Balkenende:De commissie-Kok hield zich bezig met de Randstad. Het advies van die
commissie had een inhoudelijke en een bestuurlijke component. In het coalitieakkoord
is afgesproken dat wij de uitdaging aanpakken om zaken in de Randstad in versnelling
te brengen. Daarom is er ook een Urgentieprogramma Randstad, waarmee wij druk
bezig zijn. Dat hoeven wij niet hier met elkaar te bediscussiëren. Het
andere punt was een aanbeveling voor een nieuwe bestuurlijke structuur. Daarvan
hebben wij gezegd dat wij ermee moeten oppassen omdat wij anders binnen de
kortste keren een discussie voeren over bestuurlijke modellen, die vaak weinig
oplevert. Kortom, wij zijn inhoudelijk behoorlijk aan de slag met alles wat
in de Randstad aan de orde is. Ik vind ook dat wij niet te badinerend over
commissies moeten doen. Wanneer het bijvoorbeeld gaat over private financiering,
is het goed om expertise te gebruiken. Het snel in kaart brengen van procedures
gaat nu gebeuren. Daarnaast zijn wij aan de slag om ervoor te zorgen dat de
vervelende situatie die bestaat bij de A4 kan worden ondervangen opdat er
wel kan worden gebouwd. Er zijn tal van projecten. Wegen worden verbreed.
Dat is een combinatie van het prijsinstrument en een aantal juridische instrumenten.
Wij doen het maximale om Nederland in beweging te krijgen.De heer Pechtold (D66):Op de A4 en de A12 schakel ik van de eerste naar de tweede versnelling
en dan weer terug naar de eerste. Wij hopen dat het kabinet het advies van
de commissie-Kok overneemt om bestuurslagen op te ruimen of het advies van
de commissie-Nouwen overneemt met een helder plan voor een kilometerheffing.
Daar ben ik sterk voor. Wat is nu de zekerheid dat het kabinet na nieuwe onderzoeken
zal zeggen: dat gaan wij ook doen? Of komen adviezen weer in de kast?Minister Balkenende:Wij laten geen rapport schrijven om het in de kast te leggen.De heer Pechtold (D66):Dat hebt u wel gedaan met het advies van de commissie-Kok.Minister Balkenende:Nee, absoluut niet. Ik heb gezegd dat het rapport-Kok te maken heeft met
een inhoudelijke en met een bestuurlijke component. De inhoudelijke component
pakken wij op. Er is niet voor niets bij deze coalitie een Urgentieprogramma
Randstad ontstaan. Over de bestuurlijke kant heb ik daarnet een antwoord gegeven.
De heer Pechtold kan ervan verzekerd zijn dat wij het werk van de commissie-Elverding
en van de commissie-Ruding nadrukkelijk gaan aanpakken. Het gaat immers om
essentiële zaken, zoals private investeringen stimuleren en procedures
vergemakkelijken.In tegenstelling tot het beeld dat onder meer door mevrouw Halsema is
geschetst, is er in deze kabinetsperiode ruim 2,6 mld. voor investeringen
en maatregelen in het openbaar vervoer opgenomen. Dat is nog exclusief de
middelen die via de medeoverheden aan het openbaar vervoer worden besteed.
Ook voor de periode erna is veel geld beschikbaar. In de Nota Mobiliteit tot
2020 gaat het om 13,5 mld. voor vervanging en onderhoud, hetgeen de betrouwbaarheid
en capaciteit verhoogt; 2,8 mld. als reservering voor de Zuiderzeelijn en
voor spoormaatregelen tussen Schiphol en Almere; 2,1 mld. voor de aanleg van
lopende MIT-projecten; 1,1 mld. voor het herstelplan voor het spoor; het wegwerken
van onderhoudsachterstanden en het aanpakken van acute knelpunten in Zwolle,
Amersfoort en Den Bosch; het project reistijdverbetering, waarmee 70 mln.
is gemoeid; en maatregelen voor een kortere reistijd naar aanleiding van het
debat over de dienstregeling 2007-2009. Dit najaar presenteert het kabinet
een actieplan om de 5%-groeiambitie voor het spoor voor deze kabinetsperiode
in te vullen. Het gaat hier om maatregelen die op korte termijn zijn te realiseren
en die nog deze kabinetsperiode effect zullen hebben. Wij moeten daarvoor
alle zeilen bijzetten: NS, ProRail, vervoersbedrijven en overheden. Daarnaast
wordt een landelijke markt- en capaciteitsanalyse spoor uitgevoerd. Hierin
wordt onderzoek gedaan naar mogelijke scenario's voor de toekomstige groei
van het spoor, inclusief de hiermee gemoeide investering. De minister van
Verkeer en Waterstaat zal, mede op basis van bestuurlijke overleggen met decentrale
overheden rond het MIT, in november een beleidsbrief met richtinggevende keuzen
van dit kabinet opstellen. Hierover kan de Kamer bij de begrotingsbehandeling
spreken.De heer Slob (ChristenUnie):Het MIT wordt natuurlijk een spannend moment, want wij zullen met elkaar
echt moeten proberen om de doelstelling van 5% te realiseren. Daarom
kijken wij daar met veel belangstelling naar uit. Gisteren heb ik aangegeven
dat wat ons betreft ook het regionale openbare vervoer onder die doelstelling
valt en dat wij ook daarover met elkaar in december moeten spreken. Ik ga
ervan uit dat u dat kunt bevestigen.Minister Balkenende:U kunt in ieder geval in november erover spreken. Uw punt is duidelijk;
dat weet het kabinet ook.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De bedragen die u noemt, zijn natuurlijk in belangrijke mate oud geld
dat al op de plank lag voor het openbaar vervoer. De Nederlandse Spoorwegen
hebben aangegeven dat, als u inderdaad in de komende jaren 5% reizigersgroei
nastreeft, bovenop de bedragen die u noemt 8,8 mld. nodig is. Zij hebben daarbij
aangegeven zelf 3 mld. te zullen investeren. Anders zeggen de Nederlandse
Spoorwegen nu al dat het onmogelijk is. Wat u wilt, kan gewoon niet. Hoe gaat
u dat oplossen?Minister Balkenende:Wij gaan hier niet met miljarden strooien. Dat kan ook niet, want dat
zijn zeer grote bedragen. U noemt getallen die ik ook ken, 8,8 mld. en het
bedrag dat men zelf kan leveren. Ik heb zojuist aangegeven dat het kabinet
bezig is met een actieplan om die 5% voor de komende periode in te
vullen. Het betreft maatregelen die op korte termijn zijn te realiseren. Ik
moet u absoluut de illusie ontnemen dat wij die miljarden maar even ophoesten;
dat zal ook niet lukken. U weet wel dat wij op dit ogenblik pogingen doen
om datgene wat wij ons hebben voorgenomen, te realiseren. Wij komen later
dit jaar met het actieplan en daarin zal een invulling worden gegeven. U zult
dan het debat moeten hernemen. Ik kan op dit moment niet zomaar zeggen dat
wij even zoveel miljard vrij maken; dat begrijpt u ook.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp natuurlijk dat de kaders van de Miljoenennota wel staan. De
NS beginnen echter echt in problemen te komen. De NS hebben ook voorgerekend
dat de capaciteit in 2009 helemaal zal zijn uitgeput bij de huidige investeringen
en er niets meer mogelijk is. Bent u bereid om te gaan zoeken naar extra investeringsmogelijkheden
als blijkt dat die 5% reizigersgroei gewoon niet vol te houden is met
de bedragen die er staan?Minister Balkenende:Dat is natuurlijk als/als. Wij geven aan wat op korte termijn kan worden
gerealiseerd. Dat is ook nodig, vandaar het actieplan. Het debat over grotere
bedragen, ambities en wat zou kunnen gebeuren als je het op een bepaalde manier
niet haalt, zullen wij onder ogen moeten zien, maar ik ga daarop niet vooruitlopen.
Ik ga ook geen garanties geven; dat kan ik niet.Over de positie van leraren zijn veel vragen gesteld. Ik denk aan de heer
Pechtold, de heer Van der Vlies, de heer Slob, de heer Van Geel, de heer Tichelaar
en anderen. Terecht onderstreept de commissie van Rinnooy Kan de urgentie
van het probleem. Kwantitatief en kwalitatief dreigt er een lerarentekort.
Laten wij vooropstellen dat er zonder goede leraren geen goed onderwijs is.
Dat is de reden waarom in het coalitieakkoord al een intensivering van 1 mld.
voor onderwijs is afgesproken. Hiervan is ongeveer 0,25 mld. gereserveerd voor maatregelen om het tekort aan leraren aan te pakken, de positie
van de leraar te versterken en de kwaliteit van het leraarschap te verbeteren.
Rinnooy Kan heeft voorstellen gedaan voor maatregelen op de langere termijn.
Het kabinet, in het bijzonder de minister van OCW, beraadt zich op de langetermijnmaatregelen
die nodig zijn. De problemen zijn echter divers in soorten scholen, tijd en
regionale spreiding. Wat in de loop van decennia is gegroeid, is niet binnen één
jaar opgelost. De overheid gaat het dreigende lerarentekort ook niet alleen
oplossen. Wij pakken dat samen met leraren, schoolbesturen, lerarenopleidingen
en sociale partners aan. Daarbij worden overigens de afspraken over arbeidsvoorwaarden
in het overleg tussen sociale partners vastgesteld. De cao-onderhandelingen
voor nieuwe cao's zijn grotendeels al begonnen. Het kabinet kijkt nu naar
het rapport en zal op korte termijn gepaste voorstellen doen. Daarbij zal
worden gekeken naar beloningen in brede zin, de beroepsgroep en de school
als werkomgeving. Terecht zegt de heer Slob dat het over meer gaat dan alleen
over het salaris. De minister van OCW zal het plan van aanpak in oktober presenteren,
inclusief een nadere invulling van de begroting. Ik doe daarover nu geen uitspraken.
De juiste volgorde is dat wij eerst het voorstel van de minister van Onderwijs
afwachten.De heer Marijnissen (SP):De minister-president begon zijn beantwoording vandaag met een zeer aansprekende
inleiding, die in het teken stond van het woord "toekomst". De toekomst,
dat is waar het dit kabinet om te doen is. Terecht zei de minister-president:
onze kinderen zijn de toekomst, dus ook de leerlingen en de scholieren.Op dit moment staan er al veel onbevoegde leerkrachten voor de klas. Doordat
veel oudere leraren en onderwijzers uit het onderwijs vertrekken, zijn straks
honderdduizend mensen extra nodig. De commissie-Rinnooy Kan heeft aangegeven
dat er aanzienlijk meer moet worden geïnvesteerd om het beroep weer aantrekkelijk
te maken. De salarissen moeten worden verhoogd.De minister heeft in een reactie op Rinnooy Kan aangegeven dat er een
dijk van een probleem is, of soortgelijke bewoordingen. Is het dan niet raar
dat de minister van Onderwijs verrast leek door de conclusies van Rinnooy
Kan? Toen de conclusies bekend werden in het gehele kabinet, werd er tegen
de minister van Onderwijs gezegd: u zoekt de oplossing maar in uw eigen begroting.
Dat kan ik niet volgen.Minister Balkenende:Ten eerste, ik heb zonet aangegeven dat wij te maken hebben met een rapport
dat betrekking heeft op de langere termijn. Men geeft aan wat er zit aan te
komen. Een terecht signaal. Ten tweede, wat kun je op korte en wat op langere
termijn doen? Ten derde, is het alleen het punt van het salaris? Nee, het
is veel meer dan dat. Dat zegt de commissie ook. De heer Slob heeft dat terecht
opgemerkt.Dat vergt actie van het kabinet. Er komt een plan van aanpak, dat zal
de minister van Onderwijs voorbereiden. Vervolgens zullen wij met uw Kamer
daarover debatteren.In het kader van de huidige financiële afspraken krijgt het onderwijs
1 mld. extra. Een deel daarvan is voor de salarisontwikkeling bestemd. Op
het ogenblik vinden er cao-onderhandelingen plaats. Zaken moeten in de juiste
volgorde gebeuren, niet alles kan in een jaar. Sommige problemen zijn gedurende
langere tijd ontstaan. Het gaat wis en waarachtig om meer dan alleen de salarisproblematiek.
Zoals gezegd, de minister van Onderwijs komt met een plan van aanpak en daarover
zult u later debatteren.De heer Marijnissen (SP):Dat zullen wij met plezier doen, maar ik doe het toch ook vandaag even,
want ik ben met het antwoord absoluut niet tevreden. Ik zal u uitleggen waarom.
U zei zonet zelf: wij kunnen niet in een jaar tijd problemen die in decennia
gegroeid zijn, oplossen. Dat is waar. Maar wij hebben nu al een dijk van een
probleem! Dat wordt alleen maar groter. De onbevoegden staan nu al voor de
klas. Het imago van leraar/onderwijzer is nu al gezakt! Met andere woorden,
de nood is aan de man! Het water staat aan de lippen. Wij moeten nu het probleem
onderkennen en een signaal geven aan de sector door dit jaar niet met 250
mln., maar met vier keer zoveel over de brug te komen. Dan nemen wij het probleem
serieus. De salarissen moeten fors omhoog, zoals Rinnooy Kan voorstelt. Wij
moeten ervoor zorgen dat het beroep, ook de pabo's, aanzienlijk worden verbeterd.Dit is pappen en nathouden. Wat wij de afgelopen jaren, vanaf Paars, steeds
gezien hebben, is wegkijken. Men hield zich Oost-Indisch doof voor de geluiden
uit het veld. Dit is een zeer ernstig probleem. Hiertegen moet ernstig door
het kabinet worden opgetreden. Dan komt u er niet met opmerkingen als: het
is niet het salaris alleen. Het is óók het salaris. U zult echt
moeten handelen als u uw verantwoordelijkheid wilt nemen voor wat u zelf net
noemde: de toekomst.Minister Balkenende:Ik begrijp uw signaal heel Balkenendegoed. Maar ik heb ook aangegeven
dat wij dit rapport buitengewoon serieus nemen. Het zal dan ook worden gevolgd
door een plan van aanpak. Alleen moet u de zaken wel in de goede volgorde
zien. Ik ontneem u alleen de illusie dat wij in een jaar even alles zouden
kunnen doen.Voor het overige vind ik het niet op mijn weg liggen om hierover veel
meer te zeggen. De minister heeft het rapport in ontvangst genomen. Wij zien
de ernst van de problematiek. De afgelopen jaren is ondanks het feit dat er omgebogen moest worden altijd extra geïnvesteerd in het onderwijs,
dat gebeurt ook nu. Voor het overige zal het kabinet eerst zijn oordeel geven
over de voorstellen van de minister, en daarna zal het kabinet met u het debat
zoeken.De heer Marijnissen (SP):Het is in elk geval te laat en te weinig geweest. U zegt dat er extra
is geïnvesteerd, maar de situatie is nu zeer ernstig.Mijn vraag is niet beantwoord of deze minister al binnen zijn begroting
moet oplossen wat er nu extra nodig is.Minister Balkenende:Ik doe daar geen uitspraak over. Iedere minister behoort binnen zijn eigen
begrotingskader te bekijken wat de mogelijkheden zijn. Dat is de algemene
regel. Mochten er grote problemen zijn, zul je dat opnieuw moeten bezien.
Vooralsnog wil ik de plannen van de minister eerst afwachten. Alles wat wij
verder zeggen is prematuur.De heer Marijnissen (SP):Plasterk, zet 'm op!De heer Pechtold (D66):Ik vind de premier selectief. Hij praat wel over zaken waarvan hij meent
dat zij hun schaduw vast vooruit moeten werpen, of het nu is Uruzgan of het
eventuele herstel van de koopkracht. Ik heb hier de eerste zin van het rapport
van Rinnooy Kan: Nederland staat aan de vooravond van een dramatisch tekort
aan kwalitatief goede leraren. Dat is een keiharde uitspraak. Ik vond het
woord dat de heer Marijnissen in de mond nam, prima. Welk signaal geeft de
premier nu af? Geeft hij het signaal af van de minister van Financiën,
die zegt dat er geen cent bijkomt voor onderwijs? Of houdt hij het in de zoektocht
binnen de 31 mld. voor Onderwijs, waarvan maar een deel ombuigbaar is, mogelijk
dat er extra geld bij komt? D66 zet 0,5 mld. in voor onderwijssalarissen.
Het kabinet komt met 250 mln. waarmee alles moet worden geregeld. Het gaat
naar de positie en de opleiding en dan blijft slechts een schijntje over voor
de salarissen.Minister Balkenende:Ik vrees dat ik de heer Pechtold hetzelfde antwoord moet geven als de
heer Marijnissen. Hij vraagt van mij om vooruit te lopen op de besprekingen
in het kabinet. Hij vraagt mij om vooruit te lopen op het plan van aanpak
waarmee de minister van OCW bezig is. Op dit moment zeg ik dat de ernst van
de problematiek ook het kabinet wel duidelijk is. Het signaal dat u geeft,
dat wij aan de vooravond staan van een dramatisch tekort aan kwalitatief goede
leraren – het verhaal van Rinnooy Kan – is helder. Dat is echter
de boodschap van Rinnooy Kan. Als kabinet zijn wij aan zet en wij doen dat
ook. Verder dan dat ga ik niet op dit moment.De heer Pechtold (D66):Ik zou dit accepteren en moeten accepteren, wanneer de viceminister-president
deze week in een tv-programma niet had gezegd dat er geen cent bij komt. Ik
vind dat u helder moet zijn. U zegt, net als Koenders gisteren over De Hoop
Scheffer, dat het voorbarig is of niet. U kunt niet zeggen dat u er niets
over zegt, als uw minister van Financiën in een tv-programma zegt dat
de schatkist dicht zit op het punt van de lerarensalarissen. Het is één
van twee.Minister Balkenende:De minister van Financiën heeft het recht aan zijn kant wanneer hij
aangeeft hoe de begrotingssystematiek is. U kent die ook. Bewindslieden behoren
oplossingen te vinden binnen hun eigen begrotingskaders. Dat is de algemene
lijn. Dat weet u even goed als iedereen. Vervolgens hebben wij te maken met
een rapport met een heel duidelijke boodschap. U wilt dat ik een voorschot
neem op de uitkomsten en op de financiële consequenties. Dat doe ik niet!De heer Pechtold (D66):Het ging over onderwijs. In het programma Pauw&Witteman werd ernaar
gevraagd, met onderwijs als voorbeeld. Ik vraag u niet naar algemene regels.
Een van uw ministers gaf daar een politiek signaal af en zei dat er geen geld
bij komt voor de Onderwijsbegroting. Hij zei zelfs "helaas dan".
Ik vraag u of dat signaal voorbarig was. Ik vind dat ik een antwoord mag krijgen.
Als het kabinet in tv-programma's uitspraken doet, moeten die hier of herhaald
worden of weersproken worden.Minister Balkenende:Nee. Ik heb het net gezegd. De minister van Financiën heeft het recht
aan zijn zijde als hij zegt dat problemen worden opgevangen binnen de begrotingskaders.
Dat behoort de minister van Financiën te zeggen. De minister van Financiën
kan niet, terwijl wij met u debatteren over de begrotingen voor het komende
jaar en nadat de besprekingen in de ministerraad zijn gevoerd, maar even een
voorschot nemen op de uitkomst van iets wat in het kabinet kan spelen. Er
kan zich altijd een situatie voordoen waarin zaken opnieuw moeten worden bekeken,
maar op dit moment ga ik niet verder dan wat ik hier heb gezegd. Dat lijkt
mij ook de meest zorgvuldige weg.De heer Van der Vlies (SGP):De essentie is duidelijk en is zojuist ook krachtig verwoord. Daar sluit
ik mij bij aan. Ik heb er begrip voor dat wij het plan van aanpak moeten afwachten.
Ik vind wel dat wij nu een uitspraak mogen vragen over het volgende. Veronderstel
dat minister Plasterk binnen zijn begroting in redelijkheid geen adequate
oplossing vindt voor wat nodig gebeuren moet, zal hij dan ontvankelijk worden
verklaard binnen het departement van Financiën en het kabinet om er verder
over te spreken?Minister Balkenende:U stelt dezelfde vraag als de twee vorige sprekers.De heer Van der Vlies (SGP):Dat gebeurt heel erg bewust, want het gaat ergens over.Minister Balkenende:Dat realiseer ik mij ook en dat realiseert het kabinet zich ook. Juist
omdat het een belangrijke problematiek is waar wij niet lichtvaardig aan voorbij
zullen gaan, vind ik het niet op mijn weg liggen om nu uitspraken te doen
op als-vragen. Allereerst is de minister van OCW aan zet, vervolgens bespreekt
het kabinet dit en daarna wordt met de Kamer gedebatteerd. Ik ga geen voorschot
nemen op andere discussies. Dat zou ook niet correct zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Wij weten allen hoe de Onderwijsbegroting in elkaar steekt. Het allergrootste
deel ervan – indertijd was het ongeveer 90% – ligt spijkerhard
vast. Als er iets overheen moet, zijn de marges smal. Het moet
niet zo zijn dat een oplossing wordt gevonden voor een uiterst urgent en serieus
probleem ten koste van weer andere dingen die allemaal nuttig en nodig zijn
binnen de onderwijsbegroting, want dan is het die sigaar uit eigen doos waarover
ik gisteren sprak.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ben weer wat geruster over de status van de onderwijsbegroting. Er
was bij ons enige ruis op de lijn over hoe die er precies uit zag. Wij zijn
blij dat het kabinet het rapport van de commissie-Rinnooy Kan echt zorgvuldig
wil oppakken. Dat verdient dat rapport ook. Het is een breed rapport. De minister-president
refereert aan mijn woorden van gisteren dat het niet alleen om de salarissen
gaat, maar ook om zaken als werkdruk. Wij weten wel dat de voorstellen rond
de salarissen een heel belangrijk deel van de begroting nemen. Het zal een
hele opgave zijn als wij dat verder willen tillen. Omdat salarissen raken
aan de positie van de sociale partners, ook in de richting van de overheid,
hecht mijn fractie eraan dat het kabinet de sociale partners betrekt bij zijn
reactie op het rapport en bij zijn uitspraken over de salarissen. Wij moeten
de verhoudingen zuiver houden en het doen zoals het met elkaar is afgesproken.Minister Balkenende:Ik heb zo-even al gezegd dat er op het ogenblik cao-onderhandelingen zijn.
Dat is gewoon het lopend traject. Wij hebben echter ook te maken met een langer
perspectief. Dat zullen wij eerst in het kabinet bespreken. Ik stop nu echt
want ik heb mijn boodschap al gegeven.Wij zullen onderscheid maken tussen kortetermijn-cao-besprekingen en de
vraag wat wij doen met de aanbevelingen. U zult daarover nader van ons horen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik herinner mij nog goed hoe nog maar een paar jaar geleden met de motie-Verhagen
voor meer dan 1 mld. door de coalitiefracties aan de rijksbegroting werd versleuteld.
Uw suggestie, mijnheer de minister-president, dat eerst de minister aan bod
is en dat u daarna pas kijkt, suggereert dat nadat de begroting van OCW is
behandeld, de onderhandelingen over de Miljoenennota weer heropend kunnen
worden. Zo werkt het natuurlijk niet. U moet nu beslissen, of u het overlaat
aan de minister van OCW of dat u bereid bent er een algemene verantwoordelijkheid
van te maken. Ik heb in mijn eerste termijn aangehaald dat een leraar in zijn
eindschaal nog zorgtoeslag nodig heeft. Dat getuigt toch van de ernst van
dit onderwerp. Dan moet u toch in dit stadium willen ingrijpen?Minister Balkenende:Het zijn steeds dezelfde vragen. Ik heb nu vijf keer ongeveer hetzelfde
antwoord gegeven. Ik heb aangegeven dat er nu cao-besprekingen zijn. Dat speelt
op korte termijn. Daarnaast is er een algemene problematiek die zich over
een reeks van jaren zal gaan uitstrekken. Daarbij is het niet alleen salaris,
het is veel meer. Ik wil dat graag in de goede volgorde doen. Het kabinet
zal daarover eerst een oordeel geven. Het zal zich bezinnen op de voorstellen
van de minister van OCW en zich daarna tot u wenden. Verder dan dat kan en
wil ik op dit moment niet gaan.De heer Tichelaar (PvdA):De cao-onderhandelingen staan buiten de relatie met de Kamer. Ik zou de
minister-president willen vragen, of de minister van OCW overleg wil voeren
met het onderwijs en de sociale partners voordat de begroting hier aan de
orde komt, om te kijken of er een plan van aanpak kan komen. Of is het de
bedoeling dat de minister van OCW tijdens de begrotingsbehandeling komt met
zíjn plan van aanpak?Minister Balkenende:Ik heb enige aarzeling bij de vraag van de heer Tichelaar. Wij moeten
de onderhandelaars hun gang laten gaan. Die pikken heus wel de signalen op
die hier klinken. Meer dan dat zou ik op dit moment niet willen doen. De eerste
verantwoordelijkheid ligt immers bij de onderhandelaars zoals u vanuit uw
achtergrond weet, mijnheer Tichelaar. Het algemene debat voeren wij vandaag,
maar dat zal ongetwijfeld worden gecontinueerd als de visie van het kabinet
naar buiten is gebracht.De heer Wilders (PVV):Onderwijs is een belangrijk thema. Ik denk dat iedereen in de Kamer vindt
dat daar extra geld naar toe moet. Wij horen wel van de minister-president
of dat binnen de begroting van OCW moet of dat het later elders vandaan komt.Ik zou graag willen dat eens onderzocht wordt, hoe het zit met de overhead
in het onderwijs. Ik ken bijvoorbeeld een docente op een hbo-opleiding. Zij
staat met veel plezier voor de klas, maar als zij een salarisschaal hoger
wil, moet zij stafdocent worden en staat zij niet meer voor de klas. Dat is
namelijk de enige manier voor haar om door te groeien, terwijl zij niets liever
doet dan doorgroeien én voor de klas blijven staan. Dat kost betrekkelijk
weinig geld maar kan heel erg helpen om gemotiveerde docenten op alle niveaus
van de scholen voor de klas te houden. Kan dat ook eens worden onderzocht?
Dat is meer dan alleen maar een bak met geld.Minister Balkenende:Dat is een interessante en belangrijke gedachte, mijnheer Wilders. Hoe
kijk je aan tegen het fenomeen overhead? Dat punt moet bij het totaal worden
betrokken. U maakt een opmerking die ik heel goed begrijp en die je ook vaak
hoort uit het onderwijsveld. Men wil voor de klas staan, met leerlingen bezig
zijn, creatief zijn in het onderwijs. Vaak wordt dit beknot door allerlei
bureaucratisch rimram. Die elementen spelen een rol en hebben ook te maken
met de aantrekkelijkheid van het vak leraar. Uw opmerking is terecht. Wij
zullen die ongetwijfeld betrekken in onze bespreking.Ik heb bij deze pijler nog een opmerking over de regeldruk. Verschillende
Kamerleden hebben erover gesproken en het is ook in de schriftelijke voorbereiding
aan de orde gekomen. De regeldruk voor bedrijven en voor burgers heeft de
volle aandacht van het gehele kabinet. De ambities van het kabinet zijn hoog:
wij pakken door met wat heeft gewerkt en wij gaan verder met het aanpakken
van de daadwerkelijk ervaren regeldruk voor burgers en bedrijven. Wij pakken
door en stellen als doel opnieuw een verlaging van de administratieve lasten
met 25%. Het laaghangend fruit is al geplukt en weer 25% eraf
is ambitieus. Wij gaan ook door met meten en leggen wederom een link tussen
de begrotingscyclus en de resultaten van departementen op het terrein van
regeldruk. Wij gaan verder dan de vorige periode. Het kabinet verbreedt de
regeldrukagenda naar nalevingskosten en dienstverlening door overheden. De
focus komt te liggen op wat ondernemers er zelf van merken,
de gevoelstemperatuur. Ook worden juist die problemen aangepakt die ondernemers
zelf aandragen. Het kabinet gaat ook aan de slag met regeldruk waar burgers
last van hebben, de probleemgestuurde aanpak. De vermindering van regeldruk
wordt geregeld besproken in de ministeriële stuurgroep onder mijn leiding.
Het heeft de aandacht van het gehele kabinet. Wij weten wat ons te doen staat.
Het is een buitengewoon belangrijk onderwerp. Als je ruimte wilt hebben voor
ondernemen, voor creativiteit van burgers en organisaties, dan moeten wij
dit fenomeen bij de kop pakken. Wij zijn daarmee begonnen en wij gaan ermee
door.De heer Rutte (VVD):Net als bij de files wordt ook hier verder gestudeerd, maar wij weten
al zo vreselijk veel. Wij hebben de resultaten van de commissie-Stevens, wij
hebben al zoveel andere inzichten. U kunt toch gewoon heel snel met een actieplan
komen? Ik vind het prima dat beide staatssecretarissen die zich ermee bezighouden –
het is weggehaald bij de minister van Financiën; dat vind ik jammer –
nog verder gaan studeren. Dat mag van mij allemaal, maar kunt u niet gewoon
tot uitvoering overgaan van wat wij al weten? Het bedrijfsleven zucht onder
die files, maar het zucht ook onder die regeldruk. Ik zei het gisteren al:
zij gaan steeds meer lijken op smurfen; zij worden blauw van het werken, blauw
van het betalen en blauw van het stilstaan. Helpt u nu die ondernemers om
te kunnen ondernemen, haal die regels weg.Minister Balkenende:Dat is precies onze ambitie. Op dit punt is er geen licht tussen de heer
Rutte en ons. Wij zijn nu bezig om alles in kaart te brengen. Ik heb de eerste
stuurgroep gehad en wij hebben er afgelopen vrijdag in de ministerraad over
gesproken. Toen is nadrukkelijk gezegd dat wij goed onder ogen moeten zien
wat voorgenomen regelgeving is, wat wij daaraan kunnen doen en wat bestaande
regelgeving is. Alle ministers hebben een zoekopdracht om zaken aan te pakken,
juist om de zaken stevig onder ogen te zien en met resultaat te komen. Wij
weten dat er naar ons wordt gekeken. Er is een groot verlangen dat er resultaten
worden geboekt en die intentie is bij het kabinet aanwezig. U hoeft zich geen
zorgen te maken. U zult zien wat wij allemaal gaan doen. De ambitie van het
vorige kabinet wordt gecontinueerd en het moet ook voelbaar zijn, dus er is
geen licht tussen de heer Rutte en mij.De heer Rutte (VVD):Op het terrein van files en op het terrein van regels zou ik zeggen: stop
met studie, studie, studie; het is nu actie, actie, actie in het belang van
het bedrijfsleven, in het belang van de economische groei en in het belang
van lucht voor Nederland.Minister Balkenende:Ik zeg toch duidelijk dat alle bewindslieden bezig zijn om de bestaande
regelgeving door te lichten, om zaken anders te maken...De heer Rutte (VVD):Dat is al gebeurd.Minister Balkenende:Wij zijn toch bezig?De heer Rutte (VVD):Het is allang gebeurd en wij kennen de resultaten, maar u bent weer bezig
om het politiek eens te worden: doen wij dit wel, doen wij dat niet? Ga nu
tot actie over en houd eens op met dat studeren. Wij hebben al die rapporten,
maar u gaat weer nieuwe rapporten maken, nu intern binnen het kabinet. Dat
is niet goed. Doet u nu een beetje wat wij in de vorige kabinetten deden.
Toen gingen wij sneller tot actie over. Houd nu iets van de spirit van die
vorige kabinetten vast.Minister Balkenende:Met die spirit zit u bij dit kabinet echt goed. Dat zeg ik op basis van
datgene wat er allemaal gebeurt. Er is de afgelopen tijd ontzettend veel gedaan.
Er zijn allerlei zaken beslist en in gang gezet. Ook op dit terrein zal actie
worden ondernomen. Ik beschouw uw opmerking als ondersteuning van het beleid
en daar ben ik blij mee.Dit brengt mij bij de derde pijler, het thema duurzaamheid.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb nog een vraag gesteld over de fusieprikkel in het voortgezet onderwijs,
die een averechts effect heeft.Minister Balkenende:Als ik mij niet vergis, is die vraag meegenomen in de schriftelijke beantwoording.De heer Slob (ChristenUnie):Dan zal ik er nog even naar kijken. Ik was het niet tegengekomen, maar
zal het met belangstelling lezen.De voorzitter:Anders hebben wij nog een tweede termijn.Minister Balkenende:Toekomstgericht beleid is duurzaam beleid. Het kabinet heeft op dit gebied
stevige ambities. Wij werken concreet toe naar een energievoorziening die
aanzienlijk schoner en zuiniger is. Onze doelstellingen gaan verder dan die
van de meeste andere landen. Nederland kan koploper worden in duurzaamheid,
wat goed is voor ons milieu en voor onze economie. Het kabinet zet in op een
krachtig klimaat- en energiebeleid. U kent de doelstellingen van het kabinet:
een reductie van de uitstoot van broeikasgassen van 30% in 2020 ten
opzichte van 1990, een verbetering van de energie-efficiëntie van 2%
per jaar, en een aandeel hernieuwbare energie van 20% in 2020.Voor de vereiste omslag is ondernemerschap en durf nodig en de wil om
resultaten te boeken. Trendbreuken realiseer je niet zomaar. Alle sectoren
en maatschappelijke partijen moeten meedoen. Gelukkig is de motivatie om nu
te handelen in de hele samenleving bijzonder groot en zijn veel partijen al
bezig met plannen en projecten. De doelen komen in zicht door snelheid te
maken bij het voorbereiden en nemen van concrete maatregelen, maar ook door
naar de toekomst te kijken. Welke innovatieve oplossingen bieden op lange
termijn perspectief?Mevrouw Thieme vroeg waarom het kabinet in het kader van het klimaat kiest
voor een individuele keuzevrijheid. Ik merk nog eens op dat het kabinet verschillende
beleidsinstrumenten inzet: marktprikkels, afspraken met sectoren, normering
(denk aan de energieverbruikseisen voor verlichting, apparaten en auto's),
tijdelijke stimulering (bijvoorbeeld subsidies voor duurzame energie), innovatie,
en klimaat- en energiediplomatie. Voor veel maatregelen hebben wij Europa
en internationale afspraken nodig. Nederland gaat daar dus krachtig lobbyen.
Ik zal maandag in New York dan ook weer actief bepleiten dat
de internationale gemeenschap in Bali echt de stap vooruitzet.Met de inzet in "Schoon en zuinig" komen de doelen voor 2020
in zicht. Ook ECN en MNP hebben berekend dat met de aangekondigde maatregelen
de benodigde trendbreuk gerealiseerd kan worden, maar dat de doelen niet met
zekerheid gehaald worden. Zij nemen in de beoordeling namelijk geen maatregelen
mee die nog niet direct uitgevoerd kunnen worden. Het kabinet zorgt er natuurlijk
voor dat deze maatregelen de komende jaren wel worden ontwikkeld. In 2010
maken wij de balans op en dan kunnen wij bezien wat wij moeten doen als de
Europese ambitie achterblijft.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het MNP heeft ook vastgesteld dat als u uw doelen wilt halen, u uzelf
volledig afhankelijk hebt gemaakt van Europa. Zoals het er nu uitziet, zult
u 75% van de CO2-reductie uit het buitenland moeten halen.
U baseert zich daarbij op Europees beleid dat er niet is. Daar moet eerst
jaren onderhandeld gaan worden. U wilt wachten tot 2010, als ik het goed begrijp.
Tot die tijd gebeurt er dus niets.Minister Balkenende:Het is misschien het beste dat ik eerst mijn verhaal vertel, want dat
sluit geheel aan bij onder andere de tegenbegroting van GroenLinks en bij
de manier waarop mevrouw Halsema tegen dit vraagstuk aankijkt.Het kabinet heeft meer vertrouwen in Europa, waardoor de kosten aanzienlijk
lager zijn. Gegeven alle aandacht voor de lasten voor burgers en bedrijven
is dat een niet onbelangrijke factor. GroenLinks en D66 kiezen nu al voor
veel verplichtingen. Mevrouw Halsema kiest voor een sterk nationale benadering,
waardoor de kosten veel hoger zullen uitvallen. GroenLinks en D66 vinden het
niet genoeg dat bedrijven voldoen aan de Europese emissieplafonds, eventueel
met aankoop van rechten. Mevrouw Halsema vindt dat maatregelen per se in Nederland
getroffen moeten worden. Het kabinet benut via het emissiehandelssysteem Europa
juist om de kosten beheersbaar te maken. Wij hebben het Europese systeem geïntroduceerd
om de kosten voor het bedrijfsleven te beperken en een zo gelijk mogelijk
speelveld te creëren. Laten wij daarvan dan ook gebruikmaken. Voor het
klimaat maakt het immers niet uit waar in Europa maatregelen worden getroffen.Het kabinet kiest ervoor om samen met de betrokken sectoren de trendbreuk
in te zetten en te realiseren op basis van afspraken en vertrouwen. Het nu
al doorvoeren van te veel verplichtingen past daar niet bij. Daarbij komt
dat de wetgevingstrajecten vaak lang zijn, gepaard gaan met administratieve
lasten en lang niet altijd voldoende goed werken. Mocht de aanpak van het
kabinet in 2010 onvoldoende resultaat hebben, dan kan altijd nog voor verplichtingen
gekozen worden. Daarom zullen sommige verplichtingen de komende jaren worden
verkend, zoals die voor duurzame energie in de elektriciteitsproductie. Mevrouw
Halsema heeft in haar inbreng opnieuw aandacht gevraagd voor de door een Kamermeerderheid
aanvaarde motie met deze strekking. Het kabinet laat het CPB onderzoeken op
welke schaal, hetzij nationaal, hetzij voor enkele lidstaten, hetzij voor
de gehele EU, een verplichting tot een bepaald aandeel duurzame energie in
de elektriciteitsproductie verantwoord is. Met een verplichting laten wij
immers de organisatie over aan de markt. In Nederland is er slechts een beperkt
aantal aanbieders. Er zijn daardoor onvoldoende waarborgen voor reële
prijsvorming. In het voorjaar van 2008 zal het CPB zijn bevindingen publiceren,
waarna het kabinet zijn standpunt zal bepalen.Ik zal uiteraard kijken naar de plannen van beide partijen. Maar er bestaat
een verschil van opvatting over de vraag wat je internationaal zou kunnen
en moeten doen, en wat nationaal. Op dat punt verschillen wij van mening,
niet zozeer in onze ambities als wel wat betreft de instrumenten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ambities en instrumenten hangen met elkaar samen. Het Milieu- en Natuurplanbureau
geeft aan dat u alleen uw doelen kunt halen als Europa op korte termijn overgaat
tot beleid. Wij zijn een enorm pro-Europese partij. Dat weet u. Wij willen
in Europa echter ook graag een voorhoedepositie innemen. U kiest weer voor
de Europese achterhoede. U wilt wachten tot Europa stappen neemt, terwijl
u zelf stappen kunt nemen. Er is ook nog zoiets als een subsidiariteitsbeginsel.
Maar u durft niet.Minister Balkenende:Wij hebben ambitie. Wanneer wij dit willen tonen, spreken wij de internationale
partners daar natuurlijk op aan. Ik merk bij vergaderingen van de Europese
Raad en bij de afspraken die worden gemaakt dat wij in een totaal ander vaarwater
zijn gekomen. Er zijn internationale ambities vastgesteld.Ik maak graag de vergelijking met de Lissabonstrategie. Aanvankelijk vroeg
men zich af wat er gebeurde. Wij hebben gezien dat er op dit ogenblik door
meer focus en door landenrapportages veel meer gebeurt. Tijdens zo ongeveer
elke Europese Raad wordt er gesproken over energie en over duurzaamheid. Iedereen
voelt aan dat er op dit punt veel gedaan moet worden. Als je zaken kunt delen
via het emissiehandelssysteem, leidt dit evengoed tot een vermindering van
de druk waarover wij ons zo'n zorgen maken. Ook is het op die manier goedkoper
en ga je internationaal te werk. Ik heb ook gezegd dat wij altijd nog de mogelijkheid
hebben om de zaken over een paar jaar aan te pakken, als dit niet goed genoeg
zou werken. De lijn die u kiest, is niet de onze. Ik denk dat deze buitengewoon
duur is en onnodig. Wij zetten nadrukkelijker in op een Europees spoor. Dat
is ons verhaal.Mevrouw Halsema (GroenLinks):In 2010 bent u bezig de verkiezingen voor te bereiden. Dan zit u al op
twee derde van uw termijn. Dat lijkt mij rijkelijk laat.Met betrekking tot de motie vraag ik u om alstublieft niet weer onderzoek
te doen. Dat is allang uitgebreid gedaan. Minister Brinkhorst heeft daar zelfs
nog onderzoek naar gedaan. Het is gewoon niet nodig. Men weet allang dat de
verplichting van een aandeel duurzaam kan en werkt. Sterker, volgens het Milieu-
en Natuurplanbureau is dit de meest effectieve maatregel die je kunt nemen.
Een land als Denemarken heeft de beslissing daartoe allang genomen. Het is
een vlucht naar voren, het komt niet aan op durven, maar het werkt wel. Ik
ben buitengewoon teleurgesteld dat dit kabinet, na zoveel ambities te hebben
geformuleerd, gewoon achterover zit en zegt: in 2010 kijken wij wel eens verder.Minister Balkenende:Wij zijn ambitieus. Er gaan heel veel dingen gebeuren. Het kost alleen
heel wat inspanning om op nationaal niveau te realiseren, wat ook op een andere manier gerealiseerd kan worden. Wij gaan absoluut niet
het Europese spoor verlaten. Wij maken ons sterk voor een goed internationaal
beleid en kiezen voor internationale afspraken. Je moet ook eens vanuit het
perspectief van het bedrijfsleven bekijken wat nationale oriëntatie betekent
ten opzichte van andere landen. Dit is uiteraard niet, zoals u suggereert,
een vrijbrief om achterover te leunen. Ik heb alleen aangegeven dat er in
de ambities tot 2020 nog tal van mogelijkheden zijn. Wij zetten in op het
spoor dat ik zojuist heb aangegeven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U bouwt kolencentrales, die komen er wel. U ontziet het bedrijfsleven,
want de maatregelen die u wel neemt raken alleen aan burgers en nauwelijks
aan het bedrijfsleven. Op het punt van de lastenverzwaring wordt het bedrijfsleven
ontzien. Het gaat mij niet om een wedstrijd wie het groenst is, maar om de
vraag of er gebeurt wat nodig is. Het Milieu- en Natuurplanbureau zegt, op
basis van de doorrekening van de klimaatbegrotingen van GroenLinks, van D66
en van u, dat u uw eigen doelen niet haalt. U maakt uw ambities niet waar
en kunt dus niet meer zeggen dat u ambitieus bent.Minister Balkenende:Wij hebben heel veel ambities, maar de vraag is welke instrumenten het
best kunnen worden ingezet. Mevrouw Halsema heeft op dit punt een andere mening
dan het kabinet.De heer Pechtold (D66):Ik vond het zo goed dat u, vlak voor de verkiezingen, samen met Tony Blair
een brief schreef aan Europa om dit punt te agenderen. Nu zegt u zelf dat
u over een paar jaar wel ziet. Dit is "après nous le déluge", "na
ons de zondvloed". In dit geval bouwt u geen ark, maar veroorzaakt u
de zondvloed. U wijst op de huidige opvattingen binnen Europa, maar bent u
dadelijk de Europese voorhoede of achterhoede? Terwijl landen als België
en Polen nu al afhaken, zegt u een en ander nog even aan te kijken en over
een paar jaar wel weer verder te zien. Erkent u dat de plannen van D66 en
GroenLinks doorgerekend door het Milieu- en Natuurplanbureau, op de uitstoot
van CO2 veel beter scoren dan uw plannen?Minister Balkenende:Dit heeft ook bepaalde consequenties, bijvoorbeeld kosten voor het bedrijfsleven.
U mag het kabinet en mij aanspreken op de Europese inzet. Als ik zie wat het
initiatief van Tony Blair en mij teweeg heeft gebracht als het gaat om heldere
conclusies van de Europese Raad en het helder formuleren van doelstellingen,
waarbij er meer aandacht is gekomen voor klimaat en energie, dan moeten wij
toch op dat spoor doorgaan. Als wij nu zouden zeggen dat wij hetgeen in Europa
gebeurt wantrouwen en kiezen voor een puur nationaal spoor, dan lijkt mij
dat niet de goede weg.De heer Pechtold (D66):Het woord "chargeren" hoor ik vaak uit de mond van de minister-president.
Nu chargeert hij echter. Hij kan mijn partij niet verwijten dat wij niet alles
inzetten op Europa. Natuurlijk, milieu en duurzaamheid kennen geen grenzen.
U verschuilt zich nu echter achter die grenzen, terwijl u de "forerunner"
zou moeten zijn. Er zijn zelfs al republikeinse gouverneurs, zoals Schwarzenegger
in Amerika, die de auto-industrie niet belasten, maar gewoon zeggen: dit zijn
de heldere paden waar ik langs wil. U hangt hier een beetje achterin. Wij
willen ambitie zien. U heeft een minister aangetrokken die erom bekend stond
dat zij dingen aanpakte. En wat hebben wij? Een verbod op gloeilampen.Minister Balkenende:Het kabinet is ambitieus. Dat blijkt uit het coalitieakkoord en het beleidsprogramma.
Wij zijn nu bezig om meters te zetten en meters voor te bereiden en wij zijn
bezig met innovatieve oplossingen. Wij ontwikkelen in het kader van innovatie
de nodige activiteiten. Er zijn verder financiële instrumenten. Ik krijg
kritiek van de VVD omdat de lastendruk wordt verhoogd. Dat zijn allemaal zaken
die wij onder ogen willen zien om het milieu te dienen. U kunt dan ook niet
zeggen dat wij geen ambitie hebben. Ik heb overigens wel gezegd dat wij, naast
wat wij zelf doen op nationale schaal, ook kiezen voor het internationale
spoor. Wij gaan dan stap voor stap kijken hoe het zit, ook internationaal.
Ik heb al aangegeven dat wij in 2010 zullen kijken wat er gebeurt in Europa
en hoe wij verder moeten. U kunt nu niet met het verhaal komen: u leunt achterover
en doet niets, want dat is onzin.De heer Pechtold (D66):2010 is het eind van deze kabinetsperiode. Dan zal er wel weer een initiatief
liggen, misschien met Brown of met anderen. U heeft nu de verdenking tegen
u of u moet de komende jaren doorpakken. U kunt echter niet zeggen dat u in
het verkiezingsjaar met nieuwe beloften zal komen. Dat zegt u echter wel.Minister Balkenende:Nee, wij pakken door. Wij doen al veel in het sfeer van het ontwikkelingsvraagstuk
in relatie tot klimaat en op het gebied van innovatie en financiële instrumenten.
U moet dan ook niet zeggen dat wij niets doen. U vindt echter dat als wij
niet het instrumentarium van GroenLinks en D66 overnemen, wij niet ambitieus
genoeg zijn. Maar zo ligt het niet. Wij kiezen nadrukkelijk voor een internationaal
spoor, terwijl u kiest voor een puur nationaal spoor. Dat is het verschil
tussen ons.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. Als ik beluister wat de ChristenUnie in eerste termijn heeft
gezegd, dan zet ook deze partij, een coalitiepartij, er vraagtekens bij in
hoeverre Europa soelaas biedt om echt, zoals de koningin ook in de Troonrede
heeft gezegd, een duurzame economie in Nederland te realiseren. Ik vraag mij
daarom af hoe u zo zelfverzekerd kan zijn als er zoveel vraagtekens bij worden
gezet, niet alleen door een coalitiepartij, maar ook door het Milieu- en Natuurplanbureau,
of het wel werkbaar is.Minister Balkenende:Eén ding staat vast: als wij in Europa ernst willen maken met het
milieuvraagstuk, en dat moeten wij, dan hebben wij elkaar nodig. Ik reken
het ook tot de taak van dit kabinet om zich er keihard voor in te zetten dat
de doelstelling die wij hebben geformuleerd wordt nagekomen. De lidstaten
moeten kun verantwoordelijkheid nemen. Als wij alleen maar zouden spreken
in termen van nationale belangen of aan zouden geven wat men puur nationaal
zou moeten doen, dan is dat onvoldoende en dan komen wij er nooit uit. Een
flink deel van de milieuproblematiek is naar zijn aard namelijk internationaal.
Ook daarom hebben wij Europa nodig. Die inzet hebben wij getoond en daar gaan
wij gewoon mee door, elke Europese Raad en elke raad van de
milieuministers opnieuw. Wij weten wat ons te doen staat, want er is geen
alternatief. Wij hebben elkaar nodig in Europa.Mevrouw Thieme (PvdD):Als ik naar het kabinet luister, valt het mij op dat het vooral gaat over één
weg en dat is de Europese weg. Wij zouden echter twee wegen moeten bewandelen: én
nationaal én internationaal. Als ik zie wat u nationaal wilt doen,
dan wordt u ook al afgestraft door het Milieu- en Natuurplanbureau. Er wordt
namelijk te sterk ingezet op innovatie in de milieutechnologie, terwijl het
Milieu- en Natuurplanbureau zegt dat dat geen soelaas biedt en het geen enkele
zin heeft om daar alle energie in te steken.Minister Balkenende:Het is echt en/en. Ik heb een brief gekregen van mevrouw Halsema over
wat er in Bali gaat gebeuren. Dat is belangrijk, want dan hebben wij het over
het vervolg op Kyoto. Volgende week ben ik in New York en zal daar het verhaal
van Nederland vertellen en spreken over de ambities die wij moeten hebben,
wereldwijd, op het gebied van energie en duurzaamheid. Wij moeten op Europese
en nationale schaal opereren. Met innovatie kan er geweldig veel. Op werkbezoeken
zie ik de mogelijkheid om te komen tot andere productieprocessen, een betere
omgang met het milieu en een veel zuiniger omgang met energie. Al die zaken
liggen in het verschiet. Wij moeten op al die niveaus bezig zijn. Het is niet
of/of/of, maar en/en/en.Mevrouw Thieme (PvdD):Hoe beoordeelt de minister-president het vernietigende commentaar van
het Milieu- en Natuurplanbureau dat de plannen voor meer milieutechnologie
geen soelaas bieden?Minister Balkenende:Ik ben het daarmee niet eens. De vraag is misschien of het voldoende oplevert.
Wij moeten echter voortdurend innoveren en bekijken wat technologie kan betekenen
bij het doel van meer duurzaamheid. Er is geen alternatief.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ben het ermee eens dat wij elkaar nodig hebben in Europa. Het milieubeleid
is immers niet aan fysieke grenzen gebonden. Nederland moet echter scherpe
doelen stellen en niet alles over de bandbreedte van Europa willen spelen.
Dat heb ik in eerste termijn duidelijk willen maken. Ik daag het kabinet uit
om na te denken over afrekenbare doelen voor deze kabinetsperiode, gekoppeld
aan de nota Schoon en zuinig. Wij komen daarop terug als de nota behandeld
wordt. De nationale overheid moet haar nek durven uitsteken.Minister Balkenende:Ik heb goede nota genomen van de woorden van de heer Slob. Wij komen hierover
te spreken als de nota Schoon en zuinig aan de orde is.Ik stap over naar de vierde pijler.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik dank de minister-president voor zijn reactie op de vraag hoe het kabinet
het "vervuiler betaalt"-principe ziet in relatie tot de milieuvervuilende
aspecten van de vleesconsumptie. Die reactie is echter geen antwoord op de
vraag. Die vraag is waarom er wél accijns wordt geheven op vliegtickets
en niet op vlees, het meest milieubelastende deel van ons voedselpakket. Vlees
moet ook beprijsd worden. Dat is wat anders dan zoeken naar vervangingsstrategieën
om de vleesconsumptie te verminderen. Het is overigens prima dat de minister
van VROM dit doet. Het staat echter los van het "vervuiler betaalt"-principe.Minister Balkenende:Ik heb aan het schriftelijke antwoord niets toe te voegen. De redenering
over de vliegtickets is bekend. Ook bij gebruik van een vliegtuig mogen mensen
een bijdrage leveren in het kader van de milieuproblematiek. Ik doel daarbij
op een heffing. Over het vlees verschillen onze meningen. Ik kom daarop in
tweede termijn terug.Ik ga door naar de volgende pijler, die van sociale samenhang. Versterking
van sociale samenhang is van cruciaal belang voor de toekomst van ons land.
Het vergroot het vertrouwen van mensen in elkaar en in de samenleving. Het
maakt mensen weerbaarder en vergroot de kans op participatie. Sociale samenhang
versterkt dus het totale fundament onder onze toekomst.Ik ga in op de versterking van de arbeidsmarkt, integratie, wijkaanpak,
de zorg, het thema jeugd en gezin en op het armoedebeleid. Over dat laatste
is mijn bijdrage misschien wat korter na mijn reactie vanochtend aan het adres
van de heer Tichelaar. Ik heb daarover immers al een aantal instemmende opmerkingen
gemaakt.De arbeidsmarkt ontwikkelt zich goed. De werkloosheid is laag, evenals
de uitkeringsaantallen. Reden om tevreden achterover te leunen, is er echter
niet. Ondanks de historisch lage werkloosheid van 4,7% – volgend
jaar nog lager – blijven grote groepen buitengesloten. Ook weten wij
dat in de toekomst door vergrijzing de krapte op de arbeidsmarkt zal toenemen.
Het is van belang de huidige gunstige periode te gebruiken om in een structureel
betere uitgangspositie te komen. De hoofddoelstelling is meer mensen aan het
werk. De ambitie van het kabinet is dat in 2016 het niveau van de arbeidsparticipatie
op 80% ligt. Daarom wordt werk lonend gemaakt. De arbeidskorting wordt
verhoogd en inkomensafhankelijk gemaakt. De aanvullende combinatiekorting
wordt verhoogd. Het werknemersdeel van de WW-premie wordt fors verlaagd en
in het jaar 2009 afgeschaft. Deze kabinetsperiode moeten 200.000 mensen extra
aan de slag zijn geholpen. Het kabinet heeft hierover op de Participatietop
afspraken gemaakt met sociale partners en de VNG. Iedereen moet mee kunnen
doen: vrouwen met een kleine deeltijdbaan, 45-plussers die onterecht als oud
worden afgeschreven, jongeren die vanwege hun achternaam en achtergrond geen
baan vinden en gedeeltelijk arbeidsongeschikten en gehandicapten die niet
op waarde worden geschat.De werking van de arbeidsmarkt moet verder verbeteren. Het kabinet beziet
daarom in onderlinge samenhang de beëindiging van de arbeidsovereenkomst,
tijdelijk werk en scholing. U kunt een wetsvoorstel verwachten dat recht doet
aan die onderlinge samenhang. De huidige praktijk is reden voor terughoudendheid
bij werkgevers bij het in dienst nemen van kwetsbare groepen. Als de achterdeur
op slot zit, let men op de voordeur. Het kabinet wil juist die kwetsbare groepen
aan het werk helpen. Om mensen regulier aan het werk te krijgen, zijn er twee
partijen nodig: een werkgever en een werknemer. Dat betekent dat belemmeringen
aan beide zijden moeten worden aangepakt. Daarom is de wijze van beëindiging
van arbeidsovereenkomsten een onderdeel van emancipatiebevorderend
beleid, hetgeen al eerder door de vakbeweging is onderkend. Het voorstel van
het kabinet zal naar aanleiding van het advies van de Stichting van de Arbeid
verder worden uitgewerkt.De heer Rutte (VVD):Mevrouw de voorzitter. De premier herhaalt wat eerder minister Donner
heeft gezegd, namelijk dat de uitkomsten van die sociale top in samenhang
met elkaar moeten worden bezien. Hoe weegt de minister-president dan het feit
dat de op een na grootste coalitiepartner gisteren heeft gezegd dat de voorstellen
over het ontslagrecht onaanvaardbaar zijn? Dat is parlementair woordgebruik
voor: dan verlaten wij de coalitie.Minister Balkenende:Wij weten allemaal in deze Kamer, maar ook buiten deze Kamer dat het thema
ontslag buitengewoon gevoelig ligt. Zo heb ik ook de heer Tichelaar begrepen.
Wij hebben echter ook te letten op de werking van de arbeidsmarkt. In de Miljoenennota
en in de Troonrede is aangegeven dat wij willen letten op de samenhang van
beëindiging van de arbeidsovereenkomst, tijdelijk werk en scholing, zoals
ik net al heb aangegeven. Wij zullen dat dus als één pakket
bekijken. Het kabinet heeft, ook in het verlengde van de Participatietop,
een eigen verantwoordelijkheid. Wij zullen daarover met elkaar spreken en
vervolgens het debat met u aangaan. Dat het een gevoelig onderwerp is, weten
wij.De heer Rutte (VVD):Het is niet alleen een gevoelig onderwerp, maar potentieel ook het einde
van uw kabinet. De leider van de een na grootste regeringspartij heeft gezegd
dat de voorstellen tot wijziging van het ontslagrecht onaanvaardbaar zijn.
U weet wat dat betekent, namelijk dat de PvdA deze coalitie dan verlaat. Dit
is de enige wezenlijke verandering die het kabinet op het gebied van de sociale
zekerheid wil doorvoeren, de enige werkelijke stelselwijziging. De een na
grootste regeringspartij zegt dat zij dan de coalitie verlaat. Hoe weegt u
dat politiek?Minister Balkenende:Ik vind dat wij gehouden zijn om de Participatietop een vervolg te geven.
U weet dat daar gesproken is over zaken die met name de vakbeweging heeft
ingebracht: loonkostensubsidies, gesubsidieerde arbeid. Wij hebben ook het
onderwerp ontslag aan de orde gehad. Ik weet dat dit een moeilijk onderwerp
is, maar wij zullen dat in samenhang bezien. Nogmaals, wij weten de gevoeligheden,
slaan acht op het advies van de Stichting van de Arbeid, dat natuurlijk niet
eensluidend was – ook dat weten wij allen – maar wij gaan daar
verder mee aan de slag. Wij zullen dat dan aan uw Kamer melden en daarmee
het debat aangaan. Wij zullen dan wel zien hoe de fracties reageren, ook die
van de heer Tichelaar. Wij hebben als kabinet een eigen verantwoordelijkheid
en wij zullen het debat daarover aangaan. Wellicht worden bepaalde onderdelen
niet geaccepteerd. Maar het kabinet heeft een eigen verantwoordelijkheid en
heeft onder andere in de Miljoenennota aangegeven hoe het een en ander wil
gaan doen en zo gaan wij ook aan de slag.De heer Rutte (VVD):Ik vind deze argumentatie van de premier niet overtuigend. Hij zegt zelf
dat het allemaal met elkaar samenhangt. De uitkomsten van de top hangen allemaal
met elkaar samen. Ik heb altijd van de minister van Sociale Zaken begrepen
dat het ontslagrecht daar een integraal onderdeel van is. Eerder heeft hij
gezegd dat hij achter die voorstellen staat. Nu is het van tweeën een:
of u bent bereid met die voorstellen door te gaan – als u dat doet,
betekent dat verkiezingen later dit jaar. Dat zal het gevolg zijn, want de
heer Tichelaar heeft gesproken over onaanvaardbaar, hetgeen dus de val van
dit kabinet betekent – of u trekt de voorstellen in. Gisteren zei ik
al dat dit een links kabinet is. Voor een links kabinet geldt ook dat het
geen hervormingen wil doorvoeren in de sociale zekerheid. U scoort dan niet
vijf uit vijf, maar zes uit zes, want dan bent u definitief ook een kabinet
dat geen hervormingen in de sociale zekerheid wil doorvoeren. Het is dus: óf
een kabinetscrisis óf geen laatste hervormingen in de sociale zekerheid.
Dat is de keuze waar u nu voor staat en ik vind dat u daar veel te luchtig
overheen stapt. Ik vraag u dus nogmaals wat uw politieke oordeel is over de
uitspraak van de heer Tichelaar van gisteren.Minister Balkenende:Natuurlijk gaat iemand die probeert de oppositie aan te voeren al snel
spreken over einde kabinet en dergelijke. Dat zijn wel heel grote woorden
die u gebruikt.De heer Rutte (VVD):Die gebruik ik niet, maar de heer Tichelaar!Minister Balkenende:Er komen wel erg veel vragen als "als dit" en "als dat".
Ik heb gezegd dat er een Participatietop is geweest, ik heb aangegeven wat
het kabinet daarmee wil doen. Wij houden er natuurlijk rekening mee dat het
een gevoelig onderwerp is, in en buiten deze Kamer. Vervolgens is het woord
aan uw Kamer. Alle overige conclusies, toekomstverwachtingen, voorspellingen
zijn op dit moment even niet aan de orde!De voorzitter:Het woord is aan de heer Marijnissen die verrassend van een andere kant
komt.De heer Marijnissen (SP):Ja, ik kom af en toe eens over rechts en dan weer over links, maar altijd
met een links doel. Dit is nu ook het geval, want niet alleen de tweede coalitiefractie,
maar ook de grootste oppositiefractie ziet helemaal geen brood in deze plannen.
Dit geldt ook voor de FNV, voor sommige werkgeversorganisaties zelfs en voor
een meerderheid van de bevolking. Men vindt het allemaal een aanslag op wat
vroeger wel verworven rechten werd genoemd. Er was een periode in de Nederlandse
parlementaire geschiedenis dat iets wat als een verworven recht werd bestempeld,
al per definitie verdacht was. Ik ben niet van die klasse. Ik vind dat je
rechten mag verdedigen als er wezenlijke belangen in het geding zijn. Ik wil
uitleggen welke twee wezenlijke belangen hier in het geding zijn.De factor arbeid en de factor kapitaal zijn geen gelijke factoren, zeker
niet als het de individuele werknemer betreft. Die is altijd de onderliggende
partij en verdient dus van rechtswege bescherming. Wij hebben dit in Nederland
goed geregeld na de tweede wereldoorlog. In de afgelopen jaren konden op een
fatsoenlijke manier honderdduizenden mensen worden ontslagen omdat daar
gegronde redenen voor waren, maar werknemers moeten worden beschermd tegen
willekeur. Dat is één.Twee is dat ik verwacht dat het macro-economisch gezien een negatief effect
zal hebben als werknemers wegwerpartikelen worden. De betrokkenheid van werknemers
bij hun bedrijf en hun werk zal afnemen als zij permanent het gevoel hebben
dat zij op een schopstoel zitten. Dit heeft nadelige effecten voor de economie.
Net zo goed als het CPB aan de andere kant heeft berekend dat het geen plus
oplevert.Daarom vraag ik aan de minister-president wat hij met dit plan beoogt.
Hij jaagt weer de vakbeweging tegen zich in het harnas, hij zaait verdeeldheid
in zijn eigen coalitie, hij maakt werknemers ongelukkig en mijn partij is
weer gedwongen om de straat op te gaan om te strijden voor de bescherming
van verworven rechten.Minister Balkenende:Ik meen dat ik al antwoord op die vraag heb gegeven. Ik heb gesproken
over de werking van de arbeidsmarkt en over de belemmeringen voor de flexibiliteit
van de arbeidsmarkt. Het is geen rechteloze toestand, maar er zijn redenen
om de huidige situatie onder ogen te zien. Het kabinet buigt zich nu over
de precieze inhoud en de onderwerpen die hieraan verwant zijn.De heer Tichelaar heeft gisteren gezegd dat hij het voorstel voor de aanpassing
van het ontslagrecht zoals het nu voorligt, niet zal accepteren. Wij zullen
het debat met elkaar aangaan. Wij kiezen ervoor om alles onder ogen te zien.
Wij stellen ons vragen als: wat doe je aan loonkostensubsidies, wat doe je
aan arbeid die met bepaalde faciliteiten wordt ondersteund, wat doe je aan
de arbeidsovereenkomst. In eerdere jaren heeft de vakbeweging ook wel eens
andere geluiden laten horen over zaken die aan de orde worden gesteld. Dit
geldt bijvoorbeeld voor de maximering. Verder is er gedebatteerd over de vraag
of scholing relevant kan zijn. Al dit soort zaken zijn nu aan de orde. Ik
doe nu geen uitspraken over de voornemens van het kabinet. Het kabinet is
hiermee bezig en wij weten hoe gevoelig dit onderwerp is. Wij zullen het debat
met de Kamer aangaan. De essentie is dat wij de mensen erbij willen halen.
Wij willen dat er een flexibele arbeidsmarkt ontstaat waardoor mensen geen
kansen verloren laten gaan. Dit is onze inzet en daarbij zijn verschillende
elementen aan de orde. Wij zullen er op die manier over spreken in samenhang
met onderwerpen als tijdelijk werk, scholing en beëindiging van de arbeidsovereenkomst.De heer Marijnissen (SP):Dit is een mooi verhaal en wij horen het al zo lang als dit kabinet bestaat,
toch ook al weer bijna een jaar. Het schiet allemaal niet op en het wordt
maar niet duidelijk. De participatietop is er met hangen en wurgen gekomen.
De werkgevers hebben gezegd: wij willen wel meehelpen aan die 200.000 banen,
maar wij willen daar subsidie voor – en niet te weinig – en het
ontslagrecht als trofee mee naar huis nemen. Daar is dit kabinet voor bezweken.
Er is spanning op de arbeidsmarkt, de werkgevers hebben werknemers nodig!
Het is geen filantropie. Zij hebben werknemers nodig om daarmee waardevermeerdering
tot stand te kunnen brengen. Als de minister-president dan zegt dat hij mensen
met weinig mogelijkheden op de arbeidsmarkt wil helpen, wens ik hem succes.
Ik wil ook ideeën aandragen om dat te bevorderen. Het is echter een rare
veronderstelling – die ook door geen enkel onderzoek wordt gestaafd –
dat verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt door ontmanteling van het
ontslagrecht zal leiden tot meer banen en meer mensen aan het werk. Dit is
nog nooit aangetoond, maar ik kan wel het tegendeel aantonen, in die zin dat
het macro-economisch nadelig zal werken als de betrokkenheid van mensen bij
hun bedrijf afneemt doordat zij het gevoel hebben op een schopstoel te zitten.Minister Balkenende:De heer Marijnissen overtuigt mij niet en ik overtuig hem niet.De heer Marijnissen (SP):En dus? Wat zal er dus gebeuren? Ik neem aan dat de heer Tichelaar het
debat zo wel zal zoeken en dan zullen wij zien waar de Partij van de Arbeid
staat. Ik nodig de heer Tichelaar uit om helderheid te verstrekken over wat
hij gisteren heeft gezegd en over de vraag of hij de zaak op scherp wil stellen.De heer Tichelaar (PvdA):Voorzitter. Volgens mij heeft de premier als enige in dit korte interruptiedebat
mijn spreektekst voorgelezen. Mijn fractie staat daar voor. Daar zaten twee
elementen in. Ik vraag de heer Rutte om goed op te letten. Ik heb gezegd dat
het voorstel in de huidige vorm voor mijn fractie niet te accepteren is. Verder
heb ik gezegd dat het mijn fractie gaat om de rechtsbescherming van de werknemer.
Ook heeft de PvdA-fractie minister Donner gevraagd om een nieuwe analyse te
maken en met een nieuw voorstel te komen waarin de elementen vervat zijn die
goed zijn en waarin de rechtsbescherming voor de werknemer goed geregeld is.
Dat was mijn spreektekst. De woorden die de heer Rutte gebruikt, passen daar
niet bij.De heer Rutte (VVD):Dan wil ik nu ook weten welk element in het voorstel van minister Donner
hem niet bevalt. Nu moet hij boter bij de vis doen, want nu wil ik weten hoe
het zit.De heer Tichelaar (PvdA):Ik weet niet of de heer Rutte niet wil of niet kan luisteren. De kern
van het probleem voor de fractie van de PvdA heeft te maken met de rechtsbescherming
van de werknemer.De heer Rutte (VVD):Welk concreet onderdeel van het voorstel van de heer Donner accepteert
u niet en moet aangepast worden?Minister Balkenende:Het is niet het voorstel van de heer Donner. U spreekt met het kabinet.De heer Rutte (VVD):Neem mij niet kwalijk. Het is dus ook van de PvdA-ministers.De voorzitter:De heer Rutte is nu uitgesproken. De heer Tichelaar mag nog reageren en
dan geef ik het woord voor een interruptie aan de heer Pechtold.De heer Tichelaar (PvdA):Dank u voorzitter. Ik verwacht het volgende van het kabinet. De Stichting
van de Arbeid heeft een adviesaanvraag ontvangen. Ik verwacht dat het kabinet
een oordeel velt over de adviezen van de werknemers en de werkgevers. Op dat
moment reageert mijn fractie. Er is niets onduidelijk aan het
standpunt van de PvdA-fractie. Ik wacht het voorstel van het kabinet af.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik heb een heel eenvoudige vraag en ik hoop met uw steun een
helder antwoord daarop te krijgen. Mijnheer de minister-president, staat u
nog steeds onverkort achter het voorstel van de heer Donner ten aanzien van
de versoepeling van het ontslagrecht?Minister Balkenende:Het gaat niet om een voorstel van de heer Donner. Er heeft een participatietop
plaatsgevonden. Alles is toen besproken, eerst in het kabinet, met werkgevers
en werknemers. Er is een brief uitgegaan naar de Stichting van de Arbeid.
Daar is in het kabinet over gesproken. Vervolgens is er een verdeeld advies
van de Stichting van de Arbeid gekomen. Het is nu aan het kabinet om met een
samenhangend voorstel te komen voor de drie onderdelen. Dat is aan de orde.De heer Pechtold (D66):Er is een voorstel van de heer Donner. Als de premier daar nu anders over
denkt, dan hoor ik graag op welke onderdelen het kennelijk nog hangt. Er is
een voorstel van de heer Donner en ik vraag of de premier daar nog onverkort
achter staat. Hij geeft daar geen duidelijk antwoord op, dus het antwoord
zal wel een beetje nee zijn. Ik hoor dan graag welke onderdelen bespreekbaar
moeten zijn. Dan kunnen wij namelijk horen of straks niet de enige versoepeling
van het ontslagrecht voor de heer Donner geldt.Minister Balkenende:Het is een aardige retorische truc om te vragen: staat u achter die of
die? Ik sta achter al mijn ministers. Luistert u naar wat ik zeg. Het voorstel
van het kabinet wordt naar aanleiding van het advies van de Stichting van
de Arbeid verder uitgewerkt en het kabinet houdt dus rekening met diverse
aspecten. In die fase zitten wij. Verder dan dat ga ik gewoonweg niet. Voor
het overige doet u wel behendig.Ik kom op een ander onderwerp, namelijk de noodzaak van participatie voor
integratie. Ik ga ook in op de vermeende softheid van het integratiebeleid
en de invloed van de islam. Recent is met de Kamer gesproken over de rol en
invloed van de islam in de Nederlandse samenleving. De basiswaarden van onze
democratische rechtsstaat staan voorop. Binnen dit kader mag iedereen in dit
land verwachten dat de overheid een betrouwbare partner is; betrouwbaar in
het naleven van de grondrechten, zoals vrijheid van meningsuiting en vrijheid
van godsdienst, maar ook betrouwbaar in het stellen van grenzen en het handhaven
van regels. Vanuit binding in de samenleving investeren wij in die samenleving,
in werk, in onderwijs, in een veiliger leefomgeving en in een goede toekomst
voor onze kinderen. Het doel is om mensen economisch, sociaal en cultureel
te kunnen laten participeren in de Nederlandse samenleving. Daarvoor zijn
concrete maatregelen nodig op het gebied van inburgering.De kwaliteit van de inburgering moet omhoog. Dat is pure noodzaak. Dat
vindt het kabinet, en dat vond ook de Kamer, gelet op de conclusies van de
parlementaire onderzoekscommissie-Blok uit 2004. De cijfers van de laatste
jaren laten nauwelijks of geen vooruitgang zien. Meer dan de helft van de
oudkomers en nieuwkomers die het inburgeringsprogramma doorlopen, haalt niet
een zodanig taalniveau dat het hen zelfredzaam maakt in de samenleving. Dat
simpele feit staat participatie in de weg terwijl participatie de sleutel
is tot een succesvol integratiebeleid. Wij moeten dus ingrijpen.Onlangs ontving de Kamer het Deltaplan inburgering van minister Vogelaar.
Dat plan zet in op drie sporen: kwaliteitsverbetering van de inburgeringsprogramma's,
vereenvoudiging van de regelgeving en versterking van de uitvoering. Het inburgeringsstelsel
gebaseerd op de Wet inburgering zoals op 1 januari van dit jaar van kracht
geworden, blijft onverkort in stand. Daarnaast focust het kabinet scherp op
onder andere de duale trajecten met 80% in 2011, meer maatwerk in het
aanbod van inburgeringsprogramma's, betere monitoring van de uitvoering, aanpassing
en regelgeving, waaronder één handhavingstermijn, één
wet voor verplichte en vrijwillige inburgering en een inburgeringsaanbod voor
alle inburgeringsplichtigen. Ik neem afstand van elke suggestie als zou dit
kabinet softer zijn dan het vorige kabinet. De inburgeringsplicht blijft bestaan,
evenals de sancties en de bijdrage.De heer Wilders (PVV):Wij moeten het niet alleen over inburgering hebben, maar ook over uitburgering
als dat nodig is. Ik heb gisteren een concreet voorstel gedaan. Dit houdt
in dat je mensen die naar Nederland zijn gekomen of in Nederland zijn en niet
de Nederlandse nationaliteit hebben, voor een keuze stelt: als je kan werken
ben je aan het werk en zo niet, dan moet je Nederland verlaten. Ik zou graag
een reactie van de minister-president op dat voorstel hebben.Minister Balkenende:Volgens mij is het antwoord gegeven in de schriftelijke beantwoording.De heer Wilders (PVV):U moet niet flauw gaan doen. Ik heb een concreet voorstel gedaan en ik
geloof dat er drie regels over staan in de schriftelijke voorbereiding. Ik
vraag u nu om serieus op dat voorstel in te gaan. Het betreft een serieus
voorstel en het sluit aan bij inkomenseisen die het kabinet, geïnstigeerd
door het vorige kabinet, zelf heeft ingevoerd. Als iemand in het kader van
gezinsvorming naar Nederland komt, moet hij een bepaald inkomen hebben om
die partner naar Nederland te laten komen. Dat geldt voor een paar jaar. Stel:
een man uit Marokko haalt een vrouw uit Marokko naar Nederland. Hij moet dan
een bepaald percentage van het minimumloon verdienen. Als hij dat bedrag binnen
drie jaar niet meer verdient, dan vervalt de verblijfsvergunning voor die
partner. Ik stel nu voor om hetzelfde te doen voor de persoon die zo iemand
naar Nederland haalt of in Nederland verblijft. Zeg tegen mensen die al in
Nederland zijn of naar Nederland willen komen: als je in je eigen inkomen
kan voorzien, ben je welkom. Als zij dat niet doen, geen Nederlander zijn
en kunnen werken terwijl dat om de een of andere manier niet lukt, dan dienen
zij Nederland te verlaten en wordt hun verblijfsvergunning ingetrokken. Dit
is een serieus voorstel dat meer verdient dan drie regels op een A4'tje. Ik
zou graag willen dat de minister-president er serieus op in gaat.Minister Balkenende:De argumentatie is gegeven in het schriftelijke antwoord en kennelijk
bent u het daarmee niet eens.De heer Wilders (PVV):Wat is erop tegen om voor te stellen dat vreemdelingen die in Nederland
zijn moeten werken en hun bijdrage leveren aan dit land of anders
teruggaan naar het land waar zij vandaan komen? Wat is daarop tegen?Minister Balkenende:Als mensen naar Nederland komen, moeten zij aan allerlei eisen voldoen.
De eisen die golden, blijven ook in deze kabinetsperiode gelden. Wij gaan
daar niet in veranderen. Dat geldt dus ook voor inburgeringseisen en inkomensaspecten.
Dat zijn eisen op grond waarvan je Nederland mag binnenkomen en anders lukt
het niet. Daar verandert helemaal niets aan. U zegt nu dat de groep die wél
aan die eisen voldoet, maar naderhand financiële problemen zou krijgen,
er maar uit moet. Dat gaat net iets te ver.De heer Wilders (PVV):Het gaat er niet om dat zij in financiële problemen komen, maar dat
zij moeten bijdragen aan de Nederlandse samenleving. Die stelregel geldt al
voor partners van mensen die hun partner laten overkomen. Wat is er verkeerd
aan om, zodra de wet gewijzigd kan worden, voor iedereen in Nederland te regelen
dat legale niet-Nederlanders welkom zijn, maar dat zij moeten werken of wegwezen?
Dat is een volstrekt logische redenering. Ik zie niet in waarom dat te ver
gaat. Legt u mij alstublieft uit waarom dat te ver gaat. Ik denk dat veel
mensen dat een fantastisch voorstel zullen vinden. Als je hier legaal bent,
dan werk je. Als je niet werkt, krijg je geen uitkering, maar moet je het
land uit. Wat is daar verkeerd aan?Minister Balkenende:De consequentie die de heer Wilders trekt, vind ik echt te ver gaan. Kennismigranten
hebben wij bijvoorbeeld nodig voor onze eigen economie. Dat is één
deel van de discussie. Als mensen naar Nederland komen, dan behoren zij te
voldoen aan de geldende eisen, bijvoorbeeld ten aanzien van taal. Als mensen
in Nederland zijn, moet je er maximaal op inzetten dat zij worden gestimuleerd
om in te burgeren, mee te kunnen doen en een baan te kunnen krijgen. De visie
van de heer Wilders dat je er uitvliegt als je even een uitkering hebt, kan
ik vanuit zijn optiek wel plaatsen, maar is in ieder geval niet de juiste.De heer Wilders (PVV):Kennismigranten? De meerderheid werkt vaak niet en heeft lagere school
gehad. Noemt u dat kennismigranten? De mensen die hier zijn, niet-Nederlander
zijn en niet opgeleid zijn, profiteren vaak tientallen jaren van een uitkering
terwijl zij weinig tot niets hebben bijgedragen aan de Nederlandse samenleving
en economie. Ik zou in die situatie zeggen: draag wat bij en dan ben je welkom;
doe je dat niet, ga dan weg. Ik zie nog steeds niet in waarom dat niet logisch
is en de moeite waard voor u om te onderzoeken.De heer Rutte (VVD):Wat de heer Wilders voorstelt, lijkt mij inderdaad onuitvoerbaar. Wat
daar in de buurt komt, zou wel praktisch zijn. Ik ben heel benieuwd hoe u
daarop reageert. Dit is dat je tegen mensen zegt die hier naartoe komen: je
komt hier om te werken en dit betekent dat de sociale zekerheid niet voor
jou openstaat; natuurlijk is er in uiterste gevallen wel iets van een vangnet,
maar je moet zo snel mogelijk weer op eigen benen staan; daarom mag je geen
gebruik maken van de ruime WW- en bijstandsmogelijkheden. Ware het denkbaar
dat het kabinet ons inzicht geeft in de wijze waarop je ervoor zou moeten
zorgen dat de sociale zekerheid gesloten blijft voor mensen die naar Nederland
zijn gekomen en dat zij daarvan pas gebruik zouden kunnen maken als zij hier
langer blijven?Minister Balkenende:Dit debat hebben wij al heel vaak met elkaar gevoerd. Dat heeft in het
verleden ook geleid tot een aanscherping van het regime. Je komt Nederland
ook niet zo maar in. Je hebt namelijk aan bepaalde eisen te voldoen, ook financiële.
Voorts moeten wij er wel voor zorgen dat de mensen maximaal kunnen meedoen,
dus dat zij hier integreren en de taal beheersen. Ik denk ook, zeker gezien
de demografische ontwikkelingen, dat er geweldig veel kansen zijn. Ik heb
zojuist al aangegeven wat hierbij de inzet van dit kabinet is: mensen laten
meedoen, mensen aan de slag helpen. Daar gaat het ons om. Wij hebben de mensen
ook hard nodig. Gaat dat vanzelf? Nee, dat gaat niet vanzelf.De heer Rutte (VVD):Wij weten tegelijkertijd dat de mensen die naar Nederland zijn gekomen,
oververtegenwoordigd zijn, niet alleen in de criminaliteitsstatistieken, maar
ook in de uitkeringsstatistieken. Dat zijn de feiten. Je kunt toch tegen die
mensen het volgende zeggen? Als je hier naartoe komt, hier legaal verblijft,
je aan de regels en de grondrechten houdt, hard wilt werken en de taal wilt
spreken, zijn er twee smaken: je werkt of je werkt niet, maar er is geen smaak
die uitkering heet. Dit zou toch het minste zijn wat wij met elkaar kunnen
regelen?Minister Balkenende:Dit is op zichzelf geen nieuw geluid. Dat doen wij nu toch ook? Dat is
toch ook de essentie? Ik noem de jongeren als voorbeeld. Tegenwoordig zeggen
wij tegen hen: je moet geen uitkering krijgen; je werkt namelijk of je volgt
een opleiding dan wel een stage, in ieder geval ben je bezig. Aan de mensen
die naar Nederland komen, stellen wij bepaalde eisen om hier te kunnen participeren.
Dat staat het kabinet ook exact zo voor ogen. Ik doel op de integratietrajecten,
zodat mensen kunnen meedoen. Dat is het beste wat wij kunnen doen.Voorzitter. Ik kom te spreken over een heel ander onderwerp, en wel de
wijkaanpak en de rol en de positie van de woningcorporaties.De heer Wilders (PVV):Betekent dit dat u hiermee het thema "integratie" helemaal hebt
afgesloten?Minister Balkenende:Ja.De heer Wilders (PVV):Ik wil dan graag nog een vraag stellen. Ik heb gisteren namelijk een voorstel
gedaan dat de integratie heel erg bevordert. Dit is om ervoor te zorgen dat
mensen in de toekomst (voor bestaande gevallen is het wellicht lastig) alleen
nog maar Nederlander kunnen zijn. Dit komt erop neer dat mensen die naar Nederland
komen met de nationaliteit van het land van herkomst, dat zij al hebben –
bijvoorbeeld de Marokkaanse, Turkse of Canadese nationaliteit – als
zij Nederlander willen worden, hun oude nationaliteit moeten "opgeven",
dus inleveren. Als zij dat doen, kunnen zij Nederlander worden. Als zij dat
niet doen, omdat zij dat niet kunnen of niet willen, wat verder juridisch
niet relevant is, kunnen zij geen Nederlander worden. Een aantal verdragen
staat die mogelijkheid in de weg. Daarom vraag ik u om ervoor
te zorgen dat die verdragen, die deze mogelijkheid in de weg staan, aangepast
worden, zodat deze mogelijkheid ontstaat. Vervolgens komt er in Nederland
de situatie: je bent Nederlander of je bent vreemdeling. De mogelijkheid moet
dus niet blijven bestaan dat men van twee walletjes eet; het is dus een van
de twee.Minister Balkenende:Dit raakt het onderwerp van de meervoudige nationaliteit. U weet dat het
kabinet daarmee bezig is en dat daarover voorstellen aan de Kamer worden voorgelegd.
Zoals gezegd, is de minister van Justitie daarmee bezig. Bij de behandeling
daarvan kan dit vraagstuk aan de orde gesteld worden. U hebt al aangegeven
dat het een complex vraagstuk is, omdat het zeer veel te maken heeft met het
land van herkomst, onder andere hoe de regelingen aldaar zijn. De betrokkenen
mogen namelijk niet stateloos worden. Al dit soort aspecten zijn hierbij aan
de orde. Het lijkt mij dan ook het beste dat dit onderwerp wordt besproken
wanneer het kabinet voorstellen heeft ingediend naar aanleiding van het vraagstuk
van de meervoudige nationaliteit. Voor het overige verwijs ik naar wat daarover
is opgemerkt in de schriftelijke beantwoording.De heer Wilders (PVV):U kunt wel in het vervolg alle vragen van de PVV schriftelijk afdoen,
maar zo makkelijk gaat dat niet. Inderdaad zullen wij die discussie hier nog
later voeren. Ik respecteer dat dit ten dele later moet. Hebt u enige sympathie
voor het idee om in Nederland te proberen, de dubbele nationaliteit op zijn
minst voor nieuwe gevallen tot het verleden te laten behoren? Natuurlijk horen
wij van de minister van Justitie nog wat juridisch al dan niet kan en welke
verdragen er zijn enzovoort, maar vindt u ook dat de inzet van het kabinet
moet zijn dat men in het vervolg of Nederlander is of niet, maar dat men niet
meer van twee walletjes eet, niet meer Nederlander én Marokkaan of
wat anders is, maar alleen maar Nederlander? Mij lijkt dat ik in het debat
van vandaag mag vragen of dit ook uw inzet is. Dan voeren wij het debat over
de details later dit jaar wel met de minister van Justitie.Minister Balkenende:Het is goed om nog eens te refereren aan wat ik aan het begin van deze
dag heb gezegd: kiezen voor Nederland doe je bewust. Je moet erbij willen
horen. Het hebben van twee nationaliteiten betekent overigens niet dat je
niet loyaal kunt zijn. Dat weet u zelf ook. Ik heb graag dat mensen voor de
Nederlandse nationaliteit kiezen, maar er zijn omstandigheden waarin dit niet
kan. Die hangen samen met tal van factoren. Wij zullen hier nader op ingaan
in het voorstel waar de minister van Justitie in overleg met het kabinet mee
bezig is. Op dit moment wil ik hier niet verder op ingaan. Ik wil wel gezegd
hebben dat u en ik het eens zijn over het volgende. Kiezen voor Nederland
betekent mee willen doen, de rechtsorde respecteren en de taal spreken. Dat
lijken mij de essentiële dingen. Erbij horen betekent ook respect hebben
voor elkaar en elkaar ruimte geven. Het nationaliteitsvraagstuk is iets anders.
Mensen moeten erbij kunnen horen en niet het gevoel hebben dat zij er niet
bij horen omdat zij bijvoorbeeld de islam aanhangen. Dat voeg ik eraan toe.De heer Wilders (PVV):Mijn vraag ging daar niet over, maar u mag dit natuurlijk gerust zeggen.
U weet hoe ik over de islam denk. Mij lijkt dat de islam bij uitstek het grootste
probleem van Nederland is. Als wij niets aan het probleem van de islam doen,
helpen wij Nederland in mijn ogen naar de afgrond. Mijn vraag ging over de
dubbele nationaliteit. Ik begrijp goed dat u zegt dat u sympathie voor mijn
idee hebt, maar er niet al te veel op ingaat. Ik hoop dat wij niet alleen
vandaag, maar ook later dit jaar kunnen eindigen met een kabinet dat ervoor
zorgt dat degene die in Nederland woont of komt, kiest en niet twee nationaliteiten
kan hebben, maar slechts een. Mijn fractie zal hier voorstellen voor doen
en desnoods een initiatiefwetsvoorstel indienen.De heer Rutte (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik begrijp dat de premier het kopje immigratie
en integratie heeft afgerond. Mijn fractie maakt zich grote zorgen over de
kosten van het generaal pardon.Minister Balkenende:Nee, daar kom ik zo meteen op.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. In de stukken vinden wij een prestatie-indicator
van de beeldvorming over de islam, die negatief is. Het percentage is hoog.
Wat wordt daar precies bedoeld? Dit luistert nauw. Je kunt kritiek hebben
op de islam, maar het grootste respect hebben voor je medeburger, de moslim.
Wat wordt er in uw eigen stukken nu precies bedoeld?Minister Balkenende:Tegen de heer Wilders wil ik allereerst zeggen dat ik het woord sympathie
niet heb gebruikt. Laat hier geen misverstand over bestaan. Ik heb precies
gezegd wat ik erover heb gezegd.Ik heb nu weer het woord afgrond in verband met de islam gehoord. Ik wil
daar krachtig afstand van nemen en wel op basis van contacten die ik in de
Nederlandse samenleving heb. Ik spreek met Marokkaanse vaders in Amsterdam,
met honderden Turkse ondernemers in het World Trade Centre in Rotterdam en
zie buurtprojecten in Rotterdam, Amsterdam en andere steden waarin autochtonen
en allochtonen samenwerken. Ik zie dat mensen uit moskeeën, kerken en
synagogen elkaar ontmoeten. Deze prachtige dingen gebeuren in de Nederlandse
samenleving. Daar zijn heel veel moslims bij. Die moslims willen tot de Nederlandse
samenleving behoren en kansen hebben. Een land dat altijd open en tolerant
is geweest, kan niet plotseling tegen een grote groep zeggen: u hoort er eigenlijk
niet bij. Wanneer mensen hun religie misbruiken voor onhebbelijk gedrag –
de heer Wilders heeft er voorbeelden van genoemd en daar doe ik niets aan
af, want dat deugt van geen kanten – pak je dat aan. Waarom pak je dat
aan? Omdat dat strijdig is met de Nederlandse rechtsorde, omdat het recht
niet wordt gerespecteerd. Ik kies voor een samenleving waarin mensen mee kunnen
doen, waarin mensen elkaars geloof respecteren, welk geloof dat dan ook is,
en mensen respecteren dat een ander niet gelooft. Dat heeft Nederland sterk
gemaakt. Dat heeft Nederland nodig in deze samenleving. Ik wil helemaal niet
horen dat een groep ineens wordt geassocieerd met de afgrond. Zo moeten wij
het niet doen. Zo redden wij het ook niet in dit land.(geroffel op de bankjes)De heer Van der Vlies (SGP):Brengt de opstelling van de minister-president nu niet met
zich mee dat wij bij het verbeteren van de negatieve beeldvorming moeten spreken
over moslims in plaats van over de islam? Dat woordgebruik vind ik onzuiver.
Ik erken dat dit een zware beschuldiging is, maar laten wij ook zuiver zijn
in de taal die wij in de stukken bezigen en die wij in het parlement spreken.Minister Balkenende:Dat ervaart iedereen op zijn of haar manier, christenen, moslims, humanisten,
ongelovigen, het is maar hoe men het formuleert. De boodschap en de intentie
lijken mij helder. Ik neem aan dat de heer Van der Vlies dat ook zo ervaart.De heer Wilders (PVV):De minister-president zei dat tolerantie Nederland groot heeft gemaakt.
Die tolerantie tegen de intolerante islam maakt Nederland nu kapot. De minister-president
zou eens niet alleen moeten gaan praten met imams en Turkse ondernemers, maar
met Nederlanders in de moeilijke wijken, die er iedere dag last van hebben
dat zij worden bestolen en in elkaar geslagen en dat er verschrikkelijke dingen
gebeuren. Hij zou eens moeten gaan praten met mensen die inspiratie vinden
in het verschrikkelijke, intolerante boek van de islam, de Koran, die daarin
iets zien en die zich daaraan vasthouden. Dat boek, die islam, brengt Nederland
naar de afgrond. Als de minister-president zegt dat dit Nederland alleen maar
sterker maakt, vind ik dat hij een heel groot risico neemt en dat wij Nederland
in de uitverkoop doen. Over 20 of 30 jaar zal de geschiedenis oordelen dat
ook deze minister-president als een van de leiders van Nederland ervoor heeft
gezorgd dat Nederland islamiseert en naar de rand van de afgrond gaat.Minister Balkenende:Zouden wij niet ook een heel groot risico lopen als wij alle mensen van
goede wil die moslim zijn zo op één grote hoop gooien? Zouden
wij als land niet een groot risico lopen dat al diegenen die volledig willen
meedoen, die zich volledig houden aan de Nederlandse rechtsorde en die de
Nederlandse taal spreken het gevoel krijgen dat zij er niet bij horen omdat
zij dit geloof hebben? Wat de heer Wilders zegt, is "gooi het geloof
van u af". Wij kunnen kritiek hebben op het misbruik van een boek. Ik
doe niets af aan de maatschappelijke problemen die bestaan. De heer Wilders
vindt mij aan zijn kant wanneer mensen haat zaaien met de Koran als rechtvaardiging.
Dat pakken wij dan keihard aan, omdat dan de Nederlandse rechtsorde wordt
geschonden. Maar ik wil nooit een samenleving hebben waar mensen louter op
grond van het feit dat zij een geloof hebben de boodschap krijgen: u hoepelt
maar op, u hoort er niet bij. Dat hebben wij nooit gedaan en dat willen wij
niet!(geroffel op de bankjes)De heer Wilders (PVV):Mijnheer de minister-president, u doet Nederland in de uitverkoop, u bent
een bangerik. U komt zogenaamd op voor onze westerse belangen maar u zorgt
ervoor dat als de islam in Nederland groter wordt alle belangen waarvoor u
staat in de afgrond worden gegooid en worden weggespoeld. Het is een religie
die niets op heeft met anderen, die andersdenken niet tolereert, die wil dat
andersdenkenden, andersgelovigen en seksueel andersgeaarden worden vermoord,
vernietigd, tweederangs burgers worden, apen, zwijnen. Wij zien dagelijks
in de straten van Nederland waartoe dat leidt. U kunt nog zo veel mooie, zalvende
woorden spreken, maar u – ik blijf het herhalen – zult herinnerd
worden als een van de leiders van Nederland die Nederland mee islamiseert
en onze waarden waar wij trots op moeten zijn in de prullenbak gooit. Dat
is een schande.Minister Balkenende:Ik meen dat het beter is om maar eens niet op deze woorden in te gaan.De voorzitter:Daartoe hebt u het volste recht.De heer Slob (ChristenUnie):Ik waardeer het dat de minister-president de woorden heeft uitgesproken
die hij heeft uitgesproken en dat hij heeft aangegeven dat de vrijheid van
godsdienst en van geweten in dit land een groot goed is en dat wij daarvoor
willen gaan. Dat waardeer ik zeer. Aanhakend op wat de heer Van der Vlies
zei: in dat licht heb ik ook de opmerking in de begroting van mevrouw Vogelaar
gelezen – misschien zijn de woorden niet zo gelukkig gekozen –
dat jongeren wordt voorgehouden om respect voor elkaar te hebben. Daarvoor
is het nodig dat je van elkaar kennis hebt. Het is goed om daaraan aandacht
te besteden. Dit geldt uiteraard ook voor islamitische jongeren, die ook respect
zullen moeten opbrengen voor christenen of voor joden. Wij weten dat het daar
wel eens aan schort. Het is goed om in dat opzicht ook helder naar elkaar
te zijn. Wij moeten respect hebben, wij willen die vrijheid van godsdienst
en geweten in dit land waarderen en daarvoor in de praktijk ruimte bieden,
maar als mensen over die grenzen heengaan en zij radicaliseren, treden wij
hard op.Minister Balkenende:Met dat laatste hebt u volkomen gelijk. Als wij in dit land met elkaar
vreedzaam willen leven, betekent dat over en weer respect, maar elkaar ook
keihard de waarheid zeggen als het nodig is en ingrijpen en optreden als grenzen
worden overschreden. Ik heb niets, maar dan ook niets met mensen die het leven
van anderen zuur maken. De voorbeelden zijn vandaag en gisteren in het debat
genoemd. Dan past het een rechtstaat om op te treden. Alles wat maar riekt
naar extremisme, radicalisering en het zaaien van haat en geweld wordt aangepakt.
Tegelijkertijd moeten wij werken aan een samenleving waarin mensen elkaar
in de ogen kunnen kijken en waarin zij elkaar respecteren. Dan bloeit een
samenleving op.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil niets toevoegen aan de woorden die u hebt gesproken. Die staan
op zichzelf. Ik stel één retorische vraag: wie is hier nu bang?
Ik heb hier maar één Kamerlid angst horen uitspreken en angst
horen verspreiden.Minister Balkenende:Ik was al begonnen aan het onderwerp "corporaties". De financiering
van de wijkaanpak heeft zich de afgelopen maanden in een warme belangstelling
mogen verheugen. Dat is ook niet verwonderlijk, omdat de diverse verkiezingsprogramma's
vorig jaar al blijk gaven van een breed gedragen opvatting over de actieve
inzet van het grotendeels uit publiek geld opgebouwde maatschappelijke vermogen
van woningcorporaties. Ook de woningcorporaties zelf hebben
aangegeven hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en publieke taak serieus
te willen nemen. In hun antwoord aan de samenleving stelden zij zich garant
voor de financiering van de wijkaanpak. Desondanks is er langdurig en stevig
gesproken, want de belangen zijn groot, de techniek weerbarstig en de vormgeving
voor discussie vatbaar. Inmiddels is boter bij de vis geleverd en ligt er
een onderhandelingsakkoord dat belangrijke waarborgen biedt voor de inhoudelijke
aanpak van de probleemwijken en de brede opgave op het gebied van betaalbaarheid,
duurzaamheid inclusief energie-efficiency en nieuwbouw.De kern van het akkoord is de additionele inzet van de corporaties van
250 mln. per jaar in de 40 wijken gedurende een periode van tien jaar vanaf
2008. Dat is 2,5 mld. in een privaat investeringsfonds bovenop de reeds afgesproken
reguliere investeringsprogramma's van corporaties en gemeenten. Daarmee staat
er niets meer in de weg om volgende maand de charters te tekenen tussen Rijk
en gemeenten, op basis waarvan mensen, organisaties en bestuurders zich binden
aan één plan op maat voor hun wijk. In de charters staat precies
wie wat bijdraagt en wie wat doet. Dit is maatwerk waarbij de lokale situatie
vooropstaat. Natuurlijk is er al voorgesorteerd: brede scholen met voorrang
in de wijken en extra wijkagenten.Voor alle duidelijkheid, dit pakket aan afspraken staat los van het voornemen
om bij corporaties integrale vennootschapsbelasting te heffen. Kan dat zomaar?
Ja, dat kan als een onderneming winst maakt, zoals veel woningcorporaties
doen, zelfs als ze werkzaam zijn in de sociale sector. Ik maak daarbij één
kanttekening: als er uitwerking wordt gegeven aan de aankondiging in het coalitieakkoord
om te komen tot een rechtsvorm voor een maatschappelijke onderneming, zal
aandacht worden geschonken aan de gevolgen daarvan voor de behandeling van
de woningcorporaties voor de vennootschapsbelasting. Dit is geen bestemmingsheffing,
al worden de investeringen in de publieke voorzieningen veelal uit belastingopbrengsten
bekostigd.De heer Rutte wekt ten onrechte de indruk dat het kabinet honderden miljoenen
in stenen en fonteinen investeert. Voor de goede orde, de corporatiesector
brengt zelf 250 mln. per jaar op. Het kabinet staat vervolgens borg voor integrale
aanpak in de wijken door investeringen in onderwijs, werk en ondernemerschap,
inburgering, veiligheid, sport enzovoorts. Wij investeren dus in mensen en
niet in stenen.De heer Pechtold (D66):Het is helder dat u zegt dat de vennootschapsbelasting er sowieso komt.
Dit staat nog even los van het akkoord over die 2,5 mld. die de corporaties
zullen investeren. Gisteren heb ik in een van de interrupties gevraagd wat
het zegt als je als overheid vennootschapsbelasting heft bij een bedrijf.
Ik hoor graag uw visie hierop. Dat zegt toch dat je dat bedrijf als een commerciële
instelling ziet? Past dit bij de filosofie die wij bij woningcorporaties hebben
gekozen, toen wij hen met maatschappelijk bezit voor een deel markttaken,
maar voor een groot deel maatschappelijke taken lieten uitvoeren?Minister Balkenende:Naar het oordeel van het kabinet is het mogelijk om vennootschapsbelasting
te heffen, want er wordt winst gemaakt en er worden activiteiten verricht
die duidelijk geld genereren en die naar hun aard commerciële activiteiten
behelzen.Wij krijgen nog een discussie over maatschappelijk ondernemen. Wij hebben
in de Miljoenennota aangegeven dat wanneer er problemen mochten ontstaan,
wij de zaak opnieuw zullen bezien. Uit meerdere verkiezingsprogramma's blijkt
dat er reden is om van de corporaties een bijdrage te vragen voor de financiële
houdbaarheid in dit land.De heer Pechtold (D66):Dat deel is duidelijk, dat is die 2,5 mld. Overigens vind ik die 250 mln.
in de komende tien jaar niet zo'n enorme prestatie. In de jaren negentig met
de paarse kabinetten en het grotestedenbeleid was het een slokje meer.Hoeveel wordt die vennootschapsbelasting? Waarvoor wordt dat geld ingezet?Minister Balkenende:Dat geld komt bij de algemene middelen.De heer Pechtold (D66):Wat is het bedrag?Minister Balkenende:Dat zal moeten blijken. De vennootschapsbelasting zal naar verwachting
enkele honderden miljoenen euro's opleveren.De heer Pechtold (D66):Dat geld wordt dus niet gebruikt voor de wijken. Dat geld roomt u dus
af voor het koopkrachtplaatje. Ik wil best meedenken in de filosofie achter
de belasting voor woningcorporaties, maar als u dat geld afroomt naar de algemene
middelen, dan onderbouwt dat mijn eerste interruptie van zo-even juist nog
meer.Minister Balkenende:Het kabinet heeft financiële voeding nodig aan de inkomstenkant.
Wij mogen van corporaties vragen dat er vennootschapsbelasting wordt geheven.
Dat geld komt in de algemene middelen.Daarnaast is het kabinet bezig met de aanpak van wijken. Dit gaat ook
gepaard met financiële middelen en dat is een andere stroom. Zo moet
u het zien. Het is geen een-op-een relatie.U weet wat het kabinet op basis van de plannen van minister Vogelaar allemaal
voor ogen heeft. U hebt gelijk dat die 250 mln. een privaat arrangement is,
maar dit bedrag komt wel ten goede aan de wijk.De heer Pechtold (D66):Ik vind het een raar idee dat aan de ene kant corporaties worden verplicht
om geld in te leveren, en aan de andere kant worden beschouwd als een commercieel
bedrijf. Het geld dat er via vennootschapsbelasting – een commerciële
belasting – wordt afgehaald, wordt in de algemene middelen gestopt.
Dat zal het draagvlak bij de corporaties, ook de goede, niet vergroten om
mee te werken om in de wijken te investeren. Integendeel, dat slaat het draagvlak
er volledig onderuit.Minister Balkenende:Het is een interessante discussie hoe je aankijkt tegen Vpb en maatschappelijk
ondernemen. Die discussie gaat nog door. U hebt een belangrijk onderwerp bij
de kop. Maar ook u weet dat in veel verkiezingsprogramma's is gesproken over
de bijdrage van corporaties aan het geheel. Dit debat gaat door, het was interessant
om met u hierover van gedachten te wisselen. Ongetwijfeld gaat
het debat met het kabinet door als de verdere plannen rondom maatschappelijk
ondernemen uw Kamer zullen bereiken.De heer Marijnissen (SP):Het gaat over twee zaken. Wij hebben te maken met een privaat investeringsfonds
dat gefourneerd wordt door de woningcorporaties. Welaan, ik denk dat de meeste
mensen daar wel akkoord mee zijn. Iets anders is de winstbelasting. Evenals
de heer Pechtold heb ik daar grote moeite mee. Wij zijn niet de enigen, want
ook de geachte professor Priemus ziet er niets in, net als de VNG en de woonbond.
Zij zien er niets in om woningcorporaties min of meer als bedrijven te gaan
belasten over hun activiteiten in de sociale huursector.Daar komt nog iets bij. Ik heb vandaag van Aedes een brief ontvangen,
waarin men aangeeft er zeer ongelukkig mee te zijn. Er wordt ook gesteld dat
de belasting die de corporaties moeten gaan betalen, waarschijnlijk hoger
is dan de belasting die de commerciële verhuurders in dezelfde wijk voor
soortgelijke woningen betalen. Dat betekent dat wij niet eens een gelijk speelveld
hebben. Ik zal de minister-president nu niet vragen of hij dit kan bevestigen,
want ik kan mij voorstellen dat hij daar niet zo snel antwoord op heeft. Maar
ik wil het dan in elk geval in tweede termijn horen.Ik wil de zaak principiëler stellen. Bij de bruteringsoperatie onder
Heerma werd gezegd: wij hebben een privaat en een publiek deel. Een publiek
deel met een duidelijk sociaal belang; ervoor zorgen dat iedereen een fatsoenlijk
huis voor een betaalbare prijs kan krijgen. Is de minister-president niet
net zoals ik bang dat juist de corporaties, die al zo veel de neiging hebben
zich commercieel op te stellen, vanwege die winstbelasting nog commerciëler
zullen worden met als gevolg minder sociale huisvesting, hogere huren enzovoort?Minister Balkenende:In antwoord op de heer Pechtold: ik heb aangegeven dat in diverse verkiezingsprogramma's
is gesproken over heffingen bij corporaties. Dat hangt samen met grote vermogens.
Verder is er de vraag of er aanleiding is om corporaties te vragen mee te
doen aan een zeker draagvlak voor collectieve voorzieningen. Wij vinden van
wel. De vraag is ook welk instrument kan worden gebruikt. Er zijn ideeën
geweest over een speciale heffing. Dat lag niet goed bij de corporaties. Dat
instrument zal absoluut tot vragen leiden. Ik stel echter voor dat wij dit
debat vooral bij de behandeling van het Belastingplan voeren. Dan kunnen wij
full fledged spreken over het fenomeen van de vennootschapsbelasting in relatie
tot de corporaties. Ik zal nog kijken wat ik voor u kan doen in tweede termijn,
maar ik denk dat vooral de behandeling van het Belastingplan het moment is
om dit debat met elkaar te voeren.De heer Marijnissen (SP):Ik heb in eerste termijn nog een vraag gesteld. Vindt u het geen rare
figuur dat woningcorporaties die uiteindelijk hun middelen aan de huurders
danken, worden aangeslagen ten behoeve van investeringen ten behoeve van alle
Nederlanders? Dat is natuurlijk een rare vorm van omgekeerde solidariteit.Minister Balkenende:Dit kabinet heeft gezegd dat wij een samenleving willen waarin de mensen
kunnen meedoen. Wij willen een krachtige aanpak van wijken en een bijzondere
focus op de 40 wijken. Wij spreken de corporaties, waarvoor ik grote waardering
heb, aan op hun verantwoordelijkheid voor de wijken. Het is niet alleen maar
bouwen, het heeft ook te maken met de kwaliteit van wonen en van leven. Er
zijn buitengewoon belangrijke initiatieven. Ik ben blij dat er nu overeenstemming
is tussen Aedes en de minister. Het gaat om heel grote vermogens, waar ook
publiek geld in zit. Wij hebben ook gezegd dat wij het terecht vinden dat
corporaties hun bijdrage leveren. Daar is ook veel voor te zeggen. Dat is
de visie van het kabinet. Het staat ook in het beleidsprogramma en het coalitieakkoord.
Ik ben blij dat wij na de discussie van de afgelopen weken en maanden een
resultaat hebben kunnen boeken. Ik heb ook binnen het kabinet minister Vogelaar
daarvoor gecomplimenteerd.De Kamer heeft kort na het debat over het beleidsprogramma het Actieplan
Krachtwijken ontvangen. Het kabinet geeft prioriteit aan de 40 geselecteerde
wijken, omdat daar de problemen het meest cumuleren. De vraag is natuurlijk
of er nog iets gebeurt voor de "gewone" wijken. Bestaat er nog voldoende
ruimte voor woningcorporaties en gemeenten om investeringen te doen in de
regio? Die ruimte bestaat. Uitgangspunt is dat alle corporaties in heel Nederland
de prestaties leveren die nodig zijn om te voorzien in de lokale opgave. Belangrijke
instrumenten daarvoor zijn de nog te operationaliseren investeringsdoelstelling,
waarmee per corporatie wordt aangegeven wat van die corporatie maximaal redelijkerwijs
verwacht mag worden aan investeringen.Macro gezien heeft de sector voldoende financiële middelen om alle
opgaven op te pakken. De sector zal ook zelf, vanuit het oogpunt van onderlinge
solidariteit, een voorziening treffen voor de overige corporaties. Daar bovenop
zal minister Vogelaar een knelpuntenpot creëren waarmee vanaf 2009 echt
klemmende problemen buiten de 40 aangewezen wijken opgelost kunnen worden.
Tot dat moment is het in elk geval mogelijk om een beroep te doen op de projectsteun
van het Centraal Fonds Volkshuisvesting. Verder staat het Rijk klaar om gemeenten
via kennisverspreiding en vermindering van regelgeving en bureaucratie extra
handvatten te geven om de wijkaanpak zo doelmatig mogelijk op te pakken. Dit
alles wilde ik zeggen naar aanleiding van de terechte vraag van de heer Van
Geel.Een ander onderwerp betreft de positie van chronisch zieken en gehandicapten,
de buitengewone uitgaven en het eigen risico in de zorgpremie. Verschillende
fracties, onder andere die van GroenLinks en de SP, hebben hun zorg geuit
over de positie van zieken en gehandicapten. Het kabinet geeft bijzondere
aandacht aan kwetsbare groepen. De aanpassing van de buitengewone-uitgavenregeling
brengt zieken en gehandicapten niet in een slechtere positie, maar spitst
de regeling juist meer op hen toe. Deze regeling was ooit bedoeld voor mensen
met zeer hoge zorgkosten, in het bijzonder chronisch zieken en gehandicapten.
Vandaag de dag maakt 40% van de bevolking gebruik van de regeling,
van de ouderen zelfs 60%. Dat zegt genoeg. Er moet iets veranderen.
Het kabinet heeft daarom in het coalitieakkoord aangekondigd, de buitengewone-uitgavenregeling
te wijzigen en over te hevelen naar de gemeenten. Vooruitlopend op een nieuwe
regeling zal in 2008 al een toespitsing van de huidige regeling plaatsvinden.
De kosten die iedereen maakt, zoals de nominale premie en de
inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage, zullen niet langer aftrekbaar zijn. Bij
het afschaffen van de no-claimregeling en de introductie van een eigen risico
worden mensen met meerjarig onvermijdelijke ziektekosten ontzien. Deze groep
wordt via een uitkering van het centraal administratiekantoor gecompenseerd.
Dit is wel degelijk anders dan in het geval van no-claim. Ook leidt de afschaffing
van de no-claim en de introductie van het verplichte eigen risico tot een
daling van de nominale ziektekostenpremie. De nominale premie van de Zorgverzekeringswet
zal daarom in 2008 naar verwachting met € 50 dalen ten opzichte
van 2007. Ik wijs mevrouw Halsema ook op de bevindingen van het Nibud, dat
het verhaal van het kabinet onderschrijft. Het Nibud constateerde gisteren:
ziek zijn wordt goedkoper. Grofweg gaan gezonde mensen volgend jaar meer betalen
en mensen die veel ziek zijn, minder.De heer Marijnissen (SP):De SP heeft een heel lange traditie van het bestrijden van allerlei regelingen
die aan die kant worden bedacht, meestal met succes. Er zijn nogal wat eigen
bijdragen geweest: het geeltje, het knaakje en de no-claim. En ja, het CDA
is nu ook weer om: de no-claim gaat weer niet door. Maar nu komt u met iets
op de proppen waar vroeger een woordvoerder van het CDA, de heer Buijs, altijd
grote problemen mee had: het invoeren van het eigen risico. Als mensen naar
het ziekenhuis moeten gaan, moeten zij op enig moment in een keer € 150
betalen. Het is nog steeds het laten betalen door zieken voor gezonden. Principieel
is het niet een stap in een linkse richting door dit linkse kabinet. Kunt
u daar eens op ingaan?Minister Balkenende:Daar zijn wij weer. U houdt het wel bij?De heer Marijnissen (SP):Ik houd het bij en in tweede termijn zal ik u de uitslag geven.Minister Balkenende:Eens kijken wat de heer Rutte dan gaat doen.Wij hebben vaak over dit onderwerp met elkaar gesproken. Ik ken de opvattingen
van uw fractie en uw partij. Maar u herinnert zich ook debatten waarin wij
hebben gezegd: als je werkt aan het systeem van zorg, is het ook goed dat
er wordt gekeken naar een vorm van eigen betaling. Dat heeft vorm gekregen
in de no-claim. Wij hebben het erover gehad en er zaten de nodige bezwaren
aan. Het kabinet hecht in ieder geval aan een eigen risico, ook omdat er wordt
gekeken naar de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Ik heb aangegeven,
ook in mijn antwoord aan mevrouw Halsema, wat de effecten zijn. Het is een
stukje solidariteit, want het gaat ook om diegenen die veel ziek zijn. Zij
zijn feitelijk beter af. Daarmee is de discussie over het eigen risico niet
weg. Ik geef aan waarom wij het noodzakelijk achten dat er iets in plaats
van de no-claim komt. Dat wordt het eigen risico.De heer Marijnissen (SP):Maar u geeft geen inhoudelijk argument aan. Ik snap wel dat het een hoop
geld oplevert, maar u gaat niet in op mijn bezwaar dat het fundamenteel strijdig
is met de solidariteitsgedachte dat je mensen die iets overkomt € 150
laat betalen wat gezonde mensen niet hoeven te betalen. Dat is een rare vorm
van solidariteit die ik niet ken.Minister Balkenende:Ik begrijp uw vraag wel, maar u moet een stelsel van gezondheidszorg beoordelen
op de vraag of er voldoende solidaire elementen in zitten. Ik herinner mij
het debat over de Zorgverzekeringswet, het nieuwe stelsel van zorg en de manier
waarop wij omgaan met het betalen van de nominale premie. Dat systeem is meer
solidair met het wegvallen van ziekenfonds en particuliere verzekering, met
meer solidariteit van jong met oud. In het algemeen wordt het systeem naar
zijn aard gekenmerkt door meer solidariteit.Er speelt nog iets anders: mag je mensen ook aanspreken op hun verantwoordelijkheid
om niet te snel gebruik te maken van voorzieningen? Dat is het idee van eigen
betaling en eigen verantwoordelijkheid. Wij hebben vastgesteld dat het noodzakelijk
is dat in ieder geval dat element erin zit. Solidariteit kunt u niet alleen
afmeten aan het begrip "eigen risico", maar u moet het ook binnen
het totaal van het systeem bekijken. Wij hebben een solidair systeem dat goed
in elkaar zit. Het moet wel houdbaar zijn in de toekomst, dus je moet ook
kijken of het efficiënter kan en hoe het staat met het kostenbewustzijn.
Zijn er bepaalde marktelementen, hoe kijk je aan tegen efficiency? Het is
allemaal nodig, maar het totaal is solidair en zeer te verantwoorden. U zegt
dat er geen eigen risico moet komen, maar ik zeg dat je ook moet kijken naar
eigen verantwoordelijkheid.De heer Marijnissen (SP):Ik begrijp dat de premier het met mij eens is dat het toch een teken van
beschaving is, wanneer je een sociaal zorgstelsel hebt.Minister Balkenende:Dat hebben wij al.De heer Marijnissen (SP):Waarom dan dit Fremdkörper? Waarom brengt u er dan een asociale,
niet solidaire regeling in? Er is een permanente zoektocht, al tientallen
jaren, naar een vorm van eigen betaling die niet bureaucratisch is, waarvan
de inning niet meer kost dan de opbrengst, die niet te nadelige gevolgen heeft
enzovoort. Stel dat u hernia krijgt. Dat kan; dat weet ik. Het kan zomaar,
bij iedereen. U moet dan een MRI-scan laten maken en dan bent u al € 150
kwijt. Daarna hebt u ook geen enkele rem meer. Als u het al op enige manier
als rem wilt gebruiken om mensen elke keer te laten nadenken "moet ik
wel naar de dokter", alsof zij zo'n calculerende burger/patiënt
zijn, dan is het na de eerste keer betalen gewoon over.Minister Balkenende:Het systeem moet in zijn totaliteit worden beoordeeld. Het totaal in Nederland
is een kwestie van: wij hebben inzicht nodig in de precieze kosten. Met het
nieuwe stelsel is dat veel beter geworden. Het feit dat wij in het komende
jaar te maken hebben met lastenstijgingen, hangt samen met de ontwikkeling
van de zorgkosten. Hoe staat het met de transparantie van kosten? Vervolgens
moet er gekeken worden hoe om te gaan met cure en met care. Hoe kan binnen
die systemen gewerkt worden aan kostenbeheersing en hoe kan ervoor gezorgd
worden dat de zorg terechtkomt bij diegenen die het nodig hebben? Dan hebben
wij vervolgens te maken met een nominale premie met een zorgtoeslag om mensen
zo nodig tegemoet te komen. Werkgevers betalen een inkomensafhankelijke
bijdrage. Als onderdeel van het totaal kijken wij ook naar de verantwoordelijkheid
van mensen zelf. Daarom hebben wij een vorm van eigen betaling, nu dan in
de vorm van een eigen risico. U vindt dat niet nodig, maar het is goed om
ook dat element erin te voegen.De heer Marijnissen (SP):Ik heb echt verstand van hernia. Ik kan u verzekeren dat ook specialisten
zeggen dat je daar niets aan kunt doen. Dat krijg je of dat heb je, en als
je het hebt, gaat het over.Wat moet nou iemand die dat of iets anders ergs heeft en naar de dokter
moet, doen om die € 150 te ontlopen? Dat kan toch helemaal niet?
Daarom is het geen logische inzet. De voormalige CDA-woordvoerder Buijs, huisarts
te Zeeland, was fel gekant tegen deze vorm van eigen bijdrage, omdat het op
enig moment in een gezin neerdwarrelt: mevrouw, u moet € 150 betalen
voor uw medicijnen. Die mevrouw heeft dat niet. Ik verzeker u dat als dit
wordt ingevoerd, u nog heel veel brieven krijgt van mensen die in financiële
problemen komen op een moment dat ze in één keer € 150
moeten ophoesten.Minister Balkenende:Ik handhaaf mijn standpunt dat het noodzakelijk is om ook te kijken naar
de verantwoordelijkheid van mensen. Dat is de ratio achter het eigen risico
en voor het overige hebben wij een sociaal en solidair systeem. Ik heb de
componenten ervan genoemd.Voorzitter. Mensen die afhankelijk zijn van zorg moeten kunnen rekenen
op kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg. Het kabinet kiest
ervoor de kwaliteit te verhogen en de zorg te verbeteren. Forse extra uitgaven
worden gedaan voor bijvoorbeeld de kwaliteit in de verzorgings- en verpleeghuizen.
Tegen de heer Marijnissen, die zeer pleit voor de menselijke maat, zeg ik
dat een extra financiële impuls voor kleinschalige voorzieningen onderdeel
daarvan is. Daarnaast zeg ik tegen de heer Slob dat er meer geld komt voor
bijvoorbeeld palliatieve zorg en dagbesteding van gehandicapten. Per saldo
zijn er in 2011 miljarden extra beschikbaar voor de AWBZ.Het kabinet hecht grote waarde aan solidariteit in de zorg. Met elkaar
moeten wij zeker stellen dat kwetsbare mensen die het nodig hebben, zorg van
goede kwaliteit kunnen ontvangen. Deze solidariteit kan in een vergrijzende
samenleving onder druk komen te staan. Als wij geen keuzes maken, zal de AWBZ
onhoudbaar blijken. Dan worden uiteindelijk de zwaksten de dupe. Voor de lange
termijn heeft het kabinet de SER gevraagd om advies over de toekomst van de
AWBZ.De heer Van Geel (CDA):Ik wil reageren op wat de minister-president zegt over de AWBZ. In mijn
reactie op de stukken van het kabinet heb ik aangegeven het buitengewoon belangrijk
te vinden dat wij de meest kwetsbaren ontzien. Ik zou graag zien dat het kabinet
daaraan inhoud geeft en dat het feitelijk gebeurt. Daarnaast moeten wij opletten
dat er geen verschuiving plaatsvindt naar andere zorgsectoren, want dan raken
de kwetsbaren van de regen in de drup, of worden die andere zorgsectoren belast.
Ik vraag de minister-president niet daarop nu in te gaan, maar zou daarover
graag duidelijkheid van het kabinet hebben voor de behandeling van de begroting
voor VWS.Minister Balkenende:De heer Van Geel heeft gevraagd om een garantie, of toch ten minste aandacht,
dat de meest kwetsbaren niet onder de ombuiging zullen lijden. De maatregel
ten aanzien van de ondersteunende begeleiding heeft geen betrekking op gehandicapten,
psychiatrische patiënten en dementerenden. Het kabinet maakt daarnaast
een uitzondering voor begeleiding in het kader van palliatieve zorg. Ik noem
een aantal groepen en kom hiermee tegelijk tegemoet aan datgene wat de heer
Van Geel naar voren heeft gebracht. Het debat hierover wordt uiteraard nog
voortgezet.De heer Van Geel (CDA):Als dit niet voldoende is – ik heb de stukken niet in mijn hoofd –
vraag ik hiervan een nadere duiding voor de behandeling van de begroting voor
VWS.Minister Balkenende:Dat kan.De heer Slob (ChristenUnie):Gisteren is het beeld gecreëerd dat mensen linea recta naar het verpleegtehuis
zouden moeten als zij die ondersteunende begeleiding niet meer zouden krijgen.
Gaat het kabinet zich er inderdaad maximaal voor inzetten dat degenen die
het echt nodig hebben, die begeleiding ook zullen krijgen, en dat wij geen
situaties creëren die wij niet beogen?Minister Balkenende:Het is misschien goed om hierover iets meer te zeggen. De vraag is specifiek:
hoe zit het met de zwakste groepen en in welke situatie komen zij te verkeren?
Laten wij goed bekijken waarvoor de ondersteunende begeleiding oorspronkelijk
was bedoeld. Die was bedoeld om gehandicapten de mogelijkheid te bieden zelfstandig
te wonen. De openstelling van de AWBZ voor andere doelgroepen in 2003 heeft
tot onbedoelde effecten geleid. Dat moeten wij vaststellen. Mensen die vroeger
zelf voor een oplossing zorgden, krijgen nu ondersteunende begeleiding. Dat
is niet meer te betalen, zeker niet met een groei van 40%, zoals de
laatste jaren het geval was. Ondersteunende begeleiding kan weliswaar niet
in alle gevallen luxe en overbodig worden genoemd, maar het behoort niet onomstotelijk
tot de noodzakelijke zorg. Destijds is de regeling ingesteld met een bepaalde
functie. Het gebruik dat ervan wordt gemaakt is enorm toegenomen. Hierdoor
staan wij voor de vraag hoe je zeker kunt stellen dat de zorg terechtkomt
bij degenen die dit het meeste nodig hebben.Dit is een opmerking in algemene zin. Natuurlijk willen wij rekening houden
met de bijzondere groep van ouderen die niemand in hun omgeving hebben om
voor hen te zorgen. Deze groep zou door deze maatregel gedwongen worden om
gebruik te maken van het verpleeg- en verzorgingshuis. Dit moet bij de begroting
van VWS nader worden besproken.Ik heb goed geluisterd naar wat de heer Slob over dit onderwerp zegt.
Ik vind echter ook dat hij niet voorbij kan gaan aan de vraag waarvoor een
voorziening destijds bedoeld was, hoe die uitwerkt in de praktijk en wie er
aanspraak op maakt. Dit is denk ik de fundamentele vraag die aan de orde is.De heer Slob (ChristenUnie):Daar ben ik het helemaal mee eens. Wij hebben ook die groei van 40%
gezien, en wij zien dat er tot 2011 nog 2 mld. aan kosten bijkomt. Dit kan
natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Willen wij de AWBZ houden waarvoor hij
bedoeld is, dan zullen wij er kritisch naar moeten kijken. Mijn
fractie loopt daar niet voor weg. Ik denk dat de boodschap die u vandaag uitdraagt
helder is. De mensen die er volgens onze oorspronkelijke bedoeling recht op
hebben, ook op de ondersteunende begeleiding, zullen in de toekomst die toezegging
en dat geld ook echt krijgen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is goed om te horen dat het kabinet uitzonderingen wil maken voor
kwetsbare mensen. De vraag is wel voor wie die uitzonderingen gelden. U wilt
120 mln. bezuinigen op de ondersteunende begeleiding. Neem nu het voorbeeld
van jonge ouders die thuis een gehandicapt kindje hebben. Zij krijgen ondersteunende
begeleiding voor een paar uur per week. Dit wil zeggen dat zij iemand in huis
kunnen nemen die hen helpt bij de zorg. Valt die begeleiding weg?Minister Balkenende:Ik wil even niet praten over specifieke gevallen. Ik heb u aangegeven
waarvoor de ondersteunende begeleiding destijds was bedoeld. Mensen met alleen
de grondslag somatisch moet begeleiding onthouden worden; er moet iets meer
aan de hand zijn. Ik heb de groepen genoemd van wie wij vinden dat zij ondersteuning
verdienen. Ik vind dit een vraagstuk dat meegenomen moet worden bij de behandeling
van de begroting.De heer Van der Vlies heeft zijn zorg geuit over het dreigende tekort
in de AWBZ-zorg, in het bijzonder de klantenstops in de thuiszorg. De afgelopen
week heeft de Kamer met de staatssecretaris hierover gedebatteerd. De Nederlandse
Zorgautoriteit beziet momenteel of er aanvullende middelen nodig zijn. In
oktober zal de Kamer nader worden geïnformeerd. Vooralsnog is het kabinet
er niet van overtuigd dat er extra geld nodig is, maar dat er vooral sprake
is van een verdelingsprobleem.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zal niet in mijn voorbeeld blijven steken, maar het is niet willekeurig
gekozen. U zondert een aantal groepen uit van begeleiding. Dit veronderstelt
eigenlijk dat de anderen voor wie de bezuiniging wel van toepassing is, niet
kwetsbaar zijn. Ik wil voor de tweede termijn een overzicht hebben van de
mensen die dan wél onder de bezuiniging vallen, de groepen mensen van
wie u zegt dat zij eigenlijk geen behoefte hebben aan ondersteunende begeleiding.Minister Balkenende:Ik heb grote aarzelingen, maar zal contact opnemen met de betrokken bewindslieden.
Ik geef nu in algemene zin aan waarom de regeling is ontstaan, dat ze vervolgens
heeft geleid tot enorme aanspraak en dat het daarom noodzakelijk is om te
kijken welke groepen bijzondere ondersteuning verdienen. Ik kan niet precies
het hoe en wat aangeven. Ik zal bezien wat ik in een tweede termijn nader
kan zeggen, maar deze zaak hoort, ook wat betreft techniek, thuis bij de behandeling
van de VWS-begroting.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel dat op prijs, maar ik verzet mij er toch een beetje tegen dat
dit techniek zou zijn. U bent namelijk in staat om bepaalde groepen nu al
uit te zonderen. Daarom vind ik ook dat u duidelijkheid moet kunnen geven
over de groepen die er wel onder vallen. Wij kunnen later bij de begrotingsbehandeling
natuurlijk proberen een schaarse begroting, waar fors bezuinigd wordt, te
herschikken, maar misschien overtuigt u de Kamer niet met de groepen waarvan
u zegt dat die wel ondersteunende begeleiding kunnen missen en dan willen
wij hier in de Kamer bij dit debat kunnen besluiten of wij die bezuiniging
ongedaan willen maken.Minister Balkenende:Ik zal kijken wat ik voor u kan doen. U spreekt echter over mensen die
kwetsbaar zijn. Maar wie definiëren wij als kwetsbaar? Ik kom dan terug
op wat ik eerder zei over de buitengewone uitgaven. Die regeling was bedoeld
voor de mensen die het echt nodig hebben. Als echter 40% meer mensen
gebruik maken van zo'n regeling, dan moet je je toch wel afvragen of zo'n
regeling dan wel ten goede komt aan de mensen om wie het eigenlijk ging. Ik
denk dat het antwoord dan "nee" moet zijn. Dat geldt ook een beetje
voor de ondersteunende begeleiding. Waarvoor is die regeling bestemd en functioneert
die regeling nog wel? Dat moet je van tijd tot tijd goed bekijken. Het grote
probleem is dan natuurlijk hoe het dan zit met de definities. Als u een term
als "kwetsbaar" gebruikt, dan kunnen wij daar heel veel discussie
over hebben. Dat moet zorgvuldig gebeuren. Het definiëren van groepen
die wel of niet kwetsbaar zijn, is zeer arbitrair. Het is ook een complex
vraagstuk. Ik ga natuurlijk niet voorbij aan de situatie die u schetst.De heer Wilders (PVV):Ik denk toch dat de bezuiniging op de ondersteunende begeleiding van tafel
moet. Ik zal daar in tweede termijn voorstellen voor doen. Ik maak ook een
beetje bezwaar tegen het protest van de minister om in de zogenaamde casuïstiek
te gaan. Dit is niet alleen een debat op hoofdlijnen. De mensen die nu thuis
tv kijken moeten het ook kunnen begrijpen. Die zegt de term "ondersteunende
begeleiding" niets. Het zegt ze wel wat, als wij het hebben over ouderen
die geholpen worden bij het regelen van hun financiën en bij het doen
van boodschappen. Als deze mensen die hulp niet krijgen, verliezen zij een
stukje zelfstandigheid en moeten dan misschien naar het verzorgingstehuis.
Het debat van vandaag is er ook voor om iets helder te maken en daarom moet
niet alleen worden verwezen naar de begroting. Ik wil ook graag het overzicht
ontvangen waar mevrouw Halsema om heeft gevraagd. Verder wil ik de minister-president
vragen om te kijken naar de mensen, die die hulp hard nodig hebben en die
anders, als zij in een veel duurder verzorgingstehuis terecht komen, veel
meer kosten. Ik vraag hem dan ook de Kamer inzicht te geven welke groepen
daar nu wel of niet onder vallen en waarom hij vindt dat sommige mensen het
niet meer nodig hebben. Dat is iets dat hier thuishoort, want dan kunnen mensen
het begrijpen. Dat moet niet pas over een paar maanden bij een begrotingsbehandeling
worden besproken.Minister Balkenende:Ik vind het wat te gemakkelijk zoals de heer Wilders het nu zegt. Ik heb
net aangegeven dat de aanspraak op deze regeling het laatste jaar met 40%
is toegenomen, terwijl de regeling aanvankelijk was bedoeld om gehandicapten
de mogelijkheid te bieden zelfstandig te wonen. Het gebruik is dus enorm toegenomen.
Dan moet je onder ogen zien dat deze regeling een ander karakter heeft gekregen.
Je kunt je ogen er dan niet voor sluiten dat de aanspraken dusdanig zijn dat
wij weer eens moeten bekijken om welke groepen het eigenlijk ging. Er zijn
namelijk genoeg mensen die vroeger deze begeleiding zelf financierden
en zelf tot oplossingen kwamen. Gezien de ontwikkeling van de zorgkosten moet
goed in de gaten worden gehouden wie de meest kwetsbaren en de zwaksten zijn
en wie degenen zijn die rechthebbend zouden moeten zijn. Dat is een moeilijk
vraagstuk en het is arbitrair, maar wij moeten ook oog hebben voor de bedoeling
van de regeling en de wijze waarop die heeft gefunctioneerd.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. De minister-president beantwoordde ook een van
mijn vragen en wel die over het tekort aan AWBZ-zorg. Ik heb gisteren gesproken
over klantenstops, wachtlijsten, verpleeghuisbedden en jeugdzorg. Ik begrijp
heel goed dat voor de fine tuning naar de begrotingsbehandeling wordt verwezen.
Ik begrijp ook dat hier niet kwistig met budgetten kan worden gestrooid. Dit
nog los van de vraag of die budgetten dan ook werkelijk besteed kunnen gaan
worden. Dat heeft namelijk ook te maken met beschikbaar personeel en dergelijke.
Ik doelde gisteren echter op het volgende. Wij zitten al een jaar of wat met
het beeld dat wij er iets aan doen, maar dat er toch nog wachtlijsten en tekorten
zijn en er weer bijgeplust moet worden. Dat is een ontmoedigend beeld, ook
voor de desbetreffende sectoren. Mijn vraag gisteren was of er niet een systematiek
is te bedenken waarmee wij dit beeld voorbij geraken. Het moet toch op een
andere wijze dan vanuit het schaarstemodel te prognosticeren zijn. Daar zou
ik wel eens een antwoord op willen hebben.Minister Balkenende:Dat is een complexe vraag. Als er een gemakkelijke oplossing was, zou
die allang gevonden zijn. Waar gaat het feitelijk om? Een regeling komt tot
stand en functioneert. Dan nemen de aanspraken geweldig toe. Daarna krijg
je het probleem dat er moet worden omgebogen. Er moet besloten worden om de
groepen te beperken. De vraag is of er een scherp beeld is van wie rechthebbenden
moeten zijn. Ook is het de vraag of wij daaraan vasthouden. Ik heb een aantal
voorbeelden gegeven, onder andere de ondersteunende begeleiding. De beperkte
groep die daar recht op heeft is gegroeid met 40%. Een ander voorbeeld
betreft de buitengewone uitgaven, bedoeld voor een veel kleinere groep: 40%
van de bevolking maakt er gebruik van. Dat is op de lange termijn niet vol
te houden. De heer Van der Vlies heeft gelijk dat er eerst verwachtingen zijn
gewekt en dat wij vervolgens met de boodschap moeten komen dat wij het terugdraaien.
Dat geeft onrust. Dat betekent dat wij de opdracht hebben om te kijken of
wij systemen zodanig kunnen veranderen dat scherper in beeld wordt gebracht
wie rechthebbend is. Dat raakt ook het vraagstuk van efficiency en van kostenbewustzijn.
Het raakt het aspect van betrouwbaarheid. Dat zijn elementen die de volle
aandacht hebben van de minister en de staatssecretaris op diverse onderdelen
van de zorg.Daarnaast hebben wij nog te maken met factoren die wij niet in de hand
hebben, onder andere op het terrein van jeugdzorg. In sommige gezinnen spelen
buitengewoon ernstige zaken, waardoor de aanspraak op jeugdzorg ineens toeneemt.
Dat kan te maken hebben met de kwaliteit van leven in gezinnen, in families.
Jongeren worden aan hun lot overgelaten. Dat zijn ontwikkelingen die buitengewoon
complex zijn. Die zijn niet te sturen. Wij kunnen wel proberen iets te doen,
maar de problemen liggen veel dieper. Het heeft te maken met de wijze waarop
wij met elkaar omgaan. Wat betekent een goed gezinsleven in Nederland? Wat
kun je doen om te bevorderen dat mensen in een huishouden elkaar helpen in
plaats van te zorgen dat er problemen ontstaan waardoor jongeren tussen wal
en schip terechtkomen. Dat zijn heel complexe vragen.Wat is onze taak hierin? Wij moeten bij het ontwerpen van regelingen zorgen
voor een scherpe motivering en ervoor zorgen dat de regelingen bestendig zijn.
Ook moeten wij ervoor oppassen dat het geen openeinderegeling wordt, met onbedoelde
effecten, waardoor degenen om wie het gaat uiteindelijk geen rechthebbende
meer zijn. Dat proberen wij met een aantal van deze maatregelen. Om die reden
hebben wij ervoor gekozen om de buitengewone uitgaven meer toe te spitsen
op de groep en over te dragen aan gemeenten. Bij de ondersteunende begeleiding
moet eerst helder zijn voor wie het bestemd is. Hieruit blijkt wel dat het
een moeilijk vraagstuk is dat niet zo maar op te lossen is.De heer Van der Vlies (SGP):Ik erken met de minister-president dat deze problemen er zijn. Ik herinner
mij echter nog heel goed de tijd dat het een openeinderegeling was. Juist
omdat het onbeheersbaar werd, is de regeling op diverse punten dichtgeschroeid
en zijn wij orde op zaken gaan stellen. Daarom is het belangrijk dat scherp
wordt gedefinieerd wie de rechthebbenden zijn. Als al die maatregelen genomen
zijn, zou de openeinderegeling toch weer gerealiseerd kunnen worden, met het
doel dat allen die het nodig hebben en daarin via de indicatie worden erkend,
echt krijgen waar zij recht op hebben. Daar zit nu spanning op. Dat gaf de
achterliggende jaren onrust. Ik mag hopen dat wij nu wat jaren tegemoet gaan
met rust op dat front. Dat is lastig, maar wel nodig, zeker met het oog op
de kwaliteit en de toewijding van de mensen die het in de praktijk moeten
brengen, de handen aan het bed. Die raken hierdoor erg gefrustreerd.Minister Balkenende:Ik heb een uitgebreide beschouwing gegeven naar aanleiding van het belangrijke
thema dat de heer Van der Vlies aan de orde heeft gesteld. Dit debat zal ongetwijfeld
worden voortgezet in deze Kamer. De thematiek is naar mijn mening goed verkend.De voorzitter:Ik zie dat de heer Marijnissen wil interrumperen. Ik wil erop wijzen dat
wij nog tien punten te gaan hebben. U moet dit gewoon zien als een mededeling.De heer Marijnissen (SP):De timing van de mededeling is misschien een indicatie. Over indicatie
gesproken, het is misschien goed om hier te stellen dat je niet zo maar aanspraak
kunt maken op de begeleidende ondersteuning. Dan moet je eerst langs het CIZ,
dat de indicatie doet. Dus het is niet zo dat je even aan de bel trekt en
dat je een rolletje drop krijgt. Je moet eerst zorgen dat je daarvoor geïndiceerd
wordt. Met andere woorden: die toename met 40% is niet zo maar. Dan
is er daadwerkelijk iets aan de hand. Dan is er sprake van gerechtvaardigde
vraag. Misschien kan de minister-president daarop reageren.De heer Van der Vlies verbreedde het thema naar de jeugdzorg en de thuiszorg.
De premier heeft de zaak zojuist principiëler en in onderlinge samenhang
bekeken, maar ik denk dat wij niet ontkomen aan de wet- en regelgeving
die de afgelopen jaren is afgekondigd. Wij ontkomen niet aan de managementlagen,
de bureaucratie en alle regeltjes. Wij praten er hier al zo ontzettend lang
over. Het zou mij, en heel veel mensen met mij, echt een lief ding waard zijn
als wij in staat zijn om op die drie punten te bezuinigen, als wij in staat
zijn om door een gemeenschappelijke inzet van het kabinet en de mensen in
de praktijk een sfeer in het land te creëren waarin iedereen die tegen
dit soort zaken aanloopt, dat meldt, er werk van maakt en het kabinet en de
Kamer suggesties doet over het verminderen van de bureaucratie en het verminderen
van geldverspilling.In de thuiszorg doen zich ontzettend veel problemen voor in het kader
van de WMO en de marktwerking. Dat zijn acute problemen. De regels en wetten
pakken in de praktijk gewoon slecht uit. Zij zijn naar hun aard niet goed.
Ik ben een fel tegenstander van marktwerking in de zorg. De excessen die ik
nu overal in het land zie, heb ik al min of meer voorspeld. Ik wil graag het
commentaar van de minister-president daarop.Minister Balkenende:Het beteugelen van bureaucratie en alles wat daaromheen zit is buitengewoon
belangrijk. Dat heeft immers ook te maken met het hebben van plezier in je
werk. De zorg dient terecht te komen waar deze terecht hoort te komen, namelijk
bij de mensen zelf. Zaken moeten makkelijker worden gemaakt. Dat is belangrijk
en dat trekken wij ons ook aan. Dat hoort ook absoluut bij de toekomst van
de zorg. Daarin val ik de heer Marijnissen bij.Dan kom ik op de aanspraak op begeleiding. De heer Marijnissen sprak over
een gerechtvaardigde vraag. Natuurlijk gaat men langs een orgaan. Dat zie
ik ook wel. Alleen, ik denk dat er heel veel mensen zijn die dit vroeger zelf
bekostigden. Op een gegeven moment is het een faciliteit en dan maak je daar
gebruik van. Als het gebruik toeneemt, is de vraag toch of dat altijd wel
ten goede komt aan degenen die het echt nodig hebben dan wel of het een dusdanig
breed bereik krijgt dat het eigenlijke doel langzaamaan begint te vervagen.
Die vraag moeten wij onder ogen zien. Het kabinet vindt dat het dat zo moet
bekijken.Dan de thuiszorg en de marktwerking. De Wet maatschappelijke ondersteuning
(WMO), die op 1 januari 2007 is ingevoerd, heeft als doel dat iedereen
kan deelnemen aan de maatschappij. De huishoudelijke verzorging is in dat
licht vanuit de AWBZ overgeheveld naar de WMO. Hierbij treden overgangsproblemen
op. De heren Marijnissen en Tichelaar hebben daar gisteren en vandaag ook
over gesproken. De kernvraag is of elke cliënt krijgt waar hij of zij
recht op heeft. Wat is het geval? Elke cliënt die is geïndiceerd,
ontvangt hulp in het kader van de WMO. Gemeenten laten thuiszorgorganisaties
ten opzichte van de oude situatie wel minder vrijheid om zelf te bepalen welk
type medewerker wordt ingezet. Dat kan ertoe leiden dat thuishulpen wordt
verzocht alfahulp te worden of dat zij ontslag krijgen. Hierdoor ontstaan
lokaal arbeidsmarktproblemen. Ook het kabinet acht het van groot belang dat
deze mensen voor de zorg behouden blijven. Want inderdaad, in de zorg zijn
deze mensen hard nodig. Het kabinet stelt zich bij het van werk naar werk
begeleiden van thuishulpen actief op om zo de medewerkers voor de zorg te
behouden. Het kabinet heeft een schakelpunt ingericht om te inventariseren
waar ontslagen vallen. Dit wordt ondersteund door een mobiliteitscentrum dat
door het CWI is opgericht. Bovendien heeft het kabinet voor 2007 een subsidiebudget
beschikbaar, bijvoorbeeld voor opleidingen, om incidentele problemen op de
arbeidsmarkt op te lossen. Hierover zijn in juni in een convenant door de
sociale partners en gemeenten afspraken gemaakt.De heer Marijnissen (SP):Bureaucratie is overal, niet alleen in de zorg, maar ook in het onderwijs
en het bedrijfsleven. De centra voor jeugd en gezin zijn niet per definitie
een ingreep in de bureaucratie. Ik heb gisteren in mijn eerste termijn gepleit
voor één organisatie in Nederland die zich tot in de haarvaten,
op scholen en in wijken en buurten, met kinderen bezighoudt en gevraagd en
ongevraagd kinderen en ouders kan adviseren. Dat is niet precies hetzelfde
als de centra voor jeugd en gezin, want volgens mij zitten daarachter nog
altijd de organisaties waar ik nou juist zo'n bezwaar tegen heb omdat hun
aantal zo groot is. Door onderlinge samenwerking en misverstanden zijn deze
een bron van allerlei problemen. Dat geef ik de minister maar vast even mee.Dan de thuiszorg. Ik heb echt het idee dat het kabinet de plank misslaat
en een verkeerde inschatting maakt. Ik denk echt dat de marktwerking en de
wil van gemeenten om zo min mogelijk geld uit te geven aan de thuiszorg debet
is aan dit probleem. Er zijn organisaties die onder de kostprijs hebben ingeschreven
om in ieder geval maar de opdracht te krijgen en die daarna in grote problemen
komen. Er zijn mensen die geen indicatie meer krijgen voor hulp of die steeds
andere mensen krijgen die hulp geven. De kwaliteit van de thuiszorg gaat echt
schrikbarend achteruit. Er zijn gemeenten waar het goed gaat, zeg ik erbij.
U kunt zeggen dat een zwarte zwaan bewijst dat er zwarte zwanen zijn, dus
dat het uw gelijk bewijst, als er gemeenten zijn die het wel goed doen. Ik
ben bang dat er te veel gemeenten zijn die te weinig aandacht besteden aan
de thuiszorg en dat wij met de thuiszorg als geheel de verkeerde kant opgaan.Minister Balkenende:Ik denk dat het goed is dat wij dit met elkaar hebben besproken. Ik heb
gezegd hoe het kabinet tegen de zaak aankijkt. Het debat over de thuiszorg
gaat ongetwijfeld verder. Dat brengt mij bij de marktwerking in de zorg. Wij
hebben regelmatig het debat gevoerd over wat de mogelijkheden en onmogelijkheden
zijn. U bent daarover altijd kritisch geweest. Het is goed om nog eens te
zeggen dat de markt een middel is om een doel te bereiken en nooit een doel
op zich. De werking van de markt biedt mogelijk voordelen in termen van keuzevrijheid,
prijzen, kwaliteit en innovatie. Ik zeg met nadruk: mogelijk, omdat dit afhangt
van de manier waarop de sector in elkaar steekt. Marktwerking in het openbaar
vervoer is iets anders dan bij telecommunicatie en dat is weer iets geheel
anders dan in de gezondheidszorg. In dat verband wil ik in herinnering roepen
dat er voor het zomerreces een debat in de Kamer heeft plaatsgevonden over
dit bredere thema. Door de minister van Economische Zaken, mevrouw Van der
Hoeven, is daarbij toegezegd dat zij komt met een nota waarin lessen worden
getrokken uit de ervaring met de introductie van marktwerking in de afgelopen
jaren. Ik ben dan ook zeker dat dit debat wordt gecontinueerd.De heer Rutte wekt de suggestie dat het kabinet niets zou doen om de kostenstijging
in de zorg te beteugelen, maar die suggestie werp ik verre van mij. Het kabinet neemt efficiencymaatregelen in de ziekenhuissector voor 160 mln.
In deze kabinetsperiode wordt in deze sector maatstafconcurrentie geïntroduceerd
die een besparing oplevert van 240 mln. Daarnaast verlaagt het kabinet de
tarieven van medisch specialisten, wat ongeveer 175 mln. oplevert. De prijsverlaging
van geneesmiddelen die minister Klink heeft afgesproken, zorgt voor een extra
opbrengst van 340 mln. De maatregelen in de AWBZ zijn in dit debat al aan
de orde geweest. Dit kabinet neemt dus wel degelijk maatregelen om de zorgkosten
te beheersen. In tegenstelling tot het voorstel van de heer Rutte kiest het
kabinet voor kwalitatief goede zorg en een grote mate van solidariteit. Dat
komt onder meer tot uiting in de beperkte uitbreiding van het verzekerde pakket
en het eigen risico, dat het bedrag van€ 150 niet te boven gaat.De heer Rutte (VVD):Ja, precies, u breidt het pakket uit. Dat mag ook, dat is een keuze. Ik
heb overigens in mijn tegenbegroting voorgesteld om de preventieve kant van
de eerstelijnsgezondheidszorg te versterken. In uw reactie op mijn tegenbegroting
hebt u daar niets over gezegd. Misschien kunnen wij op dat punt wel zaken
doen, want daar liggen ook kansen om de zorguitgaven te beperken. Ik ben blij
dat u toegeeft dat het kabinet in belangrijke mate zelf verantwoordelijk is
voor een stijging van de zorgkosten.Minister Balkenende:Wat is dat nu toch? De pil en de tandartshulp vormen een uitbreiding van
het pakket. Vervolgens zeg ik dat u net doet alsof het kabinet geen oog heeft
voor kostenbeheersing en niet werkt aan ombuigingen waar dat kan. Dan noem
ik een hele rij op en dan zegt u: ziet u wel, u geeft meer uit. Dat is een
ongerijmde conclusie van u.De heer Rutte (VVD):U breidt toch het pakket uit? Wij weten allebei dat het vorige kabinet
dat niet deed, omdat het enorme kosten met zich brengt. Dat is gewoon zo.
Ik ben ertegen, maar u mag het doen zolang er een meerderheid achter staat,
maar dan moet u er niet voor weglopen dat mede door het beleid van het kabinet
de zorgkosten verder oplopen en hardwerkende Nederlanders een hogere zorgpremie
gaan betalen. Ik stel nog een keer een vraag uit onze tegenbegroting. Bent
u bereid met ons te zoeken naar middelen om de eerstelijnsgezondheidszorg
te versterken? Wij weten dat deze goed is voor mensen en voor de beheersing
van de zorgkosten.Minister Balkenende:Naar mijn gevoel krijgen preventie en eerstelijnszorg al de nodige aandacht.
Ik zal dit nog even nagaan voor de tweede termijn, want de heer Rutte verdient
een precies antwoord. Hij praat heel gemakkelijk over een kabinet dat nadrukkelijk
oog heeft voor de kostenontwikkeling. Als ik dan een heleboel voorbeelden
geef, moet hij niet doen alsof het kabinet niets doet. Hij zegt alleen maar
dat wij uitgeven en dat soort dingen. Ik begrijp wel dat hij in de oppositierol
zit, maar ik wil graag de feiten laten spreken. Tegenover enkele onderdelen
in het pakket staan tal van andere zaken die te maken hebben met efficiency
en kostenbeheersing. Hij moet niet doen alsof er niets gebeurt. Dat is jammer.De heer Rutte (VVD):Het zou raar zijn als het kabinet helemaal niets deed aan beperking van
de stijging van de zorgkosten. Zij nemen met miljarden toe in de komende jaren,
maar ook door beleid van dit kabinet. U voert een links zorgbeleid. U kiest
ervoor om het pakket uit te breiden. Wij zeggen: maak dat pakket niet groter,
want daarmee jaag je mensen op kosten, daarmee gaat de premie omhoog, laat
mensen daar zelf over beslissen. U maakt uw keuze. Dat mag, maar daar moet
u niet voor weglopen. U leidt een links kabinet en daar mag u best trots op
zijn.Minister Balkenende:Voorzitter. De plaat begint langzamerhand wat grijs te worden. Het begint
een stopwoord te worden. Mensen zeggen soms "op een gegeven moment"
en dat komt dan heel vaak terug. U moet oppassen, mijnheer Rutte, dat u het
niet steeds over "links" heeft. Dat wordt op een gegeven moment
zo saai.De heer Rutte (VVD):Ik wil het ook wel anders omschrijven. Ik kan "left wing" of
andere woorden gebruiken.Minister Balkenende:Doet u dat, dat helpt echt.De heer Rutte (VVD):Dat vind ik prima. Als u daar graag een ander woord voor wilt hebben.
Ik begrijp dat ook wel hoor, dat u nog even moet wennen. Zoals ik al eerder
heb gezegd, is het voor u best een verandering. Die verandering kost tijd
en moet ook verwerkt worden. Ik wil u best helpen door af en toe een andere
term te gebruiken. Maar uiteindelijk zijn het wel de feiten. En die spreken
voor zich!De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. De heer BalkenendeRutte zegt dat mensen gewoon hun tandarts
zelf moeten betalen. Nu zitten die tandartskosten mooi in het pakket. Ik denk
dat mensen daar heel blij mee zijn. Ik heb nog een vraag over het convenant
dat is afgesloten met de apothekers en de geneesmiddelenindustrie. Als ik
het goed heb begrepen, heeft dit een positief effect op de premie en zal die
per huishouding € 200 minder kosten. Dat is heel erg goed nieuws
voor alle huishoudens. Dat is natuurlijk wel een heel mooi iets. Is dat ook
al meegenomen in de koopkrachtberekeningen?Minister Balkenende:Wij houden natuurlijk rekening met alles wat op een bepaald moment bekend
is, maar ik zal dit nog even laten nagaan, zodat ik een precies antwoord op
deze vraag kan geven.De heer Slob (ChristenUnie):Dit convenant is natuurlijk nog maar net afgesloten. Het is iets positiefs
wat naar mijn mening wel genoemd mag worden.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik heb de heer Tichelaar op het punt van het armoedebeleid
al een beetje bediend met mijn antwoord op een eerder moment. Wij zijn het
erover eens dat het niet alleen een kwestie van geld is, maar dat het veel
breder is dan dat. Het heeft te maken met armoedebeleid voor gezinnen met
kinderen. Het heeft te maken met schoolkosten. Er is het generieke armoedebeleid
waar ook gezinnen met kinderen van profiteren. Ik noem voorts deregulering
van de langdurigheidstoeslag, terughoudendheid bij lenen, het terugdringen
van het niet-gebruik, de schoolboeken en het omzetten van de kinderkorting
in de kindertoeslag. Al die zaken spelen een rol. Ik geloof ook dat wij dit
debat met elkaar moeten voeren. Dat hebben wij eerder gedaan. Dat debat gaat
ook gewoon door.Voorzitter. Ik stap over naar pijler 5. Er staan immers nog een aantal
onderwerpen op de agenda. Dat is de pijler die betrekking heeft op veiligheid.
Veiligheid is een onderwerp dat iedereen raakt. Niet voor niets is het een
van de zes pijlers van het beleid van het kabinet. Het kabinet zet onverminderd
in op dit belangrijke onderwerp. Nederland is veiliger geworden, maar niet
veilig genoeg. De overheid is hier nadrukkelijk aan zet, maar het kabinet
zal ook een beroep doen op burgers en het maatschappelijke middenveld. Als
krachten worden gebundeld, kunnen wij meer bereiken, vooral op het preventieve
vlak. Ik zal in het bijzonder aandacht schenken aan bestrijding van de criminaliteit,
het immigratiebeleid en terrorismebestrijding.Criminaliteit en overlast moeten verder worden teruggedrongen. De cijfers
van de criminaliteit zijn de afgelopen jaren onmiskenbaar gedaald, maar het
misdaadniveau is nog te hoog, ook afgezet tegen Europese cijfers. Pijler 5
noemt zeer concrete doelen waarop het kabinet kan worden afgerekend. Criminaliteit
en overlast moeten in de komende vier jaar worden teruggedrongen met 25%
ten opzichte van 2002. Dat vergt een combinatie van preventieve, strafrechtelijke
en bestuurlijke maatregelen. De inzet van gebiedsgebonden politiewerk wordt
versterkt, onder meer door het aanstellen van 500 extra wijkagenten.Wat de jeugd betreft, komt veel nadruk te liggen op de persoonsgerichte
aanpak en krijgt ook de risicojeugd meer aandacht van de politie. Om overlast
en verloedering tegen te gaan, komt er een kabinetsbrede aanpak met maatregelen
tegen overlast en verloedering. Het kabinet ondersteunt hiermee gemeenten
in hun aanpak van problemen met onder andere hangjongeren en drugsverslaafden.
In het Veiligheidsprogramma 2002 lag terecht veel nadruk op de straatcriminaliteit.
De komende jaren komt een zwaarder accent te liggen op minder zichtbare vormen
van criminaliteit. Het gaat hierbij om de georganiseerde misdaad, financieel-economische
criminaliteit en cybercrime. Ook hier moet een combinatie van preventie en
strafrechtelijk optreden zorgen voor het gewenste effect. Veiligheid wordt
niet uitsluitend bereikt door overheidsoptreden. Burgers, jeugd, scholen en
publieke bedrijven dragen hiervoor ook verantwoordelijkheid en de overheid
zal hen daarop aanspreken. Overheid en bedrijfsleven hebben bijvoorbeeld al
afspraken gemaakt over de aanpak van criminaliteit van werknemers. Daarbij
is nadrukkelijk aandacht voor preventie, maar ook voor het verschaffen van
duidelijkheid over situaties waarin politie en justitie aan zet zijn.Door de heren Van Geel en Van der Vlies is nadrukkelijk aandacht gevraagd
voor de detailhandel, voor de kleine winkeliers. Het is goed om daarop in
te gaan, want dat is een punt van grote irritatie en zorg. In dat kader is
onder andere gesproken over een fiscale tegemoetkoming van de kosten van beveiliging.
Wij hebben afhoudend gereageerd op die tegemoetkoming waarop de heren Van
Geel en Van der Vlies aandringen. Dat is ook gebeurd in brieven aan de Kamer.
Dat doen wij niet omdat wij de ernst van de problematiek ontkennen –
integendeel – maar omdat er twijfels zijn over de effectiviteit van
de fiscale maatregel. Juist vanwege de ernst van de problematiek worden dit
najaar in een nieuw Convenant winkelcriminaliteit aanvullende afspraken opgenomen
over onder andere de aanpak van overvalcriminaliteit. In het convenant zullen
over de wensen van de detailhandel duidelijke afspraken worden gemaakt. De
eventuele subsidiëring van landelijke coördinatoren maakt onderdeel
uit van die afspraken. Ik heb uw Kamer in de schriftelijke beantwoording geïnformeerd
over het externe onafhankelijke onderzoek dat gaande is naar de verbetering
van de veiligheid voor kleine bedrijven. Dat onderzoek zal op 10 oktober
gereed zijn.De politie heeft het overleg met de detailhandel over preventieve maatregelen
geïntensiveerd. Daarbij wordt ook gekeken naar middelen om de hoeveelheid
contant geld te verminderen. Uiteraard is het kabinet bezorgd over de toename,
na een jarenlange daling, van het aantal overvallen op de detailhandel. Over
de eerste zes maanden van dit jaar bedroeg die toename 15%. In reactie
op de geconcentreerde toename van het aantal overvallen starten de bovenregionale
rechercheteams dit jaar met meer thematische opsporingsonderzoeken naar specifieke
dadergroepen. Er is een landelijk coördinator overvalcriminaliteit die
tot tevredenheid functioneert. De bestrijding van overvalcriminaliteit is
overigens een aangelegenheid van de politie en wordt uit het politiebudget
bekostigd.De heer Rutte (VVD):Ik wil het heel concreet maken. Deze week heeft een orchideeënkweker
uit De Lier een nacht in de cel gezeten, omdat hij het lef had om de ruiten
in te slaan van het busje van de inbrekers die hij in zijn bedrijf aantrof.
Hij is die nacht dus wegens geweldpleging opgesloten. De inbrekers zijn zoek.
Deze man heeft niet eens de inbrekers aangevallen, maar was gewoon bezig,
zijn bedrijf te verdedigen. Ik vraag al een tijdje aan het kabinet om te komen
met maatregelen waarmee mensen die lijf en goed willen verdedigen, worden
vrijgesteld van strafrechtelijke vervolging. Omdat zulke maatregelen er niet
zijn, heeft deze man een nacht in de cel gezeten. Ik vraag de minister-president
of hij ons niet kan verlossen van de taak om met een initiatiefwetsvoorstel
voor zulke maatregelen te komen. Kan het kabinet dit niet gewoon overnemen?
Kan de minister-president tegen mensen die uit noodweer handelen en hun lijf
en goed aan het verdedigen zijn, zoals deze kweker uit De Lier, niet zeggen:
de Staat staat onconditioneel achter u en niet achter die boeven
die aan het inbreken waren?Minister Balkenende:Ik ken het genoemde geval zelf niet. Ik heb aandachtig geluisterd naar
wat de heer Rutte heeft gezegd. Ik kan mij zijn irritatie voorstellen, maar
ik kan geen uitspraken doen over het geval zelf. Hij weet dat het recht de
mogelijkheid biedt tot zelf ingrijpen of noodweer. Alleen, men mag daarin
niet te ver gaan. Ook dat is een punt. Het lijkt mij dat de minister van Justitie,
voor zover dit niet al uit de documenten blijkt, deze kwestie nader zal moeten
bespreken bij de behandeling van de begroting van Justitie. De heer Rutte
weet ook dat men zichzelf mag verdedigen, maar dat daar grenzen aan zijn.
Ik kan over dit geval geen oordeel geven en wil dat ook niet, want het is
niet aan mij om dat te doen. Het geeft wel aan dat het onderwerp dat wij nu
met elkaar bespreken alle aandacht verdient en dat mensen het gevoel moeten
hebben: men staat achter mij. Dat daaraan bepaalde grenzen zijn, heb ik al
gezegd. Meer kan ik er in dit stadium niet van zeggen. Ik heb wel goed geluisterd
en de boodschap begrepen.De heer Rutte (VVD):Ik accepteer dat u niet kunt ingaan op deze speciale casus. Wij hebben
dit debat vaker gevoerd. Ik hoop dan ook dat het kabinet bij de behandeling
van de begroting van Justitie grotere welwillendheid tentoon zal spreiden
om in dezen wettelijke maatregelen te creëren, zodat mensen zonder dat
zij worden verdacht, gewoon lijf en goed kunnen verdedigen en de Staat de
kant kiest van de mensen die deugen en niet de kant lijkt te kiezen van de
boeven. Ik neem aan dat het bij die orchideeënkweker uit De Lier overkomt
alsof dat laatste het geval is. Zo mag het in Nederland niet zijn.De heer Van der Vlies (SGP):De minister-president zei dat het kabinet tot nu toe terughoudend had
gereageerd op de route die in mijn motie was aangewezen, namelijk de fiscale
route. Wij hebben er overleg over gevoerd. Het gaat erom iets te vinden dat
werkt. Hij spreekt over een convenant (of een zoveelste generatie daarvan)
dat komend najaar wordt gesloten. Daarin ligt de erkenning dat er een gezamenlijke
verantwoordelijkheid is, een gezamenlijk probleem en een ergerniswekkend probleem.
Het voorbeeld van collega Rutte zou ik met enkele voorbeelden kunnen aanvullen.
Wij moeten af van dat soort gevallen. Kan ik de woorden van de minister-president
zo vertalen dat er de bereidheid is om, uiteraard binnen grenzen van redelijkheid,
in de taakstelling en de inspanning ook budgettair te participeren? Daarom
werd gevraagd in de door de Kamer aanvaarde motie-Van der Vlies. Wij moeten
natuurlijk toe naar een equivalent van die gezamenlijke verantwoordelijkheid
en wij moeten daaraan vorm en inhoud geven.Minister Balkenende:De heer Van der Vlies heeft gelijk. Hij heeft eerder een pleidooi gehouden
voor subsidiëring van landelijke coördinatoren. De heer Van Geel
sprak over fiscale zaken. Ik ben daarop ingegaan. Ik heb zo-even tegen de
heer Van der Vlies gezegd dat er wordt gewerkt aan een Convenant winkelcriminaliteit.
Dat komt in het najaar. Ik heb gezegd dat het dan ook moet gaan om duidelijke
afspraken. Ik heb zo-even gezegd dat de eventuele subsidiëring van de
landelijke coördinatoren onderdeel uitmaakt van die afspraken. Met andere
woorden, het lijkt mij dat we moeten afwachten wat er uit het convenant komt.
Het punt van de heer Van der Vlies is bij het convenant dus duidelijk aan
de orde. Ik weet dat zijn beoordeling zal afhangen van de mate waarin aan
zijn wens tegemoet wordt gekomen.De heer Van der Vlies (SGP):Dank voor wat de minister-president zojuist zei. Ik wacht het inderdaad
af, maar laat het convenant dan ook een landelijk dekkende werking hebben.
Tot nu toe zijn er immers enkel pilots geweest, die zich richtten op bepaalde
winkelcentra in stedelijke agglomeraties, en hier en daar nog een gebiedje.
Het gaat echter ook om een landelijk dekkend regiem van repressie. Die landelijke
coördinatoren zijn daarvan een element.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Convenanten, fiscale regelingen, coördinatoren; het is
allemaal prachtig, maar natuurlijk niet de kern van het probleem. De kern
van het probleem is dat heel veel criminelen in no time weer op straat staan.
Het probleem is dat veel politieagenten die mensen arresteren, vaak langer
bezig zijn met het uitwerken van het proces-verbaal dan de verdachte achter
de tralies vastzit. Het probleem is dat veel veroordeelden taakstraffen of
lage straffen krijgen. Aan die ergernissen kunnen we wat doen. De nieuwe regering
van president Sarkouzy in Frankrijk gaat minimumstraffen invoeren; voor first
offenders, voor mensen die vaker in de fout gaan, de recidivisten. Uit onderzoek
blijkt dat als je 5% van de daders aanpakt, je de criminaliteit met
30% kunt laten dalen. Maar daarvoor moet je die 5%, die hardcore
crimineel, die echte boef die het steeds opnieuw doet, wel langer dan twee
nachtjes in de gevangenis zetten. Daarom mijn voorstel en ik vraag de minister-president
om een reactie. Ik vind het onbegrijpelijk dat de minister van Justitie niet
eens wil nadenken of er in Nederland minimumstraffen kunnen worden ingevoerd;
in ieder geval voor recidivisten, zodat in Nederland echte boeven jarenlang
achter de tralies kunnen verdwijnen.Minister Balkenende:Ik begrijp de irritatie van de heer Wilders over diegenen die het in het
land verzieken. Ik vind dat hij daarin ook gelijk heeft. We kennen genoeg
figuren die mensen het leven behoorlijk zuur kunnen maken omdat ze continu
in dezelfde fout vervallen. Daarbij speelt volgens mij echter niet de vraag
van minimumstraffen, maar de vraag of je die personen daadwerkelijk in de
kraag hebt gegrepen en of ze een goede veroordeling krijgen. Ik denk dus dat
dit veel meer zit in de vraag of je deze personen in beeld hebt en of er stevig
wordt gestraft – een zaak van de rechter – en niet in een strafminimum.
Deze discussie hebben we al gehad en daar kwam uit dat het van belang is welke
mogelijkheden ons huidige rechtssysteem biedt. Ik geloof dat wij het nodige
doen binnen het huidige kader van de aanpak van probleemrecidivisten, maar
het is wel afhankelijk van hoe rechters straffen. Ook dit lijkt mij een mooi
onderwerp dat bij de behandeling van de justitiebegroting aan de orde kan
komen, maar ik ben met de heer Wilders van oordeel dat het ronduit irritant
is dat mensen het leven van anderen, van winkeliers of gewoon mensen in de
wijk, voortdurend zuur maken. We doen er alles aan om dat tegen te gaan.De heer Wilders (PVV):De minister-president heeft natuurlijk gelijk dat het belangrijk
is dat je deze mensen in de smiezen hebt, maar het probleem is juist dat ze
in de praktijk vaak onvoldoende worden gestraft. Het hoort natuurlijk dat
een rechter hierover oordeelt, maar dat leidt vaak tot lage straffen. Andere
landen hebben het al of onderzoeken de mogelijkheden; niet om alle ruimte
van de rechter weg te nemen – de rechter bepaalt bij ons altijd of iemand
schuldig is of niet – maar om als de onafhankelijke rechter bijvoorbeeld
een verkrachter schuldig heeft verklaard, deze minstens tien jaar te kunnen
geven. Dit is een redelijk voorstel om ervoor te zorgen dat de rechters die
helaas in Nederland vaak, maar niet altijd, te laag straffen, worden gedwongen
om een hoge straf uit te spreken, waardoor criminelen langdurig achter de
tralies gaan. Elders wordt dit al toegepast en ik zou willen dat de minister-president
op zijn minst de handschoen opnam en hierover nadacht.Minister Balkenende:Ik heb aangegeven dat ik dit signaal goed begrijp, ik heb ook aangegeven
dat ons huidige rechtssysteem vele mogelijkheden biedt om deze zaken aan te
pakken en dat dit debat een vervolg hoort te krijgen bij de behandeling van
de begroting van Justitie. De heer Wilders heeft zijn punt duidelijk gemaakt.Criminaliteit bij vreemdelingen wordt zowel strafrechtelijk als vreemdelingenrechtelijk
beantwoord. Het vreemdelingenrechtelijk instrumentarium wordt aangescherpt.
Uiteraard wordt de aanpak van misdaad en overlast begrensd door de nationale
en internationale juridische kaders. Zo is het intrekken van de Nederlandse
nationaliteit bij bepaalde delicten in strijd met artikel 7 van het Europees
Verdrag inzake Nationaliteit. Binnen de rechtsstatelijke kaders voert het
kabinet een krachtdadig een consistent beleid, zoals ook blijkt uit de ingediende
plannen.De heer Rutte heeft een opmerking gemaakt over een ferm immigratiebeleid
en over zaken zoals misbruik van procedures, effectieve uitzetting enzovoorts.
Dit kabinet staat voor een streng en rechtvaardig vreemdelingenbeleid. Streng,
want wij zetten in op een effectieve toepassing van de Vreemdelingenwet, waarbij
gelukzoekers snel worden gescheiden van echte vluchtelingen en waarbij de
terugkeer ook daadwerkelijk ter hand wordt genomen na afwijzing van een verzoek.
Mede in dat licht wordt de procedure aangepast. Streng, want wij gaan geen
versoepelingen afkondigen in het strikte en effectieve beleid ten aanzien
van bijvoorbeeld huwelijksmigratie. Streng, want wij staan voor een efficiënte
en effectieve grensbewaking, waarin biometrie en informatietechnologie een
belangrijke rol spelen, ook in het kader van de bestrijding van terrorisme.Streng zijn wij ook tegen illegaliteit. Wij nemen praktische maatregelen
om criminele vreemdelingen langer achter de tralies te houden en vervolgens
daadwerkelijk uit te zetten, bijvoorbeeld door straffen te stapelen en tijdens
de strafrechtelijke detentie de uitzetting beter voor te bereiden. In 2006
zijn 461 criminele vreemdelingen uitgezet. Wij gaan een proef houden, waarbij
illegalen vaker ongewenst worden verklaard, zodat degenen die niet vertrekken
strafrechtelijk vervolgd kunnen worden. Dat maakt gerichte vervolging van
illegaliteit mogelijk, zodat een algemene strafbaarstelling overbodig is.
Ook criminele EU-onderdanen, die in zijn algemeenheid vrij verblijf hebben
in de lidstaten, zullen wij uitzetten als het nodig is. Een proef daartoe
is deze zomer gestart door de politie Rotterdam en Den Haag. Wij zijn echter
ook rechtvaardig, omdat er onder dit kabinet in Nederland altijd plaats zal
zijn voor mensen die vervolging te vrezen hebben in hun land van herkomst.De heer Rutte (VVD):Ik heb een heel concrete vraag. De premier is het tempo enorm aan het
opvoeren, dan moet ik goed kijken of ik hem begrepen heb. Vraag één:
is het kabinet bereid om illegaliteit strafbaar te stellen? En vraag twee:
is het kabinet bereid om tot een plan van aanpak te komen om illegaliteit
actief op te sporen en over te gaan tot uitzetting van illegalen?Minister Balkenende:Voorzitter. Zal ik hier in tweede termijn op terugkomen? Ik heb behoefte
aan een precies antwoord en wil de consequenties goed onder ogen zien.Een vraag die de heer Rutte eveneens stelde was wat de regeling ter afwikkeling
van de nalatenschap van de oude Vreemdelingenwet nu eigenlijk gaat kosten.
In het akkoord dat het Rijk met de VNG heeft afgesloten, wordt een bedrag
van 55 mln. genoemd. Het kabinet heeft nooit de suggestie gewekt dat hiermee
de integrale uitvoering van de pardonregeling zou worden gefinancierd. In
het debat met de Tweede Kamer over de regeling is expliciet aangegeven dat
ook andere kosten zouden ontstaan via de reguliere begrotingen. In de Justitiebegroting
is naast bovengenoemd bedrag een bedrag opgenomen van ruim 200 mln. voor opvangkosten
COA en een bedrag van 10 mln. voor de uitvoeringskosten IND.Wat betreft het bedrag voor de opvangkosten COA merk ik voor alle duidelijkheid
op dat dit bedrag niet geheel is toe te schrijven aan de uitvoering van de
pardonregeling. Ik hecht er in dit verband aan te benadrukken dat het kabinet
met de pardonregeling een streep zet door de langjarige lopende rekening die
de opvang van de doelgroep van de regeling met zich brengt. De regeling zal
op termijn leiden tot daadwerkelijke besparingen, door onder andere een verminderde
bezetting bij het COA. De meerjarenramingen opvang vanaf 2009 laten ten opzichte
van 2007 een vermindering van de structurele kosten zien van meer dan 200
mln.De heer Rutte (VVD):Er is natuurlijk door de betrokken staatssecretaris wel degelijk ten minste
de indruk gewekt dat met die 55 mln. en het convenant met de VNG de kosten
gedekt waren. Mijn fractie vroeg toen of dit kabinet nu eens precies inzichtelijk
wilde maken wat die kosten zullen zijn. Daar werd toen niet op ingegaan. Inmiddels
lopen de directe kosten – daar praten wij over – op tot 320 mln.
Dan hebben wij het nog niet over bijstand, over huurtoeslag, over zorgtoeslag
of over allerlei andere kosten. Dit zijn alleen de directe kosten. Is de minister-president
nu wel bereid om de Kamer zo snel mogelijk een volledig inzicht te geven in
de directe en indirecte kosten die met het generaal pardon samenhangen?Minister Balkenende:Ik heb een aantal gegevens genoemd die u, denk ik, ook van belang kunt
vinden. Wij hebben te maken met kosten voor degenen die hier blijven, maar
tegelijkertijd besparen wij op andere kosten. Ik zal aan de bewindslieden
en in het bijzonder aan de staatssecretaris vragen hoe ik uw vraag het beste
kan beantwoorden en ook wanneer die duidelijkheid kan worden verschaft. Ik
weet niet of het zal lukken om dat in tweede termijn te doen,
maar ik zal mijn best doen. Uw vraag is helder en de betrokken bewindslieden
zijn ook hier.Dan kom ik als laatste onderwerp van dit onderdeel op de terrorismebestrijding.
De afgelopen weken zijn wij geconfronteerd met de ontmanteling van terroristische
netwerken in Denemarken, Duitsland en Oostenrijk. Deze ontwikkelingen maken
nog eens duidelijk dat elk land in West-Europa gevaar loopt om doelwit te
worden van een terroristische aanslag. Ook Nederland mag zich in dit opzicht
niet veilig wanen. Het is goed, dit besef van tijd tot tijd opnieuw in te
prenten. Om die reden heeft de minister van Justitie nog een keer publiekelijk
iedereen in dit land gevraagd om waakzaam te zijn en oplettend te blijven.
Dat geldt eerst en vooral voor de betrokken diensten, maar het geldt ook voor
de burger die stuit op verdachte zaken. De recente gebeurtenissen in Denemarken
en Duitsland voegen een nieuwe dimensie toe aan de voorstelbare dreiging.
Enerzijds beperkt de dreiging die uitgaat van Al Qaida of eraan gelieerde
netwerken zich kennelijk niet tot de Pakistaanse gemeenschap in het Verenigd
Koninkrijk, maar strekt deze zich ook uit tot het vasteland van West Europa.
Anderzijds blijkt dat lokale, niet-Pakistaanse netwerken minder autonoom zijn
dan gedacht. Zij laten zich in meer of mindere mate strategisch aansturen
door netwerken in bijvoorbeeld Pakistan.De ontmanteling van complotten in naburige landen heeft aangetoond dat
terroristen kunnen worden gestopt door goed inlichtingenwerk en door intensieve
internationale samenwerking. Tegelijkertijd maken deze zaken duidelijk dat
terrorisme een hardnekkig fenomeen is dat overal kan opdoemen en daarom voortdurende
aandacht en oplettendheid vereist. De inspanningen om het hoofd te bieden
aan terroristische dreigingen gaan onverminderd door. Ik noem de Contra-terrorisme
Infobox, het alerteringssysteem terrorismebestrijding, de aanpak van radicaliseringshaarden,
de persoonsgerichte aanpak, de weerstandsverhogende maatregelen bij CBRN-onderzoeksinstellingen
en de Europese samenwerking op basis van het EU-actieplan Terrorismebestrijding.Conform het coalitieakkoord zal het wetsvoorstel Doorzettingsmacht terrorismebestrijding
zo spoedig mogelijk worden ingediend. De Kamer heeft in augustus het actieplan
Polarisatie en radicalisering 2007-2011 ontvangen, samen met een neerslag
van de kabinetsvoornemens op dit terrein. In de uitvoering zal worden gezocht
naar een balans tussen preventieve en repressieve activiteiten. Jaarlijks
zullen de exacte inzet en prioritering worden vastgelegd in een operationeel
jaarplan. Het jaarplan zal op 11 oktober 2007 onderwerp vormen van een
algemeen overleg met de Kamer.De heer Pechtold (D66):Vorig jaar heb ik bij de behandeling van de justitiebegroting gezegd dat
wij vijf jaar verder waren na het nieuwe denken over het terrorisme. Nu zijn
wij daarmee dus zes jaar verder. Ik heb toen gesteld dat ik met de regering
een moment wil zoeken waarop wij dat in samenhang kunnen evalueren. Dat gebeurt
in andere landen ook. De minister-president verwijst naar een nieuwe wet die
op komst is, maar eerder hebben wij al tal van bevoegdheden aan burgemeesters
gegeven. Ook de minister heeft meer mogelijkheden gekregen. Is de minister-president
het met mij eens dat het moment van evaluatie om te kijken wat onze mogelijkheden
zijn, langzamerhand is gekomen? Wij zouden moeten kijken of wij op sommige
terreinen wellicht meer moeten doen en op andere misschien de inzet langzamerhand
wat kunnen terugschroeven.Minister Balkenende:Ik begrijp de vraag van de heer Pechtold heel goed. Ik acht het terecht
om te bekijken wat zich heeft voorgedaan, wat wij hebben gedaan en hoe een
en ander functioneert. De eerste mogelijkheid om hierover indringend te spreken
doet zich voor bij de aanstaande begrotingsbehandeling. De Kamer kan vooraf
vragen aan de bewindslieden stellen. Er kan worden gevraagd wat er precies
is gebeurd. De Kamer heeft, met andere woorden, het volle recht om te vragen
hoe het in de praktijk zit. Daarvoor hebben wij geen officiële evaluatiemomenten
nodig. Ik nodig de heer Pechtold uit om het debat aan te gaan met de eerstverantwoordelijke.
Dat is de minister van Justitie.De heer Pechtold (D66):Dat is een prachtige oproep. Ik wil het echter juist in samenhang bekijken.
Privacy is bijvoorbeeld een onderdeeltje waarvoor de ChristenUnie gisteren
aandacht heeft gevraagd. Zaken als het internet en de vlieggegevens worden
hier vaak gehaast als los onderdeel besproken. Voor sommige delen wordt gelukkig
soms iets langer genomen. Kunnen wij nu, na zes jaar, een moment vinden voor
een algemene evaluatie waarin wij een doorkijkje maken naar alle maatregelen
met betrekking tot terrorisme? Ik heb daarom vorig jaar al gevraagd. Heeft
dat voorstel de steun van de minister-president?Minister Balkenende:Ik kijk even naar de minister van Justitie. De Kamer zal stukken ontvangen.
Ik heb de neiging om te zeggen dat het mij het beste lijkt dat de Kamer gericht
vragen stelt over dit onderwerp. De heer Pechtold legt een verband tussen
terrorismebestrijding, privacy en andere onderwerpen. Ik stel voor dat hij
zijn vragen aan het kabinet doet toekomen. Wij zullen dan de vragen beantwoorden
voordat de begrotingsbehandeling plaatsvindt. De Kamer beschikt dan over alle
informatie die zij nodig heeft. Op basis daarvan kan het debat worden voortgezet.Wat ben ik toch redelijk, vandaag.De heer Pechtold (D66):Ja, ik ben werkelijk verbaasd. Ik ben hier blij mee. Ik zie ruimte. Ik
zal precies aangeven aan welke onderwerpen ik denk in verband met de motie
die ik vorig jaar heb ingediend om in alle rust een evaluatiemoment te kiezen.
Ik hoop dat de evaluatie met een brief van het kabinet zal worden voorbereid.
Ik ben blij met deze opening. Ik zal er bij de behandeling van de justitiebegroting
op terugkomen.De heer Rutte (VVD):Ik heb begrepen dat de minister-president het onderdeel over Justitie
wil gaan afsluiten. Ik heb gisteren aandacht gevraagd voor de uitlatingen
van de chef van de Amsterdamse recherche, de heer Woelders over het grote
probleem van de Marokkaanse jongeren in Amsterdam. Zeven van de tien jongeren
verlaten de school zonder voldoende diploma's. Er dreigt nu een beperkte groep
door te stoten naar de criminaliteit. Ik heb gevraagd of u bereid bent zo
snel mogelijk met een noodplan naar de Kamer te komen om deze grote problemen
met Marokkaanse jongeren aan te pakken.Minister Balkenende:Ik kom daarop in de tweede termijn terug.De heer Wilders (PVV):U hebt ook nog een aantal vragen van mij niet beantwoord; zelfs niet schriftelijk,
dus ik kom daarop maar even terug. In de eerste plaats vroeg ik of van een
straf in Nederland meer een echte straf kan worden gemaakt door het gevangenisregime
wat verder te verzwaren. Ik denk aan het niet meer beschikbaar stellen van
televisies, internet en dit soort dingen. In de tweede plaats vroeg ik hoe
het staat met de uitvoering van de in januari aangenomen motie van mijn fractiegenoot
De Roon, waarin wordt gevraagd om de kosten van detentie te verhalen op de
gevangenen. Die motie is negen maanden geleden aangenomen, maar wij hebben
daarover nog helemaal niets gehoord en er staat ook helemaal niets over in
de begroting. Het gaat hierbij om een motie die door de Kamer is aangenomen.
In de derde plaats heb ik gevraagd of u verdragen wilt sluiten met Marokko,
Turkije en andere landen waar veel criminelen in Nederland vandaan komen.
Kunt u daarbij bezien of deze criminelen hun straf in die landen zouden kunnen
uitzitten in plaats van in Nederland? Ik heb het hierbij over mensen die niet
de Nederlandse nationaliteit hebben of die, om welke reden dan ook, de Nederlandse
nationaliteit is ontnomen.Minister Balkenende:Het lijkt mij lastig om zomaar te zeggen dat mensen hun straf in een ander
land moeten uitzitten als zij gewoon Nederlander zijn. Ik zeg dit echter maar
zo even in de gauwigheid; ik zal dit nog even navragen.De heer Wilders (PVV):Het gaat mij om de mensen die geen Nederlander zijn.Minister Balkenende:Ik zal dit even laten nagaan. Verder zegt u dat er al een tijd geleden
een motie is aangenomen over detentie. Ook dit moet ik even laten nagaan.
Verder hebben wij een bepaald gevangenisregime. Daarover kunnen wij spreken,
maar ik heb er niet veel aan toe te voegen. Ik zal in ieder geval de genoemde
twee punten voor u laten nagaan.Voorzitter, ik zal ten slotte kort stilstaan bij pijler zes: Overheid
en dienstbare publieke sector. Het kabinet werkt hard aan een dienstbare en
slagvaardige overheid. Dit is geen doel op zich, maar komt voort uit de wensen,
behoeften en zorgen van de Nederlandse burger. Vanuit dit perspectief wil
ik kort ingaan op de vermeende betutteling door de overheid. Ik zal afsluiten
met een van de kernwaarden van onze samenleving, namelijk respect.Dit kabinet heeft een heldere visie op de plaats en taak van de overheid
in de samenleving. In diverse bijdragen aan dit debat worden daaraan kwalificaties
gegeven die nogal verschillen. De heer Marijnissen vraagt terecht aandacht
voor gemeenschapszin. Lotsverbondenheid en maatschappelijke inzet moeten een
tegenwicht vormen voor onverschilligheid, egoïsme en cynisme. De heer
Rutte benadrukt de invloed van de overheid op de zelfredzaamheid en eigen
verantwoordelijkheid van burgers. Ook dit verhaal kennen wij van hem. De heer
Pechtold spreekt van staatspaternalisme.De grootste kracht van onze samenleving zit in mensen en hun organisaties
zelf. Dit is het uitgangspunt van dit kabinet. De overheid kan niet alles
oplossen en moet dit ook niet willen. Wat kunnen burgers echter wel van de
overheid vragen? In de eerste plaats natuurlijk goede publieke dienstverlening
aan het loket, via internet of via regelgeving. In de tweede plaats is de
overheid het vangnet voor mensen die echt in de knel zitten. Wij zetten in
op het voorkomen van problemen. Als er problemen zijn, moeten wij deze vroeg
herkennen en actie ondernemen. In de derde plaats heeft de overheid een belangrijke
rol als steller en handhaver van normen. Handhaving moet krachtig, snel en
consistent zijn. Dit kabinet zal steeds op zoek gaan naar de balans tussen
kaders stellen en ruimte geven, zodat de samenleving zelf maximaal tot bloei
kan komen. Het is niet een zaak van de overheid tegenover de burger, maar
een zaak van de overheid samen met de burger.Vanuit deze houding moeten wij ook het thema respect bezien. Ik heb al
enigszins aangegeven hoe ik dit wil duiden. Ik versta heel goed wat de heer
Marijnissen zegt over gemeenschapszin en ik versta ook heel goed wat de heer
Rutte zegt over zelfredzaamheid. Dit zijn allemaal elementen die nodig zijn
en erbij horen; het één gaat daarbij niet ten kosten van het
ander. Dit alles vraagt echter wel een verbindende schakel. Die bestaat uit
het respectvol omgaan met elkaar; een van de belangrijke kernwaarden van onze
samenleving. Burgers hechten gelukkig groot belang aan dit thema. Dit blijkt
uit het recente rapport De sociale staat van Nederland 2007 van het SCP. Daarbij
lijkt de burger vooral naar de overheid te kijken. Uit talloze initiatieven
in de samenleving blijkt echter ook dat burgers elkaar weten te vinden in
projecten en andere initiatieven die in het teken staan van het bevorderen
van respect en fatsoen.Het kabinet legt heldere accenten: de totstandkoming van gedragscodes
in buurten, het tegengaan van asociaal gedrag in verkeer en openbaar vervoer,
het aanpakken van agressie tegen werknemers met een publieke taak, het actief
opvolging geven aan discriminatieaangiften, het normeren van het vergunningenbeleid
bij risicomanifestaties en het veiliger maken van het media-aanbod. Met betrekking
tot de bestrijding van discriminatie zijn inmiddels afspraken gemaakt over
een versterkte ketensamenwerking en een verbetering van de prestaties van
OM, politie en gemeenten. Het programma Een veilige publieke taak werpt een
dam op tegen de agressie tegen werknemers met een publieke taak. Het gaat
daarbij om het stellen van duidelijke grenzen, het wegnemen van het voordeel
dat uit agressie of geweld is ontstaan, het registreren van daden van agressie
of geweld en het geven van een duidelijke reactie door de overheid.Het kabinet wil een veiliger media-aanbod bereiken langs drie lijnen:
het oprichten van een expertisecentrum, het instellen van een klachtsysteem
en het instellen van een gedragscode. In de schriftelijke antwoorden ben ik
daarop nader ingegaan.Dit zijn maar enkele elementen, maar één ding staat vast.
Met alle verschillen die wij hebben, zal het moeten gaan om een fatsoenlijke,
respectvolle omgang met elkaar. Daar hebben wij allemaal een verantwoordelijkheid
in. Dat begint thuis bij de opvoeding, dat geldt voor scholen, dat geldt voor
wijken en buurten, het geldt voor sportverenigingen en het geldt ook voor
wat de overheid doet. Dat is geen betutteling, maar het heeft te maken met
normaal met elkaar omgaan.De heer Rutte (VVD):Dit debat kan op verschillende niveaus worden gevoerd. De premier kiest
een insteek waar je het moeilijk mee oneens kunt zijn. Woorden
als respect en fatsoen spreken natuurlijk ook mij aan. Gisteren vroeg ik aandacht
voor het debat op een meer praktisch niveau. Wat doet het kabinet daadwerkelijk?
Hoe grijpt het wel degelijk tot achter de voordeur in in het leven van mensen?
Ik heb daarbij twee opmerkingen.Ten eerste verbaast het mij van een gereformeerd politicus, die toch kiest
voor soevereiniteit in eigen kring, dat hij een dermate grote invloed toekent
aan de Staat als geheel in het leven van de mensen. Dat moet toch een trendbreuk
zijn in zijn persoonlijke denken, zeker als ik mij zijn geschriften over de
christelijk-sociale traditie herinner.Ten tweede heb ik gisteren aandacht gevraagd voor de begrippen vertrouwen
en waardering, vertrouwen in vakmanschap, van kleinschaligheid tot en met
je vak kunnen uitoefenen, maar ook waardering in de portemonnee. Ik wil het
koopkrachtdebat niet herhalen, maar het komt er natuurlijk ook op neer of
de Staat uiteindelijk in staat is om vertrouwen te geven aan mensen, zodat
zij hun eigen geld kunnen uitgeven en de overheid dat niet voor hen moet doen.
Mijn stelling is dat als burgers zich vertrouwd en gewaardeerd voelen de kans
het grootst is dat zij zich vrij zullen associëren met anderen en zich
als krachtige burgers met anderen zullen verstaan. Natuurlijk zijn er mensen
die zwakker staan, die wij moeten helpen. Gelukkig kan echter het overgrote
deel van de bevolking het zelf redden, mits de Staat de taken die de Staat
moet regelen goed regelt. Dat is volgens mij het fundamentele verschil tussen
dit kabinet en mijn politieke stroming.Minister Balkenende:Voorzitter, misschien is het een aardige gedachte dat de heer Pechtold
meteen ook zijn vraag stelt, zodat ik tot een mooi afrondend betoog kan komen.De voorzitter:De premier helpt mij; dat waardeer ik.De heer Pechtold (D66):De laatste jaren is er wel een groot verschil tussen het liberalisme van
de heer Rutte en mijn liberalisme, maar toch. In het algemene verhaal van
de minister-president over de benadering van het individu en de rol van de
Staat daarin klonken sympathieke dingen, over respect en saamhorigheid. Dat
zijn allemaal mooie woorden. Maar waarom moet die maakbaarheid? Waarom moet
het gevoel worden gewekt dat de overheid voor iedereen alles kan oplossen?
Ik heb dat eerder gezegd over veiligheid. De overheid moet dat niet allemaal
naar zich toe willen trekken. Er is ook eigen verantwoordelijkheid.Ik wil graag eens doorfilosoferen over een voorbeeld waarvan ik vind dat
de premier echt is doorgeslagen. Als ik de stukken van het kabinet lees, zijn
kinderen een probleem, van peutertaaltoets tot alcohol en alles wat daar tussen
zit. Er is een probleem dat op een cd-rom moet, beoordeeld moet worden en
moet worden bekeken door de Staat. Natuurlijk zijn er dingen met kinderen
misgegaan, maar laten wij al die vreselijke zaken eens analyseren. Wij kenden
Savannah, wij kenden het meisje van Nulde en wij kenden allerlei zaken. Het
probleem was dat wij niet doorpakten. De overheid was zo georganiseerd dat
men langs elkaar heen keek. Ik vraag daarom die koers om te zetten. Pak degenen
die het nodig hebben aan, maar laat ons niet allemaal een probleem worden,
waarbij de overheid maakbaarheid suggereert.De heer Van der Vlies (SGP):De minister-president ging zijn betoog afronden, maar ik heb nog een ander
punt, dat hier overigens niet zo bij past.De voorzitter:Dan wachten wij even.Minister Balkenende:Laat het toch maar meteen gebeuren.De heer Van der Vlies (SGP):Mijn vraag is of de gemeenteraden nu wel of niet kleiner worden. In het
regeerakkoord staat er een opmerking over en in de Miljoenennota een andere.
Er zijn vragen gesteld, onder anderen door een vertegenwoordiger van mijn
fractie. Wij hebben een schriftelijk antwoord gekregen. Warempel, er staat
dat dit punt nog open wordt gehouden. Dat willen wij toch niet?De voorzitter:Het lijkt mij niet makkelijk om tussen deze twee onderwerpen een bruggetje
te maken...De heer Van der Vlies (SGP):Er is een mechanisme nodig om al die keurige trefwoorden, de inspirerende,
begeesterende dingen die de minister-president zojuist zei, bij elkaar te
houden en body te geven op het bestuurlijke niveau vlakbij de burger. Daar
is een adequate gemeenteraad voor nodig, een gemeenteraad waarin ook de kleinere
stromingen vertegenwoordigd kunnen zijn. Dat wordt geamputeerd als de gemeenteraden
kleiner worden gemaakt, dat is de praktijk. Dat moeten wij niet willen.Minister Balkenende:Voorzitter, laat ik de laatste vraag nu eerst beantwoorden. Er is in de
plannen van het kabinet sprake van verlaging van de bestuurskosten met een
bepaald bedrag. Om die verlaging te bewerkstelligen zou je de omvang van de
gemeenteraden kunnen verkleinen, dat is een van de mogelijkheden. Of die het
wordt, weten wij nog niet, er is in ieder geval wel een opdracht om te onderzoeken
hoe de bestuurskosten verlaagd kunnen worden. Meer dan dit kan ik er nu niet
over zeggen.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter, ik heb hier gisteren ook over gesproken en ik heb de minister-president
het coalitieakkoord voorgehouden; ik heb enig recht van spreken als het daarover
gaat. Wij hebben afgesproken dat het wetsvoorstel op dit punt, dat nu bij
de Kamer ligt en waarop een nota van wijziging is ingediend, gewoon behandeld
zal worden. Ik wil gewoon klip en klaar van de minister-president horen dat
deze afspraak zal worden nagekomen.Minister Balkenende:Ja, er is een afspraak, maar u weet ook dat dit kabinet de opdracht heeft
om de bestuurskosten te verlagen, waarbij je bepaalde mogelijkheden niet kunt
uitsluiten. Ik wil dan ook nog geen deuren dichtgooien.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb gisteren aangegeven dat het bedrag dat hiervoor in de boeken genoteerd
is, wat ons betreft staat. Wij zullen meedenken om dit bedrag te halen, maar
ik vind dat wij elkaar moeten kunnen houden aan de afspraak hierover, want
anders gaat er nog veel meer glijden, wat u waarschijnlijk ook niet wilt.Minister Balkenende:Voorzitter, ik begrijp de heer Slob heel goed en ik stel voor, hierover
nog nader met elkaar in debat te gaan. Ik heb aangegeven wat er geleverd zal
moeten worden op het gebied van verlaging van de bestuurskosten; daar komen
wij nog wel op terug.De heer Slob (ChristenUnie):Voor alle duidelijkheid, er komt nog een debat over de manier waarop de
bestuurskosten 90 mln. verlaagd kunnen worden, maar u zegt nu ook dat de afspraak
die wij gemaakt hebben, gewoon staat?Minister Balkenende:Die afspraak staat nog steeds, maar tegelijkertijd geldt dat wij telkens
voor nieuwe afwegingen komen te staan. Zo hebben wij ook afspraken gemaakt
over wat er in verband met de vergrijzing zou moeten worden gedaan. Daarbij
hebben wij moeten constateren dat wij iets extra's zullen moeten doen, omdat
wij ook ons aandeel willen leveren bij het bevorderen van een houdbare samenleving.
Wij zullen de situatie onder ogen moeten zien, meer wil ik er nu eigenlijk
niet over zeggen. Ik weet heel goed hoe u hierover denkt en ik begrijp ook
de opmerking van de heer Van der Vlies heel goed, maar tegelijkertijd hebben
wij de opdracht, mogelijkheden te zoeken om de bestuurskosten te verlagen.
Daar zullen wij ons toe zetten en hier zult u het mee moeten doen.De heer Slob (ChristenUnie):Maar hier neem ik geen genoegen mee. Ik heb erkend dat er een extra taak
is in verband met de vergrijzing, daar ben ik ook op ingegaan en ik heb u
er vanmorgen zelfs over geïnterrumpeerd. Maar over de omvang van de gemeenteraden
hebben wij een afspraak van een andere orde gemaakt, waaraan wij elkaar gewoon
moeten houden. Er is al een nota van wijziging ingediend en het wetsvoorstel
stond zelfs al op de agenda van de Kamer. De behandeling is nog even aangehouden,
maar het moet hier gewoon behandeld worden. En u mag mij eraan houden, te
gaan werken aan het bedrag dat nu ingeboekt is. Er zijn nog heel wat voorstellen
voor te bedenken en wij zullen de minister die hiervoor verantwoordelijk is,
niet in de kou laten staan.Minister Balkenende:Dit vormt voor mij alleen maar een aansporing om samen met het kabinet
met gezwinde spoed te gaan werken aan het uitwerken van deze taakstelling.
Ik heb u goed begrepen.Voorzitter, ik keer terug naar een opmerking van de heer Rutte. Ik ben
blij dat hij nu eens niet over links, maar over gereformeerd begint, want
dat is ook interessant. Een beetje variatie in een debat kan geen kwaad. Hij
zegt dat hij niet begrijpt dat ik als gereformeerd politicus zo maar wil ingrijpen
in de situatie achter de voordeur van de mensen. Daarmee geeft hij er blijk
van dat hij het leerstuk van de soevereiniteit in eigen kring niet kent. De
kringen zijn naar hun aard en roeping soeverein, maar betekent dit dat de
overheid nooit zou mogen interveniëren in de kringen? Nee, wis en waarachtig
niet, de overheid draagt ook het zwaard en zij mag ingrijpen als essentiële
regels worden geschonden. Wanneer de kringen met elkaar in conflict zouden
kunnen komen, kan er voor de overheid als dienaresse Gods, op grond van de
filosofie dat zij dat is, reden zijn om te interveniëren. Wanneer sprake
is van volkomen veronachtzaming van het lot van kinderen door ouders, kan
er voor de overheid ook reden zijn om in te grijpen. Kortom, wanneer het nodig
is om gezinnen in probleemsituaties te ondersteunen, om ze te helpen en wanneer
het nodig is om in te grijpen, dan kan dat. Dat systeem kennen wij, maar er
is geen spanning met de oriëntatie waar de heer Rutte op doelt.Meer ben ik het eens met de opmerking over de kleinschaligheid en de waardering
daarvoor. Wij gaan niet de koopkrachtdiscussie overdoen. Daarover hebben wij
vanochtend gehad, maar wat de waardering voor de kleinschaligheid betreft
wijs ik erop dat die bijvoorbeeld tot uitdrukking komt bij de ondersteuning
van vrijwilligers en bij de manier waarop wij de ondernemers in dit land bejegenen.
Die komt ook tot uitdrukking in ons beleid. Die zaken hangen met elkaar samen.
Kleinschaligheid betekent ook dat je zoekt naar instrumenten die ervoor zorgen
dat mensen greep krijgen op hun eigen leven. Al die elementen zijn van groot
belang en hebben te maken met de herkenbare samenleving. Als de heer Rutte
zegt dat mensen zich vrij moeten kunnen voelen, dat zij moeten kunnen associëren,
dan heeft hij een heel belangrijk punt. Er is niets ergers dan de vrijheid
waarbij het individu zich met zichzelf bezighoudt, terwijl de associatie met
anderen ontbreekt. Dat is feitelijk ook waar het om gaat bij gemeenschapszin:
kleinschaligheid, je vrij voelen en je kunnen associëren met anderen.
Ik vond dat u eigenlijk een waardevol pleidooi hield, mijnheer Rutte.De vraag is vervolgens: gebeurt dat puur autonoom? Ja, voor een deel is
dat het geval. Mensen sluiten zich vrijwillig ergens bij aan, maar soms hebben
zijn ondersteuning nodig. Die wordt dan ook gegeven. Deze elementen hangen
samen met de manier waarop een "civil society" kan functioneren.Dat heeft niets te maken met maakbaarheid, zeg ik tegen de heer Pechtold.
Eerst en vooral gaat het om vrije mensen die hun eigen keus maken, die hun
eigen verantwoordelijkheden hebben en die voluit met die vrijheid moeten kunnen
omgaan. Ik zeg er echter altijd bij: die vrijheid zal moeten samenhangen met
verantwoordelijkheid.De heer Pechtold zei: u ziet kinderen alleen maar als probleemgevallen.
Dat is niet zo. Met de meeste kinderen gaat het gewoon goed: zij groeien prima
op en hebben geen problemen, maar er is ook een bepaalde groep kinderen die
wel problemen heeft. Die groep kinderen moet een voorwerp van zorg van de
overheid zijn. Daarom is het opzetten van een centrum voor jeugd en gezin
niet bedoeld om bureaucratie op te tuigen. Nee, dat is er om die jongeren
te benaderen die dat nodig hebben. Je moet voorkomen dat kinderen met taalachterstand
naar de basisschool gaan. Dat heeft niets te maken met maakbaarheid of met
bevoogding. Nee, dat heeft puur te maken met de vraag: hoe kan een kind tot
zijn recht komen? Maakbaarheid doet mij veel te veel denken aan de politicologische
literatuur van de jaren zeventig. Ik heb meegekregen wat daarin staat, maar
er mentaal afscheid van genomen. Ik zie de Kamerleden opkijken en dat is inderdaad
een opluchting. In een samenleving die wordt gekenmerkt door verantwoordelijkheid
ga je juist uit van de vrijheid van mensen, maar de overheid moet goed weten
wat haar te doen staat. Je moet die samenleving niet willen drillen, en dat
doet dit kabinet niet. Dit kabinet komt op voor die jongeren en voor die mensen
die in de knel zitten. Dat kan te maken hebben met gezondheid
of met een verkeerde leefstijl. Al die zaken zijn aan de orde. Dat is wat
ons drijft.Ik zie dat enkele leden weer willen interrumperen, maar het mooie vind
ik dat er ook een band kan bestaan tussen stromingen van mensen met verschillende
opvattingen. Het verhaal van vrije burgers die associëren kan prachtig
samenvallen met gemeenschapszin en dat kan weer prachtig samenvallen met de
manier waarop je omgaat met jongeren. Over dat laatste sprak de heer Pechtold.Er is veel wat ons verdeelt, ook vandaag, maar laten wij ook nagaan wat
ons bindt. Wat zou dat een mooie afsluiting zijn van de eerste termijn van
de kant van het kabinet.De voorzitter:Maar daar gaat u niet over.De heer Rutte (VVD):Laten wij nog even nagaan wat ons scheidt. Daarna wil ik graag met u nagaan
wat ons bindt. Ongetwijfeld is dat ook heel veel: de liefde voor dit land,
de democratie en dat alle mensen zich goed kunnen ontwikkelen. Toch wil ik
het nog even hebben over de vraag wat ons scheidt.U bespreekt hier het leerstuk van de soevereiniteit in eigen kring. Aanpalend
gaat het bij bepaalde politieke stromingen dan over rentmeesterschap en andere
begrippen, maar om de discussie scherp te maken, wil ik u twee casussen voorleggen.
U noemde vrijheid en verantwoordelijkheid. Dat zijn de twee kernbegrippen
voor de liberale stroming en het is fijn dat u ze noemt. Eerder had u het
in uw betoog over allerlei commissies die worden opgericht om de media te
reguleren.Mijn eerste casus is de volgende. Wethouder Geluk van Rotterdam zegt:
ik wil met mijn werk niet alleen die gezinnen bereiken waar het misgaat, maar
ik wil alle gezinnen opvoedondersteuning aanbieden, want ik vind dat noodzakelijk.
Hierop krijg ik graag een reactie van u.Mijn tweede casus betreft de Deense cartoonrellen. U hebt daarop gereageerd.
Mijn standpunt is altijd geweest dat ik passioneel het recht van de uitgever
zal verdedigen om die cartoons af te drukken, maar hij zelf draagt de verantwoordelijkheid
voor de beslissing of hij zoiets wel of niet wil doen. Er is niemand anders
dan die persoon zelf die eventueel besluit om die cartoons niet af te drukken.
Als hij dat wel doet, als hij de afweging heeft gemaakt dat hij de cartoons
wel wil afdrukken, dan zal ik dat besluit volledig verdedigen, omdat ik dat
uiteindelijk het wezen van de vrijheid vind. Graag krijg ik uw reactie op
deze twee concrete voorbeelden.Minister Balkenende:Over het publiceren van cartoons: natuurlijk moeten mensen hun eigen verantwoordelijkheden
hebben. De vraag is of je juridisch alle mogelijkheden hebt, ofte wel waar
liggen de grenzen van het recht. Het andere punt is een kwestie van verantwoordelijkheid.
Inderdaad is vrijheid een groot goed, maar het is ook aan mensen zelf om te
kijken of zij dat willen. Ik heb een- en andermaal gezegd dat wij moeten kijken
wat onze handelingen voor anderen betekenen. Ik ontzeg mensen die vrijheid
niet.De heer Rutte (VVD):U zegt terecht dat dat de eigen afweging van die hoofdredacteur is. Daarin
vinden wij elkaar. Ik meende eerder in uw uitlatingen te hebben bespeurd dat
u daar wel degelijk afstand van nam. Misschien zei u: mocht ik hoofdredacteur
geweest zijn, dan had ik het niet gedaan. Maar ik begrijp nu dat u zegt dat
dat de persoonlijke afweging van die hoofdredacteur is. Maar waarom dan ons
mediastelsel belasten met commissies die zich bezig gaan houden met de vraag
wat media wel of niet moeten uitzenden? Laat dat aan de media zelf over, en
heb daarbij ook vertrouwen in de persoonlijke afweging van hoofdredacteur,
redacties en programmamakers, commercieel en publiek, die dat heel goed zelf
kunnen.Minister Balkenende:Zo'n commissie is natuurlijk niet meer dan steun voor het aan de orde
stellen van een thema, namelijk de best reële vraag of alles op tv moet
kunnen of niet. Dat doen wij trouwens ook bij de Kijkwijzer, en dat is geen
betutteling. Er is gesproken over alle gezinnen, maar dat lijkt mij wat veel,
en het is ook niet nodig: je moet altijd eerst kijken waar de hulpvraag het
grootst is, en verder moet je bezien of gezinnen de mogelijkheid hebben zich
te melden. De centra voor jeugd en gezin gaan daarvan uit: als er aanknopingspunten
zijn en er is ondersteuning nodig, wordt die geboden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Uw vicepremier ter linkerzijde heeft nog lang niet mentaal afscheid genomen
van de jaren zeventig, wat natuurlijk alles heeft te maken met het kabinet-Den
Uyl dat daar toen zat. Ik wil de hoogleraar weer even na deze lange dag terugnemen
naar de politiek. Hoe is het nu? Hebben wij nu een links kabinet, een rechts
kabinet, een tweede kabinet-Den Uyl, een eerste kabinet-Marijnissen, een nivelleringskabinet,
een denivelleringskabinet? Ik heb nog een antwoord van u tegoed. Nu niet zeggen
dat het Balkenende IV is. Uw vorige kabinetten heetten hervormingskabinetten,
waarvan u nooit afstand hebt genomen. Nu graag een typering.Minister Balkenende:Deze vraag komt mij bekend voor, die hebt u eerder gesteld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):En geen antwoord op gekregen.Minister Balkenende:Dat klopt. Dit lijkt mij namelijk een vraag die eerst aan het eind van
het debat kan worden beantwoord, omdat ik niet weet wat dit allemaal gaat
opleveren. U had kunnen weten dat ik sowieso zou zeggen: dat wordt eind van
de tweede termijn, dan maakt u meer kans. Dus voorlopig gewoon: Balkenende
IV.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dan doe ik u alvast een suggestie aan de hand. Ik heb heel netjes zitten
wachten, en nog geen kwalificaties gegeven. Wat dacht u van Lubbers IV? Dit
is het kabinet van op de plaats rust, een typisch middenkabinet.Minister Balkenende:Aan het eind van mijn tweede termijn geef ik hier antwoord op. Zijn er
nog meer typeringen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is toch echt het grijze midden, lijkt mij.Minister Balkenende:Wij kunnen van mening verschillen, maar één ding kunt u
van dit kabinet niet zeggen, namelijk dat het grijs is. Dat
doe ik mijn collega's niet aan!De voorzitter:Er is niets mis met grijs!De heer Pechtold (D66):Naast Lubbers kwam D66 als een raket omhoog, dus...Ik kom nog even terug op de maakbaarheid versus de jeugd. Hoor ik nu zeggen
dat mijn benadering – aanpakken waar dat moet, maar geen verplichtingen –
door u wordt onderschreven? De cd-rom waar je hele hebben en houwen op staat,
dat moeten wij niet hebben, nog los van het advies van de Gezondheidsraad,
waarin ik las dat je eerst naar de huisarts moet voor je kinderen krijgt.
Dat soort dingen heel ver van ons afhouden, alstublieft. Aan het eind van
zijn termijn sprak premier Balkenende mooie woorden over het binden van stromingen,
maar uiteindelijk zal ik nagaan of het kabinet überhaupt steun geeft
aan één motie van de oppositie.Minister Balkenende:Er resteert nog een antwoord: dit kabinet is er uiteraard geen voorstander
van om de positie van ouders over te nemen of om te interveniëren. Krachtens
het huidige recht kan de overheid ingrijpen op het moment dat ouders volkomen
tekortschieten. De meest vergaande maatregel is dat zij uit de ouderlijke
macht worden ontzet. Er zijn echter ook situaties waarvoor geldt dat het zo
ver niet hoeft te komen maar waarin zich wel evidente problemen voordoen.
Daarvoor sluit het kabinet de ogen niet. Het wil graag de jongeren terzijde
staan die zonder eten naar school gaan, die met totaal verkeerde handelingen
te maken krijgen en een taalachterstand hebben. Soms is zachte dwang nodig,
of een campus. Er zijn in ieder geval instrumenten nodig die ertoe bijdragen
dat die mensen erbij horen en dat hun kansen niet verloren gaan. Vast staat
dat, als zaken in het begin niet goed verlopen, het ontzettend lastig is om
die later te herstellen. Dat is de intentie waarmee wij beleid voeren: het
dienen van de vrijheid van onder andere jonge mensen in een sfeer van verantwoordelijkheid.De voorzitter:Ik dank het kabinet voor zijn bijdrage.De vergadering wordt van 17.40 uur tot 19.10 uur geschorst.De voorzitter:Ik neem aan dat de fractievoorzitters weten dat de spreektijd in tweede
termijn een derde bedraagt van de spreektijd in eerste termijn. Ik zal de
leden bij de interrupties helpen op de tijd te letten, want wij willen graag
vandaag nog stemmen. Ik neem aan dat deze wens wordt gedeeld door de Kamer
en de regering.Het woord is aan de heer Marijnissen.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik stel vast dat mijn vak voller zit dan vak K.De voorzitter:Welke conclusie trekken wij daaruit?De heer Marijnissen (SP):In ieder geval dat de discipline bij ons beter verzorgd is. Denkt u dat
het verantwoord is voor het land om met een half kabinet te beginnen?De voorzitter:Ik vind dat het quorum aanwezig is.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de heer Van der Vlies voor zijn oproep
en ik ondersteun hem van harte. Ik hoop dat andere fracties zich hierover
ook uitspreken. Dan weten wij waar wij met elkaar aan toe zijn.Ook bij deze algemene beschouwingen ging het weer over echt alles. Wederom
is er heel veel aangeroerd en wederom is er weinig veranderd. Het debat over
de eerste begroting van Balkenende IV stond onder andere in het teken van
de vraag wat voor kabinet dit nu is. De Telegraaf, de Volkskrant, de heer
Rutte en de heer Wilders zijn het erover eens: dit is een links kabinet. Maar
de mensen in het land denken daar totaal anders over, net als het CDA en de
ChristenUnie. Dit is zeker geen links kabinet. De minister-president heeft
het zelf gezegd. Dit is een kabinet dat staat in het continuüm van de
vorige kabinetten-Balkenende.Wat zou een links kabinet hebben gedaan in de huidige situatie? Ik schets
wat karakteristieken. Dat kabinet zou zich onmiddellijk hebben ingezet voor
een eerlijke en nivellerende inkomenspolitiek. Het had iets gedaan aan de
topinkomens in de private sector en het had onmiddellijk uitgesproken dat
in de semi-publieke en publieke sector het salaris van de minister-president
de maximumnorm zou zijn. De armoede, op de eerste plaats onder kinderen, zou
worden aangepakt. Als eerste zou het onderwijs bij de lurven worden gepakt.
Iedereen zou worden gemobiliseerd voor een grote campagne. Er zouden veel
extra middelen ter beschikking komen om de salarissen op niveau te brengen.
Het zou beginnen met het terugdraaien van vernieuwingen die slecht hebben
uitgepakt en samen met leerkrachten en leerlingen kijken wat er beter kan
en hoe. Het zou van de scholen kleinere gemeenschappen maken met kleinere
klassen. De conciërge zou onmiddellijk terugkomen. Het zou werken aan
modern lesmateriaal en mooie scholen. Het belangrijkste: het zou een campagne
starten die de onderwijzer op een voetstuk zet. Zo zou het lerarentekort worden
opgelost.Hetzelfde zou dat linkse kabinet ook meteen gaan doen in de zorg. Het
zou een campagne starten om het vertrouwen van de werkers in de zorg te herstellen.
Maar dan moet het wel met iets komen. Voldoende mensen om zorg op menselijke
maat mogelijk te maken. De marktwerking zou uit het zorgstelsel, uit de ziekenhuizen
en uit de thuiszorg worden verbannen. Geen no claim, geen eigen bijdrage en
ook geen eigen risico. Er zou een onderzoek komen naar de oorlog in Irak.
Wij zouden in Afghanistan blijven, niet om oorlog te voeren, maar om echt
bij de opbouw en de vooruitgang te helpen. Er zou een tweede referendum komen
over de nieuwe Europese grondwet. Het linkse kabinet zou onmiddellijk aan
de slag gaan om het openbaar vervoer mooi, goed, snel, fijnmazig en betaalbaar
te maken. Een goed alternatief voor de auto. Er zou een aftopping komen van
de hypotheekrenteaftrek. Tot slot zou het ontslagrecht voor werknemers natuurlijk
intact blijven.Een links kabinet zou in ieder geval niet bezuinigen op de rechtshulp,
of op begeleiding en ondersteuning van ouderen. Het zou geen vijf kolencentrales
gaan bouwen. Een bezuiniging op de aftrek bijzondere ziektekosten zou het
niet invoeren. Het invoeren van een eigen risico in de zorg, blokkades op
een parlementair onderzoek, Irak, blokkade op onderzoek naar toekomst, hypotheekrenteaftrek, blokkade op een referendum over de Europese Unie: allemaal
niet.Het spreekwoord zegt: aan de vruchten kun je boom herkennen. En welke
vruchten draagt dit kabinet? Welke vruchten heeft deze boom? U mag het zeggen,
maar ik weet één ding zeker: dit is geen links kabinet. Het
is niet links, het is niet rechts, het is een gewoon kabinet. "Een gewoon
kabinet", zo typeerde indertijd ook Wim Kok zijn eerste paarse kabinet.
Zo het dan al ergens op moet lijken, mevrouw de voorzitter, dan wordt het
wat mij betreft Paars III, niet in zijn retoriek, maar wel als het om de daden
gaat. Daarom heb ik een paar moties waarmee ik wil proberen dit kabinet –
ik sta rechts van het kabinet – naar links te duwen.De eerste motie gaat over de armoede; dat zal u niet verbazen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering om de armoede structureel te bestrijden door: - het sociaal minimum te verhogen met 1,25%;- de kinderbijslag
inkomensafhankelijk te maken;- categoriale bijzondere bijstand in
te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering om prestatiebeloningen in de vorm van bonussen, aandelen
en opties in de private sector onmogelijk te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(31200).De heer Marijnissen (SP):Lekker korte en duidelijke moties. Daar hoeft niet lang over gedelibereerd
te worden. U kunt gewoon voor stemmen.De voorzitter:Ik ben dat nog niet gewend. Ik hoop daar gauw aan te wennen.De heer Marijnissen (SP):Het gaat heel lekker zo.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de aanspraken op ondersteunende begeleiding niet
te beperken en deze te dekken door de AWBZ-premie met 0,02% te verhogen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering om de belastingaftrek voor bijzondere ziektekosten
niet te beperken en dit te dekken uit een verhoging van het toptarief in de
inkomstenbelasting met twee procentpunt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat toegankelijke rechtsbijstand een voorwaarde is voor een
goed functionerende rechtsstaat;verzoekt de regering, af te zien van de bezuinigingen op de rechtsbijstand
en dit te dekken uit het verhogen van de boetes van toezichthouders (NMa,
DTe, AFM en Opta),en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(31200).De MarijnissenKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering een breder en meer divers publiek
in contact wil brengen met cultuur;verzoekt de regering, de ingeboekte bezuiniging van 15 mln. door invoering
van het "profijtbeginsel cultuur" ongedaan te maken, waarbij de
dekking wordt gevonden door het versneld invoeren van de verhoging van het
eigen woningforfait voor dure woningen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het kabinet geen concrete voorstellen doet om de houdbaarheid
en betaalbaarheid van het systeem van hypotheekrenteaftrek te onderzoeken
en geen alternatieven voor dit systeem aandraagt;overwegende dat een dergelijk onderzoek wel gewenst is;spreekt als haar mening uit dat een parlementair onderzoek naar deze houdbaarheid,
betaalbaarheid en alternatieven wenselijk is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, 150 mln. extra te reserveren voor een verhoging
van de lerarensalarissen, waarbij de dekking wordt gevonden door een verhoging
van de winstbelasting van 25,5% naar 25,9%,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging, verzoekt de regering om de plannen voor versoepeling van het ontslagrecht
in te trekken en met voorstellen te komen voor uitbreiding van het recht op
een ontslagvergoeding, voor recht op scholing en voor een betere positie van
flexwerkers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(31200).De heer Van Geel (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank het kabinet voor de uitgebreide en goede
beantwoording van de opmerkingen die wij hebben gemaakt en de vragen die wij
hebben gesteld. Mijn fractie spreekt oprecht veel waardering uit voor de wijze
waarop de minister-president ons in dit debat heeft bediend en behandeld.
Complimenten namens de hele fractie. Hij heeft een goede balans in beeld gebracht,
zoals wij willen, tussen solide overheidsfinanciën, investeringen die
ons land toekomstvast maken en de koopkracht. Ik denk dat hij dat op een bijzonder
goede manier uiteen heeft gezet. Ik dank het kabinet voor de uitgebreide en
duidelijke antwoorden op vragen over de exorbitante bonussen en voor de toezeggingen
van de minister-president hierover. Ik herhaal dat wij buitengewoon kritisch
zijn over de voorgestelde maatregelen. Wij hebben alternatieven genoemd. Wij
komen er bij de algemene financiële beschouwingen op terug. Wij willen
dit in een keer goed regelen en dat heeft de minister-president bevestigd.Wat betreft de ambulancezorg gaan wij ervan uit dat het kabinet in november
met een reactie komt die leidt tot de noodzakelijke acties ter verbetering
van de aanrijtijden. Ik hoop dat de minister-president dit zal bevestigen.
Er is vanmiddag uitgebreid gesproken over ondersteuning en begeleiding in
de AWBZ. Ik dank de minister-president voor zijn toezegging om de Kamer te
informeren over de consequenties voor de meest kwetsbaren en de gevolgen voor
andere delen van de zorg. Wij willen inderdaad onbedoelde effecten voorkomen,
zoals ik heb gezegd. Daarnaast komt mijn fractie bij enkele begrotingen terug
op de subsidieregeling voor winkeliers, het ruimtelijk-economisch beleid in
Twente en de internationale school in Eindhoven. Dat moeten wij gewoon regelen,
maar daar zal ik verder geen aandacht aan besteden.De minister-president heeft buitengewoon welwillend gereageerd op een
aantal voorstellen die door de coalitiepartijen zijn geformuleerd. Ik denk
dan aan het terugdraaien van de bezuiniging op de kinderbijslag, inclusief
het inkomensafhankelijke effect daarvan, de schoolboeken en de armoedebestrijding.
Terecht heeft de minister-president gezegd dat zij een bijdrage leveren aan
de versterking van de positie van de middengroepen. Ik illustreer dat met
twee voorbeelden. Wanneer de schoolboeken gratis zijn, scheelt dat ruim € 300
per kind en bij het terugdraaien van de kinderbijslageffecten gaat het gemiddeld
om € 175 per jaar. Kortom, er is een heel evenwichtig inkomensbeeld
tot stand gebracht voor de komende jaren. Bij ons komen ook de lagere inkomens er degelijk en goed vanaf en dat is bij de VVD helaas niet het geval.De heer Rutte (VVD):Bij u komen juist de lagere inkomens er heel goed vanaf. Zo is het en
de middeninkomens betalen de prijs. Wij zouden van u een staatje krijgen van
dat zogenaamde coalitieakkoord, dat in de media allang is uitgelekt. Is het
waar dat u in het rijtje pesterijen voor de Nederlander nu ook de verkeersboetes
gaat verhogen?De heer Van Geel (CDA):Ik kom daar uitgebreid op terug. Ik heb laten uitrekenen wat uw voorstellen
betekenen voor mensen met een laag inkomen. Helaas zitten heel veel Nederlanders
in die positie. Ik noem als voorbeeld een getrouwde kostwinner van 55 jaar
die € 1400 WAO ontvangt en dat is het. Wat zijn de effecten van
uw beleid? Allereerst wilt u de WAO terugdraaien van 75 naar 70%. Dan
gaat er € 94 van dat maandsalaris af. De zorgtoeslag kost ook nog
een keer € 8 per maand meer. Dat is meer dan 7% inkomensdaling.
U wilt geen koppeling aan de lonen. Weet u wat dat betekent? Dat mensen die
arbeidsongeschikt zijn geworden, in dit geval door een arbeidsongeval, in
de toekomst niet meer delen in de toegenomen welvaart in dit land. Vervolgens
heeft een hoger eigen risico grote consequenties. In uw voorstellen wordt
de rekening simpel gelegd bij de allerzwaksten in de Nederlandse samenleving
en die keuze maken wij niet.De heer Rutte (VVD):Het voorstel over de WAO is precies het voorstel dat uw eigen partij bij
de vorige verkiezingen deed, namelijk alleen voor de langdurig en blijvend
arbeidsongeschikten. Ik heb gevraagd of het klopt dat u alle plannetjes om
al die ellende van het kabinet een beetje te verfraaien en nog iets te doen
aan de koopkracht, ook al zijn zij volstrekt onvoldoende, betaalt door de
boetes op verkeersovertredingen te verhogen.De heer Van Geel (CDA):Mijnheer Rutte, wacht u nu even! Ik kom er zo aan toe. Bent u zo nieuwsgierig
naar de voortreffelijke manier waarop wij dat allemaal geregeld hebben?Voorzitter. Het ongeduld van de heer Rutte om kennis te nemen van de uitstekende
voorstellen van de coalitie is zo groot, dat ik onze voorstellen op dat terrein
nu zal formuleren. Naast de voorstellen die de minister-president heeft omarmd,
zei hij ook: u heeft een aantal voorstellen, dan moet u maar kijken wat u
daarmee doet, wij verwachten van u een degelijke en solide dekking, ik wacht
wel af.Mevrouw de voorzitter. Ik zal namens de drie coalitiefracties de onderliggende
toelichting straks aan u overhandigen en ik zal op een aantal onderdelen ingaan.
Mijn collega's zullen die delen die zij belangrijk vinden, in hun betoog nog
nader toelichten.Naast het terugdraaien van de bezuiniging op de kinderbijslag en de verschuiving
naar het kindgebonden budget, het gratis verstrekken van schoolboeken en extra
aandacht voor de bestrijding van armoede onder kinderen, vragen wij om het
terugdraaien van besparingen als de fusieprikkel in het onderwijs. Wij vragen
om een verbetering van de thuiszorg/AWBZ. Wij vragen om de bestrijding van
zware criminaliteit. Ik licht dit punt even toe, omdat dat van onze fractie
afkomstig is. Het kabinet heeft aandacht voor de versterking van de aanpak
van justitie, FIOD en politie en heeft gezegd dat het met een evenwichtig
pakket van maatregelen komt. Mijn fractie wil hiervoor nu alvast een impuls
van 30 mln. zeker stellen, bovenop de actie van het kabinet.Wij vragen extra geld voor het College Bescherming Persoonsgegevens. Wij
vragen ruimte voor regionaal beleid, met name gericht op innovatief ondernemerschap
om het voorzieningenniveau op het platteland op peil te houden. Wij vragen
om het niet doorzetten van de extra verhoging van de dieselaccijns. Hiermee
willen wij een streep trekken onder de extra verhogingen die bij het regeerakkoord
al zijn afgesproken, met als motief dat de overheid een betrouwbare overheid
moet zijn. Wij vragen extra ruimte voor defensie. Mijn fractie wil een eenmalige
extra investering in verband met het interen op defensiematerieel. Het ambitieniveau
en het voeren van duurzaam beleid brengen die noodzaak met zich. Wij willen
die extra impuls van 100 mln. Het is goed dat het kabinet zelf een aantal
noden oplost, maar wij willen daarenboven dit extra geld ter beschikking stellen.Wij willen een open discussie over "work first" in de WW. Wij
willen een extra inzet bij het terugdringen van de wachtlijsten in de jeugdzorg.
Ook wat de sanering van de visserij betreft, geldt dat het goed is dat kabinet
zelf een aantal noden oplost, maar wij willen daarenboven extra geld beschikbaar
stellen. Ten slotte willen wij burgerinitiatieven in de wijken.Dat zijn onze initiatieven. In de toelichting die u straks krijgt, ziet
u dat dit mogelijk is. Zoals u van ons gewend bent, zullen wij daarvoor een
solide en degelijke dekking aanreiken. Ik dien derhalve namens de coalitie
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering welwillend gereageerd heeft voor wat betreft
het onveranderd laten van de kinderbijslag, de invoering van gratis schoolboeken
en de armoedebestrijding van kinderen;van oordeel dat budget vrijgemaakt moet worden in de begroting voor 2008
voor de bestrijding van zware criminaliteit, de leefbaarheid van regio's,
defensiematerieel, de aanpak van wachtlijsten in de jeugdzorg, de sanering
van de visserij en de aanpak van wijken;voorts van oordeel dat de ombuiging fusieprikkel voortgezet onderwijs
niet moet worden doorgevoerd, Van Geelde dieselaccijns niet extra moet worden
verhoogd, er een open discussie mogelijk moet zijn over Work First in de WW,
er middelen vrijgemaakt dienen te worden voor het behouden van thuiszorgmedewerkers
voor de zorg en dat er rekening gehouden moet worden met de werklast van het
College Bescherming Persoonsgegevens in verband met het elektronisch kinddossier;overwegende dat dekking gevonden kan worden in de uitgavenreserve, een
lagere overheveling bijzondere uitgaven, het doorberekenen van administratiekosten
in boetes, het versneld invoeren van kansspelbelasting op automaten
en het verlagen van de CO2-norm in de bpm;verzoekt de regering, deze voorstellen uit te werken en de Kamer over
de uitvoering hiervan voor de algemene financiële beschouwingen te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Geel, Tichelaar en Slob. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16(31200).Als u mij de dekking nu aanreikt, kan ik ervoor zorgen dat die wordt toegevoegd
aan de Handelingen en wordt verspreid onder de leden.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw de voorzitter! Als u het goedvindt, zal ik eerst een korte toelichting
geven. U krijgt de dekking daarna.De voorzitter:Dan wacht ik.De heer Van Geel (CDA):Ik loop de dekkingsvoorstellen even door. Ik heb al aangegeven hoe het
zit met de uitgavenreserve. Ik wil ook minder overheveling van de buitengewone
uitgavenregeling (BU). Het is onze bedoeling en inzet dat wij een buitengewone
uitgavenregeling krijgen zoals die bedoeld is, namelijk voor chronisch zieken
en gehandicapten in dit land. Wij hebben vandaag en gisteren al met elkaar
besproken dat deze regeling de afgelopen paar jaar een explosieve groei heeft
vertoond van 400 mln. naar ruim 2 mld. per jaar. Daarmee komt het doel van
de regeling gigantisch onder druk te staan. Dat is de reden waarom wij die
explosieve groei willen aanpakken. De fiscale regeling wordt volgend jaar
afgeschaft en overgeheveld naar de WMO. Wij zullen daarbij de verantwoordelijkheid
op ons nemen om ervoor te zorgen dat de gemeenten straks een regeling aantreffen
die tegemoetkomt aan onze wens om kosten die niet samenhangen met ziekte of
handicap kritisch tegen het licht te houden.Het kabinet heeft voorzien in het invoeren van de genoemde kansspelbelasting
in 2009. Wij willen versnelde invoering en wel medio 2008.Het klopt dat door de inning van incassokosten de boetes iets worden verhoogd,
maar men moet niet vergeten dat deze kosten voor de burgers te vermijden zijn.De CO2-toeslag voor zeer onzuinige auto's die onderdeel is
van de milieudifferentiatie in de bpm wordt aangescherpt. De grens van de
CO2-uitstoot waarbij de toeslag van toepassing is, wordt daartoe
verlaagd.Mevrouw de voorzitter. Ik hoop dat ik kort, krachtig en helder de voorstellen
van de coalitiefracties heb weergegeven. Wij wachten de reactie van het kabinet
af en hopen dat er concrete voorstellen van het kabinet komen vóór
de financiële beschouwingen over een aantal weken. Ik overhandig u het
rekenschema waarin is aangegeven dat het door ons voorgestelde haalbaar moet
zijn.De voorzitter:Ik zal zorgen dat het schema met de dekkingsvoorstellen snel wordt verspreid.Het zal tevens worden opgenomen in een bijlage bij de Handelingen van
deze vergadering.(De bijlage is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De heer Van Geel (CDA):Daar bent u stil van, mijnheer Rutte!De voorzitter:De heer Rutte wacht tot ik hem het woord geef. Dat doe ik bij dezen.De heer Rutte (VVD):Ik wacht inderdaad altijd netjes. Zo gaan wij hier met elkaar om.Mevrouw de voorzitter. Deze coalitie is groots in kleine pesterijen. De
coalitie gaat inderdaad de verkeersboetes verhogen. De coalitie gaat de bpm
verhogen, dus de auto wordt nog meer melkkoe dan deze al is. Maar goed, ik
laat dat maar voor wat het is, want ik ben veel meer geïnteresseerd in
het oordeel van de heer Tichelaar.Ik heb goed naar het lijstje geluisterd. Dit is minimaal reparerend voor
het koopkrachtverlies volgend jaar, want de kinderbijslagwijziging zal pas
later ingaan. Voor 2008 zijn de effecten van dit pakket minimaal.De heer Tichelaar heeft hier gisteren grote staat gevoerd door te zeggen:
ik wil ervoor zorgen dat het koopkrachtverlies voor de middeninkomens wordt
gecompenseerd. Hij kan toch niet serieus beweren dat dit sinterklaaspakket
ook maar iets doet voor de koopkracht van de middeninkomens? Als hij hiermee
akkoord gaat, zijn zijn woorden van gisteren niets waard gebleken.(geroffel op de bankjes)De heer Tichelaar (PvdA):Ik ga nu niet mijn tweede termijn houden. Als ik straks het woord krijg
voor mijn tweede termijn, ga ik graag het debat met de heer Rutte aan.De heer Rutte (VVD):Ik vind het heel erg jammer dat de heer Tichelaar, nu dit voorstel is
gedaan dat op geen enkele manier de koopkracht repareert van de mensen om
wie het hem ging, op mijn uitnodiging tot debat zegt dat hij er in zijn tweede
termijn op ingaat. Ik zal naar hem luisteren en wij zullen elkaar dan vinden.De heer Van der Vlies (SGP):De heer Van Geel heeft een totaalplan gepresenteerd. In de ene weegschaal
legt hij dingen die niet hoeven door te gaan en in de andere weegschaal legt
hij dingen die dan maar moeten gaan gebeuren, waaronder een inkomensstroom,
voorzien uit de boetes die voor de burgers vermijdbaar zijn. Laten wij hopen
dat alle burgers die vermijden. Doen zij dat, dan heeft hij een gaatje, maar
dat terzijde.Omdat ik het schema nog niet heb kunnen bestuderen, is mijn vraag of het
echt rondloopt, ook in de tijd. Dat is zeer te bezien, gegeven het feit dat
de diverse maatregelen nogal ongelijksoortig zijn. Sommige vergen wetswijziging,
andere niet. Hij kent het mechanisme hier wel. Ik wil dan ook inzicht in de
volgtijdelijkheid van de dingen. Ik wil weten of de inkomstenderving gelijk
opgaat met de uitgaven die moeten worden gedaan.Ik heb nog een tweede vraag. Ik heb iets gehoord over 100 mln. incidenteel
voor Defensie. Ik had gehoopt dat de heer Van Geel er ook een structurele
component in zag, want daarom ging het bij onze gemeenschappelijke zorg over
de stand van zaken bij Defensie.De heer Van Geel (CDA):Van de minister-president heeft u vernomen dat er serieuze plannen zijn
om het defensiematerieel te versterken voor de toekomstige vredestaken.
Wij hebben dit als aanvullend op dit pakket beschouwd. U moet dit alles in
samenhang zien. Naar onze overtuiging betekent dit dat er in deze regeerperiode
voldoende materieel in de kazernes aanwezig is, zodat eventuele keuzes voor
vredestaken niet zullen worden gehinderd door een gebrek aan materieel, met
name op de grond.Maar nu uw eerste vraag. Wij hebben in dit voorstel goed gelet op de regels
voor de scheiding tussen inkomsten en uitgaven en de fiscale behandeling van
regels en lastenverlichting en lastenverzwaring. U moet dit zien als een vraag
aan het kabinet om alles door te rekenen en uit te werken en met een concreet
voorstel te komen. Als er onverhoopt ongerechtigheden zijn, of als het kabinet
komt met andere, soortgelijke voorstellen die leiden tot een verstandige dekking
van onze voorstellen, dan zijn we bereid die te steunen. Het is immers een
motie, geen amendement; we nodigen het kabinet uit om hier goed naar te kijken
en met concrete voorstellen te komen.De heer Van der Vlies (SGP):Juist omdat er zo veel dingen in staan die de SGP-fractie aanspreken,
wil ik wel dat het een zeer solide voorstel wordt...De heer Van Geel (CDA):Absoluut!De heer Van der Vlies (SGP):...en uiteraard wil ik een goed, concreet antwoord van de regering.De heer Van Geel (CDA):Ik kan me bijna voorstellen dat de premier zal zeggen dat dit moet passen
binnen de afgesproken spelregels en dat dit ook zijn toetspunten zullen zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Ja, dat is vast wel voorgeprogrammeerd; dat geloof ik ook.Maar over de defensie-uitgaven nog de volgende vraag. Aan het eind van
deze rit zou er dus opnieuw een tekort kunnen ontstaan. Kunnen we daarom niet
regelen dat het structureel wordt?De heer Van Geel (CDA):Ik denk dat u een punt heeft. In CDA-kring, bijvoorbeeld ons wetenschappelijk
instituut, vindt men ook dat er structureel geld bij moet als wij onze ambities
op het gebied van vredeshandhaving ook op de langere termijn willen waarmaken.
Maar we zitten nu in deze coalitie en voor deze kabinetsperiode is dit niveau
bereikt. In een nieuwe kabinetsperiode zullen nieuwe besluiten moeten worden
genomen over de relatie tussen onze defensie- en vredesinspanningen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ondertussen stond ik het broddelwerkje nog even te lezen...De heer Van Geel (CDA):Wat zuur!De heer Pechtold (D66):Tja, als de rest van de Kamer ook zo reageert, vraag ik me af of men het
daar ook wel heeft gelezen. Als na die honderd dagen en die hele zomer de
meerderheid van deze Kamer, verenigd in drie partijen, in een motie met algemene
zaken komt als "de aanpak van wijken" roept dat bij mij vele vragen
op. Hoeveel moet er naar die aanpak van wijken? Hoeveel moet er naar "leefbaarheid
van regio's"? Wat zijn dat toch voor open deuren? Daartegenover staan
heel kleine dingen als de "bescherming van het elektronisch kinddossier".
Waar zit het onderwijs, behalve dan die fusieprikkel? Waar zit het geld voor
die leraar, van wie ook het CDA zo de mond vol heeft? Laat u het kabinet nou
eens zien dat u daar ook extra geld voor wilt uittrekken!De heer Van Geel (CDA):Ik wil geen vragen ontwijken, maar ik heb gezegd dat de coalitie in eerste
termijn op verschillende onderdelen een toelichting heeft gegeven en dat dus
ook mijn collega's een toelichting hebben gegeven en zullen geven. Maar een
antwoord in algemene zin: op dit moment van de algemene politieke beschouwingen
geef je aan waar verschuivingen nodig zijn; bij de afzonderlijke begrotingshoofdstukken
hebben we voldoende tijd om goed en inhoudelijk over de feitelijke invulling
te discussiëren. Nu komt er dus een politieke duiding van de door ons
gewenste richting, bij de algemene financiële beschouwingen wordt concreet
gemaakt hoe alles financieel-technisch in elkaar zit en bij de verschillende
begrotingshoofdstukken kunnen we discussiëren over de concrete invulling.
Wij hebben onze richting aangegeven.En over het voorbeeld van de regio's: ik heb gesteld dat wij het belangrijk
vinden om te kijken naar de mogelijkheden van innovatie en versterking van
het ondernemerschap in juist die gebieden met weinig winkels en voorzieningen.
Concrete plannen zijn er wel. In de volgorde die ik zonet aangaf, zullen die
worden besproken.De heer Pechtold (D66):Prachtig, maar de bedragen die ervoor worden gereserveerd, in de orde
van grootte van 10 mln., worden door het CPB niet eens bekeken. Toen ik dat
daar namelijk vroeg, zei men dat bedragen onder de 50 mln. niet eens konden
worden bekeken. Het zijn dus allemaal prachtige woorden, maar met weinig geld.Maar als u uw tegenbegrotinkje al tot in zulk detail presenteert, is uw
signaal dat er voor onderwijs geen geld over is. U vertelt de leraren dus
dat minister Plasterk het maar binnen zijn eigen begroting moet vinden; anders
zou u namelijk niet zozeer in details zijn getreden en had u het onderwijs
genoemd. Klopt dit?De heer Van Geel (CDA):Het staatje is zoals het is. De fusieprikkel...De heer Pechtold (D66):Ik vraag u naar het onderwijs.De heer Van Geel (CDA):Ons voorstel is om de fusieprikkel voor het onderwijs weg te nemen en
daarmee een bedrag van 84 mln. dat pijn doet bij het onderwijs. Over het advies
van de commissie-Rinnooy Kan hebben wij al in eerste termijn met elkaar gediscussieerd.
Wij wachten de voorstellen van het kabinet af. Dit zijn de keuzes die wij
gemaakt hebben en die wij hier presenteren. Wij zetten daarmee bepaalde accenten
op een overigens prima begroting die wij de afgelopen twee dagen met elkaar
hebben besproken.De heer Pechtold (D66):Er is slechts één conclusie mogelijk. Als de CDA-fractie
hiermee een signaal wil afgeven aan het kabinet om door te rekenen, dan kan
dat signaal aan het onderwijs – aangezien de minister van OCW in oktober,
dus zeer binnenkort, klaar moet zijn met zijn huiswerk –
alleen zijn: nee, daar hebben wij geen geld voor over. Heel erg jammer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb er even naar kunnen kijken en het heeft inderdaad veel weg van
een compromisvoorstel van drie partijen waarin alle partijen iets krijgen.
Het meest opvallend vind ik vooralsnog de belangrijkste dekkingspost. U financiert
uw plannen à 250 mln. vanaf 2009 uit een lagere overheveling van de
bijzondere uitgaven.De heer Van Geel (CDA):Ja.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is waar wij een belangrijk deel van de dag ook over gedebatteerd hebben,
de bijzondere uitgaven voor chronisch zieken en gehandicapten, waar al 400
mln. op bezuinigd wordt. Dat loopt vanaf 2009 dus op naar 650 mln. Ik begrijp
dat u dus onder andere de gratis schoolboeken financiert uit de bijzondere
uitgaven voor chronisch zieken en gehandicapten. Kunt u mij dat uitleggen?De heer Van Geel (CDA):Ik kan dat uitleggen, omdat wat u zegt niet waar is. Het gaat wel ten
koste van de buitengewone uitgaven, maar dat is iets anders dan dat het ten
koste zou gaan van chronisch zieken en gehandicapten. Als u geluisterd hebt,
dan hebt u in mijn toelichting kunnen horen dat wij een regeling willen –
waar wij het hele jaar de tijd voor hebben, het is immers niet in 2008 aan
de orde, maar pas in 2009 – die tegemoet komt aan de wens om juist mensen
met een chronische ziekte of een handicap daarop aan te spreken en de andere
punten kritisch tegen het licht te houden.Het is een herhaling van zetten, maar ik wil toch nog een keer iets zeggen
over wat er met deze regeling gebeurd is. In 2002, nog maar vijf jaar geleden,
was het budgettaire beslag van deze regeling 500 mln. Het is nu meer dan 2
mld. Het is een regeling waar meer dan 3,5 mln. huishoudens in dit land gebruik
van maken. Ik kan mij niet voorstellen dat u mij wilt vertellen dat wij in
dit land in meer dan 3,5 mln. huishoudens chronisch zieken en gehandicapten
hebben. Dat kunt u zich ook niet voorstellen en daarom is het goed dat wij
een regeling maken die helemaal is toegespitst op chronisch zieken en gehandicapten,
in plaats van een algemeen potje met grote fiscale aftrekposten. Dat is niet
de kern van de regeling zoals die bedoeld is. Wij willen terug naar een regeling
zoals die bedoeld was voor chronisch zieken en gehandicapten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Misschien zou u dan eens aan uw voorganger, de heer Verhagen, moeten vragen
voor wie de regeling bedoeld was. Hij heeft er anderhalf jaar geleden met
mij nog op gehamerd dat de regeling in stand bleef en dat de middelen ook
vooral terechtkwamen bij de mensen voor wie de regeling bedoeld was. Daar
hebben wij een motie over ingediend die steun heeft gehad van de CDA-fractie
en nu kleedt u de regeling uit. Weet u wat mij nog het meeste verbaast? Ik
heb u in uw eerste termijn horen zeggen dat wij ervoor moesten zorgen dat
dit soort bezuinigingen niet ten koste zou gaan van de meest kwetsbaren.De heer Van Geel (CDA):Precies.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U wilde verzekeringen van het kabinet. Maar ergens tussen uw eerste en
uw tweede termijn in bent u schijnbaar zo overtuigd geraakt dat u gewoon nog
eens fors bezuinigt. Ik vind het onverantwoord.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw Halsema, geeft u mij dan eens antwoord op de vraag hoe het mogelijk
is dat er op dit moment meer dan 3,5 mln. huishoudens – dat is de helft
van alle huishoudens in Nederland – gebruik maken van een regeling die
bedoeld is voor chronisch zieken en gehandicapten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wij hebben inderdaad te maken met een enorme stijging van de zorgkosten,
maar nog los daarvan: dat geld wordt niet zomaar uitgedeeld. Als u zich zorgen
maakt over onterecht gebruik van de regeling en als u bang bent dat het geld
terechtkomt bij mensen voor wie het niet bedoeld is, dan zou ik zeggen: laat
dat onderzoeken. U doet echter iets anders. U boekt bezuiniging 1 in. U boekt
bezuiniging 2 in. U weet niet wie het raakt, maar u hebt het geld al uitgegeven.
Voor hetzelfde geld raakt het wel de mensen die u in uw eerste termijn nog
zei te willen beschermen. Ik vind het onvoorstelbaar dat je gratis schoolboeken
voor de middenklassen en hogere klassen laat betalen door de chronisch zieken
en gehandicapten.De heer Van Geel (CDA):Ik neem daar afstand van. Ik heb duidelijk gesteld dat wij het komende
jaar moeten gaan werken aan een regeling die is bestemd voor chronisch zieken
en gehandicapten. Dat herhaal ik. Dat is de kern van ons voorstel. Het is
niet bestaanbaar dat een regeling in ons land zodanig explodeert dat 3,5 miljoen
huishoudens er gebruik van maken. Wij willen de regeling weer toespitsen op
de groepen waarvoor hij is bedoeld: de chronisch zieken en gehandicapten.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Voor alle collegae die zich zorgen maken over mijn steeds
maar dikker wordende linkerwang merk ik op dat ik niet, met het kabinet, aan
het hamsteren ben geslagen. Ik heb helaas te maken met een ontsteking van
mijn tandvlees. Ik hoop hiermee in één keer alle vragen te hebben
beantwoord.In alle ernst. Met het voorstel dat de heer Van Geel zojuist heeft gedaan,
gaat het CDA door met het pesten van hardwerkend Nederland. Teneinde allerlei
problemen in de coalitie op te lossen, is het CDA bereid een pakket te presenteren
dat niets doet voor de koopkracht van deze hardwerkende Nederlander en overigens
opmerkelijk weinig doet voor de mensen met een laag inkomen, waar men zegt
zo zeer voor te staan. Dit heeft niets te maken met Nederland. Het heeft alles
te maken met het toedekken van de conflicten binnen deze coalitie. Ik acht
dat buitengewoon ernstig.De heer Tichelaar laat zich met een kluitje in het riet sturen. Hij stond
hier gisteren mooie sier te maken. Hij zou de koopkracht van de middengroepen
wel even gaan repareren. Als dat dit pakket moet zijn, als de koopkrachtreparatie
voor de middengroepen bestaat uit de gratis schoolboeken, komt hij thuis met
een volstrekt onvoldoende pakket. Ik verzoek de heer Tichelaar om straks in
zijn termijn in het kader van zijn geloofwaardigheid duidelijk te maken wat
hij dan wel van plan is te gaan doen voor al deze mensen. Ik wijs de mensen in het land op de berichten over het Nibud in de kranten
van vandaag. Het Nibud stelt dat de middeninkomens meer inleveren dan het
kabinet ons voorspiegelt. De werkende middengroepen in Nederland gaan er volgens
het Nibud – en daar zitten mensen die hiervoor hebben doorgeleerd –
niet alleen volgend jaar, maar de hele kabinetsperiode op achteruit. Dit betreft
mensen met een inkomen tussen de € 30.000 en € 40.000
bruto per jaar. Dat zijn dus de mensen met een modaal inkomen. Het Nibud stelt
dat mensen in deze inkomensgroep met twee schoolgaande kinderen er rekening
mee moeten houden dat zij vier jaar lang elk jaar opnieuw ongeveer 1%
minder koopkracht zullen hebben. Dat heeft het kabinet dus in petto voor hardwerkend
Nederland.De gevolgen zijn meteen zichtbaar. Het CNV kondigt vandaag aan zeer waarschijnlijk
aanvullende looneisen te zullen stellen. Het CNV doet dat omdat deze bond
koopkrachtreparatie wil binnenhalen voor zijn achterban. Dan gebeurt dus precies
wat ik de minister-president vanmiddag al heb voorspeld. De lonen zullen gaan
stijgen omdat het kabinet de koopkracht aantast. Volgend jaar zullen ook de
prijzen gaan stijgen omdat het kabinet aan de btw gaat rommelen. Dit is allemaal
buitengewoon slecht voor de economie. Dit kabinet is niet alleen slecht voor
hardwerkend Nederland. Het is ook slecht voor de economie. En het kabinet
is – dat is misschien nog wel erger – slecht voor de mentaliteit
in Nederland. Een kabinet dat nivelleert, draagt bij aan dufheid, een gebrek
aan lef en aan ondernemerschap in de samenleving. Ik verzoek de minister-president
om hierop dadelijk te reageren.Wij hebben het nog eens uitgerekend. De lasten zullen met 6,8 mld. stijgen.
Dat betekent € 425 per persoon per jaar. Voor iedere Nederlander.
Inclusief baby's en kinderen. Dat is wat het kabinet in petto heeft: € 425
per jaar voor iedere Nederlander. Je zou nog kunnen denken dat deze coalitie
mensen aan het werk gaat helpen. Maar de minister-president heeft vanmiddag
nog eens duidelijk gemaakt dat dit niet het geval is. WAO'ers van 45 jaar
en ouder worden niet herkeurd. Bijstandsmoeders hoeven niet meer te werken.Ik heb dit kabinet gisteren vergeleken met het kabinet-Den Uyl. Ik moest
zojuist nog even denken aan een van de verwijten die het kabinet-Den Uyl in
het verleden wel eens werden gemaakt, dat het zo viel hield van mensen die
het moeilijk hadden, dat er niet genoeg van konden zijn. Dat verwijt begint,
in toenemende mate, ook van toepassing te worden op dit kabinet.De versoepeling van het ontslagrecht lijkt intussen ook al van tafel.
Gisteren heb ik gezegd dat er vijf kenmerken zijn van een linkse coalitie:
de inkomensverschillen worden verkleind, de uitgaven worden verhoogd, de belastingen
worden verhoogd, de koopkracht daalt en er is geen solide financieel beleid.
Ik voeg er vandaag een zesde kenmerk aan toe: een linkse coalitie is niet
bereid om moeilijke maatregelen te nemen. Met het van tafel vegen van het
ontslagrechtvoorstel scoort dit kabinet niet vijf uit vijf maar zelfs zes
uit zes op de schaal van linkse coalities. Gefeliciteerd.De heer Slob (ChristenUnie):Doet u maar even rustig aan, mijnheer Rutte. Als u niet oppast, gaat straks
nog veel meer bij u ontsteken.De heer Rutte (VVD):U wordt toch niet persoonlijk?De voorzitter:Dat is niet aardig, mijnheer Slob.De heer Slob (ChristenUnie):Het is meeleven.De voorzitter:Dat zeggen ze hier allemaal.De heer Slob (ChristenUnie):Ik had ook over de bloeddruk van de heer Rutte kunnen beginnen.Ik heb de volgende vraag aan de heer Rutte. Hij maakte zich daarnet heel
erg druk over het doorberekenen van de boetes. Kunt u mij uitleggen waarom
u en ik, hardwerkende burgers, moeten meebetalen aan de verkeersovertredingen
van andere burgers, die niet alleen zichzelf, maar ook anderen in levensgevaar
brengen?De heer Rutte (VVD):Ach, mijnheer Slob, u weet donders goed dat dit een pesterij is van de
coalitie. Men wil hiermee hardwerkend Nederland pesten en u probeert daar
nu een moreel sausje overheen te gieten. Zo werk het; u moet dit gewoon toegeven.
U kent de kritiek van mensen. Velen zeggen: zou het niet beter zijn als de
politie ook eens de echte boeven ving? U kent die kritiek, maar wat doet u?
U verhoogt de parkeerboetes nog eens een beetje. Ik vind dit ongelofelijk
flauw.De heer Slob (ChristenUnie):Deze reactie vind ík ongelofelijk flauw.De heer Rutte (VVD):Dan is de stand nu één-één.De heer Slob (ChristenUnie):Ik vraag u nogmaals waarom u en ik, hardwerkende burgers zoals er veel
in deze zaal zitten, moeten meebetalen aan de situatie dat andere burgers
zich niet aan onze regels houden. Ik denk daarbij aan snelheidsovertredingen,
waardoor burgers niet alleen hun eigen leven in gevaar brengen, maar ook dat
van anderen. U kent als geen ander de hoogte van de cijfers over verkeersongelukken
die in ons land plaatsvinden.De heer Rutte (VVD):Mijnheer Slob, u zoekt met huid en haar dekking voor uw plannetjes om
deze coalitie bij elkaar te houden. Ik vind dit een coalitie die groot is
in kleine pesterijtjes. Deze maatregel hoort daarbij.Over immigratie en integratie heb ik een aantal vragen gesteld. De minister-president
heeft daarop gereageerd. Wij staan voor echte, concrete oplossingen van problemen
van mensen. Wij zijn niet geïnteresseerd in ideologische discussies over
de islam, maar willen problemen oplossen. Daarom maak ik drie opmerkingen.Wij zijn in de eerste plaats bezig om de boerka écht verboden te
krijgen. Dit betekent dat ook bivakmutsen verboden moeten worden, want bij
die mutsen is het altijd de vraag "ra, ra, wie zit er achter zo'n muts".
Alleen bij zo'n verbod kun je de boerka ook écht van de straat krijgen.
In de tweede plaats dien ik de volgende moties in die ook over immigratie
en integratie gaan.De RutteKamer,gehoord de beraadslaging, constaterende dat een streng en rechtvaardig immigratiebeleid als kernpunt
heeft het principe "wie niet in Nederland mag blijven, dient Nederland
te verlaten" en dat illegaliteit dus moet worden aangepakt;constaterende dat een leven in de illegaliteit onmenselijk is, omdat voor
illegalen en hun kinderen in Nederland geen toekomst ligt, maar in het land
van herkomst;constaterende dat aanpak van illegaliteit wezenlijk bijdraagt aan het
terugdringen van criminaliteit en overlast en het bevorderen van de veiligheid
in Nederland;verzoekt de regering, naast een continue repressieve aanpak van illegaliteit,
ook te komen met een regeling op basis waarvan illegaliteit strafbaar wordt
gesteld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rutte. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(31200).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het kabinet heeft besloten om de door het vorige kabinet
voorgestelde regeling, te weten een aanscherping van de glijdende schaal die
het mogelijk maakt, criminele vreemdelingen eerder uit te zetten, in de ijskast
te zetten;overwegende dat het eerder uitzetten van criminele vreemdelingen wezenlijk
bijdraagt aan het terugdringen van de criminaliteit en het bevorderen van
de veiligheid in Nederland;overwegende dat van iedere vreemdeling die permanent in Nederland wil
verblijven op z'n minst gevraagd mag worden, van onbesproken gedrag te zijn;verzoekt de regering, de regeling die het mogelijk maakt, criminele vreemdelingen
uit te zetten, op de kortst mogelijke termijn alsnog in te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rutte. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(31200).De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Bij de behandeling van de begroting van Justitie zullen wij
terugkomen op het punt van het volwassenenstrafrecht voor 16- en 17-jarigen,
op ons voorstel om criminelen die veroordeeld zijn ook te veroordelen tot
het betalen van de proceskosten, en op het lastige vraagstuk van het College
bescherming persoonsgegevens dat weigert om de criminaliteit die wordt begaan
door personeel in de detailhandel, daadwerkelijk te bestraffen en om opsporing
mogelijk te maken. Op het punt van de files willen wij de mogelijkheden inperken van beroep
en bezwaar van niet direct belanghebbenden. Ik dien daartoe de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat capaciteitsvergroting van de A4 bij Leiderdorp grote
vertraging heeft opgelopen door protesten van een niet direct belanghebbende
partij;constaterende dat alle direct belanghebbenden, inclusief de omwonenden,
voorstander waren van de voorgestelde capaciteitsuitbreiding;constaterende dat deze problematiek speelt bij de voorgenomen aanleg van
meerdere infrastructurele projecten;overwegende dat Nederland gebaat is bij een snellere besluitvorming over
infrastructurele projecten;verzoekt de regering, ervoor te zorgen dat beroepsmatige probleemmakers
de aanpak van files niet meer kunnen tegenhouden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rutte. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(31200).De heer Rutte (VVD):Iedereen kan deelnemen aan het publieke debat en kan zich wenden tot de
Kamer, maar het is van belang dat beroepsproblemenmakers geen invloed meer
hebben op de procedures. Ik reken op steun van het CDA, want het was de heer
Koopmans die op dit punt belangwekkende woorden heeft gezegd in een interview
in het Algemeen Dagblad.In de derde plaats zullen wij bij de behandeling van de begroting van
Economische Zaken en van het Belastingplan terugkomen met voorstellen om bedrijfsoverdrachten
fiscaal te ondersteunen. Wij vonden het schriftelijke antwoord van de regering
op dit punt onbevredigend.En dan ten slotte: wij delen de behoefte aan koopkrachtreparatie bij de
PvdA. Wij zien dat de heer Tichelaar het zwaar heeft, want met het voorstel
dat er nu ligt wordt niets gedaan voor de koopkracht van hard werkende mensen.
Ik wil de heer Tichelaar een steuntje in de rug geven. Daarom dien ik de volgende
motie in.De RutteKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat voor 2008 een economische groei wordt verwacht van 2,5%; constaterende dat ondanks de gunstige economische vooruitzichten de middeninkomens
er in 2008 0,25% op achteruitgaan;verzoekt de regering, de koopkrachtdaling voor middeninkomens ten minste
ongedaan te maken en nog vóór de aanstaande algemene financiële
beschouwingen met concrete voorstellen te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rutte. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20(31200).De heer Rutte (VVD):Ik reken voor deze motie ten minste op de steun van de Partij van de Arbeid.Ik zei gisteren: dit is het tweede kabinet-Den Uyl. De hele beantwoording
heeft dat beeld voor mij bevestigt. Het kabinet verhoogt de uitgaven, nivelleert,
verhoogt de belastingen en voert bovendien een niet solide financieel beleid.
Maar ik stel vast dat ook de heer Wiegel een punt heeft. De heer Wiegel, ons
erelid, zei een aantal jaren geleden, toen hij nog leider van de VVD was,
dat hij niet in sinterklaas geloofde. Hij was in debat met Joop den Uyl. Joop
den Uyl was weer geld aan het uitgeven. Wie politiek geïnteresseerd is,
kent de beelden wel. Hij zei: "Ik geloofde niet in sinterklaas, maar
hij bestaat wel. Hij zit daar" – en hij wees over de tafel naar
Joop den Uyl – "en hij heet Joop den Uyl." Dit is het kabinet-Joop
den Uyl II, maar wel met drie hulpsinterklazen: Pieter van Geel, de heer Slob
en de heer Tichelaar.(geroffel op de bankjes)De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb nog een informatieve vraag over een motie. Wij hadden zojuist een
debatje over de moeite die de heer Rutte heeft met het doorberekenen van de
inningskosten van boetes. Nu heeft hij een motie ingediend om de kosten van
processen van veroordeelden wel door te berekenen. Volgens mij is dat precies
hetzelfde principe. Hij zegt dat er kosten worden gemaakt waarvan hij vindt
dat die gewoon doorberekend moeten worden, en niet op de schouders moeten
komen van mensen die de overtreding niet hebben begaan. Kan hij deze inconsequentie,
in mijn ogen, uitleggen?De heer Rutte (VVD):Zou het kunnen dat dit meer zegt over de ChristenUnie dan over de VVD?
U stelt criminelen die in een strafproces veroordeeld worden tot het betalen
van de proceskosten op één lijn met mensen die een verkeersovertreding
begaan. Is dat niet een beetje merkwaardig?De heer Slob (ChristenUnie):Volgens mij zegt dit iets over de inconsequentie waarmee u zelf bezig
bent. Als wij een wet hebben, moet die gehandhaafd worden. Dat geldt voor
de kleine dingen en voor de grote dingen. Ik wil als volksvertegenwoordiger
niet tegen het volk zeggen dat de kleine dingetjes niet zoveel uitmaken en
dat wij ons alleen druk maken over de grote dingen. De wet moet gehandhaafd
worden. Als wij dan met elkaar doorspreken over het doorberekenen van de kosten
bij de handhaving, ben ik volgens mij consequenter dan u.De heer Rutte (VVD):U hebt net een pakket ingediend dat bol staat van de compromissen in de
coalitie en niets te maken heeft met Nederland. U bent, zoals de Engelsen
zeggen, "defending the indefensable". Het zou beter zijn om dat
voorstel terug te nemen.De heer Slob (ChristenUnie):Als u denkt dat dit niets met Nederland te maken heeft, moet u nog eens
even heel goed naar het pakket kijken. Het gaat over de hard werkende mensen
in de thuiszorg, de hard werkende mensen in het onderwijs en de hard werkende
mensen in de visserij, die door overheidsbeleid en Europees beleid hun bedrijfstak
moeten verlaten. De overheid draagt daar de verantwoordelijkheid voor. Dat
is een deel van Nederland waarvoor wij de ogen niet moeten sluiten.De heer Rutte (VVD):Ik wil een uitzondering maken voor de visserij. Ik weet inmiddels dat
het voorstel van uw partij komt. Wat de visserij betreft, kunt u op onze steun
rekenen. Als u bereid bent het voorstel uit te kleden tot alleen het voorstel
over de visserij, stemmen wij voor.De heer Slob (ChristenUnie):De VVD heeft in haar verkiezingsprogramma de defensie al in de kou laten
staan. Ik constateer dat zij dat opnieuw doet.De heer Rutte (VVD):In onze eigen tegenbegroting bieden wij op een deugdelijke manier dekking
voor het investeren van 100 mln. extra in Defensie. Wel deugdelijk, dat is
het grote verschil; wij gaan geen mensen met een auto pesten, wat u wél
doet!De heer Tichelaar (PvdA):Voorzitter. Dank aan de minister-president voor zijn antwoorden namens
het kabinet. Hij heeft gereageerd op mijn opmerkingen over de positie van
de middeninkomens: hij heeft zich bereid getoond, de kinderbijslag ongemoeid
te laten, het moment waarop er gratis schoolboeken beschikbaar zullen zijn
te vervroegen tot 2008, en armoede onder kinderen te bestrijden op basis van
het plan van de PvdA "Alle kinderen een goede start", wat wij zeer
belangrijk vinden. Ik verschil er volstrekt over van mening met de heer Rutte
dat deze drieslag waartoe het kabinet zich bereid heeft verklaard, als peanuts
gekwalificeerd zou moeten worden.(Het plan van de PvdA "Alle kinderen een goede start" is ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.)De heer Rutte (VVD):Wanneer zouden die voorstellen voor de kinderbijslag ook alweer ingaan?De heer Tichelaar (PvdA):Na 2008.De heer Rutte (VVD):U maakte gisteren een opmerking over de koopkracht in 2008, over de min
in dat jaar. Het enige voorstel waarmee daar iets aan gedaan wordt, is het
uitbreiden van het idiote voorstel van gratis schoolboeken, maar daarmee wordt
het koopkrachtverlies van hard werkende mensen in 2008 bij lange na niet gecompenseerd.
Hoe kunt u nu staande houden dat wat u gisteren zei, met dit voorstel recht
wordt gedaan?De heer Tichelaar (PvdA):Dan moet ik toch even de woorden bijvallen die u in eerste termijn sprak
over het mooie rapport waaruit zou blijken dat het nog slechter gaat met de
ontwikkeling van de middeninkomens. Even terug naar uw voorbeeld. Wat was
het ook alweer? Een gezin met een inkomen van € 30.000 tot € 40.000,
een gezin met twee kinderen. Stelt u zich eens voor wat er in 2008 zal gebeuren:
die mensen houden minimaal € 800 over omdat zij geen schoolboeken
hoeven te betalen. En laten wij eens een sommetje maken: zij gaan er bij een
netto inkomen van € 22.000 structureel 3,6% op vooruit. U
begon er gisteren mee om dit te bagatelliseren door te stellen dat schoolboeken
peanuts zijn. U vindt het een belachelijk voorstel, maar u spreekt blijkbaar
nooit met de gezinnen die het geld op dit moment het hardst nodig hebben,
de gezinnen met schoolgaande kinderen.De heer Rutte (VVD):Het voorstel van gratis schoolboeken is onzinnig, het enige effect zal
zijn dat de prijzen van schoolboeken verder zullen stijgen. U bent een zegen
voor de schoolboekenbranche, maar dit even terzijde. Ik heb een fout gemaakt,
het ligt helemaal aan mij. Toen u gisteren sprak van koopkrachtreparatie voor
hardwerkende Nederlanders om hun koopkracht minimaal gelijk te laten blijven,
dacht ik dat u alle hardwerkende Nederlanders bedoelde, maar blijkbaar sprak
u alleen over de mensen die toevallig kinderen in de leeftijd van 12 tot 18
jaar hebben. Dom van mij! Maar kunt u zich voorstellen dat gisteren ook buiten
deze zaal, via de televisie, de indruk is ontstaan dat de PvdA vandaag keihard
zou strijden voor álle mensen met een inkomen tussen € 30.000
en € 40.000, voor álle mensen met een modaal inkomen? En
nu staat u vandaag wat dit betreft met bijna lege handen.De heer Tichelaar (PvdA):Ik hoop dat u dat nog kunt uitleggen als u aangeeft hoeveel die gezinnen
met kinderen erop vooruit gaan. U bestrijdt dat niet, dus het is zo. En anders
wil ik van u horen wat dat bedrag van € 800 in 2008 procentueel
betekent. Als u mij wilt aanpraten dat de fractie van de PvdA de zaak zo nodig
moest opblazen, dan accepteer ik dat. Dan zeg ik: ik lijd een verlies, maar
het is winst voor deze mensen. Wij doen het niet om het hoe, maar om het wat,
dus om wat mensen in 2008 in hun portemonnee krijgen en ik ben trots als ik
zie wat dat is. Misschien wilt u in deze Kamer het spel spelen, wilt u zoeken
naar een verliezer en een winnaar, maar het gaat mij om de mensen die nu naar
de televisie zitten te kijken of die morgen de krant lezen en dan merken wat
zij er werkelijk bij krijgen. Daar gaat het om.De heer Rutte (VVD):U trok gisteren een zeer grote broek aan. U zou voor alle hardwerkende
Nederlanders met een inkomen tussen € 30.000 en € 40.000
de koopkrachtreparatie doorvoeren. U komt echter thuis met een minimaal voorstel
en met een minimale verdediging. Ik vind dat zwak. Had dan gisteren niet zo'n
grote broek aangetrokken. Geef nu toe dat u vandaag maar voor een heel klein
deel uw zin hebt gekregen. Dat zou eerlijk zijn, ook tegenover de mensen die
deze debatten gevolgd hebben.De heer Tichelaar (PvdA):U schuift al aardig op: het is nu een klein deel. Ik zeg dat het voor
die groep mensen met kinderen een heel fors deel is. Ik heb vanmorgen goed
geluisterd naar de minister-president. Hij heeft heel helder gemaakt dat het
kabinet niets voelt voor een generieke maatregel. Ik weet dat je op zo'n moment
moet nagaan waar je nog stappen voorwaarts kunt zetten. Met dit pakket is
een begin gemaakt en mijn fractie is er tevreden mee, mijnheer Rutte.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Alles blijft mij te mistig. Ik ben namelijk geneigd om het eens te zijn
met de heer Rutte, dus dat het vroeger invoeren van gratis schoolboeken geen
effect heeft op de hoogte van de middeninkomens en in ieder geval niet op
de hoogte van de lagere middeninkomens. Ik wijs erop dat het kabinet heeft
toegezegd om de koopkrachteffecten van dit coalitiecompromis aan de hand van
een overzicht te laten zien. Het zou bijzonder handzaam zijn als wij die effecten
te zien kregen, want dan kunnen wij beoordelen of de Partij van de Arbeid
inderdaad koopkracht repareert.De heer Tichelaar (PvdA):Mevrouw Halsema, ik was nog niet uitgesproken. Ik wilde juist aan het
kabinet vragen...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar eigenlijk interrumpeerde ik om het kabinet te verzoeken om dat overzicht
van de koopkrachteffecten de Kamer te overhandigen, zodat wij over het effect
van de maatregelen kunnen debatteren.De heer Tichelaar (PvdA):Straks is het totale plaatje van deze begroting bekend. Dan wil ik van
het kabinet weten wat dat betekent voor de inkomens. Dat plaatje wordt voorafgaande
aan de algemene financiële beschouwingen naar de Kamer gestuurd. Dat
is een volstrekt normaal proces en dat gaan wij nu ook volgen. Trouwens, voor
wat wij met onze motie vragen, geldt hetzelfde.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vind het prima als u bespreking van dit onderwerp wilt doorschuiven
naar de algemene financiële beschouwingen, maar in eerste termijn heb
ik al om het overzicht gevraagd, zodat wij het voor de tweede termijn zouden
hebben. Daarop is een toezegging gedaan en ik wil graag dat het kabinet die
toezegging gestand doet.De heer Tichelaar (PvdA):Dan richt u zich niet tot mij.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Precies! U mag vragen om overzichten voor de discussies bij de financiële
beschouwingen, maar ik wil graag nu met u in debat kunnen gaan. U zegt namelijk
van alles te doen voor zowel de laagste als de middeninkomens, maar ik wil
graag weten wat de inschatting van het kabinet is. Ik had verwacht die al
te zullen hebben en ik wil nu weten waar die blijft.De heer Tichelaar (PvdA):Oké, ik heb in ieder geval in de richting van het kabinet aangegeven
op welk moment wij graag een brief krijgen met de totale doorlichting. Daarin
willen wij kunnen lezen hoe het zit met de inkomenseffecten van het totale
pakket. Die brief willen wij krijgen voor de aanvang van de algemene financiële
beschouwingen.De voorzitter:Mevrouw Halsema heeft een vraag gesteld. Kan de minister-president ons
een signaal geven? Ik zie hem met zijn hoofd schudden. Mevrouw Halsema moet
dus wachten. De heer Tichelaar vervolgt zijn betoog.De heer Tichelaar (PvdA):Mijn fractie is zeer tevreden met de bereidheid van het kabinet om te
investeren in de kwaliteit van de samenleving met het bieden van hulp en het
beschikbaar stellen van financiële middelen. Die investering zal gericht
zijn op verbetering van de wijken, het onderwijs, de zorg en, zoals de heer
Van Geel zojuist met een motie aangaf, de thuiszorg en de AWBZ. Tevens zijn
wij blij dat wij de ruimte krijgen om met eigen voorstellen te komen en om
met de aanscherping van de WW-prikkel de participatie te bevorderen.Misschien ten overvloede, maar toch nog een opmerking over de armoedebestrijding.
Ik wil graag dat het kabinet zich realiseert dat het aantal kinderen dat in
een arm gezin opgroeit met een derde moet worden verminderd. Hierbij gaat
het dus om die 300.000 waarover wij het gisteren hadden. Dit is slechts een
ambitie, maar die kan ook beter en het aantal kan hoger. Het doel is halvering
van het percentage dat in een arm gezin opgroeit en dat om financiële
reden geen lid is van een sportvereniging of niet naar een muziekschool kan.
Tevens verzoek ik dit kabinet om te onderzoeken welke aspecten leiden tot
sociale uitsluiting en om ons daarover te informeren.Als het gaat om de thuiszorg en de AWBZ wil ik hier nogmaals onderlijnen
dat wij ons zorgen maken over de ondersteunende begeleiding en de effecten
daarvan op mensen die het echt nodig hebben. Ik blijf zeggen: wij moeten proberen
de mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten blijven. De ondersteunende
begeleiding moet daaraan ten dienste staan.Ik wil aan het adres van de heer Rutte nog iets zeggen over de hardwerkende
Nederlanders. Je zult maar een hardwerkende Nederlander zijn en de VVD krijgt
zijn zin. Wat gebeurt er dan? Dan moet je zelf alle schoolboeken betalen,
wordt je zorgtoeslag verlaagd, moet je zelf de huisarts betalen, moet je zelf
de pil en de kraamzorg betalen, moet je de tandarts zelf betalen, gaat je
eigen risico voor de zorg ook nog eens omhoog, krijg je geen compensatie meer
en krijg je het kindgebonden budget niet meer, komt er minder geld voor veiligheid
in je wijk, krijg je praktisch geen hulp meer bij re-integratie, wordt je
WW-duur bekort, gaat je arbeidskorting omlaag en krijgen de gemeenten minder
geld voor voorzieningen. Mijnheer Rutte, die hardwerkende Nederlander moet
maar eens een keuze maken of hij zich bij ú thuisvoelt, of bij één
van de coalitiepartijen.De heer Rutte (VVD):Ik ben benieuwd! Als u het mogelijk wilt maken met verkiezingen deze week,
kunnen wij meteen uitzoeken hoe het zit. Ik weet wat de uitslag wordt. Overigens,
voor uw geruststelling: ook bij ons zit de kraamzorg in het pakket, zoals
bij alle partijen, en hetzelfde geldt voor de tandarts.De heer Tichelaar (PvdA):Nee, het CPB maakt volstrekt helder dat dat er niet meer in zit. Maar
ik merk dat u uw eigen opvattingen niet kent. U denkt: ik leg ze hier neer,
dat is goed voor de bühne. Maar wij hebben er serieus naar gekeken. Wij hebben een aantal malen gesproken over de mogelijkheid om via de loonkostensubsidies
ook in het onderwijs conciërges in te zetten. Ik moet zeggen dat wij
daarop tot op heden onvoldoende antwoord krijgen. Wij hebben dat gevraagd
bij het 100-dagendebat, wij hebben het gedaan bij het debat over de regeringsverklaring,
en ik vraag nu rechtstreeks om een brief van de minister van SZW, en van de
staatssecretaris van OCW, waarin wij vóór de behandeling van
de begroting van SZW in kennis worden gesteld van de mogelijke inzet van conciërges
via loonkostensubsidies.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Ik dank het kabinet voor de gegeven antwoorden, al moet ik
er meteen bij zeggen dat zij zo ongeveer op alle fronten voor mijn fractie
teleurstellend waren. Nederland wordt met dit kabinet niet beter, maar slechter,
veel slechter. De problemen die erom schreeuwen om aangepakt te worden, problemen
waarvoor geldt dat veel Nederlanders roepen om daadkracht en maatregelen,
worden genegeerd, zij worden onder het tapijt geschoven, er wordt om gelachen
of er wordt angstvallig de andere politiek-correcte kant op gekeken. De kloof
tussen de burger en politiek Den Haag is de afgelopen twee dagen alleen maar
groter geworden. Nederland en de Nederlandse burger betalen de prijs daarvoor,
een zware prijs, een prijs omdat de Nederlanders hun koopkracht niet zien
stijgen, terwijl het kabinet de eigen salarissen met 10% verhoogt,
een prijs door alle miljarden aan lastenverzwaringen die de burger mag betalen
om linkse hobby's als het generaal pardon, meer ontwikkelingshulp, inburgering
en prachtwijken te betalen. Dat is de prijs voor het niet echt stevig aanpakken
van de criminaliteit. Het kabinet weigert immers om criminelen met minimumstraffen
langdurig achter de tralies te zetten. Die prijs moeten groepen ouderen betalen
doordat ondersteunende begeleiding voor kwetsbare ouderen wordt wegbezuinigd.
Dat is een sociaal land onwaardig.Ik dien een motie in die tot doel heeft om een deel van de lastenverzwaringen
weg te halen en een dekking te vinden in de vorm van het budget voor ontwikkelingshulp.De WildersKamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de voorgenomen btw-verhoging en de accijnsverhoging
op alcohol, rookwaren, diesel en lpg ongedaan te maken en de dekking hiervoor
te zoeken in de verlaging van het budget voor ontwikkelingshulp,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21(31200).De heer Wilders (PVV):Ik kom op de motie over de lokale lasten. Mensen betalen
zich blauw aan de gemeente waar zij wonen. Ik heb over die kwestie een interruptiedebat
gehad met de minister-president. Mijn fractie is van mening dat de lokale
lasten moeten worden bevroren. Daarom dien ik namens mijn fractie de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de lokale lasten exorbitant zijn gestegen de laatste jaren;van mening dat de burger voor een periode van minimaal vijf jaar een adempauze
nodig heeft met betrekking tot de almaar stijgende lokale lasten;verzoekt de regering om de Gemeentewet zodanig te wijzigen dat de lokale
lasten voor een periode van vijf jaar op het huidige niveau worden bevroren
en dus niet meer zullen stijgen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22(31200).De heer Wilders (PVV):Ik dien een motie in met de intentie het kabinet te bewegen tot het invoeren
van minimumgevangenisstraffen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het onaanvaardbaar is dat criminelen bij herhaling ernstig
leed voor hun medemensen kunnen veroorzaken en recidive veel voorkomt;overwegende dat uit onderzoek is gebleken dat 5% van de daders
verantwoordelijk is voor 30% van de gepleegde misdrijven;overwegende dat burgers recht hebben op bescherming door de overheid tegen
misdadigers door langdurige verwijdering van die misdadigers uit de samenleving;verzoekt de regering, zware minimumstraffen in te voeren voor alle recidiverende
misdadigers en voorts ook voor de daders die een zwaar gewelds- of zedenmisdrijf
voor de eerste maal plegen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 23(31200).De heer Wilders (PVV):De heer Marijnissen heeft een motie ingediend om ervoor te zorgen dat
de bezuiniging op de ondersteunende begeleiding voor ouderen komt te vervallen.
Ook ik dien daarover een motie in, omdat die is voorzien van een andere dekking.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering wil bezuinigen op de ondersteunende begeleiding
van met name ouderen met een lichamelijke beperking in de komende kabinetsperiode;overwegende dat deze bezuiniging ongewenst is;verzoekt de regering, de voorgenomen bezuiniging op ondersteunende begeleiding
terug te draaien en de dekking hiervoor te zoeken in een korting op het budget
van de publieke omroep,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24(31200).De heer Wilders (PVV):Alleen al voor de dekking is het de moeite waard om steun aan die motie
te geven.Tot slot kom ik op het grootste probleem van Nederland, namelijk de islam.
Dit kabinet met deze premier weigert om de islamisering van Nederland een
halt toe te roepen. Uit peilingen blijkt dat het merendeel van de Nederlandse
bevolking de islam als een bedreiging beschouwt. Premier Balkenende lacht
die miljoenen Nederlanders keihard uit. Hij zegt bovendien dat er niets aan
de hand is en dat hij prachtige dingen ziet gebeuren bij Marokkaanse vaders
in Amsterdam, Wildersbij buurtprojecten in Rotterdam enzovoorts. Zijn motto
is: "Ga rustig slapen." De geschiedenis zal hard over de premier
oordelen. En dat geldt niet alleen voor hem: de Haagse politieke elite snurkt
rustig door als dit thema aan de orde is en laat de "gewone" man
en vrouw die dagelijks last hebben van de toenemende islamisering in Nederland,
in de steek. De islam brengt ons land naar de rand van de afgrond en het kabinet
durft niets en het doet niets. Het zal daarvoor dan ook medeverantwoordelijk
zijn. Een dergelijk beleid is naïef, gevaarlijk en laf. Als het om de
islamisering van Nederland gaat, zegt mijn fractie: "Genoeg is genoeg."
Tegen alle mensen die naar dit debat luisteren, zeg ik dat de PVV-fractie
zal doorstrijden. Hun stem zal worden gehoord. Wij verdedigen hun belangen
en nemen die mensen wel serieus. Wij gaan door, ongeacht of men het in Den
Haag leuk vindt of niet.Voorzitter. Ten slotte dien ik een motie in die gaat over het tegengaan
van de islamisering in Nederland. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er te veel islam in ons land is, dat de islamisering van
ons land gestopt moet worden en dat Nederland gede-islamiseerd moet worden;verzoekt de regering: 1. een immigratiestop in te voeren voor
migranten uit moslimlanden;2. een campagne te starten om vrijwillige
remigratie van moslims te bevorderen;3. werkloze vreemdelingen het
land uit te zetten;4. het generaal pardon terug te draaien;5. alle radicale moskeeën te sluiten en geen nieuwe moskeeën
meer toe te staan;6. alle islamitische scholen te sluiten;7. de boerka en de Koran te verbieden;8. moslimomroepen hun zendmachtiging
af te nemen;9. recidiverende criminelen met een dubbele nationaliteit
de Nederlandse nationaliteit te ontnemen nadat zij tweemaal veroordeeld zijn
voor het plegen van een geweldsmisdrijf;10. vreemdelingen die veroordeeld
zijn voor het plegen van een misdrijf het land uit te zetten en, indien het
gaat om een minderjarige veroordeelde vreemdeling, ook de ouders uit te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(31200).De heer Slob (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Allereerst wil ik de heer Van der Vlies ondersteunen
vanwege de wijze woorden die hij als nestor van onze Kamer gesproken heeft
met betrekking tot de gewenste omgangsvormen. In de tweede plaats stel ik
dat hier een tevreden fractievoorzitter staat, niet alleen vanwege het feit
dat vandaag bekend is gewordend dat de werkloosheid in het afgelopen halfjaar
met circa 5000 personen per maand is afgenomen – wat overigens zeer
goed nieuws is – maar met name omdat ik zeer tevreden ben over de verdediging
door het kabinet van wat wij een moedige begroting noemen. In financiële
zin is er een prestatie verricht. Wij kennen de feiten, ook al zijn er fracties
in deze Kamer die deze feiten wat verdrongen hebben. Wij weten dat de begroting
van vorig jaar wat opgepompt was waar het ging over het begrotingsoverschot.
Wij weten ook dat er bij het ministerie van VWS een lijk van 1 mld. uit de
kast is gerold en dat daardoor een begrotingstekort van 0,4% ontstond.
Dit kabinet heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat in de huidige begroting
dat tekort is omgebogen naar een overschot van 0,5%. Dat overschot
willen wij in de komende jaren vasthouden. Dat is een heel goede prestatie. Mijn fractie is tevreden over de inzet van het kabinet: toekomstgericht
keuzes maken en daarbij de zwakke groepen ontzien. Het kabinet wil investeren
in maatschappelijk verantwoorde doelen en maatschappelijk verantwoord gedrag.
Ik heb met de minister-president een debatje gevoerd over de aangescherpte
houdbaarheidsopgave van dit kabinet. Ik heb begrip getoond voor het feit dat
daar nu het een en ander mee moet gebeuren. Wij nemen kennis van de voorstellen
die het kabinet op dat punt heeft gedaan en wij constateren dat begin 2008,
zoals de minister-president heeft toegezegd in het voorjaar, het nog ontbrekende
zicht op de invulling van de houdbaarheidsopgave duidelijk zal worden. Dan
kunnen wij tegen die tijd in samenhang onze keuzes maken.Ik heb aandacht gevraagd voor de grote problematiek van de kinderarbeid.
Wij zijn blij met de schriftelijke reactie van het kabinet dat duurzaam inkopen,
waar de overheid te zijner tijd toe verplicht is, voor ons land ook zal inhouden
dat wij geen producten kopen die door kinderhanden zijn gemaakt. Mijn fractie
zal eind van deze maand rond kinderarbeid met andere voorstellen terugkomen.
Wij zijn ook blij dat het kabinet positief heeft gereageerd op ons pleidooi
voor een aidswezenuitkering. Ik proef in ieder geval in de beantwoording ruimte
voor verbreding van de Nederlandse inzet op dat punt. Wij zullen daar bij
de behandeling van de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking op terugkomen.Wij zijn ook blij met het extra geld voor Defensie dat het kabinet beschikbaar
heeft gesteld en dat nu door de coalitiepartijen als wens naar voren is gebracht.
Ik noteer met dankbaarheid dat de minister-president heeft aangegeven dat
Defensie geen sluitpost van de begroting is. Daar zullen wij ongetwijfeld
op terugkomen als de uitkomsten van de nadere verkenning van de minister van
Defensie te zijner tijd ook bij de Kamer voorliggen.Met betrekking tot Europa kan ik melden dat de ChristenUnie als vertolker
van het "nee-geluid" in de coalitie zeer benieuwd is naar het kabinetsbesluit
dat morgen zal worden genomen in samenhang met het advies van de Raad van
State. Wij kunnen nog wel een dagje wachten.Ik heb namens mijn fractie een bescheiden wensenlijstje ingediend in eerste
termijn. Ik ben tevreden met hetgeen wij in dialoog met het kabinet hebben
kunnen bereiken. De maatregel van de gratis schoolboeken is belangrijk voor
gezinnen, maar het is ook de inlossing van de ondertekening van een internationaal
verdrag door Nederland in de jaren zeventig. Eindelijk is dat nu gebeurd.
Wij zijn ook blij met het schrappen van de bezuiniging op de kinderbijslag
en het ongedaan maken van de schuif. Het kabinet heeft onze zorg herkend en
erkend. Daarvoor is reden tot dankbaarheid.Collega Van Geel heeft mede namens mijn fractie een motie ingediend. De
visserij is al genoemd. Wij zien dit als een noodzakelijk iets. Hierover hebben
wij afspraken gemaakt in het coalitieakkoord, maar wij misten de bedragen
in de begroting. Wij weten dat het kabinet hiervoor geld zoekt. Dit bedrag
moet dan ook heel duidelijk als additioneel worden gezien. Het zal nog niet
voldoende zijn, maar op deze wijze neemt de Kamer een initiatief, opdat het
kabinet op een goede manier de voorstellen kan rondmaken. Over de fusieprikkel voor het voortgezet onderwijs heb ik al gesproken.
Daarop is niet schriftelijk gereageerd, maar het is duidelijk dat de coalitie
dit voorstel van tafel wil. Deze prikkel leidt niet tot hetgeen waarvoor hij
bedoeld was, maar heeft een averechts effect. Hij zorgde er juist voor dat
de nevenvestigingen die door grote gefuseerde scholengemeenschappen overeind
werden gehouden, hun deuren zouden moeten sluiten. Dat herstellen wij nu.
Ik denk dat dit goed nieuws is voor al die hardwerkende mensen in het voortgezet
onderwijs.Wij hoeven het niet altijd met het college eens te zijn, maar het College
bescherming persoonsgegevens dient als een waakhond voor al datgene wat met
privacy te maken heeft. Er komen nieuwe taken op dit college af. Wij vinden
dat de bezuiniging niet bij dit college moet plaatsvinden. Door 1 mln. beschikbaar
te stellen krijgt het college de ruimte om de extra taken, zoals het elektronisch
kinddossier, op te pakken.De wachtlijsten in de jeugdzorg is een belangrijk onderwerp. Er zijn mooie
maatregelen van de grond gekomen, maar het zal nog even duren voordat deze
daadwerkelijk hun beslag krijgen. Mochten er nog extra wachtlijsten komen,
dan kunnen die goed worden weggewerkt.Voorstellen op het gebied van criminaliteit en de regio en alle andere
voorstellen zien wij als zeer waardevol en als een versterking van het kabinetsbeleid.Een aantal onderwerpen dat ik hier heb geagendeerd, komt op een later
moment nog terug, hetzij bij de begrotingsbehandelingen, hetzij op een ander
moment. Ik noem er twee. Het eerste onderwerp is de schooltijdbanen. De schriftelijke
reactie die wij daarop van het kabinet hebben gekregen, vond ik wat zuinig.
Het is een innovatief idee. Dat zou het kabinet juist moeten aanspreken. Bij
de begroting voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid zullen wij hierover verder
spreken.Het ontslagrecht is ook een beladen onderwerp geworden. Ons standpunt
is bekend. Wij zijn altijd bereid tot overleg, maar onze insteek is wel dat
het tot verbeteringen moet leiden en niet tot verslechteringen.Er zijn mensen die dit kabinet het kabinet van de betutteling noemen.
Het is vandaag ook aan de orde geweest. Als je kijkt waar dit zogenaamde betuttelende
kabinet zich op richt, dan blijkt dat wel een heel platte kwalificatie te
zijn. Misstanden in de samenleving, onrecht, criminaliteit, verslavingen,
uitbuitingssituaties en gebrek aan burgerschap leiden niet tot een vrije samenleving,
maar juist tot onvrijheid. Of het gaat om onveilige buurten, pleinen waar
mensen niet meer durven te komen, synagogen die slechts onder bewaking brandvrij
blijven, schuldsituaties door verslavingen, bevolkingstroepen die tegenover
elkaar staan, dreigingen van binnenuit of van buitenaf, minder kansen op de
arbeidsmarkt door zwakke opleidingen, een vervuild milieu, verkeersoverlast,
of noem maar op: deze zaken beperken de mens in zijn mogelijkheden en dus
in zijn vrijheden. De overheid is er om het goede te zoeken voor de samenleving,
om daarin leiderschap te tonen. En dag mag, als het erop aan komt, ook moreel
leiderschap zijn. De ChristenUnie is daarom niet zo bang voor een overheid
die hier wat remt, daar wat stimuleert, soms met harde hand ingrijpt en soms
in dialoog met de samenleving ontwikkelingen probeert bij te sturen. Dit kabinet
doet dat en dat heeft onze hartelijke steun.De heer Marijnissen (SP):De heer Slob zei dat de ChristenUnie wel zal instemmen met verbeteringen,
maar niet met verslechteringen. Ziet u het schrappen van de preventieve ontslagtoets
bij de rechter als een verslechtering?De heer Slob (ChristenUnie):Over dit onderwerp hebben wij voor het reces een uitgebreid debat gevoerd.
Mijn collega Ortega heeft in dat debat alle bezwaren die wij hebben tegen
en de vraagtekens die wij zetten bij de voorstellen die voor advies naar de
Raad voor de arbeid zijn gebracht, op een rijtje gezet. Daar zaten ook onze
vraagtekens bij de preventieve toets bij. Wij wachten de reactie van het kabinet
af op het verdeelde advies dat is teruggekomen. Wij willen over alles praten,
ook hierover, maar het moeten wel verbeteringen worden.De heer Marijnissen (SP):Als die verdwijnt, is dat geen verbetering, toch?De heer Slob (ChristenUnie):Laten wij eerst even afwachten waar dit kabinet in zijn wijsheid, horende
de Stichting van de Arbeid en de Kamer, waaronder mijn fractie, uiteindelijk
na beraadslagingen mee zal komen.De heer Marijnissen (SP):Ik had graag vanavond uw wijsheid gehoord, maar helaas.De heer Slob (ChristenUnie):Voor meer wijsheid en de inbreng van mijn fractie verwijs ik naar het
spoeddebat dat over het ontslagrecht is gehouden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Allereerst bedank ik het kabinet en in het bijzonder de premier
voor de beantwoording van vanmiddag. Vooral waar hij heel ferm de vrijheid
van religie en het open karakter van onze samenleving verdedigde, heb ik zijn
inbreng zeer gewaardeerd. Ik merk op dat ik zijn imitatie van mij wel een
heel bijzonder moment van de dag vond, want ik kwam tot de ontdekking dat
je, als je premier Balkenende kruist met mij, dan Mister Bean krijgt. Dit
moet je niet te letterlijk nemen.Boven dit debat hangt al de hele dag de vraag of het een links of een
rechts kabinet is. Laten wij allereerst vaststellen dat het niet het kabinet-Balkenende
III is. Je kunt duidelijk zien dat de premier zich zonder de VVD een stuk
meer senang voelt, en daar kan ik mij wel wat bij voorstellen. Het is ook
geen kabinet-Marijnissen I of -Den Uyl II, om de simpele reden dat het kabinet
de afstanden tussen de inkomens niet verkleint. Nivellering is taboe. Bezuinigingsmaatregelen
die het kabinet neemt, raken ook kwetsbaren, zoals chronisch zieken en gehandicapten,
mensen die het de afgelopen jaren al bijzonder moeilijk hebben gehad. Er vindt
geen werkelijke bestrijding van armoede plaats. Ik moet zeggen dat het programma
van het kabinet met het coalitiecompromis dat wij nu kennen, verder wordt
gedenivelleerd. Gratis schoolboeken zijn vooral gunstig voor de mensen boven
modaal en daarboven. Het geplande inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag
verdwijnt en daarmee verdwijnt een van de weinige nivellerende maatregelen
in het kabinetsbeleid.Dat het geen links kabinet is, wil ook niet zeggen dat het een rechts
kabinet is. De VVD herkent zich er niet in, dus is het geen rechts kabinet.
Het doet ook te weinig voor de allerrijksten. Dit kabinet is
naar ons idee een typisch middenkabinet, zoals het derde kabinet-Lubbers ook
was, zoals ik al zei. Het is vooral een kabinet dat op de plaats rust houdt,
terwijl wij het idee hebben dat er grote problemen moeten worden aangepakt.
De sociale ongelijkheid en de armoede in de publieke sfeer dienen bestreden
te worden. Het steekt ons echt dat er na al die jaren van bezuinigingen en
hervormingen zo weinig wordt gedaan aan de voortdurende armoede in Nederland.
Hierover dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat honderdduizenden gezinnen in Nederland in armoede leven;van mening dat de armoede ambitieus dient te worden teruggedrongen;voorts van mening dat het bedrijfsleven niet volledig hoeft te worden
ontzien, waar gezinnen met een forse lastenverzwaring worden geconfronteerd;verzoekt de regering, de vennootschapsbelasting met 0,5% te verhogen
naar 26% en de opbrengst van ongeveer 250 mln. te gebruiken voor gerichte
armoedebestrijding, bijvoorbeeld door de bezuiniging op de huurtoeslag terug
te draaien,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema en Marijnissen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(31200).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mijn fractie maakt zich zorgen over de 1,2 mld. die nodig is voor de lerarensalarissen.
Ook wij zouden het zeer slecht vinden als minister Plasterk daarvoor ruimte
moet vinden in zijn eigen begroting. Ik veronderstel dat de D66-fractie hierover
met een motie komt en ik zeg op voorhand dat wij daaraan steun zullen verlenen.Wij hebben een lang debat gehad over de ondersteunende begeleiding waarop
bezuinigd wordt. De premier heeft de garantie gegeven dat niet de meest kwetsbare
mensen worden geraakt, maar hij zegt tegelijkertijd dat kwetsbaarheid een
arbitrair begrip is. Wij vinden dit niet afdoende en wij zullen steun verlenen
aan de SP-motie die deze bezuiniging ongedaan maakt.Wij zijn heel blij met de beslissing van de fractie van de Partij van
de Arbeid dat het plan-Donner over het ontslagrecht op deze manier geen doorgang
mag vinden. Laat ik daarbij wel zeggen dat de discussie over het ontslagrecht
voor ons niet taboe is. Wij vinden het eigenlijk niet te verkroppen dat als
een gevolg van het huidige ontslagrecht een thuiszorgdirecteur er met 1 mln.
vandoor kan gaan. Dat is ook een effect van het huidige ontslagrecht. Dat
vinden wij niet links. Voor ons is er één eis: elke wijziging
in het ontslagrecht moet ten goede komen aan de arbeidsmarktpositie van werknemers.
Het gaat om hun scholing en hun kansen.Er is ook gedebatteerd over de buitenschoolse opvang. Wij hebben destijds
de motie gesteund. Wij maken ons zorgen over de 20.000 kinderen die nu op
een wachtlijst staan. Eerder heeft mevrouw Hamer van de PvdA-fractie al gezegd
dat een kind niet langer dan drie maanden op die wachtlijst mag staan. Wij
denken dat met kerst de drie maanden ruimschoots voorbij zijn. Ik dien hierover
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet heeft toegezegd dat per 1 augustus 2007
op elke school buitenschoolse opvang (bso) aangeboden moet worden;constaterende dat momenteel ruim twintigduizend kinderen op een wachtlijst
staan voor de bso;verzoekt de regering, ervoor te zorgen dat na de kerstvakantie de wachtlijsten
voor de bso zijn opgelost en er voor ieder aangemeld kind daadwerkelijk een
bso-plaats beschikbaar is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema en Rutte. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(31200).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Een middenkabinet. Ik noemde dat aan het einde van de eerste
termijn van de premier ook een grijs middenkabinet. Waarom zei ik dat? Omdat
dit kabinet in ieder geval niet groen is. Dit kabinet durft maatregelen die
aangekondigd waren in het regeerakkoord, niet te nemen. Het wordt doorgeschoven
naar 2010 en het wordt vooral doorgeschoven naar Europa. Europa verschijnt
als een reddende engel. Als daar maatregelen genomen worden, dan volgen wij. "Als
je niet zou willen wachten op Europese maatregelen, dan houd je niet van Europa."
Ik moet zeggen dat ik dat een absurde redenering vind van de premier en van
anderen. HalsemaAlsof er geen eigen verantwoordelijkheid meer is! Ik heb slecht
nieuws voor het kabinet. In Europa is er op dit moment onvoldoende beleid.
Alleen als de Europese Unie op een korte termijn het programma van GroenLinks
in wetgeving vastlegt, dan haalt u uw doelstellingen. U moet zich in Europa
dus echt kapot gaan vergaderen om ook maar in de buurt te kunnen komen. Het
wordt weggeschoven naar 2010 en naar de Europese Unie, en ondertussen worden
er wel kolencentrales gebouwd.Voorzitter! Ik dien opnieuw een motie in die ik eerder heb ingediend,
omdat het daarin genoemde instrument de meest effectieve maatregel is die
je zou kunnen nemen. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat bij het debat over het Beleidsprogramma 2007-2011 de
motie-Halsema over een verplicht aandeel duurzame energie (31070, nr. 15)
is aangenomen;constaterende dat in het Werkprogramma Schoon en Zuinig staat dat de regering
deze motie niet uitvoert;constaterende dat een verplicht aandeel duurzame energie, te leveren door
de energiebedrijven, volgens het Milieu- en Natuurplanbureau een uitvoerbaar
en kosteneffectief instrument is;overwegende dat een verplicht aandeel duurzame energie vele malen effectiever
is voor het terugdringen van broeikasgassen dan het subsidie-instrument van
de regering (volgens MNP/ECN is het effect in 2011 vijf keer zo groot, in
2020 vijftien keer zo groot);verzoekt de regering, de motie-Halsema alsnog uit te voeren en vóór
de behandeling van de VROM-begroting de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(31200).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb nog één opmerking tot slot. De geschiedenis
leert ons dat een middenkabinet vooral heel comfortabel is voor het CDA, zeker
als het daarbij gebruik kan maken – zoals in dit geval – van een
sterk verdeeld parlement, een parlement met een linker- en een rechtervleugel,
omdat het daarbij de macht die het heeft, kan continueren. Ik zou als laatste
een welgemeende waarschuwing willen afgeven aan de Partij van de Arbeid en
de ChristenUnie. Niet voor ons, maar gewoon voor het eigen bestwil. Trek dit
kabinet naar links en maak dit kabinet groen, maar dan ook echt!De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Dit is de tweede keer dat ik de algemene politieke beschouwingen
in deze zaal meemaak. De eerste maal mocht ik schuin achter de minister-president
zitten en nu, twee jaar later, zit ik recht tegenover hem, al heb ik aangekondigd
dat de fractie van D66 oppositie naast het kabinet gaat voeren. Deze plek,
die van het spreekgestoelte, vind ik dan ook misschien nog wel de mooiste.Ik dank de premier hartelijk voor zijn antwoorden in eerste termijn, maar
ik wil hem ook complimenteren. Ik complimenteer hem voor de wijze waarop hij
ons hier de hele dag met een ontspannen houding te woord stond; soms iets
te ontspannen. Het leek wel alsof hij het hier en daar leuk vond. Maar ik
complimenteer hem vooral – en dat compliment is serieuzer – met
de wijze waarop hij vandaag stelling heeft genomen in het hele debat rond
de islam, rond integratie, rond mensen die hier een toekomst aan het opbouwen
zijn. Ik riep de politiek leider van het kabinet laatst op om stelling te
nemen. Ik acht het van groot belang dat hij dat nu zo duidelijk heeft gedaan.
Ik kan niet anders dan hem daarvoor complimenteren.Ik moet helaas ook zeggen dat ik hem hier en daar wat vaag vond, bijvoorbeeld
over de rol die adviesraden spelen. Hier en daar had ik het gevoel dat hij
iets te gemakkelijk liep langs adviesraden als de Raad van State die duidelijk
heeft aangegeven dat het meerjarenbeeld, het begrotingssaldo scheef gaat lopen.
Wij hebben het over de middeninkomens gehad. Ik heb nogmaals een beroep op
het kabinet gedaan om de alleenstaanden te compenseren. Dat zijn niet alleen
ouderen, maar ook gewoon hardwerkende mensen die geen mogelijkheden hebben
om hun inkomen in hun eentje bij te sturen. Ik vind het zuur dat de minister-president
wel mooie dingen voor de toekomst belooft die hij niet hard kan maken, maar
voor de korte termijn tegenvallers laat zien. De Raad van State heeft geadviseerd
tot echte hervorming van de AOW. Helaas gebeurt dat niet. De minister-president
noemt dat een politieke keus. Dat is al een hele stap vooruit, want voorheen
hoorde ik steeds dat dit onverstandig was en niet kon. Ik snap echt niet dat
wij nog steeds wachten op de discussie over het ontslagrecht. Ik acht aanpassing
ervan een noodzakelijk iets en meen dat wij nu moeten doorpakken. Over het
EU-referendum heerst er tot nu toe ook vaagheid, maar daarover horen wij hopelijk
na vrijdag meer.Het verschil tussen dit kabinet en D66 schuilt vooral in ons maatschappijbeeld.
Waar aan de ene kant het "samen" en het "maakbaar" staan
van dit kabinet, ziet D66 vooral "zelf" en "kansen voor het
individu". Onze fractie is – u had niet anders verwacht, voorzitter –
gekomen met een tegenbegroting. Ik dank de premier voor de bijna milde complimenten
die hij daarvoor maakte. En terecht, want onze tegenbegroting kent 0,3 mld.
minder lasten, een beter EMU-saldo, ook op de langere termijn, meer economische
groei, meer werkgelegenheid, meer investeringen in milieu, in natuur en in
cultuur en hervorming van die zaken die in de kabinetsvoorstellen blijven
liggen voor de volgende generatie, zoals de vergrijzing, de woningmarkt en
de arbeidsmarkt. En wij dringen in onze voorstellen de CO2-uitstoot
verder terug dan dit kabinet. Maar bovenal kiezen wij voor het onderwijs.
Dat stel ik centraal in dit debat. Wij kiezen voor die leraren. Ik durf 500
mln. in te zetten om die leraren en al die studenten die misschien overwegen
om naar de pabo te gaan, het goede signaal te geven. De VVD-fractie neemt
het vanavond op voor hardrijdend Nederland, wij zetten onderwijs centraal.Ik heb al eerder gezegd dat de gratis schoolboeken volgens mij vallen
onder inkomenspolitiek. Ik wens de komende weken vooral minister Plasterk
veel succes. PechtoldAls het aan zijn collega van Financiën en aan deze
coalitie ligt, heeft hij de moeilijke taak om het extra geld voor leraren
in zijn eigen begroting te vinden. Ik acht dat niet mogelijk. De heer Van
der Vlies zei al dat het onmogelijk is om binnen die 30 mld. ruimte te vinden
om de leraren echt een signaal te geven. Ik hoop dat de minister zo snel mogelijk,
liefst al vrijdag, laat zien dat dit niet kan. Ik hoop dat hij op de bres
gaat staan voor extra geld. Als de coalitie vanavond wel als
symbool geld voor vissers weet te regelen, maar geen geld als signaal over
heeft voor de onderwijzers in dit land, dan is het heel erg gesteld met het
onderwijs. Rinnooy Kan had het niet mooier kunnen omschrijven. Daarom een
heldere motie, met een duidelijk signaal, maar mild geformuleerd, in de hoop
hier zo veel mogelijk partijen achter te krijgen, voor het onderwijs.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de leraar de ware held is van de kenniseconomie en goed
onderwijs zonder goede leerkrachten niet bestaat;overwegende dat de arbeidsmarktpositie en het carrièreperspectief
van leraren niet goed genoeg zijn;overwegende dat de commissie-Rinnooy Kan heeft geconcludeerd dat Nederland
aan de vooravond staat van een dramatisch kwantitatief tekort aan kwalitatief
goede leraren;verzoekt de regering, indien nodig extra budgettaire ruimte buiten de
onderwijsbegroting te reserveren om de aanbevelingen van de commissie-Rinnooy
Kan ten aanzien van de salariëring en scholing van leraren over te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Pechtold. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(31200).De heer Pechtold (D66):De tweede motie gaat over de kennismigranten, iets wat ik in mijn eerste
termijn centraal heb gesteld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in 2050 een derde van de bevolking van Europa ouder is
dan 65;overwegende dat, als wij de Nederlandse en Europese economie draaiende
willen houden en het huidige niveau van zorg aan onze ouderen en kinderen
willen blijven bieden, er geen plaats kan zijn voor een terughoudend migratiebeleid;overwegende dat globalisering niet alleen iets van kapitaal en producten
is maar ook van mensen;constaterende dat bijvoorbeeld de Verenigde Staten kennismigranten op
eigen initiatief uitnodigt waardoor 80% van de kennismigranten door
dit land wordt binnengehaald;verzoekt de regering, een (blue-card)systeem te ontwikkelen gelijk aan
dat van de Verenigde Staten, zodat we op zijn minst 500 kennismigranten jaarlijks
in Nederland kunnen uitnodigen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Halsema. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(31200).De heer Pechtold (D66):Voorzitter. U had niet anders van ons verwacht dan dat wij Groen in en
om de stad ook centraal zetten. Zoiets doen wij elk jaar, vandaar deze motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er behoefte is aan voldoende groen in en bij stedelijk
gebied;overwegende dat volgens de commissie-Verheijen, de Natuurbalans 2007 en
het NMP aangeven dat extra impulsen nodig zijn om doelstellingen in en om
de stad te realiseren;verzoekt de regering, 25 mln. per jaar vrij te maken voor Groen in en
om de Stad en om dit te dekken uit de verkoop van landbouwgronden;verzoekt de regering, in overleg met provincies en gemeenten een plan
van aanpak op te stellen, dat kan worden betrokken bij de begroting voor het
ministerie van LNV voor 2008,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Thieme. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31(31200).De heer Pechtold (D66):Ik sluit af. Centraal staat de vraag: kijken we slechts naar 2008, of
durven we ook voor de komende jaren te laten zien of de cijfers die we vandaag
presenteren, boterzacht zijn of hard? Daarom heb ik het kabinet en anderen
uitgedaagd om binnenkort te laten zien dat wij onszelf durven te laten doorreken,
zeker vanwege de internationale aspecten. Daarom de motie voor de midterm
review.De PechtoldKamer,gehoord de beraadslaging, overwegende dat in het coalitieakkoord is uitgegaan van een trendmatige
in plaats van behoedzame economische groei voor de hele kabinetsperiode;overwegende dat de gevolgen van de kredietcrisis voor de Nederlandse economie
uiterst onzeker zijn;constaterende dat uit de Macro-Economische Verkenning 2008 blijkt dat
alleen al 2% lagere groei van de wereldhandel in 2008 zou leiden tot
een 0,75 procentpunt lagere economische groei en een 0,5 procentpunt ongunstiger
EMU-saldo in dat jaar;verzoekt de regering om in het voorjaar van 2008 een midterm review te
maken waarin wordt bezien of de veronderstellingen die ten grondslag liggen
aan het coalitieakkoord nog reëel zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Rutte. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32(31200).Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. Onze minister-president lijkt toch niet helemaal doordrongen
te zijn van de noodzaak om nu drastische maatregelen te nemen om de klimaatverandering
tegen te gaan en de uitputting van deze aarde te stoppen. Dat blijkt alleen
al uit het feit dat hij nauwelijks tijd nam om stil te staan bij pijler drie,
die van duurzaamheid; naar de mening van de Partij voor de Dieren de meest
urgente pijler van een toekomstgericht beleid.Ook moet ik constateren dat het kabinet onvoldoende is doordrongen van
het feit dat de veehouderij en de daarmee gepaard gaande vleesconsumptie aanzienlijk
klimaatonvriendelijker zijn dan verkeer en vervoer samen. Bovendien worden
enorme oppervlakten tropisch regenwoud gekapt voor het verbouwen van het voer
voor Nederlands vee."De vervuiler betaalt" is een van de credo's van het kabinet;
een kabinet dat zegt duurzaamheid te willen uitstralen in zijn beleid, maar
dit in zijn plannen vooral selectief lijkt in te vullen. Vliegen en autorijden
worden beboet, want in de ogen van dit kabinet zijn niet alle milieukosten
verrekend in de huidige prijs. Maar voor het eten van vlees lijkt het kabinet
zijn mooie credo niet in te durven zetten. Dit is niet alleen een gemiste
kans, maar een zeer inconsistente invulling van het "vervuiler betaalt"-principe.
Dit kabinet zei immers vanochtend nog te kiezen voor een gezondere en milieubewuste
samenleving. Aan een milieuheffing op vlees is vanuit die optiek niet te ontkomen.
Het kan niet genoeg benadrukt worden. Dat geldt ook voor CDA-fractievoorzitter
Van Geel, die in zijn vorige rol vlees nog betitelde als meest milieubelastende
onderdeel van ons voedselpakket, en PvdA-fractievoorzitter Tichelaar, die
de discussie over een duurzame toekomst kennelijk wil overlaten aan zijn landbouwwoordvoerder.
De veehouderij is echt een van de grootste veroorzakers van de klimaatramp
die zich over ons aan het voltrekken is. Dat lijkt de heer Tichelaar maar
niet te beseffen. Het is onbegrijpelijk, laakbaar en inconsequent, en het getuigt van een
selectieve verontwaardiging wanneer het kabinet de veehouderijsector en het
eten van dierlijke producten geheel buiten beschouwing laat in de aanpak van
het klimaatprobleem. In de schriftelijke reactie op onze vraag hoe dit kabinet
het "vervuiler betaalt"-principe relateert aan de vleesconsumptie,
komt het kabinet met de belofte om een onderzoek te doen naar vervangingsstrategieën
voor vlees. Dat is natuurlijk geweldig, maar geen antwoord op onze vraag of
het kabinet bereid is om ook accijns te heffen op vlees, om zodoende de milieukosten
te verdisconteren in de prijs, net zoals het dat doet voor milieuvervuilende
producten zoals vliegtickets of, met de kilometerheffing, het autogebruik.
Een heffing op vlees kan een grote bijdrage leveren aan de ontwikkeling van
een duurzame en diervriendelijke landbouw. Daarover wil ik de volgende motie
indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering aangeeft dat klimaatverandering het grootste
en meest wijdverbreide marktfalen in de geschiedenis kenmerkt en dat het beprijzen
van emissies het belangrijkste element vormt in het emissiebeperkingsbeleid
van deze regering;constaterende dat door de regering het beprijzen van emissies slechts
selectief wordt toegepast, zoals milieuheffingen met betrekking tot verkeer
en vervoer (kilometerheffing, vliegtaks en bpm);van mening dat het beprijzen van emissies consistent zou moeten worden
toegepast voor alle goederen en diensten die emissies veroorzaken;verzoekt de regering om binnen een halfjaar met een plan van aanpak te
komen waarin het beprijzen van substantiële emissies veroorzaakt door
de productie en consumptie van andere goederen en diensten nader wordt uitgewerkt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Thieme en Pechtold. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 33(31200).De ThiemeKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering kiest voor de invoering van het "de
vervuiler betaalt"-principe als belangrijk onderdeel van het klimaatbeleid;constaterende dat burgers en bedrijven via het "de vervuiler
betaalt"-principe moeten meebetalen aan de milieukosten die worden veroorzaakt
door de consumptie en productie van goederen en diensten;constaterende dat de regering het "de vervuiler betaalt"-principe
nu slechts selectief toepast en daarbij de productie en consumptie van het
meest milieubelastende onderdeel van ons voedselpakket buiten beschouwing
laat, namelijk producten van dierlijke oorsprong, meer in het bijzonder vlees;verzoekt de regering om binnen een halfjaar te komen met een voorstel
voor een milieuheffing op dierlijke producten, meer in het bijzonder vlees,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Thieme, Halsema en Pechtold. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34(31200).Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. Minister-president Balkenende lijkt een andere kijk te hebben
op de roep van burgers om een centrale regierol van de overheid in maatschappelijke
vraagstukken. Het kabinet wil niet verder gaan dan een aanjaagfunctie, mensen
aansporen tot milieubewust gedrag met wat promotie- en voorlichtingscampagnes.
En dat terwijl uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat de meerderheid van de
burgers vindt dat producten die in de winkel liggen gewoon door wettelijke
eisen duurzaam moeten zijn. De burger vraagt de overheid met wettelijke verplichtingen
het aankoopgedrag te verduurzamen, omdat het te moeilijk is die keuze zelf
voor het schap te maken.Het is onbegrijpelijk dat dit kabinet persoonlijke keuzes zoals bij zwangerschappen,
bij de opvoeding van kinderen en bij de al dan niet zelfgekozen levensbeëindiging
lijkt te willen collectiviseren, terwijl datzelfde kabinet juist de collectieve
problemen en uitdagingen van dit moment, echte halszaken zoals de opwarming
van deze aarde, bij de individuele burger letterlijk op het bordje laat liggen.
Die burger vraagt nu juist om meer regie. Daarover wil ik de volgende en laatste
motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat onafhankelijk onderzoek uitwijst dat 70% van
de Nederlandse burgers vindt dat de overheid het voortouw moet nemen bij het
oplossen van maatschappelijke vraagstukken, en dat de meerderheid van de burgers
daarbij vindt dat producten in de winkel op basis van wettelijke randvoorwaarden
afdoende duurzaam zouden moeten zijn;voorts constaterende dat het Milieu- en Natuurplanbureau aangeeft dat
een substantiële verduurzaming van het consumptiepakket niet tot stand
zal komen zonder verplichtingen of aanzienlijke financiële prikkels; constaterende dat een ruime meerderheid van de Nederlanders een pakket
maatregelen dat leidt tot een extra CO2-reductie van 10%
met bijbehorende kosten verkiest boven het handhaven van het huidige beleid;verzoekt de regering om binnen een halfjaar te komen met een plan van
aanpak, waarbij zij haar regierol ten aanzien van maatschappelijke vraagstukken
nader heeft uitgewerkt, inclusief een voorstel tot het aanscherpen van de
verplichtingen en het implementeren van financiële prikkels om het consumptiepakket
te verduurzamen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Thieme, Halsema en Pechtold. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35(31200).De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik dank allereerst de minister-president voor zowel zijn mondelinge
als de schriftelijke beantwoording. Ik ben hem er erkentelijk voor dat ook
hij het respect en de waardigheid in het onderlinge verkeer onderstreepte.
Een inhoudelijk en zo nodig scherp debat moet natuurlijk kunnen plaatsvinden,
maar dat moet altijd gebeuren in onderling respect. Enkele van mijn collega's
hebben zich aangesloten bij mijn oproep die ik gisteren hierover heb gedaan.
Ik dank hen daarvoor. Wij moeten er met elkaar aan beginnen. Laten wij hopen
dat het er vervolgens ook echt van komt.In dit debat staat de motie op stuk nr. 16 van de heer Van Geel c.s. centraal.
Deze motie betreft veranderingen op de begroting voor het jaar 2008 tot een
bedrag van 385 mln. op een pakket van dertien of veertien titels. Er zitten
verschillende doelen bij die de SGP-fractie aanspreken. Wij overwegen dan
ook om voor deze motie te stemmen, voorondersteld dat wij bij de algemene
financiële beschouwingen inzicht zullen hebben in de financiële
ins en outs en de deugdelijkheid van de dekking. Bij die gelegenheid kunnen
wij de discussie dan zo nodig vervolgen.In eerste termijn hebben wij ons verzet tegen de ingreep in de kinderbijslag.
Die wordt in deze motie geëlimineerd. Wij hebben ook bedenkingen geuit
tegen de versnelde afschaffing van de overdraagbare algemene heffingskorting.
Die bedenkingen hebben wij nog steeds. Sterker nog, wij blijven ons hiertegen
verzetten. Deze kwestie maakt geen onderdeel uit van deze motie. Het gaat
ons om de keuzevrijheid die ouders hebben om beiden te werken in plaats van
dat een van beiden thuis moet zijn om voor de opvoeding van de kinderen te
zorgen. Dat zit hier immers achter. Het is een restant van het oude kostwinnersbeginsel.
Je kunt in de sfeer van jeugd en gezin accenten plaatsen en zaken intensiveren.
Dat is prima. Deze maatregel staat daar naar onze mening toch echt haaks op.
Ik kan het echt niet anders zien.Over andere thema's, zoals de beroepsbinnenvaart, biobrandstoffen en de
veiligheid op straat en in en om de winkels, zijn toezeggingen gedaan of is
het voorgenomen beleid nog eens uiteengezet. De stukken zullen alle in
dit najaar naar de Kamer komen. Uiteraard wachten wij deze, met een positieve
grondhouding, af.Wij hebben met genoegen vastgesteld dat in het Deltaplan Inburgering nadrukkelijk
aandacht zal worden gevraagd voor antisemitisme. Daar hadden wij om gevraagd.Wij zijn content dat de toezegging van de regering om constructief na
te denken over een van de suggesties die wij in een nota hebben gedaan, nu
op schrift staat. Wij hadden deze toezegging bij een eerdere gelegenheid al
gekregen van minister Plasterk. Het betreft onze suggestie om na te denken
over een klachtensysteem voor ouders wanneer zij ergens tegenaan lopen met
betrekking tot alles wat zal worden ingericht voor de middeneducatie, zoals
dat in de Verenigde Staten van Amerika met gezag blijkt te functioneren.Ten aanzien van de positie van de leraren en het rapport-Rinnooy Kan ben
ik het eens met de insteek van mijn collega van D66 dat je op voorhand ernstig
rekening zult moeten houden met het feit dat niet alle geldelijke middelen
die nodig zijn om op dit punt gezaghebbend een slag te maken, binnen de onderwijsbegroting
zullen kunnen worden gevonden en dat er derhalve additioneel geld voor zal
moeten worden gereserveerd. Hoogstwaarschijnlijk zullen wij de motie die de
heer Pechtold hierover indiende, steunen.Ik heb vastgesteld dat de gemeenteraden niet zullen worden afgeslankt.Ten aanzien van het besluit om eventueel in Uruzgan te blijven is vanmiddag
toegezegd dat daarbij het financiële kader zal worden meegewogen. Daarmee
zijn onze zorgen voor de totale defensie-inspanning echter bepaald niet weggenomen,
ook niet nadat er incidenteel over 2008 en 2009 50 mln. wordt bijgeplust.
Ik benadruk het woord "incidenteel". Dat geld is natuurlijk welkom,
maar het is niet genoeg. Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de achterliggende jaren door opeenvolgende bezuinigingsronden
een forse daling heeft plaatsgevonden van het defensiebudget, terwijl de omvang
en intensiteit van de inzet is toegenomen;constaterende dat dit ertoe heeft geleid dat Defensie te weinig budgettaire
ruimte heeft om flexibel in te spelen op wenselijke intensiveringen, bijvoorbeeld
op het gebied van de luchtgrondwaarneming en onbemande waarnemingstoestellen;verzoekt de regering om met voorstellen te komen voor een substantiële
en structurele verhoging van het personele en materiële defensiebudget,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 36(31200).De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Aan het einde van mijn betoog in de eerste termijn citeerde
ik uit de Abel Herzberglezing van minister Donner. Citeren moet je altijd
zorgvuldig doen. Ik heb de tekst van de lezing daarom nog eens nagelezen.
Uitdrukkelijk staat daarin en zegt de minister dat deugd noch moreel motief
maatstaf kan zijn van overheidshandelen. Barmhartigheid, grootmoedigheid en
mededogen veronderstellen persoonlijke oordelen die door hem niet verenigbaar
geacht worden met de rechtsstaat, maar wel verder te dragen zijn als persoonlijke
drijfveren. "Tot in de politiek", zei ik gisteravond. Zo ziet hij
dit ook. Of wij nu te maken hebben met een kabinet-Den Uyl II, Lubbers IV,
Marijnissen I, een middenkabinet of een christelijk-links kabinet, wat ik
nu ga zeggen hebben wij altijd tegen deze kabinetten gezegd. Wij wensen de
regering uit de grond van ons hart toe dat zij de inspiratie zal ontvangen
die kan worden samengetrokken op de drie trefwoorden die ik zojuist noemde.
Wij wensen de regering toe dat zij onder Gods zegen het werk voortvarend en
daadkrachtig mag verrichten. Van harte Gods zegen toegewenst, in de hoop op
een meer Bijbels genormeerd beleid.De voorzitter:De minister-president heeft mij gevraagd om hem de gelegenheid te geven
om een aantal mededelingen te doen voordat ik de vergadering schors voor het
voorbereiden van het antwoord van de regering.Minister Balkenende:Voorzitter. Aan het begin van deze avond bereikte ons het bijzonder droevige
bericht dat een Nederlandse militair bij gevechtshandelingen in Uruzgan om
het leven is gekomen. Het gaat om een twintigjarige soldaat der eerste klasse,
afkomstig van de Bravo-compagnie, het dertiende infanteriebataljon van de
Johan Willem Friso Kazerne te Assen. Hij kwam om bij een vuurgevecht tussen
eenheden van de Task Force Uruzgan en de Opposing Military Forces ten noorden
van Deh Rawod. Met zijn familie is inmiddels contact gelegd. Wij leven intens
met hen mee en delen in hun verdriet.Vandaag hebben wij in de Kamer intensief gesproken over de missie in Afghanistan.
Wij hebben onze grote waardering uitgesproken voor het zware en verantwoordelijke
werk dat onze mensen daar doen. Een aantal van u is nog onlangs bij hen geweest.
Ook ik ben kort geleden bij hen geweest. Wij zijn ons allen bewust van de
risico's. Hoe wij politiek ook tegen de missie aankijken, wij allemaal voelen
ons verbonden met de Nederlandse militairen in Afghanistan. Wij voelen ons
verbonden met hun thuisfront. Wij voelen ons vanavond in het bijzonder verbonden
met de familie die rouwt om het verlies van hun zoon. Ik wens hen uit het
diepst van mijn hart kracht toe bij het doorstaan van deze pijn en Van der
Vliesde verwerking van dit onherstelbare verlies.Mevrouw de voorzitter. Ons bereikte zojuist het bericht dat er een explosie
is geweest op een schip in de haven van Willemstad, Curaçao. Door de
Antilliaanse autoriteiten is de dood van vijf personen bevestigd. Er wordt
gevreesd voor meer dodelijke slachtoffers. Ons medeleven gaat op dit moment
uit naar familie en nabestaanden en de bevolking van Curaçao. Staatssecretaris
Bijleveld-Schouten heeft inmiddels dit medeleven overgebracht aan de gouverneur
van de Nederlandse Antillen en de minister-president van de Nederlandse Antillen.De voorzitter:Ik sluit mij aan bij de woorden van de minister-president. Onze deelneming
gaat uit naar de familie van de omgekomen militair en naar de nabestaanden
van de slachtoffers van de explosie op Curaçao. Ook wij zullen onze
berichten van medeleven overbrengen.De vergadering wordt van 21.10 uur tot 22.10 uur geschorst.Minister Balkenende:Mevrouw de voorzitter. Ik heb in eerste termijn gezegd dat ik op een aantal
punten nog nader zou terugkomen. Dat zal ik nu eerst doen, wederom volgens
de pijlerstructuur. Vervolgens zal ik ingaan op de vele moties die zijn ingediend,
en daarna zal ik mijn betoog afronden.Ik ben de heer Rutte nog een algemene opmerking over het lastenvraagstuk
schuldig. Het is goed om nog eens te onderstrepen dat de VVD de lasten wil
verlagen ten koste van het saldo en de houdbaarheid. Zij bezuinigt op sociale
zekerheid, ontwikkelingssamenwerking en schoolboeken, zij verlicht de belasting
op milieuvervuiling en het gevaar dreigt dat de economie daarmee gestimuleerd
wordt op een moment waarop dat niet nodig is. Dit is een les die minister
Zalm ons dit jaar nog heeft geleerd; het is goed om hier nog eens aan te herinneren.
De VVD-fractie noemt alleen belastingen die omhoog gaan, ik heb er een lijst
met belastingverlagingen tegenover gezet. En de hardwerkende middenklasse
waarover de heer Rutte graag spreekt, profiteert van de plannen van dit kabinet,
van de intensivering in het onderwijs, van de verlaging van de WW-premie,
van de verhoging van de arbeidskorting en van alle andere zaken die ik genoemd
heb.De heer Rutte (VVD):Mevrouw de voorzitter, als de premier de doorrekening van onze tegenbegroting
door het Centraal Planbureau goed bekeek, zou hij zien dat de rijksfinanciën
er beter uitkomen dan bij het beleid van dit kabinet. Ten tweede herhaal ik
dat het kabinet de lasten verhoogt met 6,8 mld. netto, na aftrek van alle
lastenverlichting; die noemt de minister-president terecht, maar een lastenverzwaring
van 6,8 mld. is een poging om in het Guinness Book of Records te komen. En
ten derde nivelleert dit kabinet. Laat hij dit aan het eind van dit debat
nu gewoon een keer toegeven, dan hebben wij duidelijkheid.Minister Balkenende:Er is geen enkele reden om dat toe te geven, wij moeten ons bij de feiten
houden. Dat bedrag van 7 mld. staat op de pagina's 52 en 53 van de Miljoenennota.
Het is goed om nog eens te zeggen dat de lastenverzwaringen al bekend waren,
een bedrag van 4 mld. dat zich met name in de sfeer van de zorg voordoet.
Ik hecht eraan, nogmaals op te merken dat een deel van dit probleem –
een bedrag van 1,2 mld. – wordt veroorzaakt door overschrijdingen in
2005 en 2006. En het pakket van lastenverzwaringen waarop u doelt, omvat een
bedrag van 200 mln. Dat is wel even iets anders dan dat bedrag van 1,2 mld.
De uitgangspositie bij die lastenverzwaring van 4 mld. is voor iedereen gelijk.
Verder is er een aantal maatregelen die gunstig zijn voor de burger, maar
die in de staatsboekhouding bij de uitgaven zijn ondergebracht. Ik heb het
al gezegd: de gratis schoolboeken, het nieuwe kindgebonden budget en de loonkostensubsidies.
Daarbij gaat het om een bedrag van 1,5 mld. dat eigenlijk een lastenverlichting
is. En dan zijn er nog twee bezuinigingsmaatregelen die als lastenverzwaring
worden geteld, namelijk de buitengewone aftrek, waarmee 400 mln. gemoeid is,
en de heffing voor de woningcorporaties. Volgens het coalitieakkoord komt
er geen verdere toename van de lasten voor burgers en bedrijven. Deze zomer
dreigde er een lastenverzwaring van 700 mln.; deze heeft het kabinet volledig
gecompenseerd met ombuigingen tot dit bedrag. U ziet het, dat schuwen wij
niet.Voorzitter, het hele verhaal van de heer Rutte rust dus op drijfzand.
Het bedrag van 4 mld. was al bekend, met name samenhangend met de zorg. Verder
heb ik een aantal posten genoemd die meegeteld moeten worden voor wat de burger
ervan merkt. Er is sprake van een paar bezuinigingsmaatregelen die als lastenverzwaring
zijn geteld, maar die hebben ook een eigen dimensie. En toen er een lastenverzwaring
dreigde, heeft het kabinet deze gekeerd met ombuiging. Dat zijn de feiten.
Daar voeg ik nog aan toe dat het koopkrachtbeeld voor de komende jaren behoorlijk
in de plus zit, in het bijzonder voor degenen die werken en voor huishoudens
met kinderen. Over de nivellering heb ik al genoeg gezegd. Ik ben het gewoon
niet met u eens. Ik zie het anders en de feiten geven ook iets anders aan.De heer Rutte (VVD):Mevrouw de voorzitter. De premier leeft op een wolk. De feiten laten namelijk
iets totaal anders zien. Alleen al door het coalitieakkoord worden de uitgaven
met ruim 2,5 mld. verzwaard. Door de ingreep van het kabinet wordt er genivelleerd.
Mijnheer Balkenende, u neemt zes zwaar nivellerende maatregelen. Volgens uw
eigen cijfers daalt in 2008 de koopkracht van hardwerkend Nederland, terwijl
de economie met bijna 3% groeit. Dat is een prestatie. Dat moet je
echt willen. Daar moet je je best voor doen. Zoiets is technisch lastig, maar
het is u gelukt om de koopkracht te laten dalen, terwijl de economie groeit.
Complimenten! Maar ik vind dit een zeer slechte uitkomst, een zeer slechte!
U zegt wel dat in 2011 de koopkracht verbetert. Mijnheer de minister-president,
ik heb daar niets aan. Dit is echt luchtfietserij, want u kunt niet voorspellen
wat de economie doet. Wij hebben te maken met 2008 en in 2008 levert hardwerkend
Nederland in. Dat komt door dit kabinet. U verzwaart de lasten en dat is een
politieke keus. U zou een vent zijn als u zich daar vierkant achter stelde
en daar niet voor probeerde weg te lopen.Minister Balkenende:Voorzitter. De heer Rutte kent mij goed genoeg. Ik ben iemand die nooit
ergens voor wegloopt. Ik loop niet weg voor het feit dat als er een tekort
is, als er in de voorgaande jaren in de zorg een overschrijding van 1,2 mld.
is, je daarop een antwoord moet geven. Ik loop helemaal niet weg voor het
feit dat werken moet lonen. Ik loop helemaal niet weg voor feit dat je moeilijke
maatregelen moet nemen als op een gegeven moment sprake zou kunnen zijn van
lastenstijgingen. Wij hebben ook ombuigingen doorgevoerd. Ik heb u aangeven
dat u de cijfers goed moet interpreteren. Ons financieel beleid geeft elk
jaar een overschot te zien en het zorgt voor een behoorlijk overschot in het
jaar 2011. Het zorgt ervoor dat de staatsschuld enorm terugloopt en het zorgt
voor een zeer evenwichtig koopkrachtbeeld met behoorlijke plussen. Dan zeg
ik: laten wij gelukkig zijn dat het deze kant op gaat, dat wij
een goed draaiende economie hebben. Uw kwalificatie dat het kabinetsbeleid
niet zou werken, leg ik naast mij neer. Mijnheer Rutte, laten wij elkaar in
de ogen kijken. Ik herinner aan de lastenverzwaringen in de jaren 2003, 2004
en 2005. Bij elkaar deed zich in die jaren een lastenverzwaring voor van 6,9
mld. Ik heb aangegeven dat die nodig was om de overheidsfinanciën op
orde te brengen. Die verzwaring heeft er ook toe geleid dat in die jaren de
koopkracht veel bescheidener was dan zij de komende jaren zal zijn. Ik sta
voor het beleid waarover wij het nu hebben. U komt steeds terug op die 7 mld.
Op wat u daarover zegt is duidelijk af te dingen. U verhaal klopt niet, want
als het allemaal zo dramatisch zou zijn als u suggereert, zouden wij over
de volle periode niet steeds een behoorlijk inkomensbeeld hebben. Ten slotte:
het jaar 2008 hoeft geen oververhitting te kennen vanwege een extra lastenverlichting.
Die is niet nodig. Het plaatje geeft een evenwichtig beeld en het beleid is
solide. U hebt een ander commentaar, dat begrijp ik, maar ik ben het echt
niet eens met uw kwalificaties.De heer Rutte (VVD):Ik heb niet een ander commentaar, ik baseer mij op de feiten. De feiten
zijn dat hardwerkend Nederland, dat morgen om zeven uur opstaat, dus de mannen
en vrouwen die morgen opstaan om te gaan werken de groep vormen waarvoor u
maar één boodschap hebt, mijnheer Balkenende, en die boodschap
luidt: hoewel de economie met 3% groeit, gaat u volgend jaar inleveren
en dat is nodig, omdat het kabinet leuke plannetjes wil financieren, terwijl
het zeer onduidelijk is wat die beteken voor Nederland en terwijl het zelfs
kwestieus is of je ze wel moet uitvoeren. Wij zijn tegen die plannen. Dat
is het maken van een keus. Ik roep u nog een keer op om achter die keus te
gaan staan, zoals u ook vierkant achter de keus van het vorige kabinet stond.
Ik mis dat bij u op dit punt in dit debat. Ik vind dat u onvoldoende het lef
hebt om leiderschap te tonen bij het presenteren van de agenda van dit kabinet.
Ik daag u daartoe uit, want u maakt keuzen. Voor het maken van die keuzen
bewonder ik u. Ik ben wel tegen die keuzen, maar u mag ze maken. Kies er dan
ook voor om echt leiding te geven en om te zeggen: dit zijn de keuzen en die
maken wij omdat wij erin geloven. Dan hebben wij tenminste een eerlijke discussie.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik vind dat de heer Rutte holle woorden gebruikt. Holle woorden!
Ik sta hier de hele dag niet voor niets te praten, mevrouw de voorzitter.
Ik heb het beleid met hart en ziel verdedigd, omdat ik erachter sta, omdat
ik vind dat er verantwoorde keuzen worden gemaakt, omdat het koopkrachtbeeld
voor de komende jaren er goed uitziet en omdat hardwerkende mensen erop vooruitgaan.
Die mensen hebben ook behoefte aan goed onderwijs, aan zorg en veiligheid,
zoals de heer Tichelaar en anderen hebben gezegd. De lastenproblematiek waarmee
wij te maken hebben, hangt met name samen met de ontwikkelingen in de zorg.
Met dat probleem zou de VVD evenzeer te maken hebben gehad. Mijnheer Rutte,
als u voorstelt om alles ten koste te laten gaan van ontwikkelingssamenwerking
of van zwakke groepen, zeg ik: die keus maken wij niet. Ik sta voor dit beleid
en dit is het beste beleid.Het kabinet en de gemeenten hebben de volgende afspraken gemaakt om de
armoede tegen te gaan. Gemeenten ontvangen vanaf 2011 structureel 80 mln.
extra voor armoedebestrijding, en ook in de jaren daarvoor zijn reeds middelen
beschikbaar. Van 2007 tot 2009 zijn ook extra middelen beschikbaar voor schuldhulpverlening.
Er wordt aangestuurd op meer gerichte bijstand, zoveel mogelijk in natura
voor gezinnen met kinderen, waarbij te denken valt aan computers, vervoer,
sport en cultuur. Ik heb gezegd dat de langdurigheidstoeslag wordt gedereguleerd,
waardoor maatwerk en activering mogelijk worden. Het niet-gebruik van gemeentelijke
regelingen wordt tegengegaan. Samenwerking tussen gemeenten en partners op
lokaal niveau, zoals voedselbanken, wordt bevorderd, onder meer via uitwisseling
van best practices. Gemeenten zullen terughoudender omgaan met leenbijstand
om schulden te voorkomen, en de effectiviteit en kwaliteit van minnelijke
schuldhulpverlening worden verbeterd.Mevrouw Halsema heeft verzocht om een overzicht van de koopkrachteffecten
van het terugdraaien van de bezuiniging kinderbijslag, en het naar voren halen
van de gratis schoolboeken. Een overzicht van die effecten kan op dit moment
nog niet goed worden gegeven. De inkomenseffecten hangen onder andere af van
de gezinssamenstelling en mogelijke effecten van andere maatregelen, waaronder
de precieze wijze van budgettaire inpassing. Die moet nog goed worden bezien,
onder andere op zijn lastenneutraliteit en op andere aspecten. Bij de algemene
financiële beschouwingen kan en zal het kabinet een totaaloverzicht bieden
als over het geheel duidelijkheid kan worden gegeven. Dat komt ook tegemoet
aan het verzoek van de heer Tichelaar op dit punt.De heer Tichelaar heeft een opmerking gemaakt over conciërges op
iedere school. Het kabinet gaat werk maken van de participatieplaats- en loonkostensubsidies.
De maatregelen zijn bedoeld om mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt
aan het werk te krijgen. Daarmee kunnen deze maatregelen voluit ten goede
komen aan sectoren als onderwijs en zorg. Wij onderkennen de noodzaak van
ondersteunend personeel, waaronder conciërges, in het onderwijs. De staatssecretaris
van Onderwijs gaat met scholen en gemeenten aan de slag om het aantal ondersteunende
functies uit te breiden. De inzet van het personeel blijft aan het oordeel
van de school zelf. De heer Tichelaar vroeg om een brief van de minister van
SZW en de staatssecretaris van Onderwijs vóór de behandeling
van de begroting van SZW, welke brief ik graag toezeg.De heer Pechtold (D66):Ik hoorde de heer Tichelaar het net voor de conciërges opnemen. Dat
is prachtig wanneer het echte banen zijn. Dan gaat het om 7000 conciërges,
wat u 150 mln. kost, en dat geld heeft u niet. Nu niet weer het onderwijs
opzadelen met al die gesubsidieerde arbeid, want dat hebben wij een paar jaar
eerder gedaan, en die zijn allemaal met een hoop frustratie uitgestroomd.
Dus neem in die brief ook mee de optie om er gewoon echte banen van te maken,
wat 150 mln. kost. Ik hoop niet dat mijnheer Plasterk dat ook nog eens uit
zijn eigen begroting moet halen, maar zorg er in ieder geval voor dat dat
echte banen worden.Minister Balkenende:Ik heb gezegd wat ik wilde zeggen. In het debat zal dat ongetwijfeld terugkomen.De heer Marijnissen heeft een vraag gesteld over de vennootschapsbelastingheffing
voor woningcorporaties. Wij hebben daar vanmiddag over gesproken, maar misschien kan ik nog een enkele opmerking toevoegen. Het kabinet
heeft het voornemen geuit om de integrale Vpb te heffen, wat onderdeel uitmaakt
van het belastingplan, waarover het debat zal worden gevoerd. Dat Aedes zich
hierin niet kan vinden, is ons bekend. Echter, het belastingplan wordt nog
in deze Kamer besproken, en ook de uitwerking van de rechtsvorm maatschappelijk
ondernemen moet nog volgen. Over het uitgangspunt van een gelijk speelveld,
waarop de heer Marijnissen doelt, bestaat geen verschil van mening. De uitvoeringsaspecten
zijn onderwerp van overleg tussen de belastingdienst en de corporaties. Het
voornemen is duidelijk, nader debat volgt. Dit is precies de reden geweest
om in de onderhandelingen de inzet van de wijkaanpak te ontkoppelen van de
voorgenomen Vpb-heffing. Het gesprek met corporaties en Kamer zal dus doorgaan.Er is gevraagd om een overzicht van de groepen waarvan het recht op ondersteunende
begeleiding in de AWBZ wordt beperkt. De maatregelen die het kabinet heeft
voorgenomen hebben betrekking op mensen met een somatische lichamelijke beperking
die veelal tijdelijk een beroep doen op de AWBZ. Na een heup- of knieoperatie
krijgen zij naast eventuele verpleging en verzorging ondersteuning bij dagelijkse
activiteiten. Veelal hebben deze mensen een sociaal netwerk dat behulpzaam
kan zijn. Ook voor 2003 werden zo oplossingen gevonden voor de behoefte aan
extra ondersteuning. Dit betekent dat van het merendeel van de personen die
nu AWBZ-zorg ontvangen die zorgleverantie onverminderd beschikbaar blijft.
Dit geldt primair voor de echte zorgelementen, zoals verpleging en verzorging,
maar ook bij de ondersteunende begeleiding blijft de ondersteuning die integraal
onderdeel uitmaakt van het zorgpakket gehandhaafd. Het gaat dan om de ondersteunende
begeleiding in instellingen en de dagbesteding. Daarnaast blijft ondersteunende
begeleiding van kracht voor gehandicapten, psychiatrische cliënten, dementerenden
en ondersteunende begeleiding in het kader van de palliatieve zorg. Voor het
voorbeeld dat mevrouw Halsema geeft over ondersteunende begeleiding van gehandicapte
kinderen geldt dat die zorg gewoon zal worden gecontinueerd. Bijzonder is
de oudere die niemand in zijn omgeving heeft en die door deze maatregel gedwongen
zal worden om gebruik te maken van intramurale verpleeg- of verzorgingshuiszorg.
Het kabinet wil ook die groep ouderen tegemoet komen voor zover dat mogelijk
is. Daarvoor is een beperkt budget beschikbaar. Het kabinet is van mening
dat het, door de zorgvuldige invulling, tegemoetkomt aan de wens van de Tweede
Kamer om de meest kwetsbare AWBZ-cliënten te ontzien.De heer Rutte heeft aandacht gevraagd voor preventie in de eerstelijnsgezondheidszorg.
Dat punt komt ook terug in de tegenbegroting van de VVD-fractie. Het kabinet
hecht veel waarde aan preventie. Binnenkort zal de minister van VWS de Tweede
Kamer zijn visie op dat onderwerp doen toekomen. En ook in daden bewijst het
kabinet dat het preventie belangrijk vindt. Ik wijs in dat kader op de concrete
interventiestrategieën. De Kamer kan die strategieën vinden op bladzijde
45 van de begroting van het ministerie van VWS. Ik noem bewegen op voorschrift
van de huisarts als voorbeeld. Voor dit initiatief en andere initiatieven
is 9 mln. gereserveerd. Als de heer Rutte preventie van belang acht, is het
moeilijk om te begrijpen dat de VVD-fractie ontevreden is over de pakketuitbreiding.
Tandzorg bij jongeren is toch een vorm van preventie?Ik heb er kennis van genomen dat de VVD-fractie 35 mln. zou willen uittrekken
voor preventie in de eerstelijnszorg. De exacte invulling ken ik niet, maar
ik merk wel op dat de huisarts in het tegenvoorstel van de VVD-fractie onder
het eigen risico wordt gebracht. Het kabinet acht een drempelloze toegang
tot de eerstelijnszorg essentieel, juist uit het oogpunt van preventie. Burgers
hoeven zich dan immers niet direct te wenden tot de duurdere tweedelijnszorg.
Evenmin is het nodig om zorg te mijden. Kort gezegd: preventie heeft voor
het kabinet een hoge prioriteit en het zal niet bij mooie woorden blijven.De heer Slob heeft gevraagd of het bereikte resultaat van het transitieakkoord
al is meegenomen in de zogenaamde koopkrachtplaatjes en in de Miljoenennota.
Dat akkoord is pas afgelopen maandag ondertekend. De tekst is dan ook niet
opgenomen in de Miljoenennota en evenmin in de begroting. De additionele opbrengst
bedraagt 340 mln. De beoogde totaalopbrengst van 1,3 mld. voor 2008 was reeds
budgettair verwerkt in de begroting en in de Miljoenennota. De besparing op
de zorgkosten van 1,3 mld. is al meegenomen in het budgettair kader zorg en
dus ook in de zogenaamde koopkrachtplaatjes.De heer Van Geel heeft gesproken over de aanrijtijden van ambulances en
wil daarover voor de begrotingsbehandeling van het ministerie van VWS meer
duidelijkheid. Zoals bekend, ligt het wetsvoorstel ambulancezorg ter behandeling
voor bij de Eerste Kamer. Het kabinet zou het toejuichen als de Eerste Kamer
dat voor de begrotingsbehandeling van het ministerie van VWS wil behandelen.
Als de Wet ambulancezorg van kracht wordt, kan de kwaliteit van de ambulancezorg
daadwerkelijk verbeteren en heeft het kabinet een instrument in handen. Zolang
dat niet het geval is, kan het de CDA-fractie geen toezegging doen. Ik zeg
de Kamer wel toe dat de minister van VWS haar begin oktober het brancherapport
ambulancezorg zal toesturen en dat hij dat zal voorzien van zijn reactie.De heer Rutte heeft gevraagd wat het kabinet wil doen aan het probleem
van de Marokkaanse jongeren die behoren of gaan behoren tot de criminele top
van Nederland. Hij heeft gerefereerd aan de uitspraak van politiecommissaris
Woelders en dringt aan op een noodplan. Bij de bestrijding van de jeugdcriminaliteit
kiest het kabinet voor een persoonsgerichte aanpak. De vier grote steden krijgen
daarvoor extra financiële middelen. In de jaren 2006/2007 was dat 5 mln.
per jaar. Zowel in 2008 als in 2009 zal dat bedrag worden verhoogd tot 6 mln.
Bij brief van 16 juli jongstleden is de Kamer daarover geïnformeerd
naar aanleiding van een WODC-onderzoek over allochtone en autochtone daders
die verschillende typen delicten hebben gepleegd. De financiële verhoging
is speciaal geënt op de problematiek van de Marokkaanse doelgroep in
de grote steden. Het kenmerk van de aanpak is dat wordt ingezet op preventie:
het voorkomen dat jongeren een criminele loopbaan volgen. Naast de passende
justitiële straf of de maatregel, worden ouders aangesproken en bij de
problematiek betrokken. De jongeren krijgen extra coaching en begeleiding
van onder meer Marokkaanse vrijwilligers en beroepskrachten. Ook zullen intensieve
vormen van gezinsbegeleiding worden ingezet. Dat zal desnoods gedwongen gebeuren.
Het kabinet heeft afspraken gemaakt met de politie over de aanpak
van bijzondere groepen jongeren. Laatstgenoemde zal een vaste methode hanteren
voor het aanleggen van lijsten van jongeren op basis waarvan gemeenten kunnen
ingrijpen. De minister van BZK en die van Justitie zullen samenwerken om dit
probleem het hoofd te bieden. Naar ons oordeel komt deze aanpak in voldoende
mate tegemoet aan de wensen van de heer Rutte.De heer Rutte (VVD):Dit gaat niet zozeer om de groep Marokkaanse jongeren maar met name om
de jongeren die dreigen te criminaliseren. De premier komt met allerlei preventiemaatregelen.
Kan de premier zich voorstellen dat de mensen thuis zich nu afvragen of hij
de urgentie van het probleem heeft begrepen? Ik wil van de minister-president
horen welke repressieve maatregelen hij gaat nemen. Hij hoeft daar niet meteen
op te antwoorden. Op dit grote probleem mag hij ook schriftelijk ingaan. Het
is belangrijk dat wij hierover discussiëren. Ik vind het antwoord van
de minister-president onvoldoende getuigen van urgentie. Alles wat hij zegt
is gericht op preventie, maar het gaat hier ook om harde repressie.Minister Balkenende:Ik maak bezwaar tegen deze manier van debatteren. Het mag er van mij hard
aan toe gaan, maar mij moet niet in de schoenen geschoven worden dat ik voorbij
ga aan de urgentie van het probleem. Ik ben in mijn beantwoording ingegaan
op zowel preventieve als repressieve elementen. Natuurlijk zie ik de urgentie
van het probleem. Ik heb aangegeven wat eraan gedaan wordt. Niet voor niets
heb ik gesproken over wat de politie doet, hoe gemeenten kunnen ingrijpen
en wat er allemaal aan de orde is. Ik vind het jammer dat de repressieve aspecten
die ik naar voren breng worden weggepraat. Dat is geen methode van discussiëren.De heer Rutte (VVD):Dit is een groot en serieus probleem. Zeven op de tien Marokkaanse jongeren
verlaten het onderwijs zonder diploma. Een groep Marokkaanse jongeren is op
dit moment bezig om door te dringen tot de georganiseerde zware criminaliteit.
Waar komt de minister-president mee? Met een hele opsomming van staand beleid.
Ik vraag hem, dat samen te pakken en tot een noodplan te komen, nu met de
gemeenten aan tafel te gaan zitten en ervoor te zorgen dat deze ernstige overlast
voor de samenleving een halt wordt toegeroepen. De minister-president heeft
tot nu toe alleen maar een overzicht gegeven van bestaande maatregelen. De
heer Aboutaleb was in zijn tijd in Amsterdam wat dat betreft veel krachtdadiger.
Misschien moet de minister-president eens met hem gaan praten.Minister Balkenende:Ik heb gezegd dat een heleboel op de rails is gezet. Het is inderdaad
een serieus probleem. Ik heb het gehad over de ouders erbij betrekken, inspanningen
van de politie, aanpak door de gemeenten, inzet van Marokkaanse vrijwilligers,
zorgen voor gezinsbegeleiding. Al die elementen bij elkaar vormen een plan.
Het is nodig dat dit gebeurt. Ik geloof niet dat de heer Rutte en ik erg van
mening verschillen over de ernst van deze thematiek.De heren Wilders en Rutte hebben gevraagd naar de koppeling tussen de
verblijfsrechtelijke staat en het hebben van werk of een uitkering. In de
wet is duidelijk bepaald dat een aanvraag kan worden afgewezen als een vreemdeling
niet zelfstandig en duurzaam beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Dit zogeheten middelenvereiste waarborgt dat de vreemdeling moet beschikken
over voldoende inkomen, verkregen uit legale arbeid, dat ook over een langere
termijn beschikbaar is. Voorafgaand aan de komst naar Nederland wordt dit
goed getoetst bij het MVV-vereiste. Ook als mensen al in Nederland zijn, blijft
het inkomensvereiste van groot belang. Ook een verlengingsaanvraag kan worden
afgewezen als de partner niet meer voldoende middelen heeft. Pas als mensen
zeer langdurig – tien jaar – in Nederland verblijven, vormt het
middelenvereiste geen reden meer om een verblijfsaanvraag af te wijzen. Uitzonderingen
volgen uit internationale verplichtingen of zijn expliciet in de wet of het
beleid bepaald, bijvoorbeeld vreemdelingen die bescherming behoeven, vluchtelingen
en vreemdelingen die onder de pardonregeling vallen. Daarmee ben ik ingegaan
op het feit dat je niet zo maar recht kunt laten gelden op allerlei voorzieningen.
Het inkomensvereiste is gedurende lange tijd aan de orde.De heer Wilders heeft gevraagd naar het laten uitzetten door vreemdelingen,
waaronder Marokkanen, voor een straf in het land van herkomst. Deze vraag
heb ik reeds schriftelijk beantwoord. Het antwoord hield onder meer in dat
de mogelijkheden van de Wet overdracht tenuitvoeringlegging strafvonnissen
maximaal worden benut. Dit geldt uiteraard niet voor ingezetenen van ons land,
maar alleen voor buitenlanders die niet in Nederland gevestigd zijn.Voorts vraagt de heer Wilders naar het antwoord op de motie-De Roon, ingediend
begin van het jaar, inzake het verhalen van kosten van de detentie op de gedetineerden.
Op dit moment leggen de betrokken ministers de laatste hand aan een brief
over dit voorstel. In deze brief zal tevens worden ingegaan op het voorstel
om geen AOW-uitkering meer te verstrekken tijdens detentie en het voorstel
om het ontvangen van studiefinanciering niet langer mogelijk te maken. De
Kamer kan de brief in de loop van de volgende week tegemoetzien.De heer Wilders vindt dat een straf in Nederland geen echte straf is omdat
de gevangenissen te veel luxe bieden. Het kabinet herkent zich niet in dit
beeld. Met name voor de kortgestraften zijn de detentieomstandigheden in Nederland
de laatste jaren versoberd. Zo zijn de vrijheden voor gedetineerden, het aantal
uren luchten en ontspanning, beperkt en zijn de voorzieningen in de cel teruggebracht.
Inmiddels wordt ook in een toenemend aantal gevallen gebruik gemaakt van meerpersoonscellen
met aanzienlijke beperkingen van privacy van gedetineerden.De heer Van der Vlies dringt aan op het landelijk dekkend laten worden
van het convenant winkelcriminaliteit. Dat is zonder meer de bedoeling. Deze
toezegging kan ik dan ook doen.Dit waren de opmerkingen die ik wilde maken naar aanleiding van de discussie
die wij eerder hebben gevoerd. Nadat ik de heer Rutte heb gehoord, wil ik
overgaan tot het behandelen van de moties.De heer Rutte (VVD):Er lag nog één vraag van mij over het actief opsporen en
uitzetten van illegalen en het strafbaar stellen van illegaliteit.Minister Balkenende:Het antwoord daarop moet ik nu schuldig blijven. Als de
heer Rutte daarmee genoegen neemt, zal ik het antwoord de Kamer schriftelijk
doen toekomen.Dan ga ik nu over naar de ingediende moties. Het zijn er heel wat. Ik
begin met de moties die zijn ingediend door de heer Marijnissen.Mevrouw Thieme (PvdD):De minister-president heeft mij beloofd nog in te gaan op mijn vraag waarom
het kabinet het "vervuiler betaalt"-principe niet toepast op het
product vlees.Minister Balkenende:Ik ga daarop in bij het bespreken van de desbetreffende motie. Dan heb
ik de argumentatie bij de hand.In de motie op stuk nr. 7 van de heer Marijnissen wordt de regering verzocht
om de armoede structureel te bestrijden door het sociaal minimum te verhogen,
door de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken en door een categoriale
bijzondere bijstand in te voeren. Wij ontraden het aannemen van deze motie.
De motie ontbeert dekking en verslechtert de armoedeval. Bovendien heeft het
kabinet vanmiddag aangegeven open te staan voor de armoedeproblematiek van
gezinnen met kinderen. Ik verwijs in dit verband naar het gesprek met de heer
Tichelaar.In de motie op stuk nr. 8 wordt de regering verzocht om prestatiebeloningen
in de vorm van bonussen, aandelen en opties in de private sector onmogelijk
te maken. Wij ontraden ook het aannemen van deze motie. Wij zijn het inhoudelijk
oneens. De commissie-Frijns komt overigens aan het eind van het jaar met de
resultaten van het onderzoek naar de relatie tussen de beloning en de prestatie
van topbestuurders. Wij zullen onze reactie daarop geven. Voorts zijn variabele
beloningen belangrijk voor startende ondernemingen om goede, ervaren bestuurders
aan te kunnen trekken die zo kunnen worden beloond bij de groei van de onderneming.De motie op stuk nr. 9 is een verzoek aan de regering om de aanspraken
op ondersteunende begeleiding niet te beperken en deze te dekken door de AWBZ-premie
met 0,02% te verhogen. Wij ontraden het aannemen van deze motie. Een
verdere stijging van de AWBZ-premie acht het kabinet niet wenselijk. Het is
toch al een groot bedrag. Wil de AWBZ ook op de lange termijn houdbaar blijven,
dan zijn keuzes onvermijdelijk. Deze aanspraken op ondersteunende begeleiding
zijn geen onvermijdelijke langdurige zorg. Dat had ik vanmiddag dacht ik ook
al aangegeven in het debat.De heer Marijnissen verzoekt de regering in de motie op stuk nr. 10 de
belastingaftrek voor bijzondere ziektekosten niet te beperken en dit te dekken
uit een verhoging van het toptarief in de inkomstenbelasting met 2 procentpunt.
Wij ontraden het aannemen van deze motie. De belastingaftrek voor bijzondere
ziektekosten moet zich meer richten op de groep voor wie de regeling was bedoeld:
chronisch zieken en gehandicapten. De dekking wijst het kabinet af omdat deze
slecht is voor het vestigingsklimaat.De motie op stuk nr. 11 heeft betrekking op de rechtsbijstand. De regering
wordt verzocht af te zien van de bezuiniging op de rechtsbijstand en dit te
dekken uit het verhogen van de boetes van toezichthouders. Wij ontraden het
aannemen van deze motie. De staatssecretaris van Justitie ontwikkelt momenteel
plannen om te komen tot een efficiëntere inrichting van het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand. Zij stuurt voor de behandeling van de begroting
van Justitie een brief met daarin varianten. Deze motie loopt dus vooruit
op een discussie die nog moet worden gevoerd.De heer Marijnissen heeft ook een motie ingediend op stuk nr. 12. Deze
motie heeft betrekking op cultuur. Het verzoek is om de ingeboekte bezuiniging
van 15 mln. door invoering van het "profijtbeginsel cultuur" ongedaan
te maken, waarbij de dekking wordt gevonden door het versneld invoeren van
de verhoging van het eigenwoningforfait voor dure woningen. Wij ontraden het
aannemen van deze motie. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord gekozen
voor de invoering van het profijtbeginsel in de cultuursector. Daarnaast heeft
het kabinet besloten extra te investeren. Per saldo investeert het kabinet
10 mln. in de cultuur in 2008.In de motie op stuk nr. 13 spreekt de heer Marijnissen de mening uit dat
een parlementair onderzoek naar de houdbaarheid van de hypotheekrenteaftrek
wenselijk is. Wij ontraden de aanneming van deze motie. Het kabinet hecht
aan rust op het front van de woningmarkt, maar dat was al bekend.De heer Marijnissen (SP):Soms wordt van deze premier gezegd dat hij trekjes krijgt van de Zonnekoning
naarmate hij meer en meer en langer en langer premier is, maar hij gaat helemaal
niet over deze motie.Minister Balkenende:O, dat is waar. Wilt u weten wat ik ervan vind?De heer Marijnissen (SP):Nou nee, dat heb ik niet gevraagd. Deze motie is gericht aan de collega's,
die er dadelijk over gaan stemmen. Het is niet zo gebruikelijk dat een premier
daar een mening over geeft.Minister Balkenende:Dat kan ik mij voorstellen. Ik hoop dat u mijn overwegingen zult betrekken
bij het stemmen over deze motie. Laat ik het dan maar zo zeggen, maar formeel
begrijp ik wat u bedoelt.In de motie op stuk nr. 14 wordt verzocht om 150 mln. extra te reserveren
voor een verhoging van de lerarensalarissen, waarbij de dekking wordt gevonden
door een verhoging van de winstbelasting van 25,5 naar 25,9%. Wij ontraden
deze motie waarin wordt verzocht om extra financiële middelen voor lerarensalarissen.
In eerste termijn heb ik al aangegeven dat het dreigende lerarentekort over
meer gaat dan salarissen. Dit wordt haarfijn geanalyseerd in het rapport Leerkracht!
van de commissie-Rinnooy Kan. Wij willen recht doen aan de urgentie van de
problematiek en de inhoudelijke argumentatie in het rapport. Het kabinet onderkent
dat het urgent is om snel te handelen en zal dat ook doen, maar het is niet
opportuun om hiervoor zonder inhoudelijke discussie middelen te bestemmen
die leiden tot lastenverhoging.In de motie op stuk nr. 15 wordt de regering verzocht om de plannen voor
versoepeling van het ontslagrecht in te trekken en met voorstellen te komen
voor uitbreiding van het recht op ontslagvergoeding, het recht op scholing
en een betere positie van flexwerkers. Het kabinet ontraadt deze motie en
zal zoals aangekondigd komen met een wetsvoorstel dat recht doet aan de onderlinge
samenhang van beëindiging van de arbeidsovereenkomst, tijdelijk
werk en scholing. Tot zover de moties van de heer Marijnissen.De heer Marijnissen (SP):Vroeger leerde ik bij meetkunde: quod est demonstrandum. Dat wilde zeggen:
het is bewezen. Ik heb in tweede termijn gezegd waar een links kabinet aan
moest voldoen. U bent gezakt en nog niet eens met een 6-. Het is aanzienlijk
lager. Hier zit nog net geen rechts kabinet. Wij zullen dit kabinet de komende
tijd kritisch en constructief volgen. Wij blijven voorstellen doen, ook al
worden ze zo spontaan direct afgewezen. Wij zullen het debat zoeken. Wij hebben
25 Kamerleden. Wij weten u te vinden en u ons ook. Wij zullen voorstellen
blijven doen en gaandeweg kijken of het kabinet naar links of naar rechts
opschuift. Voorlopig is het een gewoon middenkabinet. Wij kunnen niet zeggen
dat dit een links kabinet is.Minister Balkenende:Voorzitter. Dan kom ik bij de motie van de heren Van Geel, Tichelaar en
Slob, waarover al veel is gezegd. Ik zal om te beginnen een aantal overwegingen
van het kabinet geven. Ik heb in eerste termijn aangegeven deze drie onderwerpen
in het kabinet positief te willen bezien: de invoering van gratis schoolboeken
voor leerlingen in het voortgezet onderwijs, het terugdraaien van de schuif
tussen kinderbijslag en het kindgebonden budget en de verdere aanpak van armoede
bij gezinnen met kinderen, waarover de heer Tichelaar heeft gesproken.Op het derde punt ben ik in eerste termijn inhoudelijk ingegaan. De eerste
twee voorstellen zullen vooral ten gunste van de middeninkomens uitvallen.
Het kabinet ziet deze onderdelen als ondersteuning van het beleid. De overige
extra uitgaven die in deze motie zijn genoemd, herken ik uit de inbreng van
de fracties. Het kabinet zal daar serieus en welwillend naar kijken, maar
het zal evenzeer kritisch kijken naar de voorgestelde dekking. Uiteraard moet
deze dekking technisch kloppen, voldoende zijn om de voorstellen te dekken
en niet leiden tot lastenverzwaring. Daarbij zullen de kritische vragen worden
betrokken die onder andere zijn gesteld door de heer Van der Vlies, de heer
Pechtold en mevrouw Halsema.Het kost uit een oogpunt van zorgvuldigheid even tijd om dit kritisch
te bezien. Daarom lijkt het mij het beste om bij de algemene financiële
beschouwingen een definitief standpunt in te nemen. Ik geef de Kamer in overweging
om de motie aan te houden, maar dat is uiteraard haar verantwoordelijkheid.
Zij zal ook een politiek signaal willen geven. Dat laat ik aan haar over.
Zij merkt in ieder geval dat zij niet het oordeel van ontraden krijgt. Wij
zien er positieve elementen in, maar wij willen de zaak goed bekijken.Voorzitter. Dan kom ik bij de moties van de heer Rutte. In de motie op
stuk nr. 17 wordt de regering verzocht, naast een continue repressieve aanpak
van illegaliteit, ook te komen met een regeling op basis waarvan illegaliteit
strafbaar wordt gesteld. Voor een deel is sprake van een bevestiging van het
beleid, maar wij ontraden toch de aanvaarding van deze motie. De staatssecretaris
van Justitie gaat een proef houden waarbij illegalen vaker ongewenst worden
verklaard, zodat degenen die niet vertrekken, strafrechtelijk vervolgd kunnen
worden. Daardoor wordt een gerichte vervolging van illegaliteit mogelijk,
waardoor strafbaarstelling overbodig is. Dat is de opvatting van het kabinet.
Tegen die achtergrond ontraden wij de aanvaarding van deze motie.In de motie op stuk nr. 18 wordt de regering verzocht, de regeling die
het mogelijk maakt criminele vreemdelingen uit te zetten, op de kortst mogelijk
termijn alsnog in te voeren. Wij ontraden de aanvaarding van deze motie. De
staatssecretaris heeft deze beleidslijn in beraad. Er zijn antwoorden gegeven
op vragen van de Kamer. De staatssecretaris beoogt op andere wijze een strikt
beleid te voeren, bijvoorbeeld door criminele vreemdelingen langer in hechtenis
te houden, waardoor effectiever kan worden uitgezet, illegalen vaker ongewenst
te verklaren en de EU-onderdanen eerder te verwijderen bij criminaliteit.In de motie op stuk nr. 19 gaat de heer Rutte in op een belangrijk onderwerp.
Ik heb zijn opmerkingen over de snelheid van procedures vanmiddag onderstreept.
In de motie wordt de regering verzocht, ervoor te zorgen dat beroepsmatige
probleemmakers de aanpak van files niet meer kunnen tegenhouden. Het gaat
mij nu even niet om die beroepsmatige probleemmakers. Zo kunnen we de milieubeweging
ook niet wegzetten. Maar ik moet wel zeggen dat datgene wat de heer Rutte
zegt, eigenlijk wordt beschouwd als een ondersteuning van datgene waar wij
zelf mee bezig zijn. Het kabinet deelt de zorg over de voortgang van de infrastructuurprojecten.
Ik heb al gewezen op de heer Elverding, die zich zal buigen over de juridisch
haalbare mogelijkheden tot versnelling. De huidige problemen zijn tijdens
een aanzienlijk aantal kabinetsperiodes ontstaan en zij zijn complex. Het
kabinet zal die maatregelen zo snel mogelijk nemen. De minister van Verkeer
en Waterstaat zal op korte termijn met een voorstel komen om de Tracéwet
aan te passen, zodat sneller kan worden ingespeeld op nieuwe inzichten en
procedurele fouten kunnen worden hersteld. Daar heeft overigens ook de heer
Van Geel om gevraagd. Ik begrijp de verontwaardiging over de gang van zaken
bij de A4. Ik heb eigenlijk de neiging om te zeggen: wij moesten dit maar
doen, even los van de precieze formulering, maar wij moeten wel zorgen dat
er tempo gemaakt kan worden. Dat sluit eigenlijk aan bij datgene waar minister
Eurlings mee bezig is, ook met de commissie-Elverding. Wij weten dat hier
sprake is van urgentie.De heer Van Geel (CDA):De heer Rutte heeft tot twee keer toe mijn collega Koopmans geciteerd
die deze manier van denken ondersteunt. De heer Koopmans heeft in het openbaar
twee keer gezegd dat hij dit zelfs een stap achteruit vindt ten opzichte van
de opvattingen van het CDA. Heb ik het goed begrepen dat de minister-president
de motie zoals die er nu ligt, los van de precieze formulering, als een ondersteuning
van zijn beleid ziet?Minister Balkenende:Ja, absoluut.De motie op stuk nr. 20 van de heer Rutte gaat over de koopkracht van
de middeninkomens. Daar is veel over gezegd. Wij ontraden de aanvaarding van
deze motie. In 2008 is het koopkrachtbeeld evenwichtig. Over de hele kabinetsperiode
is sprake van een voorspoedige inkomensontwikkeling. Verder sluit ik aan bij
hetgeen wij vandaag en gisteren hierover hebben gezegd.Ik kom te spreken over de moties van de heer Wilders. In de motie op stuk
nr. 21 wordt de regering verzocht, de voorgenomen btw-verhoging en de accijnsverhogingen op alcohol, rookwaren, diesel en lpg ongedaan te maken en de dekking
hiervoor te zoeken in de verlaging van het budget voor ontwikkelingshulp.
Via de accijnsverhoging betaalt de vervuiler. Daar kiest het kabinet voor.
Het kabinet kiest niet voor een verlaging van het budget voor ontwikkelingssamenwerking.
Tegen die achtergrond ontraden wij de aanvaarding van deze motie.In de motie op stuk nr. 22 wordt de regering verzocht, de Gemeentewet
zodanig te wijzigen dat lokale lasten voor een periode van vijf jaren op het
huidige niveau worden bevroren en dus niet meer zullen stijgen.Wij ontraden de aanvaarding van deze motie. Het kabinet treedt niet in
de lokale afweging. Dat is de kern van het bestuursakkoord met de VNG. Het
kabinet gaat ervan uit dat de lokale afweging net zo zorgvuldig is als de
afweging die de Kamer maakt tussen lasten en lusten.In de motie op stuk nr. 23 wordt de regering verzocht, zware minimumstraffen
in te voeren voor alle recidiverende misdadigers en voorts ook voor de daders
die een zwaar gewelds- of zedenmisdrijf voor de eerste maal plegen. Het kabinet
ontraadt aanvaarding van deze motie. Het heeft meermalen een afwijzend standpunt
ingenomen in dezen. Van dat standpunt wordt niet afgeweken. De argumentatie
is de heer Wilders bekend.In de motie op stuk nr. 24 wordt de regering verzocht, de voorgenomen
bezuiniging op ondersteunende begeleiding terug te draaien en de dekking hiervoor
te zoeken in een korting op het budget van de publieke omroep. Wij ontraden
aanvaarding van deze motie, want het afremmen van de groei van de AWBZ-uitgaven
is nodig en het kabinet is niet voor bezuiniging op de publieke omroep.De motie op stuk nr. 25 heeft betrekking op de islamisering. De categorale
afwijzing van moslims in het in de motie neergelegde tienpuntenplan dat aan
deze Kamer wordt gepresenteerd als offensief tegen islamisering van Nederland,
is een affront van de Nederlandse samenleving en in het bijzonder van de vrijheid
van godsdienst. Wij ontraden uiteraard aanvaarding van deze motie.In de motie van mevrouw Halsema op stuk nr. 26 wordt de regering verzocht,
de vennootschapsbelasting met 0,5% te verhogen en de opbrengst van
ongeveer 250 mln. te gebruiken voor gerichte armoedebestrijding, bijvoorbeeld
door de bezuiniging op de huurtoeslag terug te draaien. Wij ontraden aanvaarding
van deze motie. Het kabinet zal een intensivering van het armoedebeleid bezien,
mede in het licht van de door andere partijen geuite wensen. Ik denk mede
aan wat de heer Tichelaar heeft gezegd. Over de vennootschapsbelasting heb
ik vanmiddag al het nodige gezegd.In de motie op stuk nr. 27 wordt de regering verzocht, ervoor te zorgen
dat na de kerstvakantie de wachtlijsten voor de buitenschoolse opvang zijn
opgelost en er voor ieder aangemeld kind daadwerkelijk een bso-plaats beschikbaar
is. Aanvaarding van deze motie moeten wij ontraden. Voor het oplossen van
de problemen in de buitenschoolse opvang is inspanning nodig van alle partijen.
Het kabinet maakt zich er sterk voor dat de wachtlijsten zo snel mogelijk
worden opgelost, maar garanties kunnen niet zomaar worden geboden, want wij
zijn afhankelijk van andere partijen. Voorts wijs ik op de nota die staatssecretaris
Dijksma over dit onderwerp aan uw Kamer heeft gezonden.De motie op stuk nr. 28 heeft betrekking op het onderwerp duurzame energie.
De regering wordt daarin verzocht, de motie-Halsema alsnog uit te voeren en
voor de behandeling van de VROM-begroting de Kamer daarover te informeren.
Ik doe het verzoek aan mevrouw Halsema om deze motie aan te houden tot de
bespreking van het werkprogramma Schoon en zuinig. Het lijkt mij goed om deze
motie daarbij te betrekken. Met andere woorden, wij zeggen geen nee, maar
vragen haar om de motie aan te houden tot de behandeling van dat werkprogramma.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Moet ik uit deze woorden begrijpen dat het kabinet de motie dan alsnog
gaat uitvoeren?Minister Balkenende:Ik heb u gevraagd om deze motie in samenhang te willen zien met het werkprogramma
Schoon en zuinig.De motie op stuk nr. 29 van de heer Pechtold heeft betrekking op de aanbevelingen
van de commissie-Rinnooy Kan ten aanzien van de salariëring en scholing
van leraren. Het kabinet onderkent de urgentie van snel handelen en zal dit
ook doen, maar het is niet opportuun om nu uitspraken te doen zonder inhoudelijke
discussie over de herkomst van de financiële middelen. In de motie ontbreekt
de dekking. Ik heb al gezegd dat de minister van OCW voor eind oktober komt
met een voorstel voor een actieplan, in reactie op het advies van het rapport-Rinnooy
Kan. Het kabinet geeft er de voorkeur aan hierop te wachten en ontraadt daarom
aanvaarding van deze motie.De heer Rutte (VVD):Ik verzoek de fractie van D66 om deze motie aan te houden, zodat deze
kan worden betrokken bij de behandeling van de kabinetsreactie op het rapport-Rinnooy
Kan. Uit de door de premier genoemde timing leid ik af dat die reactie er
is voordat de begroting van OCW wordt behandeld. Wij zouden het op prijs stellen
om deze motie van D66 daar terug te zien komen.De heer Pechtold (D66):Ik weet niet of dat verstandig is. De motie bevat een heel milde aansporing
om de minister, die op zoek moet naar een onmogelijk bedrag in zijn begroting,
de ruimte te geven om eventueel naar buiten te kijken. Ik heb de voorzichtigst
mogelijke formulering gebruikt. Het kabinet heeft daarop al de hele dag afhoudend
gereageerd. Ik weet niet of ik er zin in heb om de motie te moeten betrekken
bij een verhaal dat misschien over een maand komt. Ik zit eigenlijk te wachten
op een stevig signaal richting het onderwijs en de leraren in het bijzonder.
Of de minister-president gaat iets ruimhartiger om met deze zeer voorzichtig
geformuleerde motie, of ik forceer misschien toch maar dat wij hier kleur
gaan bekennen over het onderwijs. Ik zal erover nadenken, maar het is een
van die twee.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik heb mijn oordeel over deze motie gegeven en dat sluit aan
bij wat ik hier vanmiddag over heb gezegd. Ik begrijp de opmerking van de
heer Rutte, maar het is een afweging van de heer Pechtold.In de motie op stuk nr. 30 van de heer Pechtold wordt de regering verzocht
om een blue-cardsysteem te ontwikkelen gelijk aan dat van de Verenigde Staten,
zodat Nederland op zijn minst 500 kennismigranten jaarlijks kan uitnodigen.
Wij ontraden de aanneming van deze motie. Het kabinet heeft
op 11 september het Nederlandse standpunt uiteengezet. Daarover is er
op 26 september een algemeen overleg. Nederland staat weliswaar positief
tegenover een Europese regeling voor kennismigranten, maar stelt een aantal
voorwaarden: een vraaggestuurd mechanisme, geen verzwakking ten opzichte van
onze eigen regeling, toetsbare en handhaafbare criteria. Het Amerikaanse stelsel
dat de heer Pechtold als voorbeeld neemt, is meer aanbodgestuurd en voldoet
daarmee niet aan die voorwaarden.In de motie op stuk nr. 31 van de leden Pechtold en Thieme wordt de regering
verzocht om in overleg met provincies en gemeenten een plan van aanpak op
te stellen dat kan worden betrokken bij de begroting voor het ministerie van
LNV voor 2008. Dit heeft te maken met voldoende groen in en nabij het stedelijk
gebied. Wij ontraden de aanneming van deze motie. Het kabinet heeft een doelstelling
van 16.000 hectare groen rond de steden. De financiering loopt via het Investeringsbudget
Landelijk Gebied en is vooralsnog voldoende. Het dekkingsvoorstel is moeizaam,
landbouwgronden worden ingezet voor de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur.
Op grond van deze argumentatie moeten wij de aanneming van deze motie ontraden.In de motie van de heer Pechtold op stuk nr. 32 wordt de regering verzocht
om in het voorjaar van 2008 een midterm review te maken, waarin wordt bezien
of de veronderstellingen die ten grondslag liggen aan het coalitieakkoord
nog reëel zijn. Wij ontraden de aanneming van deze motie, waarover we
trouwens eerder vandaag hebben gesproken. Het kabinet voert een trendmatig
begrotingsbeleid en hanteert bovendien scherpe signaalwaarden voor het EMU-saldo.
Verder is het voorjaar van 2008 in onze ogen bepaald geen midterm.In de motie van mevrouw Thieme op stuk nr. 33 wordt de regering verzocht
om binnen een half jaar met een plan van aanpak te komen waarin het beprijzen
van substantiële emissies veroorzaakt door de productie en consumptie
van andere goederen en diensten nader wordt uitgewerkt. Wij ontraden de aanneming
van deze motie. Het werkprogramma Schoon en Zuinig pakt veel sectoren aan.
Wij willen geen nieuwe plannen, wij willen eerst, zoals wij het hebben genoemd, "meters
maken". Het kabinet oordeelt dat het gaat om het realiseren van ambities,
niet om daar nieuwe ambities aan toe te voegen.In de motie op stuk nr. 34 van mevrouw Thieme wordt de regering verzocht
om binnen een halfjaar te komen met een voorstel voor een milieuheffing op
dierlijke producten, meer in het bijzonder vlees. Ik geef mevrouw Thieme in
overweging om deze motie voorlopig aan te houden. Ik heb gewezen op de onderzoeken
van het CPB en het Milieu- en Natuurplanbureau. Daarna kunnen we ons beraden
op de aanpak en de instrumenten. Ik geef haar in overweging om eerst de resultaten
van deze onderzoeken af te wachten. Als we daarover spreken, is dat ook het
moment om over deze motie te spreken. Wij zijn dus niet onwelwillend, maar
stellen voor om de zaken in de goede volgorde te doen.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. De minister-president vergeet dat het mij niet gaat om onderzoeken
naar vervangingsstrategieën voor vlees. Dat er minder vlees moet worden
gegeten, is een feit an sich als we nog de monden van de hele wereld willen
voeden. Het gaat mij hier om het "vervuiler betaalt"-principe, dus
dat er een accijns komt op het meest milieubelastende onderdeel van ons voedselpakket.
Het kabinet heeft dat overigens zelf al vastgesteld in 2004 en er zijn al
onderzoeken geweest. De minister-president haalt dus twee dingen door elkaar.
Ik wil gewoon weten of het kabinet beleid maakt op basis van zijn eigen constatering
dat vlees het meest milieubelastende onderdeel van het voedselpakket is. Daar
zijn geen onderzoeken meer voor nodig, die zijn er namelijk al.Minister Balkenende:Namens het kabinet heb ik aangegeven wat volgens ons het opportune moment
is om over dit onderwerp te spreken. Het lijkt ons goed om deze onderzoeken
af te wachten en er dan over te spreken. Het kabinet zal tegen die tijd een
oordeel geven en dat is een prima moment om op deze motie in te gaan. Vanwege
deze procedurele overwegingen wil ik op dit moment niet verder gaan.Mevrouw Thieme (PvdD):In die onderzoeken wordt niet gekeken naar de milieueffecten van vlees,
maar naar die van vervangingsstrategieën. U heeft het dus over iets waar
ik helemaal niet om vraag. U heeft een beleid gemaakt dat het "vervuiler
betaalt"-principe wil toepassen op bepaalde milieuvervuilende producten.
Ik vraag heel simpel aan dit kabinet om twee dingen aan mij uit te leggen.
Ten eerste waarom de veehouderij, die vervuilender is dan vervoer en verkeer
samen, niet is meegenomen in de Miljoenennota en in het beleidsprogramma.
En ten tweede waarom vlees als meest milieubelastend product in ons voedselpakket
niet is meegenomen in het totale pakket van bijvoorbeeld vliegtaks, kilometerheffing
en accijnzen.Minister Balkenende:Ik kom niet veel verder dan wat ik al heb gezegd: omdat er onderzoek naar
wordt verricht. Wij willen de uitkomsten afwachten en dit er dan bij betrekken.
Vooruitlopend daarop wil ik mij nog niet vastleggen op bepaalde standpunten.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter...De voorzitter:Mevrouw Thieme, u hebt genoeg informatie om te beoordelen of u de motie
gaat aanhouden of dat u haar in stemming brengt. Dit is echt de tweede termijn.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. Ik maak bezwaar. Ik vind het ongelofelijk dat dit kabinet
geen visie kan geven op een feit dat allang bekend is, namelijk dat de veehouderij
veel klimaatonvriendelijker is dan verkeer en vervoer. Ik verwacht van het
kabinet dat het daar een standpunt over heeft.De voorzitter:Mevrouw Thieme, ik had u het woord niet gegeven. Het woord is aan de minister-president.Minister Balkenende:Over de motie-Thieme c.s. op stuk nr. 35 ben ik weer een stuk positiever.
In die motie wordt de regering verzocht, binnen een half jaar te komen met
een plan van aanpak waarbij zij haar regierol ten aanzien van maatschappelijke
vraagstukken nader heeft uitgewerkt, inclusief een voorstel tot het aanscherpen
van de verplichtingen en het implementeren van financiële prikkels om
het consumptiepakket te verduurzamen. Wij beschouwen dit voor
een deel als een ondersteuning van ons beleid. In het beleidsprogramma is
de doelstelling opgenomen, de markten voor duurzame producten te stimuleren
en uw Kamer zal hierover een plan van aanpak ontvangen, waarbij het kabinet
zich echter nog niet vastlegt op de instrumenten. Dat geldt dus ook voor de
financiële prikkels. Wij beschouwen echter de redenering wel als ondersteuning
van ons beleid.Dan is de motie van de heer Van der Vlies aan de orde, waarin de regering
wordt verzocht om te komen met voorstellen voor een substantiële en structurele
verhoging van het personele en materiële defensiebudget. De aanneming
van deze motie moet ik ontraden, omdat de dekking ontbreekt. Daarmee ben ik
gekomen aan het eind van de behandeling van de moties.Voorzitter. Wij hebben gisteren en vandaag lang en intensief gedebatteerd
over de toekomst van Nederland. Niet alleen de nabije toekomst in het jaar
2008, maar ook de toekomst in de jaren daarna. Ik dank de Kamer voor de inbreng.
Het kabinet heeft goede nota genomen van alle opmerkingen die zijn gemaakt.
Op een aantal belangrijke punten – kinderbijslag, schoolboeken, defensiebudget –
leidt dat tot de wijziging van voorstellen.Ik constateer dat er voor de oriëntatie en invulling van het kabinetsbeleid
steun is in uw Kamer. Dat beleid dient naar onze overtuiging te zijn: economisch
betrouwbaar, duurzaam met het oog op de toekomst en met een ambitieuze maatschappelijke
agenda. Niet alleen denken aan de particuliere welvaart, maar ook aan het
publieke welzijn. Niet alleen denken aan nu, maar ook aan straks.Wij hebben vandaag en gisteren veel wezenlijke zaken besproken. Het debat
kende veel bevlogen momenten. Er zijn kritische opmerkingen geplaatst, vooral
door de oppositiepartijen. Ik waardeer de constructieve opmerkingen die zijn
gemaakt. Sommigen zouden dit kabinet graag meer naar links sturen, en anderen
juist meer naar rechts. Mijn conclusie is dan toch dat onze voorstellen goed
in evenwicht zijn.Er zijn de nodige opmerkingen gemaakt over de signatuur van het kabinet
en er was ook enige verwarring over. Nu is het plakken van etiketten altijd
gevaarlijk. Etiketten laten akelige lijmsporen na, die er in de was lastig
uitgaan. Wat echter erger is: ze dekken de inhoud zelden goed. Daarom doe
ik uit principe niet mee aan etikettenplakkerij. Zo'n eendimensionaal etiket
zou dit kabinet ook geen recht doen. Dit kabinet zoekt juist het evenwicht
tussen degelijkheid en dynamiek, tussen belangen nu en belangen straks.Daarom blijf ik erbij dat dit kabinet zich vooral wil herkennen in de
visie waar het voor staat en waar ook ik voor sta: economisch betrouwbaar,
duurzaam met het oog op de toekomst, ambitieus voor de samenleving. Desondanks
kijk ik met genoegen terug op dit debat. Graag werken wij samen met u verder
aan een Nederland dat sterk en veerkrachtig is en blijft.(applaus)De vergadering wordt van 23.10 uur tot 23.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-110-172.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl