Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2003 (28600 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 1742-1786

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-12-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 25, pagina 1742-1786

26-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28600-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Gerkens aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de dreigende acties bij het spoor (mondelinge vragenuur)Pagina 1713-1715
Vragen van het lid Dittrich aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat Nederlandse tapkamers lek zijn en dat geheime informatie bij de Israëlische geheime dienst terecht kan komen (mondelinge vragenuur)Pagina 1715-1719
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 26 november 2002)Pagina 1719-1725
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 november 2002 over de evaluatie van de Meststoffenwet 2002Pagina 1730-1734
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2003 (28600 XVI)Pagina 1742-1786
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2003 (28600 D)Pagina 1726-1726
Ingetrokken vragen van het lid Noorman-den Uyl (mondelinge vragenuur)Pagina 1713-1713
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Economische Zaken voor het jaar 2003 (28600 XIII), te weten: - de motie-Netelenbos c.s. over het subsidie-instrumentarium van EZ (28600 XIII, nr. 21); - de motie-Netelenbos c.s. over een stimuleringsregeling voor het MKB voor beveiligingsmaatregelen (28600 XIII, nr. 22); - de motie-Netelenbos c.s. over de kerncentrale Borssele (28600 XIII, nr. 23); - en 15 andere motiesPagina 1726-1727
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 november 2002 over de interne verzelfstandiging van de Rijksdienst voor de keuring van vee en vleesPagina 1736-1738
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2003 (28600 XIII)Pagina 1725-1726
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 20 november 2002 over het invoeren van een tweede feitelijke instantie in de belastingrechtspraakPagina 1734-1736
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 26 november 2002)Pagina 1786-1787
Presentie en opening (dinsdag 26 november 2002)Pagina 1713-1713
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 november 2002 over het sportbeleidPagina 1738-1742
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (28600 XI), te weten:de motie-Duivesteijn c.s. over zekerheid voor subsidieaanvragers (28600 XI, nr. 32)Pagina 1727-1730

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 210 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2003 (28600 XVI).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik spreek mijn waardering uit voor de minister, die rechtstreeks vanuit
de Eerste Kamer naar de Tweede Kamer is gekomen. Het kon even niet anders.
Het streven voor vanavond is om de eerste termijn van de Kamer op een redelijk
tijdstip te eindigen.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. Wij kunnen er allemaal buitengewoon ingewikkeld over doen.
Bij de behandeling van de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
gaat het echter om simpele vragen. Als mensen iets mankeren, kunnen zij dan
op tijd geholpen worden? Kunnen zij het betalen? Krijgen zij een goede kwaliteit?
Het slechte nieuws is dat wij op alledrie de punten problemen hebben. Het
gebeurt niet op tijd. Het is vaak niet te betalen. De kwaliteit is slecht.
Het goede nieuws is dat wij in ieder geval op een van de drie punten weten
hoe het beter kan. Recent stonden de kranten ervan vol dat er positieve ontwikkelingen
te zien zijn als het gaat om terugdringing van de wachtlijsten. Wij weten
hoe het werkt. Hoe werkt het dan? De boter-bij-de-visafspraken die wij tijdens
het vorige kabinet hebben gemaakt, betekenen dat als ziekenhuizen productie
leveren zij extra geld krijgen. Die afspraken blijken te werken en blijken
daadwerkelijk de wachtlijsten korter te maken.Men zou verwachten, nu eindelijk een succesformule is ontdekt om de wachtlijsten
korter te maken, de schaarse middelen, het weinige geld dat er is, ook in
die richting wordt aangewend. Helaas, niets is minder waar. De regering heeft
ervoor gekozen om de weinige beschikbare middelen niet te steken in de aanpak
die werkt, maar om die te steken in wat op dit moment het minst belangrijk
is: een herziening van het verzekeringsstelsel met grote inkomensgevolgen.
Die inkomensgevolgen drukken met name op de mensen die dat het minste kunnen
hebben. De loonstrookjes van januari werpen hun schaduw vooruit. Er is natuurlijk
in de afgelopen maanden veel over gezegd. Er is vooral ook veel niet over
gezegd. Vaak is de redenering gevolgd dat wij een aantal wat minder populaire
maatregelen het komende jaar moeten slikken. Dat is het zuur, dat over een
aantal jaren gevolgd wordt door het zoet. Dan komt alles vanzelf goed.Ik heb hierover twee vragen. Waarom vindt de regering het op dit moment
belangrijker om de schaarse middelen die beschikbaar zijn niet te steken in
het wegwerken van wachtlijsten maar in plaats daarvan te steken in de herziening
van het verzekeringsstelsel? Sinds vandaag is bovendien een schaduw geworpen
over het zoet dat de komende jaren beschikbaar zou komen. Een van de belangrijkste
onderdelen daarvan, namelijk de verlaging van de benzineaccijns, staat sinds
vandaag ook binnen de coalitie op losse schroeven. Wat betekent dat voor de
redelijkheid waarmee men kan vragen dat mensen het zuur voor lief moeten nemen?De heer Wilders (VVD):Ik vraag de heer Bos of hij het niet mogelijk acht dat het nieuwe verzekeringsstelsel
ertoe kan leiden dat wij nog meer succes hebben bij het terugdringen van de
wachtlijsten en de wachttijden. Wij vinden die ook afschuwelijk. Als wij naast
de boter-bij-de-visafspraken meer marktwerking introduceren en afrekenen op
prestaties kan dat wellicht een nog beter effect hebben. De heer Bos doet
net of het in het verleden allemaal zo goed liep. De resultaten zijn er. Het
kan echter beter. De tegenstelling die de heer Bos oproept, klopt dan ook
niet.De heer Bos (PvdA):Daar heeft de heer Wilders gelijk in. Ik sta hier dan ook niet om te verdedigen
dat er geen nieuw verzekeringsstelsel moet komen. Ik sta hier om te vragen
of het, gezien de problemen in de zorg en de beperkte beschikbaarheid van
middelen, verstandig is om nu een nieuw verzekeringsstelsel te introduceren.
Mijn antwoord is: nee, het is niet verstandig. Ik voel mij daarin gesteund
door het antwoord van de regering op vraag 143 bij de zorgnota. De concrete
vraag luidde of er aan alle voorwaarden is voldaan om te zorgen
dat zo'n stelsel goed ingevoerd kan worden. Het antwoord van de regering zelf
is: nee, het is onwaarschijnlijk dat binnen het tijdspad dat wij voor ogen
hebben aan alle voorwaarden zal zijn voldaan. De belangrijkste oorzaak daarvoor
is een schaarste aan aanbod, want er is te weinig capaciteit. Iedereen weet
wat er gebeurt als je concurrentie aanwakkert op een moment dat er tekorten
zijn: de prijzen gaan omhoog. Dat is natuurlijk het laatste dat wij op dit
moment kunnen gebruiken.De heer Buijs (CDA):Ik begrijp dat de heer Bos op deze manier onvrede probeert te zaaien.
Wat bedoelt hij met de opmerking dat dit kabinet te veel steekt in een herziening
van het verzekeringsstelsel? Is hij het met mij eens dat er op dit moment
geen enkele herziening heeft plaatsgevonden? Alleen de nominale premies zijn
aangepast. Hoe maakt hij zijn opmerking waar?De heer Bos (PvdA):Dit kabinet besteedt 718 mln euro aan het verhogen ...De heer Buijs (CDA):Dat bedrag wordt besteed aan zorg, mijnheer Bos. Dat weet u ook.De heer Bos (PvdA):Ja, dat is prima. De motivatie voor de verhoging dit jaar van de nominale
ziekenfondspremie met dat bedrag is letterlijk dat hiermee een begin wordt
gemaakt met de introductie van de nieuwe premiestructuur van een nieuw verzekeringsstelsel.De heer Buijs (CDA):Mijnheer Bos, u hebt het helemaal fout. Ik werp uw bewering dat dit kabinet
geld steekt – en derhalve geen productie levert – in een nieuw
verzekeringsstelsel, ver van mij. Daarop wijzen uw woorden ook. Het is een
aanpassing van de nominale premie die moet plaatsvinden om de stijgende kosten
in de zorg ...De heer Bos (PvdA):Nee, dat is helemaal niet waar. Als de regering louter op zoek zou zijn
naar een financiering ter dekking van de stijgende kosten van de zorg, zijn
er veel rechtvaardiger manieren om die lasten om te slaan, zodat mensen met
hogere inkomens meer betalen dan mensen met lagere inkomens. U kunt de amendementen
van mevrouw Kant en mijzelf daarop naslaan. De regering schrijft in de betreffende
stukken zelf expliciet dat er gekozen wordt voor verhoging van de nominale
ziektekostenpremie omdat daarmee wordt voorgesorteerd voor invoering van een
nieuw ziektekostenstelsel. In dit nieuwe stelsel is sprake van een nominale
premie, die voor iedereen evenveel euro bedraagt. Ik wil de citaten er straks
wel even bijpakken, want dan zijn wij misschien wat sneller klaar.De heer Buijs (CDA):De heer Bos bevestigt in ieder geval dat ik gelijk heb. Wij hebben verschil
van mening over de wijze van bekostiging en de mate van solidariteit. Wij
komen daar later op terug. Nogmaals, hij heeft mij gelijk gegeven op het punt
dat dit kabinet geen extra geld besteedt aan herziening van het verzekeringsstelsel,
maar aan extra productie in de zorg.De heer Bos (PvdA):Het spijt mij, maar de heer Buijs heeft het mis. Ik wil het daarom graag
nog een keer uitleggen. Er spelen een aantal zaken. Één van
die zaken is inderdaad de manier waarop stijgende kosten worden omgeslagen
en dit wordt door het kabinet zelf rechtstreeks in verband met de invoering
van een nieuw stelsel. Daarnaast stelt het kabinet inderdaad een aantal andere
zaken voor die eveneens in relatie staan tot het nieuwe ziektekostenstelsel.
Alle onderdelen van het lastenbeeld voor de komende jaren hangen met elkaar
samen. Alles wat komend jaar gepresenteerd wordt als lastenverzwaring zal
in 2004/2005 op de een of andere manier terug moeten komen als lastenverlichting.
De regering heeft dit zelf het verhaal van zuur en zoet genoemd, dat heb ik
niet verzonnen. De vraag is of alles op die manier nog met elkaar samenhangt.Daarnaast worden op dit moment experimenten, ruimte voor resultaat, geïnitieerd
waarbij specialisten bij een gelijkblijvend budget de ruimte wordt gegeven
te onderhandelen over hun tarieven. Iedereen weet wat dat betekent bij tekort
aan aanbod: hogere tarieven bij een gelijkblijvend budget en dus minder verrichtingen.
Ook dat is dus verkeerd besteed geld.De heer Buijs weet bovendien net zo goed als ik dat er in het lastenbeeld
voor de komende jaren, dat de coalitiepartijen zo van harte ondersteunen,
ook een bedrag van minstens 1 mld euro is opgenomen dat in 2004/2005 beschikbaar
komt ter compensatie van de inkomenseffecten die samenhangen met de invoering
van een nieuw ziektekostenstelsel. Dat geld kan ook op een andere manier gebruikt
worden en ik bestrijd de prioriteiten die op dit punt zijn gesteld. Wij weten
hoe wij wachtlijsten kunnen terugbrengen, maar de heer Buijs besteedt het
geld liever aan iets anders waarvan de effectiviteit vooralsnog volstrekt
niet bewezen is.De voorzitter:Ik zie aan de heer Buijs dat hij het voornemen heeft hier in zijn termijn
op terug te komen.De heer Van der Vlies (SGP):De PvdA-fractie voert een beetje een jojobeleid. Zij heeft acht jaar de
verantwoordelijkheid gedragen voor een kabinet en al die jaren was stelselwijziging
een "hot issue". De knelpunten waren steeds dezelfde, maar toen geld op enig
moment niet langer het probleem was, kwam het er om allerlei redenen niet
van. En nu is het weer niet goed!De heer Bos (PvdA):Kunt u één moment aanwijzen waarop de PvdA ervoor heeft
gepleit dat per 1 januari 2005 een volledig nieuw verzekeringsstelsel zoals
door het kabinet is voorgesteld, zou moeten zijn ingevoerd? Kunt u ook ergens
iets vinden waaruit zou blijken dat wij van mening zijn dat daar in de premiestructuur
al per 1 januari 2003 op vooruit gelopen zou moeten worden?De heer Van der Vlies (SGP):Ik erken dat de PvdA-fractie altijd de vinger heeft gelegd bij het punt
van de inkomenseffecten en onder die voorwaarde constructief wenste mee te
denken. Ik erken ook dat collega Oudkerk in één van zijn laatste
optredens in deze zaal is gaan schuiven op het punt van de beoogde invoeringsdatum
van een nieuw stelsel. Waar hij echter niet over is gaan schuiven –
en daarom spreek ik nu over een jojo-gebeuren – is dat wij ons werkende
weg zouden gaan voorsorteren in de richting van die delen van het nieuwe stelsel
waar zich een redelijke meerderheid voor afte kende. Daar deed
uw fractie uitdrukkelijk aan mee. Het klinkt nu alsof u zich daarvan verwijdert.De heer Bos (PvdA):Laat ik dat dan verduidelijken, want dat zou een jammerlijk misverstand
zijn. De beste voorwaarde voor een nieuw verzekeringsstelsel is: eerst aan
de aanbodkant meer ruimte tot stand brengen. Anders is het enige effect van
meer concurrentie, dat de prijzen omhoog gaan. Als wij dan met elkaar niet
méér aan de zorg willen uitgeven, betekenen hogere prijzen alleen
maar dat er minder zorg geleverd kan worden. Dat is in niemands belang en
dus zeg ik, volkomen in lijn met hetgeen de PvdA daar de afgelopen jaren over
gezegd heeft, dat er inderdaad een nieuw ziektekostenstelsel zal moeten komen,
maar dat alles wel in de juiste volgorde moet gebeuren. Zorg er nu eerst voor
dat de wachtlijsten worden weggewerkt en dat de personeelsvoorziening op peil
komt, want dan weet je dat de overgang op een nieuw systeem niet zal leiden
tot de verkeerde gevolgen.De heer Van der Vlies (SGP):Maar, voorzitter, was het niet ...De voorzitter:Nee, het spijt mij, u hebt een reactie gekregen. Ik wil nu de heer Bos
wat verder laten gaan in zijn betoog.De heer Buijs (CDA):Maar het is zó'n onzin wat hij zegt!De voorzitter:Ik verzoek de heer Bos verder te gaan met zijn betoog.De heer Bos (PvdA):Dat doe ik graag.De stelling is dus, voorzitter, dat een herziening van het verzekeringsstelsel
absoluut noodzakelijk is, maar dat er geen enkele reden is om daar nu al mee
te beginnen en zeker niet op een manier die qua koopkracht in januari de verkeerde
mensen in de problemen zal brengen.Er zijn twee alternatieven voor het type stelselherziening waar het kabinet
aan werkt. Ik nodig de minister graag uit daar commentaar op te geven. Wij
weten dat zijn voorganger gecharmeerd was van het zgn. Zweedse model. Voor
zover ik weet, is daar nooit expliciet met de Kamer van gedachten over gewisseld
en ik wil de minister vragen of de overwegingen en afwegingen op het ministerie
misschien al hebben geleid tot een afgerond oordeel over dat model. Daarnaast
is er nog een model waarbij wij graag zien dat de minister er iets meer over
zegt, namelijk het model dat is beschreven en becommentarieerd in het jaarverslag
van het AMC. Dit model komt erop neer dat de vaste kosten uit de algemene
middelen gefinancierd worden en een verzekeringsstelsel slechts betrekking
heeft op de variabele kosten. Ook die variant is bij mijn weten nog nooit
met zoveel woorden in de Kamer besproken.Afrondend op dit punt zijn wij ervoor dat wat er nu beschikbaar is aan
extra middelen, niet wordt gestoken in het begin van een stelselherziening,
maar in wachtlijstbestrijding. Ook zijn wij ervoor – ik verwijs naar
het amendement dat ik op dat punt heb ingediend – dat de stijging van
de nominale ziekenfondspremie zoals die is voorgesteld door het kabinet, met
een totale waarde van 718 mln, niet wordt omgeslagen op een manier die vooral
mensen met lagere inkomens in problemen brengt, maar naar draagkracht, waardoor
de sterkste schouders ook daadwerkelijk de zwaarste lasten dragen. Dat is
mogelijk en de variant daarvoor is neergelegd in ons amendement.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Begrijp ik de heer Bos goed dat hij bij gelegenheid van de behandeling
van de begroting 2003 door het aanreiken van een aantal varianten en modellen
nu al het debat over de stelselwijziging in volle breedte zou willen voeren,
nadat wij acht jaar lang niet verder zijn gekomen dan een bouwstenennotitie,
door de onderlinge tegenstellingen binnen de paarse coalitie? Wil hij nu bij
de behandeling van deze begroting dit debat in extenso voeren?De heer Bos (PvdA):Ik reageer op een voorstel dat door het kabinet is gedaan. Ik constateer
dat het dekken van de stijgende kosten in de gezondheidszorg door de nominale
premie te verhogen – die premie komt juist het hardste aan bij mensen
met lagere inkomens – door de regering, dus niet door mij, gemotiveerd
wordt met de opmerking dat men tóch die richting wil ingaan in verband
met de invoering van het nieuwe verzekeringsstelsel. Ik vind dat ik dan ook
een discussie mag voeren over de vraag of dat een verstandige richting is
op dit moment. Als de heer Rouvoet het met mij eens is dat het op dit moment
geen verstandige richting is, zou hij ook bereid moeten zijn om samen met
mij alternatieven te bespreken waarbij de lasten eerlijker worden verdeeld.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat laatste kan natuurlijk nooit het probleem zijn. Bij een begroting
wordt immers juist gesproken over alternatieven en over wat het meest wenselijk
is. De heer Bos reikt echter ook een aantal modellen aan voor de stelselherziening.
Hij isoleert de premiestijging niet, maar hij brengt het hele debat over de
stelselwijziging op tafel. Het is de vraag of dat verstandig is, gezien de
demissionaire status van het kabinet. De Kamer heeft eerder besloten dat er
geen ingrijpende beslissingen mogen worden genomen onder dit kabinet. Is het
niet verstandiger dat de Kamer zich nu richt op die premiestijging? Waarom
wordt de hele discussie verbreed naar de stelselherziening? Dat lijkt mij
niet verstandig in het kader van deze begrotingsbehandeling.De heer Bos (PvdA):Ik denk dat de minister prima in staat is om te beoordelen hoe gedetailleerd
hij mijn vragen wil beantwoorden tijdens dit debat. Als hij tijdens dit debat
niet heel gedetailleerd op mijn vragen ingaat, reken ik erop dat hij ons de
gevraagde informatie later zal geven. Daar is het mij uiteraard om te doen.
Ik wil hier niet heel veel tijd besteden aan het bediscussiëren van het
Zweedse dan wel het AMC-model. Ik vind echter wel dat wij op een ander moment
in staat moeten zijn om analyses van die voorstellen te betrekken bij onze
meningsvorming. Daarom heb ik het aan de orde gesteld. Dat is wat anders dan
de vraag of een stijging van de nominale ziekenfondspremie op dit moment verstandig
is.De heer Buijs (CDA):Ik wil graag een toelichting op het amendement van de heer Bos. Ik constateer
dat wij allebei van mening zijn dat er geld bij moet om de wachtlijsten op
te lossen; linksom of rechtsom zoals het kabinet wil of zoals de heer Bos
wil met zijn amendement. De heer Bos vindt een oplossing in de AWBZ. In het
amendement staat dat een lichte verhoging van de procentuele AWBZ-premie
een opbrengst kan genereren die het bedrag dat nodig is dekt. Wat is een lichte
verhoging?De heer Bos (PvdA):Uit mijn hoofd zeg ik dat het gaat een verhoging van de AWBZ-premie met
0,1 tot 0,3%.De heer Buijs (CDA):Zal ik eens op de achterkant van een sigarendoosje uitrekenen wat het
echt is? De AWBZ is 17 mld, dat is 12% op dit moment. Dat betekent dat 1 mld
1,4% is. De heer Bos geeft 718 mln uit. Dat is dus ongeveer 1% en geen 0,1%.
Dit betekent dat hij een verhoging van de AWBZ-premie voorstaat die 50% hoger
is dan de verhoging die het kabinet voorstelt.De heer Bos (PvdA):Een van ons tweeën kan dus blijkbaar niet rekenen. Ik zal ervoor
zorgen dat ik hierover duidelijkheid geef tijdens uw termijn of tijdens mijn
tweede termijn.Mevrouw Kant (SP):Ik ben gecharmeerd van het voorstel van de heer Bos om het anders te doen,
namelijk via inkomensafhankelijke premies. Ik heb een vergelijkbaar voorstel
gedaan. Ik heb een vraag over het verschil tussen die voorstellen, want dat
geeft volgens mij een beetje het verschil tussen onze partijen aan. Als ik
het goed begrijp wil de heer Bos alleen het deel van de verhoging van de nominale
premie dat een gevolg is van de bezuiniging op de rijksbijdrage compenseren
via AWBZ-premies, zodat dit deel van de stijging van de nominale premie niet
doorgaat. Het verschil met ons voorstel is dat wij ook de extra tegenvallers
willen opvangen door middel van de AWBZ-premies. Heb ik dat goed begrepen?De heer Bos (PvdA):Ja.Mevrouw Kant (SP):De PvdA-fractie accepteert dus dat een deel van de stijging van de nominale
premies alleen ten laste komt van mensen met lage inkomens?De heer Bos (PvdA):Het deel waar ons amendement over gaat wordt door het kabinet expliciet
gemotiveerd als een deel dat vooruitloopt op de stelselherziening. Dat is
het aangrijpingspunt van mijn betoog. Wij zeggen dat dit nu niet nodig is
en dat het niet op deze manier hoeft. Het is waar dat wij beiden vinden dat
het omslaan van kostenstijgingen in een ander stelsel anders en beter zou
kunnen. Wij hebben er echter voor gekozen dat niet centraal te stellen in
dit amendement. Wij vinden in ieder geval dat kostenstijgingen, wat daarvan
ook de oorzaak is, naar rato van de sterkste schouders moeten worden omgeslagen.
Op dit punt zullen wij niet van mening verschillen.Mevrouw Kant (SP):Het verschil is dat uw fractie ook in het nieuwe stelsel nominale premies,
die voor iedereen gelden en dus de laagste inkomens meer treffen, op grond
van concurrentieoverwegingen wel wil invoeren.De heer Bos (PvdA):Wij hebben steeds duidelijk gemaakt dat het gaat om een nominale premie
die vergelijkbaar is met wat wij in het huidige stelsel kennen. Nu is echter
sprake van een expliciete verhoging die niets te maken heeft met gestegen
kosten. het is een verhoging die vooruitloopt op een stelselwijziging. Dat
vinden wij een verkeerde prioriteit met verkeerde gevolgen.Mevrouw Kant (SP):Door uw amendement gaan de huidige nominale premies toch nog behoorlijk
stijgen. In mijn amendement is dat niet het geval. Ik zal uw amendement steunen.
Steunt u ook mijn amendement?De heer Bos (PvdA):Wij zullen goed naar uw verhaal luisteren.Bij de huidige stand van zaken in de zorg zijn er nog twee andere punten
van invloed op de koopkracht die ik aan de orde wil stellen en waarop ik het
commentaar van de regering vraag. Ten eerste is er sprake van dat vanaf 1
januari 2003 maagzuurremmers en cholesterolverlagers niet langer worden vergoed.
Wat betekent dat voor de koopkracht van de betrokkenen? De tweede vraag is:
waarom acht de minister het nodig om de aftrek van € 340 per jaar
te laten vervallen die van belang is voor bewoners van woonvormen voor lichamelijk
gehandicapten en de regionale instellingen voor beschermd wonen, de zogenaamde
RIBW's? Voor deze toch al meer kwetsbaren in de samenleving betekent dit namelijk
een koopkrachtdaling van 10%.Ik begon mijn betoog met erop te wijzen dat het slechte nieuws rond de
Nederlandse gezondheidszorg niet alleen gaat over de te lange wachtlijsten
en de te hoge kosten, maar ook over de kwaliteit van de zorg. Met name de
inschakeling van privéklinieken roept bij ons die vragen op. Wij denken
dan met name aan de bevindingen van de inspectie in Zuid-Holland, waar bij
het bezoeken en inspecteren van een aantal privéklinieken zelfs werd
gesproken over "calamiteiten". Is het niet verstandig en in het belang van
de consument om meer openheid te betrachten bij wat er precies in die klinieken
aan de hand is en om welke klinieken het gaat, zodat mensen ook op goede informatie
gebaseerde keuzes kunnen maken? Is er volgens de minister sprake van een breder
patroon? Gaat het ook elders mis, als het in Zuid-Holland misgaat? Weten wij
eigenlijk wel hoeveel van dergelijke klinieken er in Nederland zijn? Wij vermoeden
dat het antwoord op die laatste vraag ontkennend is; dat wij dat niet weten,
doordat de vergunningenplicht, zoals die nu geldt, gaten vertoont. Hierdoor
is het niet mogelijk – en dan denk ik met name aan eenmanspraktijken
en maatschappen – om een volledig zicht te krijgen op de wereld van
de privéklinieken. De publieke verantwoordelijkheid voor de gezondheidszorg
betekent dat de politiek op zijn minst in staat moet zijn om controle uit
te oefenen; ook als zaken binnen privéklinieken plaatsvinden. Komt
de manier waarop toezicht en inspectie op dit moment met name via de vergunningplicht
geregeld zijn, wel tegemoet aan wat wij van de minister mogen verwachten uit
hoofde van diens publieke verantwoordelijkheid voor de gezondheidszorg in
Nederland?De heer Wilders (VVD):Wij hebben de afgelopen dagen helaas aan het afschuwelijke drama in Utrecht
kunnen zien dat het maken van fouten in de zorg niet is voorbehouden aan privéklinieken.
Is de heer Bos ook niet van mening dat wij, juist nu wij meer aanbod moeten
hebben en juist vanwege de huidige schaarste, een enorme slag zouden kunnen
slaan voor een nieuw stelsel? Hebben wij die ZBC's, privéklinieken
die aan de criteria voldoen en aan zowel ziekenfonds- als particuliere
patiënt kunnen worden vergoed, niet hard nodig? Moeten wij niet juist
wat soepeler zijn bij het toelaten van die ZBC's om ze in die kwaliteitsslag
te halen?De heer Bos (PvdA):Als de heer Wilders goed naar mij had geluisterd, had hij gehoord dat
ik mij niet uitspreek tegen de aanwezigheid of het gebruik van privéklinieken.
Ik zeg echter dat áls wij die inschakelen – wij erkennen die
maatschappelijke realiteit ook – ten behoeve van de publieke verantwoordelijkheid
van het gehele systeem van gezondheidszorg in Nederland, wij dan ook vinden
dat diegenen die daarvoor publieke verantwoording moeten afleggen, de bewindspersonen
en wij allen in onze controlerende rol, minstens zicht moeten hebben op wat
daar gebeurt. Als dat niet het geval is, dan kunnen wij daar geen verantwoording
over afleggen. Wij menen te kunnen constateren dat het overzicht er op dit
moment niet is. Daarom beginnen we gewoon bij het begin en vragen we de minister
of hij het met ons eens is dat dit niet goed is geregeld en hoe hij dit denkt
te verbeteren.De heer Wilders (VVD):Dank voor dit heldere antwoord. Maar als die transparantie naar behoren
is geregeld, bent u dan met mij van mening dat het gewenst is om de toetreding
van privéklinieken eenvoudiger te maken?De heer Bos (PvdA):Dat wil ik helemaal laten afhangen van de taken waar de privéklinieken
voor nodig zijn en de mate van toezicht die daarop mogelijk is. Ook mag dit
de toegang tot de gezondheidszorg voor mensen met wat minder geld niet in
gevaar brengen.De heer Wilders (VVD):Het zal niemand met minder geld in gevaar brengen, want nogmaals: als
ze aan de criteria voldoen, dan staan ze open voor ziekenfondsverzekerden
en particulier verzekerden. Maar meende u het toen u opmerkte dat u de schaarste
wilt opheffen en bent u in dat geval net als ik bereid om te bekijken hoe
wij op een verantwoorde manier die ZBC's een grotere rol kunnen geven?De heer Bos (PvdA):Ik ben bereid met u naar alles te kijken waardoor een toegankelijke en
kwalitatief goede gezondheidszorg voor iedereen in Nederland beschikbaar komt.
Het gaat erom – en dat is misschien de bron van het misverstand tussen
u en mij – dat het begrip "zelfstandig behandelcentrum" op zichzelf
niet geheel dekkend is voor wat op dit moment in de privésfeer gebeurt.
Mijn vraag is of dit een wenselijke situatie is en of wij niet moeten streven
naar een systeem waarin wij zicht krijgen op alles wat gebeurt in plaats van
slechts op een deel. Deze vraag is ook gebaseerd op de indruk die wij krijgen
aan de hand van bijvoorbeeld de bevindingen van de inspectie Zuid-Holland.De heer De Graaf (LPF):U zegt dat op de zelfstandige behandelcentra of in elk geval de privéklinieken
veel is aan te merken. Bedoelt u dat de kwaliteit niet deugt? Bedoelt u dan
ook dat de kwaliteit zo goed zou moeten zijn, ondanks het feit dat zij geen
normale tarieven kunnen berekenen en dus geen integrale kostprijs kunnen berekenen?De heer Bos (PvdA):Ik heb mijn stelling toegelicht aan de hand van de bevindingen van de
inspectie in Zuid-Holland. Er wordt letterlijk gesproken over calamiteiten
op het moment dat men de inspectie verricht en bevindingen heeft in privéklinieken.
Dat betekent dus niet dat er niets aan de hand is. Ik stel aan de bewindslieden
de vraag of zij vinden dat consumenten een recht hebben om precies te weten
wat er aan de hand is, zodat zij een geïnformeerde keuze kunnen maken
of zij het verantwoord vinden om naar zo'n kliniek te gaan. Ik stel meer in
het algemeen de vraag of sprake is van een breder patroon waarover wij ons
zorgen moeten maken en of wij er voldoende zicht op hebben. Dit alles is in
de vragende vorm gesteld, omdat ik graag de minister de kans geef om te vertellen
dat ik het mis heb.De heer De Graaf (LPF):Bent u het dan met mij eens dat wij de zaak met de ZBC's goed moeten regelen,
zodat de problemen die u hier opwerpt, achter de rug zijn en de ZBC's een
waardevolle aanvulling kunnen zijn bij het wegwerken van de wachtlijsten?De heer Bos (PvdA):Zoals de heer Wilders zei, worden ZBC's al gebruikt om wachtlijsten weg
te werken. Ik ben er verder niet helemaal zeker van dat u onder "goed regelen"
hetzelfde verstaat als ik. Mijn vraag is juist of dat wat niet onder de ZBC's
valt en waar wij dus minder zicht op hebben, zo'n grote groep betreft en of
wij wat daar voorkomt, zo'n comfortabele situatie vinden. Nogmaals, alles
is in vragende vorm gesteld omdat ik graag het debat daarover voer zonder
al te veel vooringenomen standpunten te ventileren.De heer De Graaf (LPF):Ik zal straks proberen het antwoord te geven.Mevrouw Kant (SP):Met het risico dat ik te veel de avond gebruik onder het mom van "markeer
de verschillen", wil ik toch een vraag stellen. De PvdA vindt dat privéklinieken
een rol kunnen blijven spelen in de Nederlandse gezondheidszorg bij het wegwerken
van de wachtlijsten en het zorg bieden. Iedereen die zorg biedt en daaraan
een bijdrage levert, ik vind het prima! Vindt de PvdA-fractie echter ook dat
in de zorg winstoogmerken, die de privéklinieken hebben, mogen blijven
bestaan?De heer Bos (PvdA):Ik ben er bepaald niet van overtuigd dat die bijdragen aan een toegankelijke
gezondheidszorg voor iedereen.Mevrouw Kant (SP):Maar die privéklinieken hebben een winstoogmerk.De heer Bos (PvdA):Ja, maar zij worden ingeschakeld ten behoeve van het publieke belang en
blijken op dat moment ook te kunnen bijdragen daaraan. Het is geen ongecontroleerde
inbreng. Het hangt ervan af hoe je het organiseert, maar het betekent niet
per se dat de toegankelijkheid in gevaar komt. De heer Wilders gaf terecht
het voorbeeld dat het ook kan gaan om ziekenfondsverzekerden die via ZBC's
geholpen worden. De toets voor ons zal altijd zijn of een kwalitatief goede
gezondheidszorg beschikbaar blijft, ook voor mensen met lage inkomens.Mevrouw Kant (SP):Dat is niet mijn vraag. Mijn vraag is of die privéklinieken met
winstoogmerken ook een belangrijke bijdrage leveren aan de gezondheidszorg
en of het winstoog merk in de zorg als zodanig mag blijven
bestaan. Het is een heel principiële vraag.De heer Bos (PvdA):Ik weet wat uw vraag is. Mijn antwoord is dat ik bereid ben om alles serieus
te nemen wat bijdraagt aan een goed toegankelijke gezondheidszorg, juist ook
voor de mensen met lage inkomens. Als het inschakelen van ZBC's op de manier
waarop het nu gebeurt, die doelstelling dichterbij brengt, ook als bij de
ZBC's sprake is van een winstoogmerk, vind ik dat zeer zeker bespreekbaar.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Daarmee mogen wij concluderen dat u op zichzelf geen bezwaar heeft tegen
instellingen met een winstoogmerk in de gezondheidszorg? Het maakt u niet
uit of zij wel of niet een winstoogmerk hebben?De heer Bos (PvdA):Het maakt mij uit of zij bijdragen aan een betere gezondheidszorg en kortere
wachtlijsten, juist voor de mensen die daarvoor het minste geld beschikbaar
hebben. Dat is het enige wat ik relevant vind.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik begrijp wel dat het u iets uitmaakt, maar mijn vraag is of het u ook
uitmaakt of zij een winstoogmerk hebben. Het maakt ons namelijk wel uit.De heer Bos (PvdA):Dat is duidelijk. Maar u vindt het kennelijk verdedigbaar om wachtlijsten
langer te laten zijn en niet snel op te lossen, omdat u op dát punt
een probleem heeft. Ik constateer, in lijn ook met de bijdragen van Rob Oudkerk
van de afgelopen jaren, dat het allerbelangrijkste dat ons op dit moment te
doen staat, het omlaag brengen van de wachtlijsten is. Er zijn de afgelopen
jaren door de Partij van dat Arbeid verscheidene malen initiatieven naar voren
gebracht om de wachtlijsten op te lossen, bijvoorbeeld door over te gaan tot
een vorm van aanbesteding waaraan ook privéaanbieders mee zouden mogen
doen. Waar het om gaat, is of je de wachtlijsten omlaag brengt; dat vind ik
de belangrijkste toets die wij steeds weer zullen aanleggen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Dan concludeer ik toch dat u van mening bent dat het op dit moment niet
belangrijk is of zij wel of geen winstoogmerk hebben, omdat u een andere prioriteit
stelt.De heer Bos (PvdA):Als u dat concludeert, concludeer ik dat u het kennelijk niet belangrijk
vindt of de wachtlijsten omlaaggaan.Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. De partijen die dit kabinet vormen, hebben bij de vorige verkiezingen
de aanpak van de wachtlijsten tot een verkiezingsitem gemaakt en terecht.
Met het aantreden van dit kabinet zouden de wachtlijsten binnen afzienbare
tijd worden aangepakt. In de korte periode die dit kabinet aan het roer stond,
hebben wij weinig gezien dat doet geloven dat deze belofte waarheid is geworden.
Sterker nog, er wordt zelfs teruggekomen op eerder gemaakte afspraken en toezeggingen.Uit een vorige week verschenen onderzoeksrapport bleek dat de wachttijden
voor radiologie toch langer worden. Patiënten met kanker hebben geen
tijd om te wachten op verkiezingen en een nieuw kabinet. Welke maatregelen
neemt het kabinet nú om straks erger te voorkomen?In dit verband verkrijg ik ook graag een reactie van de minister op de
aangekondigde bezuiniging van 2,5% op het Nederlands Kankerinstituut van het
Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Hoe valt deze bezuiniging te rijmen met
de laatste cijfers over de wachtlijsten voor kankerpatiënten?Welk beleid heeft het inmiddels demissionaire kabinet ingezet ten aanzien
van de wachtlijsten en vooral de wachttijden voor de verschillende sectoren?
Welke nieuwe en vernieuwende, aanvullende maatregelen heeft het kabinet genomen
om de groei van de zorgvraag op te vangen? Denk aan de vergrijzing.In de antwoorden op vragen over de zorgnota wordt voor wat betreft meetbare
doelen verwezen naar een volgend kabinet. Wij hebben begrepen dat VVD en CDA
vinden dat zij ook samen wél door kunnen. Veel zal het nieuwe regeerakkoord
dan niet veranderen. Dan moet het toch mogelijk zijn nu al antwoord te geven
op deze vragen?Er blijkt een grote spreiding te bestaan in wachttijden. Voor bijna ieder
specialisme is het mogelijk om in de eigen regio binnen de Treek-normen te
worden behandeld. In hoeverre zijn verzekeraars in staat om mensen ook daadwerkelijk
binnen de norm te laten behandelen? Zijn er verschillen tussen verzekerde
populaties te zien in de mate waarin mensen binnen de Treek-norm behandeld
worden? Met andere woorden, is er verschil in kwaliteit van zorgverzekeraars?Voorzitter. De aanpak van de wachtlijsten staat niet los van de beschikbaarheid
van personeel. Ook hier doet dit kabinet het voorkomen dat het een aantal
resultaten heeft bereikt. Waar het vorige kabinet erop ingezet heeft om de
knellende problemen op de arbeidsmarkt op te lossen, draait dit kabinet dit
terug. Er heerst een grote onrust bij veel werkers in de zorg. Van de eerder
aangenomen moties en amendementen en van de afspraken is weinig terechtgekomen.
Toezeggingen worden niet nagekomen. Het veld ervaart de overheid als de meest
onbetrouwbare partner en VWS spant de kroon. Ik zou graag van een aantal concrete
problemen dat nu urgent is, voorbeelden noemen en daar ook graag een antwoord
van met name de minister op hebben.Eerst het opleidingsfonds voor verpleegkundigen. Daar hebben wij een motie
over ingediend die kamerbreed werd aangenomen. Ik hoor dat er 40% van de opleidingsplaatsen
minder is dan gepland. Terwijl de Kamer zich er in december 2001 over uitsprak,
heeft besluitvorming hierover pas in mei van dit jaar plaatsgevonden. Reden:
gesteggel over het tijdstip van de nulmeting. Mij interesseert maar één
ding: hoe krijgen wij zo snel mogelijk voldoende personeel? Graag verneem
ik de laatste stand van zaken.Dan de medisch specialisten. Voor dit punt heb ik ook aandacht gevraagd
in het mondelingevragenuur. Morgen gaan de academische ziekenhuizen staken –
een prestatie van dit kabinet, want het is voor het eerst dat de academische
ziekenhuizen staken. 8000 patiënten zullen morgen niet worden geholpen.
Er is een akkoord gesloten, maar de financiële middelen ontbreken. Realiseert
deze minister zich wat de gevolgen van het uitblijven van een betere honorering
betekent voor de zorg, de opleidingen en vooral de topreferente patiëntenzorg?De heer Buijs (CDA):Ik deel uw zorg met betrekking tot de academische ziekenhuizen volledig,
maar wil graag weten welke oplossing u voor ogen heeft. Anders gezegd: welke
financiële middelen heeft u in uw broekzak?Mevrouw Arib (PvdA):Ik wijs u erop dat het probleem al jarenlang speelt. Het bestaan ervan
wordt erkend. Verder wijs ik erop dat de vorige minister reeds heeft gezegd
dat dit probleem moet worden aangepakt. Ik ben het wel met u eens dat elke
oplossing gepaard moet gaan van een dekking, maar in dit geval zeg ik: het
spijt mij zeer. Elke keer wordt namelijk bezuinigd op de zorg. Dit kabinet
heeft veel geld over voor het bevorderen van de veiligheid en voor meer repressie.
Dan zeg ik: er moet ook iets voor de zorg worden gedaan. Het bevorderen van
de veiligheid gaat namelijk verder dan alleen maar zorgen voor meer politie
op straat. Veiligheid heeft ook te maken met de beschikbaarheid van medische
specialisten en ambulances. Ook hiervoor moeten extra middelen worden uitgetrokken.De heer Buijs (CDA):Het lijkt er nu op dat u mij aanvalt, terwijl ik de hoop had dat u mij
zou helpen en dat u samen met mij het probleem wilde oplossen. Daarom stelde
ik de vraag.Mevrouw Arib (PvdA):Eerst wil ik van de minister horen op welke manier hij de eerdere toezegging
wil nakomen. Als hij nog niets heeft gedaan, wil ik graag zoeken naar financiële
middelen voor het oplossen van dit probleem, maar nogmaals, ik vind dat dit
kabinet zijn verantwoordelijkheid dient te nemen en dat het niet alles door
het veld moet laten doen.De heer Wilders (VVD):Voorzitter. Dit is echt een goedkoop nummertje en nog wel eentje van de
eerste orde. Hier kan mevrouw Arib echt niet mee wegkomen. Mevrouw Arib, het
is interessant om te merken dat u de grote verdediger bent van de specialisten
van de academische ziekenhuizen. Dat siert u. Echter, u kunt niet het kabinet
verwijten dat het onvoldoende aan het probleem doet, terwijl u zelf nog niet
voor € 1 dekking aangeeft. Ook op de antwoorden van collega Buijs
geeft u niet thuis. Daarom moet u of uw mond houden of een voorstel doen en
dan boter bij de vis leveren, namelijk uw voorstellen gepaard laten gaan van
een dekking. Als u dat niet doet, bent u veel te vrijblijvend bezig.Mevrouw Arib (PvdA):Als het antwoord van de minister niet voldoende is, wil ik graag zelf
met een dekking komen. Ik wijs u er echter op dat ik niet een nieuw probleem
naar voren breng. Dit is iets wat al jaren speelt. Ik ben geen verdediger
van de medische specialisten van academische ziekenhuizen. Waar het hier om
gaat is de concurrentie tussen academische ziekenhuizen en algemene ziekenhuizen.
Er is al jarenlang een scheefgroei. Vroeger was het verschil nog groter. Vorige
kabinetten hebben elke keer voor extra geld gezorgd. Dat zou ook nu moeten,
maar wat dit kabinet doet is de eerdere toezegging niet nakomen. Daarop spreek
ik dit kabinet aan. Als het niet in staat is om dit probleem op te lossen,
zal ik zelf met een dekking moeten komen. Daarin heeft u gelijk.De heer Wilders (VVD):Mij lijkt dat u daar meteen mee kunt komen. U zegt zelf dat de PvdA-fractie
al jaren heeft kunnen nadenken over de dekking, want volgens u is het probleem
niet gisteren ontstaan. Komt u dan ook met een dekking. Maar goed, laat ik
u aan uw woord houden: in de tweede termijn komt de fractie van de Partij
van de Arbeid met een dekking voor de financiering van de specialisten van
de academische ziekenhuizen.Mevrouw Arib (PvdA):Ja.De heer Wilders (VVD):Ik ben zeer benieuwd.Mevrouw Arib (PvdA):Ik reken op uw steun voor ons voorstel voor de dekking.Voor het ambulancevervoer geldt hetzelfde. Hierover heeft de Kamer uitgebreid
gesproken. Er zou een spreidingsplan komen. Eerst zou het er in juni zijn,
daarna in november, maar het is er nog steeds niet. Ik hoorde dat er ondertussen
wel overleg is geweest en dat de problemen zijn opgelost. Ik wil echter graag
weten wat de oplossingen inhouden. Bij het ambulancevervoer ging het namelijk
om extra geld en de regie. Is er nu extra geld voor het uitvoeren van het
spreidingsplan en is het probleem van de aansturing van de ambulances opgelost?
Of wordt die oplossing uitgesteld totdat er een volgend kabinet is?Hetzelfde geldt voor de verloskundigen. Er zijn met betrekking tot de
verloskundigen afspraken gemaakt tussen Zorgverzekeraars Nederland en KNMG.
Er is overeenstemming bereikt over de invoering van de tarieven voor zorg
in de achterstandswijken. Voor verloskundigen zou er verder regionale ondersteuning
komen en de kwaliteit van de verloskundigenzorg zou worden verbeterd. Ook
op dit punt blijkt het ministerie van VWS op zijn toezegging terug te komen.Voor de huisartsen geldt precies hetzelfde. De premielasten van huisartsen
voor verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid zouden in de tarieven worden
doorberekend. Toegezegd is dat de werkelijke premielasten zullen worden gecompenseerd.
De algemene herijking van het norminkomen zou ter hand worden genomen. Ook
met betrekking tot de vergoeding voor praktijkkosten zijn verwachtingen gewekt.
Het zou dit kabinet sieren als het de op dit dossier gewekte verwachtingen
zou waarmaken. Nu kijk ik ook in de richting van de heer Wilders, overigens,
niet om hem te provoceren.De heer Wilders (VVD):Wij zijn het met mevrouw Arib eens dat het probleem van de huisartsen
snel moet worden opgelost. Ik zal het in mijn termijn ook aan de minister
vragen. In dit geval geldt echter wederom dat met de praktijkcomponent van
de huisartsen 190 mln gemoeid is. Wij zorgen daar graag voor. Mevrouw Arib
roept ertoe op. Nu kan de PvdA-fractie dit in haar verkiezingsprogramma regelen
en erop terugkomen bij de formatie als zij het geluk heeft daaraan mee te
doen. Of zij komen nu met een voorstel.Mevrouw Arib (PvdA):Als ik nu uit mijn mouw schudde dat er geld voor de huisartsen en de ambulances
moest worden uitgetrokken, had mijnheer Wilders recht van spreken. Ik heb
het nu echter over de betrouwbaarheid van de overheid en van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Over de afspraken met hen hebben wij
in de Kamer uitgebreid gesproken. De vorige minister heeft
gezegd dat zij die zou nakomen. Nu wordt er echter op teruggekomen. Vindt
de heer Wilders dat normaal?De heer Wilders (VVD):Waar wordt concreet op teruggekomen?Mevrouw Arib (PvdA):Er zou 8 mln worden vrijgemaakt voor de verloskundigen. Dat is ons toegezegd.
Dat is afgesproken. Nu wordt er gestecheld in de zin dat zij nu een deel krijgen
en later het andere deel, omdat er geen geld is. Hierop wil ik het kabinet
aanspreken. Als een burger zijn afspraak niet nakomt of een rekening niet
betaalt, krijgt hij een deurwaarder aan de deur, maar kennelijk kan de overheid
volgens de heer Wilders zich alles permitteren.De heer Wilders (VVD):Ik kan een heel eind met mevrouw Arib meegaan. Ik verwacht echter gewoon
dat zij een amendement indient voor de besteding van die 8 mln en de dekking
ervan. Dan kunnen wij beoordelen of wij het met haar en met de dekking eens
zijn en dan komen wij verder. Met haar geroep voor de bühne schiet geen
verloskundige, huisarts of specialist iets op.Mevrouw Arib (PvdA):Dan onderschat de heer Wilders de onrust en de problemen die nu in de
zorgsector spelen bij met name de beroepsgroepen die ik net heb genoemd. Die
groepen zijn uitgegaan van de moties en amendementen die de Kamer heeft aangenomen
en van de toezeggingen die door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport zijn gedaan. Daarop wordt nu teruggekomen. Daarop spreek ik het kabinet
alleen aan. Dat is kennelijk te veel, maar ik wil er een reactie op krijgen.
Ik zeg niet dat er extra geld voor moet worden uitgetrokken, maar dat die
beloften moeten worden nagekomen.De heer De Graaf (LPF):Wie heeft die beloftes dan gedaan? Dat is toch het vorige kabinet geweest?
Daar maakte u toch deel van uit? Toen was er toch zoveel geld? Dit is toch
het eerste jaar dat wij moeten bezuinigen, omdat er geen geld is? U staat
een tirade te houden over de problemen die uw partij zelf mede heeft gecreëerd.
Bedenkt u dat nu eens.De heer Arib (PvdA):De Kamer heeft destijds de acties van de huisartsen en de verloskundigen
breed gesteund. Ook de PvdA heeft dat gedaan. Bepaalde problemen hadden inderdaad
veel eerder moeten worden aangepakt en opgelost. Dingen zijn te lang blijven
liggen onder de vorige minister van VWS. Er zijn verkiezingen geweest. Uw
partij heeft gezegd dat binnen twee jaar de wachtlijsten en de bureaucratie
zouden worden aangepakt. U heeft nu de ruimte. U heeft nu de meerderheid in
de Kamer, maar u regelt het niet.De heer De Graaf (LPF):Dat zegt u, maar wij zullen dat wel regelen.Mevrouw Arib (PvdA):Waar?De heer De Graaf (LPF):Er was dus een meneer die enige tijd geleden de stekker eruit trok.Mevrouw Arib (PvdA):Dat is uw probleem, maar daar hebben de mensen in de zorg weinig aan.De heer De Graaf (LPF):Wij zijn nog steeds bezig om dat goed op de rails te krijgen. Die stelselwijziging
is ons inziens de enige oplossing om alle problemen het hoofd te bieden. Er
zijn inderdaad te weinig dokters, er is te weinig geld en er zijn te weinig
verpleegkundigen. Er is van alles te weinig, maar dat is allemaal te wijten
aan de vorige kabinetten, aan Paars I en II.Mevrouw Arib (PvdA):Dus u bent het met mij eens dat dit nu opgelost moet worden?De heer De Graaf (LPF):Wij gaan dit oplossen. Maar als je er acht jaar aan gewerkt hebt om het
vast te laten lopen, dan kunnen wij het natuurlijk niet in zes maanden in
orde maken. Dat begrijpt u ook wel.Mevrouw Van Geen (D66):Voorzitter. Ik wil reageren op hetgeen de heer De Graaf zegt.De voorzitter:Nee, ik geef u daartoe geen gelegenheid. Daarvoor heeft u uw eigen termijn.
U kunt in bescheiden mate de heer De Graaf interrumperen. Maar als wij nu
ook nog onderling bij de interruptiemicrofoon gaan praten, zitten wij hier
vannacht nog. Ik ben uw dienaar, maar dat wilt u zelf niet.Mevrouw Arib (PvdA):Al eerder heeft mijn fractie gepleit voor een kleinschaligheidstoeslag,
met name voor kleine ziekenhuizen die in financiële problemen dreigen
te raken. Er zou een fonds worden ingesteld, maar daarover hebben wij helaas
weinig gehoord. Ik zou graag daarop een reactie van de minister willen hebben.Vorige week donderdag is de Volksgezondheidstoekomstverkenning 2002 verschenen.
Het RIVM concludeert daarin dat het niet goed gaat met de gezondheid van de
Nederlander. In vergelijking met andere Europese landen is de Nederlander
de afgelopen jaren een stuk ongezonder geworden. De stijging van de gemiddelde
levensverwachting in Nederland blijft achter bij die van andere Europese landen.
Jongeren gaan meer roken, meer drinken en minder bewegen. Ernstig overgewicht
komt steeds vaker en steeds vroeger voor. In Nederland is de sterfte rond
de geboorte nog steeds relatief hoog. Nieuwe infectieziekten verspreiden zich
onder bevolkingsgroepen en oude infectieziekten, zoals TBC, steken de kop
weer op. Volgens het RIVM is preventie de beste methode om aan die verslechtering
een halt toe te roepen. Het RIVM stelt dat een nieuwe preventieaanpak het
tij kan keren. Ik zou graag het standpunt van het kabinet over dit rapport
willen horen. Daarbij herinner ik aan een toezegging van de vorige minister
en aan de kamerbrede wens om het budget voor ZorgOnderzoek Nederland te handhaven.
In plaats van extra middelen voor preventie uit te trekken, wordt er op het
budget van ZON bezuinigd. Deze bezuiniging is in strijd met eerdere toezeggingen
en met de kameruitspraak. Ik vind dat die moet worden teruggedraaid, want
de gevolgen ervan zijn desastreus; zie ook de verschillende brieven van patiëntengroepen,
zoals die van ME-patiënten. Door de bezuiniging kan er geen wetenschappelijk
onderzoek plaatsvinden naar deze ziekte, waaraan 30.000 patiënten lijden.In de begroting en in de zorgnota komen de patiënten en de consumenten
er erg bekaaid vanaf. In de zorgnota staat dat bij vraaggerichte zorg de positie
van de patiënten en consumenten dient te worden versterkt. Het is echter
niet duidelijk hoe dat gaat gebeuren en op welke wijze patiënten en consumenten worden toegerust om de rol van derde partij op zich te kunnen nemen.
Sterker nog, mij hebben signalen bereikt dat er bezuinigd zal worden op het
patiëntenfonds. Kloppen deze berichten? De PvdA-fractie wil graag een
actieplan zien waarin acties en maatregelen worden aangekondigd om de positie
van patiënten en consumenten te versterken. Met name geldt dit voor de
cliënten en de GGZ-instellingen op regionaal niveau.Bij de algemene politieke beschouwingen hebben wij aandacht gevraagd voor
de maatschappelijke opvang. Ik beperk mij nu tot de opvang van vrouwen. Uit
de Emancipatiemonitor van 2002 van het Sociaal-cultureel planbureau blijkt
dat in 2001 ruim 32.000 vrouwen zich hebben aangemeld voor de vrouwenopvang.
Daaronder waren veel migrantenvrouwen. Dat waren er 5000 meer dan het jaar
daarvoor. Geweld tegen vrouwen, met name in allochtone gezinnen, stond de
afgelopen maanden volop in de aandacht. Alle politieke partijen zijn solidair
met mishandelde migrantenvrouwen. Het ontbreekt de vrouwenopvang echter aan
middelen en capaciteit om deze vrouwen hulp te bieden. Ook in de begroting
ontbreken hiervoor middelen. Wij zouden graag een actieplan willen zien, waarin
het kabinet aangeeft hoe de hulpverlening bij en de preventie van geweld tegen
migrantenvrouwen kan worden aangepakt en hoe de vrouwenopvang financieel kan
worden toegerust om deze vrouwen opvang en begeleiding te kunnen bieden.Vorig jaar heb ik een amendement ingediend inzake een proefregio met betrekking
tot kindermishandeling. Er zouden drie regio's worden ingesteld. Daarvoor
is nog steeds geen geld beschikbaar. Ik heb hiervoor een amendement ingediend,
maar ik zou graag eerst van de staatssecretaris willen horen hoe de stand
van zaken is en of zij bereid is die drie regio's te financieren. Hetzelfde
geldt voor de wachtlijsten in de jeugdzorg. Het vorige kabinet heeft daarvoor
geld gereserveerd, maar daarvan zie ik niets terug.De antwoorden op mijn vragen over de intensive care vind ik erg onbevredigend.
Ik zou graag alle details over de stand van zaken van de intensive care willen
horen.Vanochtend hebben wij een petitie aangeboden gekregen waarin onze aandacht
wordt gevraagd voor de werkdruk en de lage inkomens in de fysiotherapie. Ik
zou graag een reactie willen hebben van de minister op de knelpunten in de
fysiotherapie. Welke plannen heeft hij om deze knelpunten aan te pakken?Wij hebben er samen met collega Buijs bij de Gezondheidsraad voor gepleit,
dat contactlenzen voortaan alleen nog door optometristen en oogartsen kunnen
worden aangemeten. Naast Portugal is Nederland het enige land waar iedereen
zich bezig kan houden met het aanmeten van contactlenzen, met alle nadelige
gevolgen van dien. Ik hoor graag de reactie van de bewindslieden hierop.De heer Buijs (CDA):Mevrouw Arib heeft volledig gelijk. Wij hebben dat punt gezamenlijk aan
de orde gesteld. Echter, wat is nu haar vraag aan de minister? Is zij met
mij van mening dat de minister dit gewoon moet regelen, net zoals dat is geregeld
in andere Europese landen?Mevrouw Arib (PvdA):Dat was ook ons pleidooi de vorige keer.De heer Buijs (CDA):Prima, want dat scheelt mij weer wat tekst.Mevrouw Arib (PvdA):Ik wil best uw motie op dat punt ondertekenen, als het maar geregeld wordt.Voorzitter. Ons bereiken signalen dat de stichting Korrelatie minder geld
zou krijgen. Ik verneem graag van de minister of dat klopt.Mijn laatste opmerking betreft het rookverbod. Allerlei berichten komen
tot ons, vooral van ouderen in verpleeghuizen en psychiatrische instellingen,
dat de handhaving van het rookverbod in openbare ruimtes nog steeds een probleem
is. Ik hoor daarop graag de reactie van de zijde van de regering.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik had willen beginnen met iets te zeggen over de perestrojka,
maar de vorige sprekers hebben mij zodanig gestimuleerd dat ik anders zal
beginnen. In de eerste plaats wil ik mevrouw Arib complimenteren met het feit
dat zij in ieder geval geen ongedekte cheques heeft uitgegeven. Dus wat dat
betreft hulde. Met haar zijn wij het eens dat de voorgaande periode niet al
te succesvol was. Als wij praten over te weinig geld, dan wil ik er toch even
op wijzen dat conform het Strategisch akkoord in de geplande kabinetsperiode
meer geld wordt uitgegeven aan de zorg, te weten 9 mld ofwel 15%, dan in de
vorige kabinetsperiode.In tegenstelling tot de heer Bos wil ik mij in mijn bijdrage beperken
tot de zorgnota en de begroting. In de Beleidsagenda 2003, welke samenhangt
met de begroting en de zorgnota wordt een aantal speerpunten van VWS beschreven.
Uitgangspunt is het recht op zorg en sociale rechtvaardigheid, wat vertaald
wordt in "het beschikbaar zijn voor voldoende goede en betrouwbare zorg, gericht
op preventie, genezing, verpleging en verzorging voor iedereen". Maar, voorzitter,
mijn kritiek in algemene zin op deze zorgnota en de begroting is, dat niet
precies staat beschreven hoe wij dit willen bereiken, wat wij daarvoor precies
gaan doen en wat het mag kosten. De Beleidsagenda stelt verder vast: "Gekeken
wordt vanuit de vraag van mensen naar het aanbod van voorzieningen." Op dit
moment kunnen wij evenwel allemaal constateren dat het tekortschieten van
het aanbod niet de vraag van morgen is. Als wij ons uitsluitend beperken tot
een beleidsvisie voor het jaar 2003, dan blijven wij achter de feiten aan
lopen, dan blijft het crisismanagement. Ofwel: dan blijven wij met het aanbod
achter de vraag aan hollen.De afgelopen jaren heb ik meerdere malen aandacht gevraagd voor een langeretermijnvisie.
In een motie van 6 december 2001, overigens kamerbreed gesteund, werd de regering
verzocht een nota chronisch zieken op te stellen voor de periode 2002-2006.
De Kamer zou hierover in het voorjaar van 2002 worden geïnformeerd. De
minister heeft dat toegezegd; wij wachten er nog steeds op. Ook uit de planningsbrief
blijkt niet dat wij er nog dit jaar op mogen rekenen. Ik krijg dan ook graag
de toezegging dat die nota zo spoedig mogelijk zal verschijnen. Dat is te
meer belangrijk omdat de nota Volksgezondheid toekomstverkenningen 2002 maar
ook de rapporten van de Gezondheidsraad duidelijk de waarschuwing bevatten
dat, indien wij niet snel genoeg inspelen op de te verwachten prevalentie
ofwel de toename van het aantal chronisch zieken, het capaciteitstekort
alsmede de wachttijden aanzienlijk zullen toenemen in de komende jaren, wat
wij ook doen. Denk aan de sterke toename van dementie, beroertes, hart- en
vaatziekten en bijvoorbeeld diabetes.Voorzitter. Laten we diabetes eens nader bekijken. Er zijn nu 440.000
diabetici bekend, maar er lopen er nog eens 400.000 rond zonder dat ze weten
dat zij diabetes hebben. Soms lopen mensen er al vele jaren, soms wel zeven
jaar mee rond! In deze jaren kan de ziekte al enorme schade aan het lichaam
toebrengen. Dat betekent dat het eerder kunnen opsporen van deze ziekte meer
gezondheidswinst zal opleveren en kosten voor de gezondheidszorg zal besparen.
Overigens is het ook een onrustbarend gegeven dat ouderdomsdiabetes type 2
op steeds jongere leeftijd voorkomt als gevolg van slechte voedingsgewoonten
en minder bewegen. Kortom, diabetes is een ziekte die bij uitstek overheidsingrijpen
vereist. Voorlichting aan de jeugd over gezonde voeding, stimuleren van sportactiviteiten,
het opsporen van diabetes bij risicogroepen en vooral een goede begeleiding
en controle van diabetespatiënten zijn daarom dringend noodzakelijk.
Want, zo zou ik willen zeggen, investeren in diabetes loont. Twee weken geleden
was het Wereld Diabetesdag. Het CDA is dan ook van mening dat dit een uitstekend
moment is om de regering te verzoeken een beleidsplan op te stellen voor voorlichting,
vroegtijdige opsporing en goede begeleiding van diabetes. Ik wil daarover
graag een toezegging hebben. Ik refereer in dit kader aan de schriftelijke
vragen die mevrouw Terpstra van de VVD daarover onlangs heeft gesteld.Voorzitter. Ik kom bij de preventie. Het wordt algemeen onderkend dat
sterke inzet op preventie de meeste gezondheidswinst zal opleveren. In de
beleidsnota wordt dit overigens onderkend. Daar staat: "Preventie is in het
aanbod een essentieel onderdeel." Maar, zeg ik kritisch, zowel in de zorgnota
als in de begroting wordt nagelaten dit te vertalen in concreet beleid.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. De woorden van de heer Buijs zijn me uit het hart gegrepen.
Ik wacht met smart op voorstellen van de heer Buijs op dat punt.De heer Buijs (CDA):Die komen eraan.Mevrouw Kant (SP):Gaat u voorstellen doen om het budget voor preventie uit te breiden, met
een dekking?De heer Buijs (CDA):U zult er nader van horen, mevrouw Kant. Wij moeten af van het gegeven
dat vet eten cool is en dat een appel een watje van je maakt. Ik ben het daar
helemaal mee eens. Nogmaals, als u nog even geduld hebt, zal ik u dadelijk
een voorstel doen toekomen.Voorzitter. De CDA-fractie is van mening – daar komt het al, mevrouw
Kant – dat het preventieprogramma van ZONMw 2003-2007 zo snel mogelijk
van start moet gaan. Mevrouw Arib refereerde daar ook aan. Kennelijk bestaat
er enige onduidelijkheid over het budget en de werkwijze van ZONMw, maar niet
bij mij. Dit belangrijke onderzoeksinstituut met vooral preventieprogramma's
maar ook andere projecten is in 1998 opgericht, onder andere vanuit het Preventiefonds.
De financiering werd eerder vanuit de AWBZ overgeheveld naar de begroting
van VWS. Overigens kunnen daar ook rechten aan ontleend worden, maar dit terzijde.
Er werden bindende afspraken gemaakt. Tijdens het debat over het Strategisch
akkoord werd overeengekomen – zoals mevrouw Van Geen zich nog wel zal
herinneren – en in een stemverklaring door mij uitgesproken namens drie
partijen, dat het subsidieplafond van ongeveer 40 mln euro zou worden ontzien.
Ik zeg dat nog eens met nadruk in deze Kamer. We hebben begrepen dat het subsidiebedrag
van 28 mln euro voor 2003 op dit moment voldoende is om de lopende projecten
uit te voeren, maar voor de jaren erop zal het budget geleidelijk oplopen
tot het plafond van 40 mln euro. Mede gelet op het belang van preventie wil
het CDA dan ook dat de regering opdracht geeft voor de ontwikkeling van reeds
ingediende en goedgekeurde projecten van ZONMw. Ik zeg het met nadruk, want
dit is de eerste stap die moet worden gezet. Wil de regering ook nog eens
bevestigen dat na 2003 het budget niet verder kan oplopen dan de eerder afgesproken
40 mln euro? De winst als gevolg van een goede preventie zal een veelvoud
zijn van deze 40 mln euro. Onnodige ziekenhuisopnames kunnen worden voorkomen.
Dit is voor het CDA de reden dat we in de toekomst een duidelijker financiële
borging willen aanbrengen en ZONMw willen financieren vanaf 2004/2005, bijvoorbeeld
uit de Rijksbijdrage sectorfonds. Ik wil gaarne een toezegging hebben van
de regering.Ik merk ten slotte met betrekking tot preventie op dat destijds in deze
Kamer een motie van de CDA-fractie is verworpen. Gelukkig is de motie-Werner
in de Eerste Kamer wel aangenomen. In deze motie ging het om een bedrag van
15 mln euro dat nodig zou zijn om een preventiebeleid ten aanzien van roken
in gang te zetten. Dat was de voorwaarde waaronder de Eerste Kamer de Tabakswet
goedkeurde. Ik heb die 15 mln euro echter nergens terug kunnen vinden. Waar
is dat geld gebleven? Heeft de Eerste Kamer zich niet laten bedotten door
onder die voorwaarde de Tabakswet goed te keuren?Mevrouw Van Geen (D66):In de stemverklaring waarop u duidt, sprak u het volste vertrouwen uit
over de plannen van de regering om ZonMw volledig ruimte te geven om het belangrijke
werk te doen. Komt u daar nu teleurgesteld van terug? Bent u teleurgesteld
in de regering? Heeft u spijt van uw vertrouwen van toen of moet ik dat anders
interpreteren?De heer Buijs (CDA):Ik heb over het algemeen een vrij evenwichtige gemoedstoestand, dus geen
van deze gevoelens komt mij bekend voor. Ik ben met u in verwarring gebracht
doordat de regering de stemverklaring die ik ter toelichting van het Strategisch
akkoord namens de LPF, de VVD en het CDA mocht uitspreken, blijkbaar niet
heeft begrepen. Dat kan een misverstand zijn. Ik geef de regering nu de kans
om het goed te maken.Mevrouw Van Geen (D66):Of had u een misplaatst vertrouwen in deze regering?De heer Buijs (CDA):Ik wijs op de daadkracht van deze regering. Mijn vertrouwen is zeer groot.
Ik denk dat wij eindelijk de sturing in de zorg in beweging zetten en dat
wij eindelijk een keer iets doen, na een jarenlange stilstand.Mevrouw Van Geen (D66):Uw vertrouwen is heel groot, maar misschien toch wel misplaatst?De heer Buijs (CDA):U moet mij geen woorden in de mond leggen. Ik denk dat u meer aarzelt
dan ik. Ik aarzel niet. Ik breng het hier duidelijk naar voren.Mevrouw Kant (SP):Ik ben erg ingenomen met uw inzet ten aanzien van ZonMw, maar mijn vraag
over preventie ging over meer dan dat. Ik ben blij met uw mooie woorden en
denk dat wij het met een kamermeerderheid ook wel zullen redden. Ik ben het
met u eens dat preventie voorkomen is en dat daar heel veel winst mee te halen
valt in de zorg, maar u weet dat de "public health"-sector om een verdubbeling
van het budget vraagt. Als wij daadwerkelijk iets willen doen aan preventie,
is hetgeen u te bieden hebt, echt onvoldoende.De heer Buijs (CDA):Ik weet niet waar u op doelt, maar ik kan even uitleggen wat ik bedoel.
Ik denk dat onze meningen niet veel van elkaar verschillen. Als je de komende
tijd goed in preventie wilt investeren, zul je eerst goed onderbouwde voorstellen
moeten ontwikkelen. Daar gaat het nu om. U weet dat ik er ieder jaar weer
op teruggekomen ben: investeren in preventie loont. Het brengt duidelijk iets
op. Daar is geen twijfel over. Voordat je echter grootschalige preventieprogramma's
in dit land kunt introduceren, moet je ze eerst ontwikkelen. Laten wij deze
dus eerst ontwikkelen. Ik ben uw maatje als het er in de toekomst om gaat,
meer geld uit te geven voor bepaalde zaken waarvan de baten duidelijk aantoonbaar
zijn. Ik heb altijd gepleit voor meer geld voor preventie.De voorzitter:Ik onderbreek even voor een huishoudelijke mededeling. Ik neem aan dat
de leden en de toeschouwers op de publieke tribune er geen bezwaar tegen hebben
dat ik bij hoge uitzondering de minister, die geen avondeten heeft kunnen
nuttigen, toestemming heb gegeven om in de zaal een broodje te eten. Ik hoop
dat onze altijd aanwezige vrienden met hun camera's daar geen flauwe opnames
van maken, want de minister heeft geen avondeten kunnen nuttigen.De heer Buijs (CDA):Ik heb net gezegd dat het om 15 mln euro ging. Daar heb ik de regering
naar gevraagd. In de Eerste Kamer is de Tabakswet aangenomen onder de voorwaarde
dat deze motie van het CDA zou worden uitgevoerd.Mevrouw Kant (SP):Het is gevaarlijk om het zo gemakkelijk af te doen. Er is nu al veel en
veel meer mogelijk. Er zijn veel meer ideeën en er zijn veel meer projecten
op het gebied van preventie waar geld in geïnvesteerd kan worden. Onderzoeken
zijn ontzettend belangrijk, maar ook nu kan er al veel meer gedaan worden.
U hebt heel grote woorden gebruikt, ik had meer van u verwacht als het gaat
om de uitbreiding van budgetten voor preventie.De heer Buijs (CDA):Tjonge, tjonge, neemt u mij niet kwalijk! Ik heb het niet alleen over
onderzoeken gehad. Ik heb ZonMw genoemd, maar ZonMw voert ook projecten uit.
Wij hebben in deze Kamer meerdere keren moties aangenomen inzake bepaalde
projecten in het kader van verpleging en verzorging. Wij hebben nota bene
een motie aangenomen in het kader van de ziekte ME, die brede ondersteuning
vond in deze Kamer. Dat zijn allemaal projecten die op dit moment in uitvoering
zijn door ZonMw. Als u mij morgen een goed preventieprogramma kunt aanreiken
met uitvoeringsrichtlijnen en cijfers, dan wil ik graag met u daarover denken.
Laat eerst een wetenschappelijk instituut iets ontwikkelen en laten wij eerst
kijken waar die 15 mln euro gebleven zijn in het kader van de Tabakswet! Men
zal van mij niet horen dat ik niet aan de zijde sta van degene die vraagt
om meer geld in de toekomst voor daadwerkelijke, actieve preventie.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben het helemaal eens met de heer Buijs. ZonMw moet de middelen krijgen,
zoals afgesproken. Ik ben graag bereid een motie van de heer Buijs hieromtrent
mee te ondertekenen. Ik heb zelf ook een motie voorbereid. Preventie is echter
meer dan alleen onderzoek. Dat moet sowieso worden geregeld. De heer Buijs
zegt ook dat er eerst projecten en plannen moeten zijn alvorens gesproken
kan worden over een eventuele verhoging van het budget.De heer Buijs (CDA):Mevrouw Arib weet dat er al projecten klaarliggen?Mevrouw Arib (PvdA):Wij hebben in mei of juni van dit jaar de Wet op de collectieve preventie
vastgesteld in de Kamer. Daarover zijn besluiten genomen. Daarbij krijgen
de gemeenten meer verantwoordelijkheid inzake preventie. Met name de GGD heeft
daarin een cruciale rol. Het zijn juist de GGD en de gemeente die op dit terrein
een actieve rol kunnen spelen. Zij pleiten voor verhoging van het huidige
gezondheidsbudget van 2% naar 4%. Deelt de heer Buijs die aanbeveling?De heer Buijs (CDA):Ik beoordeel iedere vorm van preventie graag op het project dat voorligt.
Ik wil vervolgens bekijken of het project een toegevoegde waarde heeft. Ik
pleit niet zomaar voor extra geld voor de GGD omdat er preventie moet zijn.Mevrouw Arib (PvdA):Zij hebben reeds plannen. Het gaat om het geld.De heer Buijs (CDA):Ik wil besluiten op grond van goede voorstellen. Dan kan mevrouw Arib
mij aan haar zijde vinden.Mevrouw Arib (PvdA):Ik trek hieruit de conclusie dat het CDA bereid is om het gezondheidsbudget
te verhogen van 2% naar 4%, ten behoeve van de plannen en de projecten van
de GGD en de gemeente.De heer Buijs (CDA):Ik zal u uit de droom helpen. Het percentage staat al op 4, maar de helft
daarvan gaat naar de bedrijfsgeneeskundige dienst. Dat weet mevrouw Arib ook.
Als er goede programma's zijn, wil ook het CDA natuurlijk investeren in de
toekomst en in het voorkomen van ziektes. Dat is van groter belang dan nu
iedere keer achter de feiten aan te hollen. Ik heb het reeds gezegd. Mevrouw
Arib vindt mij volledig aan haar zijde.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik begrijp de heer Buijs niet helemaal. Hij zit veel langer in de Kamer
dan ik. Hij zegt al jaren bezig te zijn om de preventie op de agenda te zetten.
Vervolgens wil hij wachten tot er goede ideeën komen. Waarschijnlijk
heeft de heer Buijs al goede ideeën naar voren gebracht. Er zijn ook
al veel goede ideeën. Waarom wil de heer Buijs wachten?De heer Buijs (CDA):Ik ben niet duidelijk geweest. In de afgelopen vier jaar zijn er meerdere
keren door het CDA, in samenwerking met andere partijen, voorstellen ingediend
in het kader van preventie, onderzoek en het opzetten van projecten. De tijd
heeft niet stilgestaan. Ik constateer nu echter dat er een stagnatie optreedt
bij het verder ontwikkelen van zinvolle projecten. Ik wil daar een impuls
aan geven. Ik vind dat ZonMw daarvoor uitstekend geëquipeerd is. Andere
initiatieven hebben overigens ook onze steun, als die op een goede basis worden
ingediend. Investeren in preventie loont immers.De heer De Graaf (LPF):Wat dacht de heer Buijs van rapa-machinestands, stands in de cardiologie?
Die worden nog niet verstrekt, maar zijn beter dan de huidige. Er vindt daarna
minder stenose plaats. In de cardiologie kunnen wij ook de intracardiaire
defibrillator nog bekijken.De voorzitter:Dit is wel een beetje een gesprek onder doktoren.De heer De Graaf (LPF):Er zijn straks 200.000 mensen met hartfalen. Dat probleem neemt ontzettend
toe in Nederland. Dergelijke moderne middelen moeten onderzocht worden. Die
zitten nu niet in het pakket. Zij zijn onbetaalbaar voor de mensen, maar zijn
wel heel belangrijk.De heer Buijs (CDA):Ik weet dat de heer De Graaf zich vroeger voornamelijk specialiseerde
in brillen. Los daarvan heeft hij goede ideeën. Ik heb die ook. 30% van
de mensen in een verpleeghuis krijgt decubitus. Als wij aan preventie van
doorliggen werken, scheelt dat een macht aan verpleging en verzorging. Ik
ben van mening dat wij veel meer dan voorheen aan preventie moeten doen. Ik
verwijs overigens ook naar de motie van de heer Werner.Ik ga door met de vraag: wie is verantwoordelijk voor wat? Vraagsturing
is op dit moment het leidende motief. Ik noem ook deregulering en het tegengaan
van bureaucratie. De overheid moet op afstand staan en meer verantwoordelijkheid
bij de partijen leggen. Ook deze regering beschrijft dat op een uitstekende
manier: er komt meer ruimte voor maatschappelijk ondernemerschap en meer marktwerking.
Ik mis alleen antwoorden op de vraag hoe wij de kanteling van zorg vorm gaan
geven. Wij hebben jarenlang gewerkt met een aanbodgestuurd model en een sectorale
benadering en nu stappen wij over op een vraaggestuurde zorg. Ik zie een aantal
goede initiatieven, maar de integrale aanpak ontbreekt. Hoe ga je sturing
aan alle partijen, op dezelfde wijze en in hetzelfde tempo in handen geven?
Bij alledrie de partijen in de zorg moet het maatschappelijk verantwoord ondernemen
gestimuleerd worden. De overheid moet duidelijk maken welke kerntaken zij
wil behouden. Ík weet het wel, maar er moet worden gekeken waar de
óverheid zich later op wil richten. Welke instrumenten moeten verzekeraars
hebben om een regierol te kunnen spelen?"Last but not least" komen de patiënten. Hoe gaan wij de invloed
van de patiënten, de consumenten in de zorg, versterken? Wij moeten hierover
niet alleen nota's schrijven, maar wij moeten de patiëntenbeweging een
"countervailing partner" laten zijn richting verzekeraars en aanbieders van
zorg. Ik zou zeggen: eerst de patiënten en dan de centen.De heer Bos (PvdA):Ik heb geen rijmpje voorhanden, maar ik wil de heer Buijs ter verduidelijking
toch een vraag stellen. Wat bedoelt hij met vraagsturing? Is er volgens hem
ook sprake van vraagsturing bij een budgettair plafond, zoals het BKZ?De heer Buijs (CDA):U raakt de kern van de discussie die de heren Hoogervorst en Bomhoff eerder
hebben gevoerd. Vraaggestuurde zorg gaat uit van de patiënt, waardoor
deze meer keuzevrijheid en invloed krijgt. Op deze manier wordt geprobeerd
het stelsel van onderaf in beweging te krijgen, zodat de patiënt ook
werkelijk iets te kiezen heeft. U kent aanbodsturing, want dit land is jarenlang
aanbodgestuurd. Dit betekent het dicteren van de hoeveelheid geld, de hoeveelheid
aanbieders van zorg en de benodigde knellende budgettaire regels die daarvoor
opgesteld moeten worden. Kortom: een gigantische verspilling. Ik kom nu tot de kern van uw vraag: het budgettaire kader. Ik ben het
met de eerdere uitspraak van de heer Hoogervorst eens dat het budgettaire
kader richtinggevend moet zijn. Dat betekent inderdaad dat het recht op zorg
prevaleert boven het budgettaire kader. Ik vind persoonlijk dat de minister,
net als bij uitkeringen het geval is, zijn uiterste best moet doen om dit
te bepalen tot een richtinggevend instrument. Anders kon de derde kerntaak
van de overheid, namelijk de betaalbaarheid, weleens in gevaar komen. Wat
mij betreft staat het recht op zorg voorop, maar de minister zal zich tot
het uiterste moeten inspannen om binnen een richtinggevend kader te manoeuvreren.De heer Bos (PvdA):Als het recht op zorg meer gaat kosten dan is geraamd en er, ondanks de
geweldige inspanningen waar u de minister toe in staat acht, nergens compensatie
gevonden kan worden voor die overschrijding, dan zegt u dus "het zij zo, die
overschrijding moeten wij accepteren"? Dat is immers vraagsturing.De heer Buijs (CDA):Nee hoor, als de minister duidelijk de oorzaak is doordat hij zaken heeft
nagelaten, zal dat consequenties voor hem hebben.Volgens mij is extra geld ook niet de oplossing. Het gaat om de sturing
in de zorg. Als je goed stuurt en de verantwoordelijkheid terug kan leggen
bij partijen, zult u zien dat het veld in beweging komt. Er zullen dan prikkels
komen, er zal doelmatiger gewerkt worden, bureaucratie zal verdwijnen enz.
Wij hebben in de afgelopen periode gezien dat extra geld niet de oplossing
is, want de sturing moet veranderen.De heer Bos (PvdA):Wij hebben in de afgelopen periode gezien dat, mits gericht, het beschikbaar
stellen van gelden wel degelijk resultaten oplevert. Mijn vraag is simpel.
Zal in een vraaggestuurd stelsel altijd sprake moeten zijn en blijven van
een budgettair plafond?De heer Buijs (CDA):Binnen dat budgettaire kader – het maakt niet uit of u dat plafond
of kader noemt – zullen onze inspanningen moeten leiden tot een zodanige
sturing en zoveel prikkels en marktwerking, dat de zorg nu eens leuk wordt
om in te werken. Wij moeten van de verstikkende, bureaucratische
instellingen af die de afgelopen jaren vorm hebben gekregen. Daar moeten wij
naartoe, mijnheer Bos. Ik ben blij dat u dat onderschrijft.De heer Bos (PvdA):Ik onderstreep dat zeker, maar ik onderstreep ook dat wij er met elkaar
goed aan doen om iets voorzichtiger en minder sprookjesachtig om te gaan met
begrippen als "recht op zorg" en "vraagsturing", want uiteindelijk worden
hier plafonds vastgesteld. Wij moeten elkaar dus geen knollen voor citroenen
verkopen.De heer Buijs (CDA):Nee, nu zit u er echt naast. Het recht op zorg heb ík niet bepaald,
maar volgt uit een aantal rechterlijke uitspraken. Men heeft het recht op
zorg afgedwongen en nu moet de regering ervoor zorgen dat het recht op zorg
ook verzilverd kan worden. Dat is sturing en dat belooft een fantastisch debat,
maar daarover kunnen wij het later hebben.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Iets eerder zei dat u dat de patiëntenbeweging een countervailing
power moet worden. De GroenLinks-fractie vindt dat natuurlijk ook. Een aantal
cliëntenraden zitten echter nogal in nood, bijvoorbeeld in de GGZ-sector,
en willen graag meer ondersteuning. Onderschrijft u dan die verzoeken om meer
ondersteuning?De heer Buijs (CDA):Ik wil graag dat de staatssecretaris of de minister, dan wel beiden, zich
wat actiever met het patiëntenbeleid gaan bemoeien. Het hoort niet zo
te zijn dat de minister alleen maatregelen neemt in het kader van een andere
bekostiging van de ziekenhuiszorg, maatregelen jegens de apothekers en maatregelen
jegens verzekeraars. Ook de patiënten mogen niet vergeten worden. Zij
mogen niet de sluitpost van de begroting zijn en daarom vraag ik de bewindslieden
om actief werk te maken van de verdere uitwerking van de patiëntennota
die er nu al te lang ligt.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Op dit moment is er al een concrete vraag van cliëntenraden die stellen
dat zij niet genoeg geld hebben om goed te kunnen functioneren. Wilt u daaraan
tegemoet komen? Wat u nu noemt, kan ook nog, want het een sluit het ander
niet uit.De heer Buijs (CDA):Mijn collega Vietsch zal straks een aantal praktische voorstellen in dit
kader doen. Wij hebben afgesproken om de care en de cure min of meer te knippen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik kom nog even terug op de discussie over recht op zorg. De heer Buijs
brengt terecht een correctie aan, want het recht op zorg is niet voor het
eerst door het kabinet in de stukken gelanceerd, maar is door de rechter al
in de vorige periode erkend. Het is goed om dat nog eens vast te stellen.
Ik heb verder nog een vraag over zijn opmerking dat het recht op zorg uiteindelijk
toch zal moeten passen binnen het budgettair kader zorg. Ik begrijp die opmerking
wel, maar op het moment dat hij dit zegt, komt natuurlijk de vraag op welke
instrumenten de minister dan heeft om dit te bereiken. Begrijp ik goed uit
het betoog van de heer Buijs, dat de minister er dan niet aan ontkomt om de
oplossing te zoeken in pakketverkleining? Als recht op zorg wordt gekoppeld
aan een verzekering, maar je vervolgens tegen het plafond van het budgettair
kader zorg stuit, heb je toch nog maar één instrument, namelijk
pakketverkleining?De heer Buijs (CDA):Je moet dan eerst kijken – de heer Rouvoet weet dat ook wel –
hoe je in de structuur van de zorg goede prikkels in de juiste richting kunt
aanbrengen. Dan loop je wat minder snel naar het plafond toe. Bovendien zullen
er natuurlijk goede ramingen komen. De heer Rouvoet weet net zo goed als ik,
dat er de afgelopen jaren vaak een onderuitputting was, dus dat wij het geld
zelfs niet volledig konden uitgeven. Er moet wel een richtinggevend kader
zijn. De historie van het Jaaroverzicht Zorg, later de zorgnota geheten, geeft
aan dat het bedoeld was als een raming van de kosten. Langzaam maar zeker
is het een taakstellend kader geworden, maar in mijn optiek is het nu een
richtinggevend kader. Ik wil de minister daarop aanspreken als hij echt het
plafond fors dreigt te gaan overschrijden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik ben altijd weer geboeid door historische exposés ook uit de
mond van de heer Buijs, maar mijn vraag was: wat wil hij doen als wij nu wél
op het punt aankomen dat hij aangeeft, namelijk dat het recht op zorg alleen
nog maar gerealiseerd kan worden door het plafond van het budgettair kader
zorg te doorbreken? Hij wil niet dat er door dit plafond heengebroken wordt,
want dit moet bepalend zijn, zoals hij heeft gezegd. Wat is dan het instrument
waar de minister in dat geval nog over beschikt? Over prikkels in de goede
richting zijn wij het snel eens, maar wat nu als het plafond wordt bereikt?
Dan komt hij toch alleen nog maar bij pakketverkleining terecht? Laat hij
dat dan gewoon zeggen.De heer Buijs (CDA):Dat zie ik nog niet. Je kunt dan de discussie met elkaar aangaan over
de vraag of het pakketverkleining moet worden, dan wel een premiebijstelling
of wat dan ook. Er zijn meerdere instrumenten om dit te bereiken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het recht op zorg kan niet afgekocht worden met een premieverhoging. Het
gaat erom dat er gekozen moet worden als er recht op zorg is en wij aan het
plafond zitten: of u breekt door het plafond heen, of u gaat de aanspraken
terugdringen. Dat is de keuze die u in dat geval hebt.De heer Buijs (CDA):Dat is inderdaad een keuze die dan voorligt, maar ik ga ervan uit dat
deze minister zo voortvarend is dat hij er met een goede sturing in slaagt
binnen het budgettair kader te blijven. Ik heb daar het volste vertrouwen
in.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U denkt niet na over de consequenties van mijn vraagstelling. U reikt
zelf de situatie aan en mijn vraag is dan, welk instrument de overheid in
dat geval heeft. U loopt al drie keer weg voor die vraag.De heer Buijs (CDA):Ik ga nu niet aan de hand van "als-dan"-vragen keuzes voor de toekomst
maken. Ik zeg alleen dat recht op zorg voor mij uitgangspunt is.De heer Bos (PvdA):De minister van Financiën heeft een- en andermaal uitgelegd dat het
bijstellen van de premie in strijd zou zijn met het begrotingsbeleid. Het
past namelijk niet in de scheiding van inkomsten en uitgaven,
waar u zelf ook voor getekend hebt. Het wordt dus toch of pakketverkleining,
zoals door de heer Rouvoet aangetoond, of wij maken mee dat het CDA vandaag
openlijk toegeeft niet langer het Strategisch akkoord op dit punt te onderschrijven.
Zegt u het maar.De heer Buijs (CDA):Het Strategisch akkoord is ons uitgangspunt, punt uit.Ik ga nu in op een aantal sturingsmechanismen. De brief van de minister
van 15 november 2002 "Ruimte voor resultaat" gaat over prestatiegerichte bekostiging
van ziekenhuizen. Het is te prijzen dat de minister dit beleid van zijn voorganger
voort wil zetten. Op deze manier wordt een eerste stap gezet van aanbod- naar
vraagsturing. De minister stelt voor om middels de diagnose-behandelcombinaties
(DBC's) een systeem van productprijzen te introduceren. Er is een DBC ontwikkeld
voor ongeveer zeventien ingrepen. Hiermee is 715 mln euro gemoeid.Ziekenhuizen worden niet verplicht tot deelname aan het experiment. De
minister zegt dat het budgettair neutraal moet zijn en dat het onwenselijk
is dat het uurtarief van specialisten door dit experiment stijgt. Dat laatste
kan een knelpunt opleveren. Wij weten immers dat er al langer een verschil
van opvatting is tussen specialisten en deze en de vorige regering over de
hoogte van het uurtarief. Het gaat om een toch aanzienlijk verschil, namelijk € 50
per uur. De wenselijkheid van de invoering van DBC's zou weleens inzet van
de onderhandelingen met specialisten kunnen worden. Welke instrumenten heeft
de minister om in te grijpen als bijvoorbeeld achteraf blijkt dat de hogere
productie samengaat met hogere uurtarieven?Ik dacht dat ex-minister Bomhoff een aantal experimenten op een wat kleinere
schaal had uitgekozen. Het gaat nu echter over eventuele deelname over het
gehele land. Waarom gaat de minister niet eerst aan de slag met die experimenten?
Ik wil pleiten voor drie experimenten, namelijk de DBC's, de diagnose related
groups (DRG's) en een experiment waarbij bijvoorbeeld verzekeraars en aanbieders
van zorg een soort aanneemsom kunnen afspreken voor extra productie en wachtlijstreductie.
Ziekenhuizen kunnen dan een ster of diverse sterren verdienen. Dit systeem
is in Engeland ingevoerd en het schijnt te werken.De CDA-fractie kan niet voorzien of die DBC's fraudegevoelig zijn. Wij
hebben de indruk van wel. Klopt dat? Wij hebben de indruk dat DBC's erg veel
administratieve kosten met zich meebrengen. Wij onderschrijven het principe,
maar misschien is de DBC wel te mooi om waar te zijn. De minister zegt dat
kleine ziekenhuizen niet de dupe zullen worden van invoering van de DBC's
en dat het zelfs positieve gevolgen zal hebben. Waar leidt hij dat uit af?
De signalen die wij van de kleine ziekenhuizen hebben gekregen, zijn namelijk
anders. Wij vinden productprijzen op hoofdlijnen dus een prima zaak, maar
de minister moet ons nog wat meer overtuigen.De heer Bos (PvdA):Wij zijn natuurlijk ook voor experimenten, maar ik heb hierover toch nog
een vraag aan de heer Buijs. Is hij het met mij eens dat in een situatie waarin
het budget gelijk blijft en waarin sprake is van een capaciteitstekort het
vergroten van de onderhandelingsvrijheid voor specialisten alleen maar kan
leiden tot hogere tarieven en dus tot minder verrichtingen?De heer Buijs (CDA):Ja, maar ...De heer Bos (PvdA):Waarom begint u daar dan aan?De heer Buijs (CDA):Ik heb niet voor niets een zekere terughoudendheid betracht. Ook ik vind
dat er productprijzen en meer prikkels moeten komen. Het kan echter ook sterven
in schoonheid. Het is natuurlijk een prachtig systeem dat bijna elke minuut
van het werk van de specialist weergeeft. Is het echter niet te mooi en moet
de specialist niet te veel administratieve handelingen verrichten? Misschien
zet hij een kruisje wel in het verkeerde hokje. Ik heb kortom mijn aarzelingen,
maar ik laat mij graag door de minister overtuigen want de richting is goed.Mevrouw Kant (SP):Moeten wij al die administratie wel willen? Weet u hoe sommige specialisten
de afkorting DBC interpreteren?De heer Buijs (CDA):U komt nu vast met een leuke opmerking.Mevrouw Kant (SP):Debiele bureaucratie!De heer Buijs (CDA):Ik mis de "c" nog even, maar het is wel leuk gevonden. Het kan best zijn
dat het daar uiteindelijk naar toe gaat. Nogmaals, ik vind de richting goed
maar ik heb zo mijn zorgen. Daarom stel ik drie verschillende experimenten
voor in plaats van alles te zetten op de kaart van de DBC.Mevrouw Kant (SP):Een van de weinige zaken in de zorg waarover wij het allen eens zijn,
is dat wij van bureaucratie af moeten. Het systeem van de DBC's is zo'n systeem,
waarbij je extra bureaucratie introduceert. Wil de heer Buijs niet namens
de CDA-fractie zeggen dat wij dat nog eens serieus tegen het licht moeten
houden, dat het niet de juiste weg is en dat wij daar dus van af moeten?De heer Buijs (CDA):Ik wacht even op het antwoord van de minister. Net als mevrouw Kant heb
ik daarover mijn twijfels, laat daar geen misverstanden over bestaan.Mevrouw Kant (SP):Is de heer Buijs dus bereid om dat hele systeem ter discussie te stellen?De heer Buijs (CDA):Dat doe ik nu.De heer Wilders (VVD):Is de heer Buijs zich ervan bewust dat al die mensen ter linkerzijde die
vragen stellen, omdat zij die marktwerking gewoon niet willen? Is hij het
niet met mij eens dat, hoewel dit systeem en ook dit experiment wellicht niet
perfect zijn, wij er toch maar aan moeten beginnen, dat wij toch de minister
moeten steunen en dat wij dan wel in de loop van het jaar zien of het een
succes is of niet? Hoewel niet perfect, is dit beter dan om helemaal niet
te experimenteren. Is hij dit met mij eens en steunt hij de minister wel om
er toch mee door te gaan?De heer Buijs (CDA):Ik ben blij dat de heer Wilders mij deze vraag stelt. Ik ben, evenals
hij, voor productprijzen. Ik heb alleen twee alternatieven om die productprijzen
wat sneller en efficiënter in te voeren en, zeg ik voor mevrouw Kant,
zonder al te veel bureaucratie. Ik laat in het midden of zij al dan niet tegen
vraagsturing is, maar mevrouw Kant en ik hebben beiden onze
zorgen daarover.De heer Wilders (VVD):Ik kan voor een heel eind in die zorgen meegaan. Wil de heer Buijs, zoals
de minister van plan is, op 1 januari beginnen met een experiment over marktwerking?
Hoewel imperfect en bureaucratisch – dat ben ik met iedereen eens –
zal dat toch met die DBC's moeten. Dat kunnen wij voor 1 januari niet anders
voor elkaar krijgen. Wil hij dat mét de minister een kans geven of
niet?De heer Buijs (CDA):Het antwoord is: ja. Ik vraag mij alleen af of het ook niet op een andere
manier kan.De zorgsector is in dit land op ICT-gebied zo langzamerhand natuurlijk
het meest achterlijke bedrijf. De ICT is in deze sector nog nauwelijks van
de grond gekomen. Wij kunnen een punt zuigen aan de wijze waarop in de landen
om ons heen met informatica wordt omgegaan. Ik wil twee acties zien. De eerste
actie is het bevorderen van het toepassen van een open standaard en bij voorkeur
van "open source" software. Hierdoor kunnen wij een goede aansluiting bereiken
tussen diverse systemen die in gebruik zijn; daar het gaat het tenslotte om.
Wij kunnen ons overigens aansluiten bij de motie-Vendrik die vanmiddag in
deze Kamer is aangenomen. Een tweede actie is het inschakelen van ICT-deskundigen
bij het ontwerpen van nieuwe automatiseringssystemen in de zorg. Dit kan en
mag je – ik heb er jaren mee gewerkt – niet overlaten aan de artsen
en de andere verzorgenden. Wij vragen de minister om initiatieven te ontplooien
op dit terrein, waarbij op de langere termijn het onderhoud van het nieuwe
systeem niet uit het oog mag worden verloren. Misschien wil de minister bewilligen
om een proefproject op te zetten, nogmaals, met van buitenaf de sturing in
de integratie van ICT – dus niet die artsen zelf laten knutselen, want
dat kunnen ze niet.Nu de toegankelijkheid. Er zijn drie dingen waarvoor de overheid verantwoordelijk
blijft: kwaliteit, bereikbaarheid en betaalbaarheid. Daar zal de overheid
dus op moeten blijven sturen. De bereikbaarheid en toegankelijkheid staan
onder druk. Het capaciteitsprobleem is duidelijk. Het lijkt erop dat beroepen
in de verpleging en verzorging wat aantrekken, maar toch vraag ik de staatssecretaris
om nog eens te kijken naar de wervings- en imagocampagne van de Algemene Vergadering
Verpleegkundigen en Verzorgenden, genaamd "Profs met 'n hart". Dat betekent
dat scholen worden bezocht, dat mensen enthousiast worden gemaakt en dat een
nog grotere instroom in de zorg kan worden gegarandeerd.Een wellicht nog groter probleem is het tekort aan artsen. De beleidsagenda
zegt dat per september het aantal eerstejaarsstudenten van 2400 naar 2550
zal gaan. Volgens het capaciteitsorgaan is dat nog steeds volstrekt onvoldoende.
De instroom in de specialistenopleidingen neemt toe met ruim 300 personen,
de beroepsopleiding voor huisartsen mag toenemen van 420 in 2002 tot 670 in
2004. Dat laatste is echt een lachertje: in 2001 was er al de toezegging van
minister Borst van 525 in plaats van 420 plaatsen en in 2002, het jaar waarin
we nu leven, zouden het er al 670 zijn. Minister Borst zegde zelfs een instroom
in de beroepsopleiding voor huisartsen van meer dan 700 plaatsen toe. We lopen
dus gewoon achter de feiten aan.Behalve het grote huisartsentekort dat nu al bestaat, is de CDA-fractie
nog voor een ander acuut probleem beducht. In 2003 komt namelijk de zogenaamde
goodwill voor huisartsen tot uitbetaling, wat ertoe zou kunnen leiden dat
veel huisartsen in de categorie van 58 tot 65 jaar gebruik zullen maken van
deze regeling, samen met de conversieregeling in het kader van pensioenen.
De kans is groot dat die ook het vak zullen verlaten. Wij praten dan over
enkele honderden mensen extra. Wil de minister samen met de Landelijke Huisartsenvereniging
onderzoek laten verrichten welke consequenties dit zou hebben voor de arbeidsmarkt
voor huisartsen en wat kan worden gedaan om ze tijdelijk voor het huisartsenvak
te behouden? Ik krijg graag een toezegging dat de minister dit zal doen.Mevrouw Arib (PvdA):Ik ben blij met het betoog van collega Buijs, want ik heb zojuist hetzelfde
betoog gehouden over huisartsen, verloskundigen en al die beroepsgroepen in
de zorg. Het ging mij erom dat de eerder gedane toezeggingen worden nagekomen.
Is de heer Buijs het met mij eens dat de overheid een betrouwbare partner
dient te zijn en dat alle gemaakte afspraken dienen te worden nagekomen? Het
gaat niet om nieuw beleid, maar om eerder met steun van de Kamer ingezet beleid.
Dat moet worden uitgevoerd.De heer Buijs (CDA):Ik ben het met u eens. Toen ik pas in deze Kamer zat en mijn eerste begroting
mocht behandelen, werd door de CDA-fractie een motie ingediend om de numerus
fixus af te schaffen. Die motie werd door uw fractie niet gesteund, maar later
heeft uw fractievoorzitter alsnog een dergelijk voorstel ingediend. Hulde
daarvoor, maar goed. Regeren is vooruitzien. Bij de capaciteitsplanning voor
artsen was het telken jare weer een achter de feiten aanhollen. Dat is doodzonde,
want wij zitten nu met de gebakken peren.Ook de KNMG-beroepenstructuur gaat op de helling. Kan de minister ervoor
zorgen dat dit snel wordt geïmplementeerd? Nieuwe beroepen voor de medische
professie dienen zich aan. De Brabant Medical School en de Universiteit Twente
zijn goede initiatieven. Wij zien graag dat de minister deze initiatieven
steunt. Deze kunnen ook betekenen dat wij extra opleidingsplaatsen voor huisartsen
en specialisten kunnen creëren. Wil de minister met zijn collega van
OCW deze twee initiatieven bekijken? Naar onze mening kunnen deze een extra
impuls in de zorg betekenen qua capaciteit.De bereikbaarheid van zorg is en blijft een van de kerntaken van de overheid.
Dat geldt dus ook voor de ziekenhuiszorg. Om deze bereikbaarheid van zorg
te kunnen blijven garanderen, zijn in de afgelopen periode – wij hebben
daarover heftige discussies gevoerd – criteria opgesteld door het College
Bouw Ziekenhuisvoorzieningen, is de Wet Ziekenhuisvoorzieningen aangepast
en is de bekostigingsstructuur bijgesteld. Vervolgens krijgen wij de brief
van de minister over het bereikbare ziekenhuis. De minister schrijft dat zo
nodig aanpassing van de beleidsregels zal plaatsvinden om de bereikbaarheid
van de zorg te waarborgen. Verder doet de minister in de historische context
een aantal uitlatingen. Op dit moment zijn wij tevreden met deze brief, maar
in de komende periode moet nog wel besluitvorming over niet
onbelangrijke zaken plaatsvinden. Wij kunnen op dit moment met deze brief
akkoord gegaan, indien de minister kan toezeggen dat de fusiestop wordt gehandhaafd
en dat het verplaatsen van functies die de bereikbaarheid doen verminderen,
verboden blijft. Met het nieuwe kabinet kunnen wij hierover verder discussiëren.Ook de grootschalige dienstenstructuur van huisartsen brengt de bereikbaarheid
behoorlijk in de knel. Het wordt nagenoeg onmogelijk gemaakt om in kleinschalige
groepen met elkaar te waarnemen. De honoreringsstructuur is gewoon een verkeerde
prikkel. Het is een prikkel die juist in omgekeerde richting werkt, namelijk
in de richting van het moeten deelnemen aan grootschalige waarneemgroepen.
In de vorige periode hebben wij, breed gesteund door andere partijen, een
motie over de kleinschaligheid ingediend. De minister heeft gezegd dat hij
op dit moment geen geld heeft. Ik ben ervan overtuigd dat de bereikbaarheid
van huisartsen beter kan worden gegarandeerd, als hij de totale honoreringsstructuur
voor de huisartsenzorg op de schop neemt en kijkt hoe de samenhang in diverse
andere posten zich verhoudt tot een en ander. Kortom, een integrale benadering
conform Tabaksblatt en Van der Grinten. Kan dit plan van aanpak de Kamer zo
snel mogelijk bereiken?De minister weet vanuit een andere invalshoek op Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hoe belangrijk een eerstelijnspsycholoog kan zijn. Hij weet hoe belangrijk
het is dat mensen met een psychische stoornis zo snel mogelijk worden geholpen
en niet zes maanden behoeven te wachten voordat zij een eerste contact met
een psycholoog hebben. Ook in dit kader is preventie het woord. Het is van
belang dat de eerstelijnspsycholoog zo snel mogelijk kan worden geïmplementeerd.Voorzitter. Ik kom bij de ambulancezorg. Naar verluidt heeft de minister
onlangs overleg gehad met de ambulancesector. Het spreidings- en beschikbaarheidsplan
komt deze week naar de Kamer. Ik zou zeggen: eindelijk, want het heeft al
eindeloos geduurd. Het mag niet zo zijn dat de aanrijtijden van ambulances
in meer dan 20.000 gevallen worden overschreden bij spoedeisende hulp. Iedere
5 minuten vertraging betekent 20% minder kans op overleven.Hoewel er onlangs overleg is geweest, is nu al duidelijk dat er volstrekt
onvoldoende geld beschikbaar is – wij kunnen dat in de zorgnota lezen –
om dit spreidingsplan uit te voeren. Van Ambulancezorg Nederland hebben wij
vernomen dat er voor 2003 30 mln beschikbaar zou moeten komen, en dat dit
in drie jaar in totaal 90 mln zou zijn, om de spreidings- en paraatheidsplannen
uit te voeren. Ik zou willen dat de minister voor 2003, conform het plan van
Ambulancezorg Nederland, 30 mln als eerste stap beschikbaar stelt. Ik zou
dit geld willen halen uit de gereserveerde groeiruimte 2003. Dat is de post
die onder aan de tabel staat; ik zal daarover, zo nodig, een motie indienen.
Graag verkrijg ik een toezegging te dien aanzien: 30 mln voor 2003, te dekken
uit de post gereserveerde groeiruimte.Mevrouw Kant (SP):De heer Buijs spreekt van een motie, maar ik neem aan dat hij een amendement
bedoelt.De heer Buijs (CDA):Nee, ik dacht niet dat een amendement nodig was. Het geld is er al; het
hoeft niet verschoven te worden en moet alleen gebruikt worden. Het is een
earmarking van geld vanuit een post die nog niet gereserveerd is. Volgens
het bureau waarlangs wij hier onze amendementen en moties laten lopen, is
een motie, in de zin van een richtinggevende motie, meer dan voldoende. Het
betekent dat ik uit de post gereserveerde groeiruimte 2003 – die daarvoor
mijns inziens toereikend is – een bedrag van 30 mln wil reserveren.
Misschien zegt de minister dit echter straks toe en hoef ik mij niet de inspanning
van een motie te getroosten.Mevrouw Kant (SP):Dat hoop ik ook. Ik wil nog wel even kijken naar de door u voorgestelde
dekking.De heer Buijs (CDA):Maar u bent het met mij eens?Mevrouw Kant (SP):Ik ben het volstrekt met u eens. Mijn vraag was eigenlijk of het niet
verstandig zou zijn het amendement te steunen dat ik heb ingediend om die
30 mln nu al te regelen.De heer Buijs (CDA):Misschien kunnen wij wat zaken doen.Mevrouw Kant (SP):Maar hoe dan ook, na deze week is er op de begroting voor volgend jaar
30 mln extra voor de ambulancezorg?De heer Buijs (CDA):Dat is mijn inzet.Voorzitter. Ik heb nog een paar punten tot slot. Dit betreft ten eerste
de academische medische specialisten; ik heb daarover al iets gevraagd aan
mevrouw Arib. Er is een geschil over de honorering en dat is heel vervelend,
want het is juist dat de academische medische specialisten zich ook bemoeien
met de opleidingen. Zij nemen een heel waardevolle positie in dit land in,
die ook van belang is voor alle andere ziekenhuizen in dit land. Ik zou de
minister willen vragen om – in samenhang met de totale ziekenhuissector
en met de honoreringsregeling voor specialisten in algemene ziekenhuizen en
in academische ziekenhuizen – toch eens te proberen uit de impasse met
de academische ziekenhuizen te komen. Ik doe hier geen beloftes, maar zou
er wel op willen wijzen dat perifere ziekenhuizen die opgeleide specialisten
ontvangen van universiteitsziekenhuizen, daar ook baat bij hebben. Ik kan
mij derhalve voorstellen dat er ergens een toenadering gevonden kan worden
tussen die twee categorieën. Minister, wilt u alstublieft een hand toesteken
aan deze academische medische specialisten? Ik vind het doodzonde dat zij
gaan staken en ik vind het ook doodzonde dat de opleiding op dit moment achter
gaat lopen bij de gewenste inzet.Over de apotheekhoudenden merk ik het volgende op. De minister heeft in
de brief van 15 november een taakstelling geformuleerd op basis waarvan ten
minste 280 mln euro aan kortingen en bonussen kan worden teruggehaald. Laat
ik duidelijk zijn: de CDA-fractie zal zich niet verzetten tegen deze aanpak,
maar ik wil wel een toezegging van de minister dat naast deze taakstelling
constructief overleg met de KNMP wordt gevoerd om eventuele knelpunten bij
jong beginnende apothekers op te lossen. Ik denk dat datgene waarvoor zij
op dit moment ook in de media worden uitgemaakt, niet terecht is. Er zijn
een heleboel apothekers die op een heel goede en fatsoenlijke
manier hun vak uitoefenen. Dit probleem van kortingen en bonussen moet gewoon
eens goed van tafel zijn. Het voorstel van de CDA-fractie is heel eenvoudig:
het een volledig van het ander scheiden. Die discussie moet niet iedere keer
opnieuw worden gevoerd. Maak daarom een goede honoreringsstructuur voor de
apotheker als zorgverlener en laat de verzekeraars de inkoopfunctie van de
apothekers overnemen. Op dit punt krijg ik graag een toezegging van de minister.
Graag zie ik dat deze verharding uit de wereld wordt geholpen en dat kan door
de zorg en de inkoop van elkaar te scheiden.Over de fysiotherapie heeft mevrouw Arib al van alles gezegd. Destijds
is door minister Borst met betrekking tot de fysiotherapie een belofte gedaan.
De fysiotherapeuten voelen zich nu aan de kant gezet. Ik wil toch dat de minister
goed met deze beroepsgroep overleg zal plegen om na te gaan of een oplossing
is te vinden. Ik wijs er voorts op dat in het kader van preventie fysiotherapeuten
erg belangrijk zijn.Voorzitter. Ik rond af met het geven van een compliment aan beide bewindslieden
die ondanks de rumoerige tijd en de demissionaire status voortvarend de knelpunten
in de zorg aanpakken. Helaas was de anderhalve meter papier de laatste twee
weken wel erg veel.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. De heer Buijs denkt kennelijk weg te kunnen komen zonder iets
te zeggen over het feit dat veel Nederlanders in januari – ik verwacht:
omstreeks de 23ste – op hun loonstrookje zullen zien dat de ziekenfondspremie
met een kleine € 100 per maand omhoog is gegaan. Vindt het CDA het
redelijk en noodzakelijk dat het bedrag van 718 mln euro, dat kennelijk nodig
is, zo wordt omgeslagen dat de mensen met lagere inkomens relatief meer betalen
dan anderen? Of steunt hij ons in het zoeken naar een oplossing waarmee de
sterkste schouders de zwaarste lasten dragen?De heer Buijs (CDA):Dat laatste moet altijd, maar de oplossing die u voorstaat delen wij niet.De heer Bos (PvdA):Waarom niet?De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik ben blij met deze interruptie, want zij biedt mij de gelegenheid
...De voorzitter:Om een kort antwoord te geven.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Het gaat nu niet om de ziekenfondspremie, maar om de nominale
premie, dus om iets anders, dat weet de heer Bos. Dat moet hij niet uit het
oog verliezen. In de zorgnota is in het kader van het totale koopkrachtbeleid
een plaatje ontwikkeld dat impliceert dat recht wordt gedaan aan bepaalde
groepen. De werknemers worden ontzien; de werkgever draait op voor de hogere
procentuele premie. Er worden groepen compensatie geboden met een ouderenaftrek
of iets dergelijks. Kortom, met het stelsel dat in het Strategisch akkoord
is afgesproken, moeten wij in staat zijn met deze aspecten rekening te houden.Echter, dan blijft gelden dat de minister heeft te maken met een tegenslag.
Dat ben ik met u eens, mijnheer Bos. Die tegenslag is het gevolg van een aantal
tegenvallers die zich tijdens vorige kabinetten voordeden. De minister zit
hierdoor in de problemen. Hij moet zelfs meer dan € 333 voor een
aantal zaken uittrekken. Dat betekent dat de voorgestelde verhoging van € 180
naar € 280 nominaal, dat voor dit pakket voldoende was, waarschijnlijk
zal toenemen. Ik heb echter ook gehoord dat de minister heeft gezegd: ik ga
mij tot het uiterste inspannen, lettende op de clawback en dat soort zaken.
Ik zeg ook: laat de verzekeraars nu eens de handschoen oppakken. Waar u namelijk
van uitgaat, mijnheer Bos, is een gefixeerde nominale premie, maar wij moeten
naar marktwerking. Als ik verzekeraar zou zijn, zou ik zeggen: bij ons blijft
de premie op hetzelfde nominale niveau en dat betekent dat niets hoeft te
worden toegevoegd. Dat is concurrentie.De heer Bos (PvdA):Dat mag u dan gaan zeggen tegen al die mensen die te maken hebben met
een verzekeraar die dat niet doet.De heer Buijs (CDA):Dat weten we nog niet.De heer Bos (PvdA):Mijn vraag aan u is tweeërlei. U spreekt over een totaalstelsel aan
lastenverzwaringen en lastenverlichtingen, een stelsel dat in het Strategisch
akkoord centraal staat. Daardoor zou alles wat negatief uitpakt met in achtneming
van het gehele Strategische Akkoord op een later moment worden gecompenseerd.
Graag wil ik daarom uw reactie op het feit dat uw eigen fractieleider vandaag
de belangrijkste hoeksteen uit dat werk heeft getrokken en heeft gegarandeerd
dat er het komend jaar veel zuur wordt gepresenteerd, maar dat het zoet van
veel vraagtekens is voorzien.Mijn tweede vraag is ...De heer Buijs (CDA):U praat er nu te gemakkelijk over heen, want ...De heer Bos (PvdA):Ik wil eerst mijn vraag afmaken. Tijdens de verkiezingscampagne is door
veel CDA'ers gezegd dat naar de mate wij toegaan naar een hoge nominale premie
voor het nieuwe ziektekostenverzekeringsstelsel, een stelsel waarmee de premie
voor iedereen ongeacht zijn inkomen gelijk is, er ook sprake zou moeten zijn
van een gerichte compensatie om ervoor te zorgen dat de mensen met de lagere
inkomens er niet op achteruitgaan. Ik constateer dat met de voorstellen die
nu worden gedaan van die gerichte compensatie geen sprake is. Kunt u mij uitleggen
waarom u afwijkt van de belofte die u op dit punt hebt gedaan?De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik wijk absoluut niet af van mijn belofte. Ik vind dat de
heer Bos buitengewoon demagogisch bezig is. Ten eerste citeert hij mijn fractievoorzitter
verkeerd en ten tweede haalt hij er allerlei dingen bij die allang bekend
zijn. Wij hebben hierover uitgebreid gedebatteerd.De heer Bos (PvdA):Dat maakt het toch niet minder erg.De heer Buijs (CDA):U wilt waarschijnlijk dat verzekeraars lui gemaakt worden met het hanteren
van vaste procentuele premies, dat we het aanbod gestuurde systeem handhaven,
een systeem dat al jaren niet functioneert. U wilt dus dat het verzekeringskarakter
niet wordt hersteld? U houdt de mens een lapje voor.De heer Bos (PvdA):De heer Buijs wil niet dat de mensen met de laagste inkomens
de zwaarste lasten dragen voor iets wat niet nodig is.De heer Buijs (CDA):Dat vindt de CDA-fractie ook.De heer Bos (PvdA):Kom dan over de brug met uw oplossingen.De heer Buijs (CDA):Er mag geen inkomenspolitiek worden bedreven inzake dit soort verzekeringen.
Dit is een slechte zaak. Wij doen dit ook niet met andere verzekeringen.De heer Bos (PvdA):U doet het zelf. Het wordt gedaan in deze begroting.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Kant, want dit leidt nergens toe.Mevrouw Kant (SP):Dit lijkt nergens op. Het sociale gezicht van het CDA is helemaal weg.De heer Buijs (CDA):Wat goedkoop zeg!Mevrouw Kant (SP):Goedkoop? Voor mensen met een uitkering die € 130 extra nominale
premie moeten betalen vanaf 1 januari volgend jaar en het moeten doen met
een minimum uitkering is dit helemaal niet goedkoop. Mensen met een uitkering
worden niet gecompenseerd, nul komma nul! Is dit het sociale gezicht van het
CDA?De heer Buijs (CDA):Dit lijkt op planeconomisch denken.Mevrouw Kant (SP):Pardon? Ik heb het over mensen die geen cent kunnen missen, maar die volgend
jaar volgens u € 130 extra moeten kunnen opbrengen en daarvoor niet
gecompenseerd worden. Dit heeft niets met planeconomie of wat dan ook te maken.
Het heeft alleen maar te maken met het CDA dat asociaal beleid voert.De heer Buijs (CDA):U kunt niet nu al zeggen dat er volgend jaar € 130 extra uitgegeven
moet worden. Nominale premies zijn er juist om te variëren. Dit betekent
dat er een concurrentieprikkel komt en dat wij niet aanbodgestuurd doorgaan,
zoals in uw plan van een nationale zorgverzekering staat. Dat is pas Moskou
aan zee en dat is pas planeconomisch denken.Mevrouw Kant (SP):Mijn vraag staat daar helemaal los van. Ik ben het niet met u eens over
de vraag of die nominale premies er moeten zijn of niet.De heer Buijs (CDA):Onze solidariteit, mevrouw Kant ...Mevrouw Kant (SP):Luistert u even. Het gaat mij niet om die discussie over de nominale premie.
Wij verschillen op dat punt enorm van mening. Dat klopt. Het gaat daar nu
alleen niet om. Zij zijn er en stijgen volgend jaar gemiddeld met € 130.
U vertikt het om de mensen die dat geld niet kunnen missen daarvoor te compenseren.De voorzitter:Nog één reactie van de heer Buijs en dan laten wij het hierbij.De heer Buijs (CDA):Nee, wij willen maximaal solidariteit aanbrengen buiten het verzekeringsstelsel
om het verzekeringskarakter te herstellen. Dat weet u net zo goed als ik.
U gaat uit van € 130. Op dit moment ga ik uit een verhoging van € 180
naar € 280 met een mogelijke tegenvaller. Deze minister zet zich
ervoor in om de schade zo beperkt mogelijk te houden. In het stelsel dat u
voorstaat reguleert de overheid alles in dit land en wordt het een gigantisch
duur stelsel, terwijl u absoluut niet de centen bij elkaar kunt sprokkelen
om mensen een normale premie te laten betalen.Mevrouw Kant (SP):...De voorzitter:Nee, niet meer, mevrouw Kant. Ik voorspel u namelijk dat u elkaar niet
zult overtuigen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het wordt tijd dat ik dat wel ga doen. De heer Buijs zegt dat de sterkste
schouders de zwaarste lasten moeten dragen en dat er rechtvaardig gecompenseerd
moet worden. Hij zegt ook dat mensen die geen werknemer zijn worden gecompenseerd.De heer Buijs (CDA):Bij ouderdomsaftrek en voor alle andere beroepsgroepen geldt dat ook.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ten eerste is dat nooit een volledige compensatie, dus het gaat altijd
over stijging. Dat weet u ook. Ten tweede is die compensatie niet evenredig.
Mensen die geen werk en geen kinderen hebben vallen buiten al die inkomenscompensaties
en gaan er enorm op achteruit. Het zou eerlijk zijn als u dat toegeeft, want
dan weten die mensen op wie zij moeten stemmen.De heer Buijs (CDA):Ik onderstreep nogmaals dat, zoals blijkt uit de plannen die wij hebben
gepresenteerd, het CDA er een voorstander van is dat de sterkste schouders
de zwaarste lasten zullen dragen. Wij hanteren het systeem van de heffingskortingen
om te zorgen voor behoud van de koopkracht, als de premie in de toekomst nagenoeg
volledig nominaal is. Ik zal het nu niet uitleggen, maar ik kan het u zo meegeven.Er is iets heel interessants. Kijkt u eens kijkt op blz. 2 van de antwoorden
van de regering in de zorgnota, waar u de procentuele premie en de nominale
premie in de afgelopen jaren ziet. Waarom heb ik u niet in het jaar 2000 gehoord,
toen er een enorme stijging was van de procentuele en de nominale premie?
Deze stijging is te vergelijken met de stijging van 1999 tot 2000, maar toen
was u er niet. Waar was toen die compensatie? Kortom, het gaat erom het verzekeringskarakter
te herstellen, prikkels in het systeem in te bouwen en ervoor te zorgen dat
de solidariteit zodanig tot uitdrukking komt dat die buiten het stelsel om
goed wordt geregeld door de overheid.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U leidt het debat even af. U gaat nu twee jaar terug in de tijd, omdat
u weet dat ik toen toch niet in de Kamer zat.De heer Buijs (CDA):Maar u kunt het ook lezen in de antwoorden op blz. 2 van de zorgnota.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Er is nu sprake van een verhoging van de premie. Mensen die al heel weinig
verdienen, worden niet volledig en soms zelfs nauwelijks gecompenseerd. Zij
gaan er dus enorm in inkomen op achteruit. Daar gaat het nu over.De heer Buijs (CDA):De minister heeft de vorige keer gezegd dat hij bezig is om te bezien
op welke manier hij geld zou kunnen terugkrijgen. Hij heeft
een forse stap gezet door te proberen via de clawback-regeling meer geld terug
te krijgen. Misschien is er helemaal geen sprake van een verhoging met € 135,
zoals wordt beweerd. Daarover doen allerlei verhalen de ronde. Het enige wat
voor mij vaststaat, is de in de zorgnota aangegeven stijging van de nominale
premie. Tegenvallers uit de vorige periode zullen misschien automatisch daar
bovenop komen. Ik acht het niet uitgesloten dat verzekeraars dan flink met
elkaar in de slag gaan om ervoor te zorgen dat zij een aantrekkelijke, lagere
nominale premie kunnen aanbieden. U gaat altijd van het slechte uit, maar
ik ga ervan uit dat verzekeraars willen concurreren en willen vechten om de
gunst van de cliënt.De voorzitter:De heer Rouvoet mag één vraag stellen, evenals mevrouw Van
Geen en mevrouw Arib. Daarna wordt het tijd voor de maidenspeech van mevrouw
Vietsch. Vele mensen in het land wachten daar al uren op.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik weet niet waarom een aantal vragen van voorgangers in mindering moet
worden gebracht op het aantal vragen dat ik mag stellen. Ik heb één
concrete vraag voor de heer Buijs. Het lukt mij slecht om zijn argumentatie
te volgen en dat ligt niet aan mij. Bij interruptie vroeg hij de heer Bos
in diens eerste termijn waar deze het vandaan haalde dat er een eerste stap
in de richting van een stelselwijziging wordt gezet; het ging alleen maar
om een nominale premieverhoging, waarover je van mening kunt verschillen.
Nu de heer Buijs zelf wordt geïnterrumpeerd over de verhoging en over
het ontbreken van compensatie, zegt hij dat wij de rest van het systeem erbij
moeten betrekken. Hij heeft het over marktwerking en over de heffingskorting
en zegt dat dit allemaal goed gaat en dat hij daar meer vertrouwen in heeft.
Er zit nu een nominale premieverhoging aan te komen. Anders dan mijn fractie,
heeft de CDA-fractie voor de nominale premie gekozen. Zij heeft dit gerechtvaardigd
met het argument dat dit moet worden gecompenseerd. Dit blijft nu achterwege.
Waar blijft dan de argumentatie waarmee de CDA-fractie de afgelopen acht jaar
wegkwam in de richting van de paarse kabinetten?De heer Buijs (CDA):Ik wil best ingaan op hetgeen ik in eerste termijn tegen de heer Bos heb
gezegd, maar dan verval ik in herhaling. Wat u nu vraagt, is iets concreter.
Wegens de verhoging van de nominale premie van € 180 naar € 280
staat er in de zorgnota een pakket maatregelen, waaronder de ouderenkorting.
In het gehele koopkrachtplaatje, waarin alle factoren zijn meegenomen, is
er solidariteit getoond, waarbij geprobeerd is om de sterkste schouders zo
goed mogelijk de zwaarste lasten te laten dragen. Ik denk dat de minister
zijn uiterste best zal doen ernaar te streven dat de nominale premie binnen
dat kader van € 280 blijft, maar het zou meer kunnen worden. Laat
de verzekeraars maar concurreren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter ...De voorzitter:Neen, u mag echt geen vraag meer stellen. Het is nu 21.00 uur. De derde
spreker is nu bezig en wij hebben met elkaar afgesproken dat wij deze termijn
op een redelijk tijdstip afronden.Mevrouw Van Geen mag nog één vraag stellen.Mevrouw Van Geen (D66):Het kabinet heeft als compensatie voor de gestegen ziektekosten onder
andere de afschaffing van de onroerendezaakbelasting genoemd. Ziet de heer
Buijs een verband tussen de mensen die problemen hebben met ...De voorzitter:Op die manier kunnen wij alles erbij halen. Die vraag sta ik niet toe.
Mevrouw Arib mag een korte vraag stellen.Mevrouw Arib (PvdA):De CDA-fractie moet duidelijk zijn, want burgers hebben er recht op te
weten wat zij aan het CDA hebben. De heer Buijs heeft gezegd dat de minister
heeft toegezegd via de clawback-middelen, de kortingen en bonussen, de schade
zoveel mogelijk te beperken, zodat men straks niet meer gaat betalen. Dat
is dus niet helemaal waar, want de clawback-middelen zijn ervoor bedoeld om
de taakstelling te halen. Zij zijn niet bedoeld voor het verlagen van de premies.
Het feit blijft overeind dat de burger vanaf 1 januari 2003 € 130
meer gaat betalen. Ik vind dat de CDA-fractie dat moet erkennen en daarin
duidelijk moet zijn.De heer Buijs (CDA):Als blijkt dat de geraamde kosten voor 2003 worden verhoogd met de tegenvallers
uit de vorige kabinetsperiode, ontkomen wij er niet aan hogere premies in
rekening te brengen. Zo eenvoudig is het. Het gaat om het evenwicht tussen
de premies en de kosten in de zorg. Daarom stel ik het op prijs dat de minister
zijn uiterste best doet om binnen het raamwerk te blijven en ervoor te zorgen
dat het geld van bijvoorbeeld apothekers op deze manier kan worden teruggehaald.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Vietsch die, zoals bekend, haar maidenspeech
zal houden.Mevrouw Vietsch (CDA):Voorzitter. Als topprioriteit in het CDA-verkiezingsprogramma staat het
volgende: de wachtlijsten worden teruggedrongen dankzij een nieuw vraaggestuurd
zorgstelsel met minder centrale regelgeving, betere arbeidsvoorwaarden, meer
keuzemogelijkheden voor de burger en behoud van solidariteit. De CDA-fractie
heeft in de zorgnota en de begroting bekeken of er in het komende jaar tegemoetgekomen
wordt aan deze uitgangspunten en op welke punten verbetering nodig is en risico's
aanwezig zijn. De staatssecretaris heeft als doelstelling dat de wachtlijsten
in de verpleging en verzorging met 20% dalen. Wij juichen dat toe. Wij hebben
wel de vraag of dat een reëel doel is. De vraag aan zorg in de verpleging
en verzorging stijgt door de dubbele vergrijzing immers ook. Voor bijvoorbeeld
het aantal mensen met dementie voorspelt de Gezondheidsraad een toename van
175.000 naar 207.000 in 2010 en 382.000 in 2040. Van het aantal dementen is
thans 35% opgenomen in een verpleeg- of verzorgingshuis en bij gelijkblijvende
indicatie en wachttijd zou dat betekenen dat de eerstkomende 10 jaar een uitbreiding
van 1300 instellingsplaatsen of vergelijkbare voorzieningen per jaar nodig
is. En dan is er natuurlijk ook nog de thuiszorg voor de niet opgenomen ouderen. Verder zijn er nog andere ouderdomsziekten zoals CVA.Uit het begrotingsoverleg bleek dat slechts een productiestijging voorzien
was. Een productiestijging is echter niet hetzelfde als het wegwerken van
wachtlijsten. Een productiestijging met 20% is in elke sector enorm, zeker
als er in de voorgaande paar jaren ook productiestijgingen waren en men bedenkt
dat de vorige kabinetten zorgden voor een afbouw van verzorgingshuizen van
160.000 naar 110.000 plaatsen en dat Paars I een planningsnorm invoerde waarbij
20% van de verpleeghuizen gesloten moest worden. Instellingen ontsloegen personeel
en het aantal mensen in opleiding nam af. En nu vragen wij instellingen om
met spoed weer capaciteit op te bouwen en personeel aan te trekken. Gezien
de gehele situatie maakt het CDA zich ernstig zorgen. Kan de staatssecretaris
voor de komende jaren een reële schatting maken van de groei van de vraag
en van de mogelijke groei van het aanbod, inclusief de financiering? Kan zij
aangeven wat de consequenties zijn voor de wachtlijsten in de verpleging en
verzorging en dus ook voor de verkeerdebedproblematiek en daarmee de wachtlijsten voor
ziekenhuizen?De geestelijke gezondheidszorg is in beweging. Dat blijkt niet alleen
uit de omvang van de wachtlijsten en de wachttijden en het beloofde recht
op zorg, maar ook uit de ontwikkeling in de zorgketen. Daarnaast is afstemming
en integratie met de forensische zorg aan de orde. Mede in relatie tot het
rapport Zorg van velen is het belangrijk dat er snel helderheid komt over
de positie van de GGZ in de keten en in de forensische zorg. Kan de staatssecretaris
aangeven hoe de stand van zaken is? Via de media worden we steeds vaker geconfronteerd
met schrijnende gevallen waarin sprake is van mensen met multiproblematiek.
Een psychiatrische stoornis, verslaving, dakloosheid, ook nog gecombineerd
met strafbaar gedrag. Het gaat om een diffuse groep die om wat voor reden
dan ook ontoereikende zorg krijgt en niet voldoende in haar eigen bestaan
kan voorzien. Omdat de problematiek van de verkommerden en verloederden een
groot maatschappelijk drama is en de capaciteit in de GGZ en de maatschappelijke
opvang absoluut onvoldoende waren, hebben wij vorig jaar gevraagd om een plan
van aanpak waardoor de capaciteit van gewenste hulp sneller op het vereiste
niveau zou kunnen worden gebracht. Kan de staatssecretaris aangeven hoe het
staat met de uitvoering van de motie-Buijs en hoe de kosten gedekt worden?Specifiek voor de groep van overlastveroorzakers heeft het CDA een aanpak
van sluitende sociale opvang gepresenteerd. Daarin krijgen mensen die overlast
veroorzaken de keuze voorgelegd of zij in de rechtsketen willen verdwijnen
dan wel of zij met behulp van een coach iets aan hun situatie willen doen,
waarbij ook wordt gezorgd voor een dak boven hun hoofd. Achter deze kleine
groep van aandachttrekkende overlastveroorzakers gaat een veel grotere groep
van onzichtbare mensen schuil. Uit het oogpunt van preventie moet er veel
meer aandacht zijn voor het bieden van een samenhangend zorgaanbod voor deze
groep. Een goede preventie kan de instroom in de maatschappelijke opvang verminderen.
Het grote knelpunt is echter dat de doorstroom in de maatschappelijke opvang
onvoldoende is. Het CDA-plan zal voor enige doorstroom zorgen maar niet voldoende.
Het CDA vindt daarom dat bij gebruikers van maatschappelijke opvang met een
persoonlijk doorstroomprofiel gewerkt moet worden. Wat vindt de staatssecretaris
van deze gedachte?Voorzitter. De mens moet volgens het CDA centraal staan, ook in de zorg.
De zorg moet afgestemd zijn op de vraag van de cliënt en niet op het
aanbod van de instelling. Daarbij is de culturele identiteit van de zorgvrager
van belang. Door de modernisering van de AWBZ wordt de omslag in de zorg met
voortvarendheid ter hand genomen. Helaas moet ook het CDA erkennen dat enige
controle nodig is en dat een neutrale integrale indicatie gemaakt moet worden,
zodat het helder is waarom iemand recht heeft op slechts een beperkte hoeveelheid
zorg. Dit mag – en dat is helaas vaak wel het geval – niet verworden
tot een bureaucratisch proces of wachten om op een wachtlijst te komen. Mensen
ervaren de tijd tussen het eerste telefoontje aan het RIO tot de zorgverlening
als wachttijd en niet de periode tussen de indicatie en de zorgverlening.
Het inlopen van wachtlijsten en wachttijden bij RIO's was een grote prestatie.
Wij willen de staatssecretaris en haar voorgangster daarvoor graag complimenteren.
Het CDA maakt zich echter zorgen dat er weer wachtlijsten zullen ontstaan
bij de RIO's door integratie van de RIO's met de LCIG en de LZA en de nieuwe
functiegerichte indicatiestelling die volgens planning per 1 april 2003 ingevoerd
zal worden. Wij zijn benieuwd of de staatssecretaris deze zorgen deelt. Verloopt
de operatie echt budgetneutraal? Of ziet de staatssecretaris toch een kostenstijging
door een andere wijze van indiceren? Er zijn indicatiecriteria voor de verschillende
functies en sectoren, maar zijn deze helder genoeg en eenduidig? Wij willen
dat graag van de staatssecretaris vernemen.Dat na 1 april 2003 alle kosten via de AWBZ vergoed kunnen worden voor
de palliatieve zorg en hospices is een zeer goede zaak. Hoe staat de staatssecretaris
tegenover een PGB bij palliatieve zorg?Een op de negen Nederlanders zorgt op dit moment voor een familielid,
vriend of goede kennis die door ziekte, handicap of ouderdom niet voor zichzelf
kan zorgen. De mantelzorg overtreft vier tot vijf maal het aantal uren dat
door professionele thuiszorg geboden wordt. Dat is eens te meer reden om de
mantelzorgers te koesteren. Mantelzorgers staan onder grote druk. Deze druk
kan verlicht worden door degene die verzorgt, te laten logeren in een instelling.
Wil de staatssecretaris garanderen dat op de voorzieningen voor de mantelzorgers
niet bezuinigd wordt? Kan de staatssecretaris ook zorgen dat er weer voldoende
logeerplekken komen in instellingen?De uitkering van de AWBZ-zorg mag volgens het CDA niet afhankelijk zijn
van het op dat moment aanwezige sociale netwerk van de cliënt. Mantelzorg
is in onze ogen aanvullend op de AWBZ-zorg en de AWBZ-zorg behoort niet aanvullend
te zijn op de mantelzorg. Dit is echter wel het geval. Wij pleiten daarom
voor eenduidige en actuele criteria voor wat de mantelzorgers moeten doen
en wat onder de AWBZ-zorg valt. Kan de staatssecretaris zorgen dat dergelijke
criteria ontwikkeld en toegepast gaan worden?Welke zorg een cliënt krijgt hangt af van de keuze van de cliënt.
Scheiden van wonen en zorg is een belangrijk thema voor het CDA. Wij hechten veel belang aan de uitvoering van de motie-Dankers, waarin
gevraagd wordt naar brutering en bouwbudgetten. Kan de staatssecretaris aangeven
hoe het staat met de uitvoering van deze motie en het plan van aanpak dat
er volgens de motie-Dankers reeds voor 1 juni 2001 had moeten zijn?Bij het CDA staat keuzevrijheid voor de cliënt en het vergroten van
de keuzemogelijkheden voorop. Integratie van cliënten in de samenleving
is een groot goed. Integratie mag echter niet betekenen dat instellingen worden
verkleind en dat cliënten zonder zorg komen, zoals het geval was bij
de psychiatrische instellingen. Integratie mag ook niet betekenen dat er alleen
kleinschalige opvang is en dat bijvoorbeeld verstandelijk gehandicapten niet
meer kunnen kiezen voor een groot terrein met eigen voorzieningen, zoals een
zwembad. Integratie mag dus ook niet betekenen dat alle ouderen thuis moeten
blijven. Sommige ouderen kiezen voor zo lang mogelijk thuis blijven, andere
ouderen vereenzamen thuis. Gelet moet worden op de risico's voor de cliënten
zelf, zoals het weglopen naar hun oude huis dat hun oude huis niet meer is.
Tevens moet gelet worden op de risico's voor de omgeving, zoals het gebruikelijke
openzetten van de gaskraan bij het zetten van een kopje thee zonder dat men
het gas aansteekt. Men vergeet het.De cliënt moet wel wat te kiezen hebben. Daarbij mag de keuze nooit
een negatieve keuze zijn, gebaseerd op de slechte kwaliteit van zorg. 21.000
verpleeghuispatiënten delen een vier-, vijf- of zesbedskamer. Dat is
toch niet meer acceptabel in dit land? Wil de staatssecretaris toezeggen dat
zij het aanjaagteam van het CBZ hierop zet en dat ervoor gezorgd wordt dat
deze plannen niet door bureaucratische belemmeringen zoals prioriteitenlijsten
worden opgehouden?Een cliënt moet niet alleen de keuze hebben tussen opgenomen worden
in een instelling of thuiszorg of een PGB, maar hij of zij moet ook kunnen
kiezen tussen verschillende soorten instellingen en verschillende instellingen.
Dat kan alleen als er voldoende capaciteit is – en dus zeker geen wachtlijsten –
en als instellingen in de regio's geen monopoliepositie of een beslissende
stem hebben in de bepaling van de toewijzing. Ook moet overplaatsing mogelijk
zijn. In de huidige situatie met wachtlijsten heeft een eenmaal opgenomen
persoon geen urgentie meer en zal hij de rest van zijn leven moeten slijten
in een instelling waar hij per ongeluk in terechtgekomen is. Dat is in onze
ogen strijdig met keuzevrijheid.Met het oog op keuzevrijheid vragen wij de staatssecretaris om de fusie
van instellingen tegen te houden en te bevorderen dat er in elke regio per
soort aanbieder ten minste drie zorgaanbieders zijn. Wij verzoeken de staatssecretaris
ook om de wet- en regelgeving in de zorg te schonen van verplichte "koffierondjes"
en om informele "koffierondjes" te verbieden. Indien dit niet op korte termijn
gebeurt, betekent het feitelijk dat de zorgaanbieders monopolisten zijn en
dat concurrentie niet mogelijk is.Instellingen moeten hun eigen signatuur hebben. Cliënten moeten wel
invloed kunnen hebben op de instelling. Deze invloed is voor een groot gedeelte
geregeld via de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen. Zo heeft
de cliëntenraad de bevoegdheid om bindend een lid van de raad van toezicht
voor te dragen. De CDA-fractie heeft echter geconstateerd dat veel instellingen
nog steeds geen cliëntenraad hebben en dat de raden hun bevoegdheid niet
gehonoreerd krijgen. Wil de staatssecretaris toezeggen dat op dit punt maatregelen
worden genomen?De schaarste aan personeel is een van de grote problemen, dat in de toekomst
nog groter zal worden. Zo stonden er in het jaar 2000 tegenover elke dementerende
63 potentiële werknemers. In 2010 zijn dat er nog slechts 55 en in 2040
nog slechts 28. Dat houdt in dat de voorzieningen in de toekomst aanzienlijk
minder arbeidsintensief moeten zijn. Hiervoor is onder meer de bevordering
van ICT nodig. Ook moeten de afschrijftermijnen van ICT reëel gemaakt
worden. Vijf jaar voor een PC is echt niet meer van deze tijd.Voldoende personeel is een voorwaarde om de benodigde uitbreidingen in
de zorg te realiseren. Het behoud van salaris voor de alfahulpen, die door
het Belastingplan 2001 gekort zouden worden, is door inspanningen van de CDA-fractie
via de Veegwet III thans gerealiseerd. In hoeverre speelt de zorg een rol
in het 10.000-banenplan van het Najaarsoverleg? Het CDA steunt de inzet van
het kabinet om de I/D-banen om te zetten in reguliere banen, ook ten behoeve
van de zorgsector.In sommige instellingen is sprake van een hoog ziekteverzuim. Deze instellingen
hebben ook grote moeite om personeel te werven. Wie wil er tenslotte werken
op een afdeling waar gemiddeld een van de vijf collega's niet komt opdagen!
Kan de staatssecretaris aangeven op welke wijze ingegrepen wordt in deze situaties?In het veld wordt integratie van de inserviceopleiding en het reguliere
beroepsonderwijs ervaren als een verlies van "hun" opleiding. Afgestudeerden
van de duale opleiding of beroepsbegeleidende leerweg worden ondanks het feit
dat zij 70% van hun opleiding aan stage besteden, gezien als theoretici. Dit
komt mede doordat de werkvloer in bijvoorbeeld een verpleeghuis ver weg lijkt
van de grote instelling die een ROC is. Afstemming tussen een afdelingshoofd
en leraren is niet meer zo eenvoudig als vroeger. Afstemmingsproblemen tussen
de praktijk en de theorie zorgen voor knelpunten. Deze knelpunten en vooroordelen
moeten zo snel mogelijk uit de weg geruimd worden. Een evaluatie van de opleiding
en een actualisatie van de kwalificatiestructuur zijn volgens het CDA nodig.
Wij horen op dit punt graag een toezegging.In het voorgaande heb ik een groot aantal problemen gesignaleerd die samenhangen
met de vergrijzing. Door coördinatie van het beleid ten aanzien van ouderen
op diverse departementen kunnen een aantal problemen voorkomen of vereenvoudigd
worden. Wij zijn dan ook ingenomen met het door de staatssecretaris beloofde
plan, maar betreuren het dat wij nog enige tijd moeten wachten. Voor de behandeling
van het plan wil het CDA een speciale interdepartementale commissie ouderenbeleid
instellen. Ik hoor graag de mening van de andere fracties hierover.De AWBZ heeft in Nederland een maatschappelijk draagvlak. Het CDA is voor
een kostendekkende premie met maximalisering van de zorgkosten. Wij realiseren
ons dat het draagvlak afhankelijk is van de premie die iedereen moet betalen.
Wij maken ons grote zorgen om de toename van de zorgvraag en de consequenties
daarvan op de premie. De CDA-fractie heeft zich erover verbaasd
dat thans een gemiddelde cliënt in een verpleeghuis, inclusief kapitaallasten,
slechts de helft aan AWBZ kost in vergelijking met dezelfde cliënt met
thuiszorg. In een verpleeghuis bedragen de kosten€ 150 per dag en
in de thuiszorg € 300 per dag. Vandaar dat wij uitkijken naar de
door de staatssecretaris Vliegenthart toegezegde notitie over het omslagpunt
in bekostiging, in relatie tot keuzevrijheid en kwaliteit. Wij betreuren het
dat de zorgnota niet ingaat op de omslagpuntendiscussie.In verband met deze discussie heeft de staatssecretaris in het conceptbesluit
zorgaanspraken AWBZ de mogelijkheid geschapen om via een ministeriële
regeling wijziging aan te brengen in de aanspraken op de AWBZ. Gezien het
belang dat het CDA hecht aan de diverse soorten zorg die via de AWBZ verstrekt
worden, staat het CDA op behandeling van deze wijziging door middel van een
voorrangprocedure in de Kamer. Wil de staatssecretaris die toezeggen?Het CDA wil twee zaken met voorrang gerealiseerd zien. Aanpak van de wachtlijsten
door minder regels en betere arbeidsvoorwaarden en keuzevrijheid van de cliënten.
Het CDA wenst de twee bewindslieden succes en hoopt dat zij geen tijd verloren
laten gaan.De voorzitter:Ik feliciteer u van harte met uw maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Het is mijn taak om allereerst mevrouw Vietsch te feliciteren
met haar mooie maidenspeech, waarin zij ontzettend veel aspecten van de care
aan de orde heeft gesteld die ook de GroenLinks-fractie van groot belang vindt.
Ik zie ernaar uit dat wij veel goede zaken kunnen doen, aannemende dat zij
en ik in de Kamer blijven.Het motto van dit kabinet is "duidelijkheid en daadkracht". Wat betreft
het beleid van VWS zou "vaagheid en traagheid" toch passender zijn. Mijn vader
noemde dat vroeger "slabberdesloerie met koekendeeg". Dit kabinet zou de zorg
eindelijk eens serieus nemen, het zou patiënten recht op zorg geven en
wachtlijsten oplossen. Het recht op zorg is echter vooral een excuus om de
patiënt meer te laten betalen: een schaamteloze verhoging van de nominale
premie met 70%. De GroenLinks-fractie wil die verhoging terugdraaien. De stijgende
kosten van de zorg moeten eerlijk, dus inkomensafhankelijk worden verdeeld.
Daartoe hebben wij een amendement ingediend, dat hopelijk al circuleert. Wij
bepleiten daarnaast ook een wettelijk maximum aan de nominale premie op het
niveau van 2002. Daarna mag de premie alleen meestijgen met de inflatie.Het kabinet heeft bijna alleen aandacht voor wachtlijsten en het personeelstekort
in ziekenhuizen, terwijl je de schrijnendste wachtlijsten daarbuiten vindt.
Een psychiatrische patiënt wacht bijvoorbeeld 37 weken op een plaats
in een beschermdwonenproject. Een gehandicapte wacht ruim een jaar op dagbesteding.
Demente bejaarden moeten maar liefst 41 weken wachten op een plaats in een
verpleeghuis en als zij daar eenmaal binnen zijn, krijgen zij direct een luier
om, want er is vaak geen personeel om mensen op tijd naar de wc te brengen.
Veel mensen slapen nog in een slaapzaal en hun leven bestaat uit een keten
van lege zondagen, zoals dat laatst in een onderzoek heette. In de gehandicaptenzorg
en de psychiatrie leidt het personeelsgebrek tot meer agressie en dus ook
tot meer noodmaatregelen als bijvoorbeeld vastbinden en opsluiten.De GroenLinks-fractie vindt dat dit zo niet langer kan en dat betekent
gewoon dat er meer geld, meer personeel en meer dagactiviteiten nodig zijn
en dat de slaapzaaltjes tot het verleden moeten gaan behoren. Dat wil het
kabinet trouwens ook, maar voor zo'n 8000 van de 22.000 slaapzaalbedden zijn
nog niet eens plannen gemaakt. Kan de staatssecretaris daarom met een plan
van aanpak komen, zodat die plannen er snel komen? Overigens is voorkomen
beter dan verplegen. Het kabinet wil het zelfstandig wonen bevorderen onder
ouderen. Is de minister dan bereid om de initiatieven voor woongroepen voor
ouderen actief te ondersteunen?Het belangrijkste is dat het werken in de zorg, voor ouderen, gehandicapten,
psychiatrische patiënten en in ziekenhuizen, zo aantrekkelijk moet zijn
dat mensen er graag hun hele leven willen blijven werken. Het wegwerken van
het personeelstekort is de crux voor het oplossen van de wachtlijsten en het
leveren van meer kwaliteit. Mensen gaan nu voortijdig weg.Mevrouw Arib (PvdA):Mevrouw Tonkens noemt een aantal problemen, vooral in de care. Ik ken
de problemen en die zijn inderdaad groot. Erkent mevrouw Tonkens dat door
het vorige kabinet, met name onder leiding van Margot Vliegenthart, juist
heel veel in gang is gezet met de modernisering van de AWBZ waarbij recht
op zorg in de care eerder tot resultaten heeft geleid dan bijvoorbeeld in
de cure? Voor zover ik weet is de GroenLinks-fractie altijd positief geweest
over het beleid van mevrouw Vliegenthart in het vorige kabinet. Het ex-kamerlid
Hermann heeft altijd erkend dat met name in de care heel veel in gang is gezet
en dat juist daar heel veel vernieuwingen zijn doorgevoerd om de problemen
die u nu schetst, op te lossen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Dat erken ik volledig. Het gaat mij er nu vooral om wat het huidige kabinet
in gang heeft gezet. Dit kabinet heeft steeds gezegd dat het de wachtlijsten
gaat aanpakken, maar als je kijkt welke wachtlijsten dan worden aangepakt,
zijn dat vooral de wachtlijsten in de ziekenhuizen en dan met name de wachtlijsten
in de electieve zorg, dus de knieën en de heupen. De meest lange en schrijnende
wachtlijsten zitten in de care en daar heb ik ook voorbeelden van genoemd,
zoals een jaar wachten op dagbesteding. Als je dat echt nodig hebt, is dat
heel erg. Maar goed, ik ben het ermee eens dat het vorige kabinet een aantal
zaken op het gebied van de care goed in gang heeft gezet. Dat neemt niet weg
dat de wachtlijsten nog steeds heel erg zijn en het huidige kabinet daarin
niet zo ambitieus is.Met name het personeelstekort is nu een heel dringend probleem. Het is
ook een belangrijke reden waarom veel mensen voortijdig weggaan. Een personeelstekort
leidt weer tot een groter personeelstekort, omdat mensen niet genoeg tijd
hebben om persoonlijke aandacht te geven. En wat doet dit kabinet? Dat laat
de zorgverleners vervolgens nóg harder lopen, door te bezuinigen op
de 12.000 I/D-banen, zeg maar Melkert banen, want dat klinkt
gemakkelijker. Waar die banen zijn, worden de mensen nog wél eens op
tijd naar de wc gebracht. Melkertbanen zijn spotgoedkoop en zijn cruciaal
voor de kwaliteit van de zorg. De minister kan dan ook niet tegelijkertijd
het recht op zorg verdedigen en toch de I/D-banen in de zorg afschaffen. De
GroenLinks-fractie vraagt de minister daarom met klem, zich voor het behoud
van die banen uit te spreken.Tijdgebrek leidt tot een hogere werkdruk en dat leidt weer tot ziekteverzuim
en WAO. Bijna 90% van de nieuwe WAO'ers van het laatste jaar is vrouw en dan
ook nog vaak allochtoon. Een groot deel daarvan komt uit de zorg. In de kabinetsplannen
voor de zorg vinden wij niets over die grote toevoer van WAO'ers uit de zorg,
laat staan dat daar beleid voor wordt gemaakt. Waarom gebeurt dat niet? In
dit geval is het plezierig dat de minister van VWS toevallig ook de minister
van SZW is.Behalve tijdgebrek zijn er nog meer redenen waarom zorgverleners de zorg
de rug toekeren, zoals te weinig zeggenschap over het eigen werk en de werktijden,
gebrek aan passende kinderopvang, te weinig loopbaanmogelijkheden, toegenomen
agressie en brutaliteit en toegenomen bureaucratie. Ten slotte valt te noemen:
te weinig salarisgroei. Dat is allemaal al jaren bekend, maar er gebeurt zo
weinig aan. Weliswaar zijn er sectorfondsen, fondsen waar het kabinet geld
in stopt om het arbeidsmarktbeleid te verbeteren, maar de minister schrijft
zelf in een van de vele stukken die wij ter voorbereiding hebben gekregen,
dat het geld van de sectorfondsen niet doelmatig wordt besteed. Daarom wil
hij er zelfs op bezuinigen. Echter, als die fondsen niet goed functioneren,
waarom zorgt de minister er dan niet voor dat dit verbetert? Is het anders
niet beter om het geld maar direct aan instellingen beschikbaar te stellen
voor uitvoerend personeel, zodat de zorgverleners echt meer tijd krijgen om
te zorgen? Waarom niet een kwartier extra zorg per patiënt per dag?Tijdwinst is ook mogelijk door vermindering van bureaucratie. Veel zorgverleners
hebben op de coalitiepartijen gestemd omdat die partijen beloofden dat de
bureaucratie zou verminderen. Het regeerakkoord belooft dat zelfs wel 18 keer,
maar de voorstellen daartoe van de commissie-De Beer liggen al bijna een jaar
in de la. Het kabinet maakt intussen de bureaucratie alleen maar erger. Onder
het mom van bureaucratiebestrijding voert het kabinet overal efficiencykortingen
door, zeg maar: gewoon bezuinigingen. Daardoor is er minder tijd voor zorg,
terwijl de formulierenplicht intussen gelijk blijft. Papier is geduldig, zegt
men, maar dat is natuurlijk niet zo. De cliënt is geduldig, papier is
óngeduldig.De GroenLinks-fractie wil hiervoor een concreet voorstel doen, namelijk
dat de AWBZ-zorg geprotocolleerd wordt en vervolgens de indicatiestelling
vooraf wordt afgeschaft voor de 80% van de indicaties die standaard zijn en
die toch eigenlijk altijd worden doorgevoerd zoals aanvankelijk voorgesteld.
In plaats daarvan kan een steekproefsgewijze toetsing achteraf plaatsvinden.
Dit voorstel is al door de commissie-De Beer gedaan en zij heeft berekend
dat dit 10 mln oplevert. Ik hoor graag de reactie van de staatssecretaris
op dit voorstel.Mevrouw Arib (PvdA):Waar pleit mevrouw Tonkens precies voor? Pleit zij voor het afschaffen
van formulieren of voor het afschaffen van onafhankelijke indicatie?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik pleit voor het maken van protocollen voor zorgverlening, bijvoorbeeld
voor verpleeghuiszorg. Dat is bijna altijd standaard. Meestal krijgen de mensen
de zorg die de huisarts ook al had bedacht. De commissie-De Beer zegt dat
het in 80% van de gevallen zo voor de hand ligt wat iemand nodig heeft, dat
de indicatiestelling daar weinig aan toevoegt. Het heeft dus niet zoveel zin
om zo'n indicatie door een RIO te laten doen. De commissie-De Beer zegt dan
ook dat men dit niet moet doen. Zij pleit voor het maken van protocollen.
Volgens de commissie moeten mensen in standaardgevallen de zorg krijgen waarvan
de huisarts zegt dat zij die nodig hebben. Er moet dan alleen achteraf steekproefsgewijs
worden getoetst of dat grosso modo terecht gebeurt. Bij de zeer complexe gevallen
zou dan alsnog het RIO kunnen worden ingeschakeld.Mevrouw Arib (PvdA):U vindt ook dat de onafhankelijke indicatiestelling in stand moet worden
gehouden? RIO's zijn niet voor niets ingesteld. Aanbieders mogen namelijk
niet hun eigen klanten selecteren.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Iemand die naar een verpleeghuis moet, heeft in het algemeen al contact
met een huisarts die daartoe dan heeft geadviseerd. In dat geval is het RIO
niet meer nodig. De huisarts verzorgt dan de indicatiestelling en niet de
aanbieder. Dan is niet de omweg via het RIO nodig, dat overigens ook wachtlijsten
kent van soms enkele maanden.Het personeelstekort in de zorg moet worden teruggedrongen, niet alleen
door er meer mensen te laten werken, maar vooral ook door de mensen in dat
werk te laten blijven. Een andere reden voor vertrek uit de zorg is agressie.
Dit kabinet heeft als motto "fatsoen moet je doen". Wij hebben echter het
gevoel dat het kabinet weinig doet om het gebrek aan fatsoen in de zorg te
verminderen. Daarom stellen wij voor in ziekenhuizen een systeem van rode
en gele kaarten in te voeren voor agressieve patiënten. In sommige ziekenhuizen
gebeurt dat al en het blijkt preventief te werken. Hoe oordeelt de minister
hierover?Een andere bron van ergernis is het niet komen opdagen bij afspraken.
Hoeveel dat kost, is niet bekend. Wel bekend is dat het erg veel kost. Kan
de minister die kosten inschatten? Wij stellen voor om in ziekenhuizen een
waarschuwings- en boetesysteem in te voeren. Wie niet op een afspraak verschijnt,
krijgt eerst een waarschuwing, daarna wordt hij onderaan de wachtlijst gezet
en vervolgens krijgt hij een boete als het nog een keer gebeurt.Duizenden mensen hebben straks geen huisarts meer. Mijn fractie heeft
een tienpuntenplan opgesteld ter bestrijding van het huisartsentekort. Wij
willen dat herintredende vrouwen, vluchtelingen en gedeeltelijke WAO'ers met
een medische opleiding in de zorg kunnen terugkeren door hen gepaste scholing
aan te bieden. Wij willen ook de bureaucratie voor huisartsen terugdringen
door de regel dat zij allemaal afzonderlijk moeten onderhandelen met zorgverzekeraars
te schrappen. Laat de democratisch samengestelde vertegenwoordigden organen
van huisartsen die onderhandelingen maar voeren. Een jaar geleden is daartoe
al een motie van GroenLinks en het CDA aangenomen en het wordt
tijd dat zij wordt uitgevoerd. Ook stellen wij voor om de toeslag voor artsen
in achterstandswijken te verhogen. Deze en nog een aantal andere punten staan
in ons tienpuntenplan ter bestrijding van het huisartsentekort. Ik wil dat
plan graag hierbij de minister aanbieden.Een paar andere zaken kan ik vanwege de korte spreektijd alleen maar aanstippen.
Het kabinet zegt echt te willen optreden tegen huiselijk geweld. De verantwoordelijkheid
van VWS op dit terrein ligt onder andere bij de opvangplaatsen. Toch zijn
er vorig jaar maar liefst 12.000 vrouwen en kinderen wegens plaatsgebrek bij
opvanghuizen weggestuurd. En als je weet wat voor enorme stap het voor hen
is om naar zo'n opvanghuis te gaan, dan besef je dat dit een ernstige zaak
is. De minister kan dit toch geen fatsoen noemen! Verder is het probleem dat
degenen die wel een plaats krijgen, geen perspectief hebben. Ze kunnen meestal
niet meer naar huis, maar ze kunnen ook geen eigen leven opbouwen: ze hebben
geen nieuw huis, te weinig opleiding en vaak ook te weinig kennis van de Nederlandse
taal. Met andere woorden: er is een vervolgtraject nodig. GroenLinks zal hierover
een motie indienen.Ook zwerfjongeren worden door dit kabinet letterlijk in de kou gezet.
De Rekenkamer heeft geconstateerd dat het beschikbare geld voor zwerfjongeren
nauwelijks ten goede komt aan de hulpverlening die op hen is gericht, doordat
te veel partijen zich hiermee bemoeien en niemand de leiding heeft. Ook is
niet bekend hoeveel opvang er eigenlijk nodig is. Vindt de staatssecretaris
het geen tijd voor een plan van aanpak en voor een speciale doeluitkering?In het verlengde van al deze ellende: de vrouwenbesnijdenis. Ook dat is
een ernstige aantasting van de autonomie van vrouwen. Wat doet het kabinet
om deze misstand tegen te gaan? In de zorgnota vinden we daar niets over.
Een succesvol project van Pharos wordt stopgezet. Graag vernemen wij waarom,
want dit lijkt ons een buitengewoon slecht idee.Het kabinet wil meer ruimte voor commerciële zorgaanbieders. Daarmee
gaat de zorg in onze ogen in de uitverkoop. GroenLinks wil de commercie in
de zorg tegengaan. Privéklinieken en ZBC's romen de gemakkelijke en
goed planbare zorg af en daarom zouden ze op zijn minst een afroompremie aan
de ziekenhuizen moeten betalen. Ook graag hierop een reactie van de minister.Er zijn ook problemen met de registratie van antroposofische geneesmiddelen.
Dit zijn relatief goedkope middelen waar veel mensen baat bij hebben. Maar
omdat ze niet voldoen aan de registratieverplichtingen, moeten ze van de markt.
GroenLinks vraagt de minister om een overgangsregeling, in afwachting van
de Europese regelgeving op dit gebied die in de maak is.De heer Buijs (CDA):Zou u dat kunnen toelichten? Wij hebben hier eerder gesproken over de
registratieperiode en kamerbreed is er bij de minister op aangedrongen om
die met een jaar te verlengen. Wat is nu het probleem: de verstrekking of
de registratieplicht?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het gaat om de registratieplicht. Omdat die nog niet in orde is, mogen
deze middelen niet worden verstrekt. Deze zaken liggen dus in elkaars verlengde.De heer Buijs (CDA):Bent u het wel met mij eens dat die middelen moeten worden geregistreerd?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ja.De heer Buijs (CDA):Vindt u de verlenging van de termijn met een jaar onvoldoende?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Die is inderdaad onvoldoende gebleken.De heer Buijs (CDA):En de toezegging van de minister dat alle reeds gedane aanvragen van de
middelen tot na die periode konden doorlopen? Is het niet mogelijk dat de
fabrikanten een probleem hebben?Mevrouw Van Geen (D66):Ik denk dat hier een verwarring is tussen antroposofische en homeopathische
geneesmiddelen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het probleem is dat je in andere landen die middelen wel kunt krijgen.
Er zijn Europese regels in de maak, dus het lijkt me beter wanneer we een
overgangsregeling maken totdat de Europese regelgeving voor alle landen geldt.De heer Buijs (CDA):Het is een Europese richtlijn, dus daar moeten wij ons aan houden. Het
gaat mij nu om de termijn.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Mij gaat het erom dat die middelen nu wel in andere landen kunnen worden
verkregen.Mevrouw Van Geen (D66):In de discussie is niet duidelijk of het gaat om homeopathische of antroposofische
geneesmiddelen. Ik ben het er zonder meer mee eens dat voor de antroposofische
geneesmiddelen een Europese regeling in voorbereiding is. Intussen is wel
een overgangsregeling nodig.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De afgelopen weken is gebleken dat de preventie in ons land nog zeer te
wensen overlaat en dat Nederlanders ongezond eten en te weinig bewegen. Wat
denkt de minister daaraan te doen?Twee jaar geleden is over erkenning van gebarentaal een motie aangenomen
in deze Kamer. Er zit echter weinig schot in. Waarom is dat?Ik kom ten slotte bij het fameuze dossier van de geneesmiddelen. De minister
heeft voorgesteld om van de kortingen en bonussen die apothekers van farmaceutische
bedrijven ontvangen, 280 mln terug te eisen. Het komende jaar verwacht de
minister een totaalbedrag aan bonussen en kortingen van maar liefst 650 mln.
Waarom wil de minister niet dat gehele bedrag terughalen? Toegegeven, dan
is wel een verhoging van de receptregelvergoeding nodig, want die is nu niet
geheel kostendekkend. De fractie van GroenLinks stelt daarom voor, de kortingen
en bonussen af te schaffen en de receptregelvergoeding te verhogen. Het bedrag
dat daarmee vrijkomt, kan dan aan directe zorg worden besteed.De heer Wilders (VVD):Mijnheer de voorzitter. "Niet de overheid en de regels staan centraal,
maar de eigen verantwoordelijkheid van mensen en organisaties." Met deze mooiste
zin uit de begroting wil ik mijn inbreng in eerste termijn
beginnen. Wat mijn fractie in het algemeen zeer aanspreekt in de begroting
van deze bewindslieden, is de consequente inzet van de regering om in de gezondheidszorg
te komen tot een andere verantwoordelijkheidsverdeling tussen de overheid
aan de ene kant en burgers en organisaties aan de andere kant. De overheid
doet een stap terug en patiënten, verzekeraars en zorgaanbieders een
stap vooruit. Meer ruimte en minder knellende regels. Als liberaal spreekt
mij dat zeer aan.De regering heeft een op hoofdlijnen indrukwekkende begroting en zorgnota
voor het jaar 2003 naar de Kamer gestuurd. Aan veel belangrijke thema's –
arbeidsmarktbeleid, curatieve zorg, geestelijke gezondheidszorg, verpleging
en verzorging en ga zo maar door – wordt serieus aandacht besteed en
er worden nieuwe ambitieuze plannen afgekondigd. Er blijkt vernieuwing uit,
er blijkt deregulering uit waardoor de bureaucratie en de regeldrift kunnen
afnemen. "Transparantie en doelmatigheid" zijn de nieuwe toverwoorden. Het
Strategisch akkoord zet de overheid meer op afstand en geeft de overheid een
meer voorwaardenscheppende dan sturende rol. Wachttijden moeten tot een aanvaardbaar
niveau worden bekort. Er komt een nieuw vraaggestuurd zorgstelsel, waarin
concurrerende verzekeraars zonder contracteerplicht scherp onderhandelen met
de zorgaanbieders, zodat meer productie kan ontstaan tegen zo laag mogelijke
kosten en door meer efficiency zodat de patiënten ten slotte de lachende
derde zijn.De inmiddels ambteloos burger Bomhoff sprak, toen hij nog minister was
en per touringcar door mijn mooie provincie Limburg reed, van perestrojka
in de zorg. Dat sprak en dat spreekt de VVD-fractie zeer aan. Ondanks de ongunstige
economische voortekenen moeten wij ook nog steeds bereid zijn om meer te investeren
in de zorg. Dat was bij de aanvang van het inmiddels demissionaire kabinet
het geval en als het aan de VVD-fractie ligt, is dat nog steeds zo. Dit demissionaire
kabinet houdt rekening met een volumegroei van 2,5%, er worden extra middelen
ingezet, de zogenaamde enveloppen, en er is ook nog geld voor de loon- en
prijsbijstelling. In totaal komen wij dan aan een uitgavengroei van maar liefst
3,5%. Nominaal is dat 9 mld gulden extra voor de zorg. Dat is ongekend voor
een naoorlogs kabinet.Het is voor de zorgsector en vooral voor de zorgvrager dan ook jammer
dat het vooralsnog bij voornemens blijft. Wij verliezen bij het teruggeven
van de zorg aan de patiënt kostbare tijd. De urgente problemen vragen
nog steeds om een voortvarende aanpak. De inzet van mijn fractie en van mijn
partij voor de toekomst is dan ook nog steeds ongewijzigd: minder regels,
minder bureaucratie, meer marktwerking en meer keuze voor de mensen. Het persoonsgebonden
budget is daar natuurlijk een mooi voorbeeld van. Het uitgangspunt is: de
patiënt staat centraal.Vandaag zal de VVD-fractie geen nieuwe blauwdrukken of toekomstvisies
ten aanzien van de gezondheidszorg presenteren. De paragraaf Zorg van ons
verkiezingsprogramma kwam nagenoeg overeen met die uit het Strategisch akkoord
en het zal niet verbazen dat wij nog steeds willen dat die plannen worden
uitgevoerd. Volgens mij kan dit nog het beste met het CDA, maar dat zullen
wij na de verkiezingen in januari zien.Voorzitter. Ik zal bij deze begrotingsbehandeling namens mijn fractie
vooral aandacht besteden aan de punten die nog wel doorgang vinden of die
actueel zijn, zoals de problematiek rond de wachtlijsten en de experimenten
rond marktwerking. Vervolgens zal ik ingaan op de onderwerpen die nodig zijn
om de langetermijnperspectieven te bereiken waar ik het over had. Ik zal het
vooral hebben over de "cure". Dat is geen disrespect jegens de staatssecretaris.
Over de "care" zullen wij de komende weken en maanden nog vele debatten voeren.
Ik wijs op het uitkomen van het rapport over de vergrijzing tot 2030, maar
ook op het volgende week al te houden aparte overleg met het kabinet over
de modernisering van de AWBZ.Ik kom dan bij de experimenten in de zorg. Het huidige financieringssysteem
van ziekenhuiszorg en specialist heeft bitter weinig te maken met de werkelijke
kostprijzen en de daarmee verbonden prestaties. De VVD-fractie is verheugd
dat deze minister de experimenten vanaf 1 januari 2003 wel wil laten doorgaan.
Ik heb het zo-even al in een interruptiedebatje met deze of gene gewisseld:
die experimenten zijn niet perfect. Zij zijn op onderdelen wellicht bureaucratisch;
zij zijn misschien ook hier en daar fraudegevoelig. Maar toch, wij vinden
het belangrijk dat wordt geprobeerd om op 1 januari daar een aanvang mee te
maken.Wat wij teleurstellend vinden – ik wil dit vooral de minister niet
onthouden – is het gebrek aan concrete kwantitatieve doelstellingen:
niemand weet wanneer het experiment geslaagd is. Hoe kan het zijn dat deze
minister het wel aandurft – ik prijs hem ervoor – om op 1 januari
het experiment te laten aanvangen maar daar blijkbaar geen doelstellingen
aan verbindt op grond waarvan het experiment wel of niet geslaagd is en waarop
wij hem of zijn ambtsopvolger kunnen afrekenen? Wanneer acht de minister het
experiment nu precies geslaagd? Meestal is het zo dat als je ergens aan begint,
je ook doelen stelt en dat je achteraf kijkt of het gelukt dan wel mislukt
is. Dat laatste hoop ik niet, maar het kan natuurlijk voorkomen. Hoeveel moeten
bijvoorbeeld de wachtlijsten ten opzichte van de nulmeting zijn teruggedrongen
bij de zeventien gekozen ingrepen om het experiment een succes te noemen?
Ik zou de minister in overweging willen geven daar alsnog serieus op in te
gaan.Uit de brief van de minister maak ik op dat het experiment weliswaar nog
binnen het regime van de WTG zal gebeuren, maar dan zonder een CTG-toets op
de hoogte van de prijzen. Omdat wij eraan hechten dat het experiment met prestatiegerichte
bekostiging ook op 1 januari ingaat, zullen wij deze constructie steunen,
maar zij is wel ietwat merkwaardig. Op termijn vinden wij dan ook dat de prestatiegerichte
bekostiging buiten de WTG en het domein van het CTG om zou moeten gaan. Ik
wil de minister dan ook vragen om, nadat hij het experiment een jaar lang
terecht goed heeft gemonitord op onder meer prijzen en volume, en het een
succes blijkt te zijn, het vanaf 2004 buiten de WTG om te laten plaatsvinden.
Ik vraag hem dit toe te zeggen.Voorzitter. Gekozen wordt voor een zeventiental herkenbare behandelingen
waarvoor nu te lange wachtlijsten bestaan. De behandelingen, gekozen vaak
omdat zij arbeidgerelateerd zijn, kunnen ook door de ZBC's,
waar wij al eerder over spraken, geleverd worden. Maar er staat nergens bij
welke van die handelingen door de ZBC's kunnen worden geleverd. De minister
zegt dit en ik neem het van hem aan, maar ik zou hem concreet willen vragen:
welke van die zeventien behandelingen en hoeveel kunnen ook door ZBC's worden
uitgevoerd?Als verzekeraars en het ziekenhuis onderhandelen over het volume en de
prijs, dan vraag ik mij af welke prijs nu eigenlijk in rekening wordt gebracht.
Dat is mij onhelder uit de stukken. Laat ik één voorbeeld noemen.
Een patiënt komt voor een consult bij een specialist en wordt gediagnosticeerd
voor een bepaalde operatieve ingreep. Wat nu, indien de patiënt na de
diagnose zegt daar geen behoefte aan te hebben en naar huis gaat? Wat wordt
dan in rekening gebracht? Is dat de hele DBC, van operatie tot en met specialistenvergoeding
en nabehandeling, iets wat niet heeft plaatsgevonden? Of is dat alleen de
diagnose die wel heeft plaatsgevonden? Indien het eerste het geval zou zijn,
zou dat toch merkwaardig zijn. Immers, als iemand in een restaurant na het
voorgerecht naar huis gaat, betaalt hij ook niet voor het toetje.Ik zou graag van de minister willen weten hoe dit nu zit en wat er precies
in rekening wordt gebracht. Ik heb begrepen dat deze discussie ook in het
CTG plaatsvindt en dat men er daar niet uit is gekomen. Ik zou daar derhalve
graag helderheid over willen hebben.Voorzitter. Heb ik het bij het rechte eind als ik zeg dat het experiment
vooral tot gevolg heeft dat ziekenhuizen met elkaar gaan concurreren en de
verzekeraars dat helaas niet doen? Immers, in de brief van de minister lees
ik: een collectief van verzekeraars gaat onderhandelen met individuele ziekenhuizen
over de prijs en het volume per DBC. Als een collectief van verzekeraars met
ziekenhuizen gaat onderhandelen, is er, althans met het experiment, nog geen
sprake van concurrentie tussen verzekeraars. Ik begrijp wel hoe dit technisch
zit. Deze gang van zaken heeft te maken de verrekening van het FB-budget en
het voorkomen van dubbele betalingen. Toch vraag ik de minister hierop in
te gaan, want het is natuurlijk wel de bedoeling dat ook de verzekeraars vroeg
of laat met elkaar gaan concurreren. Hoe denkt hij dat te kunnen bereiken?
Hopelijk komt de concurrentie al in de fase van het experiment of heel kort
daarna.Dan wil ik iets zeggen over de wachttijden. Uit de berichten in de media
kwam vorige week een divers beeld naar voren. Eerst kwam minister De Geus
in het nieuws met het mogelijk loslaten van de belofte van zijn voorganger
Bomhoff om de wachtlijsten voor levensbedreigende ziektes binnen twee jaar
weg te werken. Precies een dag later kwamen de verzekeraars met het nieuws
dat sprake was van een heuse trendbreuk en waren er hoopvolle berichten over
kortere wachtlijsten. Wie de brieven van minister De Geus en de zorgverzekeraars
leest, kan inderdaad niet anders dan concluderen dat het aantal wachtenden
en ook de wachttijden zijn afgenomen. Dat is goed nieuws. Hetzelfde geldt
voor de care. Gelukkig zijn ook extra mensen geholpen in het kader van de
ouderen- en gehandicaptenzorg, maar het feit dat voor de care de vraag de
komende jaren excessief zal stijgen, vraagt specifieke aandacht.Bij de algemene politieke beschouwingen heeft mijn fractievoorzitter gevraagd
om concrete kwantitatieve doelstellingen voor het terugdringen van de wachttijden
en het halen van doelmatigheidswinsten in de zorg. Premier Balkenende heeft
op dat punt concrete toezeggingen gedaan. Echter, noch de heer Bomhoff noch
waarnemend minister De Geus durft die concrete doelstellingen hier te noemen.
Wij vinden dat ze zich daardoor te vrijblijvend opstellen. Minister De Geus
komt weliswaar – daarvoor prijs ik hem – met een nulmeting, maar
daarbij blijft het voorlopig. Naar die kwantitatieve doelstellingen per sector –
hoeveel moeten de wachttijden concreet per jaar per sector worden teruggedrongen? –
heb ik in de stukken vergeefs gezocht. Op het halen van dergelijke doelstellingen
willen wij de minister of zijn ambtsopvolger kunnen afrekenen. Ik vraag de
minister dan ook om deze doelstellingen aan te geven. Bij het begrotingsonderzoek
heb ik gezegd dat wij de staatssecretaris prijzen, omdat zij dat voor haar
sector wel doet. Ik meen dat zij daarbij een percentage van 20 hanteert. Ik
heb de minister uitgenodigd om ook doelstellingen aan te geven. In de brief
die wij van hem hebben gekregen, staan zij helaas niet. Daarom vraag ik de
minister nu: wat zijn de doelstellingen met betrekking tot het terugdringen
van de wachtlijsten?Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Ook ik ben nogal geschrokken van de brief van deze minister,
omdat de doelstellingen ontbreken. De vorige minister, de minister die helaas
is vertrokken: de heer Bomhoff, had wel een doelstelling. Die hield in dat
binnen twee jaar een eind zou worden gemaakt aan het overschrijden van de
wachttijden bij levensbedreigende ziekten. Deze minister zegt: dat vind ik
te ambitieus. Wat zou volgens de heer Wilders de doelstelling moeten zijn
voor het komen tot medisch aanvaardbare wachttijden voor mensen met levensbedreigende
ziekten?De heer Wilders (VVD):Ik vind dat die doelstelling absoluut moet gelden en ik hoop dat wij die
kunnen realiseren. Ik wil de minister echter recht doen. Ik heb hem niet horen
zeggen: dit is te ambitieus. Hij heeft gezegd: dit is ambitieus. Er is verschil
tussen het een en het ander. De krantenkoppen zeiden dat minister De Geus
de belofte van oud-minister Bomhoff niet waarmaakt. Dat was iets te kort door
de bocht. U heeft echter in die zin gelijk dat het signaal was: ik weet niet
of ik dit wel zal redden. Ik vraag toch aan de minister – en ik meen
dat iedereen in de Kamer dat doet – om zich tot het uiterste in te spannen
om de toezegging van zijn ambtsvoorganger waar te maken. Ik ga nog een stapje
verder, mevrouw Kant, ik vind dat wij dit soort doelstellingen voor alle sectoren
moeten hebben. Ik weet niet in welke sector ik wat volgend jaar van het kabinet
mag verwachten. Ik ben het met u eens, maar ga dus nog verder: ik vind dat
voor iedere sector concrete doelstellingen moeten gelden. Ik hoop dat de minister
die ook zal aangeven, anders zal ik tweede termijn op dit punt een motie indienen.Voorzitter. Zijn de wachtlijsten en de wachttijden voldoende teruggedrongen?
Dat is niet het geval. Naar de mening van mijn fractie staan nog altijd te
veel mensen op een wachtlijst. Ook zijn de gemiddelde wachttijden nog steeds
veel te lang. Het is opmerkelijk dat er grote verschillen zijn tussen de verscheidene
specialismen en behandelin gen. Volgens de cijfers van de verzekeraars
daalde het aantal wachtenden voor kliniek- en dagopname dit jaar van 158.000
naar 144.000. Dat is een daling van 9%. Dat is mooi; dit kunnen wij incasseren,
maar het is onvoldoende.Overigens dalen niet alle wachtlijsten. Het aantal wachtenden voor interne
geneeskunde, reumatologie, neurologie enz. stijgt zelfs. Zestig proces van
de mensen die wachten op zorg, krijgen die niet binnen de gestelde normen,
de zogenaamde Treek-normen. Er is dus nog heel veel te doen. Het verder uitbreiden
van de opleidingscapaciteit voor personeel in de zorg hoort daar natuurlijk
bij. De extra inspanning van deze minister voor radiotherapie en openhartchirurgie
is dan ook terecht, getuige het recent rapport van de CVZ.Hoe het ook zij, iedere wachtende minder en iedere dag minder dat patiënten
op hun behandeling hoeven te wachten juichen wij toe. Zo simpel is het. Het
boter-bij-de-visbeleid met extra geld werpt vruchten af, maar wellicht kunnen
wij nog meer resultaat met diezelfde euro bereiken. Het is de uitdaging voor
de komende jaren om meer te produceren tegen zo laag mogelijke kosten. Dat
kan als verzekeraars en zorgaanbieders scherp gaan onderhandelen, wat een
andere houding van hen vraagt. De verzekeraars moeten dadelijk voor de zorgvrager,
voor de patiënt hun uiterste best doen en over scherpe reële prijzen
onderhandelen met die zorgaanbieders. Dat wordt nog belangrijker. De zorgaanbieders
zullen moeten knokken om hun patiënten te mogen behandelen. Zo zou het
eigenlijk moeten zijn. De patiënt staat hierbij centraal. Wij hebben
er vertrouwen in dat die andere houding van verzekeraars en van de zorgaanbieders
er komt en dat beide goed in de oren knopen dat ook mijn fractie dat van hen
vraagt.Sinds 1994 is er meer dan 14 mld euro besteed aan extra uitgaven voor
de zorg. Mijn fractie heeft vorig jaar al aangegeven dat zij dat extra geld
voor de zorg van harte heeft ondersteund, maar wel graag wil weten of dat
effectief is besteed en of het maximale uit iedere euro is gehaald. Wij weten
vaak wel waar het geld naartoe is gegaan. De helft van die 14 mld euro is
besteed aan nominale loon- en prijsontwikkelingen, de andere helft aan volumegroei
zoals productiegroei, werkdrukvermindering en genees- en hulpmiddelen. Slechts
een kwart van die ruim 14 mld euro is in acht jaar tijd aan productiegroei
besteed. Ondanks uitgebreide schriftelijke vragenrondes vorig jaar –
ik heb al die vragen en antwoorden nog eens doorgelezen – is het voor
mijn fractie nog steeds onduidelijk wat de precieze effecten van die extra
miljarden euro's, toen guldens, voor de zorg zijn geweest. Laat ik wat voorbeelden
geven zonder de illusie te hebben uitputtend te zijn.Is bijvoorbeeld de aan de instellingsbudgetten toegevoegde 1 mld euro
voor de werkdrukmiddelen echt effectief ingezet door de sectoren zelf? Hoe
staat het met de middelen voor de zorgvernieuwingsprojecten? Waaraan zijn
die precies besteed en waartoe heeft dat exact geleid? Is met de boter-bij-de-visgelden
het maximale bereikt of hadden ze effectiever kunnen worden besteed met nog
betere resultaten? Wat klopt er bijvoorbeeld van de signalen dat ziekenhuizen
deze gelden soms al inzetten, terwijl nog lang niet is voldaan aan de voorwaarde
dat eerst de reguliere productie moet zijn gerealiseerd? Zijn de budgetten
voor de opleidingen die in de instellingsbudgetten zijn opgenomen allemaal
effectief aan opleidingen besteed?Ik weet het allemaal niet en de minister weet het volgens mij ook allemaal
niet, als ik het heb over de effectiviteit van de besteding. Wij vinden het
gewenst dat er transparantie in de effectiviteit van de miljarden aan geldstromen
komt, niet om in het verleden te verzanden, maar om lessen te trekken voor
de toekomst. Dat moet het doel zijn; wij kunnen er wat van leren. Bovendien
betreft het miljarden aan euro's die door de burgers zijn opgebracht en waarvoor
verantwoording over de effectiviteit van de besteding echt gewenst is. Om
die reden acht ik het samen met de heer Buijs van de CDA-fractie en de heer
De Graaf van de LPF-fractie gewenst dat een parlementair onderzoek wordt gestart
naar de effectiviteit van de besteding van die extra middelen aan de zorg
sinds 1994. Ik zal er in tweede termijn een motie over indienen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik hoor de heer Wilders regelmatig pleiten voor meer marktwerking in de
zorg. Dat betekent volgens mij meer autonomie voor de partijen in die zorg.
Nu heeft hij een heleboel overigens relevante vragen over de bestemming van
gelden. Ik voel mij daar heel goed bij thuis en er moet antwoord op komen;
geen misverstand daarover. Maar voelt hij niet een spanning tussen die twee
benaderingen?De heer Wilders (VVD):Nee, ik denk juist dat wij uit het verleden heel veel lessen kunnen leren
hoe het in de toekomst beter kan. Wij kunnen zien hoe dat geld is besteed
en hoe wij het misschien wel of niet moeten doen. Ik kan er nu nog niet de
vinger op leggen – daarvoor wil ik dat onderzoek – maar wij zijn
ervan overtuigd dat veel van die ondoelmatigheid kan worden tegengegaan door
middel van marktwerking: doordat je op prestatie afrekent, doordat je aanbieders
niet meer verplicht hoeft te contracteren en doordat je kunt concurreren met
een nominale premie, waarover de meningen in dit huis verdeeld zijn, maar
wat past in de visie van de VVD over het nieuwe stelsel. Er is echter nog
ontzettend veel te leren. Het gaat om zoveel geld dat wij het aan degenen
die dat betaald hebben, de Nederlandse belasting- en premiebetalers, verplicht
zijn om te kijken wat er precies met dat geld is gebeurd.De heer Van der Vlies (SGP):U wilt uw vragen nu beantwoord hebben, maar wilt u dezelfde vragen in
de toekomst ook beantwoord krijgen?De heer Wilders (VVD):Het geld van de toekomst hebben wij nog niet besteed. Ik wil weten hoe
het geld in het verleden is besteed. Wij kunnen daar ons voordeel mee doen
in de toekomst.De heer Van der Vlies (SGP):U weet als geen ander dat, als het gaat om de beleidsrichting die u bepleit,
de rol van de overheid er een op afstand is.De heer Wilders (VVD):Absoluut. Ik denk zelfs dat de rol van die overheid op afstand in een
toekomstig stelsel, waarin doelmatigheidsprikkels zijn ingebouwd voor de zorgaanbieders
en de verzekeraars en waarin de patiënt kan kiezen, een andere is –
zover is het echter nog niet – en dat een en ander eerder
aan partijen moet worden overgelaten. Daarom hebben wij onze steun gegeven
aan het stuk dat daarover in het Strategisch akkoord is opgenomen. Dat hadden
wij ook in ons verkiezingsprogramma staan. Wij willen nu weten hoe de gelden
in het verleden zijn besteed. Ik ben ervan overtuigd dat wij heel wat dingen
tegenkomen waar wij misschien van schrikken, maar wij kunnen daar zeker lessen
uit trekken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik probeer uw voorstel over een parlementair onderzoek te begrijpen. Wij
hebben acht jaar lang paarse kabinetten gehad. VVD en PvdA konden op het punt
van het zorgstelsel niet verder komen, omdat ze tegengestelde visies hadden.
Moet ik begrijpen dat u een parlementair onderzoek wilt naar de gevolgen van
het onvermogen van de twee paarse kabinetten, om vervolgens te komen tot een
nieuw zorgstelsel en een meer efficiënte manier van werken? U noemde
als beginjaar 1994. Dat vind ik interessant.De heer Wilders (VVD):Dat is leuk geprobeerd, maar het slaat nergens op. Wij willen geen onderzoek
naar het onvermogen van Paars. Paars heeft er heel veel geld aan besteed.
Toen ik aankondigde wat ik ging doen, heb ik ook gezegd dat wij dat graag
hebben gedaan. Wij willen nu alleen weten of het geld goed en effectief is
besteed. Wij zijn een partij van financiële degelijkheid. Wij zijn ook
een partij die verantwoording wil afleggen en die transparant wil zijn. Zonder
bij voorbaat te zeggen dat het allemaal verkeerd is gegaan, willen wij bezien
wat de effecten zijn geweest van de besteding van die 14 mld euro sinds 1994.
Ik sluit niet uit dat er sommige punten iets te leren valt; dat zeg ik open
en eerlijk.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik probeer u echt te begrijpen. Wij hebben twee paarse kabinetten gehad.
U noemt allerlei zaken op, marktwerking met name, die in de toekomst tot een
betere toedeling van middelen en een efficiëntere manier van werken moeten
leiden. U wilt ook bekijken waarom dat in acht jaar niet is gelukt. Ik wijs
alvast op een deel van die uitkomst. Het is niet gelukt, omdat de dingen die
u wilde, marktwerking en dat soort zaken, niet zijn gerealiseerd. U heeft
de PvdA vervolgens acht jaar lang verweten dat men dat van die kant tegen
heeft gehouden. Daarom concludeer ik dat het gaat om een parlementair onderzoek
naar wat er sinds 1994 niet is gelukt. Dat weten wij toch?De heer Wilders (VVD):Ik vraag niet naar wat er politiek niet is gelukt. Wij zijn acht jaar
lang inderdaad niet gekomen tot een nieuw stelsel. Dat ligt er nu wel, althans
de voorstellen daartoe, ook al is het kabinet demissionair. Wij zetten ons
ervoor in dat ze ook in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet komen te
staan. Wij willen onderzoeken of die 14 mld euro effectief is besteed en waar
dat toe heeft geleid. Wij moeten daar niet bang voor zijn. Laten wij dat met
elkaar onderzoeken. Wij willen dat samen met de fracties van het CDA en de
LPF. Wij hopen dat wij daar lessen uit kunnen trekken.Mevrouw Arib (PvdA):Het parlementair onderzoek gaat wel degelijk over de vraag wie verantwoordelijk
is voor wat.De heer Wilders (VVD):Heeft u de onderzoeksopdracht al gezien?Mevrouw Arib (PvdA):Neen, maar de VVD heeft hier een aantal maanden geleden ook al voor gepleit.
Ten tijde van het vorige kabinet is daar uitgebreid op ingegaan, aan de hand
van een heleboel stukken. Het ging ongeveer om 10 kilo papier. Daarin is ingegaan
op de vraag waar het geld aan is besteed. Vervolgens heeft de VVD geconcludeerd
dat het geen zin had om een onderzoek in te stellen. Waarom maakt de VVD nu
een ommezwaai?De heer Wilders (VVD):Wij hebben toen ook al gedacht dat het goed zou zijn om het te onderzoeken.
Wij zijn de initiator geweest van al die vragen. Wij hebben allemaal de antwoorden
daarop gekregen. Vervolgens hebben wij nagegaan, ook in commissieverband,
of er nog een onderzoek kon worden gedaan door de Algemene Rekenkamer, maar
daar bleek geen ruimte voor te zijn. Daarna kwam het verkiezingsjaar. Evenals
mevrouw Van Blerck vorig jaar, zijn wij nog steeds van mening dat wij de echte
antwoorden niet hebben kunnen vinden in de stukken van de regering. Wel wordt
daarin aangegeven waar het geld naar toe is gegaan, maar niet duidelijk wordt
waar het toe heeft geleid. Wij vinden nu dat wij via een meerderheid in de
Kamer moeten proberen daarnaar een onderzoek te laten verrichten. Mijns inziens
kan dat ons zeker wat leren. Ik hoop ook dat u daar voor bent.Mevrouw Arib (PvdA):Ik zou dan graag ook de Zalmnorm bij dat onderzoek willen betrekken.De heer Wilders (VVD):Doet u vooral uw best, maar als u meedoet zijn wij al een heel eind.Mevrouw Kant (SP):Ik ben heel geïnteresseerd of u van mening bent dat de volgende vraag
onderdeel van dat parlementair onderzoek zou moeten zijn. Voordat Paars begon
met regeren zijn er allerlei waarschuwingen geweest van gerenommeerde instituten
die berekeningen hebben gemaakt van wat het percentage groei in de zorg zou
moeten zijn om problemen te voorkomen. Desalniettemin was de groei waarvoor
de twee vorige kabinetten gekozen hebben minder. Ik zou graag bij dat parlementair
onderzoek willen betrekken de vraag hoe dat heeft kunnen gebeuren en wat de
gevolgen ervan zijn geweest. Hoe heeft het kunnen gebeuren dat onder de vorige
twee kabinetten en onder de politieke verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer
waar wij hier allemaal bij waren, de wachtlijsten zijn gegroeid, de onnodige
sterfte op de wachtlijsten is toegenomen, ouderen in de steek gelaten zijn
en gehandicapten langer op de wachtlijst hebben gestaan. Dát vind ik
een interessante onderzoeksvraag.De heer Wilders (VVD):Het staat u vrij om bij de nadere bespreking van de opdracht uw punten
in te brengen. Nogmaals, het gaat mij om een onderzoek naar de effectieve
besteding van de 14 mld. Wij gaan niet alleen over de onderzoeksopdracht.
Als de door ons in tweede termijn in te dienen motie ter zake wordt aangenomen
en wij er vervolgens inhoudelijk over komen te spreken, kunnen wij gezamenlijk
ingaan op de nadere definiëring van de onderzoeksopdracht.De heer De Graaf (LPF):Mevrouw Kant zei zo-even: hier zijn wij als Kamer allemaal
bij geweest. Ik haar vertellen dat wij er in ieder geval niet bij zijn geweest.
Daarom ondersteunen wij van harte het voorstel van de heer Wilders tot het
houden van een parlementair onderzoek.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Wij moeten natuurlijk ook geen inflatie krijgen van parlementaire onderzoeken
en enquêtes die elkaar gaan opvolgen. Ik vind dat de heer Wilders op
z'n minst een hypothese moet hebben van wat er zijns inziens verkeerd is gegaan.
Als zijn enige motivatie is dat niet bekend is waar het geld gebleven is,
dan kunnen wij de tijd en de moeite beter besteden.De heer Wilders (VVD):Voordat ik tot het voorstel kwam, heb ik zeven of acht voorbeelden genoemd.
Ik heb daar nog bij gezegd: zonder de illusie te hebben uitputtend te zijn.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik vraag niet naar voorbeelden maar naar een hypothese. Wat is er volgens
u fout gegaan? Wie is daarvan de schuld?De heer Wilders (VVD):Ook daarop ben ik al ingegaan in mijn inleiding. Ik ga dat echt niet herhalen.Mevrouw Van Geen (D66):Wat is de precies de reden om dit onderzoek op het gebied van de gezondheidszorg
te entameren en waarom bijvoorbeeld niet op het gebied van onderwijs, sociale
uitkeringen of de waterstaat? Wat maakt dat dit speciaal voor de gezondheidszorg
nodig is?De heer Wilders (VVD):We behandelen hier de begroting van Volksgezondheid, niet die van Sociale
Zaken of wat dan ook. U behoeft het natuurlijk niet met mij eens te zijn,
hoewel ik natuurlijk hoop dat u dat wel bent, maar ik meen oprecht aangegeven
te hebben waarom wij dat onderzoek nodig achten.Mevrouw Van Geen (D66):Uit andere sectoren ken ik toch voorbeelden die veel pregnanter zijn,
maar moeten wij als Kamer daarnaar dan ook onderzoek doen?De heer Wilders (VVD):Beantwoord u uw eigen vraag, zou ik zeggen. Ik doe dit voorstel. Als u
een ander wilt doen, dan hoor ik dat graag. Voorzitter. Dan het belangrijke thema van de arbeidsmarkt. Het is verheugend
dat niet alleen de vraag in de zorg maar ook het arbeidsvolume de laatste
jaren met ongeveer 20% is gestegen waardoor nu meer dan 1 miljoen mensen veelal
naar tevredenheid in de zorg werken. Volgens het CPB groeit de werkgelegenheid
in de zorg. De instroom in de opleidingen verpleging en verzorging stijgt
en het nettoverloop uit de sector naar andere sectoren daalt. Ook de werkdruk
is gedaald. Maar er blijven nog steeds vele mensen nodig, die bovendien goed
zijn opgeleid.Voorzitter. Er zijn op het gebied van de arbeidsmarkt nog een aantal onopgeloste
problemen. Veel winst is te behalen met het verder terugdringen van het ziekteverzuim
en de verlaging van de instroom in de arbeidsongeschiktheidsregelingen. Gelukkig
daalt het ziekteverzuim in de sector voor het eerst sinds jaren en lijkt ook
de WAO-instroom stabiel. Ik wil de minister echter toch vragen op welke wijze
hij voor de zorg een extra slag gaat maken als het gaat om het terugdringen
van het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid. Welke rol spelen ook in
de zorg positieve en negatieve prikkels? Welke concrete resultaten kan hij
melden van de effecten van de arbeidsconvenanten die wij al vanaf 1999 in
deze sector hebben? Waarom zijn er in die convenanten geen doelstellingen
opgenomen als het gaat om de uitstroomkans? Kan de minister toezeggen dat
hij zal proberen deze alsnog in de convenanten tot 2007 opgenomen te krijgen?Voorzitter. Wij zijn benieuwd naar de begin volgend jaar te verschijnen
evaluatie van het onafhankelijke onderzoek naar de uitvoering van de arbeidsmarktmaatregelen
door de sectorfondsen. De sectorfondsen hebben volgend jaar maar liefst 200
mln euro tot hun beschikking. Een groot deel daarvan is overheidsgeld. Het
rapport van een MDW-werkgroep hierover is niet mis. Ik weet niet of de minister
dat tot zich heeft kunnen nemen. Daarin staat dat 78% van het budget van deze
sectorfondsen rechtstreeks wordt doorgegeven aan de instellingen in de vorm
van subsidies, wat niet strookt met de expliciete doelstellingen van de fondsen.
De MDW-werkgroep stelt zelfs dat niet kan worden aangetoond dat de sectorfondsen
Zorg en Welzijn überhaupt moeten worden gecontinueerd. Dat zijn harde
woorden. Wanneer niet duidelijk is waaraan het geld wordt besteed en de besteding
niet overeenkomt met de doelstelling, dan zit daar natuurlijk wel iets in.
Dezelfde MDW-werkgroep doet dan ook een voorstel om te komen tot een apart
opleidingsfonds. Ik vraag de minister daarop te reageren.Voorzitter. Nog een enkel woord over het initiatiefwetsvoorstel apotheekhoudende
huisartsen. Ik hecht eraan hier vandaag mee te delen dat ik na goed overleg
met mijn gewaarde collega Van Blerck heb besloten om dit initiatief van haar
over te nemen. De naam van medeondertekenaar en oud-collega Oudkerk zal worden
vervangen door de naam van mevrouw Arib. Uiteraard blijven ook de heren Buijs
en Van der Vlies medeondertekenaar. Het advies van de Raad van State is binnen.
Wij zullen dat snel van een nader rapport voorzien. Vervolgens kan de schriftelijke
voorbereiding van dit wetsvoorstel, dat nu denk ik het initiatiefwetsvoorstel-Wilders
c.s. zal gaan heten, beginnen.Voorzitter. Namens mijn fractie heb ik ook bij kleine ziekenhuizen gepleit
voor een onderscheid tussen te plannen en niet te plannen zorg. Het idee is
dat de overheid een grotere taak heeft bij spoedeisende hulp en de markt meer
bij te plannen electieve zorg. Ik zal de argumenten niet herhalen, maar ik
ben verheugd dat deze minister getuige zijn recente brief over het bereikbare
ziekenhuis de gedachte interessant vindt en zich er met wat kanttekeningen
min of meer bij aansluit. Ik dank hem daarvoor. Wij hechten zeer aan dat thema.
Ik vraag hem wanneer we de nadere uitwerking die hij in zijn brief aankondigt,
tegemoet kunnen zien.Voorzitter. In de zorgnota vraagt het kabinet aparte aandacht voor zelfstandige
behandelcentra. Wij hebben daar zojuist al uitgebreid over gedebatteerd. Vermeld
wordt dat zij voor bepaalde functies of aandoeningen voor een snelle groei
van de capaciteit kunnen zorgen. Ik heb al eerder gezegd dat ik blij ben dat
de keuze voor de zeventien ingrepen zodanig gemaakt is dat zij ook door ZBC's
kunnen worden uitgevoerd. De minister noemt in zijn brief over het bereikbare
ziekenhuis, waarover ik net al sprak, het onderscheid tussen voorzienbare
en niet-voorzienbare zorg ook interes sant vanuit het perspectief
van het verruimen van de mogelijkheden van ZBC's. Mijn fractie vindt dat de
ZBC's meer moeten zijn dan een nuttige luis in de pels. De ingezette daling
van de wachtlijsten komt voor een deel ook door de ZBC's, zo lazen wij gisteren
nog in het Financieel Dagblad. Ik vraag de minister of dit inderdaad het geval
is.Voorzitter. Als wij marktwerking willen hebben in de zorg, moeten wij
er zeker in een tijd van schaarste voor zorgen dat de aanbieders gemakkelijker
toegang krijgen tot die zorg. Wij hebben eerder meer dan minder aanbod nodig.
Wij vinden dan ook dat ZBC's meer moeten worden gezien als een volwaardige
vorm van zorgaanbod, welke de keuze voor de patiënt alleen maar vergroot.
Natuurlijk blijft een goed toezicht op de kwaliteit zeer noodzakelijk. Vindt
de minister het geen tijd om eens te kijken of hij de beleidsregels die nu
gelden voor de ZBC's kan moderniseren? Het gaat nu te ver om precies te zeggen
wat wel en wat niet moet gebeuren. Ik vraag de minister om eens te kijken
of dat niet wat kan worden versoepeld. Ik noem de wachtlijstproductie waartoe
het beperkt is, de dagbehandeling en noem maar op. Ik hoor daar graag een
reactie op.Volksgezondheid kent een oerwoud aan zelfstandige bestuursorganen die
elk vechten om een bestaan, anticiperend op een nieuw zorgstelsel dat meer
gericht is op de markt en het individu en minder op de overheid. Wij kennen
nu verschillende organen. Wij kennen nu het CVZ, het CTZ, het CTG, het CBZ,
het CSZ, het SUO, enz. Al die afkortingen, het is om gek van te worden! De
regering heeft onlangs een brief geschreven over het functioneren van deze
organen in de afgelopen jaren. Er ontbreekt echter een visie over het uitdunnen
of überhaupt de positie van die organen in de toekomst. Ik nodig de minister
dan ook uit om zeer kritisch na te denken over de toekomstige taken en dus
ook het bestaansrecht van deze organen. Dat moet vooral worden getoetst aan
de uitgangspunten van het nieuwe verzekeringsstelsel. Welke organen kunnen
in het nieuwe stelsel verdwijnen? Welke kunnen in afgeslankte vorm blijven
bestaan? Welke kunnen wellicht worden samengevoegd? Een dergelijke visie ontbreekt
nu. Ik vraag de minister, die alsnog te geven.De heer De Graaf (LPF):U spreekt over het oplossen van de wachtlijsten door middel van de ZBC's.
Bent u dan ook van mening dat de vergoedingen voor verrichtingen die in die
ZBC's plaatsvinden, naar een integrale kostprijs moeten? Je kunt die mensen
toch niet onder de prijs laten werken? Dan kunnen zij niet functioneren. Hoe
ziet u dat dan?De heer Wilders (VVD):Als wij pleiten voor een grote rol van de ZBC's, moet er sprake zijn van
een level playing field.De heer De Graaf (LPF):Dat is een LPF!De heer Wilders (VVD):Als u dat wilt, kunt een level playing field ook een LPF noemen. Ik was
er niet opgekomen, maar dat zou inderdaad kunnen. De vraag, wanneer men waarvoor
in aanmerking komt, moet worden bezien in relatie tot de overige aanbieders
in de zorg. Dat geldt dus bijvoorbeeld ook voor het experiment, maar dat geldt
in zijn algemeenheid. In die zin ben ik dat dus met u eens.De heer De Graaf (LPF):Er is sprake van een oneerlijke concurrentiepositie van het ziekenhuis
ten opzichte van het ZBC. Vindt u dan ook dat er in wezen een verrekening
moet plaatsvinden met een stuk van de lumpsum die in het ziekenhuis aanwezig
is? Die mist men in het ZBC. Er moet dus daadwerkelijk een ander tarief worden
afgesproken.De heer Wilders (VVD):Wellicht kan de minister uw vraag meenemen. Ik beoog in ieder geval om
de ZBC's wat meer ruimte te geven. Er moet sprake zijn van een level playing
field, zodat er geen sprake is van een bevoordeling of benadeling ten opzichte
van andere instellingen in de sector.Mevrouw Kant (SP):U schept nu mede naar aanleiding van de interruptie van de heer De Graaf
een bepaalde ruimte. Dat staat mij niet aan. Er is gesproken over een integrale
kostprijsberekening voor verrichtingen die in de ZBC's plaatsvinden. Dat vind
ik allemaal leuk en aardig, maar dan moet er ook integrale zorg worden geleverd!
Daarin zit natuurlijk het verschil! Ik neem aan dat u dat erkent.De heer Wilders (VVD):Dat is inderdaad een van de verschillen. Dat is ook een van de voorwaarden
die in de ministeriële regeling worden genoemd. Mijn vraag is om te bezien
op welke manier een versoepeling kan plaatsvinden.De heer De Graaf (LPF):Voorzitter. Mevrouw Kant heeft een vraag gesteld. Natuurlijk moet er ook
echte zorg worden geleverd. Dat is het uitgangspunt. Integrale prijzen en
integrale zorg leveren, natuurlijk!De heer Wilders (VVD):Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog en ben toe aan het laatste punt: de
taakstelling geneesmiddelen. De minister wil de kortingen en de bonussen van
de apothekers afromen. Een beperking van het ziekenfondspakket op basis van
de trechter van Dunning laat hij liever aan het volgende kabinet over. Hij
vindt de kortingen en bonussen onaanvaardbaar hoog. Opgemerkt wordt dat de
receptregelvergoeding inmiddels kostendekkend is, zodat de inkomsten uit kortingen
en bonussen ook niet meer nodig zijn om de praktijkkosten van de apotheekhoudende
te dekken. De KNMP bestrijdt dit overigens. Ik hoor hierop graag een reactie
van de minister.Mijn fractie is het eens met de minister dat de kortingen en bonussen
exorbitante vormen hebben aangenomen en onacceptabel hoog zijn. Wij neigen
er dan ook naar om de plannen van de minister te steunen. Er moet echter wel
op een zorgvuldige wijze worden gehandeld. De heer Buijs heeft ook een dergelijke
opmerking gemaakt toen hij sprak over de jonge apothekers. Op de punten waar
de apothekers zelf mee komen, moeten tegenargumenten komen.Voorzitter. Dat hoeft niet allemaal nu te gebeuren. Ik erken dat het vrij
technisch is, maar ik begrijp dat de AMvB wordt voorgehangen op grond van
artikel 14 van de WTG. Wij willen in ieder geval ruim voor die tijd een stuk
van de minister, waarin alle argumenten en tegenargumenten worden besproken.
Wij vinden dat er op de langere termijn gewerkt moet worden aan een systeem
van marktwerking, buiten het GVS en de WTG om. Nepharma heeft daarvoor een
alternatief verzonnen. De heer Buijs heeft daarover ook gesproken. Kan de
minister hierop inhoudelijk reageren? Vooralsnog steunen wij zijn voornemens
voor volgend jaar.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. De vorige minister van Volksgezondheid, de heer Bomhoff, begon
voortvarend met uitspraken over het recht op zorg. Dat recht was inmiddels
reeds afgedwongen door de rechter. De toenmalige minister zei echter voor
het recht op zorg te gaan. Het waren mooie woorden. Aan daden is hij helaas
niet toegekomen. De heer Bomhoff geloofde in meerdere opzichten in sprookjes.
Helaas is zijn sprookje inmiddels uitgeblazen. Hij geloofde in sprookjes toen
hij sprak over het recht op zorg en dacht dat recht voor elkaar te kunnen
krijgen zonder extra investeringen. Dat is in onze ogen onmogelijk.Eerlijk is eerlijk. Het extra geld dat voor de wachtlijsten is uitgetrokken
volgens het zogenaamde boter-bij-de-visprincipe heeft aantoonbaar laten zien
dat de wachtlijsten korter werden. Het is echter nog steeds onvoldoende. Het
was een klein effect. Als het tot het door de toenmalig minister Bomhoff gepredikte
volledig loslaten van de budgettering was gekomen, had dat veel meer geld
gekost. Dat geld stelt dit kabinet niet beschikbaar. Sterker nog, het is de
vraag of het systeem van extra geld voor het wegwerken van de wachtlijsten
in stand blijft. Ik wil daar opheldering over. Ik begrijp dat dit principe
losgelaten wordt als het experiment begint. Dat lijkt mij geen goede zaak.Recht op zorg is geen recht op tijdige zorg. Ik heb in de vorige kabinetsperiode
meermalen een debat over dit onderwerp aangevraagd en gevoerd. Na lang aandringen
heeft dat geleid tot de erkenning dat er in ons land mensen onnodig overlijden
omdat er wachtlijsten zijn. De heer Bomhoff heeft aangegeven het probleem
van de onaanvaardbaar lange wachttijden bij levensbedreigende ziekten op te
willen lossen. Ik schrok een beetje van de brief van zijn opvolger, de heer
De Geus. Hij vindt die ambitie hoog. In de brief staat "uiterst ambitieus".
Ik wil weten wat de minister daarmee bedoeld. Als het gaat om het oplossen
van dit probleem, kan men immers niet snel te ambitieus zijn.Recht op zorg is heel mooi. Als er niet gezegd kan worden wanneer die
zorg komt en als mensen overlijden voordat de zorg geleverd is, heeft men
daar niet zoveel aan. Wil de minister de verantwoordelijkheid op zich nemen
dat het nog langer dan twee jaar duurt voordat het probleem is opgelost dat
mensen in ons land onnodig sterven? Ik hoop van niet. Wat mij betreft moet
het veel sneller.Ik ben ervoor om te werken aan een wet die maximale tijden stelt voor
het wachten op zorg bij levensbedreigende ziekten. Ik wil dat wettelijk vastleggen.
Ik ben in Denemarken geweest op werkbezoek. Daar is zo'n wet, die 2-2-2 heet.
Als er vermoeden is van kanker of een hartprobleem moet iemand binnen twee
weken doorverwezen worden naar de betreffende specialist. Binnen twee weken
moet de diagnose gesteld worden en binnen twee weken moet met de behandeling
worden gestart. Dat zijn de tijden waarbinnen mensen geholpen moeten worden.
De deskundigen vinden dat dit moet gebeuren, medisch gezien. Dan moeten wij
een en ander wettelijk vastleggen en garanderen dat het gebeurt. Ik vraag
de minister of hij ervoor voelt zo'n wet in Nederland in te voeren. Het gaat
specifiek om vormen van kanker en levensbedreigende hartaandoeningen. Met
zo'n wet ligt de verantwoordelijkheid om binnen die tijd te handelen bij de
ziekenhuizen. Als zij die niet kunnen waarmaken, omdat zij de middelen of
de voorzieningen niet hebben, moeten zij aangeven waar het probleem ligt.
Vervolgens moet de overheid met hen in overleg gaan over een oplossing. De
wettelijke plicht heeft volgens de specialisten in Denemarken tot de nodige
druk en tot oplossingen geleid. Ik hoor hierop graag een reactie.Wachten kan ook niet bij de ambulancezorg. Ook hier is het een kwestie
van leven of dood. Ik vind het daarom onbegrijpelijk dat de problemen zo lang
niet opgelost zijn. Ik begrijp dat er een gesprek is geweest en dat er geld
gevonden is. Ik hoor graag een reactie. Ik heb een amendement liggen voor
het geval het geld niet is gevonden. Er moet een bedrag van 30 mln komen.Recht op zorg is nog geen recht op menswaardige zorg. Wij hebben een kabinet
dat veel heeft gezegd en op papier heeft gezet als het gaat over waarden en
normen, maar ik vind daar niets van terug als het gaat om verlaging van de
werkdruk in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg of de GGZ. Waarom wordt daar
in deze sectoren niets aan gedaan? Begin dit jaar hebben wij met het comité
Zorg voor iedereen een meldweek gehouden voor werkers die werken in een verpleeghuis.
Ik heb zelf ook aan de telefoon gezeten en je schrikt je echt kapot. Waar
ik het meeste van schrok waren mensen die werken in een verpleeghuis en die
zeiden dat het voorkomt dat je niet voldoende tijd hebt om bij een stervende
te zitten of die te begeleiden. Dat gebeurt in ons land, door de hoge werkdruk.
Hoezo waarden en normen?Ik kom hiermee ook bij het punt van de arbeidsmarkt. De arbeidsmarkt in
de zorg is nu misschien een klein beetje beter, maar er is natuurlijk nog
steeds een structureel probleem. Wij moeten er echt naar toe dat wij die spiraal
gaan doorbreken. Naast werkdruk en arbeidsomstandigheden hoort daar ook een
betere beloning bij. Ik zeg dat al jaren en blijf het zeggen: hogere salarissen.
Alle keren dat ik het in de Kamer had over hogere salarissen en er acties
waren in de zorg, werd altijd gezegd: daar gaat het kabinet niet over. Wat
zie ik nu tot mijn stomme verbazing in de zorgnota staan? 2,5% loonmatiging,
ook in de zorg. Ik dacht dat het kabinet daar niet over ging. Als het hierom
gaat, spreekt dit kabinet volgens mij met een dubbele tong. 2,5% loonmatiging
in de zorg is wat mij betreft echt onaanvaardbaar. Men loopt nog steeds achter
en er is echt méér nodig om dat werk aantrekkelijk te maken
en te houden.Eigenlijk vind ik het hele cao-proces in de zorg een oneigenlijk proces.
De werkgevers verschuilen zich achter de overheid, want die stelt niet genoeg
geld beschikbaar om een fatsoenlijke cao af te sluiten, en de overheid verschuilt
zich weer achter de werkgevers, want die moeten maar onderhandelen met de
werknemers en daar wil de overheid niet tussen komen. De salarisverhoging
voor verpleegkundigen en verzorgenden gaat dan altijd weer ten koste van de
zorg. Als zij een hoger salaris bedingen en dat ook krijgen, gaat de werkdruk
weer omhoog omdat er minder mensen kunnen werken, of gaat het op andere manieren
ten koste van de zorg zelf. Ik vind dat een heel oneerlijk systeem en zou
daar graag van af willen. Waarom doe wij het in de zorg niet net zoals in
het onderwijs: cao-onderhandelingen met de overheid erbij?
Die is immers verantwoordelijk voor het geld dat ervoor op tafel moet komen.Ik krijg ook graag een reactie op de vraag, hoe deze minister denkt dat
de zorg het verlies van zo'n 6000 I/D-banen zou moeten opvangen. Klopt het
verder dat er geen financiële middelen zijn om een Arbo-convenant af
te sluiten voor de verpleging en verzorging? Als dat klopt, hoe kan dat dan
en wat wordt hieraan gedaan?In een vragenuur is aandacht gevraagd voor het werven van Zuid-Afrikaanse
artsen. De vorige minister heeft nog gezegd dat hij in overleg zou gaan met
de Zuid-Afrikaanse regering. Mijn vraag aan deze minister is: is dat gebeurd,
wat was de uitkomst van het overleg en wat zijn de consequenties daarvan?
Ik heb inmiddels gehoord dat niet alleen Zuid-Afrikaanse artsen geworven worden,
maar ook operatiepersoneel. In de Kamer hebben wij, na lang aandringen van
mijn fractie, gezegd dat werven van verpleegkundigen uit landen waar men ze
harder nodig heeft dan hier, niet ethisch is en dat wij dit dus niet moeten
doen. Daarom werven wij niet in Zuid-Afrika en staan wij ook niet toe dat
geworven wordt in Suriname. Maar als wij vinden dat dit voor verpleegkundigen
geldt, waarom dan niet voor artsen en voor operatiekamerpersoneel?Normen en waarden zijn ook ver te zoeken als je kijkt wat dit kabinet
doet voor de daklozen- en de vrouwenopvang. Het actiecomité Onderdak
heeft een tienpuntenplan opgesteld waarover met alle betrokken partijen overleg
is gevoerd op het ministerie. Ik mocht daar zelf ook bij zijn. Door alle partijen
is heel positief op het plan gereageerd en is vastgesteld dat het goede punten
zijn en dat dit extra geld kost. Als dat dan zo goed ontvangen is, waarom
komt het geld er dan niet? Ik heb op dat punt een amendement ingediend.Voor vrouwenopvang geldt hetzelfde. Ik heb vernomen dat in 2001 zo'n 13.000
vrouwen die hun eigen huis of omgeving ontvluchtten, bijvoorbeeld wegens mishandeling,
voor een dichte deur kwamen bij de vrouwenopvang. Helaas is dit nog steeds
een groot maatschappelijk probleem en deze vrouwen komen dan vervolgens ook
nog eens voor een dichte deur. Nog een schrijnend probleem: kindermishandeling. Elke week overlijdt er
een kind. Er staan mooie woorden over in het regeerakkoord. Woorden zijn mooi,
maar ik wil daden zien. Er komt een proefregio waar wordt gekeken hoe kindermishandeling
tegengegaan kan worden, maar het idee was aanvankelijk om dat in drie regio's
te doen. Waarom doen wij het dan niet direct in drie regio's? Ook moet er
op dit punt veel meer aan preventie worden gedaan dan nu gebeurt. Dat is heel
goed mogelijk vanuit consultatiebureaus, maar die moeten daar dan wel meer
ruimte en tijd voor hebben en zoals u weet, betekent dat meer geld. Ik heb
ook op dit punt een amendement ingediend. Ik krijg veel mailtjes van ouders-on-line.
Deze website, op initiatief van ouders opgezet, dreigt aan zijn eigen succes
ten onder te gaan. Veel ouders vinden er echter steun bij en mijn vraag is
nu of de staatssecretaris mogelijkheden ziet voor ondersteuning.Wat betreft de nominale premies is het sociale gezicht van het CDA ver
te zoeken. Hierover zijn al vragen gesteld in de Kamer en toen zei de minister
dat hij niet wist of het zou lukken om de geneesmiddelenprijzen te drukken.
Twee dagen later wist hij het echter wel. Flauwekul natuurlijk dat hij het
tijdens het vragenuur nog niet wist. Daar komt nog iets bij. Gesuggereerd
werd dat de nominale premies moeten stijgen omdat de kosten van de zorg stijgen.
Daarmee neemt de minister de Nederlandse bevolking toch wel een klein beetje
in het ootje. Het is immers dit kabinet dat 700 mln euro op de rijksbijdrage
aan de ziekenfondskas heeft bezuinigd. Dat is een van de belangrijkste redenen
waarom de nominale premies moeten worden verhoogd. Als dat niet gebeurd was,
was deze enorme stijging niet nodig geweest. Nu dat gat van 700 mln euro en
tegenvallers in de sfeer van de geneesmiddelen van 300 mln euro er is en ook
wij met geen mogelijkheid dat ene miljard ergens vandaan kunnen plukken, stellen
wij voor om het te dichten via de inkomensafhankelijke AWBZ-premie en niet
via de nominale premie.Ook ik ben van mening dat kortingen en bonussen in de wereld van de geneesmiddelen
moeten worden aangepakt. Daar is iedereen het over eens. Dat moet echter wel
gebeuren aan de bron. Als er flinke kortingen en bonussen kunnen worden gegeven
door de farmaceuten, kan er ook wel iets van de prijs af. Dat lijkt mij een
logische conclusie. Daarom stel ik voor, die kortingen en bonussen af te romen
door middel van een aanscherping van de Prijzenwet geneesmiddelen. Ook de
marketing kan worden aangepakt want daar wordt eveneens erg veel aan uitgegeven.
Er is veel verwarring geweest over de rol van de inspectie in het toezicht
op de marketing. De door de minister toegestuurde stukken zijn een apart debat
waard. Ik zal daarom dan ook vragen. Nu wil ik alvast opheldering over zijn
uitspraak dat het wetsvoorstel geneesmiddelenvoorziening niet plenair in behandeling
is genomen door de Kamer. Wat krijgen wij nu? Het was toch de minister die
het wetsontwerp heeft ingetrokken? Ik ben benieuwd naar de visie van deze
minister op de vraag in hoeverre het reclametoezicht aan zelfregulering kan
worden overgelaten. Blijkbaar denkt hij er toch iets anders over dan zijn
voorganger.De heer Jense (Leefbaar Nederland):Voorzitter. Mag ik u ...De voorzitter:Nee, u kunt zich voorstellen waarom ik nog even wacht met u de gelegenheid
te bieden om een interruptie te plegen.Mevrouw Kant (SP):Als de heer Jense een inhoudelijke vraag wil stellen, heb ik daar geen
bezwaar tegen.De voorzitter:Dat bepaal ik. Een van de weinige taken die ik hier heb, is het al of
niet toestaan van interrupties.Mevrouw Kant (SP):Ik weet dat het al laat is, maar ik debatteer graag met mijn collega's.De voorzitter:Laat ik dan toch maar even zeggen waarom ik de heer Jense geen interruptie
toesta. Iemand die tien minuten geleden kwam binnenwandelen, sta ik niet toe
om meteen een interruptie te plegen.Mevrouw Kant (SP):Ik zou er geen enkel probleem mee hebben, want ook de SP-fractie is een
kleine fractie geweest.Ik wil ten slotte nog enkele losse vragen stellen. De opbrengsten van
het elektronisch voorschrijfsysteem vallen tegen, mede omdat
de prijzen van de generieke geneesmiddelen vrij hoog blijven. Dat wordt door
de maatregelen van deze minister niet opgelost en dat is een reden te meer
om die prijzen rechtstreeks aan te pakken. Hierdoor komt echter de praktijkondersteuning
van huisartsen, die toch al niet veel te verwachten hebben van dit kabinet,
in gevaar. Dat is ernstig met het oog op de huisartsentekorten die er al zijn.
Ik wil graag weten hoe de minister dit denkt te gaan oplossen. Kan hij een
overzicht geven van de stand van zaken met betrekking tot de vijf actiepunten
van de huisartsen?De uitstroom van fysiotherapeuten vanwege de hoge werkdruk wordt een steeds
groter probleem. Is de minister bereid de tarieven aan te passen conform het
CTG-voorstel?Ook over de kleine ziekenhuizen wil ik graag nog een apart debat. Ik houd
het nu bij de opmerking dat ik op dit punt zeer teleurgesteld ben. De Kamer
heeft een stop afgekondigd met betrekking tot de fusies van kleine ziekenhuizen.
De stand-still is er, maar we komen geen stap verder. Wij in ieder geval niet,
maar de ziekenhuizen gaan wel stappen verder bij de afbraak van kleinere ziekenhuizen.
Er is een inventarisatie beloofd van de situatie in het land. Het lijstje
dat is gepresenteerd, had ik al. Het gaat om de problemen en hun oplossingen.
Wij willen dat er stappen worden gezet voor het behoud van de kleine ziekenhuizen.Met preventie is er nog veel winst te behalen, met name bij de aanpak
van sociaal-economische gezondheidsverschillen. De budgetten voor preventie
zouden dan wel substantieel hoger moeten zijn. Is de minister bereid om in
ieder geval de door de GGD berekende noodzakelijke extra uitgaven van 50 mln
bij de invoering van de Wet collectieve preventie inclusief de jeugdgezondheidszorg,
te investeren? Zijn de bewindslieden bereid om het project van Pharos rond
vrouwenbesnijdenis te financieren?Uit het deze week gepresenteerde rapport van de CG-Raad "Wachtstand-zorg"
komt een veel negatiever beeld naar voren dan de staatssecretaris een week
eerder schetste. Hoe kan dat? De CG-Raad wil graag een offensief inzetten.
Is de staatssecretaris bereid om dit financieel te ondersteunen?Verder nog een vraag over het instemmingsrecht van cliëntenraden
en de aparte financiering hiervan. Eerder zijn hierover na een kamerdebat
toezeggingen gedaan, maar ook daar is volgens mij geen enkele stap gezet.
Is de minister bereid om voor een vervolgprogramma voor de versterking van
de positie van GGZ-cliënten in de regio een budget van 2 mln op jaarbasis
beschikbaar te stellen in de periode tot en met 2006? Hoe worden de kosten
voor vervoer en dagvoorziening in verzorgingshuizen gecompenseerd?De beste toetsing van beslissingen rondom euthanasie is toetsing vooraf.
De scanartsen leveren hier een heel belangrijke bijdrage aan. De minister
erkent dit ook. Betekent dit dat de 1,8 mln euro er komt en hoe zit het met
de langetermijnfinanciering hiervan? Het sombudget wordt slechts voor een
jaar aangevuld. Dat betekent op termijn een groot gat in de preventieactiviteiten.
Of kan de minister mij geruststellen?Mijn laatste punt: de Wet voorziening gehandicapten, met name de grote
ontevredenheid over de dienstverlening rond het vervoer. Dit kabinet wil zelfs
bij vervoer voor gehandicapten voor een dubbeltje op de eerste rang zitten.
Onlangs was er een actiedag van de Vereniging Spierziekten Nederland. De ervaringen
van de mensen die van dit vervoer gebruik moeten maken, waren echt schokkend.
Wat gaat dit kabinet doen om voor deze gehandicapten en chronisch zieken fatsoenlijk
vervoer op tijd te realiseren? De klachten zijn gigantisch, en terecht, want
ik heb een dag op zo'n busje meegereden. De actie heette dan ook: "Het busje
komt zo". Maar het busje kwam niet.De heer De Graaf (LPF):Voorzitter. Alvorens ik aan de behandeling van de zorgnota toekom, moet
ik eerst een opmerking kwijt over een naar mijn gevoel misplaatst gebruik
van de wachtlijsten. De wachtlijsten worden tegenwoordig gebruikt als politiek
instrument. Vlak voor de behandeling van de zorgnota roept Zorgverzekeraars
Nederland bij monde van Hans Wiegel dat de wachtlijsten met 7300 wachtenden
zijn afgenomen. Hij wijt dit aan het goede beleid van Paars II, dat nu zijn
vruchten zou afwerpen. Wij hebben een tijd gehad dat wij ons als ontwikkeld
land schaamden als wij zulke wachtlijsten hadden. Die werden toen genegeerd.
Nu probeert men er politiek mee te scoren en dat is beschamend. Vorige week
werd in een brochure van de Nederlandse Hartstichting bekend gemaakt dat het
aantal acute hartdoden in Nederland inmiddels was toegenomen tot bijna 50.000
mensen per jaar. Dat is 36% van de totale jaarlijkse sterfte in ons land.
Voor velen van hen was de wachttijd te lang geweest. Of ze kwamen daar niet
eens aan toe en zijn daarom onnodig gestorven. Bij een normale toegankelijkheid
van de zorg zouden velen nu nog in leven zijn. Het aantal verloren levensjaren
had niet zo groot hoeven zijn. Over andere wachttijden, zoals voor de aanspraak
op AWBZ of huisartsenzorg in avond-, nacht- of weekenddiensten hebben wij
het niet eens. Wiegel meldt trots dat er 7300 mensen minder staan op de wachtlijsten.
Het lijkt erop dat de aantallen op de wachtlijsten als een concurrentiemechanisme
worden gebruikt, in de trant van reclamespotjes: direct verzekeren, direct
resultaat. Nederland moest zich schamen, we kunnen niet eens voor onze eigen
burgers zorgen! Dit is in het buitenland niet meer uit te leggen.De belangrijkste oorzaak van de wachtlijsten is de socialistische opvatting
dat wij de kosten voor de gezondheidszorg in totaliteit moeten afwentelen
op de collectieve sector. Hierdoor weet niemand meer wat de gezondheidszorg
echt kost. Men denkt dat het gratis is en handelt daar ook naar. Men eist
van de arts dikwijls de onmogelijkste dingen. Men wil direct een MRI-scan
of men gaat winkelen voor een second opinion. Wij zijn door een gebrek aan
kostenbesef volledig de weg kwijtgeraakt. Mede door de grote hoeveelheid inactieven
in onze samenleving zullen de lasten voor het te kleine aantal actieve mensen
onbetaalbaar worden om een ongelimiteerde optimale zorg te bieden. Het resultaat
is dat wij allemaal niets hebben en dat de wachtlijsten voor velen te lang
blijken te zijn, met vaak de dood als gevolg. Dat de innovatie in de zorg
hierdoor ook jaren achterop is geraakt, zal voor zichzelf spreken.De Sovjet-Unie en andere Oost-Europese landen zijn enkele jaren geleden
al met hun neus op de werkelijkheid gedrukt en zagen in dat een systeem zonder
prestatieprikkels en marktwerking is gedoemd te mislukken,
omdat de mens van origine zonder de juiste prikkels op de juiste plaats maatschappelijk
disfunctioneert. Nu is het ook aan ons om te ontdekken dat wij de individuele
verantwoordelijkheid centraal moeten stellen boven de verantwoordelijkheid
van de staat of de gemeenschap, omdat wij de gemeenschap niet kunnen aanspreken
op haar geweten. Alleen een drastische wijziging van het systeem kan ervoor
zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor de ouder wordende mens.
Bij ongewijzigd beleid zullen wij geconfronteerd blijven worden met vele problemen,
zoals de tekorten aan personeel en de onbereikbaarheid van de zorg. Dit alles
ondanks het feit dat er sinds 1998 meer dan 100.000 personen in zorg en welzijn
zijn bijgekomen. Toch blijft de klaagzang dat er te weinig personeel in de
gezondheidszorg werkt, terecht. Hiermee kunnen wij niet doorgaan. De OK's
staan leeg, er liggen mensen in verpleeghuizen in vieze luiers en er is geen
tijd om hun nagels te knippen. Hoe is deze paradox te verklaren? Misschien
moeten wij wel naar een sociale stage voor schoolverlaters. Die kunnen dan
worden ingezet in verpleeg- en verzorgingshuizen waar de nood momenteel erg
hoog is.De complexe regelgeving voor de budgettering die een enorme bureaucratie
heeft veroorzaakt, draagt zeker niet bij aan een goede oplossing. Daarom komt
de LPF-fractie met een alternatieve behandeling van de Zorgnota 2003, omdat
beleidsverschuiving op zijn plaats is. De LPF-fractie vindt het onvoldoende
om geld te schuiven naar het ene, wat vervolgens een tekort schept bij het
ander. Zo hebben wij dat jaren gedaan en zie thans het resultaat in de zorgsector.
Wij verdelen schaarste. De kloof tussen aanbod en vraag wordt steeds groter
en de wachtlijsten worden langer. De LPF-fractie wil daaraan niet meedoen
en kiest voor een andere structuur van het financieringsmodel, waarbij het
evenwicht in vraag en aanbod kan worden hersteld en waarin beloning naar prestatie
plaatsvindt. De toegankelijkheid tot de gezondheidszorg binnen de landen van
de Europese Unie, waaronder Nederland, dient gewaarborgd dient te zijn. Wij
kunnen geen hek om Nederland zetten. De Europese burger is mobiel en dus moet
de gezondheidszorg ook mobiel zijn om het welzijn van haar burgers te bevorderen.De LPF heeft zichzelf als doel gesteld om het land terug te geven aan
de burger. Dat betekent dat op het gebied van de gezondheidszorg de LPF een
samenhangend geheel van maatregelen wil treffen, dat ertoe leidt dat de burgers
weer de mogelijkheid krijgen om te kiezen voor hun eigen dokter en instelling.
In het licht van deze doelstelling is de rest van mijn betoog opgebouwd. Op
basis hiervan kiest de LPF-fractie haar uitgangspunten, die zijn gebaseerd
op economische wetmatigheden.Mevrouw Kant (SP):Ik ben erg benieuwd wat de concrete consequenties hiervan zijn.De heer De Graaf (LPF):Dan moet u nog even luisteren.Mevrouw Kant (SP):U sprak over de kloof tussen vraag en aanbod, de wachtlijsten en het bureaucratische
budgetteringssysteem. Wilt u af van het plafond in het budget voor de zorg?De heer De Graaf (LPF):U hoort zo wat ik ermee wil doen, als u mij mijn betoog laat vervolgen.Op basis hiervan kiest de LPF-fractie haar uitgangspunten, die zijn gebaseerd
op economische wetmatigheden. Ten eerste dient een herstel plaats te vinden
van de relatie tussen kosten en prestatie. Dat wil zeggen: loon naar werken.
Zo kan de burger weer naar de dokter en kan de normale verhouding tussen de
patiënt en de dokter worden hersteld. Onnodige wachttijden behoeven dan
niet meer op de maatschappij te worden afgewenteld en de overheidsregulering
kan worden teruggedrongen.Ten tweede vindt de LPF het een democratisch recht dat burgers hun eigen
gezondheidszorg in kunnen richten, maar dan moet er wel een keuze gemaakt
kunnen worden uit zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Het moet voor de burger
duidelijk zijn waarop hij aanspraak kan maken.Ten derde vragen de ziektekostenverzekeraars een nominale premie volgens
het equivalentiebeginsel. Dit betekent dat iedere burger recht heeft op een
verzekerde basiszorg. Over de rol van de overheid merk ik het volgende op. De overheid bewaakt
de toegankelijkheid van de zorg en ziet erop toe dat er voldoende bereikbare
zorg is. Dat wil zeggen dat de dokter bij wijze van spreken om de hoek spreekuur
houdt. Verder regelt de overheid de betaalbaarheid voor sociaal zwakkeren
en houdt toezicht op de minimale kwaliteit. VWS regelt het beleid en zorgt
voor de inventarisatie. Het toezicht op faire competitie – dus geen
kartel of dubbelrol – hoort thuis onder Economische Zaken en niet bij
VWS.De overgangsperiode van aanbodgestuurde naar vraaggestuurde zorg dient
zo kort mogelijk te zijn ter voorkoming van nog meer doden op de wachtlijsten
en ter voorkomen van een te hoog oplopend budgettair kader Zorg. Verder vindt
de LPF dat schaarste in het aanbod van zorg onacceptabel is en dat er dus
haast gemaakt moet worden met de nieuwe financieringsstructuur. Daarom dringt
de LPF nu op structurele wijzigingen aan, teneinde zo snel mogelijk uit deze
impasse te komen. De relatie tussen de zorgaanbieder en de patiënt moet
hersteld worden, zodat er weer een vertrouwensrelatie kan ontstaan. Hierbij
is van belang dat de patiënt zijn eigen dokter en instelling kan kiezen
en dat hij weet welke prijs voor welke zorg betaald moet worden. Voor mensen
die niet voor zichzelf kunnen zorgen of beneden een vastgesteld minimum aan
te besteden loon zitten, dient er een fatsoenlijke solidariteitsfinanciering
te zijn.Als wij spreken over aanspraken op zorg, hebben wij het over de financiering
van de zorg. Hoe is dat momenteel geregeld? Wij kunnen de aanspraken op zorg
in drie groepen onderbrengen. Er is het ziekenfondspakket en voorts de particuliere
verzekering, respectievelijk het later te vormen verplichte basispakket verzekerde
zorg. Dit wordt thans gefinancierd uit nominaal premiegeld, rijksbijdrage
en sociale premies en omslagregelingen. Ten tweede is er de aanspraak op de
AWBZ-artikelen, gefinancierd uit de premie volksverzekeringen, de eerste schijf
van de belasting. Hier is sprake van inkomenssolidariteit. Voorts zijn er
wonen en zorg, nu gefinancierd via de AWBZ.Het nieuw te vormen basispakket geeft recht op verzekerde zorg. De omvang van het pakket zou overeen kunnen komen met het huidige ziekenfondspakket,
maar dit is uiteraard een politieke keuze van de Kamer. De zorg wordt gegeven
volgens evidence based standards. Een gedeelte van de geestelijke gezondheidszorg,
evenals de huisartsenzorg, valt in de visie van de LPF ook onder verzekerde
zorg. De dokter om de hoek is ons uitgangspunt.Het ziekenhuis of ZBC als geïntegreerd medisch bedrijf is een instelling
die zorg levert, afgepast op een flexibele behoefte in de sociale infrastructuur
van een regio, in een open marktsituatie met publieke toegang. Kortom, het
ziekenhuis of ZBC speelt in op de wensen van de bevolking. Voorwaarde is een
gegarandeerde leveringsplicht van het zorgaanbod, uitgevoerd op basis van
protocollen met transparante prijzen en een regionale variatie. De regio bepaalt
zijn eigen verschijningsvorm van het ziekenhuis of ZBC.De structuur van de organisatie zal aangepast moeten worden om onderdeel
van de interne markt te kunnen zijn. Bestuurlijke transparantie is dan vereist,
met verantwoording in een jaarverslag en jaarrekening. Kortom, een gewone
onderneming. Er zullen eisen gesteld worden aan kwaliteit, specialisatie en
efficiëntie van de geleverde zorgproducten voor een kostprijscalculatie
op basis van een minimumschaalomvang. Gewerkt wordt met integrale kostprijzen,
inclusief de kapitaalslasten.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb het betoog tot nu toe zo goed mogelijk proberen te volgen. Er zijn
een heleboel dingen die in confesso zijn, omdat dit al heel lang gemeengoed
is. Ik heb een beetje zitten zoeken naar de eigen keuzen van de LPF en dat
is nog best lastig. Ik hoor u onder andere spreken over recht op zorg en gegarandeerde
levering van zorg door zorgaanbieders. Eerder hoorde ik de term: budgettair
kader. Dus u sprak over een budgettair plafond. Ik meen daarom dat de vraag
van mevrouw Kant actueel is. U spreekt over vraagsturing, gegarandeerde levering
en recht op zorg, maar geldt daarvoor nu wel of niet een budgettair kader?
Dat is toch de politieke keus waarover wij het moeten hebben. Voor de rest
neem ik kennis van uw opmerkingen over het totaal. Nu gaat het mij even om
de politieke keus van de LPF. Die probeer ik in beeld te krijgen.De heer De Graaf (LPF):Ik zeg dat wij zo snel mogelijk moeten komen tot een basiszorg. Die basiszorg
zou u kunnen vergelijken met het hanteren van een budgettair kader.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit maakt het lastig. Wij spreken over: aanspraken, verzekeringen en een
basispakket. Die elementen zijn allemaal breed besproken. Er is ook brede
steun voor in de Kamer. Echter, er doet zich nu wel een vraag voor, want u
spreekt ook over marktwerking en economische wetmatigheden. Overigens, het
is nogal wat om hierop bij de zorg aan te sturen, maar vooruit, dit is uw
politieke keus en die mag u maken. Als er meer vraag is, geldt dan voor iedereen
die op grond van verzekeringen zorg claimt recht op zorg? Geldt in dat verband
geen budgettair kader? Als dat niet zo is, is mij uw verhaal niet duidelijk.De heer De Graaf (LPF):Zoals ik heb gezegd, zal iedereen van de basiszorg gebruik kunnen maken.
Zo is het nu ook.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wat verstaat u dan onder basiszorg? U kunt namelijk niet zeggen dat er
gegarandeerde levering is en recht op zorg en dat er tegelijk de beperking
tot de basiszorg is.De heer De Graaf (LPF):Ik zeg niet dat een beperking tot de basiszorg moet gelden. Wij willen
allerlei soorten marktwerking invoeren. Dat zal ook blijken als u wacht en
naar de rest van mijn betoog luistert. U zult dan horen dat wij aanvullingen
willen. U kunt de basiszorg vergelijken met het budgettair kader. Dat is correct.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat kan ik dus niet.De heer De Graaf (LPF):Maar ik zeg dat u dat kunt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zeg u dat ik daartoe niet in staat ben, omdat u ik niet net als u de
twee elementen aan elkaar kan koppelen. Ik geloof dat ik niet de enige ben
die dat niet kan. Ik wil heel basaal aangeven waarom het mij gaat. U zegt
dat de economische wetmatigheden het uitgangspunt moeten vormen. Tegelijk
spreekt u echter over recht op zorg en het land en de zorg teruggeven aan
de burgers. Dat zijn allemaal fraaie woorden, maar de vraag op de man af is:
vindt u dat iedereen recht heeft op alle zorg waarvoor hij is verzekerd en
dat er voor het verkrijgen van die zorg geen plafond moet gelden?De heer De Graaf (LPF):Ja. Daarom willen wij zo snel mogelijk naar het nieuwe stelsel, omdat
anders dat budgettair kader te groot zou worden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Er is geen budgettair kader.De heer De Graaf (LPF):Nu wel, maar met marktwerking is het mogelijk om inderdaad geldstromen
te verleggen, maar dat zal een politieke keus van deze Kamer zijn. Aan het
maken van die keus doen dus alle leden mee.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Maar van dat budgettair plafond wilt u dus af.De heer De Graaf (LPF):Met het invoeren van het nieuwe stelsel wil de LPF-fractie uiteraard van
het budgettair kader af. Het is namelijk onjuist de schaarste op deze manier
over de bevolking te verdelen en de wachtlijsten in stand te houden. Men zegt
nu dat die wachtlijsten nodig zijn om binnen de gezondheidszorg de efficiency
te verhogen. Dat zegt Zorgverzekeraars Nederland op zijn internetpagina. Wij
vinden dat ontoelaatbaar, inderdaad, mijnheer Rouvoet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik probeer uw standpunt in beeld te krijgen en ik meen dat u het begin
aangeeft van de politieke keus van de LPF. Daar zocht ik naar. Dank daarvoor.Mevrouw Arib (PvdA):Ik wil het niet hebben over het stelsel waarover u steeds spreekt. Ik
wil weten wat u verstaat onder basiszorg. U begon uw betoog met te zeggen
dat uw fractie een andere zorgnota heeft. Neemt u daarmee afstand van de begroting
en de zorgnota die de Kamer nu behandelt?De heer De Graaf (LPF):Nee, mevrouw Arib, daarvan nemen wij geen afstand. Wij zien die echter
niet als een oplossing. Ik kan wel verschuivingen voorstellen, maar die zouden
het probleem niet oplossen. Het probleem is dat het vanwege het budgettair
kader onmogelijk is om de wachtlijsten daadwerkelijk weg te werken, de innovatie
daadwerkelíjk mogelijk te maken en de ouderenzorg in de toekomst te
financieren. Dat kan met dit kader niet, omdat anders de collectieve kosten
veel te hoog zouden worden.Mevrouw Arib (PvdA):In de begroting en de zorgnota wordt echter een budgettair kader vastgesteld.
Gaat u daar straks mee instemmen?De heer De Graaf (LPF):Daarom zijn wij in wezen afgeweken van de huidige begroting. Wij hebben
een andere manier van opereren voorgesteld. De tekst daarvoor sta ik nu voor
te lezen.Mevrouw Arib (PvdA):Dus u gaat straks niet instemmen met de begroting.De heer De Graaf (LPF):Wij gaan straks wel instemmen met de begroting.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik sta hier een beetje bedremmeld. Ik kan de discussie namelijk
niet meer helemaal volgen.De heer De Graaf (LPF):Is die dan niet gemakkelijk?De heer Van der Vlies (SGP):Nee, maar ik span we wel in. Daarom de volgende vraag. Stel dat ik een
medische ingreep moet ondergaan. Gelukkig is dat niet nodig, althans voor
zover ik weet. Stel echter dat die nodig is en dat ik woon in een omgeving
waar drie concurrerende ziekenhuizen zijn. Naar welk ziekenhuis moet ik dan
gaan?De heer De Graaf (LPF):Dat is uw vrije keuze. Wij willen straks naar een stelsel waarin u dat
zelf uitmaakt. U mag kiezen waar u naartoe gaat.De heer Van der Vlies (SGP):Dat antwoord verwachtte ik al. Ik ga dus letten op bepaalde kenmerken.De heer De Graaf (LPF):Ja.De heer Van der Vlies (SGP):Mogen die voor bijvoorbeeld een galblaasoperatie significant verschillen
tussen die drie ziekenhuizen?De heer De Graaf (LPF):Dat kon u uit mijn tekst al opmaken: per regio zou de prijs van de zorg
kunnen verschillen.De heer Van der Vlies (SGP):En de kwaliteit?De heer De Graaf (LPF):De kwaliteit moet uiteraard aan normen voldoen. Daarvoor moeten wij een
zorgkamer inrichten.De heer Van der Vlies (SGP):Waar zit het verschil, als de kwaliteit en de ingreep hetzelfde zijn?
Waar zit dan de motivering voor het prijsverschil?De heer De Graaf (LPF):Kunt u zich voorstellen dat ziekenhuizen per regio anders zijn ingericht?
Op de ene plaats heb je een kinderziekenhuis en op de andere plaats zijn er
meer geriatrische patiënten; de ene plaats is op het platteland en de
andere plaats is midden in de stad? Dat heeft wel degelijk consequenties voor
de prijs. Als u met marktwerking bezig bent, moet daarin differentiatie mogelijk
zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Ik vat niet waarin precies. Als ik een ziekenhuis binnenstap voor een
galblaasoperatie, verwacht ik dat ik deskundig geholpen word, dat er een kwaliteitskeurmerk
op zit, dat daarop wordt geïnspecteerd en dat ik de best mogelijke behandeling
onderga. Dat is toch mijn verwachtingspatroon? Dat is kwaliteit; dat is voor
al die ziekenhuizen hetzelfde. Ik zie dan ook nog steeds niet scherp –
helpt u mij nu, dan kan ik van mijn bedremmelde positie afkomen – waar
nu de motivering ligt voor die prijsverschillen. Zit dat dan in de luxe in
de kamer?De heer De Graaf (LPF):Dat zou later kunnen, maar op dit moment is het niet daarop afgestemd.
Dat is weer een politieke keuze van de Kamer: wat zit er wel in het basispakket
en wat niet? Wij zeggen nu dat een ziekenhuis in het ene deel van Nederland
qua facilitaire kosten wegens zijn voorzieningen niet precies hetzelfde hoeft
te zijn als een ziekenhuis in een ander deel van Nederland. Als je met marktwerking
bezig bent, mogen die verschillen terugkomen in de integrale kostprijs, die
wij voorstaan, van dat ziekenhuis. De zorgkwaliteit moet boven twijfel altijd
perfect zijn, natuurlijk.Mevrouw Kant (SP):Ik ben het eens met de kwaliteitsvraag die de heer Van der Vlies heeft
gesteld. Ik heb ook zo'n casus, al gaat het gelukkig niet om een galblaas.
Gesteld dat ik een ernstig gehandicapt kind heb met een heel bijzondere aandoening
die bijna niet voorkomt. Als die ziekenhuizen met elkaar moeten concurreren
om de patiënten, waarom zou een ziekenhuis of een kinderarts zich dan
toeleggen op het zoeken naar behandelingsmethoden voor die enkele kinderen
in Nederland met die ernstige ziekte?De heer De Graaf (LPF):U noemt een soort specialisatie, maar daar zijn wij op dit moment niet
mee bezig. Dat is allemaal verzekerd in de basiszorg. Wij bepalen in de Kamer
dat het in het pakket zit, dus er is wat dat betreft geen probleem.Mevrouw Kant (SP):Het mag wel in het pakket zitten, maar die ziekenhuizen moeten volgens
u toch op de een of andere manier met elkaar concurreren.De heer De Graaf (LPF):Op dit moment kunt u in het ene ziekenhuis voor een gespecialiseerde afwijking
ook beter terecht dan in het andere. Wij hebben nu ook een orthopeed, een
cardioloog en een kinderspecialist voor bijzondere dingen. U zult straks ook
naar een gespecialiseerd ziekenhuis gaan.Mevrouw Kant (SP):Ja, maar ik denk dat het nu zo is omdat ziekenhuizen niet met elkaar hoeven
te concurreren, maar samenwerken en besluiten dat het ene ziekenhuis zich
beter op het ene kan specialiseren en de andere kinderarts beter op het andere.
Als u van de zorg een markt wilt maken, zal de zorg zich ook als een markt
gedragen en zich richten op die dingen waarvan het meeste kan worden verkocht.
Er zal dan veel moeite moeten worden gedaan om een kinderarts die tijd besteedt
aan of een ziekenhuis die investeert in aandoeningen van ernstig gehandicapte
kinderen als gevolg van ziektes die weinig voorkomen. U moet
toch erkennen dat dit onder druk komt te staan?De heer De Graaf (LPF):Nee, dat is niet het geval. Ik heb reeds gezegd dat wij in de Kamer ervoor
zullen zorgen dat al die dingen in het pakket zitten. Als wij dat niet doen,
blijft de situatie zoals die nu is. Dat wil zeggen dat er 70.000 mensen op
de wachtlijsten staan en dat zij dood gaan. Daar willen wij toch vanaf? Daarom
willen wij naar een nieuw systeem. Als u een ziek kind heeft dat iets bijzonders
heeft, dan wilt u straks ook naar de dokter kunnen. Daarom kantelen wij het
systeem.Ik ga verder. Er kan dan vrije concurrentie onder gelijke voorwaarden
met ZBC's plaatsvinden. Dat kan leiden tot uitwisseling van modulaire functies,
specifieke specialisaties in disciplines, netwerken in samenwerking, zelfs
partnership is mogelijk. Kortom, zoals Pim Fortuyn in zijn boek "De herbergzame
samenleving" zegt: "De vrijheid van ondernemen vindt haar beperking in de
vrijheid van anderen om ook te ondernemen, onder dezelfde basiscondities."De huisarts om de hoek behoort volgens de LPF zonder twijfel tot het basispakket
verzekerde zorg. Een goede verhouding tussen de patiënt en zijn huisarts
is van belang. De patiënt betaalt de rekening op basis van reële
kosten. De praktijkkosten van de huisartsen zijn onderling verschillend, afhankelijk
van de woonlasten en zorgzwaarte van de regio. Het systeem van beloning naar
prestatie is ook op de huisartsen van toepassing. Het beroep van huisarts
wordt hierdoor weer aantrekkelijk gemaakt.Bij de apothekers moet het uitgangspunt zijn: het mogelijk maken van het
voorschrijven van vernieuwende medicijnen. De overheid geeft richtprijzen
voor de vergoeding van gepatenteerde en generieke middelen die voldoende ver
uit elkaar liggen. De LPF vraagt de minister om serieus naar het recente voorstel
van de apothekers te kijken, te meer daar dit een concurrerende prikkel tot
vernieuwing bevat en geen beperking in volume van de middelen. Uiteraard is
het een politieke keus welke geneesmiddelen voor vergoeding in aanmerking
komen binnen het basispakket. Via de registratie van DBC's is een eerste aanzet
gegeven tot integrale kostprijzen per discipline. Herstel van de relatie tussen
kosten en prijzen van de geleverde zorg is een vereiste voor het herstel van
de normale verhoudingen tussen de aanbieder en de cliënt. Door transparantie
van de geleverde zorg is inventarisatie door de overheid mogelijk. Die is
nodig om te kunnen beoordelen of er voldoende zorgaanbod in de regio is. De
voormalige minister van VWS de heer Bomhoff, heeft een begin gemaakt om tot
integrale kostprijzen te komen door in enkele experimenten een gedeelte van
de lumpsum in de DBC-prijs te stoppen. Wat ons betreft moet de DBC-systematiek
sterk worden vereenvoudigd om als uitgangspunt te dienen voor packet-prices.
Voor een aantal zorgproducten is inmiddels vrijstelling van de Wet tarieven
gezondheidszorg verleend. Voor ZBC's is deze lijn eenvoudig voort te zetten,
aangezien deze geen gebruik maken van lumpsumfinanciering en voor hun exploitatie
toch al zijn aangewezen op integrale kostprijzen willen zij überhaupt
bestaansrecht hebben. Is de minister ook van mening dat ZBC's vrijgesteld
moeten worden van de WTG en dat ze zelfstandig moeten kunnen onderhandelen
met de ziektekostenverzekeraars over hun tarieven en over een richtlijn voor
de vergoedingen? Wij dienen hier eventueel graag een motie over in.Wat betreft de verzekeraars verwijs ik naar het Strategisch akkoord. De
LPF wil concurrerende verzekeraars die op basis van premiedifferentiatie polissen
aanbieden voor het basispakket, met eventueel een eigen bijdrage voor hogere
risico's. Solidariteitsbijdragen, als toevoeging op het basispakket, worden
rechtstreeks gegeven aan degenen die daarvoor in aanmerking komen of die zelfs
vrijstelling hebben van premiebetaling. Preferred provider arrangements behoren
voor het gemak tot de mogelijkheden tussen aanbieders, ziekenhuizen en patiënt.
Omslagregelingen, zoals de Wet toeslag zorg, passen niet in dit systeem. De
aanpassing van de verzekeringssystematiek dient gelijktijdig met de aanpassing
van de geliberaliseerde zorgaanbod plaats te vinden, want op die manier kan
kanalisering van de geldstroom worden voorkomen. Uiteraard is het mogelijk
aanvullende verzekeringen af te sluiten. Een marktmeester is nodig om de totstandkoming van de tarieven en het
omgaan daarmee te controleren. In wezen is dit een zaak van het ministerie
van Economische Zaken. De LPF denkt echter dat op dit moment een gespecialiseerde
zorgkamer binnen de NMa de meest geschikte oplossing zou zijn. Wij vernemen
graag hoe de minister hierover denkt. De Wet exploitatie zorginstellingen
als vervanger van de Wet ziekenhuisvoorzieningen, vraagt zoals die op dit
moment als uitvoeringstoets voorligt, om een nadere uitleg. Momenteel moet
er voor een initiële toestemming voor het bouwen van een instelling getoetst
worden aan een strak beleidskader voor de bouw door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen.
Wil je aan genoemd beleidskader voldoen, dan is het praktisch onmogelijk om
over te gaan tot verwezenlijking van de bouw. De LPF is van mening dat wetgeving
op het gebied van bouw en exploitatie in één keer moet worden
afgeschaft. Een tijdelijke wet exploitatie zorginstellingen zou om een overgang
te bevorderen van centraal naar decentraal aangestuurd, een optie zijn. De
overheid behoeft slechts te toegang en de kwaliteit van passende zorg te garanderen.
Het bouwen en in stand houden van voorzieningen is primair een rol van de
zorgsector zelf.In de visie van de LPF zou het restrictieve beleid ten aanzien van de
vergunningverlening van ZBC's moeten worden afgeschaft. Een ZBC moet eenvoudig
op te richten en te exploiteren zijn om op zo kort mogelijke termijn een divers
zorgaanbod te creëren en om keuzevrijheid voor de patiënt waar te
maken. Ten aanzien van het waarborgen van de kwaliteit voor zorginstellingen
is de Kwaliteitswet zorginstellingen een goed uitgangspunt. Voor individuele
vrijgevestigde beroepsuitoefenaren is de Wet beroepen individuele gezondheidszorg
vertrekpunt. Wij vragen aan de minister of hij met de LPF van mening is, dat
het restrictieve beleid ten aanzien van ZBC's moet worden opgeheven. Ook hierover
willen wij een motie indienen.De AWBZ is een vergaarbak voor financiering ter dekking van onverzekerbare
risico's voor burgers die een tekort hebben aan zelfredzaamheid in diverse
vormen. Dat wil zeggen dat de Nederlandse staatsburgers gezamenlijk
deze pot vullen en solidair zijn met elkaar. De uitvoering van de AWBZ geschiedt
door de keten van ziektekostenverzekeraars, zorgkantoren en instellingen zelf,
maar zelden heeft de burger hier invloed op. De LPF wil hierin verandering
brengen. Verdere transparantie en omschrijving van AWBZ-gefinancierde artikelen
is noodzakelijk. Herstel van de relatie tussen kosten, productie en de financieringsbron
is een van de uitgangspunten van de LPF. Wij vinden dat de burger daar recht
op heeft.In het traject van de modernisering van de AWBZ is een aanzet gegeven
tot functiegerichte zorgaanspraken, waarbij de cliënt kan kiezen uit
een persoonsgebonden budget of een vergoeding in natura. Een sterk vereenvoudigd
onafhankelijk bemiddelingsbureau vervangt het indicatieorgaan en bepaalt op
welke functies een cliënt aanspraak kan maken. De instellingen kunnen
uit de aangeboden functies zelf een pakket van te leveren producten samenstellen.
Een richtlijn in de prijs bij de indicatiestelling is nodig voor de verrekening
met de cliënt. In de visie van de LPF is ook de functie van het zorgkantoor
overbodig. De patiënt kan immers zelf een keuze voor een instelling maken.
Een opmerking van de Raad van State is hier op haar plaats. Deze constateert
dat er niet voldoende waarborgen zijn om een voldoende zorgaanbod te mogen
verwachten. Evenmin vindt de Raad het voldoende duidelijk op grond waarvan
verwacht mag worden dat de formulering van de zorgaanspraken zal leiden tot
de beoogde keuzevrijheid van verzekerden. In de bekostigingssystematiek die
moet leiden tot de financiering van de modernisering van de AWBZ is in het
ontwerpbesluit geen mechanisme opgenomen voor kostenconformiteit van het tarief.
Een tarief op basis van reële kosten ontbreekt al helemaal.De functiegerichte benadering voor aanspraken op de capaciteit van AWBZ-zorg
kan volgens de Raad worden vergroot door de woonfunctie van de zorgaanspraak
te scheiden. De Raad geeft aan dat zorg die voorheen uitsluitend intramuraal
plaatsvond, nu ook extramuraal geboden kan worden.Het Strategisch akkoord spreekt over de mogelijkheden om wonen en zorg
gescheiden aan te bieden. Het betreft hier slechts een eerste aanzet tot ontrafeling.
Verdere ontrafeling is volgens de LPF nodig, omdat aanspraak op AWBZ-artikelen
een andere prioriteit heeft dan wonen en uiteindelijk ook een andere financieringsbron
zal kennen.Voorzitter. Zoals u al in mijn betoog heeft kunnen horen, kiest de LPF
voor het zoveel mogelijk scheiden van wonen en zorg, omdat wonen en aanspraak
op zorg vanuit de AWBZ een duidelijk andere prioriteit heeft. Een vernieuwde
vorm van financiering van de kapitaalslasten, die tot de component wonen behoren,
is dringend gewenst en wel op basis van het marktprincipe. Door de kapitaalslasten
van de instelling voor wonen los te koppelen van de zorg wordt de keuzevrijheid
van de cliënt vergroot. Er dient een scherpe grens getrokken te worden,
daar waar het toekomstig verplichte basispakket verzekerde zorg ophoudt en
de aanspraak op AWBZ-zorg begint, gezien de verschillende bronnen van financiering.
In het kader van de vergoeding dient er een herstel plaats te vinden tussen
productie en gemaakte kosten van de zijde van de aanbieders.Voorzitter. Op deze manier kan de burger zijn woonvorm kiezen, los van
zijn aanspraak op AWBZ-zorg en los van zijn recht op verzekerde zorg in het
basispakket. De Nederlandse zorgverlening kent te weinig prikkels tot het
leveren van goede kwaliteit. De wachtlijstproblematiek dwingt de overheid
tot het nemen van stappen. Door het wegnemen van de toetredingsbelemmering
voor nieuwe aanbieders op het gezondheidszorgterrein kan onder meer een oplossing
gevonden worden. De LPF meent dat dan wel aan bepaalde voorwaarden voldaan
moet worden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Het is jammer dat de fractie van de LPF vorige week heeft
verzuimd om aanwezig te zijn bij het debat dat wij hebben gehad met de directies
van de zorginstellingen. Daar kwam het punt van scheiden van wonen en zorg
ook aan de orde. Wij hebben daarover met elkaar gesproken. Ik hoor de heer
De Graaf nu zeggen dat iemand zelf in zijn woonbehoefte kan voorzien, los
van de AWBZ in de zorg. Wij zijn het over dat principe allemaal eens. Maar
heeft de heer De Graaf wel oog voor het feit dat het door de dure grond steeds
lastiger wordt om te voorzien in voldoende woningen voor dat sociale segment
waarin met name ouderen zich bevinden? We hebben daar buitengewoon weinig
greep op. Stelt hij de autonomie van de cliënt op het gebied van de woonfunctie
niet wat al te rooskleurig voor?De heer De Graaf (LPF):Wij stellen ons dat niet te rooskleurig voor. Het is bepaald niet gemakkelijk.
Wij spreken hier alleen een wens uit. Wij spreken uit hoe wij het graag zouden
willen. Wij hebben gezegd dat het wonen daar niet in hoort. Er zullen mensen
zijn die zeggen dat zij veel luxer willen wonen. Als deze mensen daarvoor
willen betalen, moeten zij dat doen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mijn vraag ging niet over mensen die luxer willen wonen en dat dan maar
moeten doen. Wij zijn het over het principe eens. Maar dit wordt in uw benadering
erg ver doorgevoerd. U zegt dat u de autonomie van de zorggebruikers zo groot
acht dat mensen zelf voor het wonen kunnen zorgen. In de praktijk blijkt echter
dat er door de te dure grond te weinig gebouwd wordt in de sociale component
waar met name de ouderen zitten. Heeft u daar wel oog voor?De heer De Graaf (LPF):Ik heb daar natuurlijk oog voor. Ik vind dan ook dat de basisvoorziening
daarvoor in het basispakket moet zitten, mijnheer Rouvoet. Zo simpel is dat.
Als dat niet gemakkelijk gaat, hebben wij er een probleem bij, maar dat wil
niet zeggen dat het niet kan. Het zal niet gemakkelijk gaan. Er zijn veel
meer dingen in onze maatschappij die niet gemakkelijk gaan, maar daarom moet
u er nog niet van uitgaan dat het niet gaat.Voorzitter. Ik zei dat dan wel aan bepaalde voorwaarden voldaan moet worden.
De patiënt/cliënt moet kunnen zien hoe het met de kwaliteit van
instellingen en de door hen geleverde zorg gesteld is. De patiënt van
tegenwoordig stelt eisen op het gebied van behandeling, begeleiding, voorlichting
en bejegening. Hij wil hier inzicht in hebben en een vrije keuze. Momenteel
wordt de keuze van de patiënt beperkt doordat er geen informatie beschikbaar
is om tot een keuze te komen. Er bestaat geen transparantie over het zorgaanbod. Verder zijn er ook te weinig aanbieders om uit te kiezen.De Kwaliteitswet stelt dat de zorgaanbieder verplicht is verantwoorde
zorg aan te bieden. De elementen van deze zorg zijn doeltreffendheid, doelmatigheid
en patiëntgerichtheid. Met name de doeltreffendheid is van belang om
de bijdrage aan de volksgezondheidsdoelstellingen te kunnen meten. Rond de
informatie over prestaties is een discussie gaande over de wenselijkheid hiervan.
De LPF denkt dat de burger recht heeft om te kiezen uit prestaties van te
leveren zorg. Een systeem dat zorgresultaten kan meten, lijkt ons dan ook
een goede zaak. Het is een instrument om de kwaliteitsverbetering te stimuleren.
DBC's kunnen hierin meegenomen worden. Bij loon naar werken moeten de prestaties
en de geleverde kwaliteit meegenomen worden met als uitgangspunt normale verhoudingen
tussen cliënt en aanbieder.Voorzitter. De conclusie van de LPF is dat de zorg terug moet naar de
burger op basis van onze uitgangspunten. 1. Transparantie van de markt. 2.
Keuzevrijheid. 3.Financiering van het recht op verzekerde zorg. Dit vereist
een volledig transparante markt, waarop het voor iedere deelnemer duidelijk
is wat hij kiest voor zijn geld en waarvoor hij verantwoordelijk is. En dit
is nu wat Pim Fortuyn bedoelde met "at your service".Mevrouw Van Geen (D66):Voorzitter. De regering zegt het recht op zorg te garanderen. Wordt dat
concreet gemaakt? Is de regering ook voornemens om aanpassing van de wetgeving
te plegen, zodat belemmeringen worden weggenomen? Over de wachtlijsten maakte
Hans Wiegel vorige week namens Zorgverzekeraars Nederland bekend dat zij dalen
dankzij het beleid van Els Borst. Het CDA heeft de wachtlijsten altijd verweten
aan het paarse beleid. Minister Bomhoff rekende erop dat hij binnen twee jaar
de wachtlijsten zou oplossen. De heer De Geus noemt dat een beetje te ambitieus.
Wil het echte kabinet nu opstaan? Wat mogen verwachten op het gebied van wachtlijsten
in de verschillende sectoren?De regering vindt preventie belangrijk. Nu blijkt echter dat de totale
uitgaven aan preventie alleen maar dalen, van 965 mln euro in 2002 naar 899
mln euro in 2005. Hoe gaat dat werken, meer preventie voor minder geld? Het
is ook door anderen al gezegd: er is reden tot zorg over onze volksgezondheid.
Dat is vooral het gevolg van ongezond gedrag. Met verwaarlozing van preventie
en eenzijdige aandacht voor cure lossen wij geen wachtlijsten op. Dat is te
beschouwen als dweilen met de kraan open. Wat doet de regering aan preventie?
Hoe zit het met de opdracht voor de ontwikkeling van een vaccin voor de te
verwachten grieppandemie? Het stijgende aantal tienerzwangerschappen geeft
aan dat er meer of betere seksuele voorlichting nodig is. Stoppen met roken
moet in het ziekenfondspakket. Meer bewegen, goed eten! Is het mogelijk om
gezond gedrag te belonen met een lagere verzekeringspremie?D66 maakt zich ernstig zorgen over de grote sociaal-economische gezondheidsverschillen.
Ouderen, uitkeringsgerechtigden en armen zijn vaak juist de grootgebruikers
in de zorg. Door de combinatie van een slecht inkomen, hogere ziektekostenpremies,
veel eigen bijdragen en onvoldoende PGB's dreigen zij definitief buiten de
boot te vallen. De regering heeft in dit verband over een compensatie gesproken.
Daar geloof ik niets van. Onze samenleving wordt harder, maar het is aan de
regering om deze groepen erbij te houden. Heeft de minister instrumenten om
daarvoor te zorgen?In de begroting voor 2003 is het budget voor ZonMw vanaf 2005 structureel
verlaagd. Daardoor komen nieuwe programma's waarvoor al toezeggingen zijn
gedaan, in gevaar. D66 diende op 27 juni een motie in waarin de regering werd
verzocht, voldoende financiële middelen beschikbaar te stellen teneinde
onderzoek op het gebied van preventie, innovatie en doelmatigheid in de gezondheidszorg
voort te kunnen zetten. De regeringsfracties vonden dat toen overbodig. Ik
denk echter dat ik nu medestanders kan vinden als ik het kabinet nogmaals
vraag om voldoende financiering voor dit soort programma's. Dat hoop ik althans.Ik kom te spreken over cannabis. Uit onderzoek blijkt dat matig gebruik
van cannabis minder schadelijk is dan alcoholgebruik. Daarom stelt D66 bij
motie voor om de verkoop van cannabis te legaliseren en een goed verstrekkingsbeleid
op te zetten.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het zou misschien goed zijn als u voor de volledigheid ook ingaat op de
recente berichten dat het gebruik van cannabis in ieder geval zes keer schadelijker
is dan het roken van sigaretten. Als wij het toch over preventie hebben, is
het misschien goed om die zaken even naast elkaar te zetten. U moet niet selectief
in de gegevens winkelen. Cannabis is behoorlijk schadelijk hoor!Mevrouw Van Geen (D66):Het is niet gebruikelijk dat mensen twintig joints per dag roken. De tabak
van een joint is zeker een schadelijk element. Er zullen ook andere schadelijke
elementen zijn. De intensiteit van het roken van mensen die niet kunnen leven
zonder twee pakjes sigaretten per dag wordt echter niet snel bereikt met het
roken van cannabis. De mate van verslaving aan tabak is daarmee veel sterker
dan de mate van verslaving aan cannabis. Ook wat dat betreft is cannabis minder
gevaarlijk. Het is niet zo verslavend. Het is dus veel gemakkelijk om jezelf
te beheersen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mevrouw Van Geen gaat hiermee voorbij aan een aantal recente onderzoeksgegevens.
Dat is haar goed recht. Erkent zij dat de effecten van cannabis de laatste
jaren drastisch erger zijn geworden doordat het THC-gehalte voortdurend is
gestegen? Daar moeten wij niet aan voorbijgaan.Mevrouw Van Geen (D66):Dat is een belangrijke reden voor legalisering van cannabis. Dan kan men
immers ook de productie controleren. Hetzelfde is het geval bij het produceren
van jenever. Wij weten precies hoeveel procent alcohol daarin zit. Dat is
bij bier anders. Op eenzelfde manier zijn grenzen te stellen aan de schadelijke
ingrediënten van cannabis. Dat is mogelijk als het is gelegaliseerd.
Het is onmogelijk zolang dat niet het geval is.De heer Van der Vlies (SGP):Hoe moet ik dit zien in de internationale context? Bij rijksvoorschriften
over samenstelling van een product zullen wij onze opstelling immers afhanke lijk moeten maken van de inbedding in Europees gebied.Mevrouw Van Geen (D66):Dat ben ik met u eens. Wij maken deel uit van Europa. Wij moeten daarmee
rekening houden. Nederland is in Europa een voortrekker geweest op het gebied
van een omgang met drugs die meer recht doet aan het gezondheidsaspect en
minder de nadruk legt op het juridische aspect.De heer Van der Vlies (SGP):...De voorzitter:Laten wij geen discussie overdoen of opnieuw starten om half twaalf 's
avonds. Ook dat is niet goed voor de gezondheid.Mevrouw Van Geen (D66):Dat vind ik niet eerlijk. U laat mij om half twaalf beginnen en zegt vervolgens
dat het te laat is om te discussiërenDe voorzitter:U bent in discussie met de klok. Die zegt niets terug.Mevrouw Van Geen (D66):Ik kom bij het toezicht op de zorg.In de krant lezen wij over misstanden in ziekenhuizen. Een legionellabesmetting
in Delft die geheim wordt gehouden. Een overleden baby in Utrecht. Toezicht
is belangrijk. Het toezicht moet beter. Vorige week bleek dat een rechter
vond dat een verzekeraar moet toezien op de kwaliteit van de zorg die instellingen
leveren. Volgens D66 werkt de toezichtsfunctie in de gezondheidszorg niet
goed op het moment. Het toezicht past niet bij de nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling.
De inspectie houdt kwaliteitstoezicht op de taken van de overheid. Als regietaken
bij verzekeraars komen te liggen, moet het kwaliteitstoezicht worden ingevuld
op een manier die past bij die regierollen: kwaliteitseisen stellen, aanbieders
ertoe brengen de zorg aan te passen aan de wensen van de klant, goede prijs-kwaliteitverhouding,
toegankelijkheid en beschikbaarheid. Volgens D66 is daarvoor een nieuwe, proactieve
toezichthouder nodig. Hoe ziet het kabinet dat?De Pensioen- en verzekeringskamer, de PVK, en de NMa, vervullen nu ook
een rol. De PVK ziet er vooral op toe dat verzekeraars hun verplichtingen
kunnen nakomen. De NMa ziet toe op de marktwerking. Zijn de PVK en de NMa
toegerust om de nieuwe rol van verzekeraars en aanbieders in de gezondheidszorg
te bewaken? Zijn er goede regels over fusies, samenwerkingsafspraken en ketenzorg
in relatie tot concurrentie, toegesneden op de zorg? Is daarbij steeds duidelijk
wie waarvoor verantwoordelijk is?Ik kom bij de positie van de zorgvragers. Op basis van de zorgnota is
D66 van mening dat de positie van consumenten/patiënten ernstig bedreigd
wordt. Pilots op het gebied van wachtlijstinformatiepunten, professionalisering
van de informatie en klachtenbureaus gezondheidszorg en de ontwikkeling en
implementatie van consumenteninformatie kunnen niet worden voortgezet omdat
financiële middelen ontbreken. Over de klachtenbehandeling komen veel
brieven binnen waaruit blijkt dat de klachtencommissie en de functie van hoor
en wederhoor in de gezondheidszorg niet goed werken. Daarom wil D66 dat er
haast gemaakt wordt met de uitbouw van laagdrempelige regionale beroepsmogelijkheden.
De informatie en klachtenopvang gezondheidszorg binnen de RPCP's moeten daartoe
worden uitgebreid met professionele en juridische ondersteuning van cliënten
die hun beklag willen doen en die hun recht willen halen. D66 wil de Wet medezeggenschap
cliëntenzorginstellingen aanpassen om de positie van cliëntenraden
te versterken. De financiering moet verankerd zijn. De motie van 18 maart
2002 voor het vervangen van verzwaard adviesrecht door instemmingsrecht en
het uitbreiden daarvan met bouw en innovatie willen wij nogmaals indienen.
Als iemand anders de motie indient, zullen wij hem steunen. Waarom zijn er
met cliëntenorganisaties in de GGZ geen meerjarenafspraken gemaakt? Welk
bedrag is in 2003 nu werkelijk beschikbaar en in hoeverre betreft het gelden
die al eerder zijn toegezegd? Is het kabinet het met mij eens dat hiervoor
structurele financiering nodig is?Ethische grenzen moeten niet worden gedicteerd door de levensbeschouwing
van een minderheid, maar door respect voor mensen en hun keuzen. Geestelijke
verzorging in ziekenhuizen en verpleeghuizen moet volgens de Kwaliteitswet
van 1996 zoveel mogelijk aansluiten bij de levensovertuiging van cliënten.
In veel instellingen is sprake van een monopolie van een of meer christelijke
groeperingen. Pluriform aanbod is echter nodig. Ook de moslim, de hindoe en
de humanist moeten aan hun trekken komen. Tussen 1996 en 2002 zijn er in dit
opzicht geen vorderingen gemaakt. De sector kan het blijkbaar niet zelf oplossen.
Wil de minister krachtens de Kwaliteitswet een aanwijzing geven?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wat bedoelt u precies met dat monopolie binnen bepaalde instellingen?Mevrouw Van Geen (D66):Ik doel op een situatie waarin alle formatieplaatsen voor geestelijke
verzorging worden bezet door bijvoorbeeld rooms-katholieke verzorgers –
gebruikelijk in Limburg – terwijl een groot aantal patiënten niet
rooms-katholiek is en prijs stelt op geestelijke verzorging van een niet-katholiek.
Dat andere aanbod is er echter gewoon niet. Het is werkelijk schrikbarend.
Ik meen dat in slechts 31 van de meer dan 400 verpleeginstellingen een humanistisch
geestelijk verzorger aanwezig is.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik weet niet waar u de klachten over de geestelijke verzorging vandaan
hebt, maar heeft het ook niet te maken met de motivatie op grond waarvan een
instelling ooit begonnen is? Ligt het niet voor de hand dat de geestelijke
verzorging dan een bepaalde invulling krijgt? Wilt u nu dat de minister tegen
bijvoorbeeld een rooms-katholieke instelling zegt dat de formatie anders moet
worden ingevuld?Mevrouw Van Geen (D66):Het is mijn bedoeling dat ervoor wordt gezorgd dat de geestelijke verzorging
aansluit bij de levensovertuiging van de patiënten. Dat staat ook in
de Kwaliteitswet en ik vraag de minister om die wet uit te voeren, vooral
ook omdat het niet vanzelf goed gaat. De minister heeft krachtens die wet
de bevoegdheid, een aanwijzing te geven.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wij zullen de reactie van de minister afwachten. Ik denk dat het voorbeeld
van een rooms-katholiek verpleeghuis verhelderend kan zijn.Mevrouw Van Geen (D66):Voorzitter. Naast het te waarderen beleid op het gebied van palliatieve
zorg is aandacht nodig voor het project Steun en consultatie bij euthanasie
in Nederland. Er zijn toezeggingen gedaan, maar er ontbreekt geld voor 2003
en ook de structurele financiering voor latere jaren is nog niet in orde.De toegenomen zorgvraag is mede het gevolg van de overigens allang verwachte
vergrijzing. Dit behoeft meer aandacht van de regering. Heeft de staatssecretaris
concrete actiepunten ten aanzien van implementatie en monitoring van de uitkomsten
van de Second World Assembly on Ageing in Madrid?De kwaliteit van de zorg in de intramurale zorg is soms abominabel. In
verpleeghuizen worden mensen incontinent gemaakt. Decubitus komt heel veel
voor. De gemiddelde zorgzwaarte en de boekwaardeproblemen leiden tot verschraling
in de gehandicaptenzorg. Het is een schande dat in verpleeghuizen heel veel
mensen geen privacy hebben. Er zijn nog steeds ruim 8000 mensen die met meer
dan 2 personen op een kamer verblijven, zonder dat er plannen zijn om hier
iets aan te doen. Ieder van ons kan door een ongeluk in een verpleeghuis terechtkomen.
Accepteer je dan zes mensen op een kamer? Vindt het kabinet dit kwaliteit
van zorg? Zo niet, wat doen de inspectie of anderen hieraan? Het management
van gezondheidszorginstellingen is verantwoordelijk voor het initiëren
van verbouwplannen. Daar is ambtelijke ondersteuning en geld voor beschikbaar.
Maar als men het niet doet, wat doet de regering dan?Gemeenten voeren de WVG uit, maar krijgen voor deze AWBZ-verstrekking
geen geoormerkt budget. Het gevolg is dat je in de ene gemeente wel een bepaalde
woningaanpassing of een vervoersvergoeding kunt krijgen, maar in een andere
gemeente niet. Bureaucratische regels maken mensen het leven zuur. Hoe is
het mogelijk dat het drie maanden duurt voor een gehandicapte de rolstoel
krijgt waar hij recht op heeft?. Kunnen gedupeerden schadevergoeding eisen?Het artsentekort moet worden bestreden, dat kan geen uitstel velen. Hoe
gaat de regering de braindrain van academische ziekenhuizen oplossen en tegemoetkomen
aan de mede door de vergrijzing sterk toegenomen vraag naar huisartsenzorg?
Zijn er plannen voor verdere uitbreiding van de opleidingscapaciteit? Kijkt
de regering daarvoor ook over de grenzen? Zo niet, waarom niet? Wat doet het
kabinet met het rapport "De arts van straks"?De arbeidsvoorwaarden voor verplegenden en verzorgenden moeten voor D66
beter. Naast verschillende cao's, gebaseerd op een goede functiewaardering,
is maatwerk nodig om de schaarste aan te pakken. Hoe denkt het kabinet over
regionale beloningsverschillen, belastingvermindering voor deze beroepsgroepen,
gunstige huisvestingsmogelijkheden? D66 pleit voor een verdere professionalisering
van deze beroepen. Onderzoek is nodig, evenals de opleiding van HBO+-verpleegkundigen
met meer bevoegdheden: dat biedt doorgroeikansen en taakverlichting voor artsen,
nurse-practitioners, physician assistents en dergelijken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Wij debatteren vandaag niet alleen over het beleid van een
kabinet dat, na amper te zijn begonnen, alweer demissionair is, maar ook met
een demissionaire plaatsvervangende minister. Toch neem ik het debat, noch
mijn inbreng minder serieus. In de afgelopen jaren had ik met de minister
van VWS menig appeltje te schillen. Mijn oordeel over het paarse VWS-beleid
was eigenlijk steeds vooral negatief. Voor zover sprake was van daadkracht
en voortvarendheid, had dit helaas geen betrekking op belangrijke onderwerpen
als stelselwijzigingen, zorgverschraling, wachtlijsten of personeelstekorten,
maar vooral op het doorsteken van de dijken op het terrein van de medische
ethiek. Dat heb ik steeds betreurd. Aan de samenleving is daarmee grote schade
toegebracht, terwijl belangrijke problemen onopgelost bleven. Wij hoopten
natuurlijk dat dit kabinet in beide opzichten voor een drastische ommekeer
zou kunnen zorgen. Er moet worden gezegd dat in de eerste begroting genoeg
nieuwe ideeën en beleidsvoornemens staan, maar de realisering daarvan
is op zijn minst vertraagd door de val van het kabinet. Dat is jammer, want
langslepende discussies over bijvoorbeeld het zorgstelsel moeten nu toch echt
een keer tot conclusies worden gebracht.Mijn fractie heeft al eerder aangegeven teleurgesteld te zijn over het
gebrek aan ambities van dit kabinet, met het CDA als grootste partij, om de
onder Paars aangerichte schade te herstellen. Ik denk hierbij met name aan
de legalisering van euthanasie, de liberale abortuspraktijk en de Embryowet.
Evalueren is mooi en goed en wij zijn daar erkentelijk voor, maar het is niet
genoeg. De schade moet worden hersteld. Dit zijn gemiste kansen.Ik heb twee concrete vragen. Wat de Wet afbreking zwangerschap betreft,
vraag ik of de staatssecretaris het met mij eens is dat wij echt toe moeten
naar een strikte interpretatie van het begrip "noodsituatie". En als het gaat
om euthanasie of om hulp bij zelfdoding, vraag ik het kabinet welke conclusies
het verbindt aan de afgenomen meldingsbereidheid van artsen in dezen.Over de palliatieve zorg heb ik vorig jaar een amendement ingediend ten
bedrage van 10 mln euro. Dat was een goede impuls, maar die bleek incidenteel
te zijn opgevat. Mede gezien het op de lange baan schuiven van de bespreking
van het rapport-Beelaerts van Blokland lijkt het mij een goede zaak om op
zijn minst nog voor 2003 een extra impuls aan die palliatieve zorg te geven,
die ook van invloed is op het werk in de hospeszorg. Graag hoor ik een reactie
van de bewindslieden. Ik overweeg hierover een amendement in te dienen.Een ander onderwerp dat voor de ChristenUnie een duidelijk ethisch gehalte
heeft, is het drugsbeleid. Wij zijn blij met de nieuwe accenten: een steviger
beleid om drugsverslaafden tot ontwenning te brengen, geen XTC-testen en geen
uitbreiding van het heroïne-experiment. Ik blijf het echter onbegrijpelijk
vinden dat het paarse gedoogbeleid ten aanzien van softdrugs gewoon wordt
voortgezet, maar misschien zullen de recente kritiek van de christen-democratische
oostenburen en zelfs het dreigement om de grenscontroles maar weer te herstellen
dit kabinet wel aan het denken zetten.Wat ik ook slecht kan begrijpen, is dat instellingen in de verslavingszorg
soms de grootste moeite hebben om extra bedden en plaatsen vergoed te krijgen, maar dat er wel geld is om een organisatie als Mainline
fors te subsidiëren. In de stukken van het kabinet staat dat Mainline
harddrugsgebruikers informeert over de negatieve bijwerkingen van drugsgebruik.
Dat is maar de helft van het verhaal. De boodschap van het 220 pagina's dikke
magazine vol goede tips aan drugsverslaafden, medegefinancierd door de Nederlandse
overheid, is niet dat harddrugs slecht zijn voor de gezondheid, maar –
ik citeer de coördinator van Mainline – dat je drugs kunt gebruiken
als je verstandig bent en je grenzen kent. Dit lijkt mij geen boodschap die
de overheid kan ondersteunen. Vandaar mijn amendement om die subsidie stop
te zetten.Minister De Geus heeft in de korte tijd dat hij VWS onder zijn hoede heeft,
al wel degelijk van zich laten horen. Je kunt daarbij ook goed merken dat
de verkiezingscampagne is begonnen. Als je dan toch 200 mln moet bezuinigen
op het medicijnenpakket, kun je het maar beter verpakken in de leus "wij gaan
de apothekers verlossen van hun imago van zakkenvullers". Dat valt vast beter,
zo moet hij gedacht hebben. Hij zal echter gemerkt hebben dat deze creatieve
aanpak hem niet in dank is afgenomen. Het is goed dat de apothekers worden
aangesproken op de stijging van de medicijnkosten. Maar kiest de minister
hier niet voor de gemakkelijkste weg, die bovendien voor met name kleine apothekers
desastreuze gevolgen heeft tot en met een faillissement aan toe? Waarom zet
de minister niet in op het al eerder gedane voorstel van de KNMP, te weten:
het invoeren van een wettelijke prijsverlaging van zo'n 30% wanneer het patent
op geneesmiddelen is verlopen? Daarmee is een besparing van 300 mln euro te
realiseren en wordt bovendien de patiënt minder hard getroffen. Dan hebben
wij meteen vanaf volgend jaar de cholesterolverlagers en maagzuurremmers ook
te pakken, want dan verloopt het patent op de meeste van die middelen.Ik heb wel vaker het gevoel dat deze minister iemand is van grote stappen,
snel thuis. Nu is dat niet altijd verkeerd, maar ik heb er toch ook wel bedenkingen
bij, bijvoorbeeld als hij op het punt van de marktwerking de vergelijking
maakt met slagers, waar op zaterdagmiddag de rij bij de een ook langer is
dan bij de ander. Is marktwerking in de zorg inderdaad wel op deze wijze te
vergelijken? Hoever kan marktwerking in de zorg in zijn visie gaan?Het recht op zorg is niet nieuw, hoewel dit kabinet het zo ongeveer lijkt
te claimen. Het is ook niet onproblematisch, zoals niet alleen is gebleken
uit veel reacties die ons bereiken, maar ook uit het betoog van collega Buijs,
waar het budgettaire probleem in beeld komt. Hoe valt het recht op zorg, waaraan
wij op zichzelf onze steun hebben gegeven in die discussie, te rijmen met
bezuinigingen en kostenbesparingen? Is er duidelijkheid over de omvang en
de inhoud van hetgeen waarop men recht heeft? Recht op zorg betekent ook voldoende
beschikbaarheid van zorg, kwalitatief en kwantitatief. Ik heb het dan natuurlijk
ook over de wachtlijsten.Recht op zorg heeft ook een keerzijde, want rechten impliceren ook plichten.
Aan een goede gezondheid hechten mensen erg veel waarde en terecht. Het behouden
van een hoog niveau van de gezondheidszorg vraagt echter ook om keuzes en
die vertalen zich ook in financiële termen. De gemiddelde burger heeft
vaak alleen inzicht in de premies die moeten worden betaald, en niet in de
werkelijke kosten die moeten worden gemaakt om de zorg waar zij recht op hebben,
te krijgen. Het zou goed zijn als mensen zich meer bewust werden van de reële
kosten van de eigen consumptie in de gezondheidszorg. Ziet de minister mogelijkheden
om de mensen dit betere inzicht te geven, zodat verantwoord zorggebruik wordt
bevorderd?Uit het recent verschenen onderzoek Gezondheid op koers van het RIVM blijkt,
dat de stijging van de gemiddelde levensverwachting achterblijft in vergelijking
met andere Europese landen. Het RIVM constateert dat met preventie de komende
jaren de meeste gezondheidswinst valt te boeken. Ook in de regeringsverklaring
wordt benadrukt dat voorkomen beter is dan genezen, maar helaas worden die
woorden niet voldoende in financiële daden omgezet. Ik richt mij met
name op het punt van ZONMw. Ik sla de passage die ik op schrift heb, kortheidshalve
over en verwijs naar hetgeen de collega's hierover hebben gezegd. Ik zal ook
mijn steun geven aan moties die erop zijn gericht, toezeggingen die nog door
minister Borst zijn gedaan op het punt van ZONMw ook gestand te doen en om
te zetten in daden, met het geld erbij.In de zorgnota is ook sprake van een herinrichting van de eerstelijnsgezondheidszorg
en het terugdringen van het tekort aan huisartsen. Onder andere de VGN heeft
aandacht gevraagd voor het feit dat steeds minder specialistische artsen beschikbaar
zijn voor bijvoorbeeld instellingen van verstandelijk gehandicapten. Er is
sprake van een afnemende bereidheid onder huisartsen om in de benodigde zorg
te voorzien. Ook de inspectie heeft daarvoor al aandacht gevraagd. Wil het
kabinet bij de beoogde herinrichting van de eerstelijnszorg extra aandacht
geven aan de voorzieningen in de gewone huisartsenzorg voor de bijzondere
doelgroepen, waaronder met name de gehandicapten?Over het gehandicaptenbeleid heb ik nog een specifieke vraag. Is deze
staatssecretaris van plan concrete stappen te ondernemen die leiden tot een
officiële erkenning van de Nederlandse gebarentaal? Eerder is hierover
kamerbreed een motie ondersteund, maar als ik het goed heb gezien, is er nog
steeds niets ondernomen, ondanks die aansporing van de hele Tweede Kamer.Op het punt van de dak- en thuislozenzorg en de zwerfjongeren sluit ik
mij aan bij eerdere pleidooien van collega's over de maatschappelijke opvang.In één zin zou ik nog willen pleiten voor het behoud van
kleinschalige voorzieningen, daar waar het gaat om zaken als spreiding van
ziekenhuizen. Er is al veel over gesproken. Ik denk daarbij ook aan de huisartsenposten,
maar ga daar nu niet verder op in.Een laatste punt waar ik nog een opmerking over zou willen maken, betreft
een punt waarover ik met de paarse voorgangers van deze bewindslieden voortdurend
in gevecht was: de plaats van de identiteitsgebonden zorg- en hulpverleningsinstellingen
in een regionaliserende omgeving. Daar zou veel over te zeggen zijn. Mij dunkt,
als wij de cliënt en zijn zorgvraag centraal stellen, ook als het gaat
om kwaliteit van zorg, is er een evident belang gelegen in het garanderen
van de bestaansmogelijkheden van deze instellingen die in een specifieke
behoefte voorzien en zich méér dan bewezen hebben. Mag ik de
bewindslieden uitnodigen ook op dit punt hun visie te geven?De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Recht op zorg, bereikbare zorg, zorg van goede
kwaliteit: dat zijn uitgangspunten die het waard zijn verdedigd en gehanteerd
te worden. Mijn vraag is simpelweg: hoe gaan deze bewindslieden dat precies
doen?Als het gaat om de wachtlijsten, is het eigenlijk beschamend dat zij er
zijn in onze welvarende samenleving. Onderzoek heeft uitgewezen dat elke patiënt
in zijn eigen regio binnen gemiddeld zeven weken geholpen kan worden, maar
er is een geweldige spreiding om dat gemiddelde. Vaak zijn er te lange wachtlijsten
die er onder andere op duiden dat men de weg nog niet weet naar optimalisering
van de totale capaciteit. Daarbij zou de centrale elektronische registratie
helpen. Hoe staat het daarmee precies? In Limburg is er een project waarbij
mensen die onverwacht directe zorg nodig hebben, die zorg ook thuis kunnen
krijgen. Kan dat niet een breder bereik krijgen van lieverlee?Mantelzorgers kunnen op vrijwillige basis een grote inbreng hebben in
het terugbrengen van wachtlijsten. Welke rol ziet de regering nu concreet
weggelegd voor deze mantelzorgers? Wij zouden dat wel wat aangezet willen
zien worden. Krijgen mantelzorgers voldoende bescherming, ook als zij vanwege
deze zorgtaak voor langere tijd niet kunnen werken?Bereikbare zorg, ziekenhuizen en ambulancevervoer: het is een belangrijk
thema, ook voor de SGP-fractie. De bereikbaarheidsnorm van 30 minuten lijkt
vervangen te gaan worden, sluipenderwijs, door die van 45 minuten. De bewindslieden
zeggen dat er eigenlijk kwalitatief gezien geen onverantwoorde zorg wordt
gerealiseerd. Is de regering wel voldoende van plan om dat te blijven controleren?
Ik zou mij willen aansluiten bij het voorstel van onder anderen collega Buijs
om in te steken op het plan van Ambulancezorg Nederland: in drie jaar tijd
90 mln euro en voor het komende jaar 30 mln. Ik steun hem in die lijn. Over Flevoland is er grote zorg. Wij hebben de brief gezien over de kleine
streekziekenhuizen, maar daar lijken de ontwikkelingen maar gewoon door te
gaan en dat kan toch niet zijn. Ik sluit mij aan bij de ergernis die door
enkele collega's op dit punt is verwoord.De huisarts als poortwachter tot de zorg staat onder druk. Vooral in grote
steden ondervinden mensen steeds meer problemen bij het vinden van een huisarts.
Er zijn ook de effecten van de vergrijzing die de vraag doen toenemen. Het
aantal opleidingsplaatsen wordt weliswaar uitgebreid, maar er is toch een
gigantisch tekort. De werkdruk en het als aantrekkelijk of onaantrekkelijk
worden ervaren van het beroep zijn daarbij in het geding. Ik zou willen vragen
of daar nog iets aan kan gebeuren, uiteraard in samenspraak met betrokkenen.Een ander probleem wordt gevormd door de huisartsenposten. Het gaat dan
om de bereikbaarheid 's nachts. In de landelijke gebieden moeten mensen vaak
te grote afstanden afleggen, zo is mijn waarneming. Ik zou de minister willen
vragen of hij te dien aanzien aan oplossingen wil werken.De "apothekerszorg" in landelijke gebieden en in kleine kernen verschraalt.
Dat is helder. Dit is echter niet goed en ook op dit punt wil ik mijn zorg
uitspreken, in de hoop dat ik een beleidsreactie krijg.In de Jaaragenda Ethiek en Gezondheid komen onder meer de evaluatie de
abortus- en de euthanasiepraktijk aan de orde. Het lijken wel "technische"
evaluaties, waarmee wordt nagegaan of alles volgens de procedures verloopt.
Dat is mijn fractie duidelijk te weinig. Wat wil het kabinet op dit terrein
bereiken? Vindt de regering niet net als de SGP-fractie dat het gewenst is
om te komen tot afschaffing van deze wettelijke regelingen? Wat vindt de regering
van het in de Jaaragenda aangegeven uitgangspunt dat het streven is dat betrokkenen
een natuurlijke dood kunnen sterven en dat het niet acceptabel is dat het
achterwege blijven van een aanbod aan pijnbestrijding de vraag naar euthanasie
tot gevolg heeft?Bij de algemene politieke beschouwingen heeft de minister-president toegezegd
dat er al voor de evaluatie van de abortuswet maatregelen zouden worden genomen
om abortus tegen te gaan. In de beantwoording van de vragen over de Jaarrapportage
2001 wordt gesteld dat er begin december een deskundigenbijeenkomst wordt
gehouden met als doel na te gaan hoe de seksuele gezondheid van jongeren kan
worden bevorderd. Is de staatssecretaris ook van plan in deze bijeenkomst
en in de evaluatie nadrukkelijk de positie van en verantwoordelijkheid voor
het ongewenste ongeboren kind aan de orde te stellen? Ik aarzelde even bij
het uitspreken van "ongewenste". De vraag kan zijn: wanneer is het ongeboren
kind ongewenst? Ik plaats dit woord daarom tussen aanhalingstekens.Hoe is de stand van zaken met betrekking tot de genderkliniek? Daar hoor
ik niet zoveel meer over. Wil de minister de Kamer aangeven wat de situatie
is?We hebben een brief over de voortgang en de verdere verbetering van de
palliatieve zorg gekregen. In de Jaaragenda staat dat het niet acceptabel
is dat het achterwege blijven van een aanbod aan pijnbestrijding de vraag
naar euthanasie tot gevolg heeft. Palliatieve zorg moet kwalitatief goed en
verantwoord zijn. Welke kwaliteitseisen ziet de regering als norm voor kwalitatief
hoogwaardige palliatieve zorg zolang de instelling zelf nog niet voldoende
kwaliteitskaders heeft?Er zijn nog steeds signalen uit het veld waaruit blijkt dat er grote problemen
zijn. Voldoende financiële middelen en een goede informatievoorziening
zijn van groot belang. Ik steun natuurlijk collega Rouvoet. Vorig jaar had
hij ook het voortouw en toen heb ik hem eveneens gesteund met zijn amendement.
Er moet nu een vervolg komen. Het moet niet voor één jaar gelden,
maar structureel en wel tot wij een volledige setting hebben gerealiseerd.Kunnen alle mensen die dit willen nu reeds die vorm van palliatieve zorg
krijgen die zij willen? Hoe wil de regering het communicatie- en afstemmingsprobleem
tussen de actoren zo snel mogelijk oplossen? Krijgt palliatieve zorg in de
opleidingen zelfstandige aandacht als belangrijke vorm van zorg zonder een
directe koppeling met euthanasie? Ten slotte vragen wij ons af in hoeverre
het ook uit financieel oogpunt mogelijk is om zelfstandige hospices
te laten vallen onder de PGB-regeling.Bij de behandeling van de begroting van Justitie heeft collega Van der
Staaij een motie over uitstapprogramma's voor prostituees ingediend die breed
wordt ondersteund. Tijdens de behandeling van de begroting werd duidelijk
dat dit thema tot het beleidsterrein van VWS hoort. De motie is aanvaard en
mijn vraag is: hoe denken deze bewindslieden daarmee om te gaan? Op welke
manier wordt aan de uitvoering ervan vorm gegeven? Misschien krijg ik de toezegging
dat wij hierover binnenkort iets horen.Voorzitter. Ongezonde leefgewoonten van jongeren zijn investeringen in
ongezondheid, aldus de Toekomstverkenning van het RIVM. De aan ongezond leefgedrag
verbonden kosten zijn tussen de 5% à 9% van de totale uitgaven voor
gezondheidszorg. Dit is onverantwoord! De hoge kosten van de gezondheidszorg
en de wachtlijsten kunnen dus niet alleen te wijten zijn aan het gehanteerde
systeem. Is er oog voor deze problematiek? Wat de eventuele bezuiniging op
ZONMw betreft, sluit ik mij aan bij wat daarover is gezegd. Ook wij vinden
dat dat programma, zeker in de preventieve sfeer, zijn kansen de komende jaren
voluit moet krijgen.Bij preventie gaat het ook om de verslavingsproblematiek: roken, drank,
drugs en gokken. Wij willen de oorzaken daarvan helder benoemen. Ik denk in
dit verband aan besmetting met SOA. Er is de veiligvrijencampagne. Laten we
toch klip en klaar zeggen wat de oorzaken zijn en laten wij opkomen voor trouw
binnen het huwelijk. Laten wij dus helder benoemen waar het om gaat.Over slachtofferhulp wil ik twee korte opmerkingen maken. Mensen die betrokken
zijn bij een ongeval krijgen slachtofferhulp. Vallen ook niet-slachtoffers
onder de reikwijdte van deze hulp? In het werkveld is opgemerkt dat de grens
wordt getrokken bij de direct betrokkenen, terwijl omstanders en de mensen
die de helpende hand hebben geboden, van hulp verstoken zouden blijven. Ik
vind dat die hulp laagdrempeliger moet worden.Ik heb met verbazing kennisgenomen van de uitbreiding van de subsidieregeling
voor topsportaccomodaties. Wij hebben nu zoveel geld nodig voor wachtlijsten
en dergelijke. Is dat dan een hoge prioriteit? Ik kan het mij haast niet voorstellen.Ik ben heel geroerd door de positieve belangstelling van enkele woordvoerders
voor mijn motie ter zake van de gebarentaal. Hoe staat het met de uitwerking
daarvan?Ik heb niet gesproken over de AWBZ en het PGB, ook niet in relatie tot
de gehandicaptenzorg, omdat deze onderwerpen binnenkort in AO's aan de orde
komen.De heer Jense (Leefbaar Nederland):Voorzitter. De fractie van Leefbaar Nederland pleit voor het behouden
van de menselijke maat in de zorg. Dat betekent dat wij ook willen pleiten
voor het behoud van kleine ziekenhuizen. De bereikbaarheid van ziekenhuizen
voor zowel patiënten als het bezoek van die patiënten en ook de
aanrijtijden voor ambulances baren ons zorg. Met lede ogen hebben wij het
proces moeten aanzien dat ziekenhuizen werden gesloten of samengevoegd. Andere
zijn verworden tot dagbehandelcentra en dat in een tijd waarin mensen steeds
ouder worden en dus automatisch steeds meer zorg nodig hebben. Niet voor niets
willen steeds meer gemeenten wijkgebonden medische centra. Leefbaar Nederland
wil dat er echt wordt nagedacht over en plannen worden gemaakt voor een goede
en verantwoorde spreiding van ziekenhuizen. Het is toch te gek voor woorden
dat uit het oogpunt van soms vermeende efficiency van ziekenhuizen die al
op ruime afstand van elkaar liggen er één wordt afgebroken en
dat je ziekenhuizen dicht bij elkaar ziet terugkomen. Daardoor moeten ambulances
soms langer rijden dan eigenlijk verantwoord is. Dit alles is geen goede zaak.
Het zal in de toekomst echt anders moeten. Inmiddels bereiken ons zorgwekkende
berichten over het negeren van aanwijzingen die aan bestuurlijke organisaties
van sommige ziekenhuizen zijn gegeven door de voorganger van de minister.
Kan hij ons de laatste ontwikkelingen melden?Leefbaar Nederland is van mening dat wij ons sterk zullen moeten maken
voor de ontwikkeling van een nieuw verzekeringsstelsel. Wetten moeten worden
aangepast en de invoering moet worden gepland. Wij streven naar een voor iedere
burger verplichte zorgverzekering, waarbij voor de verzekeraar, oud-ziekenfonds
en oud-particulier, een acceptatieplicht geldt. Elke verzekeringsnemer kan
gedurende zijn gehele leven kiezen of hij inkomensafhankelijk of nominaal,
dat wil zeggen een vaste premie, zal betalen. Als hij weinig verdient aan
het einde van zijn carrière- of pensioentijd, kan hij de inkomensafhankelijke
variant kiezen; gaat hij meer verdienen, dan kan hij de nominale variant kiezen.
In dit premiesysteem is een al dan niet fiscale overheidssubsidie om de premie
betaalbaar te houden overbodig. Dat is weer winst.Het uitgebreide standaardverzekeringspakket is bij beide premiesystemen
exact gelijk. De pakketvoorwaarden worden in algemene termen omschreven en
door de overheid gecontroleerd, evenals de goedkeuring van de premie en het
premiepercentage. De premies voor het standaardpakket zijn gelijk. Verzekeraars
gaan concurreren op service en op de extra's die zij in de onderhandelingen
met zorgaanbieders weten te bereiken. De regionale klanten- en patiëntenorganisaties
zullen de noodzakelijke pressie uitoefenen om de verschillende partijen scherp
te houden. Eenieder behoudt zijn mogelijkheden om verbeteringen voor te stellen.De bekende oorzaken van de wachtlijsten moeten worden weggenomen. Privéklinieken
mogen niet leiden tot stijging van de kosten van de medische infrastructuur.
Dat zou niet te rijmen zijn met de principes van solidariteit. Vervolgens
wil de fractie van Leefbaar Nederland waarschuwen voor het fenomeen dat zorgverzekeraars
privéklinieken kunnen bevoordelen, als zij zo'n kliniek in hun organisatie
zouden kennen. Kan de minister aangeven of die situatie zich in ons land voordoet?Een heel ander punt van zorg is de toekomst op korte termijn van de vier
mobiele medische teams. Door het niet maken van afspraken tussen het ministerie
van VWS en de tien traumacentra over de kwaliteit en spreiding van dit netwerk
dreigt deze zorg in gevaar te komen. Dit wordt mede veroorzaakt door het niet
maken van afspraken over het benodigde budget van 4,5 mln euro. Hierin is
voor 2002 al wel voorzien, maar dat bedrag dreigt nu niet te worden besteed.
Ook voor 2003 kan dat tot problemen leiden. Worden daar alsnog
afspraken over gemaakt? Ik overweeg hierover in tweede termijn een motie in
te dienen.Ik kom op de klachten van de apothekers. Leefbaar Nederland begrijpt niet
waarom deze beroepsgroep door de waarnemend minister wordt bejegend op de
manier, zoals thans gebeurt. Kan hij aangeven waarom er met deze beroepsgroep
geen goed overleg kan plaatsvinden? De manier waarop de minister nu met deze
materie omgaat, kan alleen maar leiden tot problemen in de branche. Dat wil
Leefbaar Nederland graag voorkomen, omdat wij vinden dat er de afgelopen jaren
bijzonder veel geld, extra zorg en personeel is geïnvesteerd in de kwaliteit
van de apothekersbranche.Ik zou ten slotte graag zien dat de minister en de staatssecretaris nog
eens kijken naar de mogelijkheden om het Project ouders online te handhaven.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Als u wist wat ik aan het begin van de avond dacht over het eindtijdstip,
dan valt het eigenlijk enorm mee. Ik dank u allen voor uw medewerking.De minister en de staatssecretaris zullen morgenmiddag omstreeks half
vijf met hun antwoord beginnen.Sluiting 0.03 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-1742-1786.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl