Behandeling van de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over de beleidsvoornemens op het gebied van het vreemdelingen- en integratiebeleid (19637, nr. 679)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 5623-5648

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-09-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 95, pagina 5623-5648

05-09-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 5 september 2002)Pagina 5621-5623
Noot 1 bij pag. 5622: Wijzigingen in commissielidmaatschappen PvdA-fractiePagina 5673-5673
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 5 september 2002)Pagina 5671-5672
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van het DNA-onderzoek in strafzaken in verband met het vaststellen van uiterlijk waarneembare persoonskenmerken uit celmateriaal (28072)Pagina 5609-5621
Presentie en opening (donderdag 5 september 2002)Pagina 5609-5609
Behandeling van de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over de beleidsvoornemens op het gebied van het vreemdelingen- en integratiebeleid (19637, nr. 679)Pagina 5623-5648
Behandeling van de brief van de minister van Buitenlandse Zaken over Irak (23432, nr. 56)Pagina 5648-5671
Noot 2 bij pag. 5662: oud Engels rijmpje dat de geestesgesteldheid m.b.t. Irak weergeeftPagina 5673-5673

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 140 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de brief van de minister
voor Vreemdelingenzaken en Integratie over de beleidsvoornemens op het gebied
van het vreemdelingen- en integratiebeleid (19637, nr. 679).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik geef het woord aan de heer K.G. de Vries. Zoals bekend, heeft de heer
De Vries zijn maidenspeech reeds in 1973 gehouden.De heer De Vries (PvdA):Voorzitter. Ik complimenteer u met uw geheugen, maar het is elke keer
dat ik hier kom opnieuw een maidenspeech.Ik dank de heer Nawijn voor de brief die hij aan de Kamer heeft gezonden.
Hij heeft de afgelopen weken in een groot aantal interviews vele uitlatingen
gedaan over toelating, uitzetting, illegaliteit, openbare orde en inburgering.
Daarover is zeer veel discussie buiten de Kamer ontstaan en het is goed dat
wij daarbij ook hier stilstaan.De minister schrijft dat zijn uitlatingen deel uit maken van de maatschappelijke
discussie. Het staat als een paal boven water dat er een maatschappelijke
discussie moet worden gevoerd. De minister erkent echter ook dat het een gevoelig
terrein betreft. Dat vereist dus zorgvuldigheid. Daaraan heeft het toch wel
erg ontbroken. In de kranten is gesproken over proefballonnetjes en "roept
u maar, politiek". De heer Remkes heeft gezegd dat een bewindspersoon grenzen
overschrijdt wanneer hij dingen zegt, waarvan hij op voorhand weet dat hij
ze niet kan waarmaken. De minister-president zag aanleiding om de heer Nawijn
uit te nodigen voor een gesprek over wat hij zoal had gezegd. Kort en goed,
wij hebben in die goede maatschappelijke en in de daaropvolgende politieke
discussie behoefte aan weloverwogen en goed onderbouwde standpunten.In de antwoorden in de brief van de minister op de gestelde kamervragen,
komt ook herhaaldelijk voor dat hij over bepaalde gedachten nog moet overleggen,
dat hij nog moet inventariseren en dat hij mogelijkheden moet onderzoeken.
Dat verbaast mij op zich niet, maar de volgorde zou beter andersom kunnen
zijn: de minister overlegt, inventariseert en onderzoekt eerst de mogelijkheden
en spreekt daarna. Ik denk namelijk dat vele mensen in Nederland er behoefte
aan hebben dat de minister, zeker op dit zo – daar zijn wij het over
eens – gevoelige terrein, zorgvuldig spreekt.Als wij dan horen over overleg dat de minister heeft gevoerd, denk ik
aan het overleg met de VNG. Daarover horen wij verschillende geluiden. De
minister zei dat het heel constructief was en dat hij het zou voortzetten,
de VNG wekte de indruk alsof het een buitengewoon slecht overleg was geweest.
Ik wil meer gedetailleerd van de minister horen hoe dit verlopen is en waar
hij staat in dit debat met de VNG.De minister schrijft dat hij met zijn uitlatingen wil bijdragen aan het
behouden en creëren van draagvlak. Dat kan natuurlijk alleen als hij
door de mensen ook serieus wordt genomen. Volgens een onderzoek
van Netwerk vindt een meerderheid van de bevolking de plannen van de heer
Nawijn ondoordacht en zijn optreden lomp. De minister zegt niet te willen
stigmatiseren, maar zijn woorden hebben wel die uitwerking. In kringen van
Nederlanders met een allochtone achtergrond zaait hij onrust. Zij vragen zich
af of zij nu volwaardige Nederlanders zijn, met alle rechten en plichten die
daarmee verbonden zijn of dat generaliserend over allochtonen mag worden gesproken
en zelfs de suggestie mag worden gewekt dat zij, als Nederlanders, als zij
zich misdragen het land kunnen worden uitgezet.Over dat laatste is de heer Nawijn een beetje dubbel. Hij heeft in sommige
verklaringen gezegd dat hij dit niet zo heeft bedoeld. Hij heeft niet bedoeld
te zeggen dat iemand met een Nederlands paspoort, zijn paspoort kan worden
afgenomen en kan worden uitgezet. Het is merkwaardig dat iedereen dat wel
heeft gehoord en gelezen en dat de minister-president hem juist op dit punt
heeft toegesproken. Toen de minister werd verteld dat deskundigen van mening
zijn dat je geen Nederlanders kunt uitzetten, antwoordde de minister: ja,
dat zal wel, maar wij hebben nog meer deskundigen in Nederland. Ik neem dus
aan dat de minister er toch wat moeite mee heeft om van die gedachte afstand
te doen. Ik vind dat zeer betreurenswaardig. Ik wijs erop dat er heel veel
deskundigen zijn op het ministerie van Justitie die zeker geraadpleegd hadden
kunnen worden voordat de minister deze uitspraak deed. Verder denk ik dat
de minister zichzelf tot de deskundigen moet rekenen. Hij is niet voor niets
zeer lang op dit beleidsterrein bezig geweest en ik kan mij niet voorstellen
dat hij onbevangen en onwetend dit soort dingen gezegd heeft.Dan schrijft de minister in zijn brief dat hij niet van zins is maatregelen
te nemen die strijd opleveren met de Grondwet en het algemeen rechtskader
van ons land. Dat staat er echt en dat is kennelijk een geruststelling, namelijk
dat de regering zegt geen maatregelen te zullen nemen die strijd opleveren
met de Grondwet en het algemeen rechtskader van dit land. Dat moest er ook
nog bij komen! Maar kennelijk refereert hij aan het uitzetten van Nederlanders
en daarom wil ik graag weten wat er in dat gesprek met de minister-president
op dit punt gewisseld is. Is de heer Nawijn toen ook een spreekbeperking opgelegd?
In ieder geval horen wij vanaf dat moment helemaal niets van hem en zijn woordvoerder
spreekt over een publiciteitsstop. Opvallend is wel dat de heer Heinsbroek
zich van de wens van de minister-president op dit punt niets aantrekt en elke
dag de normen op verkeersgebied ridiculiseert.De taakverdeling met de heer Donner ligt inderdaad vast; dat schrijft
de minister terecht. Maar is minister Donner het eens met de suggesties die
minister Nawijn heeft gedaan over de uitzetting van Nederlanders en is hij
het ook eens met het idee om dat verder te onderzoeken?In antwoord op vragen van GroenLinks speelt de minister weer met de gedachte
om Nederlanders vanwege crimineel gedrag de Nederlandse nationaliteit te ontnemen
en dus tot vreemdeling te maken en hen vervolgens uit te zetten. Eerder was
hij erachter gekomen dat dit alleen zou kunnen voor oorlogsmisdadigers, volgens
deskundigen, maar daar hebben wij het hier toch niet over. Is deze suggestie
nu echt van tafel of niet?Ook in de Financial Times heeft de minister gesproken. Hij zegt daar:
"mensen zeggen dat Nederlanders tolerant zijn, maar ik betwijfel dat". Toch
is dat de reputatie waarop ons land al enkele eeuwen lang trots is. Zou het
geen aanbeveling verdienen om eraan te werken dat dit zo blijft in plaats
van daaraan twijfel te zaaien?De minister zegt zelfs nog meer over Nederlanders: "het is niet dat zij
racistisch zijn" – hij heeft het over Nederlanders – "maar zij
zijn conservatiever als het gaat om mensen die anders zijn". Het is natuurlijk
heel mooi dat de minister vindt dat Nederlanders niet racistisch zijn –
maar conservatiever als mensen anders zijn? En wat is dat dan, dat "anders
zijn"? Is het nu juist niet de bedoeling van het integratiebeleid om mensen
beter met mensen die anders zijn – daar zijn er in Nederland een hele
hoop van, ook onder mensen die al heel lang in Nederland wonen – te
laten samenleven? Dat roept dan toch de vraag op wat de minister eigenlijk
beoogt met zijn integratiebeleid. Daar heeft hij de afgelopen tijd heel weinig
over gezegd. Mijnheer de voorzitter. Het zal u duidelijk zijn dat de manier waarop
de minister het punt aan de orde gesteld heeft, mij en mijn fractie bepaald
niet gelukkig heeft gemaakt. De komende maanden zullen wij natuurlijk met
de minister stevig in discussie gaan over al die onderwerpen die aandacht
behoeven.Ik heb nog gespeeld met de gedachte om een uitspraak van de Kamer te vragen
over al die uitlatingen van de minister, maar ik heb daar op dit moment eigenlijk
geen behoefte aan. Mij lijkt het van het grootste belang dat het debat over
integratie en vreemdelingenbeleid de komende jaren zorgvuldig wordt gevoerd
en tot uitvoerbare en positieve maatregelen leidt. Praatjes vullen geen gaatjes.
Er is behoefte aan weloverwogen beleid en weloverwogen maatregelen. Als de
heer Nawijn daar niet mee komt, zal de geloofwaardigheid van de politiek daaronder
leiden. Gisteren, in het journaal, zei iemand in een probleemwijk: er komen
hier veel mensen langs, maar er gebeurt niks. De mensen kijken echt door kretologie
heen en zij willen serieus genomen worden. Ik hoop dat dit in de komende weken
beter vorm krijgt dan in de afgelopen weken het geval is geweest.Mevrouw Kant (SP):Mijn vraag sluit mooi aan bij het slot van het betoog van de heer De Vries.
Ik las vanochtend een mij nogal intrigerend artikel van zijn fractiegenoot
de heer Van Heemst. De teneur daarvan was eigenlijk: de Partij van de Arbeid
heeft, als het om de integratie gaat, het debat te krampachtig gevoerd. Ik
ben benieuwd of hij die mening deelt en wat zijn opvatting daarover is.De heer De Vries (PvdA):Ik vond dat een heel goed artikel en ik vond ook dat de heer Van Heemst
goed aangaf hoe hij tot die opvatting kwam. Daarmee beantwoord ik deze vraag
positief.De heer Blok (VVD):De heer De Vries heeft opgeroepen tot zorgvuldigheid en dat ben ik volstrekt
met hem eens, maar er blijft wel een grote vraag openliggen wat betreft de
keuze van de PvdA. Steunt de PvdA wel de lijn dat er maatregelen nodig zijn
om de instroom te verminderen en de doorstroomtijd van de procedure te verkorten?De heer De Vries (PvdA):Het wordt natuurlijk gemakkelijk vergeten maar de PvdA heeft de afgelopen
jaren leiding gegeven aan het proces van herziening van de Vreemdelingenwet.
Dat heeft geleid tot een zeer aanzienlijke reductie van het aantal asielzoekers
dat in ons land is toegelaten. Als er echt een kentering geweest is in het
vreemdelingenbeleid, dan is die door de Vreemdelingenwet tot stand gebracht.
U herinnert zich misschien nog dat daarover in deze zaal enorme debatten gevoerd
zijn en dat zelfs een van de fracties, ik meen het CDA, tegen die wet gestemd
heeft. Ik hoor de heer Nawijn nu zeggen: wij hebben een strenge wet en aan
die wet gaan wij niets veranderen. Als er mogelijkheden zijn om met respect
voor de mensen die hier asiel komen vragen de toestroom nog verder te beperken,
willen daarover graag met de minister spreken. Als procedures verkort kunnen
worden, lijkt het ons zeer de moeite waard om daaraan te werken, mits de zorgvuldigheid
in acht wordt genomen.De heer Blok (VVD):Dan proef ik met inachtneming van de zorgvuldigheid bij u iets van steun
voor deze minister.De heer De Vries (PvdA):Dat gaat op voorhand een beetje ver. Ik heb in het begin van mijn betoog
gezegd dat wij aan alle discussies over deze onderwerpen echt intensief zullen
meedoen en die zorgvuldig zullen wegen. Ik wil dan echter eerst de voorstellen
op een zorgvuldige wijze gepresenteerd zien, zodat een zorgvuldig debat mogelijk
is.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Toespelingen maken op iemands familie- of roepnaam vind ik
nooit de sterkste. Toch hebben wij er een paar voorbeelden van gezien op spandoeken
die omhoog zijn gestoken in de achterliggende dagen naar aanleiding van uitspraken
van minister Nawijn. Daarvan neem ik dus afstand. De minister moet zich echter
wel goed realiseren dat hij niet zo maar uitspraken kan doen. Hij doet zijn
uitspraken in het publiek in zijn hoedanigheid als minister voor Vreemdelingenbeleid
en Integratie. Nu, na die uitspraken, na commotie enz., deelt hij de Kamer
ijskoud mee dat zijn uitlatingen slechts gezien moeten worden als een bijdrage
aan de maatschappelijke discussie over het vreemdelingenbeleid – een
discussie die inderdaad hard nodig is – en in het licht van de ontvouwing
en het naderbij brengen van de doelstellingen van het Strategisch akkoord.De SGP-fractie wil in dit debat met name een staatsrechtelijk punt maken.
Naar onze mening kan een minister niet vrijelijk proefballonnetjes oplaten
in het publiek, zoals het uitzetten van tot Nederlander genaturaliseerde doch
criminele Marokkanen naar Marokko, of het toepassen van bestuursdwang op gemeenten
die uitgeprocedeerden en illegalen opvangfaciliteiten bieden. Dat zijn vérgaande
voorstellen die slechts goed onderbouwd door een minister gedaan kunnen en
mogen worden en dan niet aan het Nederlandse lees- en kijkpubliek maar aan
de Tweede Kamer. In gemeen overleg met de Staten-Generaal bepaalt de regering
immers haar beleid! Geen misverstand, denken is natuurlijk niet verboden,
is zelfs zeer aan te bevelen. Maar hardop denken kan een minister slechts
zeer geconditioneerd.De SGP-fractie laakt dus met name twee dingen in het optreden van de minister.
De minister lijkt nu en dan te vergeten dat hij minister is – nu moet
dat wennen, dat is waar – en dus niet vrij is om zo maar met losse flodders
te participeren in een publieke discussie. Alles wat een minister zegt, heeft
impact. Het is die ene mond weet u wel van het kabinet! Zo is het staatsrechtelijk.
Impact ook naar de bevolking toe, zeker als het gevoelige onderwerpen betreft
waarvan je van tevoren weet dat er commotie over kan ontstaan. Wij verwachten
dat de minister nieuwe voorstellen in het vervolg allereerst in het kabinet
bespreekt met zijn collega's – oké, dat is natuurlijk een open
deur intrappen – en dat hij die voorstellen vervolgens aan het parlement
doet en niet aan de Nederlandse burger. Zijn collega's Balkenende en Remkes
en mogelijk ook anderen, kunnen dan ook niet zo onaangenaam verrast worden
als zij nu bleken te zijn geworden. Verder past het de minister niet om voorstellen
te doen die slechts als losse flodders kunnen worden gekwalificeerd. Typerend
is in dit verband het antwoord van de minister op de vragen van mevrouw Halsema
over zijn uitspraken over de bestuursdwang. Hij slikt zijn forse uitspraken
in en rept niet meer over bestuursdwang. Hij gaat nu inventariseren welke
mogelijkheden hij heeft om tegen gemeenten op te treden die niet met het beleid
van het Rijk meewerken. Dat is wel een volstrekt andere klankkleur. De omgekeerde
volgorde is wat de fractie van de SGP betreft de correcte.Wat bedoelt de minister wanneer hij in zijn brief schrijft dat, naar aanleiding
van zijn uitlatingen, op onderdelen die niet in het Strategisch akkoord zijn
opgenomen onderzoeken zijn geëntameerd? Ik kan mij voorstellen dat hij
verwijst naar de memorie van toelichting op zijn begroting die over anderhalve
week verschijnt. Ik ben er wel nieuwsgierig naar.Ten slotte maak ik een opmerking over het vreemdelingenbeleid meer in
het algemeen. In de achterliggende maanden, en eigenlijk ook jaren, is meer
dan duidelijk geworden dat dit een adequaat, gevoelig en relevant beleidsterrein
is. Als de verkiezingen van 15 mei ons een ding geleerd hebben, is het wel,
zoals de minister het in zijn brief uitdrukt, dat het van groot belang is
om het immigratiebeleid ook af te stemmen op de spankracht van de maatschappij.
In de ogen van mijn fractie betekent dit inderdaad een restrictiever toelatingsbeleid
en een indringender integratiebeleid. Ik ben blij dat minister Nawijn deze
belangrijke les uit de verkiezingsuitslag wil trekken. Des te relevanter is
daarom zijn mededeling dat wij met Prinsjesdag concrete beleidsvoornemens
van hem kunnen verwachten. Zaken zullen dan gewoon bij hun naam moeten worden
genoemd: eerlijk, integer, waardig, genuanceerd, zorgvuldig, maar ook: duidelijk
en daadkrachtig. Daarover zullen wij met deze minister gaarne een serieus
en inhoudelijk debat aangaan.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Van Vroonhoven, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De minister heeft terecht zo snel na zijn aantreden een aantal onderwerpen
op de agenda gezet. Immigratie en integratie zijn thema's die op straat leven.
De problematiek geeft aanleiding tot spanning en ergernissen
in onze samenleving. Deze kunnen alleen maar worden opgelost, als wij er met
zijn allen in vrijheid over kunnen praten en daarbij werken aan een gedegen
oplossing. De recente uitspraken en gedachten van de minister dragen misschien
wel bij aan de discussie, maar komen een oplossingsgericht beleid niet ten
goede. De CDA-fractie is doordrongen van het belang van een streng, maar rechtvaardig
toelatingsbeleid en van de noodzaak om nieuwkomers snel en gedegen te laten
integreren in de samenleving. Alleen op deze manier kunnen de huidige spanningen
in de Nederlandse samenleving worden verminderd. Om echt wat aan het immigratie-
en integratievraagstuk te kunnen doen, is een integrale aanpak noodzakelijk.
Niet voor niets is er nu één minister, die zowel het integratie
als het immigratiebeleid behandelt.In het strategisch document is ook een set gebalanceerde maatregelen neergezet.
Juist daar wringt wat ons betreft de schoen. Ook het CDA was vorige week verrast
door de stortvloed aan voorstellen van de minister. Niet alleen door de inhoud
van de voorstellen, maar meer nog door het tijdstip en de wijze, waarop de
plannetjes het CDA bereikten. Uitspraken van de minister moet je serieus nemen,
ook als deze niet via de beleidsvoorstellen, maar via de pers worden gedaan.
Iedere ochtend wordt een nieuw stukje van de puzzel naar voren gebracht. Van
ons kan niet verwacht worden dat wijzelf dat ene stukje in de puzzel inbrengen.
Wij moeten een en ander in zijn context beoordelen. Het totaalplaatje, de
grondslag, kortom de visie, daar wachten wij op. Wij zijn van mening dat het
parlement grondig over de voorstellen moet debatteren, en grondig moet discussiëren.
Dat gaat niet aan de hand van losse voorstellen, die nu voorliggen. Het juiste
moment om de visie op het integratie- en immigratiebeleid te lanceren, is
naar de mening van het CDA bij de presentatie van de begroting, dus met Prinsjesdag.
De vraag is waarom de minister niet eventjes had kunnen wachten.Zoals gezegd kan het CDA zich vinden in het feit dat de minister de maatschappelijke
discussie wil entameren. Wij constateren echter dat niet al zijn voorstellen
direct in lijn liggen met het strategisch document. Sommige voorstellen lijken
op het eerste gezicht ook niet helemaal reëel. Een voorbeeld daarvan
is bestuursdwang bij de gemeenten. Daar moet een concreet beleid van de rijksoverheid
aan ten grondslag liggen. Wij gaan ervan uit dat wij deze voorstellen in de
begroting nader onderbouwd zullen terugvinden, zodat wij na Prinsjesdag uitgebreid
over de voorstellen in een samenhangende context kunnen discussiëren.
Op dat moment zullen wij de voorstellen beoordelen op hun realiteitsgehalte,
op hun grondwettelijkheid en op de financiële consequenties.Concluderend: voor het CDA behoeft het dus geen betoog, geen uitleg noch
een debat dat genoemde voorstellen terug te vinden zijn in de beleidsbegrotingen
die op Prinsjesdag worden gepresenteerd. Wij zien daarom met spanning uit
naar de presentatie daarvan aan de hand waarvan vele debatten zullen volgen.De voorzitter:Dank u wel. Ik wens u van harte geluk met uw maidenspeech.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wens collega Van Vroonhoven van harte geluk met haar eerste
optreden in deze plenaire zaal en met haar maidenspeech. Daarbij mag gezegd
worden dat wij haar, net als haar huidige collega Van Haersma Buma die vanmorgen
zijn maidenspeech hield, al hebben leren kennen op een andere wijze vanwege
haar functioneren bij het parlement. Zij was ook bij de andere fracties bekend
als iemand die haar bijdrage aan het parlementaire werk gedegen en inhoudelijk
wil leveren. Ik wens haar van harte toe dat zij bij de vele debatten die op
haar beleidsterrein ongetwijfeld nog zullen volgen die inhoudelijkheid en
ervaring zal kunnen inbrengen. Wellicht kan dat wat meer dan vandaag mogelijk
is, met de kritische en dualistische houding die ik ook vanmiddag heb beluisterd
en die de ware volksvertegenwoordiger kenmerkt. Ik wens u heel veel succes
bij dit werk!De stelling is verdedigbaar dat dit debat nergens over gaat, althans als
het aan de minister ligt. Ik kan mij in elk geval niet goed voorstellen dat
parlementaire geschiedschrijvers, afgaande op de brief die aan dit debat ten
grondslag ligt, later nog zullen kunnen achterhalen wat de Kamer ertoe heeft
bewogen om hieraan een compleet debat en nog wel een spoeddebat te wijden.
Er ligt echter stof genoeg voor een debat met deze minister. Ik heb de knipsels
van de afgelopen tien tot elf dagen bij mij, die allemaal gaan over uitspraken
van de heer Nawijn. Het is de oogst van een beperkt aantal dagen. Er is natuurlijk
stof genoeg.Ik dank de minister voor het kattebelletje dat wij gisteren mochten ontvangen.
Ik wil daarbij stilstaan bij de enige zinsnede in brieven van ministers waaraan
normaal gesproken geen aandacht wordt besteed. De minister eindigt zijn brief
met de standaardformulering: ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben
geïnformeerd. In dit geval kan daarvan geen sprake zijn. De Tweede Kamer
is beduidend minder royaal bediend dan de media in de afgelopen weken. Daarom
leek het mij ook goed om bij het eerste optreden van de minister in deze Kamer,
nu wij gezamenlijk aan het begin van een periode staan als regering en parlement,
met enige klem artikel 68 van de Grondwet voor te houden, die luidt: De ministers
en de staatssecretarissen geven de kamers elk afzonderlijk en in verenigde
vergadering, mondeling of schriftelijk, de door een of meer leden verlangde
inlichtingen, waarvan het verstrekken niet in strijd is met het belang van
de Staat. Het leek mij goed om dit aan het begin van onze ongetwijfeld frequente
ontmoetingen nadrukkelijk aan de minister voor te houden. Er is immers meer
gevraagd dan dit. Ik kan mij haast niet voorstellen dat verstrekking van zaken
aan het parlement die al in de krant hebben gestaan in strijd zou zijn met
het belang van de Staat.Het doet goed dat de minister in zijn korte brief de Grondwet noemt, al
verbaast ook mij, net zoals de heer De Vries, de context en de strekking daarvan.
Ook voor mij was het niet echt geruststellend om te vernemen dat in ieder
geval de Grondwet overeind blijft en niet door de voornemens in gevaar zal
worden gebracht.Deze minister is er door onder anderen de minister-president op gewezen
dat bepaalde voornemens wel degelijk in strijd waren met de Grondwet.
Overigens was ik wel wat teleurgesteld dat de bezwaren van de minister-president
alleen juridisch van aard waren, maar dat even terzijde. Ik had ook graag
een inhoudelijk afwijzende reactie van hem gehoord. Wie het overzicht van
de uitspraken tussen, zeg maar, 22 augustus en 30 augustus overziet, zal merken
dat nieuwe inzichten snel in duidelijke uitspraken worden omgezet. Op 22 augustus
zegt minister Nawijn dat gekeken moet worden of uitzetting van Nederlanders
die zich schuldig hebben gemaakt aan een strafbaar feit juridisch kan en op
28 augustus zegt hij met grote stelligheid dat dit immers niet kan. Het heeft
zes dagen geduurd, maar toen was het wel duidelijk.Anderen hebben erop gewezen dat ook vice-premier Remkes nogal scherp heeft
gereageerd op de proefballonnetjes van de minister, zie de Volkskrant van
31 augustus. Hij zei dat een grens wordt overschreden als een minister voornemens
kenbaar maakt die niet uitvoerbaar zijn. Het lijkt mij niet plezierig voor
de minister om dat van een collega-bewindsman te horen. Over uitvoerbaarheid
gesproken: het is misschien goed om één punt eruit te lichten.
Ik trof in deze stapel stukken ook een citaat aan van directeur Schoof van
de IND. Hij zegt grote twijfels te hebben over de uitvoerbaarheid van het
voornemen van de minister om 80% bij de grens tegen te houden, tenzij dat
gebeurt door middel van uitbreiding van de lijst van veilige landen. Ik hoor
natuurlijk graag van de minister of dat inderdaad de achtergrond van die opmerking
was of dat hij andere maatregelen in gedachten had. Begrijpt hij de opmerking
van de heer Schoof tegen die achtergrond?Ik heb er eerlijk gezegd niet zoveel behoefte aan om alle proefballonnetjes
inhoudelijk van commentaar te voorzien. Bij ons in de fractie was het beeld
gevestigd van een popcornapparaat zonder deksel waar van alles uitvloog. Nu
is zo'n beetje de gedachte dat wij op Prinsjesdag wel zien wat daarvan overeind
blijft en wat werkelijk tot beleid zal worden verheven. De dienstinstructie
van de minister-president is ook eigenlijk het enige substantiële dat
in de brief van de Kamer gemeld wordt. Ik schat zo in dat dit ook ongeveer
de strekking van de eerste termijn van de minister zal zijn, maar daar kan
ik mij natuurlijk in vergissen. Het lijkt mij overigens ook juist om dat pas
met Prinsjesdag te presenteren. Daar ben ik het mee eens, maar dat gold natuurlijk
de afgelopen weken ook.Ik krijg nog wel graag een toelichting van de minister op zijn redenering
dat het doen van allerlei uitspraken deel uitmaakt van de maatschappelijke
discussie en als zodanig nodig is om draagvlak te behouden en te creëren
voor het beleid op het terrein van toelating, illegaliteit en inburgering.
Meent de minister dat nu echt zo? Heeft dat ook effect gehad in zijn waarneming?
Waar is dat draagvlak voor dit beleid dan bevorderd? Welke uitspraken waren
met name gericht op vergroting van het draagvlak voor het beleid ter zake
van inburgering? Die uitspraken ben ik eerlijk gezegd niet tegengekomen. Ik
vind het wel van belang om erop te wijzen dat de minister niet alleen verantwoordelijk
is voor immigratie, maar ook voor integratie. Dat mag geen ondergeschoven
kind worden. Het beeld dat van de minister in de media gevestigd is, heeft
mij getroffen en ik kan mij voorstellen dat dit de minister ook iets doet.
In de media staat letterlijk dat deze minister niet zozeer van immigratie
en integratie is, maar van irritatie en intimidatie. Wat doet het de minister
dat dit beeld van hem gevestigd is, kennelijk als gevolg van zijn uitspraken?Voorzitter. De minister zegt dat hij vele e-mails van bijval heeft gekregen.
Eerlijk gezegd zegt mij dat niet zoveel. Mij lijkt dat het de minister ook
niet zoveel zou moeten zeggen. De minister is geen propagandist voor een bepaald
gedachtegoed dat in een deel van de samenleving leeft en ook niet van een
politieke partij, maar dienaar van de Kroon. Niet zozeer het afgeven van signalen,
maar het oppikken van signalen en het daarop zetten van beleid lijkt mij de
taak bij uitstek van een minister.Ik zal afronden met één vraag in het kader van de zorgvuldigheid.
Een van de onderwerpen waar de minister ook reacties van onbegrip op gekregen
heeft, was de mededeling dat 60% van het huiselijke geweld voor rekening van
allochtonen komt. Ik zeg het even kort door de bocht. Daar is nogal veel weerwoord
op gekomen en de vraag is waar de minister dat percentage vandaan haalt. Ik
ben daar benieuwd naar. Als de minister al deelneemt aan de maatschappelijke
discussie, uiteraard binnen de kaders van het kabinetsbeleid, dan moeten de
uitspraken in ieder geval zorgvuldig zijn. Ik hoor graag van de minister waar
dat gegeven op gebaseerd is.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Ook ik zal beginnen met felicitaties aan mevrouw Van Vroonhoven.
Ik zie eveneens uit naar verdere samenwerking, debatten en wat wij verder
in dit huis nog doen.Wat de uitspraken van de minister betreft: wij hebben inderdaad veel voornemens
van de minister gezien. Met anderen ben ik van mening dat voornemens van ministers
gedragen moeten worden door het kabinet, zodat niet het gevoel kan ontstaan
dat het losse flodders zijn, waardoor mensen zich kunnen afvragen of uitspraken
van ministers hard en betrouwbaar zijn. Toch moet ik zeggen dat de lange lijst
van voornemens naar mening van de VVD-fractie een hoop goede voornemens bevat.
Nu verandert met goede voornemens het land niet. Met goede voornemens verbeteren
wij niet de toestand rond integratie en asiel. Wij zullen de minister uiteindelijk
beoordelen op de concrete maatregelen. Ik ben benieuwd of de hele lijst –
met uitzondering van het punt dat ongrondwettig is – straks terugkomt,
of wel in de vorm van concrete voorstellen in de begroting, of wel in de vorm
van onderzoeken. Of zijn er op dit moment nog andere punten waarvan de minister
zegt dat ze van het lijstje af moeten? Dat maakt de discussie overzichtelijker.Een uitzondering op de voornemens die onze sympathie hebben, was het onvoldragen
en inmiddels ook onmogelijk gebleken idee van het uitzetten van mensen met
een Nederlands paspoort. Ik ben erg benieuwd waarom de minister deze uitspraak
heeft gedaan. Vergissen is menselijk, maar de minister is gezien zijn achtergrond
bij uitstek iemand die deskundig is op dit terrein. Was het een vergissing
of was het een schot voor de boeg? In het laatste geval: wat had de minister
precies in het vizier? Hij heeft een onderzoek aangekondigd met betrekking
tot immigranten met een crimineel verleden. Gaat het daarbij alleen om nieuwe
gevallen waarin dan bijvoorbeeld extra eisen worden gesteld?
Moet gedacht worden aan het verzwijgen van misdaden of aan misdaden die in
de eerste jaren van het Nederlanderschap worden gepleegd? Welke richting gaat
het onderzoek uit?De uitlatingen van de minister zijn voor een deel onvoldragen, maar in
het algemeen spreekt de richting ervan de VVD-fractie aan. Wij zijn erg benieuwd
naar de daden van de minister.De heer Dittrich (D66):Het asiel- en integratiebeleid verdient veel aandacht in de politiek.
Het zal niemand ontgaan zijn dat de samenstelling van de bevolking is veranderd
en dat er problemen zijn die echt besproken moeten worden, of het nu gevoelige
onderwerpen zijn of niet. Bij die bespreking moet echter wel in het achterhoofd
worden gehouden dat wij met z'n allen dicht op elkaar in een klein land leven.
Vandaag heeft de directeur van het Landelijk bureau racismebestrijding de
voorzitter een rapport aangeboden en een beroep gedaan op de politiek in Nederland
om het klimaat voor het maatschappelijk debat over het vreemdelingenbeleid
te verbeteren. Wilde uitlatingen van politici kunnen tot uitsluiting leiden
en heftige reacties uitlokken die niet in het belang zijn van de samenleving
als geheel.Ik stel voorop dat ook mijn fractie vindt dat de minister uiteraard het
recht heeft om voorstellen op zijn beleidsterrein te doen. Hij hoort aanwezig
te zijn in het maatschappelijk debat over het asiel- en integratiebeleid.
Ook brainstormen kan nuttig zijn voor het ontwikkelen van ideeën. De
minister heeft in hoog tempo het ene kennismakingsinterview na het andere
gegeven en erg veel voorstellen gedaan. De brief beslaat echter één
A4'tje met heel weinig informatie; dat is min of meer de omgekeerde wereld.
Dat had echt anders gemoeten. Het waren kennismakingsinterviews, maar kennen
wij nu de minister als beleidsmaker ook? Die vraag is moeilijk te beantwoorden,
want welke voorstellen zullen in beleid worden omgezet? Premier Balkenende
heeft twee keer in het openbaar afstand genomen van uitspraken van de minister.
De premier zei dat er geen Nederlanders worden uitgezet, omdat dat in strijd
is met de Grondwet. Uit de latere interviews met minister Nawijn blijkt dat
hij zijn suggestie op dit punt heeft afgezwakt. Ook heeft premier Balkenende
afstand genomen van de stelling van minister Nawijn dat subsidies aan projecten
waaraan alleen allochtonen deelnemen, moeten worden ingetrokken. De premier
heeft terecht gezegd dat zo'n subsidie de integratie soms kan bevorderen.
Uit antwoorden op kamervragen blijkt dat de minister ook dit standpunt enigszins
heeft bijgesteld.Ik zei al: het maatschappelijk debat moet gevoerd worden. Minister Nawijn
heeft in dat debat een zeer speciale rol te vervullen. Als de argumenten in
dat debat zijn gewisseld, is het aan hem om via concrete beleidsvoornemens
die argumenten te kanaliseren. Als echter de minister aan het begin van zo'n
maatschappelijk debat met wilde plannen komt die niet in beleidsplannen worden
omgezet, verliest hij aan gezag, niet alleen in de Kamer maar ook buiten de
Kamer. Ik geloof dat de vice-premier daarover ook al behartigenswaardige dingen
heeft gezegd.De maatschappelijke reactie zal er dan ook een van teleurstelling kunnen
worden, want juist als een minister iets voorstelt en het leidt nergens toe,
haken mensen af. De mensen denken nu nog vaak dat als een minister iets voorstelt,
zo'n plan snel gerealiseerd zal kunnen worden. Als dan blijkt dat voorstellen
van de minister juridisch absoluut onhaalbaar en ook onwenselijk zijn –
ik denk bijvoorbeeld aan de verbanning van Nederlanders naar Marokko –
dan kan zo'n teleurstelling bij het publiek ook tot onvrede leiden en voor
maatschappelijke ontwrichting zorgen.In de korte brief aan de Kamer – het kattebelletje werd het al genoemd –
zegt de minister dat hij een indringend integratiebeleid wil voeren. Namens
de fractie van D66 wil ik zeggen dat wij hopen dat een indringend integratiebeleid
niet hetzelfde zal zijn als een intimiderend integratiebeleid. Graag een reactie
daarop. De minister moet echt oppassen dat hij niet een minister van desintegratie
wordt.In een van de interviews heeft de minister naar voren gebracht dat hij
vindt dat hij zich ook tolk moet maken van de gevoelens van onvrede die in
de samenleving leven. Dit brengt mij ertoe aan de minister te vragen hoe hij
zijn taak eigenlijk opvat. Is het zo dat hij alleen gevoelens van onvrede
moet vertolken of zou hij juist ook positieve ontwikkelingen die zich ook
in de samenleving afspelen, als minister van integratie moeten benadrukken,
juist om het evenwicht dat nodig is in de samenleving aan te brengen?Kortom, de fractie van D66 heeft geen behoefte aan wilde plannen en ideeën
die niet tot beleid zullen leiden, maar aan een samenhangende visie. Wij nodigen
de minister uit die op echt heel korte termijn aan de Kamer te sturen.Ik zou willen zeggen: minister Nawijn, u hebt uw visitekaartje afgegeven,
wij weten dat u er bent, maar gaat u alstublieft aan het werk en komt u met
die samenhangende visie, opdat wij op korte termijn hier in de Kamer over
al dit soort belangrijke problemen kunnen praten.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. In de brief die de minister gisteravond aan de Kamer heeft
gestuurd, schrijft hij dat hij met zijn voorstellen de maatschappelijke discussie
heeft willen aanzwengelen. Daar zijn wij heel erg voor, maar dan moet je dat
ook doen en ook hier. Vandaag heeft de minister daartoe de kans. Hij heeft
die kans niet gegrepen in zijn brief, maar hij kan dit vandaag alsnog doen.
Als je iets roept en de discussie aanzwengelt, moet je vervolgens ook zeggen
hoe en wat en die discussie aangaan. Anders verzandt de ogenschijnlijke stoerheid
in pure lafheid. Bovendien is het gewoon een kwestie van fatsoen en daar heeft
dit iets kabinet toch iets mee, geloof ik.Als je niet bereid bent tot die discussie, ook hier, dan zijn het toch
echt proefballonnetjes geweest met gebakken lucht. Of, laat ik het in gewoon
Nederlands zeggen, lulpraat. De minister zegt in zijn brief ...De voorzitter:Zei u "nulpraat"?Mevrouw Kant (SP):Nee.De voorzitter:Dan verzoek ik u dat woord terug te nemen en het te veranderen in "nulpraat".
Dat is bij dezen gebeurd.Mevrouw Kant (SP):Volgens mij is het een gewoon Nederlands woord, maar als
u zich hieraan stoort, maak ik ervan: onzinnige praat. Misschien is dit iets
voor een inburgeringcursus, maar ik begrijp dat wij hierover behoorlijk van
gedachten verschillen.In zijn brief schrijft de minister: ik acht deze discussie van belang
om draagvlak te behouden en creëren in de Nederlandse samenleving op
dit maatschappelijk gevoelige terrein. Met uitspraken over bijvoorbeeld allochtonen
met de Nederlandse nationaliteit die het land moeten worden uitgezet, wordt
het draagvlak echter niet bevorderd, juist als het gaat om hun recht om hier
te wonen en te leven. Dit ondermijnt toch juist dat draagvlak. Graag een reactie.In zijn brief schrijft de minister ook dat een adequaat integratieproces
een restrictief toelatingsbeleid vergt en een indringend integratiebeleid.
Wij zijn juist zeer teleurgesteld over dit laatste, over het indringend integratiebeleid,
want daarover hebben wij van deze minister nog niets gehoord. Is de minister
misschien al vergeten dat hij minister van integratie is? Natuurlijk heeft
de integratie een kwantitatief en een kwalitatief aspect. Na twintig jaar
falend integratiebeleid kun je dat toch echt niet oplossen door een restrictief
toelatingsbeleid. Daardoor worden de problemen van de allochtone en de autochtone
Nederlanders in de achterstandswijken, vaak kinderen, echt niet verminderd.
Hun kansen in de samenleving worden er niet door verbeterd.Ik loop kort een aantal suggesties langs. Over het toelatingsbeleid heeft
de minister gezegd dat 80% van de asielzoekers direct in de aanmeldingscentra
moet worden afgewezen. Nu is dat zo'n 50%. Hoe kun je dat doel nu van tevoren
stellen? Je weet toch niet wat voor vluchtelingen zich gaan aanmelden en of
die wel of niet recht hebben om hier te blijven? Hoe wil de minister dan een
zorgvuldige procedure blijven garanderen?De minister stelt vervolgens voor om criminele jongeren van buitenlandse
komaf met de Nederlandse nationaliteit die een misdrijf plegen het land uit
te zetten. De Tilburgse hoogleraar strafrecht en vreemdelingenrecht A. van
Kalmthout acht Nawijns plannen kansloos. Ik citeer: "Zijn voorstel komt neer op de straf van verbanning. Die is volgens de
Grondwet en op grond van internationale verdragen verboden. Het is volgens
de hoogleraar een beleid dat erop gericht is om problemen te exporteren naar
andere landen."Verbannen deden wij in de middeleeuwen. Is de minister zich eigenlijk
wel bewust van de impact van zijn voorstel? Los ervan dat het gewoon niet
kan, het zou een mooie boel zijn als elk land zijn criminele burgers de grens
over zette. Als Nederlandse burgers over de schreef gaan moeten zij in Nederland
gestraft worden en in Nederland hun straf uitzitten. In een fatsoenlijke rechtsstaat
is iedereen toch voor de wet gelijk? Waarom een andere behandeling voor iemand
met een zwarte huid dan voor iemand met een witte boord?Het slaan van vrouwen is een terecht geconstateerd probleem. De minister
zegt dat allochtone mannen met een verblijfsvergunning die voor een zware
mishandeling van hun vrouw zijn veroordeeld moeten worden teruggestuurd. Laat
één ding heel duidelijk zijn: vrouwen slaan mag niet en moet
worden bestraft. Maar laten wij er dan voor zorgen dat die vrouwen niet zo
afhankelijk zijn. Vrouwen moeten niet een afhankelijke verblijfsvergunning
krijgen. Als de minister het echt wil opnemen voor deze kwetsbare groep, wil
hij dan daar een voorstel voor doen?Tot slot vind ik dat de minister als het gaat om subsidies voor allochtonenprojecten
wel een punt heeft. Maar ook hier was hij toch wel iets te ongenuanceerd.
Dat gaf hij ook toe in antwoord op kamervragen, waarin hij toegaf dat subsidies
voor activiteiten die de integratie bevorderen prima zijn. Daar ben ik het
helemaal mee eens. Uit de antwoorden blijkt ook dat de minister gesproken
heeft over iets waar hij eigenlijk niet zoveel inzicht in had. Op andere vragen
antwoordt hij namelijk, dat hij eigenlijk geen idee heeft hoe het zit met
de subsidiestromen. Als hij hiervan dan een punt wil maken, zou hij eerst
moeten uitzoeken in hoeverre er subsidies zijn gegaan naar projecten die integratie
bevorderen en in hoeverre naar projecten die geen bijdrage hebben geleverd
aan de integratie. Voorzitter. Na wat snuffelen op het internet zijn wij gestuit op een website
van Nawijn advocaten. Daarin wordt de volgende aanbeveling gedaan: Nawijn
advocaten kenmerkt zich door snelheid, discretie en deskundigheid. Van die
snelheid hebben wij al iets mee kunnen maken. Discretie hoeft niet altijd
bij een minister. Hij moet vooral zeggen waar het op staat. Maar discretie
en deskundigheid, daar wachten wij met smart op!Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik leg de minister een gedicht voor: "Al ben ik
maar een kind,Tog wordt mijn Vaderland van mij op 't hoogst bemind;Ik werd er in geboren;Ik heb er drank en spijs;Ik mag er onderwijsVan wijze meesters hooren.Ik heb er ouders,
vrienden in,Die ik met al mijn hart bemin;Ik kan er veilig
woonen;Dies zal ik dankbaar mij betoonen;En, worde ik eens
een man,Zo nuttig zijn voor 't land, als ik maar wezen kan."Dit is een gedicht van Hieronymus van Alphen uit 1746, "De liefde tot
het Vaderland".Ruim een miljoen mensen dachten op een avond eind augustus: hoe zit het
met mij? Zou het ook voor mij gelden? Het recht om hier te zijn, om dit land
als je vaderland te beschouwen, daar is een barst in gekomen, dank zij een
zekere profileringsdrang, niet als columnist, niet als publicist, niet als
ex-advocaat, nee als minister, door Hare Majesteit Koningin Beatrix beëdigd.
Ik ben blij dat mijn collega Rouvoet artikel 68 aan de minister heeft voorgelezen.
Ik heb in de afgelopen weken al een keer opgemerkt dat hij eerder als minister
van intimidatie lijkt te fungeren dan als minister van integratie. Integratie
is een tweezijdig proces van aanpassing en begrip, juist in deze gespannen
maatschappelijke omstandigheden. Integratie is dan ook een portefeuille met
een uiterst zware verantwoordelijkheid, zeker in de visie van GroenLinks.
Met deze verantwoordelijkheid mag niet al te lichtzinnig worden omgegaan.Als excuus voor alle proefballonnetjes van de afgelopen weken zegt de
minister draagvlak voor zijn beleid te willen behouden en te creëren.
Maar wat voor draagvlak en draagvlak bij wie specifiek? Denkt de minister
met zijn uitspraken draagvlak te kunnen creëren bij het allochtone deel
van Nederland en voor de inburgering van het allochtone deel van Nederland?
Het bezit van de Nederlandse nationaliteit is een onvervreemdbaar recht en
de minister tornt hieraan. Of is de Nederlandse nationaliteit alleen onvervreemdbaar
als het om autochtone Nederlanders gaat? Het ontnemen van de Nederlandse nationaliteit
is slechts mogelijk als essentiële staatsbelangen in het gedrang dreigen
te komen, zoals bij deelname aan een vreemde krijgsdienst die met Nederland
in oorlog is. Of behoort wat de minister betreft ook stelselmatige winkeldiefstal
tot een essentieel staatsbelang? En wat zijn volgens minister Nawijn gasten?
In diverse interviews rept hij voortdurend van gasten en gastvrijheid die
hij allochtonen wel of niet gunt. Ik vraag mij dan af: ben ik ook te gast,
zijn mijn familieleden met de Nederlandse nationaliteit te gast en moet ik
de minister dankbaar zijn voor zijn gastvrijheid? Ofte wel: hoe lang blijven
allochtonen in de visie van de minister buitenlanders?Het is mooi dat de minister zich het lot van mishandelde allochtone vrouwen
aantrekt, want diverse kabinetten hebben zich van het lot van mishandelde
vrouwen, allochtoon of autochtoon, te weinig aangetrokken. Maar wat betekent
dit voor autochtone vrouwen die worden mishandeld? Zij worden niet genoemd.
Is mishandeling door allochtone mannen pijnlijker dan mishandeling door autochtone
mannen?Tot slot wil ik mij buigen over de status van de brief van de minister.
Wekenlang hebben wij ons in Nederland met de minister en zijn proefballonnetjes
mogen bezighouden. Vlak voor het debat in de Kamer, waar dit debat ook thuishoort,
kregen wij een nietszeggend briefje met de mededeling dat de minister geen
maatregelen zal nemen die in strijd zijn met de Grondwet en het algemene rechtskader
van ons land. Het is fijn dat de minister zich aan de wet zal houden; daar
moet je misschien minister op het departement Justitie voor zijn.Ik verwacht twee zaken van de minister: een duidelijke verantwoording
voor de proefballonnetjes die hij in de afgelopen weken heeft opgelaten, beter
dan in de brief en in eerste termijn, en concrete voorstellen die de inburgering
van allochtonen in ons land zullen bevorderen. De problematiek is uiterst
serieus en ze moet dan ook met serieuze oplossingen worden aangepakt, niet
met gebakken lucht.Mevrouw Zeroual (LPF):Voorzitter. Ik vind dit het juiste moment om uit te leggen dat de LPF-fractie
absoluut niet voor tweedeling wil zorgen, maar de kloof juist wil verkleinen.
Ik ben mij ervan bewust dat dit streven nu niet helder naar voren komt. Dankzij
Pim Fortuyn, die de discussie is begonnen, is vreemdelingenbeleid het gesprek
van de dag. De situatie lijkt bedreigend te worden, maar ik denk dat wij er
open over moeten blijven praten. Heel veel mensen, onder wie ook juist allochtonen,
geven aan dat er iets moet veranderen. Laten wij niet vergeten dat integratie
onvoldoende kan plaatsvinden als er niets gedaan wordt aan de criminaliteit.
De goedwillende meerderheid van de allochtonen zal opnieuw de dupe worden
als wij niets doen aan onze "knuffelcultuur".De heer Blok (VVD):U zei dat Pim Fortuyn de discussie heeft geopend. Past het niet om te
zeggen dat de heer Bolkestein de discussie heeft geopend?Mevrouw Zeroual (LPF):Aangezien ik dankzij Pim Fortuyn voor de LPF in de Kamer ben gekomen,
lijkt het mij op dit moment gepaster om te zeggen dat de discussie door Pim
Fortuyn is aangewakkerd, ook omdat hij er niet meer is.De heer Blok (VVD):U schrapt Bolkestein nu uit de geschiedenisboekjes?Mevrouw Zeroual (LPF):Nee, ik noem de heer Pim Fortuyn omdat hij de discussie van dit moment
op gang heeft gebracht en omdat hij niet bij dit debat aanwezig kan zijn.De heer Hoogendijk (LPF):Misschien mag ik opmerken dat ...De voorzitter:Nee, dat sta ik u niet toe. Het debat wordt gevoerd door mevrouw Zeroual
en zij wordt geïnterrumpeerd. Een andere woordvoerder van dezelfde fractie
sta ik niet toe.Mevrouw Zeroual (LPF):De LPF-fractie staat een harde aanpak van criminele allochtonen voor zodat
de goedwillende meerderheid van de allochtonen betere kansen krijgt in deze
maatschappij. Ik zie dan ook graag meer ontwikkelde allochtonen aan de bovenkant
van de maatschappij, bijvoorbeeld in de media, de politiek en de sport, opdat
op die manier een positief beeld ontstaat. Om deze reden vind ik het nuttig
dat minister Nawijn duidelijke uitspraken doet. Wel vraag ik hem om in de
toekomst te voorkomen dat de goedwillende meerderheid van de allochtonen zich
bedreigd voelt. Minister Nawijn heeft hiertoe een goede aanzet gedaan door
de discussie met de allochtonen aan te gaan, zoals hij gisteren in Rotterdam
heeft gedaan.Ik hoop dat wij minister Nawijn de kans geven om voor een oplossing te
zorgen, want daar gaat het natuurlijk uiteindelijk allemaal om. Het gaat om
het oplossen van een zeer ingewikkeld en gevoelig vraagstuk. Het is voor velen
even wennen dat de minister dat wil oplossen, maar wij juichen dat toe. Alleen
op die manier krijgt immers de meerderheid van de goedwillende allochtonen
ook een kans om aan de bovenkant van de maatschappij te komen. Wij juichen
niet toe dat in de media meteen wordt gesproken over een tweedeling en over
Duitse manieren in de samenleving. Wij willen er juist hier over debatteren.Mevrouw Kant (SP):Dat doen wij heel graag en daarom vraag ik aan u of uw fractie de voorstellen
van minister Nawijn steunt.Mevrouw Zeroual (LPF):U hebt in de media kunnen horen – dit zeg ik, omdat jullie al zoveel
voorbeelden uit de media halen – dat ik niet alle standpunten heb gesteund.
Wel vind ik dat de standpunten een discussie aanwakkeren die hard nodig is.Mevrouw Kant (SP):Die discussie voeren wij dus hier, daarom wil ik graag van u horen welke
standpunten u wel steunt.Mevrouw Zeroual (LPF):Het merendeel van de standpunten. Het enige standpunt dat wij niet steunen, waarvan de heer Nawijn ook heeft gezegd dat het juridisch uitgezocht
moet worden, was het standpunt over de Marokkanen met de Nederlandse nationaliteit.Mevrouw Kant (SP):Dat is het enige standpunt dat u niet steunt?Mevrouw Zeroual (LPF):Ja.Mevrouw Kant (SP):Maar de rest steunt u wel?Mevrouw Zeroual (LPF):Steunen in de zin dat daarnaar onderzoek wordt gedaan en dat wij erover
praten. De standpunten die de heer Nawijn naar voren heeft gebracht, zijn
niet alle zoals ze nu overkomen. Als een journalist vragen stelt en de heer
Nawijn geeft daarop antwoorden, kun je dat op allerlei manieren uitleggen.Mevrouw Kant (SP):Ja. Dan gaan wij hier uitleggen wat bedoeld is. Ik vraag het nu aan u.
Ik ga even door over het standpunt over het uitzetten van bijvoorbeeld criminele
Marokkaanse jongeren. U wilt dat laten uitzoeken. U wijst dat dus niet principieel
af?Mevrouw Zeroual (LPF):Ik wil de heer Nawijn de kans geven om uit te leggen wat hij ermee bedoelt,
voordat ik op voorhand alles afwijs.Mevrouw Kant (SP):Ik vraag de LPF-fractie wat zij ervan vindt. Daar is deze Kamer voor bedoeld.
Dus graag een reactie. Bent u er principieel voorstander van, als het juridisch
mogelijk is, om bijvoorbeeld Marokkaanse criminele jongeren die een Nederlands
paspoort hebben, het land uit te zetten?Mevrouw Zeroual (LPF):U luistert dus niet goed. U vroeg net of ik het met dat standpunt niet
eens was en dat beantwoordde ik bevestigend. Nu herhaalt u dat. Ik heb u dus
al antwoord gegeven.Mevrouw Kant (SP):U bent het er dus niet mee eens.Mevrouw Zeroual (LPF):Inderdaad.Mevrouw Kant (SP):Dat is dan duidelijk. Maar met alle andere standpunten bent u het wel
eens?Mevrouw Zeroual (LPF):Ja.Mevrouw Kant (SP):Alle standpunten?Mevrouw Zeroual (LPF):Ja.Mevrouw Azough (GroenLinks):Bent u het er niet mee eens dat minister Nawijn het uitzetten van criminele
Marokkaanse jongeren met een Nederlandse nationaliteit gaat onderzoeken, zoals
hij in zijn brief aangeeft?Mevrouw Zeroual (LPF):Ik ben het er wel mee eens dat hij dat gaat onderzoeken. Aangezien de
Nederlandse nationaliteit vastligt, kan ik niet zeggen dat ik erachter sta.
Ik vind wel dat hij het moet uitzoeken. Dat is zijn taak als minister.Mevrouw Azough (GroenLinks):Als hij het heeft uitgezocht en als het op miraculeuze wijze toch mogelijk
blijkt te zijn, bent u daar toch tegen?Mevrouw Zeroual (LPF):Dan zal ik daartegen zijn.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dan hoeft hij als LPF-minister dit toch niet uit te zoeken?Mevrouw Zeroual (LPF):De minister is er voor alle partijen.De heer Dittrich (D66):Ik hoor dat u alle voorstellen, op één na, steunt. Ik heb
de woordvoerster van de CDA-fractie, mevrouw Van Vroonhoven, horen zeggen
dat de CDA-fractie vindt dat juist heel veel luchtballonnen zijn opgelaten.
Begrijp ik nu goed dat u het niet eens bent met uw coalitiepartner het CDA?Mevrouw Zeroual (LPF):U loopt nu nogal op de dingen vooruit. Ik vind dat wij minister Nawijn
de kans moeten geven om dingen uit te zoeken. Ik vind dat dit soort discussies
juist tweedeling veroorzaken. De minister doet uitspraken, waarop wordt gereageerd
met opmerkingen over tweedeling in de samenleving en dergelijke. Laten wij
de minister toch eerst met voorstellen komen en vervolgens kijken wat wij
daarvan vinden.De heer Dittrich (D66):Vindt u dan niet dat die voorstellen goed doordacht moeten zijn? De minister
schrijft zelf in zijn brief dat hij deel wil uitmaken van het maatschappelijke
debat. Hij doet een aantal voorstellen, vervolgens ontstaat een discussie
buiten de Kamer en vervolgens zegt u dat dit zorgt voor tweedeling en dat
het eerst moet worden onderzocht. De volgorde zou toch andersom moeten zijn:
minister Nawijn moet eerst onderzoeken om vervolgens met doordachte plannen
te komen.Mevrouw Zeroual (LPF):Dat ben ik met u eens, maar u moet wel begrijpen dat als de minister vragen
van journalisten krijgt en overal geen reactie op geeft, er weer wordt gezegd:
waar is de openheid van de LPF en waar zijn de plannen? Het is een discussie;
het zijn gewoon vragen die gesteld worden en waar al een antwoord op komt
maar die ook nog uitgezocht moeten worden. Immers, bij meerdere dingen heeft
hij ook gezegd dat hij het nog uit moet zoeken.De heer Dittrich (D66):Wij worden in dit land toch niet door de media geregeerd? De minister
heeft toch de regie? Als de minister iets kwijt wil, dan doet hij dat, maar
als hij iets uit moet zoeken dan zal hij dat eerst uitzoeken, zo neem ik aan.Mevrouw Zeroual (LPF):Ja, maar wij zitten hier op dit moment ook door alles wat er in de media
heeft gestaan, want anders waren wij hier niet in discussie.De heer Dittrich (D66):Volgens mij zitten wij hier omdat de minister het ene kennismakingsinterview
na het andere geeft, overal plannen lanceert die hij soms weer terugdraait
en dan één A'viertje aan de Kamer stuurt.Mevrouw Zeroual (LPF):Dat zijn dan toch ook dingen die uit de media gehaald worden en die hier
ter discussie gesteld worden?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Als ik goed naar mevrouw Zeroual luister, bekruipt mij de gedachte: waarom
heeft zij niet de minister-president en vice-premier Remkes naar de Kamer
geroepen om hun verantwoording te vragen voor het feit dat zij de minister
hebben afgehouden van iets wat zij heel essentieel vindt, namelijk de discussie
te stimuleren en allerlei proefballonnetjes op te laten? Zij
neemt het hen, zo neem ik aan, kwalijk dat zij de minister daarbij hebben
afgestopt. Immers, sinds hij op de vingers is getikt, horen wij ook niet zoveel
meer.Mevrouw Zeroual (LPF):U heeft zonet gehoord dat ik minister Nawijn gevraagd heb om te voorkomen
dat de goedwillende meerderheid onder allochtonen zich bedreigd voelt. Dat
is ook omdat ik vind dat je de uitspraken die je doet, duidelijk moet uitleggen
en moet communiceren, zodat mensen begrijpen wat je zegt. Ik heb de andere
ministers niet opgeroepen omdat ik dat niet nodig vind en omdat ik eerst wil
afwachten wat de plannen van minister Nawijn exact zijn.De heer Teeven (LN):Voorzitter. Onze fractie vindt het eigenlijk een beetje triest voor deze
minister dat hij niet wat meer de kans heeft gekregen om wat ideeën naar
buiten te brengen. Wij hebben de afgelopen weken geluisterd naar wat er door
deze minister, maar ook door de minister-president over de commissie voor
normen en waarden en door de staatssecretaris van Europese Zaken over de toekomst
van Nederland in Europa, aan ideeën wordt opgelaten. Deze minister deed
dat wat meer dan andere bewindslieden in het kabinet, maar het is uitgerekend
deze minister die vandaag voor zijn ideeën ter verantwoording wordt geroepen
door de Kamer. Nu begrijpt onze fractie dat best, want deze minister heeft
heel veel ideeën losgelaten en heel weinig concrete voorstellen daaraan
gekoppeld. Een aantal van die ideeën – dat ben ik met de collega
van de VVD-fractie eens – spreekt ook onze fractie wel aan, maar ik
zou de minister willen oproepen om die ideeën om te zetten in concrete
zaken.Voorzitter: RehwinkelDe heer Teeven (LN):Voorzitter. Het is in eerste instantie bij ons niet opgekomen dat er sprake
was van een proefballonnetje. Ik heb vanmorgen De Telegraaf gelezen –
dat doe je dan ook – en daarin las ik dat collega Zalm spreekt over
leden van borrelclubs die allemaal proefballonnetjes oplaten. Dan denk ik:
maar hij zit toch zelf ook in de coalitie en hij, collega Zalm, en de minister-president
hebben toch ook een beetje de regie over dit kabinet? En dan gaat het toch
niet alleen over de LPF-ministers, maar dan gaat het toch ook over alle andere
bewindslieden?Ik heb eigenlijk een beetje gedacht op een gegeven moment, toen ik dit
hier allemaal aanhoorde: is de regie misschien een beetje zoek in het kabinet,
al in de eerste weken? Is het misschien toch niet de persoonlijke titel van
minister Nawijn en is het de grote lijn van het kabinet, maar is de minister-president
de regie een beetje kwijtgeraakt? Misschien is dat ook wel niet het geval.
Dat zullen wij nog horen van deze minister, namelijk of het nu de persoonlijke
titel was of dat het echt de voornemens waren van het kabinet die hij gaat
omzetten in daden. Dat lijkt ons goed.Misschien is het ook goed dat wij ons in deze Kamer realiseren dat wij
niet moeten meten met twee maten. Het is misschien deze minister die heel
veel ideeën heeft gespuid en weinig voorstellen erbij heeft genoemd,
maar er zijn ook wel andere bewindslieden in dit kabinet, al was het de minister-president
zelf over een commissie van normen en waarden die in Noorwegen is mislukt,
bij wie ik denk: is dat ook een proefballonnetje of is dat kabinetsbeleid?Kortom, onze fractie wacht liever de daden van dit kabinet af en wij gunnen
deze minister nog wat meer tijd. Om met de woorden van collega Herben, tijdens
het debat over de regeringsverklaring, te spreken: dit kabinet heeft 100 dagen
om te komen tot concrete daden en daarna gaan wij erover oordelen.De vergadering wordt van 16.54 uur tot 17.04 uur geschorst.Minister Nawijn:Mijnheer de voorzitter. Allereerst een verduidelijking: deze minister
is geen minister van luchtballonnen, losse flodders, gebakken lucht en wat
dies meer zij. Als deze minister iets zegt, meent hij dat serieus. Hij vindt
ook dat er voorstellen moeten komen in de Tweede Kamer via de gebruikelijke
weg, via het kabinet. Híer moet gediscussieerd worden. Deze minister
zal alle zaken die hij tot nu toe gezegd heeft, zeer serieus via het kabinet
naar deze Kamer leiden om daarover hier te discussiëren. Daar gaat het
immers om.Wij praten over een onderwerp dat uitermate moeilijk ligt in de samenleving,
waarover iedereen spreekt en waarvan men in het land weleens het gevoel heeft
dat er in de Tweede Kamer nauwelijks over gesproken wordt. Op al die onderwerpen
kom ik terug.Ik ben ook heel blij dat ik hier in deze Kamer mag staan om dingen te
zeggen. Mijn briefje is kort geweest. Helaas hoort dat zo. Ik had veel liever
eerder in deze Kamer gestaan om direct over die onderwerpen te praten. Ik
ben dan ook blij dat ik hier uitgenodigd ben. Overigens is mijn briefje niet
het enige, ik heb ook geantwoord op een aantal kamervragen. Ik ga u nog wat
meer vertellen en dan komen de diverse punten vanzelf aan de orde.Het probleem is echter dat een heleboel van mijn beleidsvoornemens zijn
uitgewerkt in het beleidsprogramma dat op Prinsjesdag gepresenteerd wordt.
Voor de precieze invulling en tijdsindeling van dat programma moet ik dus
naar Prinsjesdag verwijzen. Ik zal echter ingaan op een aantal punten die
hier aan de orde zijn geweest en die aanleiding hebben gegeven tot zoveel
discussie.Direct na mijn aantreden als minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
ben ik benaderd door heel veel pers, uitermate veel; niet omdat ik dat zelf
zo graag wilde, maar het is gebeurd. Het was niet alleen de Nederlandse pers
maar ook de internationale pers. Schijnbaar houdt het onderwerp waarover wij
spreken iedereen bezig. Ik vind dat je de pers te woord moet staan en moet
vertellen hoe je over een aantal zaken denkt. Nu denkt de Kamer dat ik zomaar
uit de losse pols ben gaan praten, maar dat doet deze minister niet, deze
minister praat op basis van het Strategisch akkoord. In het Strategisch akkoord
staan heel veel zaken die hier aan de orde moeten komen en waarvoor het kabinet
zich sterk wil maken. Ik heb er al ongeveer 15 à 16 geteld op het gebied
van het vreemdelingen- en integratiebeleid. Dat is heel wat anders dan bijvoorbeeld
het beleidsterrein van de minister van LNV. Die wordt maar één
keer genoemd in het Strategisch akkoord en mijn portefeuille
staat er diverse malen in.Als je met de pers praat over die onderwerpen uit het Strategisch akkoord,
ligt het al gauw gevoelig, zoals is gebleken. Ik heb vier interviews gegeven
aan vier kranten. De tekst daarvan heb ik geautoriseerd. Ik heb een aantal
zaken gezegd en ik blijf daarbij. Ik vind inderdaad dat deze zaken hier in
de Kamer aan de orde moeten komen – dat is natuurlijk veel beter dan
in de pers – maar het was mij helaas niet gegund om tot Prinsjesdag
te wachten. Op Prinsjesdag kunt u nog meer beleidsvoornemens verwachten. Zo
is het gegaan met de pers.De uitlatingen die ik heb gedaan, zijn voor het grootste deel terug te
vinden in het Strategisch akkoord en maken deel uit van de maatschappelijke
discussie over het vreemdelingen- en integratiebeleid. Deze discussie is naar
mijn mening nodig om het draagvlak te creëren en te behouden op dit maatschappelijk
gevoelige terrein. Immigratie moet worden afgestemd op de spankracht van de
maatschappij. Zo staat het ook in het Strategisch akkoord. Een adequaat integratieproces
vergt een restrictief toelatingsbeleid en een indringend integratiebeleid.
Dit is noodzakelijk om de integratie van de reeds toegelaten personen die
behoren tot etnische minderheden, een betere kans te geven. Ik ben daar heilig
van overtuigd en ik ben blij dat de PvdA-fractie aangeeft dat beleid te zullen
steunen. Wij moeten streng aan de poort zijn, om ervoor te zorgen dat de mensen
die hier eenmaal zijn, goed in deze samenleving kunnen integreren. Op dat
gebied is er heel veel werk te doen. Ik heb dat gisteren gezien tijdens mijn
werkbezoek in Rotterdam.De heer Dittrich heeft afgelopen vrijdag ook vragen gesteld aan de minister-president.
De concrete beleidsvoornemens komen uiteindelijk met Prinsjesdag. Zoals ik
al heb gezegd, kan de Kamer dan meer tegemoet zien. Ik benadruk met klem dat
geen van deze voorgestelde maatregelen in strijd is met de Grondwet of met
Nederlandse wetgeving. Ik heb dit ook nooit beoogd. U mag dit van mij als
minister toch ook niet verwachten? Ik werp dit verre van mij en ik zal dat
nooit doen. Ik kom straks toe aan het punt waarop ik dit verwijt heb gekregen
en ik zal uitleggen hoe het in elkaar zit. In de eerste plaats zeg ik iets over het integratiebeleid in het algemeen.
Mij wordt verweten dat ik wellicht meer een minister ben voor immigratie dan
voor integratie. Welnu, het tegendeel is het geval. Een stevige beperking
van de instroom van nieuwe vreemdelingen in Nederland is nodig om het integratiebeleid
betere kansen te geven. Het recht op verblijf in de Nederlandse samenleving
veronderstelt de plicht om aan die samenleving deel te nemen. Concreet betekent
dit het accepteren van waarden en normen van de democratische rechtsstaat,
respect voor de Grondwet en de wet- en regelgeving, de plicht om de Nederlandse
taal te beheersen en de bereidheid tot oriëntatie op de Nederlandse samenleving.
De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de individuele burger.
Van immigranten worden nog in onvoldoende mate eigen verantwoordelijkheid
en inspanning verwacht als het gaat om deelname aan de Nederlandse samenleving
en de aanpassing aan de Nederlandse normen en waarden. Burgers kunnen niet
volstaan zich als consumenten van het gebodene op te stellen. Zij zijn zelf
in de eerste plaats verantwoordelijk. Zij zijn de spil van de samenleving,
de overheid is het sluitstuk. Eenieder moet kunnen worden aangesproken op
zijn verantwoordelijkheid voor eigen integratie in en bijdrage aan de samenleving.Wie in ons land wil wonen en een toekomst wil opbouwen, heeft de plicht,
zelfstandig aan de samenleving deel te nemen. Ik wil benadrukken dat ook de
samenleving hierbij een taak heeft. Zij heeft zo gunstig mogelijke voorwaarden
te scheppen voor een succesvol integratieproces, en haar leden dienen deze
nieuwe landgenoten als verantwoordelijke medeburgers op te nemen en op voet
van gelijkheid ruimte te bieden voor zelfontplooiing. Ik sta een integratiebeleid
voor, gericht op een nieuw evenwicht in de verantwoordelijkheid hiervoor tussen
burgers en overheid, tussen nieuwe en autochtone burgers van Nederland en
tussen de rijksoverheid en de lokale overheid. Daarbij is voor ogen te houden
wat in het Strategisch akkoord ook staat vermeld – u kent het allemaal –:
effectieve integratie van bevolkingsgroepen is een zaak van lange adem en
van wederzijdse aanpassing.Mevrouw Kant (SP):Na deze mooie, gedragen woorden wil ik gelijk concreet worden. Vindt u
dat de overheid genoeg voorwaarden schept voor integratie, kijkend naar het
aantal mensen dat in zwarte wijken woont en niet de kans krijgt om gemengd
met Nederlanders te wonen en te integreren? Dezelfde vraag kan ik stellen
over zwarte scholen. Wat gaat dit kabinet daaraan doen?Minister Nawijn:Ik wil even doorgaan met mijn betoog, dat nog niet is afgerond. Dan kom
ik vanzelf op de door u genoemde punten. Ik zal overigens niet zo diep op
die vragen ingaan, want die komen nog aan de orde, na Prinsjesdag.De voorzitter:Gaat u nog op de vragen in, of niet? Als u er nog op ingaat, moet mevrouw
Kant even wachten. Maar als u zegt, daarover niets te zullen melden, krijgt
zij de gelegenheid om door te vragen.Minister Nawijn:Ik ga nu nog geen antwoord geven op haar vraag over zwarte scholen. Ten
eerste ben ik net minister, en ten tweede wil ik daar eerst nog uitvoerig
over spreken met de minister van OCW. Gisteren heb ik in Rotterdam een heel
goed functionerende school bezocht, waarvan ik onder de indruk was. Dat is
een mooie voorbeeldschool.Mevrouw Kant (SP):Ik vind dit heel teleurstellend. Wij horen van alles in de media, ik stel
hier de eerste de beste concrete vraag en er komt geen antwoord. Kunt u niet
gewoon principieel antwoorden? U hoeft mij helemaal niet te zeggen hoe u dat
dan wilt gaan doen, maar kunt u mij gewoon antwoord geven op de vraag of dit
kabinet iets gaat ondernemen tegen de groeiende segregatie in onze samenleving?Minister Nawijn:Dan verwijs ik u naar het Strategisch akkoord. Daar staat een zin in die
hier precies over gaat.Mevrouw Kant (SP):Maar kunnen wij daar concrete voorstellen over verwachten van u?Minister Nawijn:Dat kunt u van ons verwachten.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Gewaarschuwd door de eerste reactie van de minister in reactie
op mevrouw Kant stel ik toch de volgende vraag. De minister begon dit deel
van zijn betoog met de stellige verklaring dat hij geen voorstellen zal doen
die in strijd zijn met de Grondwet. Stel je voor, zeg. Dat kan natuurlijk
niet. Dat verwacht ik ook niet.Minister Nawijn:Natuurlijk, helemaal mee eens.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar zijn wij het helemaal over eens. Vindt de minister dat hij wel de
ruimte en de vrijheid heeft om suggesties te doen van voorstellen waarvan
hij kon weten dat zij in strijd zijn met de Grondwet. Daar heeft de minister-president
hem op aangesproken. Vindt hij dat hij die ruimte wel heeft?Minister Nawijn:Ik kom niet met suggesties die in strijd zijn met de Grondwet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Uw eerste suggestie over het uitzetten van ...Minister Nawijn:Ik kom daar nog op.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U begon met een stellige verklaring en daar spreek ik u nu op aan. U begon
dit deel van het debat met de stellige verklaring: stel je voor zeg, een minister
die voorstellen gaat doen die in strijd zijn met de Grondwet; dat kan toch
niet? Als u dat zo stellig verklaart, vindt u dan dat u wel als minister suggesties
kan doen om zaken juridisch uit te zoeken, waarvan iedereen zegt: die Nawijn
is een prima jurist, die weet allang dat het niet kan. U heeft toch die suggesties
gedaan. Vindt u dat u de vrijheid als minister hebt om in dat maatschappelijk
debat dergelijke suggesties te doen waarvan u kon weten dat ze in strijd zijn
met de Grondwet?Minister Nawijn:Ja, maar u doelt nu op een bepaalde zaak en daar kom ik straks op terug.
Het gaat natuurlijk over het terugsturen van criminele Marokkaanse jongeren.
Daar doelt u op.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Nee, ik doel op de stijl van optreden. Over dat onderwerp zullen wij vast
nog wel komen te spreken. Ik doel nu op de stijl van optreden. U zegt zelf
op dit punt: stel je toch voor dat een minister dat zou doen. Ik zeg: stel
je voor dat een minister geen voorstellen doet, maar wel allerlei suggesties
doet waarvan hij ook weet dat ze in strijd zijn met de Grondwet.Minister Nawijn:Ik ben mij zeer bewust van de eed die ik op de Grondwet heb afgelegd en
daar houd ik mij ook aan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dus u vindt dat een minister geen suggesties moet doen voor voorstellen
die in strijd zijn met de Grondwet?Minister Nawijn:Dat is zo, tenzij wij het er met z'n allen over eens zijn dat de Grondwet
gewijzigd moet worden natuurlijk. Dat zou ook nog kunnen in dit parlement.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Maar dan moet u een voorstel doen voor een Grondwetswijziging.Minister Nawijn:Ja.Mevrouw Azough (GroenLinks):Om terug te komen op de vraag van de heer Rouvoet: heeft u dan spijt van
de suggesties die u heeft gedaan in de media?Minister Nawijn:Op geen enkele wijze.Mevrouw Azough (GroenLinks):Maar die lijken toch de suggestie te wekken dat u voorstellen doet die
enigszins in strijd zijn met de Grondwet.Minister Nawijn:Ik kom daar nog op. Ik zou mijn betoog willen afmaken, mijnheer de voorzitter.
En de Kamer mag straks weer op mij reageren.De voorzitter:Ik denk dat het algemene punt nu is besproken. Ik geef anderen, als zij
daarover nog het woord wensen, daartoe de gelegenheid. Dan kunt u de afzonderlijke
punten langslopen. U kunt nu uw betoog vervolgen.Minister Nawijn:Goed, ik heb het gehad over een streng immigratiebeleid en een indringend
integratiebeleid. Dan een ander punt dat aan de orde is geweest in het kader
van het integratiebeleid, de subsidies. Het is niet mijn bedoeling, allerlei
subsidies af te schaffen. Ik vind wel van belang dat de overheid kritisch
moet opletten bij het verlenen van subsidies, dat deze strekken tot bevordering
van integratie en dat zij niet louter gericht zijn op activiteiten in eigen
kring, met uitsluiting van anderen. In dat verband heb ik het voorbeeld genoemd
van zwemles voor uitsluitend Marokkaanse moeders. Als er in verband met achterstandsituaties
en ter bevordering van emancipatie van deze vrouwen zwemlessen gesubsidieerd
worden, betekent dit nog niet dat deze lessen ook gescheiden van andere vrouwen
moeten worden gegeven. Ik weet dat daar voorbeelden van zijn op dit moment.
Het zou ook juist zijn en met het oog op hun integratie nuttig zijn als deze
vrouwen samen met andere vrouwen – en dan denk ik aan bijstandsmoeders,
die willen ook wel graag zwemmen – zwemmen, want dan is het op integratie
gericht. Subsidies moeten gericht zijn op de bevordering van integratie en
zich zoveel mogelijk richten op het ondersteunen van gezamenlijke activiteiten
die leiden tot integratie. Ik zal met de gemeentebesturen in gesprek gaan
over de wijze waarop subsidies een bijdrage kunnen leveren aan concrete integratieresultaten.Mevrouw Kant (SP):Mijn vraag is al bijna beantwoord door de laatste zin, want ik ben het
helemaal eens met de minister. Maar de vraag is dan wat hij concreet gaat
doen. Hij gaat in gesprek met de gemeentes, maar wordt er dan ook getoetst
of de subsidies gaan naar projecten die de integratie bevorderen? Hoe wil
hij dat dan concreet maken?Minister Nawijn:Ik ga daarover praten met de gemeentebesturen.Mevrouw Kant (SP):Ja, over praten ...Minister Nawijn:Ik ga daarover heel indringend praten. Het signaal dat ik heb afgegeven,
zal wel overkomen.Mevrouw Kant (SP):Ook de landelijke overheid geeft natuurlijk de nodige subsidies. Gaat
u die ook allemaal tegen het licht houden?Minister Nawijn:Ik ga die allemaal tegen het licht houden. Ik kijk of die werkelijk op
integratie zijn gericht, op autochtonen en allochtonen gezamenlijk, en of
die werkelijk leiden tot resultaat. Daar gaat het om.De heer Dittrich (D66):Stel dat een gemeenteraad met het college van burgemeesters en wethouders
heeft besloten dat het juist heel goed is om een project waaraan allochtone
vrouwen meedoen te subsidiëren. Wij hebben een rijksbeleid dat erop gericht
is dat veel op gemeentelijk niveau moet kunnen worden uitgevoerd. Is het een
goede zaak als de minister dat doorbreekt door te zeggen: dat moet afgeschaft
worden?Minister Nawijn:Mijn moeder heeft mij geleerd dat je goede dingen nooit moet wegdoen.
Dat zal ik ook niet doen. Er moet echter gekeken worden naar het geld dat
ter beschikking wordt gesteld en waarom dat geld ter beschikking wordt gesteld.
Daar moet je kritisch over zijn. Als iets helpt om mensen goed te integreren,
zeg ik: prima. Ik heb net echter wat vraagtekens gezet bij de door mij genoemde
voorbeelden. Het moet met name gericht worden op de gezamenlijkheid van autochtonen
en allochtonen. Men moet het samen doen. Dat is de beste manier om te integreren.De heer Dittrich (D66):U geeft met dit antwoord een hele andere draai aan de stelling waarmee
u de discussie heeft geopend. U opende die aan de andere kant, namelijk: afschaffen.
Nu zegt u dat goede dingen bewaard moeten worden. Dat is toch wat anders?Minister Nawijn:U moet het interview lezen dat ik heb gegeven. Daar staat in wat ik nu
net heb gezegd. Er wordt echter iets uitgepikt en dat wordt vervolgens vergroot.
In het interview zeg ik duidelijk dat integratie gericht moet worden op gezamenlijkheid
van allochtonen en autochtonen. Dat staat in het interview. Leest u het nog
eens na!De heer Dittrich (D66):Een laatste vraag. Zegt de minister nu dat premier Balkenende voor zijn
beurt heeft gesproken toen die in het journaal zei dat projecten ondersteund
moeten worden en dat het geen kabinetsbeleid was?Minister Nawijn:Ik kom straks terug op mijn gesprek met de minister-president, aan het
einde van mijn betoog.De heer Dittrich (D66):Nee. Ik reageer op uw antwoord en ...Minister Nawijn:Ik heb geen enkel meningsverschil met de minister-president op dit punt.
Geen enkel. Goede zaken moet je behouden en andere zaken moet je misschien
anders inkleuren. Ik heb op dit punt geen meningsverschil met de minister-president.De heer Dittrich (D66):Maar wat heeft ...De voorzitter:U heeft zelf gezegd dat het uw laatste vraag was. Zullen wij er nu dan
maar echt de laatste vraag van maken?De heer Dittrich (D66):Ja, voorzitter. Wat heeft de minister-president bewogen om u terecht te
wijzen voor de televisiecamera's?Minister Nawijn:Ik heb het overigens niet gevoeld als een terechtwijzing. Absoluut niet.
Ik heb juist een heel prettig gesprek gehad met de minister-president. Wij
hebben besproken dat alle onderwerpen in mijn portefeuille een extra gevoeligheid
hebben. Dat blijkt ook wel. Wij zijn daar in een prettig gesprek, open en
transparant, uitgekomen.Ik heb over subsidies ook kamervragen beantwoord van mevrouw Azough en
de heer Lazrak.Ik kom bij het grootste probleem dat hier in de Kamer aan de orde is geweest:
de criminele Marokkaanse jongeren. Op 27 augustus zijn er vragen gesteld,
net als vandaag, over mijn uitlatingen over mogelijke uitzetting van criminele
Marokkanen. In het antwoord dat ik vandaag aan de Kamer heb gestuurd, heb
ik gerefereerd aan het betreffende artikel in de GPD-bladen van De Gelderlander.
De bedoelde alinea in het artikel luidt: Ik maak mij zorgen over ontspoorde
Marokkaanse jongeren. Ook als zij een Nederlands paspoort hebben, zou uitwijzing
naar Marokko tot de mogelijkheden moeten behoren. Wij kijken of het juridisch
kan en anders zijn heropvoedingscentra een alternatief. Dat is letterlijk
de context van mijn uitspraken. Natuurlijk heb ik daarmee niet bedoeld te
zeggen dat je Nederlanders kunt uitzetten. Als jurist en als advocaat weet
ik ook wel dat je Nederlanders niet kunt uitzetten. Dat is ook absoluut niet
het geval. Ik heb voor het interview al een juridisch onderzoek laten starten
om te zien hoe andere landen in West-Europa omgaan en hoe Amerika omgaat met
het verlenen en het intrekken van de nationaliteit. Daar zit nogal wat verschil
tussen, heb ik gezien. Ik weet dat nog niet zeker. Dat zal uit het onderzoek
blijken. Als ik over Marokkanen spreek, heb ik het over heel veel mensen met
een dubbele nationaliteit. De vraag is of dat gewenst is vanuit een oogpunt
van integratie. Ik wil eerst alles juridisch op een rijtje laten zetten. Ik
zal de Kamer daar vervolgens over informeren. Wij kunnen er dan verder over
discussiëren. Ik vind wel dat wij het juridisch op een rijtje moeten
zetten. Het is juridisch gezien mogelijk om in bepaalde gevallen, bij zware
criminaliteit, de nationaliteit in te trekken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De minister heeft het over een juridisch onderzoek waarin gekeken moet
worden of het juridisch kan. Bedoelt hij daarmee een internationaal onderzoek
waarin gekeken wordt hoe het in andere landen gaat?Minister Nawijn:Internationaal rechtsonderzoek.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik ga ervan uit dat het interview waar wij over spreken een van de geautoriseerde
interviews was. Er staat: Nawijn zegt zich vooral zorgen te maken over ontspoorde
Marokkaanse jongeren.Minister Nawijn:Daar maak ik mij zorgen over, ja.De voorzitter:Ik denk dat het goed is als u de heer Rouvoet de kans geeft om zijn interruptie
op te bouwen. Hij weet dat dit niet lang kan duren, dus hij is zo klaar.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ook als zij een Nederlands paspoort hebben, zou uitwijzing naar Marokko
tot de mogelijkheden moeten behoren, vindt hij. "Wij moeten kijken of dat
juridisch kan." Daar is toch geen letter Spaans bij?Minister Nawijn:Dan hebben wij het over het intrekken van het Nederlandse paspoort. Dat
is iets anders dan Nederlanders uitzetten. Dat vind ik absoluut iets anders.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik vind het ook iets anders, maar in het interview dat u geautoriseerd
hebt, staat dat uitwijzing naar Marokko tot de mogelijkheden zou moeten behoren.
Daarop zegt u dat wij moeten kijken of dat juridisch kan.Minister Nawijn:Om dat paspoort in te trekken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U wist als jurist dat dit in strijd is met de Grondwet. Als u daar nu
een andere invulling aan geeft...Minister Nawijn:Ik geef er geen andere invulling aan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik zou het op prijs stellen als ik mijn interruptievraag kon
stellen voordat er een antwoord komt.De voorzitter:Ik vond dat ik als voorzitter een poging had gedaan. Ik verzoek de minister
nogmaals om af te wachten tot de vraag is gesteld en dan pas te reageren.
Ik zal er op een zelfde manier op toezien dat hij kan uitspreken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De minister geeft er nu een andere interpretatie aan. Het citaat dat ik
heb voorgelezen, is glashelder. Ik zal het niet opnieuw voorlezen. Iedereen
kan het nalezen in de Handelingen, ook de heer Nawijn. Maar als hij vindt
dat ik er een verkeerde draai aan geef, dan zegt hij dat in retrospectief
ook tegen de minister-president. Dan zegt hij ook tegen de minister-president
dat hij beter moet lezen wat er in het interview staat. Dat heb ik tot dusverre
niet van de minister begrepen.Minister Nawijn:Ik bedoelde het zo dat juridisch moet worden onderzocht of het Nederlandse
paspoort kan worden ingetrokken. Dat kun je er naar mijn mening ook uit lezen.
Toen ik dat interview gaf, wist ik heel goed dat je Nederlanders niet Nederland
kunt uitzetten. Dat weet ik al dertig jaar.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De conclusie is dus dat de minister-president ernaast zat toen hij zei
dat dit in strijd met de Grondwet is.Minister Nawijn:Dat moet u aan de minister-president vragen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het spijt mij, maar ...Minister Nawijn:De minister-president en ik zijn het er helemaal over eens dat Nederlanders
niet kunnen worden uitgezet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat betekent dat de minister-president, die in reactie op die uitspraak
heeft gezegd dat het in strijd is met de Grondwet, op z'n minst voor zijn
beurt heeft gesproken. U zegt nu tegen mij dat ik dat er ook uit kan lezen,
maar dat zegt u over mijn hoofd heen ook tegen de minister-president. Zo niet,
dan begrijp ik u helemaal niet meer.Minister Nawijn:Toen de minister-president zei dat Nederlanders niet op grond van de Grondwet
kunnen worden uitgezet, was ik het volslagen met hem eens. Dat is ook zo.
Dat heb ik ook nooit willen zeggen.Mevrouw Kant (SP):Ik heb de geautoriseerde interviews toch echt anders gelezen en volgens
mij heb ik ze heel goed begrepen. U ontkent nu dat u het zo bedoeld hebt.
Wat hebt u dan wel bedoeld? Wie moeten er dan wel uitgezet worden?Minister Nawijn:Dat heb ik net gezegd.Mevrouw Kant (SP):Wie zijn dat dan? Welke groepen zijn dat? Hebben zij wel een vergunning
om hier te blijven?Minister Nawijn:Bij de Marokkanen speelt het probleem van de dubbele nationaliteit. Veel
Marokkanen in ons land zijn én Marokkaan én Nederlander. Het
is de vraag of dat uit een oogpunt van integratie wenselijk is en blijft.
Daar wil ik eerst de discussie over aangaan.Mevrouw Kant (SP):Het gaat dus wel degelijk om mensen die, omdat zij veelal geen afstand
kunnen doen van de Marokkaanse nationaliteit, besloten hebben ook Nederlander
te worden. Die mensen wilt u dus wel degelijk uitzetten.Minister Nawijn:Nee, dan heb ik het alleen maar over de criminele jongeren. U suggereert
het anders.Mevrouw Kant (SP):Het moest er nog bijkomen dat ook niet-criminelen met een Nederlandse
nationaliteit daarvoor in aanmerking komen. U vindt dus wel degelijk dat mensen
met een Nederlandse nationaliteit, die besloten hebben om Nederlander te worden,
als ze crimineel zijn uitgezet kunnen worden. Bedoelt u dat?Minister Nawijn:Ik wil laten uitzoeken hoe het in andere landen is geregeld, bijvoorbeeld
in Frankrijk. Dan kunnen wij erover discussiëren wat de mogelijkheden
zijn. Ik heb een probleem met criminele Marokkaanse jongeren die de integratie
verpesten. Daar heb ik een hekel aan.Mevrouw Kant (SP):Daar hebben wij allemaal een probleem mee en dat probleem wil ik heel
graag oplossen. Mensen die veelal hier geboren en getogen zijn en die hier
een bestaan hebben opgebouwd, hebben net zoveel recht om in Nederland te verblijven
als anderen. Dan horen er ook gelijke berechting en gelijke straffen bij.
Dan kun je niet tegen een Marokkaan zeggen dat hij uitgezet wordt als hij
crimineel is en tegen een blanke met een witte boord dat hij zijn straf hier
mag uitzitten. Dat kan echt niet.Minister Nawijn:Dat is uw mening.De heer Dittrich (D66):De minister zegt nu in antwoord op een van de vragen dat het de bedoeling
is dat het Nederlandse paspoort wordt ingetrokken en dat het niet de bedoeling
is om uit te zetten. Wat is de zin van het intrekken van een paspoort als
daar niet de bedoeling achter ligt om iemand met een dubbele nationaliteit
naar het land van herkomst terug te sturen?Minister Nawijn:Daar hebt u op zich gelijk in. Een paspoort kan pas worden ingetrokken
als het gaat om zware criminele feiten. Dat is in andere landen ook mogelijk
en dat gaan wij bekijken. Als de paspoorten van zware criminelen worden ingetrokken, is het natuurlijk ook de bedoeling dat zij worden uitgezet.De heer Dittrich (D66):Premier Balkenende heeft gezegd dat er helemaal geen Nederlanders worden
uitgezet omdat dat in strijd is met de Grondwet. U zei dat dat ook helemaal
niet de bedoeling was en dat het u ging om het intrekken van paspoorten. Daar
zit dus wel degelijk de bedoeling achter om mensen uit te zetten.Minister Nawijn:Zware criminelen.De heer Dittrich (D66):Maar dan geeft u toch een dubbele boodschap af? U hebt net gezegd dat
dat niet de bedoeling is.Minister Nawijn:Ik heb het over zware criminelen. Gelukkig is dat maar een kleine groep.
In het Strategisch akkoord staat dat criminele vreemdelingen hard zullen worden
aangepakt. In dat kader moet u het zien.De heer Dittrich (D66):U bent het dus niet eens met mevrouw Van Vroonhoven die van mening is
dat dit helemaal niet in het Strategisch akkoord staat en dat deze voorstellen
dus ook niet op het Strategisch akkoord zijn gebaseerd?Minister Nawijn:In het Strategisch akkoord staat dat wij criminele vreemdelingen gaan
aanpakken. En daar houd ik mij aan.Mevrouw Azough (GroenLinks):Zijn de Marokkanen die de Nederlandse nationaliteit hebben verkregen,
doordat hun ouders die hebben aangevraagd of doordat zij het zelf hebben gedaan,
Nederlanders?Minister Nawijn:De meesten wel. Dat ligt eraan.Mevrouw Azough (GroenLinks):Niet allemaal?Minister Nawijn:Het kan van geval tot geval verschillen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Waar zitten die verschillen?Minister Nawijn:In bijvoorbeeld de verblijfstatus van de ouders.Mevrouw Azough (GroenLinks):Als zij de Nederlandse nationaliteit hebben verkregen en dus een Nederlands
paspoort hebben, zijn zij dan Nederlanders of niet?Minister Nawijn:U bedoelt dat zij hier zijn geboren? Dat maakt nogal wat uit, want als
je in Marokko bent geboren, ben je een Marokkaan en als je in Nederland geboren
bent, kun je weleens de Nederlandse nationaliteit hebben.Mevrouw Azough (GroenLinks):U maakt daar dus onderscheid tussen?Minister Nawijn:Nee, helemaal niet. Ik heb gezegd dat er een juridisch onderzoek komt
en daarin komen al die zaken op tafel. Daarover komen wij nog te spreken in
de Kamer.Mevrouw Azough (GroenLinks):U zegt net dat er verschil is tussen Marokkanen die in Marokko zijn geboren
en de Nederlandse nationaliteit hebben verkregen aan de ene kant en Marokkanen
die in Nederland zijn geboren aan de andere kant.Minister Nawijn:Ik zeg helemaal niet dat er verschillen zijn. Ik zeg alleen dat ik zwaar-criminele
vreemdelingen wil aanpakken.Mevrouw Azough (GroenLinks):U wilt ze op een andere manier aanpakken dan bijvoorbeeld Turkse of allochtone
Nederlanders?Minister Nawijn:Nee, nee.Mevrouw Azough (GroenLinks):U stelt toch voor om ze anders te straffen?Minister Nawijn:Het probleem is dat Marokkanen geen afstand kunnen doen van hun eigen
nationaliteit.De heer Van der Vlies (SGP):Dat zware criminelen moeten worden aangepakt, staat buiten kijf. De vraag
is alleen welke instrumenten daarbij zullen worden gehanteerd. Uitzetting
kan worden belemmerd door het feit dat betrokkene de Nederlandse nationaliteit
heeft. Blijft de minister eigenlijk bij zijn standpunt dat zij het land uit
moeten – dat zou als een blijk van onvermogen kunnen worden beschouwd
omdat andere instrumenten kennelijk tekort zijn geschoten – maar gezien
bedoelde belemmering zet hij in op het onderzoek naar de voorwaarden waaronder
die belemmering kan worden weggenomen? Zal in het onderzoek ook de vraag aan
de orde komen hoe in andere landen wordt omgegaan met zware criminaliteit
en zal worden bezien of het ook in ons rechtssysteem toepasselijk kan worden
verklaard?Minister Nawijn:Wij gaan na of het juridisch mogelijk is. Anders zijn heropvoedingscentra
een alternatief. Dát heb ik gezegd.De heer De Vries (PvdA):Dit debat is nog lang niet afgelopen, hoewel u de indruk wekte dat u niet
van plan was om Nederlanders uit te zetten. Ik heb altijd gedacht dat u dat
eerst wel van plan was en dat u het later niet meer zo'n goed idee vond nadat
u met anderen had gesproken. Toen een radioverslaggever tegen u zei dat volgens
deskundigen geen Nederlanders kunnen worden uitgezet, zei u: "ja, dat zal
wel, maar wij hebben nog meer deskundigen in Nederland". Ik heb echter nog
geen deskundige gehoord die van mening is dat Nederlanders kunnen worden uitgezet.
U hebt die vraag natuurlijk donders goed begrepen. U speelt nu toch met de
gedachte om Nederlanders wellicht zelfs het Nederlanderschap te ontnemen en
ze dan het land uit te zetten. Dat wilt u onderzoeken. Ik denk dat wij hierover
nog eens grondig met elkaar moeten spreken de komende maand, want dit lijkt
mij wel in strijd met onze rechtsorde.Minister Nawijn:Ik ben het absoluut niet eens met de heer De Vries. Ik heb al tien keer
gezegd dat Nederlanders niet worden uitgezet, dat kan niet. Ik wil de criminele
Marokkanen aanpakken, dat heb ik gezegd. De heer De Vries moet mij juist citeren.De heer De Vries (PvdA):De minister heeft het over mensen die de Nederlandse nationaliteit hebben.Minister Nawijn:Volgens artikel 7 van het Europees verdrag inzake nationaliteit kun je
een persoon de nationaliteit ontnemen als zich ernstige situaties voordoen.De heer De Vries (PvdA):De minister heeft zelf al in een moment van bedachtzaamheid geconstateerd
dat dit alleen maar betrekking heeft op oorlogsmisdadigers.Minister Nawijn:Het heeft ook betrekking op terrorisme en daarom ga ik ook in Frankrijk
kijken. In Frankrijk is ook een grote Marokkaanse gemeenschap.De heer De Vries (PvdA):Wij hebben het hier toch niet over terrorisme of over oorlogsmisdaden?Minister Nawijn:Nee, maar wij hebben het wel over zware criminelen.De heer De Vries (PvdA):Ik begrijp niet dat u nog steeds daarmee bezig blijft, maar ik vind dit
buitengewoon zorgwekkend.Minister Nawijn:Dat wat betreft de Marokkanen.Ik kom nu op de asielzoekers. Met de Vreemdelingenwet 2000 is beoogd gestalte
te geven aan een restrictief toelatingsbeleid waarin een korte en snelle statusdeterminatie
centraal staat. Een groot aantal asielzoekers dat hier om toelating verzoekt,
komt op grond van het Nederlandse beleid niet voor toelating in aanmerking.
In dit proces is de procedure in de aanmeldcentra, de selectie aan de poort
van wezenlijk belang. Hiermee wordt voorkomen dat vreemdelingen langdurig
in de opvang verblijven en uiteindelijk toch Nederland moeten verlaten. Snelheid
en zorgvuldigheid zijn geboden om het draagvlak te behouden voor de ontvangst
van mensen die werkelijk bescherming behoeven. Ik wil het nog eens uitdrukkelijk
zeggen: echte vluchtelingen zijn en blijven welkom in Nederland. Daar sta
ik voor.Mede op basis van het thans gevoerde landgebonden beleid is de IND nu
reeds in staat om ruim 50% van de ingediende aanvragen in Nederland in het
AC af te doen. Dit kabinet streeft ernaar dit percentage nog verder te verhogen,
mogelijk zelfs naar 80. Er wordt natuurlijk een uitzondering gemaakt voor
onverwachte situaties in de wereld. Dit staat ook in het Strategisch akkoord.
Als er ergens in de wereld iets gebeurt, zullen wij het anders moeten doen.
Op basis van een verandering van de AC-procedure is het echter mogelijk om
wellicht 80% van de mensen tegen te houden. De overblijvende 20% die recht
heeft op asiel, zal worden binnengelaten. In dit kader wordt overigens ook
de motie-Kamp bekeken die betrekking heeft op het nog langer rekken van de
termijn in het AC van 48 uur naar drie weken.Ik zal nu ingaan op het punt van de uitgeprocedeerde asielzoekers. Om
de terugkeer en uitzetting van afgewezen asielzoekers te intensiveren, wordt
op basis van het Strategisch akkoord een aantal maatregelen genomen. Uitgangspunt
daarbij is dat de afgewezen asielzoekers werkelijk Nederland moeten verlaten.
De uitzetting van illegalen, waaronder uitgeprocedeerde asielzoekers, heeft
in het Strategisch akkoord om die reden ook een hogere prioriteit gekregen
en zal effectiever gemaakt moeten worden door de coördinatie daarvan
op een plaats neer te leggen.Wanneer vreemdelingen niet meewerken aan de vaststelling van hun identiteit
en nationaliteit, is gedwongen uitzetting moeilijk. Dit is een punt van zorg
voor mij. Wanneer vreemdelingen hun vertrekverplichting niet opvolgen, worden
gemeenten als gevolg daarvan geconfronteerd met illegaliteit. Illegaliteit
is een zwaar probleem voor de gemeenten. Ik heb gisteren met de politie en
burgemeester van Amsterdam gesproken en ik heb gisteren ook gesproken in Rotterdam
en daar zie je dat men juist in de wijken met grote problemen, een geweldig
probleem heeft met betrekking tot illegalen en illegale situaties die tot
overlast leiden. Ik denk dat wij daaraan zo spoedig mogelijk iets moeten doen
en daarover heb ik uitvoerig met de burgemeester gesproken. De actie van gisteravond
in Den Haag was het gevolg van het aanpakken van illegale situaties in de
grote steden. Illegaliteit en criminaliteit bedreigen de integratie in de
grote steden.De heer Dittrich (D66):In het recente verleden was er sprake van dat het Vluchtelingenverdrag
zou moeten worden opengebroken. Begrijp ik uit de brief van de minister en
zijn reactie nu dat het Vluchtelingenverdrag wat de coalitie betreft intact
blijft?Minister Nawijn:In het Strategisch akkoord staat dat de mogelijkheid van herziening van
het Vluchtelingenverdrag zou moeten worden bekeken, in relatie tot opvang
in de regio. De minister van Buitenlandse Zaken en ik hebben net vanmiddag
met de Hoge commissaris voor de vluchtelingen gesproken. Wij hebben gezegd
dat het verdrag de opvang in de regio niet verhindert. Het verdrag zegt maar
één ding, namelijk dat je vluchtelingen niet mag refouleren
naar het land van herkomst. Dat is het enige. Wij moeten kijken naar opvang
in de regio. Als die er is, is het niet juist dat asielzoekers die al bescherming
hebben in die regio hier naartoe komen. Daarover hebben wij
gesproken met de hoge commissaris. Het was een uitermate plezierig gesprek.
Ik ga er voorlopig van uit dat wij, met het Vluchtelingenverdrag in de hand,
ook opvang in de regio kunnen realiseren. Daar moeten wij hard aan werken.
Wij komen erop terug.De heer Dittrich (D66):Ik moet zeggen dat het goed klinkt. Het betekent dat wij ervan mogen uitgaan
dat het Vluchtelingenverdrag intact blijft.Minister Nawijn:Ja, voorlopig. Ik ga daar echter niet alleen over, zoals de heer Dittrich
ook weet. Er zijn 120 landen aangesloten bij het Vluchtelingenverdrag.De heer Dittrich (D66):Wij spreken elkaar nog wel.Minister Nawijn:Er is een misverstand over de relatie met de VNG. Voordat ik minister
werd had ik al informeel uitvoerig gesproken met de voorzitter van de VNG,
de heer Deetman. Dat was een uitermate prettig gesprek. In vervolg daarop
heb ik, toen ik al minister was, nog eens met hem gesproken. Het uitzetten
van uitgeprocedeerde asielzoekers die hier al lange tijd verblijven is een
heel zware en moeilijke zaak. De voorzitter van de VNG en ik hebben gezegd
dat het lokaal bestuur en de rijksoverheid dat samen moeten doen. Wij moeten
niet tegenover elkaar staan, maar de zaken samen aanpakken. Ik heb alle medewerking
toegezegd om samen met de gemeenten tot oplossingen te komen, al is dat vaak
heel moeilijk, omdat het gaat om mensen uit landen waarvoor bijvoorbeeld heel
moeilijk documenten zijn te verkrijgen. Ik heb de vaste overtuiging –
de heer Deetman heeft mij het ook verzekerd – dat wij gezamenlijk met
de VNG nog uitvoerige gesprekken zullen aangaan om tot een voor beide partijen
bevredigende oplossing te komen. Heel duidelijk is dat wij niet kunnen hebben
dat de gemeenten mensen die weg moeten toch blijven opvangen. Dat staat ook
in het Strategisch akkoord. Ik heb het niet verzonnen. Ik heb mij er wel achter
geschaard. Wij moeten daarover indringend met de gemeenten in gesprek raken.De heer De Vries (PvdA):Het is een heel moeilijk vraagstuk. Wat wij ook niet kunnen hebben is
dat mensen die niet terug kunnen naar hun land in ons land in onmenselijke
omstandigheden komen te verkeren. Dat is een belangrijk dilemma voor de gemeenten.
Ik las dat de hoofddirecteur van de VNG heeft gezegd dat het Rijk de problemen
bij de gemeenten over de heg gooit, zelf niet in staat is om uit te zetten
en de gemeenten zegt dat zij zich maar moeten redden, maar ook niets mogen
doen. Dat is voor humaan denkende gemeentebesturen een onmogelijke opgave.
Hoe staat u daar tegenover? Bent u niet voor humane oplossingen?Minister Nawijn:Om te beginnen heb ik gezegd dat wij nog een vrij grote groep van uitgeprocedeerde
asielzoekers die eigenlijk het land moeten verlaten hebben. Volgens de Vreemdelingenwet
2000 moeten zij binnen 28 dagen uit de opvang worden gezet. De gemeenten moeten
daaraan meewerken. Er is een stappenplan voor dat moet worden uitgevoerd.
Ik heb echter afgesproken dat wij bekijken of wij de gemeenten niet tegemoet
kunnen komen als het toch tot dramatische uitzettingen moet komen. Uitzetting
is heel naar. Het Rijk moet bekijken hoe het zijn steentje kan bijdragen.
Ik ben oplossingen aan het bedenken, maar ik kan nog niet zeggen welke oplossingen
dat zijn. Daar moet ik eerst overleg over hebben.De heer De Vries (PvdA):Wij zullen daar later nog over spreken, maar er zijn situaties waarin
het Rijk kennelijk niet in staat is om effectief tot uitzetting uit ons land
over te gaan. Desondanks wil het mensen uit hun huizen laten zetten. De gemeente
zit dan, met andere mensen in de samenleving, kerken en organisaties die zich
bij het leed van mensen betrokken voelen, met een probleem. Die mensen kunnen
kennelijk niet het land uit. Moeten wij ze hier maar laten verhongeren of
in de kou laten liggen? Als u daarover spreekt met vertegenwoordigers van
het Leger des Heils of zo zult u er heel navrante verhalen over horen. Daarvoor
kan het Rijk geen oplossingen bieden en dat is een punt van grote zorg. Hebt
u oog voor dat humane aspect, het intermenselijke, het medemenselijke aspect,
voor het feit dat in sommige omstandigheden geen oplossing meer mogelijk is,
behalve medemenselijkheid?Minister Nawijn:Daarop kan ik bevestigend antwoorden: daar heb ik oog voor. Ik kan u vertellen
dat ik dit een van de moeilijkste onderdelen van mijn portefeuille vind.De heer De Vries (PvdA):Dan hebben we een basis om daar verder over te spreken.Minister Nawijn:Mevrouw Azough las een mooi gedicht voor en ik wil daarop reageren. Zij
denkt wellicht dat hier een minister staat die het niet goed voorheeft met
de allochtone ingezetenen van dit land. Dat is absoluut niet waar. Ik heb
zoveel gesprekken gehad, met mensen, ook ouders, van Marokkaanse afkomst,
die zelf de handen in de lucht heffen omdat zij niet weten wat ze met een
aantal van hun jongeren aanmoeten – want laat ik vooropstellen dat het
een kleine groep is. Zij vinden het juist heel fijn dat de overheid zich erom
wil bekommeren om juist die groep aan te pakken. De Marokkaanse gemeenschap
wil dat zelf. Ook die zit met het probleem en daar moeten we wat aan doen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Daarmee ben ik het geheel eens. De Marokkaanse gemeenschap
in Nederland is het ook zat. De problemen zijn groot en zij kampt daar net
zo goed mee. Maar ik vraag me dan toch af: waarom dan die toon in de media?
Een toon die collega-Tweede-Kamerlid Zeroual zelfs als bedreigend ervaren
heeft. Mevrouw Zeroual zei net nog in eerste termijn dat de Marokkaanse gemeenschap,
ook de goedwillende mensen, uw uitspraak bedreigend achten. Wat is uw reactie
daarop?Minister Nawijn:Dat ik dat betreur, want ik vind dat absoluut niet noodzakelijk. Ik heb
gisteren in Rotterdam, in de wijk Spangen die toch zwaar onder druk staat,
met een grote groep allochtonen gesproken. Wij hebben uitvoerig over dit soort
zaken gediscussieerd. Uiteindelijk zeiden ze: help ons daarbij. Ik heb toegezegd
om juist de allochtonen die zich keurig aan de wet houden en ingezetenen van
Nederland zijn, te helpen en te beschermen. Maar daarvoor moeten we wel wat
doen aan de criminaliteit en illegaliteit die deze wijken teisteren.
Daar ga ik voor, daar sta ik voor. Dat zijn mijn harde uitspraken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Criminaliteit aanpakken is ook aan GroenLinks goed besteed: wij vinden
het ontzettend belangrijk dat er snel en trefzeker wordt aangepakt. In het
hieraan voorafgaande debat heeft u echter gesteld dat Marokkaanse jongeren
met een Nederlands paspoort en dus een Nederlandse nationaliteit wellicht
een andere straf zouden moeten krijgen dan andere Nederlanders in Nederland.
Wat is uw antwoord dan aan de ouders die hun handen in wanhoop opheffen? U
heeft het wel over de ouders van deze jongeren.Minister Nawijn:Wij willen ze helpen. Als de jongeren echt niet willen luisteren, dan
moeten wij ze hard aanpakken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Door ze uit te zetten?Minister Nawijn:In het heropvoedingscentrum in Den Dolder zitten veel Marokkaanse jongeren.Mevrouw Azough (GroenLinks):U komt dus terug op uitzetting als aanvaardbaar voorstel?Minister Nawijn:Ik kom nergens op terug, ik sta voor wat ik heb gezegd.De voorzitter:Er is behoefte aan een tweede termijn. Hiervoor zullen spreektijden gelden
van ongeveer een minuut, dus u zult zich kort moeten uitdrukken. Het woord
is aan het lid K.G. de Vries van de PvdA-fractie.De heer De Vries (PvdA):Dank u, voorzitter, maar u mag mij ook Klaas noemen, dat is misschien
makkelijker.De voorzitter:Dat zal ik hier niet doen.De heer De Vries (PvdA):Wat jammer. Doe ik u eens een offerte, maar dan steekt u daar niet op
in!Het is goed dat wij hier hebben stilgestaan bij de manier van opereren
van de minister van de afgelopen weken en maanden. Ik geloof dat velen vonden
dat die gelukkiger had gekund. Ik ben het meest bezorgd over hoe dit aankomt
in de samenleving. Laten wij, zonder hierover veel woorden vuil te maken,
afspreken dat de maatschappelijke reactie op wat de minister zegt een enorm
aandachtspunt is.De minister zei dat hij niet een minister is van losse flodders en luchtballonnen.
Het is jammer dat hij dat zelf moet zeggen. Hij is tot nu toe ook de enige
die dat zegt. Dat is ook jammer.Minister Nawijn:Wacht u op mijn daden, mijnheer De Vries!De heer De Vries (PvdA):Voorzitter. Die zijn heel belangrijk en ik hoop ook dat de mensen over
enige tijd zeggen dat die uitspraken meer substantie bevatten dat zij dachten.
Zo is op het ogenblik de situatie, helaas.Ik vind dat de minister op het punt van het uitzetten van Nederlanders
zwalkt, dat hij onduidelijk, ontwijkend is. Het zou zo goed zijn als hij daar
"straight" over was, als hij gewoon precies zei wat hij op dat punt wil. Ik
begrijp nu dat hij over het uitzetten van Nederlanders zegt: dat weet ik,
dat wist ik en ik zeg nu in ieder geval duidelijk dat het natuurlijk niet
kan, maar wat wel kan en waarop ik nog studeer, is dat wij mensen hun Nederlanderschap
en hun paspoort afpakken, opdat zij weer vreemdeling worden en toch nog de
grens over kunnen worden gezet.Minister Nawijn:Maar dan moeten zij wel zwaar crimineel zijn.De heer De Vries (PvdA):Inderdaad. Dat is langs een omweg precies hetzelfde doen: ervoor zorgen
dat je mensen die tot de Nederlandse rechtsstaat behoren, eruit elimineert
met behulp van een nieuwe straf, die waarschijnlijk ook alleen voor bepaalde
groepen buitenlanders hanteerbaar is.Minister Nawijn:Voorzitter ...De voorzitter:Ik verzoek u nu toch, zich enigszins in acht te nemen. U heeft straks
ook het woord in tweede termijn en dan kunt u op al deze opmerkingen van de
heer De Vries reageren.De heer De Vries (PvdA):Voorzitter. Ik zei zojuist al dat dit een onderwerp is dat wij nog grondig
met elkaar zullen moeten doornemen, want in wezen is het een niet discriminerender
dan het ander. Ik hoop dan ook dat de studie van de minister zal opleveren
dat wij van deze heilloze weg dienen terug te keren. Het was naar ik meen
ook het enige punt waarvan de woordvoerder van de LPF-fractie zei dat zij
het er absoluut niet mee eens kon zijn. Ik kan me niet voorstellen dat zij
het er met een U-bocht wel mee eens zou zijn. Ik hoop dus dat dit punt in
ieder geval getorpedeerd zal worden. En voor het overige zullen wij de derde
dinsdag afwachten om met elkaar in debat te gaan.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik dank de minister graag voor zijn toelichting op wat hij
wél heeft gezegd en wél heeft bedoeld, in reactie op wat de
Kamer naar voren heeft gebracht. Ik blijf bij hetgeen ik in eerste termijn
heb gezegd over de staatsrechtelijke aspecten van dit geheel en uiteraard
over de politieke impact. De minister straalt niet echt uit, er veel behoefte
aan te hebben omstandig te formuleren. Dat hoeft ook niet; kort en krachtig,
kort en bondig mag best een belangrijk stijlkenmerk zijn, maar dat brengt
wel risico's met zich mee. Daarvan zal de minister zich toch goed bewust moeten
zijn. Uiteraard moet een minister – en meer in den brede een kabinet –
de gelegenheid hebben om voorstellen te ontwikkelen en te ontvouwen. Dat kost
tijd, daar heeft mijn fractie begrip voor. Het is wel hard nodig dat die voorstellen
er komen, maar daar zijn wij het gelukkig over eens.Ik ga nog even in op de uitzetting van zware criminelen, mensen met de
Nederlandse nationaliteit, maar in het voorbeeld van de minister van allochtone,
Marokkaanse afkomst. Dit kan niet, dus even nagaan waar de belemmering ligt,
dan kan ik die opheffen, zo is de redenering ongeveer. Maar dan stap je dus
niet af van je uiteindelijke doelstelling. Daarover zullen wij nog verder
moeten spreken, want mijn fractie is wel vóór een strak, maar
tegelijkertijd rechtvaardig beleid. En als er ergens een uiterste consequentie
aan verbonden moet worden, dan zal dat in laatste instantie wel moeten gebeuren,
maar ik zou dan wel eerst indringend willen nadenken over de voorwaarden
en dergelijke. Wij geven ons dus op dit punt bepaald nog niet gewonnen voor
de denklijn die de minister naar voren heeft gebracht.Illegalen vormen inderdaad een belangrijk punt en ook mijn fractie heeft
altijd gezegd dat wij het in deze samenleving niet kunnen hebben dat mensen
verkommeren omdat er niemand is die zich over hen ontfermt. Nu de centrale
overheid moet vaststellen dat zij in gebreke blijft bij het nemen van maatregelen
als consequentie van wetgeving, en nu de gemeenten, de consequenties daarvan
aan den lijve ondervindend, in gebreke blijven of althans invulling geven
aan iets wat op gespannen voet staat met de geest of zelfs de letter van de
wet, gaat de minister hierover in gesprek met de gemeentebesturen. Dat is
heel goed. Ik begrijp ook dat hij het spanningsveld onderkent. Mag ik daaruit
afleiden dat op dit moment sprake is van een soort van stand-still voor de
oude gevallen tot het ogenblik dat het gesprek heeft geleid tot werkbare invullingen?
Die concrete vraag kan en moet misschien ook hier en nu worden gesteld.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Mijnheer de voorzitter. Het is goed dat wij de discussie die op straat
terecht was gekomen, nu in de Tweede Kamer voren. Dit is namelijk de plaats
waar wij het onderwerp moeten bespreken en waar wij met elkaar erover moeten
praten. Hier moeten de voorstellen worden gedaan en hier moeten de voorstellen
worden beoordeeld. Als wij dat niet doen, komen wij niet tot concreet beleid.
En uiteindelijk willen wij allen ergens naartoe om iets te bereiken.Wij hadden echter vandaag weinig stof om over te praten, namelijk alleen
een paar losse uitspraken in de kranten. Voor ons was een debat dan ook niet
nodig geweest. Wij hebben dat ook uitdrukkelijk gezegd. De minister had voor
ons ook niet inhoudelijk op de punten behoeven in te gaan. Wij hadden graag
gewacht totdat voorstellen concreet en uitgebreid aan ons waren voorgelegd.
Ik had mij ook voorgenomen om verder niet inhoudelijk op de voorstellen in
te gaan, maar een punt wil ik toch noemen omdat het mij zorgen baart. Dat punt betreft de Marokkanen met een Nederlands paspoort, die wel of
niet kunnen worden uitgezet. Het CDA is altijd een groot pleitbezorger geweest
van een harde aanpak van de criminaliteit onder allochtonen. Wat dat betreft
hadden wij heropvoedingskampen een goed voorstel gevonden. Wij hebben het
echter over Nederlandse staatsburgers. De CDA-fractie wil niet dat sommigen
als tweederangsburgers worden aangemerkt. Zoals gezegd, wij wachten graag
de concrete voorstellen af. De minister sprak over een onderzoek. De CDA-fractie
zou het zeer op prijs stellen als zij dat onderzoek integraal zou kunnen bestuderen.Mevrouw Kant (SP):Begrijp ik uit de woorden van mevrouw Van Vroonhoven dat zij de suggestie
om mensen met een Nederlands paspoort uit te zetten, afwijst?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Los van het feit dat het staatsrechtelijk niet haalbaar is en dat wij
er nader op moeten ingaan, kan ik mij niet scharen achter het voorstel zoals
het nu voorligt en zoals ik het vanmiddag heb begrepen.Mevrouw Kant (SP):U kunt het niet steunen. Waarom is onderzoek dan nog noodzakelijk, als
u het principieel niet kunt steunen?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Dat is een heel goede vraag. In de beleidsnotities zullen de plannen naar
voren komen. Dan is het goed om te weten wat in andere landen gebeurt en waarop
de conclusie van de minister is gebaseerd.Mevrouw Kant (SP):De CDA-fractie zal er echter niet mee instemmen, wat de uitkomst van het
onderzoek ook is.Misschien mag ik u een heel andere vraag stellen. Bent u blij dat deze
minister vrijwillig het CDA heeft verlaten?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Dat is een opmerking die nergens op slaat. Ik ben heel erg blij dat er
een minister zit met affiniteit voor het CDA.Op andere punten wil ik verder niet inhoudelijk ingaan en wacht ik de
plannen van de minister af.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. De minister begon zijn betoog met een sfeerbeeld:
het onderwerp ligt gevoelig in de samenleving en de burgers hebben de indruk
dat het een onderwerp is waarover nauwelijks wordt gesproken in de Kamer.
Nu wij toch bij elkaar zijn, wil ik zeggen: ik ben nu acht jaar kamerlid en
er is geen onderwerp in mijn portefeuille waarover ik zo vaak heb gesproken
als dit onderwerp. En als iemand dit kan weten, is dat wel de heer Nawijn.
Het zou ook goed zijn voor de maatschappelijke discussie, als hij bevestigt
dat hier heel vaak en indringend over wordt gesproken.Op mijn vraag bij interruptie antwoordde de minister dat een minister
eigenlijk geen suggesties zou moeten doen, waarvan hij weet of kan weten dat
zij in strijd zijn met de Grondwet. Toch heeft hij dat gedaan. Hij zei ook
nog in deze Kamer dat hij daarvan geen spijt heeft. Ik heb daarmee grote moeite.
Stel je voor: een minister die wil kijken of het juridisch mogelijk is om
een deel van de Nederlandse pers aan banden te leggen. Het is misschien niet
eens zo'n heel ver gezocht voorbeeld. Een paar dagen later voegt hij er dan
aan toe: weest u gerust, wij zullen daartoe echt geen voorstellen doen; wij
kijken alleen maar of het juridisch kan maar wij weten natuurlijk dat het
in strijd met de Grondwet zou zijn. Dat raakt wel degelijk, zo zeg ik tegen
deze minister, aan de eed en de loyaliteit aan de Grondwet. Het is toch onvoorstelbaar
dat wij dat op die manier doen? Het zou de minister sieren als hij op dat
punt geen mist optrok, maar er duidelijkheid over verschafte dat dit geen
goede beweging is geweest.Ik vind het eerlijk gezegd een beetje kwalijk dat de minister een stijl
hanteert waarin hij suggesties doet waarvan hij weet dat zij in strijd met
de Grondwet zijn; later zegt, na een corrigerende tik op de vingers van de
minister-president, dat het niet kan en dan toch weer die suggestie doet,
hier ook in het debat. Daarbij geeft hij zijn eigen woorden uit een glashelder,
geautoriseerd interview een nieuwe lading en vervangt hij slechts zijn duidelijke
woorden over uitwijzen door woorden als: stevig aanpakken willen wij hen wel.
Daarmee blijft die suggestie hangen en dat is niet goed, voor
de discussie niet en niet voor het draagvlak dat de minister zegt te willen
bevorderen.Daarom wil ik de minister dringend oproepen om voortaan zorgvuldiger te
zijn, ook in de terminologie, want dat luistert echt heel nauw, zeker bij
dit onderwerp. Ik heb de minister alleen in dit debat al minstens drie keer
Marokkanen met een Nederlands paspoort vreemdelingen horen noemen. Daar zit
iets fundamenteel verkeerd, als dit alleen is om het feit dat zij elders geboren
zijn. Dat je daar meer opmerkingen over kunt maken dan alleen maar te zeggen
dat zij een Nederlands paspoort hebben, zie ik wel in, maar het zijn geen
vreemdelingen. Dat zou ik deze minister niet hoeven uit te leggen.Voorzitter. Ik heb in eerste termijn twee concrete vragen gesteld die
ik niet zal herhalen. Het betreft de opmerkingen van de heer Schoof in Het
Financieele Dagblad. Graag verkrijg ik nog een reactie betreffende de 80%
bij de grens en voorts een onderbouwing van de stelling van de minister inzake
het aandeel van allochtonen in het huiselijk geweld, de 60%. Dat is ook een
kwestie van zorgvuldigheid.Concluderend merk ik op dat qua stijl het optreden van deze minister mijn
fractie vooralsnog niet aanspreekt. De indruk wordt gewekt van duidelijkheid
en daadkracht, maar intussen blijft het nogal schimmig als het gaat om de
concrete daden. Wat betreft de inhoud van het beleid wacht de fractie van
de ChristenUnie af, voor welke ideeën en ideetjes deze minister wel en
voor welke hij geen ruimte van zijn collega's en de minister-president krijgt.
Wij zullen de uiteindelijke voorstellen kritisch toetsen aan internationale
verdragen, aan de Grondwet en aan wet- en regelgeving, maar ook aan onze opvatting
van gerechtigheid, barmhartigheid, solidariteit en normen en waarden.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording en met name voor
dat deel van de beantwoording waarin hij zei dat elk van de ideeën die
hij genoemd heeft, ook gevolgd zou worden door concrete maatregelen of waar
nodig door verder onderzoek.Ik moet wel constateren dat er hier veel onduidelijkheid is blijven hangen
over het onderwerp uitzetten van mensen met een Nederlands paspoort. De minister
heeft zich zeer betrokken getoond bij het probleem van immigratie en integratie –
zoals wij allen hier, ook de VVD. Wanneer wij zo betrokken zijn bij dit onderwerp
en oplossingen willen, dan is het jammer als er over zo'n belangrijk onderdeel
onduidelijkheid blijft bestaan, ook in dit debat. Ik wil mijn tweede termijn
dan ook uitsluitend gebruiken om de minister op te roepen om ten behoeve van
een effectief beleid te voorkomen dat wat dit onderdeel betreft deze onduidelijkheid
blijft voortbestaan en in de toekomst weer zou kunnen ontstaan door ondoordachte
uitspraken of uitspraken die nog niet gedragen worden door de ministerraad.Mevrouw Kant (SP):Ik vond, na de interrupties, deze minister heel erg helder. Hij wil gewoon
kijken of het mogelijk is om Marokkaanse criminelen die een Nederlandse nationaliteit
hebben, uit te zetten. Dat vond ik heel helder. Dat is hij van plan om te
gaan onderzoeken en dat ga je alleen onderzoeken als je er ook iets mee wilt
gaan doen: als je het ook, als het mogelijk blijkt, in de praktijk wilt gaan
uitvoeren. Dat is heel helder, maar wat mij nog niet helder is, is wat de
VVD-fractie daarvan vindt.De heer Blok (VVD):Waarvan vindt?Mevrouw Kant (SP):Nu, van het feit dat deze minister van plan is om, als het juridisch mogelijk
is, Nederlandse burgers van Marokkaanse afkomst die de Nederlandse nationaliteit
hebben, die nationaliteit te ontnemen en vervolgens het land uit te zetten
als zij crimineel zijn.De heer Blok (VVD):Ik dacht dat u mij ging vragen wat ik vond van het feit dat hij het ging
onderzoeken en vandaar dat ik even verduidelijking vroeg.Ik zou uiteraard verbaasd zijn als er uit het onderzoek zou komen dat
het mogelijk zou zijn om mensen met een Nederlands paspoort uit te zetten.
Ik denk, bij mijn beste weten, dat dit niet mogelijk is. Vandaar dat ik in
mijn eerste termijn ook heb gevraagd: doelt de minister soms op nieuwe gevallen
waarbij nieuwe condities gesteld gaan worden? Dat blijkt niet het geval te
zijn en dan kan ik alleen maar afwachten wat de minister in zijn onderzoek
vindt.Mevrouw Kant (SP):De heer Blok draait er echt omheen. Stel dat het wel mogelijk is –
je gaat het althans onderzoeken omdat je wilt weten of het mogelijk is en
omdat je die kant op wilt. Wil de VVD-fractie die kant op, als het mogelijk
is? Wilt u, mijnheer Blok, dan mensen die soms hier geboren en getogen zijn,
de Nederlandse nationaliteit hebben en een etnische afkomst hebben, bijvoorbeeld
Marokkaan, het land uitzetten als zij crimineel zijn: ja of nee? Is dat voor
u denkbaar?De heer Blok (VVD):Ik antwoord niet op een "als-dan-stel-vraag".Mevrouw Kant (SP):Ik stel een heel concrete vraag. Acht u het denkbaar dat dit beleid in
Nederland komt?De heer Blok (VVD):Ik heb u aangegeven dat ik stomverbaasd zou zijn als uit dit onderzoek
zou blijken dat het op dit moment zou kunnen. Wat voor zin heeft het dan als
ik ga roepen: als het er toch uit zou komen (terwijl ik net gezegd heb dat
ik mij dat niet kan voorstellen) moeten wij dat gaan doen. Ik heb in mijn
eerste termijn heel concreet aangegeven dat ik mij kan voorstellen dat wij
in nieuwe gevallen aanvullende voorwaarden stellen. Ik zou het zeer waarderen
als dat ook betrokken wordt in het onderzoek.Mevrouw Kant (SP):Als de heer Blok het vandaag in deze zaal niet ontkent, is voor mij de
conclusie dat het voor de VVD niet ondenkbaar is dat dit beleid er komt, anders
moet hij het nu ontkennen.De heer Blok (VVD):U heeft het volste recht om uw eigen conclusies te trekken, mevrouw Kant.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Volgens mij heb
ik nog een antwoord gemist. De minister kondigde aan, uitgebreid te zullen
ingaan op zijn gesprekken met premier Balkenende. Ik heb daarover echter heel
erg weinig gehoord en wil graag verduidelijking in de tweede
termijn van de minister.Volgende week zullen alle commissies kennismakingsgesprekken houden met
de ministers. De Kamer heeft vandaag kennis mogen maken met minister Nawijn,
maar dat kennismakingsoverleg van de commissie voor Justitie met deze minister
is naar mijn mening echt nog wel nodig. Ik vond zijn beantwoording op een
aantal punten namelijk gewoon glibberig.Dat betreft met name het punt van het uitzetten van Nederlanders naar
het buitenland. Het is nu zo dat als mensen niet de Nederlandse nationaliteit
hebben maar een verblijfsvergunning en zwaar crimineel zijn, die verblijfsvergunning
kan worden ingetrokken en mensen kunnen worden uitgezet, de glijdende schaal.
Hebben mensen echter de Nederlandse nationaliteit en geen andere nationaliteit,
dus geen dubbele nationaliteit, dan staan allerlei verdragen het Nederland
niet toe om die nationaliteit in te trekken want dan worden mensen stateloos
en een tweederangs wereldburger. Dat kan dus ook al niet. De minister heeft
het niet gezegd, maar afpellend kom je tot de conclusie dat de minister zware
criminaliteit wil aanpakken. Dat wil D66 ook. Het probleem wat hier speelt,
is echter dat het dan om zware criminelen zou gaan met een dubbele nationaliteit.
De minister wil onderzoeken of hij de Nederlandse nationaliteit kan intrekken
met de achterliggende gedachte om die mensen uit te zetten, maar hij geeft
zelf in de interviews aan dat dit eigenlijk alleen kan bij mensen die oorlogsmisdadiger
zijn of mensen die in een buitenlands leger zijn gaan dienen waardoor de Nederlandse
nationaliteit vervalt. Eigenlijk zegt de minister twee verschillende dingen.
Als ik dat koppel aan het standje wat premier Balkenende de minister gegeven
heeft, moet de minister naar mijn mening hier gewoon helder en duidelijk toegeven
dat hij zich vergist geeft, dat dit niet de bedoeling is en dat wij gewoon
een inhoudelijk debat over andere dingen moeten hebben. Ik had begrepen dat
de minister altijd duidelijk wilde zijn, dan is het nú het moment om
gewoon te zeggen: ik heb het fout gezien; laten wij ons concentreren op de
aanpak van criminaliteit. Daar gaat het iedereen in de Kamer om, daarvoor
moeten wij oplossingen zien te vinden en niet op het uitzetten van mensen
met de Nederlandse nationaliteit.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Over één ding moeten wij wel tevreden zijn,
namelijk dat het debat over dit onderwerp vandaag wel begonnen is in deze
zaal en dus niet alleen buiten deze zaal. Dat vind ik winst. Over de inhoud
ben ik niet zo erg tevreden en op een aantal punten ben ik geschrokken.Het debat is helaas niet op alle punten geopend omdat de minister duidelijk
aangeeft dat er met Prinsjesdag uitgewerkte plannen komen en er dan verder
over gediscussieerd wordt. Ik ben heel benieuwd welke plannen wij kunnen verwachten
op het punt dat ik bij interruptie voorlegde aan de minister, namelijk het
feit dat mensen steeds meer apart wonen, apart naar school gaan en er in die
wijken geen sprake is van een geïntegreerde maatschappij waar kinderen
samen spelen op straat, samen naar school gaan en mensen samen leven. Ik ben
heel benieuwd waarmee het kabinet komt op dit punt.Niet zo vrolijk ben ik over de discussie die we vandaag hebben gevoerd
over het wel of niet uitzetten van criminelen van allochtone afkomst die de
Nederlandse nationaliteit hebben. Zo heb ik het namelijk echt begrepen en
volgens mij is dat ook niet anders te begrijpen. Ja, ze hebben ook nog een
andere nationaliteit, waarvan ze niet altijd afstand kunnen doen. Als dat
doorgaat, krijgen we waarschijnlijk niet alleen een verschil tussen mensen
met een witte huidskleur die een straf krijgen en mensen met een donkere huidskleur,
we krijgen ook binnen die etnische groepen nog verschillen. Turken kunnen
dan vaak wel afstand doen van hun nationaliteit en Marokkanen niet, dus die
kunnen we wel het land uitzetten. Niet dat ik dat gewenst zou vinden, maar
ik geef maar even aan, hoe willekeurig de gedachten zijn die deze minister
heeft. Voor ons is dit in ieder geval ondenkbaar en onbespreekbaar. Dat onderzoek
kan volgens mij gewoon gestaakt worden. Er is ook geen kamermeerderheid voor
te behalen, zodat ik de minister oproep, zijn tijd beter te besteden.De minister verwees naar de demonstratie van gisteren op het Plein. Ik
kon de context waarin hij dat zei niet helemaal plaatsen, maar ik had de indruk
dat hij dat positief bedoelde. Mensen die uitgeprocedeerd zijn en om die reden
illegaal in het land zijn, worden op straat gezet, wat de consequentie is
van het beleid. Nogmaals, ik had de indruk dat hij dat positief beoordeelde,
maar wij zien dat heel anders. Ook als minister van integratie en immigratie
moet je dit soort tegenstellingen en dilemma's durven zien. Natuurlijk moeten
uitgeprocedeerden het land uit, maar je hebt ook het dilemma van de mensen
die om praktische redenen niet uitzetbaar zijn. Dan kun je die mensen wel
op straat gooien, maar daarmee is het probleem niet opgelost en creëer
je wel een inhumane situatie. Het moet mij van het hart dat de woorden van
de heer De Vries hierover mij uit het hart waren gegrepen, maar ik had ze
graag zoveel eerder van zijn fractie gehoord, als hij begrijpt wat ik bedoel!
Ik doel op de mooie woorden die hij sprak over gemeentes die een zorgplicht
hebben voor de mensen die op straat staan en over het Leger des Heils. Dat
probleem is mede gecreëerd door het beleid van het vorige kabinet, dus
mede door zijn fractie.De minister maakt zich terecht heel erg druk over de mishandelde allochtone
vrouwen. Ik had de vraag gesteld of de minister, als hij echt voor deze vrouwen
wil opkomen, niet overgaat tot de instelling van een niet-afhankelijke verblijfsvergunning.
Dan kunnen we deze vrouwen onafhankelijker maken en hen echt helpen. Graag
een reactie.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik ben teleurgesteld. Ik dacht dat wij vandaag antwoorden
zouden krijgen, samen met een verantwoording van de voorstellen van de minister,
gedaan in de pers en concrete voorstellen voor de komende tijd. Maar ook hier
toont de minister zich toch een minister van immigratie en zelfs intimidatie,
en geen minister van integratie. Ik heb geen voorstellen gehoord over werk,
ik heb geen voorstellen gehoord over gesubsidieerde arbeid, ik heb geen voorstellen gehoord over onderwijs, zodat ik benieuwd ben wat de
minister de komende tijd naar voren zal brengen en wat hij op Prinsjesdag
zal presenteren. Integratie is, zoals gezegd, een belangwekkende portefeuille,
die een betere verantwoording en beantwoording verdient dan de minister hier
heeft gegeven.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Bent u het met mij eens dat de concrete voorstellen waarop u doelt, op
Prinsjesdag zullen worden gepresenteerd en dat het niet voor de hand ligt
dat die voorstellen vandaag worden gedaan?Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik had wel verwacht dat minister Nawijn vandaag een aantal suggesties
zou doen. Het hoeven geen concrete plannen te zijn, maar suggesties naar aanleiding
van zijn uitspraken op het gebied van inburgering van allochtonen in Nederland.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Naar mijn idee heeft de minister die suggesties gedaan in de kranten.
Daarover spreken wij vandaag. De voorstellen komen straks.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat ben ik niet met u eens.Ik wil nog even terug naar het betoog van mevrouw Zeroual. Zij gaf aan
dat een groot deel van de Marokkaanse gemeenschap zich bedreigd zou voelen,
en zij zei persoonlijk tegen mij, dat te betreuren. Ik vind het mooi en fijn
dat zij dat betreurt. Maar ik heb niet het gevoel dat zij de treurnis, of
noem het droefenis in daden heeft omgezet. Je bent nog steeds een Marokkaan,
ook als je de Nederlandse nationaliteit hebt. Kom terug uit uw voorstellen,
kom terug op uw mistige antwoord, minister, om de vragen die wij hebben gesteld
te beantwoorden. Een Nederlander is een Nederlander, behalve als je Marokkaan
bent. Daar komt het wat de minister betreft op neer!Mevrouw Zeroual (LPF):Voorzitter. Wat ons betreft was dit debat niet nodig, maar ik ben toch
blij dat de discussie hier plaatsvindt en niet alleen in de media. Ik ben
blij dat de minister de integratie heel belangrijk vindt, belangrijk genoeg
om dit moeilijke en gevoelige vraagstuk aan te pakken en op zoek te gaan naar
goede oplossingen. Er moet overigens niet worden vergeten dat de minister
pas kort geleden is aangetreden. Dit debat ging over zaken die in de krant
stonden. Wij gaan dadelijk verder door op de inhoudelijke kwesties.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Mevrouw Zeroual vroeg ons in eerste termijn al om geduldig
te zijn met minister Nawijn, omdat hij net begonnen is. Natuurlijk zijn wij
geduldig. Voordat hij al die uitspraken in de kranten deed, wachtten wij ook
geduldig op de voorstellen die hij op Prinsjesdag zou doen. Minister Nawijn
heeft zich echter niet alleen gepresenteerd door middel van zijn achtergrond
en een visie op integratie die hij wellicht heeft, maar ook met concrete ideeën.
Wat vindt mevrouw Zeroual daarvan? In eerste termijn duidde zij erop dat sommige
uitspraken van de minister wellicht verkeerd zijn geïnterpreteerd en
dat een en ander niet op die manier in de media terug had moeten komen. Uiteindelijk
is minister Nawijn echter zelf verantwoordelijk voor wat hij zegt. Hij heeft
de desbetreffende interviews geautoriseerd. Wat vindt mevrouw Zeroual daarvan?Mevrouw Zeroual (LPF):De heer Nawijn heeft daarover een duidelijke uitleg gegeven. Hij heeft
in die interviews antwoorden op vragen gegeven. Ik vind het te ver gaan om
daar nu al inhoudelijk allerlei verdere antwoorden op te willen.Mevrouw Azough (GroenLinks):De minister heeft toch inhoudelijke voorstellen gedaan? Waarom dan geen
inhoudelijke antwoorden op dit moment?Mevrouw Zeroual (LPF):Ik vond de antwoorden best inhoudelijk.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voor een deel, maar ik heb ook een deel gemist. Wat vindt mevrouw Zeroual
ervan dat de minister laat doorschemeren dat Marokkaanse Nederlanders wellicht
kunnen worden aangepakt via het ontnemen van de Nederlandse nationaliteit?Mevrouw Zeroual (LPF):Dat heb ik zojuist al uitgelegd. Ik benadruk dat het gaat om een aantal
personen dat zware delicten heeft gepleegd. Ik vind het belangrijk dat er
ook eens naar de goedwillende meerderheid wordt gekeken. Door dit probleem
aan te pakken, krijgt die goedwillende meerderheid de kans omhoog te komen.
Dat moeten wij niet vergeten.Mevrouw Azough (GroenLinks):Komt mevrouw Zeroual terug op haar eerdere uitspraak dat het ontnemen
van de Nederlandse nationaliteit onaanvaardbaar is, of is zij van gedachten
veranderd?Mevrouw Zeroual (LPF):Ik heb niet gezegd dat ik van gedachten ben veranderd. Ik heb die vraag
al beantwoord.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik vind het heel vriendelijk dat mevrouw Zeroual de minister
in bescherming neemt. Zij zei ook terecht dat hij niet haar minister of die
van de LPF is, maar dat hij dienaar van de Kroon is. Daar zijn wij het over
eens. Vindt zij niet, ook gelet op de toekomst, dat het in het normale verkeer
tussen regering en parlement gewoon moet zijn dat, als er sprake is van bepaalde
beleidsvoornemens of suggesties in die richting, die niet uitsluitend met
de media worden gecommuniceerd? Mevrouw Zeroual heeft er als kamerlid het
volste recht op dat die zaken in de Kamer minstens op dezelfde wijze kunnen
worden bediscussieerd. Daar heeft het een beetje aan ontbroken. Kan zij zich
in die stelling vinden?Mevrouw Zeroual (LPF):Ik zei zojuist al dat ik blij ben dat de discussie hier plaatsvindt en
niet alleen in de media.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb de omgekeerde perceptie, namelijk dat het debat vooral in de media
heeft gespeeld en dat de minister, nu het hier plaatsvindt, stelt dat hij
daar niet op vooruit kan lopen en dat dit pas op Prinsjesdag kan. Ik begrijp
dat mevrouw Zeroual het eens is met mijn stelling dat de minister beleidsvoornemens
aan de Kamer hoort mee te delen, dat hij hier behoort te discussiëren
en dat hij daarmee niet hoort te stoppen als hij die in de media naar voren
heeft gebracht.Mevrouw Zeroual (LPF):Ik kan daar voor een deel in meegaan. Ik weet overigens uit ervaring dat
de LPF als nieuwe partij continu vragen krijgen en dat, als wij daar geen
antwoord op geven, dan al gauw wordt gezegd dat men dacht dat wij de partij
van openheid zijn. Ik kan mij dus voorstellen dat, als de heer Nawijn een
interview geeft en dan vragen krijgt voorgelegd, hij daar antwoord op geeft.
Ik heb hem ook gevraagd er de volgende keer rekening mee te houden dat het
bedreigend kan zijn voor een aantal mensen. Ik vind zijn uitleg heel erg goed.
Ik vind het ook een goede stap dat hij naar Rotterdam is geweest om met de
mensen te praten.Minister Nawijn:Voorzitter. Ik kom terug op het laatste debat. Het is goed dat wij iets
mogen zeggen in deze samenleving en dat wij ideeën mogen opperen. Anders
komen wij immers nooit een stap verder. De heer Rouvoet zegt dat een minister
met voorstellen moet komen. Dat is prima. Soms moet je ook zaken eerst bediscussiëren
om met voorstellen te kunnen komen. Het is heel belangrijk dat wij, ook ik
als minister, die openheid in deze Kamer betrachten.Ik kom nog één keer terug op de zwaar criminele Marokkanen.
Dat is mijn probleem. Het gaat mij niet om het Nederlanderschap, maar om de
zware criminaliteit van Marokkanen. Het gaat om een aantal Marokkanen, een
kleine groep, die heel veel verpesten. Ik heb dat in Rotterdam en in Amsterdam
gehoord.De heer De Vries (PvdA):U heeft het dan over Nederlanders, of vergis ik mij?Minister Nawijn:Ik heb het dan over Nederlanders.De heer De Vries (PvdA):Waarom spreekt u dan van Marokkanen? U spreekt over criminele Marokkanen,
maar u heeft het over Nederlanders. Waarom wilt u Nederlanders van Marokkaanse
afkomst geen Nederlanders noemen en waarom wilt u ook niet de Nederlandse
verantwoordelijkheid daarvoor erkennen?Minister Nawijn:Er zijn Marokkanen die Marokkaan zijn en er zijn Marokkaanse Nederlanders.De heer De Vries (PvdA):Geeft u dan duidelijk aan waarover u het heeft, dan is misschien het verschil
duidelijk tussen mensen met een Marokkaanse nationaliteit en mensen met een
Nederlandse nationaliteit.Minister Nawijn:Ik heb het over criminele Nederlanders van Marokkaanse afkomst en over
Marokkanen die als vreemdeling verkeren in ons land.De heer De Vries (PvdA):Gaat u die op dezelfde of op een andere manier behandelen?Minister Nawijn:Nee. Ik ga die niet op een andere manier behandelen. Ik wil wat doen aan
de zware criminaliteit. Daar moeten wij ook wat aan doen.De heer De Vries (PvdA):Daar zal ongetwijfeld collega Donner wat aan doen. U gaat niet over het
OM en de strafvervolging.Minister Nawijn:In mijn portefeuille zitten de preventieprojecten.De heer De Vries (PvdA):Dat klopt. Ik wil echter weten waarover de minister spreekt: over Nederlanders
van Marokkaanse afkomst die zwaar crimineel zijn of over anderen?Minister Nawijn:Ik heb het ook over Marokkanen die nog niet de Nederlandse nationaliteit
hebben. Ik heb het over criminele Marokkanen en over criminele Nederlanders
van Marokkaanse afkomst. Ik heb het daar altijd over gehad. Je moet dat verschillend
bekijken. Mevrouw Kant heeft heel goed gezegd dat Nederlanders niet uitgezet
kunnen worden. Ik herhaal dat. Het gaat mij erom dat wij moeten bekijken in
hoeverre wij mensen naturaliseren die daarop geen recht hebben en of wij in
bepaalde gevallen de nationaliteit moeten intrekken. Dat gaan wij bekijken
in internationaal verband. Wij willen weten hoe het in andere landen gebeurt.De heer Dittrich (D66):U zegt te willen bekijken of de nationaliteit ingetrokken kan worden.
Dat is toch met het doel om die mensen uit Nederland te zetten?Minister Nawijn:Dat is zo.De heer Dittrich (D66):Dan zegt u toch dat u bezig bent om te onderzoeken hoe je Nederlanders
kunt uitzetten?Minister Nawijn:Het gaat dan om mensen die je eerst het Nederlanderschap hebt ontnomen.De heer Dittrich (D66):Mensen die in Nederland wonen en die de Nederlandse nationaliteit bezitten
en die ernstig crimineel zijn, kunnen dus met dit "bochtje" uitgezet worden.Minister Nawijn:Ik kijk of het juridisch mogelijk is. Als het juridisch niet mogelijk
is, zal ik de Kamer dat als eerste berichten. Ik zal het dan niet doen. Ik
moet er wel naar kijken. Ik vind het mijn plicht als minister om te kijken
hoe het nationaliteitsrecht hier in Nederland en in andere West-Europese landen
functioneert. Die landen hebben wellicht hetzelfde probleem. Nederland mag
daarbij geen uitzondering zijn. Ik kijk dan met name naar landen zoals Frankrijk
en Duitsland, waar dit soort problemen ook spelen.De heer Dittrich (D66):Bijna alle fracties zijn tijdens het debat op dit punt ingegaan, maar
wij hebben nog steeds niet helemaal door wat u eigenlijk bedoelt en wat u
wilt. Komt dat niet ook doordat er in uw presentatie van dit voorstel iets
onduidelijk blijft?Minister Nawijn:Dat is uw conclusie. Ik probeer steeds duidelijk te maken wat ik bedoel.
Ik zie geen enkel bezwaar tegen een juridisch onderzoek naar het nationaliteitsrecht
zoals wij dat in Nederland hebben. Wat is daar verkeerd aan? Het recht is
constant in ontwikkeling. Ik vind dat Nederland geen uitzondering moet zijn
binnen de internationale gemeenschap. De Kamer mag er straks over discussiëren
als ik met die studie kom. Als het allemaal niet kan, dan weten wij toch waar
wij aan toe zijn.De heer Dittrich (D66):U vraagt mij wat daarop tegen is. Mijn antwoord is dat u eerst hebt gezegd
dat het helemaal niet de bedoeling is om de nationaliteit in te trekken en
vervolgens weer wel. Het blijft dus gewoon glibberig. Wij weten nog steeds
niet wat u bedoelt.Minister Nawijn:Er is wat deze minister betreft geen enkele sprake van
het intrekken van de Nederlandse nationaliteit van Nederlanders van Marokkaanse
origine die zich keurig aan de wet houden. Ik zit wel met de criminaliteit.
Dat wordt mij steeds in de schoenen geschoven. Wij hebben het alleen over
criminelen.Mevrouw Kant (SP):Volgens mij is het voor iedereen inmiddels wel duidelijk waar u voor staat.
Vindt u dan niet dat Nederlanders in onze Nederlandse rechtsstaat gelijk behandeld
moeten worden als het gaat om strafzaken?Minister Nawijn:Altijd.Mevrouw Kant (SP):Hoe kunt u dat dan verkopen? Ik heb het heel gechargeerd gezegd in mijn
eerste termijn. Wij hebben heel veel zware criminelen in Nederland, soms van
Marokkaanse origine maar met de Nederlandse nationaliteit, soms van Nederlandse
origine en soms van Duitse origine. Wij hebben ook heel veel witteboordencriminelen.
Dat vind ik ook grote criminelen. Wilt u die ook over de grens zetten?Minister Nawijn:Het onderzoek strekt zich niet alleen uit tot Nederlanders van Marokkaanse
origine. Dat strekt zich uit tot alle mensen die zwaar crimineel zijn en hier
het Nederlanderschap hebben verworven.Mevrouw Kant (SP):Dus u wilt ook ...Minister Nawijn:Ik wil criminaliteit aanpakken. Daar blijf ik bij en daartoe wil ik alle
mogelijkheden onderzoeken.Mevrouw Kant (SP):Dat willen wij allemaal, maar criminaliteit aanpakken en over de grens
schuiven vind ik niet hetzelfde. Nu schept u weer verwarring. Het gaat dus
niet alleen om mensen van allochtone afkomst die Nederlands staatsburger zijn.
U overweegt dus ook om Nederlandse ...Minister Nawijn:Ik overweeg helemaal niets. Ik doe een onderzoek naar de nationaliteitswetgeving.Mevrouw Kant (SP):Dus maakt u onderscheid.Minister Nawijn:Zo kunnen wij wel blijven doorgaan.Mevrouw Kant (SP):Als u dat wel overweegt voor mensen van bijvoorbeeld Marokkaanse afkomst
en niet voor mensen van Nederlandse afkomst, dan maakt u onderscheid tussen
bevolkingsgroepen als het gaat om ons Nederlandse rechtssysteem. Zij hebben
allemaal de Nederlandse nationaliteit.Minister Nawijn:Ik maak geen onderscheid, want het nationaliteitsrecht is geregeld in
de Grondwet. Wij hebben het over het verlenen van de nationaliteit en het
intrekken van de nationaliteit. Daarbij kunnen bijvoorbeeld criminele antecedenten
een rol spelen. Dat staat ook in het Europees verdrag inzake de nationaliteit.
Het speelt dus een rol.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U zegt nu vier keer dat u de criminaliteit wilt aanpakken. Mijn eerste
opmerking is dan dat u de verkeerde portefeuille hebt. Ik vind uw toelichting
eigenlijk wel verhelderend. Hebt u de minister-president dezelfde toelichting
gegeven? Vond hij dat overtuigend en heeft hij zich verontschuldigd voor zijn
publieke correctie aan uw adres?Minister Nawijn:Ik kom nog terug op mijn gesprek met de minister-president, want daar
heeft de heer Dittrich ook vragen over gesteld. Dat wil ik aan het eind doen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Laat ik u dan een keer tegemoet komen. Dan zou ik het op prijs stellen
als u deze vragen bij die gelegenheid wel wilt beantwoorden.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij hebben het nu al de hele tijd over het afnemen van nationaliteit.
Moeten wij niet meer bij de bron gaan en kijken of wij de nationaliteit later
moeten geven? Moeten wij niet voorzichtiger zijn met het toekennen van de
nationaliteit?Minister Nawijn:Daar heb ik het ook over.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Komt daar ook een onderzoek naar?Minister Nawijn:Daar moeten wij ook naar kijken.Voorzitter. De heer Van der Vlies heeft een vraag gesteld over uitgeprocedeerde
asielzoekers. Hij heeft het zo begrepen dat ik zou hebben gezegd dat wij met
de oude gevallen kunnen wachten. In individuele gevallen kan altijd een beroep
worden gedaan op de discretionaire bevoegdheid van de minister om te besluiten
toch niet tot uitzetting over te gaan. Dat betekent niet dat wij zaken moeten
laten wachten. Ik houd echter in elke zaak in de gaten of het wel verantwoord
is om tot uitzetting over te gaan.De heer Van der Vlies (SGP):Dat zou kunnen leiden tot inhumane situaties. Kennelijk hebt u daar ook
moeite mee en dat gevoelen delen wij. De vraag dient zich nu aan hoe moet
worden gehandeld in afwachting van wél doeltreffende instrumenten.
Het is duidelijk dat die er moeten komen, maar het gaat mij vooral om de tussenfase.
Uiteraard kunnen officiële beleidsinstrumenten en wetten niet terzijde
worden gelegd, maar het gaat om de tussenfase.Minister Nawijn:Dat begrijp ik, maar de praktijk gaat elke dag door. Dit is een van de
grootste problemen waarmee ik op het ministerie wordt geconfronteerd. Het
vloeit voort uit de nieuwe Vreemdelingenwet. Er wordt hierover gesproken op
het departement, maar ik kan nu niet zeggen dat iedereen mag wachten. Men
kan er echter van verzekerd zijn dat deze minister naar elk geval kijkt en
nagaat of het humanitair verantwoord is.Als ik het goed heb begrepen, vroeg de heer Rouvoet hoe ik aan het door
mij genoemde percentage van 60 kom als het gaat om geweld in allochtone gezinnen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hebt gezegd dat van het huiselijk geweld 60% voor rekening komt van
allochtonen. Ik vroeg mij af waarop dat was gebaseerd.Minister Nawijn:In de media heb ik gezegd dat 60% van de vrouwen die slachtoffer zijn
van huiselijk geweld en in blijf-van-mijn-lijfhuizen wonen van allochtone
afkomst is. Ik baseer mij op een rapport dat in maart van dit jaar door het
vorige kabinet naar de Kamer is gestuurd. Ook verwijs ik naar
een artikel in Elsevier van afgelopen week. Daarin staat zelfs dat in 80%
van de gezinnen van allochtonen en in 30% van de autochtone gezinnen sprake
is van huiselijk geweld. Het is allemaal keurig netjes wetenschappelijk onderbouwd,
maar ik schrik er wel van.De directeur van de IND heeft mij laten weten dat het ANP hem verkeerd
heeft geciteerd en dat hij wel degelijk van mening is dat mijn beleidsdoelstelling
uitvoerbaar is, als tenminste het aantal onveilige landen niet toeneemt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik had het over uitspraken van de heer Schoof in het radioprogramma "In
de ban van de week" van Business News Radio. In het Financieele Dagblad van
2 september jongstleden wordt onder verwijzing naar dat radioprogramma vermeld
dat hij betwijfelt of de plannen om 80% van de asielzoekers aan de grens tegen
te houden uitvoerbaar zijn. Het heeft dus niet zoveel te maken met het ANP
maar met uitspraken in een radioprogramma.Minister Nawijn:Ik kan alleen maar meedelen wat de heer Schoof mij heeft gezegd. Hij heeft
gezegd dat het alleen haalbaar is als het landenbeleid wordt aangepast.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het kan dus alleen als het landenbeleid daarbij ter sprake komt, maar
het lijkt mij niet dat een strenger optreden aan de grens het geëigende
instrument is. Ik ben dat geheel eens met de minister en de heer Schoof.Minister Nawijn:Dan hoef ik daarop niet meer in te gaan.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik wil graag terugkomen op een eerder punt. De minister heeft zich in
interviews in de media ook uitgelaten over allochtone vrouwen die mishandeld
worden. Dit is een zeer ernstig probleem. In die interviews heeft hij gesuggereerd
dat de mannen waaronder deze vrouwen lijden, uitgezet zouden kunnen worden.
Maken zij onderdeel uit van het onderzoek van de minister?Minister Nawijn:Nee.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wat wil hij dan doen aan het leed van deze vrouwen? Denkt hij over een
instrument als het beperken van het afhankelijke verblijfsrecht?Minister Nawijn:Mevrouw Kant heeft hiernaar ook gevraagd. Ik ben aan het onderzoeken of
wij niet iets moeten doen aan die afhankelijke verblijfstitel. Een probleem
is wel dat die afhankelijke verblijfstitel niet voor niets in het leven is
geroepen. Die titel is ook bedoeld om schijnhuwelijken tegen te gaan. Daarop
moeten wij iets verzinnen. Ik ben dit aan het onderzoeken, maar ik voel sympathie
voor de gedachte om deze vrouwen niet het land uit te laten gaan. Ik kom met
nadere voorstellen die in deze Kamer kunnen worden besproken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik mag dus concluderen dat de minister met concrete, effectieve voorstellen
en oplossingen voor deze vrouwen komt?Minister Nawijn:Dit geldt voor al mijn voorstellen.De heren Dittrich en Rouvoet hebben gesproken over mijn gesprek met de
minister-president. Ik heb een goed gesprek gehad met de minister-president
en bij die gelegenheid hebben wij gediscussieerd – dat is geen geheim –
over de vraag wat wij ter discussie kunnen stellen in deze samenleving. Mijn
beleidsterrein is uitermate gevoelig. Over ieder punt dat ik aanroer, ontstaat
discussie. Als ik helemaal niets zou kunnen zeggen, kan ik ook geen ideeën
spuien en kan ik de discussie niet op gang brengen. Wij hebben daarover gesproken
en wij waren het al snel eens. Wij zijn het er ook niet over oneens dat Nederlanders
niet kunnen worden uitgezet. Ook de minister-president is van mening dat wij
als bewindslieden een bijdrage moeten leveren aan de maatschappelijke discussie,
uiteraard niet als losse flodder of als luchtballon, maar uitmondend in een
voorstel aan de ministerraad en daarna aan de Tweede Kamer waar uiteindelijk
de besluitvorming plaatsvindt. Het gesprek met de minister-president heb ik
zo ervaren en ik heb het niet als een standje gevoeld.De heer Teeven (LN):Ik heb niet zo heel veel gesproken in eerste termijn, maar ik heb juist
wel de relatie met de minister-president gelegd. Daarom wil ik de minister
hierover nog een vraag stellen. Begrijp ik hem goed als hij zegt: ik heb hierover
met de minister-president gesproken en hij vond het eigenlijk wel prima dat
ik die ideeën lanceerde en ik moet dan maar op Prinsjesdag met voorstellen
komen? Klopt dit?Minister Nawijn:De minister-president krijgt ook vragen over hetgeen ik
zeg. Wij moesten daarover spreken, mede naar aanleiding van de kamervragen
van de heer Dittrich. Naar aanleiding van de beantwoording van die vragen
heb ik met de minister-president gesproken. Dit was een zeer prettig gesprek.
Er is wat dit betreft geen enkele lucht tussen de minister-president en mij.De heer Teeven (LN):Ik probeer het nog een keer. Ik heb gisteren een debat gevoerd met de
minister van Justitie. Ik heb hem geprezen om zijn concrete antwoorden en
ik wil het met deze minister ook nog een keer proberen. De minister heeft
ideeën gelanceerd in de pers. Hij heeft in eerste termijn al gehoord
dat ik daar niet zoveel op tegen heb, als die ideeën maar worden gevolgd
door voorstellen. Mijn vraag is nu of de minister-president van mening is
dat de minister de ruimte heeft om ideeën te lanceren en dan op Prinsjesdag
met voorstellen te komen. Gaf de minister-president hem daarvoor de ruimte?Minister Nawijn:Mijn antwoord is bevestigend.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb juist over het punt van het gesprek met de minister-president drie
concrete vragen gesteld. De minister zegt dat dit een heel prettig gesprek
was. Ik gun hem veel prettige gesprekken, maar op de persconferentie van de
minister-president is wel gezegd dat het onderzoek dat de minister heeft bepleit
in feite niet nodig is, omdat het in strijd is met de Grondwet. De minister
heeft hier een uitleg gegeven van zijn woorden. Mijn vraag was of hij na het
publiek optreden van de minister-president – dat ik toch maar als een
tik op de vingers blijf beschouwen – diezelfde uitleg heeft gegeven
aan de minister-president. Verder heb ik gevraagd of de minister-president
die uitleg overtuigend vond. De minister heeft toen gezegd dat hij eigenlijk
niet had moeten zeggen dat dit in strijd is met de Grondwet, want dat is het
volgens hem niet.Minister Nawijn:Mijn gesprek met de minister-president heeft plaatsgevonden na de persconferentie
van de minister-president, mede naar aanleiding van de beantwoording van de
vragen van de heer Dittrich. Dat was een week later. Dit gesprek was voor
mij helemaal duidelijk en ik heb dit niet als een standje of wat ook ervaren,
want ik mag doorgaan met mijn ideeën te verwoorden als zij maar leiden
tot beleidsvoorstellen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De strekking van mijn vraag was of u de minister-president ervan overtuigd
heeft, net zoals u vanmiddag hebt geprobeerd om de Kamer te overtuigen, dat
wij dat glasheldere geautoriseerde interview verkeerd hebben gelezen. Dus:
bent u er ook in geslaagd om de minister-president te overtuigen? Dat is essentieel,
want hij heeft gezegd dat dit onderzoek niet zal worden gedaan omdat het strijdt
met de Grondwet.Minister Nawijn:Ik ga ervan uit dat ik de minister-president heb overtuigd. Ik heb er
niets meer over gehoord, dus dat is goed gegaan.De heer De Vries (PvdA):Een gesprek met de minister-president dat niet wordt uitgezonden, is natuurlijk
het meest interessante wat er is. U hebt gezegd dat u helemaal geen criminele
Nederlanders wilt uitzetten. Hebt u ook aan de minister-president gezegd dat
u er iets op hebt gevonden, namelijk de Nederlanders eerst niet-Nederlanders
maken en ze daarna uitzetten?Minister Nawijn:Nee hoor, dat wist hij zelf ook al, uit eigen waarneming.De heer De Vries (PvdA):Is u tijdens het gesprek gebleken dat hij zich daarvan bewust was? Er
zit natuurlijk een waarde achter onze norm dat de burgers in hun eigen rechtsstaat
bescherming hebben. Dat is het principiële bezwaar tegen het idee om
mensen met een Nederlandse nationaliteit die criminele daden hebben verricht,
uit te zetten naar andere landen. U probeert al de hele middag een U-bocht
te verdedigen en op een sluikse wijze een oplossing te vinden voor de achter
die norm liggende waarden, waardoor hetzelfde wordt gerealiseerd. Hebt u met
de minister-president gesproken over de mogelijkheid om Nederlanders van Marokkaanse
of andere afkomst het Nederlanderschap te ontnemen en ze daarna alsnog uit
te zetten? En hebt u hem gezegd dat u daar een studie naar doet?Minister Nawijn:Ik heb uitvoerig met de minister-president gesproken over de problematiek
van de dubbele nationaliteit.De heer De Vries (PvdA):Is die vraag daarbij aan de orde geweest?Minister Nawijn:Wij hebben zo gesproken dat wij het samen eens waren over wat wij doen
op dit moment.De heer De Vries (PvdA):Is wat ik u vraag, aan de orde gekomen? Hebt u hem gezegd dat het uitzetten
van Nederlanders, waar ze ook vandaan komen, niet kan, maar dat u daar iets
op hebt gevonden?Minister Nawijn:Nee hoor, ik heb alleen met hem gesproken over het antwoord op de kamervragen.De heer De Vries (PvdA):Vindt u niet dat u dit nog eens met de minister-president zou moeten bespreken?Minister Nawijn:Ik vind dat de communicatie binnen het kabinet heel goed moet zijn en
dat is zij ook.De heer Dittrich (D66):Bent u het met mij eens dat iemand niet kan worden uitgezet nadat hij
stateloos is geworden omdat hem de Nederlandse nationaliteit is ontnomen en
hij geen andere nationaliteit had? Alle landen in de wereld hebben een verdrag
ondertekend dat landen verbiedt om mensen stateloos te maken.Minister Nawijn:Dat is bekend, dat is het verdrag van New York over stateloosheid. Ik
ken het verdrag heel goed, ik heb het in mijn advocatenpraktijk vaak toegepast.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 18.45 uur tot 20.15 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-5623-5648.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl