Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen tweede fase vwo en havo) (30187)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 3193-3214

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 48, pagina 3193-3214

09-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30187Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 9 februari 2006)Pagina 3176-3176
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het versterken van de bevoegdheden op rijksniveau ten aanzien van de politie, alsmede de opheffing van de Raad voor het Korps landelijke politiediensten (29704)Pagina 3157-3176
Presentie en opening (donderdag 9 februari 2006)Pagina 3157-3157
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen tweede fase vwo en havo) (30187)Pagina 3193-3214
Behandeling: - wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de architectentitel in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (30172); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart in verband met de toekenning van de bevoegdheid tot het verlenen van vrijstelling en ontheffing aan de minister van Verkeer en Waterstaat, intrekking van de Wet procedures vijfde baan Schiphol en herstel van enkele bepalingen (30254)Pagina 3157-3157
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 9 februari 2006)Pagina 3228-3229
Behandeling van:Verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (30335, nrs. 25 t/m 32)Pagina 3157-3157
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het versterken van de bevoegdheden op rijksniveau ten aanzien van de politie, alsmede de opheffing van de Raad voor het Korps landelijke politiediensten (29704)Pagina 3176-3187
Debat naar aanleiding van het verslag van een algemeen overleg op 26 januari 2006 over de uitvoering van de motie-Van Aartsen/Bos over voor- en naschoolse opvangPagina 3187-3193
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met wijzigingen in het onderwijsachterstandenbeleid (30313)Pagina 3214-3228

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing
van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen
tweede fase vwo en havo) (30187).(Zie vergadering van 24 januari 2006.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor de reacties op de vragen en opmerkingen
in de eerste termijn. De beraadslaging is na de eerste termijn geschorst om
de minister de gelegenheid te geven ons een brief te sturen met nadere informatie
over wiskunde in de tweede fase. Dat was een van de prangende punten in de
eerste termijn.Ik wil echter eerst op een wat algemener punt ingaan, omdat de minister
dat naar mijn gevoel heeft rechtgezet. Ik vind het belangrijk om dit te benadrukken.
De behandeling van dit wetsvoorstel roept bij mij de associatie op met hordelopen.
Misschien komt dat omdat wij ook zo bezig zijn geweest met het gymnastiekamendement.
Wij zijn begonnen met een voorstel van de minister, waar wij ons als Kamer
linksom of rechtsom eigenlijk niet in konden vinden, zij het
om verschillende redenen. Toen hebben wij voortgang gemaakt met de profielcommissies.
De volgende horde was voor mijn gevoel de discussie in de kranten over de
vraag of het studiehuis nu wel of niet wordt afgeschaft. Ook die horde hebben
wij genomen en na wat de minister daar de vorige keer over heeft gezegd, heb
ik het idee dat er in ieder geval daarover geen misverstanden meer zijn. Er
wordt niets afgeschaft wat ooit ook niet in de wet heeft gestaan en dat is
maar goed ook.Toch hebben wij voor deze tweede termijn nog een aantal punten over waarvan
wij denken dat het goed is om er nog eens naar te kijken. Het belangrijkste
punt blijft de toetssteen of wij nu met dit voorstel bereiken wat wij ermee
beogen, namelijk de aansluiting tussen voortgezet en hoger onderwijs. En dan
kom ik toch weer terug op de wiskunde. De minister heeft ons een brief gestuurd
waarin zij nogmaals heeft aangegeven wat ook uit de eerste termijn al bleek,
namelijk dat zij wiskunde B wil ophogen met 80 uur. Zij geeft ook aan dat
zij daar overleg over heeft gehad met het veld en dat men daar tevreden over
is. Nu neem ik aan dat de minister hierover dezelfde post krijgt als wij en
dan moet mij toch van het hart dat ik dit een lastige situatie vind. Aan de
ene kant hebben wij de brief van de minister en aan de andere kant allerlei
brieven van derden. Wij krijgen een reactie van de studenten die zeggen: dit
is toch niet helemaal wat wij bedoeld hadden; waarom niet ANW geschrapt? Wij
krijgen brieven van de wiskundedocenten die weer met een ander voorstel komen;
waarom niet tijdelijk uren van wiskunde D naar wiskunde B overgeheveld? Wij
krijgen brieven waarin individuele universiteiten afstand nemen van wat er
blijkbaar door de VSNU als standpunt is ingenomen, zoals verwoord in de brief
van de minister. Dat maakt het voor ons, zeg ik in alle eerlijkheid, wel heel
erg lastig om tot een oordeel te komen. Er ligt ook geen eenduidig voorstel
over hoe het dan wel zou moeten. Zijn al die varianten die nu langskomen in
de diverse brieven aan de orde geweest in het overleg van de minister? Kan
zij nader toelichten waarom haar variant de beste oplossing is?Er is overigens nog wel wat ruimte. De studielastverdeling staat volgens
mij niet in de wet, maar komt later aan de orde, in het inrichtingsbesluit
na een voorhangprocedure. De minister zegt in haar brief dat het niet alleen
om de uren gaat, maar ook om de vernieuwing en de inhoud. Mijn fractie zou
graag op de hoogte willen blijven van die ontwikkelingen. Het lijkt ons heel
belangrijk dat daar nu echt snel voortgang in komt. Daarom dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het met de ophoging van het aantal uren voor wiskunde
B ten opzichte van de eerdere voorstellen met 80 studielasturen kritisch blijft
of een goede aansluiting naar technische en exacte studies in het hoger onderwijs
voldoende is gewaarborgd;constaterende dat ook het nieuwe bètavak natuur, leven en techniek
nog nadere invulling moet krijgen; verzoekt de regering, de Kamer nog voor de vaststelling van het inrichtingsbesluit
te informeren over de voortgang van de vernieuwing van deze vakken, waarbij
ook moet blijken dat de huidige ophoging van de studielast met 80 uur voldoende
waarborgen biedt voor een goede aansluiting op technische en exacte studies
in het hoger onderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer en Balemans. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(30187).Mevrouw Kraneveldt (LPF):U zegt dat u in het inrichtingsbesluit duidelijk wilt krijgen wat het
effect zal zijn van de 80 uur die er nu weer bijkomen. Kunnen wij die informatie
bij het inrichtingsbesluit dan al hebben? Is het dan niet nog veel te vroeg?
Moeten wij dat niet eerst laten betijen?Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is het moeilijke punt waarover ik het net had. Wij tasten natuurlijk
toch een beetje in het duister, laten wij daar eerlijk over zijn. De minister
heeft haar argumenten gegeven. Zij vraagt ons om niet alleen naar die 720
uur te kijken, maar ook naar de situatie daarvoor, en naar de inhoud van het
vak. Aan de andere kant horen wij van de studenten die ervaring hebben opgedaan,
dat het met 80 uur niet echt opschiet. Voordat ik ja zeg tegen het inrichtingsbesluit,
wil ik meer informatie hebben. Ik heb een uiterste poging gedaan om de minister
daartoe aan te sporen en daarom heb ik voor een motie gekozen. Wij kunnen
op dat moment dan nog een nadere afweging maken. Vlak voor het debat werd
er nog weer een andere oplossing gesuggereerd, namelijk het samenvoegen van
het vak leven en techniek met wiskunde D. De oplossingen vliegen ons nog steeds
om de oren en ik ben er nog niet gerust op. Dit wil ik met mijn motie uitdrukken.
De minister zegt dat het niet alleen in de studielast zit, maar ook in de
vernieuwing. Ik hoop dat zij ons over dit aspect zo snel mogelijk zal informeren.
Er is natuurlijk haast geboden, want dit moet toch snel worden ingevoerd.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Daarop was mijn vraag ook gericht. Is de tijd tussen dit moment en de
inwerkingtreding van het inrichtingsbesluit niet veel te kort om zinnige dingen
te kunnen zeggen over het effect van die 80 uur? Dit was mijn vraag, want
voor de rest kan ik best met mevrouw Hamer mee gaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij krijgen zo in ieder geval iets meer tijd dan tussen nu en vandaag.De heer Mosterd (CDA):Ik vind het een goede gedachte om nog eens af te wegen of die 80 uur en
de vernieuwing brengen wat wij willen. Mag ik dit ook zo verstaan dat die
80 uur nu vastligt of kan daar ook nog verandering in komen?Mevrouw Hamer (PvdA):In ieder geval zal het nooit minder zijn, dus die 80 uur is nu wel verzilverd.
Wij zijn het er toch allemaal over eens dat het geen 520 maar 600 uur moet
zijn? HamerIk hoop dat de minister ons kan overtuigen van haar argument dat
het niet alleen om die uren gaat, maar ook om de verdere inhoudelijke
verdieping. Dan kan ik straks met een gerust hart ja zeggen tegen het inrichtingsbesluit.
Ik vind het erg ingewikkeld, maar ik wil ook niet dat het wetsvoorstel wordt
tegengehouden omdat wij er nog niet uit zijn.De heer Mosterd (CDA):Dat wil ik ook niet, maar ik wil duidelijkheid over de vraag of wij het
in die 80 uur zoeken. Mag ik mevrouw Hamer zo verstaan?Mevrouw Hamer (PvdA):Die 80 uur is winst, maar ik kan nog niet overzien of dit voldoende winst
is. Ik wil mij graag laten overtuigen dat het niet alleen om de uren gaat
maar ook om hetgeen in die vakken wordt aangeboden. Wij praten hier natuurlijk
niet over zomaar iets, maar over de aansluiting met het hoger onderwijs. De
minister zegt dat die in de vernieuwing van het vak zit. Daar wil ik graag
meer informatie over. Ik heb haar daarom gevraagd om ons met spoed van een
en ander op de hoogte te brengen. Wij krijgen nu nog steeds verschillende
voorstellen en alle betrokkenen, zowel de individuele universiteiten, studenten
als wiskundedocenten zeggen dat dit het nog niet helemaal is. Dit brengt de
Kamer in een lastige situatie. Meer dan aan de minister vragen of zij ons
kan laten zien dat dit voorstel meer garanties biedt, kunnen wij nu niet doen.
Met mijn motie wil ik bovendien onze zorg nog eens onderstrepen.Wiskunde B gaat er op de havo fors in studielast op achteruit. De minister
is in haar brief niet meer teruggekomen op de situatie op de havo teruggekomen.
Ik zou graag een nadere toelichting krijgen. Is zij voornemens om voor de
havo een oplossing te kiezen analoog aan het vwo? De minister heeft met de
HBO-raad en met de schoolmanagers in het voortgezet onderwijs afspraken gemaakt
over de problematiek van de rekenvaardigheid van pabo-studenten. Dat was eigenlijk
de aanleiding tot deze hele discussie over het vak wiskunde. Die afspraken
zouden wij voor 1 juni 2006 krijgen. Dat zou tot een nieuw vak kunnen
leiden. Het zou ook kunnen leiden tot toelatingseisen. Het valt mij op dat
die afspraken niet in de laatste brief van de minister worden herhaald, maar
ik neem aan dat zij nog onverkort van kracht zijn.Vandaag stond er een bericht in NRC Handelsblad dat de HBO-raad vindt
dat dit niet alleen geldt voor de pabo maar veel breder. Daarom dien ik de
volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het vak wiskunde qua kwantiteit en inhoud niet alleen
op vwo maar ook op havo belangrijk is voor de aansluiting op bètastudies
in het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderwijs;overwegende dat voor diverse technische en exacte studies in het hbo en
wo bij aanvang van de studie meer kennis van wiskunde en andere exacte vakken
gewenst is;overwegende dat op het voortgezet onderwijs verdieping in de toekomst
geleverd kan worden door wiskunde D en het nieuwe bètavak natuur, leven
en technologie; van mening dat doorstroomrelevantie voor exacte studies op havo en vwo
bepaald moet worden door de inhoud en kwantiteit van wiskunde B;verzoekt de regering, in overleg met VSNU, HBO-raad en de scholen voor
voortgezet onderwijs ervoor zorg te dragen dat wiskunde B kan zorgen voor
de gewenste aansluiting op de (bèta)studies in het hbo en na te gaan
in hoeverre hier nadere eisen moeten worden gesteld;verzoekt de regering, hierbij naast het vwo ook goed naar de positie van
wiskunde op het havo te kijken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer en Mosterd. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(30187).Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. De heer Mosterd zal een motie indienen over de facilitering
van de vakken wiskunde D en natuur en techniek. Wij hebben daarover in de
eerste termijn al uitgebreid gesproken. Die motie zal ik van harte ondersteunen.Daarmee is het palet van problemen in kaart gebracht dat wij nog hebben
op het gebied van de vakken wiskunde en natuur en techniek.Ik ben in mijn eerste termijn ingegaan op het aantal contacturen in verhouding
tot de studielast. Ik heb daarvan gezegd dat wij misschien om maatwerk moeten
vragen aan de schoolmanagers, die wij daarop mogen aanspreken. De minister
reageerde daarop nogal stellig in haar eerste termijn met de opmerking dat
zij niet terug wil naar de traditionele lesurentabel. Ik kan haar geruststellen:
dat wil ik ook niet, zoals zij ook in discussies over andere vakken van mij
heeft kunnen horen. Mijn opmerking was bedoeld als een soort aansporing aan
het onderwijsveld om bij de planning niet door één bril naar
al die vakken te kijken, maar ook goed te bezien welk vak het meer moet zoeken
in zijn contacturen en welk vak een andere aanpak verdient, om op die manier
ook het meest efficiënte uit de contacturen te halen. Het moge helder
zijn dat in mijn ogen in ieder geval de bètavakken – maar ook
een vak als gymnastiek – vragen om heel directe contacturen. Dat zal
voor andere vakken misschien in een andere verhouding kunnen. Het zou goed
zijn, ook in het kader van de evaluatie van deze tweede fase, als de inspectie
dit volgt, niet om het scholen op te leggen maar wel om te onderzoeken hoe
scholen hiermee omgaan.Ik kom bij het vak aardrijkskunde in het profiel economie en maatschappij.
De minister heeft in feite gezegd dat het amendement-Slob/Hamer uitvoerbaar
is; zij heeft althans geen argumenten genoemd waarom het niet uitvoerbaar
zou zijn. Zij heeft gezegd waarom zij prioriteit geeft aan geschiedenis, maar
over dit profiel heeft zij mij niet kunnen overtuigen, dus ik blijf bij mijn
steun aan dit amendement. Voor andere profielen vind ik het anders liggen.
Over het gymonderwijs hebben wij in eerste termijn een heleboel gezegd. Ik
zal dat omwille van de tijd niet allemaal herhalen. HamerWij hebben grammaticaal
een verbetering in ons amendement aangebracht. Ik heb het idee dat het nu
voor iedereen heldere en duidelijke taal is, en dat het volstrekt helder is
geworden wat wij willen. Er moeten voldoende gymlessen zijn op school.
Ik heb begrepen dat iedereen zich nu in dit amendement kan vinden.Mevrouw Vergeer (SP):Ik verzoek mevrouw Hamer om de veranderingen nog even toe te lichten,
want voor mij blijven deze toch nog enigszins cryptisch. Hoe dragen de veranderingen
ertoe bij dat het nu wel in orde is? Het gaat mij er om dat het aantal uren
gymnastiek blijft gehandhaafd en dat deze goed worden gespreid.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik meen dat twee zinnen zijn geknipt, waardoor het verband tussen de ene
en de andere zin nog helderder is geworden dan het in mijn optiek al was.
Ik geloof niet dat ik daaraan nog veel hoef toe te voegen. Het is helder dat
wij niet willen dat het aantal gymnastiekuren wordt verminderd. Sterker nog,
ik heb in het amendement het woord "intensiteit" gebruik om ons
visie "hoe meer gym, hoe beter" te benadrukken, al moet het natuurlijk
wel in verhouding blijven staan tot de andere vakken. Zo reëel moeten
wij wel blijven. Dat is onze nadrukkelijke wens. Ik had begrepen dat de komma
net iets anders gelezen kon worden. Die is nu vervangen.Mevrouw Vergeer (SP):Ik denk wel eens dat het soms hogeschoolpolitiek is.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is ook zo.Mevrouw Vergeer (SP):Je moet je in een soort gymbochten wringen om het allemaal te kunnen begrijpen.
Maar ik heb begrepen dat het veld nu tevreden is over de formulering en dat
er inderdaad een garantie in is opgenomen dat het aantal uren wordt gehandhaafd
zoals het op – ik meen – 1 augustus 2005 was. Dat betekent
dat ik mijn amendement kan intrekken.Mevrouw Hamer (PvdA):Daar neem ik dan kennis van.De voorzitter:Het amendement-Vergeer (stuk nr. 14) is ingetrokken.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister wil dat profielwerkstukken niet langer betrekking hoeven te
hebben op twee profielvakken. Zij wil dat het cijfer van het werkstuk opgaat
in een combinatiecijfer. Ik heb al eerder gezegd dat ik dit geen goede ontwikkeling
vind, omdat het de stimulans weghaalt dat zo'n profielwerkstuk over meerdere
vakken gaat. De hele inzet van de tweede fase was juist, dat sprake zou zijn
van samenhangende profielen met samenhangende vakken, die met elkaar in verband
staan. Dan is het naar mijn mening logisch dat een profielwerkstuk gaat over
meer dan één vak. De minister stelt dat er niets is dat dit
belet. Dat klopt. Maar er is ook niets meer dat het stimuleert. Ik kan mij
voorstellen dat je het tot ten minste twee vakken beperkt. Het is heel jammer
dat de hele stimulans verloren gaat, omdat deze toch eigenlijk de kern vormt
van hetgeen wij met de profielen beogen. De discussie over het combinatiecijfer
zal nog terugkomen bij het examen- en inrichtingsbesluit. Ik wil nu alvast
helder hebben gemaakt hoe wij ernaar kijken. Ik verzoek de minister om haar
standpunt, juist vanuit het oogpunt van de profielen, nog eens te heroverwegen.De heer Balemans heeft een amendement ingediend over een evaluatiebepaling.
Kortheidshalve sluit ik mij aan bij hetgeen hij daarover straks zal gaan zeggen.
Ik heb dit amendement inmiddels medeondertekend.Aan het einde van mijn betoog in tweede termijn over de tweede fase concludeer
ik dat het een beetje hordelopen is geweest en dat wij er nog niet helemaal
uit zijn. De horde wiskunde hebben wij nog voor de boeg in de aanloop tot
het inrichtingsbesluit. Het allerbelangrijkste, wat ook in de media steeds
het kernpunt is gebleken, is de vraag hoe wij kennis en vaardigheden met elkaar
in balans kunnen brengen. Hoe kunnen wij voorkomen dat wij alleen maar een
theoretische opleiding bieden? Maar aan de andere kant ook de vraag hoe wij
kunnen voorkomen dat het beeld ontstaat dat je in het voortgezet onderwijs
alleen maar gezellig met elkaar zit te babbelen, een leuk werkstuk maakt maar
onvoldoende bagage meekrijgt voor je verdere toekomst. Zo'n beeld zou natuurlijk
desastreus zijn. Niet alleen voor de kinderen die het onderwijs volgen, maar
voor ons hele onderwijssysteem en ook voor de aansluiting naar het hoger onderwijs.
Kennis en vaardigheden moeten in een goede balans zijn. Het merendeel van
de voorstellen biedt daartoe nu ook voldoende garanties. Wij moeten dat blijven
volgen. Daarom steun ik de evaluatie, maar ik denk dat er meer moet gebeuren.Wij kunnen hier zoveel praten als wij willen, uiteindelijk zal het moeten
gebeuren op de scholen zelf en tussen de scholen en het hoger onderwijs. Daarom
dien ik ter afsluiting een motie in, die niet alleen een aansporing inhoudt
voor de regering, maar via de regering ook voor het veld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat voor de kwaliteit van de tweede fase van groot belang
is dat de juiste balans tussen het leren van kennis en vaardigheden wordt
gevonden;overwegende dat de tweede fase voor leerlingen alleen kan slagen als er
een goede afstemming is tussen eindtermen van het voortgezet onderwijs en
de aanvangeisen van het hoger onderwijs;van mening dat hiervoor noodzakelijk is dat er zowel op landelijk als
op regionaal/lokaal niveau een goede afstemming is tussen hoger en voortgezet
onderwijs;verzoekt de regering, te stimuleren dat betrokkenen hierover afspraken
maken;verzoekt de regering, de Kamer te informeren over de voortgang hiervan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Hamer. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(30187).De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Ik zeg de minister graag dank voor
haar beantwoording. Zij herinnert zich ongetwijfeld dat ik een deel daarvan
niet kon bijwonen. Ik heb mij daarvoor verontschuldigd. Ik heb het antwoord
echter uitvoerig tot mij kunnen nemen, want er was enige tijd tussen haar
eerste termijn en onze tweede termijn.Ik heb in eerste termijn ook gezegd dat de profielen in de tweede fase
voortgezet onderwijs een kwestie van wegen, verdelen en liever niet heersen
is. Er moet heel veel in een beperkte ruimte. Wij willen alle vakken tot hun
recht laten komen. Het gaat er vooral om dat het eindresultaat tot profielen
leidt die inhoudelijk adequaat zijn, per profiel veelzijdig zijn, omdat je
je niet moet vastpinnen op één toekomstmogelijkheid, maar er
een zekere breedte moet zijn, en goed moeten voorbereiden op de doorstroming
naar hbo of wo en ook voldoende uitdaging bevatten, opdat leerlingen worden
gestimuleerd om alles wat zij in zich hebben aan talent tot ontwikkeling en
bloei te brengen.Alles kan niet tegelijk. Als je het ene vak wat meer toedeelt, komt dat
al snel in mindering op een ander vak of enkele andere vakken. Zo is het een
kwestie van wegen en verdelen, een moeizaam proces, waar wij heel lang over
hebben gedaan. Mijn fractie is echter niet ontevreden over het resultaat dat
nu voorligt. Daar moet uiteraard nog over worden gestemd, maar over veruit
het meeste zijn wij het gelukkig eens kunnen worden. Ik verwijs nog eens naar
de inbreng vanuit allerlei partijen uit het veld, zoals de profielcommissie.
Dat proces verdient respect en waardering.Met nadruk betuig ik instemming over de opmerkingen van de minister over
wat ik maar didactische ontwikkelingen noem, mede in het licht van het studiehuis.
Zij beklemtoont dat de overheid op dit punt niet al te sturend moet willen
optreden, maar vooral ruimte moet bieden aan de professionaliteit op de scholen,
die er gelukkig door de bank genomen warempel heel erg is.Een van de belangrijkste knelpunten in eerste termijn was het aantal uren
wiskunde, vooral wiskunde B. In reactie op de massale protesten tegen de vermindering
van het aantal uren wiskunde heeft de minister, de Kamer gehoord, in haar
brief d.d. 3 februari jongstleden uiteindelijk een constructief voorstel
gedaan. Zij heeft gekozen voor een van de vier opties die in er in eerste
termijn waren. Wiskunde B gaat van 520 naar 600 studielasturen. En waar komen
die maar liefst 80 uren vandaan? Die worden ten laste gebracht van het geheel
vrije deel. Dit was de suggestie die naar ik meen de heer Mosterd als eerste
deed. Mijn fractie accepteert dit voorstel, al vindt zij het natuurlijk jammer
dat deze uren uit het vrije deel worden gehaald. Het uitgangspunt was immers
zo groot mogelijke keuzevrijheid, waarvan althans voor leerlingen met bepaalde
profielen een stukje wordt afgeknabbeld. Dit is op zichzelf jammer, maar wij
zien op dit moment geen goede andere mogelijkheden. Wij hebben dan ook vrede
met deze verschuiving.Maar wij hebben ook de commentaren hierop gelezen: laat het niet blijven
bij het vergroten van het aantal uren, maar laat het vooral komen uit de ontwikkeling
van het vakgebied wiskunde D en het nieuwe profiel natuur, leven en techniek.
Het aantal uren is wel heel belangrijk, maar de betekenis ervan is uiteindelijk
toch betrekkelijk; cruciaal is de materiële invulling van het curriculum.
Dit tref je aan in de meeste commentaren die gevoegd zijn bij en verwerkt
zijn in de brief van 3 februari jongstleden. Nu roept mevrouw Hamer ons op om goed te bekijken hoe dit uiteindelijk
uitgewerkt is en of een en ander in balans is gebracht. Ik ben daar natuurlijk
toe bereid, maar ik vind wel dat wij nu duidelijkheid moeten verschaffen over
de profielen en de bijbehorende tabellen. Als wij nu geen uitsluitsel geven,
brengt wellicht iemand alsnog een op zichzelf te respecteren optie naar voren
en ontstaat er opnieuw discussie. Wij moeten de discussie hierover afsluiten,
want scholen hebben recht op zekerheid. Zij zullen zich immers in de komende
maanden al gaan voorbereiden op de nieuwe situatie.Terecht heeft de minister aangegeven dat er ook in de onderbouw ruim voldoende
aandacht moet worden gegeven aan de basisvaardigheden. Problemen bij de toelating
tot bijvoorbeeld de lerarenopleidingen moeten daarmee ondervangen worden en
de voorstellen in de brief over een specificatie van de kerndoelen in de basisvorming
passen hierbij. Dit is inderdaad belangrijk, want als je je oor te luisteren
legt, krijg je negen van de tien keer toch te horen dat het gaat om de vaardigheden
die men zich standaard in de onderbouw eigen zou moeten maken, dus de algebraïsche
vaardigheden, het überhaupt kunnen rekenen en dergelijke.Mevrouw Hamer (PvdA):U zei zojuist dat wij nu duidelijkheid moeten verschaffen over de verhoudingen
van het aantal uren wiskunde in de profielen. Nu gaat het eigenlijk om een
palet van wiskunde, levende techniek en wiskunde D, waarvan in zekere zin
delen onderling uitwisselbaar zijn. Maar heeft u nu de zekerheid dat wij vandaag
de goede oplossing kiezen?De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb geen zekerheid, maar ik heb er wel vertrouwen in, gelet op het
proces dat wij achter de rug hebben en op de commentaren. Het is mij niet
ontgaan dat hier en daar een kanttekening wordt geplaatst, maar in het algemeen
wordt er toch vertrouwen uitgesproken in deze laatste stap, maar wel op basis
van de veronderstelling dat er een goed vervolg aan gegeven zal worden.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij hebben een brief ontvangen van de docenten wiskunde, die zeggen dat
het een schijnoplossing is. Ik zeg het maar even hard, want zo zou je de brief
van de wiskundedocenten kunnen lezen. Zij zeggen dat het een schijnoplossing
is en dat die 60 uur te weinig is. Wij beschikken over brieven van het LAKS
en van de "www.lievemaria"-studenten, waarin zij zeggen dat dit
ook niet hun oplossing is. Zij willen de ANW-oplossing. Wij hebben voorts
brieven van individuele universiteiten ontvangen, waarin wordt gezegd dat
dit niet de oplossing is. Ik zou graag met u dezelfde zekerheid en hetzelfde
vertrouwen willen delen, maar ik begrijp niet hoe u op grond van die brieven
nu kunt zeggen dat u er vertrouwen in heeft.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is eigenlijk een constatering dat de minister de verkeerde conclusies
heeft getrokken uit al die commentaren. Immers, zij steunt juist in haar afwegingen
op de brede instemming die zij heeft ervaren met deze laatste stap, op het
punt van de uren.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is niet de conclusie die ik trek, want dit is het proces dat wij steeds
zien, namelijk dat wij denken dat er overeenstemming is. Ik
heb in mijn termijn gezegd dat het ingewikkelde hiervan is dat al die partijen
een andere oplossing kiezen. In het andere geval zouden u en ik er waarschijnlijk
sneller uit zijn. Ik wil dan ook niet zeggen dat de minister of wie dan ook
de verkeerde conclusie trekt. Ik wil alleen maar stellen dat het beeld dermate
diffuus is dat ik daar voor mijzelf niet het vertrouwen aan kan ontlenen dat
het goed is. Daarom heb ik ook een motie ingediend met het verzoek aan de
minister om mij de komende tijd daar verder van te overtuigen. U constateert
toch met mij dat, ondanks de correspondentie van de minister met een aantal
partijen, eigenlijk diezelfde partijen daarna weer een brief schrijven die
ertoe strekt dat het toch anders moet worden gelezen?De heer Van der Vlies (SGP):Ja, maar wij moeten wel een keer de signalen tot ons kunnen nemen in de
zin van: dat zijn dan de gesproken woorden. Dat is een beetje inherent aan
het proces rondom de profielen en wat wij daar aan studielasturen aan toekennen:
die discussie houdt niet op. Je moet het op een gegeven moment fixeren, maar
ik heb u toegegeven dat ik de zekerheid daarover ook niet heb. Het moet in
de praktijk allemaal nog gaan werken en gaan blijken. Voor dit moment heb
ik er echter wel vertrouwen in, alles lezend en de nuances tot mij nemend,
dat dit het nu kan zijn, gegeven de zeer knellende omgevingsfactoren. Als
wij ruimte genoeg hadden, dan kwam ik met andere voorstellen op het punt van
de 600 studielasturen, want dat hadden er van mij nog wel wat meer mogen zijn.
Maar waar haal je ze precies vandaan, met behoud van de overige doelstellingen
die wij ook allemaal willen honoreren? Kortom, vinger aan de pols –
als dat uw bedoeling is, dan is het prima – maar geen onzekerheid erover
houden hoe het er definitief uit gaat zien in de wet.Voorzitter. Het hoger beroepsonderwijs heeft laten weten niet alleen instromers
bij te willen spijkeren en zo nodig een bindend studieadvies te willen geven,
maar zelfs toelatingsdrempels te willen opwerpen. Dit in reactie op het feit
dat er geen wiskunde verplicht wordt gesteld in het profiel cultuur en maatschappij.
Die stap lijkt mij tamelijk prematuur, zeker nu de minister aangeeft werk
te maken van de basisvaardigheden in het voortgezet onderwijs, waarover ik
zo-even, voorafgaande aan de interruptie, enkele opmerkingen maakte. Misschien
wil de minister ook dat nieuwsbericht nog van haar reactie voorzien.Collega Jungbluth heeft zijn termijn vooral gewijd aan een beschouwing
die mij op zichzelf wel aansprak. Als oud-wiskundedocent op een MMS voelde
ik mij wel thuis bij bepaalde beelden die werden opgeroepen. Ik zat overigens
niet alleen op de MMS, want dan zou het een te groot feest kunnen zijn geworden;
het was daarnaast ploeteren in andere afdelingen van een brede school. Jazeker,
het onderwijs was goed. Het had ook een doelstelling, maar het was inderdaad
anders dan in vergelijkbare afdelingen van leeftijdsgenoten. Dat is duidelijk.Vervolgens werden de vakkenpakketten geïntroduceerd met het pikante
fenomeen van de pretpakketten. Dat herkennen wij. Het introduceren van die
vakkenpakketten had zijn schaduwkanten, maar vervolgens zijn wij tot de introductie
van de profielen gekomen en de pretentie en de ambitie daarbij was toch dat
zij onderling niet zouden divergeren op een wijze die zou kunnen leiden tot
de annotatie pretprofiel. Die mogelijkheid suggereerde de heer Jungbluth enigszins.
Over dit aspect hebben wij uitvoerig gesproken. Wel is het zo dat als wij
de keuzepatronen in de praktijk in aanmerking nemen, wij natuurlijk niet om
de feiten heen kunnen. Ik wil hiermee slechts aangeven dat ik de opmerking
iets te gemakkelijk vond, gelet op de ambitie die ten grondslag ligt aan de
wetgeving voor de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Over de profielen
is een stevige discussie gevoerd en de vraag was: hoe bereiken wij dat die
in studielast en perspectief een evenwaardig alternatief zijn?Ten slotte wil ik een opmerking maken over het amendement van collega
Slob over aardrijkskunde versus geschiedenis. In de wandelgangen heb ik deze
collega mijn opvatting al toevertrouwd, maar de Kamer heeft er recht op dat
ik die ook in het openbaar weergeef. Die vat ik samen met de woorden: ik word
nog altijd van tweeën gedrongen. Ik weet niet hoe dit afloopt. Hierover
moeten wij nog eens in de fractie spreken. In mijn eerste termijn heb ik wel
gezegd dat ik in de eerdere fase van deze discussie voldoende reden had om
een plusje te zetten bij het vak geschiedenis. Helaas moest dat leiden tot
een minnetje bij aardrijkskunde, hoezeer ik aardrijkskunde ook een vak van
gewicht vind. Ik hoop dat veel jongeren daarvoor blijven kiezen, want het
beheersen van dat vak is absoluut de moeite waard.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. In mijn eerste termijn gaf ik al aan dat de leden van de vaste
commissie voor Onderwijs er helaas zelf in de afgelopen jaren en maanden niet
aan ontkwamen, en eigenlijk ook de afgelopen dagen niet, om mee te puzzelen
voor het vinden van de invulling van de vier keuzeprofielen en om te plussen
en te minnen voor het aantal studielasturen. Dit is een taak die in deze gedetailleerde
vorm toch eigenlijk niet bij de volksvertegenwoordiging thuishoort.Er is opnieuw een aantal amendementen ingediend waaruit ook blijkt dat
de indieners aan het puzzelen zijn geslagen. De minister pluste eveneens wat
bij voor wiskunde in drie vwo-profielen, zo blijkt uit haar brief van deze
week. Ondertussen hebben wij massa's brieven gekregen van de aardrijkskundelobby
met het verzoek het amendement-Slob/Hamer te steunen. De minister verklapte
mij gisteren dat zij juist steunbetuigingen krijgt van de geschiedenislobby.
Die wil dat het huidige voorstel blijft gelden. Zo puzzelen wij met z'n allen
vrolijk door, maar wij zullen nooit iedereen naar wens kunnen bedienen. Tenzij
wij weer teruggaan naar het systeem waarmee eindexamen wordt gedaan in veertien
vakken, zoals mijn moeder dat nog moest. Ik zal daar hier niet voor pleiten,
want de tijden zijn veranderd, maar stiekem denk ik wel eens dat die tijd
niet eens zo slecht was.Ik zal straks zeggen wat het oordeel van de LPF-fractie is over de brief
van de minister inzake wiskunde, maar eerst wil ik een paar overwegingen naar
voren brengen. Mijn belangrijkste punt van zorg bij de hele operatie die tweede
fase en studiehuis heet, betreft de door het vervolgonderwijs gesignaleerde
vermindering van vakinhoudelijke kennis van de scholieren die uitstromen uit
havo en vwo. Of het nu om wiskunde, geschiedenis, aardrijkskunde, burgerschap
of talen gaat: iedereen klaagt erover. Voor een deel niet ten onrechte, denk
ik. De minister zegt dat het moeilijk is om exact vast te stellen
hoe het staat met de eventuele vermindering van de vakinhoudelijke kennis.
Dat is waar. Ik vind dit jammer, want als wij de gegevens hierover missen,
blijft het gissen. Daarom pleitte ik in eerste termijn en bij de behandeling
van de onderwijsbegroting voor 2005 voor het uitvoeren van een goed onderzoek
naar het effect van veertig jaar onderwijsvernieuwing. Uit dat onderzoek zou
moeten blijken wat ons die vernieuwing heeft opgeleverd en of wij met betrekking
tot de tweede fase aantoonbaar kunnen maken dat een eventueel verlies aan
inhoudelijke kennis gecompenseerd wordt door extra of andere vaardigheden.
Daar was het tenslotte om te doen. Helaas krijg ik voor zo'n onderzoek hier
de handen niet op elkaar.Winston Churchill zei ooit: Succes is de vaardigheid om van de ene mislukking
naar de volgende te gaan zonder dat dat je enthousiasme tempert. Laten wij
hopen dat deze uitspraak niet op veertig jaar onderwijsbeleid, inclusief de
tweede fase, van toepassing is. Wat dat betreft zou ik vanavond bij de bespreking
van de al dan niet gerealiseerde effecten van het onderwijsachterstandenbeleid
dit citaat ook kunnen gebruiken.Voorzitter. Ik ga verder met opmerkingen over het wiskundevoorstel van
de minister. De minister breidt het aantal studielasturen voor wiskunde B
op het vwo uit van 520 naar 600. Dat gaat ten koste van het vrije deel. Dit
geldt voor het verplichte vak natuur en techniek alsmede voor de keuzevakken
natuur en gezondheid en economie en maatschappij. Ik begrijp dat de minister
zegt dat zij dit weliswaar heeft gedaan, maar dat zij niet nogmaals de discussie
wil aangaan over nog meer uren. Zij wil dus niet de beslissing terugdraaien
om van 760 naar 600 uur te gaan. Ik ben het met haar eens: die discussie moeten
wij nu niet opnieuw voeren. De datum van 1 augustus 2007 komt immers
steeds dichterbij en het onderwijs verdient duidelijkheid over datgene wat
wij gaan doen. Als wij die discussie opnieuw zouden voeren, waren wij terug
bij af. Dat neemt niet weg dat ik de kritiek uit de wiskundewereld begrijpelijk
vind.De minister zoekt het daarnaast in een nieuwe inhoud van het vak wiskunde
B. Zij zegt dat A-achtige elementen zijn verdwenen – zij doelt daarmee
onder andere op statistiek – en dat het vak daardoor abstracter wordt.
Wij hopen dat ook, maar er is geen sprake van zekerheid. Mevrouw Hamer heeft
over dat punt zojuist ook haar twijfels geuit. Toch durven wij erop te vertrouwen
dat het goed komt en het wiskundeveld dat ons zo veel brieven heeft gestuurd,
is aan zet om aan die vakken de juiste inhoud te geven.Naar ons oordeel is het overigens absoluut geen probleem dat het profiel
natuur en techniek een hogere studielast aan verplichte examenvakken met zich
meebrengt dan de andere profielen. Ons lijkt dat dit bij dat zware profiel
past. Daarbij komt dat dit de doorstroom naar de echte bètaopleidingen
ten goede zal komen. Ik vraag mij echter wel af of met het voorliggende voorstel
op het terrein van de wiskunde het amendement-Lambrechts op stuk nr. 20 door
de minister wordt overgenomen. Daarin wordt immers ongeveer hetzelfde gevraagd.Voordat ik toekom aan ons oordeel over enkele andere amendementen, zal
ik een motie indienen over het gebrek aan basale rekenkundige vaardigheden
die bij scholieren op het havo en het vwo wordt geconstateerd. De motie spreekt
voor zichzelf.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vakdocenten, studenten en vervolgopleidingen hun verontrusting
hebben uitgesproken over achterblijvende basale rekenkundige vaardigheden
van scholieren in vwo en havo;constaterende dat basale rekenkundige vaardigheden blijkbaar te weinig
of niet frequent genoeg aan de orde komen in de lesprogramma's van de tweede
fase in vwo en havo;van mening dat een goede beheersing van basale rekenkundige vaardigheden
van essentieel belang is voor scholieren van vwo en havo, zowel met het oog
op vervolgopleidingen als met het oog op een eventuele werkomgeving;roept de regering op, in het onderwijsveld te stimuleren dat de lesprogramma's
wiskunde in de tweede fase van vwo en havo, maar ook in de jaren daarvoor,
zodanig worden aangepast dat regelmatig een "opfrissing" van basale
rekenkundige vaardigheden aan de scholieren wordt aangeboden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Lambrechts. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(30187).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik weet dat de minister hierover in haar wiskundebrief ook het een en
ander heeft geschreven. Mij gaat het erom dat aan leerlingen in het jaar nadat
zij groep acht hebben verlaten, consequent wordt aangeboden dat hun kennis
van die basale vaardigheden wordt opgefrist. Ik zou het op prijs stellen als
dat ieder jaar gebeurde, maar het is aan het wiskundeveld om dat in te vullen.Het amendement op stuk nr. 16 over lichamelijke opvoeding zullen wij ondersteunen.
Dat heb ik tijdens het vorige debat ook al opgemerkt. Hetzelfde geldt voor
het amendement op stuk nr. 19 over het gymnasium en voor het amendement op
stuk nr. 21 over de keuzemogelijkheid tussen aardrijkskunde en geschiedenis.Bij de LPF-fractie overheerst na de afhandeling van dit wetsvoorstel eerst
de behoefte aan rust in het onderwijs en aan de organiseerbaarheid van de
tweede fase. Wij moeten er daarom voor zorgen dat wij deze discussie zo snel
en zo goed mogelijk afronden, opdat iedereen voor augustus 2007 aan de slag
kan. Uiteraard wachten wij met interesse de voorstellen af die nog moeten
komen over bijvoorbeeld wiskunde en het nieuwe bètavak NL&T.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar beantwoording in eerste termijn.
Naar mijn idee hebben wij een goed debat gevoerd waarin heel veel aan de orde
is geweest. Dat is van belang, want wij hebben gezamenlijk
veelvuldig over dit onderwerp gesproken en het is belangrijk om op dit moment,
nu het wetsvoorstel voorligt, tot een goede afronding te komen.Het heeft mij geraakt dat de minister aan het begin van haar betoog in
eerste termijn kort refereerde aan het feit dat heel veel van de debatten
over dit onderwerp zijn gevoerd met toenmalig staatssecretaris Adelmund. Die
discussies hadden tot doel om oplossingen te vinden voor de problemen op korte
termijn. Het voorliggende wetsvoorstel heeft met name de langere termijn op
het oog. Als het gaat om de langere termijn is er opeens heel veel aandacht
voor het vak wiskunde. Ik heb opgezocht in de verslagen hoe vaak dat aan de
orde is geweest in het verleden. Dat was eigenlijk niet zo heel vaak. Het
is nu in het brandpunt van de discussie komen te staan. Daarbij zal onder
andere hebben meegespeeld dat er vooral bij dit vak een gebrekkig voorbereidingstraject
was. In tegenstelling tot andere vakken is het hier niet helemaal volgens
het boekje gegaan. Bovendien heeft hierbij een rol gespeeld dat er een maatschappelijk
brede discussie is losgebarsten over de aansluiting, waarbij het in het bijzonder
gaat om de bètavakken, waar wiskunde onderdeel van uitmaakt.In de voorstellen van de minister komt de toekomst van het vak wiskunde
D niet scherp naar voren. Ik zie een kloof tussen wat er aan plannen op papier
staat en de wijze waarop het gerealiseerd moet worden in die weerbarstige
schoolpraktijk, waar gekozen moet worden en waar lesprogramma's moeten worden
gemaakt. Wij weten dat slechts een beperkte groep leerlingen voor het vak
wiskunde D zal kiezen. Daarnaast is het mogelijk dat er een concurrentieslag
ontstaat met dat nieuwe bètavak. Op dit moment voorzie ik dat het in
de praktijk problemen gaat opleveren voor scholen, ondanks alle goede maatregelen
die door de minister worden genomen om te stimuleren, dit vak te geven. Het
is ook mogelijk dat dit ten koste gaat van de ontwikkeling van het andere
bètavak dat wij allen zo belangrijk vinden, namelijk het vak NL&T.
Kan de minister duidelijk maken hoe zij tot de overtuiging is gekomen dat
de wijze waarop zij het vak wiskunde D wil doorvoeren de juiste is? Toen mevrouw
Hamer zei dat zij met iemand gesproken had over de vraag of het vak wiskunde
D opgenomen zou moeten worden bij dat nieuwe bètavak, had zij het over
mij. Een overweging die door mijn hoofd gaat, is dat daarmee in ieder geval
wordt voorkomen dat die twee vakken met elkaar gaan concurreren. Ik geef dit
aan de minister mee, in de wetenschap dat het een en ander nog in ontwikkeling
is. Zou de minister in willen gaan op de plannen met wiskunde A in relatie
tot wiskunde D?Dat brengt mij bij de oplossingen voor wiskunde B. Ik denk dat wij blij
moeten zijn dat daar extra studielasturen voor beschikbaar komen: de tachtig
die gevraagd zijn voor het vwo. Heeft de minister ook nog plannen voor de
havo op dit terrein? Zo niet, dan verwijs ik naar de bijdrage van mevrouw
Lambrechts, die op dit punt een motie heeft voorbereid. Nu gaat het om extra
tijd. Van belang is dat wij die extra tijd niet gaan gebruiken om allerlei
nieuwe onderwerpen aan dat vak toe te voegen, al is het wel terecht dat gekeken
wordt op welke wijze dat vak is opgebouwd. Docenten zijn blij met de extra
studielasturen, ook al is deze situatie slechter dan de eerdere. Wij vinden
het belangrijk dat er een goede interactie is tussen docenten en leerlingen.
Op die wijze is het mogelijk de leerlingen die weerbarstige stof te laten
begrijpen. Wij zijn niet van plan om met minimumtabellen te komen. Dat doen
wij bij geen enkel vak. Ik hoop wel dat de extra studielasturen in de schoolpraktijk
zullen leiden tot extra contacttijd. Die keuzes maken de scholen zelf.Wij steunen de minister in haar keuze in het kader van de 60/40-discussie.
Eigenlijk wilde de minister niet, maar uiteindelijk heeft zij toch deze keuze
gemaakt. Voor ons is dat best een ingrijpend besluit; wij geven scholen graag
veel ruimte. Ik zie het niet als een diskwalificatie van de wiskundedocenten,
alsof wij hun die ruimte niet zouden gunnen, maar als een overgang. Gelet
op de cumulatie van veranderingen en de zorgen over de aansluiting van het
voorgezet onderwijs op het hoger onderwijs vinden wij het acceptabel om die
ene uitzondering te maken.De discussie die wij hebben gevoerd over wiskunde, rekenen, de pabo en
alles wat daarmee samenhangt, ga ik niet overdoen. Ik ben er blij mee dat
de minister een duidelijke uitspraak heeft gedaan. Door interrupties heb ik
geprobeerd daar een bijdrage aan te leveren. Wij willen geen selectie aan
de poort, maar wel een rekentoets in het eerste jaar. Als de leerling de rekentoets
en de herkansing niet haalt, is het mogelijk dat een negatief studieadvies
volgt. Wij zijn er dus niet voor dat iemand pas op de pabo kan instromen nadat
hij een bepaalde toets of iets dergelijks heeft gemaakt. De minister heeft
indertijd gewezen op het overleg met de HBO-raad en de afspraken die daar
zijn gemaakt. Toen ik gisteren het advies van de HBO-raad hoorde dacht ik
echter "dit is de limit". Het is van tweeën een. Als je met
de minister en indirect met de Kamer afspraken maakt over de rekentoets en
bepaalt dat geen selectie aan de poort plaatsvindt, kun je niet via een U-bocht
je gelijk halen door op een andere wijze toch een selectie aan de poort voor
te stellen. In het advies staat namelijk letterlijk dat een leerling die in
het havo-profiel cultuur en maatschappij – het profiel waarvoor veel
pabo-studenten kiezen – geen rekenen/wiskunde heeft, tot geen enkele
opleiding in het hbo recht op toegang heeft. Ik vind dat ontzettend ver gaan.
Ik wil in feite dat de minister opnieuw onderstreept dat wij op die wijze
absoluut geen selectie aan de poort gaan toepassen. Als dat gebeurt, is dat
de hond in de pot voor het profiel cultuur en maatschappij. Dat heeft immers
ernstige gevolgen. Als wij weten dat dit via een achterdeur misschien op een
andere wijze wordt geregeld, kunnen wij bij het wetsvoorstel tweede fase geen
zaken doen over de doorstromingseisen. De HBO-raad heeft in dat opzicht zijn
hand toch overspeeld.In de eerste termijn heb ik gezegd dat wij het belangrijk vinden dat goede
randvoorwaarden worden gecreëerd voor het nieuwe bètavak. De minister
is daar niet echt op ingegaan. Om het vak in de praktijk echt waar te kunnen
maken, moet het ook in financiële zin worden ondersteund. Kan de minister
dat toezeggen? Dat heeft het vak nodig, anders wordt het op voorhand al niets.Het amendement dat ik samen met mevrouw Hamer heb ingediend om aardrijkskunde
naast geschiedenis een plek te geven in het profiel EM vindt de minister noch
in technisch opzicht noch inhoudelijk een probleem. Ik begrijp daaruit dat
zij het oordeel over dit amendement aan de Kamer overlaat. Dat is duidelijke
taal. Ik hoop dat dit de collega's die in dit opzicht nog aarzelen, over de
streep zal helpen. Over de amendementen inzake het vak lichamelijke opvoeding leek een strijd
te ontbranden tussen de rekkelijken en de preciezen. Ik was eigenlijk van
plan om te zeggen dat ik alles overziende voor de rekkelijken zou gaan kiezen,
maar mevrouw Vergeer heeft haar amendement ingetrokken zodat dit geen punt
meer is. Wij zullen het amendement-Hamer/Mosterd steunen. Ik denk dat dit
een heel goede oplossing biedt. Daarbij denk ik ook aan de discussie die wij
daarover hebben gevoerd. Het past heel goed binnen de kaders van het wetsvoorstel
over de tweede fase.De doorrekeningen op verschillende scholen van de gevolgen van de afschaffing
van deelvakken, met name Frans, Duits en economie, heeft mij zorgen gebaard.
Ik dank de minister dan ook voor de toezegging dat zij de inspectie zal verzoeken
daarop goed te letten. Ik hoop dat er geen problemen zullen ontstaan. Gebeurt
dat wel, dan hoop ik dat wij daarover tijdig geïnformeerd worden. Deze
vakken hebben een duidelijke positie en zijn van belang voor het vervolg van
de studie. Als wij denken iets goeds te doen voor de studenten, mag dat voor
hen niet negatief uitpakken. Laten wij dat voorkomen.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar beantwoording in eerste termijn.
Ik zal enkele punten aflopen.Er is hier nogal een flinke discussie geweest over de definitie van contacturen.
Wij hebben contacturen om vast te leggen dat het zelfstandig leren leren niet
uit de hand loopt en zou kunnen worden verworden tot leren zonder leraar.
Daar is niet alleen hier veel over gepraat, maar daar is ook veel aandacht
aan besteed in de discussies in de media. Het directe contact tussen leraar
en leerling is medebepalend voor de kwaliteit van het onderwijs. Het gaat
er niet om dat wij hier vanuit de Tweede Kamer moeten gaan voorschrijven hoe
er les gegeven moet worden. Het gaat er niet om dat wij aangeven of dat instructie,
demonstratie of begeleiding moet zijn. Daar gaat het niet om. Dat wil ik graag
aan de docenten overlaten. Dat moeten wij hier niet regelen. Contacttijd valt
echter wel onder het wettelijke kader. Dat moeten wij dus wel regelen. De
minister heeft in eerste termijn gezegd dat contacturen uren zijn waarin een
docent een groep les geeft. Er zijn verschillende modaliteiten om dat in te
vullen in de school. Dat klinkt aanvaardbaar, maar ik heb toch de indruk dat
de leerlingen de afgelopen jaren minder feitelijke lestijd met leraren hebben
doorgebracht. Misschien zit ik ernaast. Ik wil hierover de volgende motie
indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het studiehuis een onderwijsconcept is waarvan leren zelfstandig
werken onderdeel is en dat door scholen in de tweede fase kan worden toegepast;overwegende dat de begrippen lestijd, studie-uur en contactuur door de
jaren heen verschillend zijn ingevuld; van mening dat kwalitatief hoogwaardig onderwijs mede wordt bepaald door
direct contact tussen leraar en leerling;verzoekt de regering, een onderzoek in te stellen naar de ontwikkeling
van de invulling van lesuren, studie-uren en contacturen, opdat wordt achterhaald
op welke wijze het contact tussen leraar en leerling is toe- of afgenomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer, Lambrechts, Hamer en
Kraneveldt. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31(30187).Mevrouw Vergeer (SP):Ik wil nog enkele opmerkingen maken over het advies van de Onderwijsraad
inzake onderwijsvernieuwingen. De raad zegt dat deze onderwijsvernieuwingen
meer "evidence based" moeten worden. Geen grote onderwijsconcepten,
maar experimenteren en de tijd nemen. Kan de minister aangeven hoe dit advies
uitpakt ten aanzien van het nieuwe leren en het zogenaamde competentiegericht
leren? Dit is een dusdanig belangrijk onderwerp dat een apart debat hierover
op zijn plaats zou zijn.Ik heb een amendement ingediend om bij een mondeling examen een tweede
persoon aanwezig te laten zijn. Dat is de zogenaamde bijzitter. Ik denk dat
dit een bijdrage levert aan de verhoging van het civiel effect van het examen.
Dat staat momenteel onder druk, omdat er wordt getwijfeld aan de kwaliteit.
Dit zal een bijdrage leveren. Deelt de minister die mening? Waarom zou er
eigenlijk een gedragscode op dit punt nodig zijn? Zo'n code is toch alleen
maar nodig als ander gedrag plaatsvindt dan wenselijk is? Ik begrijp wel dat
bijzitters de scholen geld kosten en dat schoolbesturen graag zuinig zijn
met de schaarse middelen van de minister. Maar als dat ten koste van de kwaliteit
gaat, dan moeten wij dat toch niet willen. Volgens mij kunnen wij op een vrij
eenvoudige wijze regelen dat er altijd een tweede persoon bij aanwezig is.Wij steunen het amendement op stuk nr. 19 van mevrouw Lambrechts over
de klassieke en moderne talen op het gymnasium. Ik heb heel lang getwijfeld
over het amendement op stuk nr. 21 van de heer Slob. Mijn voorkeur gaat er
in eerste instantie naar uit om zo veel mogelijk leerlingen in de gelegenheid
te stellen om geschiedenis in hun pakket te hebben. Het is wel zo dat je ook
bij aardrijkskunde niet om geschiedkundige aspecten heen kunt. Er is een heel
duidelijk verband. In het amendement-Slob wordt aangegeven dat de keuze voor
zowel aardrijkskunde als geschiedenis een goede is en dat leerlingen die daar
heel intensief mee door willen gaan, het ook allebei kunnen kiezen.Wij hebben een brief over wiskunde ontvangen. In het voorstel gaat wiskunde
B naar 520 naar 600 uur. Dat is dus 80 uur uit het vrije deel. Dat steunen
wij. Het blijft wel een achteruitgang, want het vak gaat natuurlijk wel van
760 naar 600 uren, maar er is nog iets anders aan de hand, namelijk de invulling
van het vak. VergeerDaarnaast is er wiskunde D voor de leerling die nog dieper
op de stof wil ingaan, maar D zal lang niet op alle scholen worden gegeven
gezien het geringe aantal leerlingen dat zich nu al voor B aanmeldt. Het mag
naar ons idee ook nooit de norm worden voor de toelating tot
de bètavakken op de universiteit. Wil de minister dit bevestigen?Dan is er nog een vraag over wiskunde A als profielkeuzevak in natuur
en techniek. Ik heb de indruk dat dit een nieuw voorstel is dat hier nog niet
is besproken. Ik vraag mij af dit wel de instemming van de universiteiten
heeft. Is de minister hier iets van bekend? Ik heb de indruk dat dit het vak
wiskunde D zou kunnen ondermijnen en het nieuwe bètavak. Bovendien
is A te licht voor toelating tot het bètaonderwijs. Ik krijg hier graag
een reactie op.Tot slot nog een opmerking over de ophoging voor wiskunde B havo. Dit
zou ik toejuichen, maar ik hoor graag eerst het oordeel van de minister.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar brief van 3 februari jongstleden.
Ik heb met veel genoegen vastgesteld dat zij goed naar de Kamer heeft geluisterd.
Het doet mij verder deugd dat zij een aantal voorstellen van D66 heeft overgenomen.De verhoging van de studielasturen van 520 naar 600 uur heeft breed op
instemming in het veld kunnen rekenen. De minister stelt voor om die 80 uur
uit de vrije ruimte te halen. Wij kunnen hier heel goed mee leven. Ik wil
mijn amendement op stuk nr. 22 daarom intrekken.De voorzitter:Het amendement-Lambrechts (stuk nr. 22) is ingetrokken.Mevrouw Lambrechts (D66):De vraag is of 600 uur wiskunde B wel genoeg is. Mevrouw Hamer heeft ook
al gezegd dat de twijfel hierover blijft bestaan. Wij hebben allen veel reacties
van studenten, scholieren en een aantal docenten ontvangen die zeggen dat
600 uur niet genoeg is. Zij stellen onder andere voor om A & W dan maar
in te leveren ten gunste van wiskunde B, want dit geeft dan ook weer de vrije
ruimte terug. Hoe denkt de minister hierover?De Vernieuwingscommissie Wiskunde wijst erop dat de positie van wiskunde
B in het havo-profiel natuur en techniek eigenlijk hetzelfde is als die van
natuur en techniek in het vwo. Moeten wij daarom niet voor het havo doen wat
wij eerder voor het vwo deden, namelijk het aantal studielasturen ophogen
van 320 naar 360, analoog aan de verhouding met een jaar minder in het havo,
en vooralsnog geen reductie van het centraal examen? Ik heb hierover de volgende
motie geformuleerd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de nieuwe plannen voor de tweede fase het aantal studielasturen
voor wiskunde B in het havo wordt teruggebracht van 440 naar 320;overwegende dat de examenstof voor wiskunde B in het havo wordt gereduceerd
tot 60%;verzoekt de regering om, analoog aan de voorstellen voor wiskunde B in
het vwo, ook voor wiskunde B in het havo de studielasturen te verhogen van
320 naar 360;verzoekt de regering voorts om ook wiskunde B in het havo vooralsnog een
centraal examen te geven dat de gehele examenstof omvat,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Balemans, Hamer, Slob,
Kraneveldt, Vergeer, Jungbluth, Van der Vlies en Mosterd.Zij krijgt nr. 32(30187).Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb nog een vraag over het merkwaardige voorstel in de meest recente
brief om wiskunde A naast wiskunde D als profielkeuzevak toe te voegen aan
het NT-profiel. Zo wordt toch het vak wiskunde D onderuit gehaald? Wie kiest
dan nog voor wiskunde D, want wiskunde D is ongeveer 120 uur zwaarder? Wie
kiest dan nog voor het nieuwe vak natuur, leven en techniek? Ik hoor graag
de reactie van de minister.Verder ben ik blij dat in het nieuwe voorstel van de minister het voorstel
van D66 terugkomt om in het centraal examen de examenstof vooralsnog niet
te reduceren tot 60%, maar gewoon vast te houden aan 100%. Dit
heeft heel veel voeten in de aarde gehad, maar ook hier heeft voortschrijdend
inzicht ons nader tot elkaar gebracht. Ik ben blij dat de minister dit overneemt.
Ik ben er weliswaar nog niet van overtuigd dat het in 2010 alsnog op 60%
moet uitkomen, maar dat moeten wij tegen die tijd maar opnieuw bespreken aan
de hand van de nieuwe examenprogramma's die er dan liggen. Ik blijf overigens
van oordeel dat deze reductie ook niet echt een gelukkige maatregel is voor
het vak wiskunde A, de economische vakken en voor schei- en natuurkunde, waarbij
het gaat om een reductie tot 75%. Het enige wat hier soelaas kan bieden
is dat de onderwerpen op het centraal examen wisselen, zodat niet elk jaar
dezelfde 60% aan de orde komt en de overige 40% onderbelicht
blijft. Juist daarover bestaat nog geen helderheid. In het overleg van 14 september
heeft de minister gesteld dat het niet meer de bedoeling was om onderwerpen
te wisselen. In het overleg van 24 januari, twee weken geleden, heeft
zij echter gezegd dat het wel degelijk de bedoeling is om onderwerpen te wisselen.
Welk antwoord mag ik hier goed rekenen?Het derde en belangrijkste punt betreft de inhoud. Er is echt iets mis
met de inhoud van ons wiskundeonderwijs. De belangrijkste aanwijzing daarvoor
is toch wel dat er voor de invoering van de tweede fase, met veel minder uren
wiskunde – 640 uur versus 760 uur – echt veel minder aansluitingsproblemen
waren dan nu. Dat is treurig, na alle kosten en moeite die zijn gestoken in
het Freudenthal Instituut, de leerplanontwikkeling, noem maar op. Gelukkig
wordt ook dat volmondig erkend door de minister. Dat moet dus anders en beter:
meer basale, abstracte wiskunde die een betere voorbereiding biedt op bètastudies.In eerste termijn heb ik voorgesteld om naast de vernieuwingscommissie
een resonansgroep in te stellen van studenten en universitair docenten die
ervaringsdeskundigen zijn op Lambrechtshet gebied van de tekortkomingen van
het huidige wiskundeonderwijs. Zij kunnen die vernieuwingsvoorstellen tussentijds
becommentariëren, zodat straks niet pas in de praktijk
blijkt dat het weer niet is gelukt om het wiskundeonderricht beter op het
hoger onderwijs te laten aansluiten. De richtingenstrijd is nu zo zichtbaar
geworden dat voorkomen moet worden dat de aanhangers van de realistische wiskunde
en de fans van de grafische rekenmachine hierin de boventoon blijven voeren.
Er moet evenwicht ontstaan. Volgens mij kan dat op de wijze die ik heb voorgesteld.
Ik heb ook daarover een motie geformuleerd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de inhoud van het wiskundeonderwijs vernieuwd moet worden
omdat de doorstroomrelevantie van de huidige wiskunde onvoldoende is en basale
wiskundige kennis en rekentechnieken in het programma ontbreken;van mening dat die vernieuwingen tegemoet moeten komen aan de tekortkomingen
van het huidige wiskundeonderwijs;verzoekt de regering om naast de vernieuwingscommissie wiskunde ook een
resonansgroep samen te stellen die de nieuw te ontwikkelen wiskunde beoordeelt
op doorstroomrelevantie;verzoekt de minister voorts, die resonansgroep samen te stellen uit diegenen
in het hoger onderwijs die nu de leemtes moeten bijspijkeren en uit studenten
die de leemtes ervaren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Balemans, Mosterd,
Hamer, Slob, Kraneveldt, Vergeer, Jungbluth en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 33(30187).Mevrouw Lambrechts (D66):Een ander vernieuwingsproces dat wij uiterst kritisch moeten volgen is
de concept/contextbenadering die nu op alle bètavakken en economische
vakken wordt losgelaten. Het gaat hier om een middel waarvan de werkzaamheid
bij lange na nog niet bewezen – ik wijs nog maar eens op het evidence-based
advies van de Onderwijsraad – een middel ook dat vraagt om minder centraal
examen en minder theoretische kennis, iets wat hier nu juist ter discussie
staat. Het lijkt erop dat de concept/contextbeweging probeert het wiel uit
te vinden waarvan bij de wiskunde nu juist is ontdekt dat het vierkant is.
Dat moeten wij gewoon niet doen. Dit moet echt goed bewaakt worden.Ik heb de minister gevraagd om het volwaardige wiskunde A verplicht te
stellen voor de doorstroom naar de pabo en om er bovendien zorg voor te dragen
dat in het wiskunde-A-programma algemene rekenvaardigheden voldoende aan bod
komen. De minister heeft mij toegezegd dat alle opties, ook deze optie die
de D66-fractie graag wil, nader worden verkend en dat wij voor de zomer horen
wat die verkenning heeft opgeleverd. Daar kan ik mee leven, maar de HBO-raad
kennelijk niet.Gisteren heeft de HBO-raad in een advies aan staatssecretaris Rutte te
kennen gegeven een toelatingstoets te willen invoeren voor alle havo-studenten
Cultuur en Maatschappij die zonder wiskunde naar de pabo willen. Ik vind het
raar dat de minister ons een brief schrijft waarvan zij zegt dat die gebaseerd
is op overeenstemming met de HBO-raad, terwijl de raad ondertussen een advies
formuleert aan staatssecretaris Rutte dat daar dwars tegenin gaat en dat eigenlijk
laat zien dat die hele verkenning op drijfzand is gebaseerd. Ik zie de minister
al knikken, maar ik hoor straks graag haar reactie, want daarover moet duidelijkheid
komen. Als wij geen verkenning meer hebben, maar nu een keuze moeten maken,
dan zouden wij daarover uitspraken moeten doen.Mijn amendement voor de tweede moderne taal in het verplichte deel van
het gymnasium heb ik technisch verder vervolmaakt; vandaar dat er een gewijzigd
amendement is ingediend. Het argument van de minister, dat wat wij voorstellen
praktisch niet goed uitvoerbaar is, heb ik getoetst bij de scholen. Ik zeg
ook maar even tegen mijn collega's dat men op die scholen zich daar niet in
herkent. Daarmee vervalt wat mij betreft dat argument.De minister zei in eerste termijn dat het internationaal baccalaureaat
nooit bedoeld is geweest als programma voor iedereen, maar uitsluitend voor
kinderen die van het ene naar het andere land gaan. Laat ik nu denken dat
wij willen internationaliseren en dat wij onze kinderen – althans degenen
die dat willen en kunnen – klaar willen stomen om met groter gemak van
het ene naar het andere land te kunnen gaan, zodat zij gebruik kunnen maken
van wat het hoger onderwijs, en misschien ook het werk, elders te bieden hebben.
In 140 landen geeft het IB toegang tot het hoger onderwijs. Dat is wat het
IB kan bieden: evidence based en proven method. En daarom blijft de fractie
van D66 van mening dat, "ceterum censeo", het internationaal baccalaureaat
ook binnen het bereik van gewone scholen en gewone kinderen moet komen. Ik
vond het heel treffend dat juist vanochtend de Onderwijsraad met zijn advies
over het internationaal baccalaureaat gekomen is. Dat advies is positief;
nu de minister nog.De heer Mosterd (CDA):Voorzitter. De aanpassing van de profielen voor de tweede fase heeft tot
grote overeenstemming in de Kamer geleid, mede door het werk van de profielcommissie.
Wij moeten ons realiseren dat wij vandaag bezig zijn om de laatste losse eindjes
vast te maken. In zijn algemeenheid heb ik waardering voor het feit dat wij
uiteindelijk, ook door de voorstellen van de minister en haar laatste brief,
zo ver gekomen zijn dat wij het op heel veel punten met elkaar eens zijn geworden.De minister sprak in haar eerste termijn over de begrensde ruimte die
de scholen door deze wetswijziging krijgen. De CDA-fractie is altijd blij
met beleidsruimte voor de scholen, voor de professionals, maar met het begrip "begrensde
ruimte" kunnen wij heel goed leven. Uiteindelijk gaat het er immers ook
om dat wij bepaalde doelen die wij gesteld hebben kunnen bereiken. Bij het vak lichamelijke opvoeding heeft een en ander geresulteerd in
twee amendementen, die ik samen met collega Hamer heb ingediend, waarmee wij
enerzijds ruimte willen bieden aan de scholen, maar anderzijds ook willen
zeggen: let op, de kerndoelen van het vak die wij gesteld hebben in kwalitatief
en kwantitatief opzicht moeten wel bereikt worden.Wij waarderen de brief die de minister over wiskunde gestuurd heeft. Het
is zeer wezenlijk dat wiskunde B op 600 uur gebracht wordt, en dat het vak
inhoudelijk zo aangepast en vernieuwd wordt dat de doorstroom naar het hoger
onderwijs en het wetenschappelijk onderwijs voor de bètastudies gegarandeerd
is. Kan de minister nogmaals uitspreken dat de volgende interpretatie door
de CDA-fractie van de brief van 3 februari juist is? De inhoud wordt
verder ontwikkeld, in samenspraak met het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderwijs, maar het gaat er nadrukkelijk om dat wiskunde B bepalend wordt
voor die hele doorstroom. Daarnaast is er een prachtige verdieping met de
andere vakken, maar wiskunde B is bepalend.Per 1 augustus kunnen alle scholen wiskunde D in het nieuwe bètavak
aanbieden, maar kan dit beschouwd worden als een garantie dat er per 1 augustus
2007, als wiskunde B op 600 uur is gebracht, geen tijdelijke dip ontstaat
in het wiskundeonderwijs? Als wij de zaak op deze wijze invullen, kunnen wij
nu al zeggen dat er van een dergelijke dip geen sprake zal zijn.Kan de minister aangeven of het nieuwe bètavak en wiskunde D beide
op een normale school voor voortgezet onderwijs goed van de grond te tillen
zijn? Wij krijgen daar nogal eens vragen over, in de trant van: zal het wel
lukken? Zelf heb ik de indruk dat het met een van beide best lukt, maar lukt
het ook om beide vakken op één school van de grond te tillen?
Of zijn er wel heel veel leerlingen voor nodig om dit waar te kunnen maken?
Het nieuwe bètavak is modulair opgebouwd. Scholen hebben de indruk
dat zij vrij zouden zijn om daar zelf een bepaalde invulling aan te geven.
Nu hoor ik dat de modules niet zo vrij zouden zijn. Kan de minister daarop
ingaan? Wordt de inhoud van de modules voor het NLT-vak door de overheid vastgesteld,
of is er de nodige ruimte voor de scholen? Uit de eerste termijn concluderen
wij dat de minister de intentie heeft om voldoende middelen beschikbaar te
stellen om de vakken wiskunde D en het nieuwe bètavak van de grond
te tillen en deze goed te laten ontwikkelen. Toch willen wij dat voor alle
duidelijkheid nog eens onderstrepen, en daarom dien ik samen met mevrouw Hamer
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vakinhoudelijke verbetering, vernieuwing en ontwikkeling
van bestaande en nieuwe vakken in de tweede fase noodzakelijk is;overwegende dat deze vakinhoudelijke verbetering, vernieuwing en ontwikkeling
ondersteuning behoeft;van mening dat deze ondersteuning in het bijzonder nodig is voor de vakoverschrijdende
vernieuwing bij het nieuwe bètavak natuur, leven en technologie en
bij wiskunde D;verzoekt de regering, zorg te dragen voor een zodanige financiële
ondersteuning dat aan het proces van verbetering, vernieuwing en ontwikkeling
succesvol vorm en inhoud kan worden gegeven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Mosterd en Hamer. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34(30187).De heer Mosterd (CDA):Wiskunde B blijft 100% centraal schriftelijk examen. Dat stond
ook in de nieuwe brief. Ik ben het daarmee eens, maar heb er een vraag over.
Is het niet merkwaardig dat je dat voor wiskunde wel doet en voor andere exacte
vakken zoals natuur- en scheikunde niet? Hoe lang ga je een dergelijke uitzonderingspositie
in stand houden?De minister spreekt bij de vernieuwing van wiskunde B ook over de aanpassing
van concepten en specifieke kerndoelen. Dat doet bij de CDA-fractie de vraag
rijzen of wiskunde, met alle waardering voor de positieve maatregelen rond
wiskunde B, niet te veel los wordt gezien van andere vakken. Waarom zou je
bij natuur- en scheikunde niet dezelfde vragen aan de orde kunnen stellen
als bij wiskunde? Graag hoor ik van de minister een reactie op het aantal
uren en de contacttijd. Is dat nu wel zo heel anders voor wiskunde dan voor
de andere exacte vakken?De hele discussie rond wiskunde B speelt zich af op het vwo. Uit het veld
horen wij echter ook stemmen die zeggen dat hetzelfde voor bepaalde vakken
van de havo geldt. Wil de minister daarop ingaan?De CDA-fractie meent uit de brief van de minister te kunnen opmaken dat
de profielcommissies instemmen met de voorstellen rond wiskunde B. Kan de
minister dat bevestigen? Voor de CDA-fractie is dat van groot belang. Wij
hebben als Kamer zelf om de breed samengestelde profielcommissies gevraagd.
Deze commissies hebben nadrukkelijk het geheel van de vo-profielen bezien
en ook de doorstroomrelevantie. Mijn fractie wil graag zo dicht mogelijk bij
de adviezen van de profielcommissies blijven. Ik denk dat wij dat als Kamer
allemaal wel willen.Dan kom ik op geschiedenis en aardrijkskunde in het profiel E+M. Ik heb
de vorige keer gezegd dat de CDA-fractie altijd een klein plusje zette bij
geschiedenis, hoe belangrijk het vak aardrijkskunde ook is en wat voor goede
dingen daarin ook gedaan worden. Ik denk daar op dit moment nog net zo over.
Er is net al gezegd dat de minister allebei de vakken gelijk ziet, terwijl
ik dacht dat ik ook bij de minister een plusje hoorde voor het vak geschiedenis.
Wil zij nog eens uitleggen hoe zij daarover denkt?Alles overziend, denk ik tot slot dat wij samen en met de hulp van de
profielcommissies die de minister heeft ingesteld, komen tot een aantal profielen
waar het voortgezet onderwijs Mosterdgoed mee aan het werk kan. Laten wij
het veld op deze wijze werk ervan maken, zonder verdere onzekerheden.De heer Slob (ChristenUnie):U vraagt de minister weer om een reactie op het amendement over aardrijkskunde. Volgens mij is de minister al heel helder geweest. Zij heeft het
belang van de sociale vorming en van het vak aardrijkskunde onderschreven
en gezegd: ik moet heel eerlijk zeggen dat het aannemen van het amendement
technisch noch inhoudelijk tot een probleem zou leiden. Ik moet eerlijk toegeven
dat het zo is. Ik zou er wel doekjes om kunnen winden, maar ik heb een andere
keuze gemaakt. Zij wijst er dus op dat zij zelf een andere keuze heeft gemaakt,
maar geeft in feite aan dat het andere ook gewoon zou kunnen. Dan is het mijns
inziens aan de Kamer om daarin een eigen afweging te maken.De heer Mosterd (CDA):Ik geef dat toe. Ik heb dat ook niet willen bestrijden. Ik heb alleen
een lichte voorkeur uitgesproken voor geschiedenis. Dat doe ik nu weer. Ik
vraag de minister om die keuze voor geschiedenis nog een keer uit te leggen.
Zij is niet voor niets tot die keuze gekomen. Ik neem aan dat daar haar voorkeur
ligt.De heer Slob (ChristenUnie):Met alle respect, maar dat is vragen naar de bekende weg. De minister
heeft aangegeven dat zij uiteindelijk toch voor geschiedenis heeft gekozen
omdat de Raad van State daartoe heeft geadviseerd, maar zij geeft aan dat
er ook een andere keuze had kunnen worden gemaakt. Sterker nog, die had zij
zelf ook gemaakt. Het is gewoon een keuze.De heer Mosterd (CDA):Dat mag zo zijn, maar het standpunt van de heer Slob was ook vooraf bekend.
Hij maakt een andere inschatting dan wij. Ik hoor graag nog een keer het argument
van de minister. Dat lijkt mij heel redelijk.De heer Balemans (VVD):Voorzitter. Ik kom nog terug op twee punten, te weten het vak wiskunde
en de evaluatiebepaling van de wet. Wij hebben een brief ontvangen van de
minister over de invulling van het vak wiskunde. De VVD zou het liefst het
huidige aantal uren vastgelegd zien, maar wij kunnen geen ijzer met handen
breken en ik zie ook wel hoe de meerderheid in de Kamer zich ontwikkelt. Dus
ben ik uitgegaan van het voorstel dat de minister heeft gedaan. Wij zien na
de discussie dat dit heeft geleid tot een verhoging – zij het dat dit
nog steeds een teruggang is – van 520 naar 600 uur.Mevrouw Hamer (PvdA):U zei dat zich in de Kamer een meerderheid aftekent als het gaat om het
vak wiskunde. Wat bedoelt u daar precies mee?De heer Balemans (VVD):Mijn oorspronkelijke uitgangspunt was dat ik het liefst het vak wiskunde
gehandhaafd zou zien op 760 uur, dus dat er niets van af zou gaan ten opzichte
van het voorstel van de minister. Ik heb gezien hoe de discussie in de Kamer
zich heeft ontwikkeld. Ik zie dat wij nu toe gaan naar 600 uur.Mevrouw Hamer (PvdA):Het voorstel van de minister was 520 uur, maar u wilde eigenlijk die 760
uur houden?De heer Balemans (VVD):Ja, dat zou ik het liefst willen.Mevrouw Hamer (PvdA):Nu lijkt het net of de meerderheid van de Kamer dat niet zou willen. Dat
intrigeert mij in uw zin. Ik heb namelijk de indruk dat de meerderheid van
de Kamer met u op zoek is naar een zo goed mogelijke oplossing voor dit probleem.
Anders lijkt het alsof u hier hebt geknokt voor die 760 uur, terwijl wij dat
niet zouden willen.De heer Balemans (VVD):Dan heb ik mij verkeerd uitgedrukt. Ik ben het met u eens dat de wens
hier breed gedragen was, maar dat dit door de omstandigheden niet haalbaar
is. Daarmee komen wij uit op een verhoging van 520 naar 600 uur. In mijn eerste
termijn heb ik ook gezegd dat uren het vak op zichzelf niet maken. Met uren
alleen ben je er niet. Je kunt nog zo veel uren toebedelen aan een vak, maar
als de inhoud van het vak onvoldoende is, heeft dat ook weinig zin en weet
je ook niet zeker of het eindniveau dat je wilt bereiken wordt gehaald. Dat
eindniveau is ook voor ons het ijkpunt. De discussie en de brief van de minister
zijn voor ons een stap in de goede richting, te meer daar er nu ook nadrukkelijk
sprake is van de voorwaarde dat er aanpassingen plaatsvinden in vakinhoud,
didactiek en examens voor het vak wiskunde. Dat was voor mijn fractie wel
belangrijk om de stap te kunnen zetten van 760 naar 600 uur, uitgaande van
het gewenste niveau. Mijn vraag aan de minister op dit punt is dan ook wanneer
zij verwacht dat die voorwaarde zal zijn vervuld en of de verwachting is dat
die aanpassingen het ook mogelijk maken om binnen die 600 uur voldoende vorm
en inhoud aan het vak te geven. Wie gaat vorm en inhoud geven aan die aanpassingen?
Heeft de minister er al ideeën over wie uiteindelijk die opdracht van
haar en van de Kamer zal uitvoeren? Een andere vraag die openstaat is of er
voor de havo naar analogie met het vwo een traject tot verhoging van het aantal
uren zou moeten worden ingezet. Ik sluit mij aan bij een aantal moties dat
over dit onderwerp is ingediend. Ik heb daarbij heel nadrukkelijk het gewenste
eindniveau voor ogen. Ik zou graag van de minister willen weten of zij dit
noodzakelijk vindt en of zij ernaar wil kijken.Wij hebben een enorm debat gevoerd over de rekenvaardigheden van de pabo-studenten
en de afspraken die de minister daarover recentelijk heeft gemaakt. Nu stelt
de HBO-raad bij monde van Doekle Terpstra – ik zeg het velen na –
dat vanaf 2009 havo-leerlingen verplicht een wiskundetoets moeten afleggen
alvorens te worden toegelaten tot een hbo-opleiding. Het is bekend hoe mijn
fractie denkt over selectie aan de poort, maar daar gaat het nu even niet
om. Ik vraag mij wel af wat de afspraken die de minister vorige maand heeft
gemaakt, waard zijn. Daarvan kan ik dus niets brouwen. Heeft de HBO-raad haar
toen niets gezegd over het advies dat zij blijkbaar aan haar staatssecretaris
Rutte heeft uitgebracht? Ik vraag mij af, of de afspraken die de minister
heeft gemaakt van de baan zijn, of dat een nieuwe discussie moet worden gevoerd
over de kant die wij dan wel uitgaan. Ik spreek mij hier nog niet uit over
de inhoudelijke aspecten van het advies van de HBO-raad. Het gaat mij even
om de vraag waar wij op dit moment in deze discussie staan.Mijn laatste onderwerp is de evaluatie van het wetsvoorstel. "Resultaten
uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst." Dat hoor je
razendsnel voorbijkomen als je reclames hoort voor beleggingen. Voor de tweede
fase zou ik haast zeggen: "gelukkig niet!" Want stel je voor dat
de resultaten uit het verleden een garantie boden voor de toekomst. Natuurlijk
willen wij allemaal dat het niet opnieuw fout gaat. Deze voorstellen
bieden geen garantie op succes. Maar wij verwachten wel dat de kans op verbetering,
en dus op succes, aanwezig is. Zekerheid daarover hebben wij niet. Om die
reden hecht mijn fractie er aan dat vijf jaar na de invoering van dit wetsvoorstel
een evaluatie plaatsvindt. Een aantal collegae heeft ons voorstel hiervoor
inmiddels medeondertekend.Ik sluit aan bij de woorden van de minister in eerste termijn. Zij deed
de suggestie om de evaluatie een jaar nadat de eerste leerlingen uit de tweede
fase de stap hebben gezet naar hun vervolgopleiding, te houden. De minister
heeft ook verklaard gedurende deze periode al signalen van de onderwijsinspectie
te zullen ontvangen. Het moet dus ook in vijf jaar kunnen. Dat sluit aan bij
het advies van de Raad van State. Op deze manier kunnen wij de vinger aan
de pols houden ten aanzien van het civiel effect van de examens en diploma's
en de kansen van deze mensen zowel in het vervolgonderwijs als op de arbeidsmarkt
beoordelen.De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. Als je probeert om de moties en amendementen op thema te ordenen,
is het eigenlijk verbazingwekkend hoeveel verschillende facetten van deze
wetgeving in dit debat langs zijn gekomen. Daarbij kun je zelfs nog de vraag
stellen of wij het nu compleet in beeld hebben. Hoe sluit alles wat hier wordt
bedacht ten aanzien van wiskunde aan bij de vaardigheden van de betrokken
leerkrachten en hoe valt het in termen van populariteit bij de betrokken leerlingen?Voorzitter: Ten HoopenDe heer Jungbluth (GroenLinks):Mijn fractie zal de meeste, zo niet alle, voorstellen die betrekking hebben
op afstemming, overleg daarvoor, reservering van budget en verhoging van uren
voor wiskunde, steunen. Wij zullen ook het afzonderlijke amendement dat is
ingediend ten aanzien van de uren lichamelijke opvoeding steunen. Het is daarbij
de vraag hoe een herverdeling van uren over verschillende jaren zal vallen
bij leerlingen op de betrokken leeftijd. Dat horen wij later wel weer terug.
De heer Slob heeft een amendement ingediend om aardrijkskunde en geschiedenis
in ieder geval zo te ordenen dat je in een bepaald pakket beide vakken kunt
kiezen. Ook dat heeft onze steun. Wij zullen ook de motie van mevrouw Vergeer
c.s. over het aantal contacturen in het onderwijs en daarmee de effectiviteit
ervan, steunen.Hiermee ben ik beland bij het thema dat mij op basis van mijn sociologische
visie op de vakkenpakketten, de kanalen die voor de leerlingen gegraven worden,
het meest na aan het hart ligt: de ongelijkheid der seksen bij de keuze van
de pakketten. Deze heeft ongetwijfeld ook te maken met wat er zojuist nog
is opgemerkt over de opvattingen van de HBO-raad over bepaalde pakketten en
de toelating tot de pedagogische academie. Ik denk dat dit een voorbeeld is
van het taboe dat rust op de vraag, in hoeverre de pakketten die leerlingen
aangeboden worden, gelijkwaardig zijn of dat er juist een ordening in aangebracht
is. De minister heeft in eerdere stukken aangegeven dat de pakketten in ieder
geval geordend zijn in termen van doorstroommogelijkheden. Dit betekent dat
de mogelijkheden die wij aan leerlingen aanbieden als waren ze gelijkwaardig,
in de praktijk niet gelijkwaardig zijn. Wij kunnen doen alsof wij dit niet
weten, maar daar ben ik geen voorstander van. Daarom dien ik hierover een
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat sommige profielen in de hoogste jaren van het voortgezet
onderwijs in ongelijke mate toegang verschaffen tot vervolgonderwijs en daarmee
tot bepaalde beroepen of beroepssectoren;overwegende dat sommige profielen onevenredig populair zijn bij vrouwelijke
leerlingen;overwegende dat deze samenhang er een voorbode van is dat de bestaande
geringe deelname van Nederlandse vrouwen in technische beroepen en in leidinggevende
functies ook in de toekomst bestendigd wordt;verzoekt de regering: - de scholen voor voortgezet onderwijs
nadrukkelijk aan te moedigen tot een beleid om vooral vrouwelijke leerlingen
met succes te begeleiden naar de technische profielen;- die scholen
te verzoeken om in hun jaarverslag melding te maken van de mate waarin en
de wijze waarop dit streven wordt vertaald in schoolbeleid en dit tot succes
leidt;- de Inspectie van het Onderwijs opdracht te geven om het resultaat
daarvan te betrekken bij het beoordelen van de kwaliteit van de scholen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jungbluth, Hamer en Kraneveldt.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35(30187).Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter, wat vindt de heer Jungbluth van de campagnes op dit gebied
die al zijn gevoerd? Vormen die niet precies datgene wat u nu vraagt? Die
campagnes hebben niet veel succes gehad; waar ligt dat aan, denkt u?De heer Jungbluth (GroenLinks):Vrouwen in Nederland zitten in ieder geval genetisch niet anders in elkaar
dan vrouwen in onze buurlanden, in tegenstelling tot de theorie van sommigen.
Ik denk dat het te maken heeft met de rijke traditie in Nederland van segregatie
naar geslacht per arbeidssector. Deze traditie vormt een weerspiegeling van
onze opvattingen over wat bij de een en wat bij de ander past. Deze traditie
is zeer hardnekkig en ze is bovendien gecondenseerd in de structuur van scholen.
Onze scholen anticiperen in bepaalde mate op bepaalde keuzen, ze hebben ook
opvattingen over wat kan en wat niet kan. JungbluthVeelal worden leerlingen
die een moeilijk vak kiezen, daarin door leerkrachten niet in dezelfde mate
bemoedigd of ontmoedigd. Leerkrachten laten hierbij hun eigen opvattingen
een rol spelen, zo blijkt uit allerlei litteratuur over dit
thema. Dit betekent dat zij de keuze van leerlingen kunnen beïnvloeden.Mevrouw Vergeer (SP):Maar lost u met uw motie het probleem op dat u signaleert? Als het gaat
om "evidence based", denk ik dat de praktijk al bewezen heeft dat
uw voorstel niet werkt.De heer Jungbluth (GroenLinks):Als er binnenkort door leerkrachten die werkloos zouden kunnen worden
bij succes van dit soort acties, opnieuw affiches worden bedacht van het type "kies
exact, dan weet je zeker dat je zakt", zoals dit bij vorige rondes is
gebeurd, dan kun je constateren dat zo'n actie afketst op mentaliteitsproblemen.
Als wij echter in onze samenleving nadrukkelijk vaststellen dat meer studenten
naar de hogere opleidingen moeten en dat meer studenten naar de bètavakken
moeten en als wij tegelijkertijd in Europa zeer mager scoren op onze deelnamecijfers,
dan zullen wij alles moeten doen wat in onze macht ligt om scholen ertoe te
bewegen uit zichzelf op dit punt beleid te voeren. Ik houd het voor mogelijk
dat Nederlandse schoolleiders op dit terrein heel wat meer in hun mars hebben
dan het nu lijkt.De heer Balemans (VVD):Ik kan mij bijna niet voorstellen dat de campagne waar de heer Jungbluth
naar verwijst, een campagne van het ministerie zou zijn geweest.De heer Jungbluth (GroenLinks):Nee, dat was een tegenactie ...De heer Balemans (VVD):Dat is echter niet mijn vraag. Mijn vraag gaat over een ander aspect,
betreffende uw motie. U zegt dat er meer behoefte aan is jonge meisjes te
leiden naar de bètavakken en vervolgens zegt u dat de Onderwijsinspectie
dit moet betrekken bij haar beoordeling van de kwaliteit van het onderwijs.
Welnu, dat kan niet. De Onderwijsinspectie beoordeelt toch de kwaliteit van
het onderwijs en niet de sekseverdeling over de vakken? Of is dat niet uw
bedoeling?De heer Jungbluth (GroenLinks):Ik wijs u op de determinanten van de Cito-eindtoetsscore, waarvan teacher
expectations er één is. Het betekent dat als de inspectie kijkt
naar hoe basisscholen scoren in termen van de Cito-toets, zij daarmee méér
doet dan alleen het officiële leerplan van een school beoordelen. Ook
in het verleden heeft de inspectie scholen vergeleken op basis van de relatieve
populariteit van de bètavakken. De scholen ontvangen daarover terugmeldingen,
aan de hand waarvan zij kunnen zien hoe populair op een school de bètavakken
zijn in vergelijking tot scholen in de buurt en landelijk. Welnu, in het verlengde
daarvan vermag ik niet in te zien dat het een cruciale verandering van beleid
zou zijn, als wij dat zouden uitsplitsen naar sekse.De heer Balemans (VVD):Het gaat mij werkelijk te ver. Het zou betekenen dat een school die ervoor
zorgt dat méér meisjes de bètavakken kiezen, bijvoorbeeld
een negen krijgt, terwijl een school die dat niet doet of te veel jongens
in de bètavakken heeft, een vier krijgt, terwijl misschien de kwaliteit
van het onderwijs dat geboden wordt op deze laatste school wel eens hoger
zou kunnen zijn. Een dergelijke uitkomst zou u toch ook niet willen? Geeft
dat niet een verkeerd beeld van de kwaliteit van het onderwijs?De heer Jungbluth (GroenLinks):Nee, want ik denk dat u en ik nog de volgende ontwikkeling zullen meemaken.
U zult zien dat scholen zichzelf onderling gaan vergelijken op de vraag of
zij iedereen met een bepaalde Cito-eindscore ook naar een bepaald profiel
weten te tillen. De redenering daarbij is als volgt. Je krijgt zoveel leerlingen
binnen met bepaalde Cito-startniveaus en de vraag is dan: waarom slaagt de
ene school er wel in om die leerlingen in de bètaprofielen te krijgen
en de buurschool niet? Dat zullen debatten zijn die gevoerd worden, ook in
het kader van evidence-based onderwijs en ook in het kader van de professionalisering
van leerkrachten. Ik zie niet in waarom wij daarin niet de vraag zouden betrekken
of het scholen lukt om voldoende leerlingen uit bepaalde minderheden naar
een bepaald niveau te tillen of om leerlingen met een bepaalde sekse te interesseren
voor een bepaald pakket.De voorzitter:Ik verzoek de leden hun vragen wat beknopter te stellen en ik nodig de
heer Jungbluth uit wat korter te antwoorden.De heer Van der Vlies (SGP):Wat zijn eigenlijk perspectiefrijke profielen en minder perspectiefrijke
profielen? Welk recht hebben wij om profielen zo in te delen?De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. Hierop wil ik kort antwoorden. Ooit hebben wij een vergelijkbaar
debat over dit vraagstuk gehad. Toen werd op een dergelijke vraag geantwoord
dat de opleiding voor tandartsassistente of stewardess gelijkwaardig zou zijn
aan opleidingen die bij nader inzien tot aanmerkelijk meer beloning en perspectief
leiden. In elk volgend stadium van het debat over sekseongelijkheid zullen
wij dit soort discussies hebben. De minister heeft in een van de eerdere nota's
een simpele toelichting gegeven met de vraag: tot hoeveel varianten van vervolgonderwijs
word je toegelaten als je een bepaald profiel hebt gekozen? Daar refereer
ik aan.De heer Van der Vlies (SGP):Ik let natuurlijk op de praktijk en ik weet ook dat de cijfermatige verhouding
man/vrouw, jongens/meisjes ongelijk is. De vraag is alleen hoe erg wij dat
moeten vinden. Als een profiel minder perspectiefrijk zou zijn, is dat toch
stigmatiserend voor alle jongens en meisjes die voor dat profiel kiezen en
dat zeer gemotiveerd doen.De heer Jungbluth (GroenLinks):Echter, in onze samenleving werken wij met seksestereotypen. Als u hier
met een ander soort kleding en een andere lichaamshouding gaat staan, zult
u anders beoordeeld worden. Die beoordeling is mede afhankelijk van het geslacht.
Dat is bij de profielen helaas ook het geval, maar juist in het onderwijs
horen dat soort stereotypen geen rol te spelen.De vergadering wordt van 18.32 uur tot 18.40 uur geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik zal spreken over het gymnasium. Ik doel dan in het bijzonder
op de vreemde talen en de klassieke talen. Kort zal ik ingaan op de vakken
geschiedenis en aardrijkskunde. Met name zal ik ingaan op het vak wiskunde,
omdat een belangrijk deel van de discussie daarop betrekking had. Kort zal
ik stilstaan bij de deskundige bij de mondelinge examens, het combicijfer
en de HBO-raad. Tot slot zal ik iets zeggen over de moties en amendementen.Tegen het amendement op stuk nr. 24 dat betrekking heeft op het gymnasium,
maak ik bezwaar omdat daarmee het vrijekeuzevak wordt opgeofferd. In de plaats
van het vrijekeuzevak komt dan die verplichte klassieke taal. Die wordt dan
echter wel met de woorden "vrij deel" aangeduid. Dat vind ik vreemd.
Bovendien is dat in strijd met een van de expliciete uitgangspunten van het
wetsvoorstel, namelijk dat van het vergroten van die keuzevrijheid. Tevens
is dat in strijd met de aard van het gymnasium. Dat wordt namelijk bepaald
door de klassieke talen in plaats van door talen in het algemeen. Daarbij
komt dat het amendement met zich meebrengt dat in drie van de vier profielen
niet meer de ruimte bestaat voor twee klassieke talen. Alleen bij cultuur
en maatschappij kan men dan nog Latijn en Grieks naast elkaar kiezen. Dat
is in mijn optiek een probleem. Met het oog op het belang van de vreemde taal,
is dit amendement ook niet nodig. Het is juist dat de leerling Engels moet
leren. In de onderbouw moet hij daarnaast Frans en Duits leren. In combinatie
met de taalvorming die een klassieke taal oplevert, betekent dit ook dat een
gymnasiumleerling indien nodig snel die moderne vreemde taal erbij leert.
Het is altijd mogelijk om een tweede vreemde moderne taal te kiezen en de
school kan dat zelfs verplichten. Het voorgestelde in het amendement is bovendien
in strijd met het principe dat er ook een keuzevak is en eveneens met het
karakter van het gymnasium. Om ruimte te maken voor een tweede moderne taal
wordt de ruimte voor de tweede klassieke taal opgeofferd. Naar mijn oordeel
is het niet eenvoudig om dat gezien het karakter van het gymnasium uit te
leggen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik begrijp niet goed dat de minister zegt dat de school die moderne vreemde
taal alsnog in de vrije ruimte verplicht kan stellen en dat zij vervolgens
opmerkt dat zij er grote bezwaren tegen heeft dat ik hetzelfde doe voor Latijn
of Grieks. De keuze voor die talen vervalt daarmee niet en vanzelfsprekend
hebben leerlingen dan ook nog altijd de keuze om naar het gymnasium te gaan.Minister Van der Hoeven:Het amendement geeft aan hoe dat vakkenpakket er voor iedereen zal uitzien.
Het is juist dat er daarvoor andere mogelijkheden kunnen worden gezocht. Men
kan een keuzemogelijkheid bieden waardoor de school of de leerling die moderne
vreemde taal of een klassieke taal kiest. Ik ben het namelijk met mevrouw
Lambrechts eens dat er in het pakket een klassieke taal moet worden gevoegd.
Als een leerling een tweede klassieke taal wil kiezen, kan die in de plaats
komen van een verplichte tweede moderne vreemde taal. Dat kan zowel op school-
als op leerlingenniveau gebeuren. Het behoort dus tot de mogelijkheden om
op een andere manier aan het bezwaar van mevrouw Lambrechts tegemoet te komen,
zonder dat voor eenieder wordt voorgeschreven hoe het vakkenpakket er voor
eenieder zal uitzien.Mevrouw Lambrechts (D66):Vanzelfsprekend zijn er mogelijkheden. Als het echter gewoon een vrij
vak is, bestaat de kans dat leerlingen van het gymnasium komen met een moderne
taal minder. Dat zou ik vreemd vinden voor een dergelijke opleiding. Het gymnasium
is in de keuze immers al een talige opleiding.Minister Van der Hoeven:Het is weliswaar een talige opleiding, maar niet in zijn algemeenheid.
Het is een opleiding waar met name ruimte is voor het leren van de klassieke
talen. Daarom wordt de naam "gymnasium" gebruikt. Mevrouw Lambrechts
beoogt met haar amendement de ruimte voor de tweede klassieke taal op te offeren
om die tweede moderne taal mogelijk te maken.De heer Mosterd (CDA):Wanneer dit amendement aangenomen wordt, is het in drie van de vier profielen
niet meer mogelijk om op het gymnasium de tweede klassieke taal te kiezen.
Heb ik dat juist begrepen?Minister Van der Hoeven:Dat is juist, tenzij de leerling die tweede klassieke taal als zwaar extra
vak kiest, maar daar hebben wij het nu niet over. Dat vind ik een bezwaar
tegen dit amendement.Voorzitter. Dan kom ik bij het profiel economie en maatschappij en de
positie van geschiedenis en aardrijkskunde. Mij is gevraagd om dat nog eens
te beargumenteren. Ik heb de Kamer echter al eerder uitgelegd waarom mijn
voorkeur uitgaat naar geschiedenis. Dat was in aansluiting op het advies van
de Raad van State. Ik heb aangegeven dat er voldoende mogelijkheden zijn om
aardrijkskunde te kiezen, als profielkeuzevak in drie profielen en als vrijekeuzevak
in alle profielen. Ik heb gesteld dat het amendement niet in strijd is met
doel en systematiek van het wetsvoorstel, maar ik sta uiteraard achter mijn
eigen voorstel. Dus men kan niet van mij verwachten dat ik op dit punt het
advies geef om het oordeel aan de Kamer over te laten.Dat brengt mij tot de lichamelijke opvoeding. Wat dat betreft zie ik geen
problemen meer, omdat daarover overeenstemming bestaat tussen de indieners
van de moties. Ik vraag mij nog steeds af of het nodig is om een amendement
in te dienen op de evaluatie, omdat de evaluatie nu in zijn algemeenheid is
geregeld door het amendement van de heer Balemans. Ik vraag de indieners om
nader te overwegen of het amendement over de evaluatie van de gymnastiek gehandhaafd
moet worden. Het komt nu in een ander daglicht te staan door het amendement
dat de heer Balemans heeft ingediend over de evaluatie van het gehele wetsvoorstel.De heer Mosterd (CDA):Wij hebben daar al over nagedacht. Wij hechten er toch sterk aan om ons
amendement op dit punt te handhaven.Minister Van der Hoeven:Ik heb mijn oordeel gegeven. Ik vind het overbodig, met name nu het amendement
van de heer Balemans er ligt. U bepaalt natuurlijk uw eigen stemgedrag.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik proef uit de woorden van de minister dat zij aanvaarding
van het amendement niet scherp ontraadt. Het belangrijkste in dit verband
is dat wij de focus op het vak gymnastiek willen houden, dat er extra aandacht
is voor de ontwikkelingen van dat vak. Dat is toch een iets andere evaluatie
dan die waar de heer Balemans het over heeft.Minister Van der Hoeven:Ik begrijp dat u dat zegt, maar gegeven de techniek van de wet is het
in feite overbodig. Het is immers geregeld op een ander moment en op een andere
plaats.De Kamer heeft mijn voorstel gezien in aansluiting op het debat van de
afgelopen dagen. Het probleem was de onvoldoende wiskundekennis van de bètastudenten.
Dan ging het in principe om studenten die het profiel natuur en techniek hebben
gedaan. Dat hebben zij gedaan met meer wiskunde in het pakket dan voor de
invoering van de profielen. Het is geen probleem van uren, maar een inhoudelijk
probleem. Het probleem geldt niet alleen voor de bovenbouw, maar ook voor
de onderbouw. Het is een probleem van het basisonderwijs en van het hoger
onderwijs, zowel van de toeleverancier als van degenen die de leerlingen daarna
overnemen. Mijn voorstel betreft inhoudelijke maatregelen. De heer Mosterd
vroeg naar aanleiding van mijn voorstel of de interpretatie juist is dat de
doorstroom voor de bètastudies gegarandeerd is met wiskunde B. Dat
is juist. Ook de profielcommissies hebben duidelijk aangegeven dat wiskunde
B voldoende kwalificatie moet hebben voor doorstroming naar de bèta-techniekstudies.
Wiskunde D dient voor verdieping en verbreding. Wiskunde D kan wiskunde B
niet verdringen op dat punt. Het is mogelijk om in 2007 met wiskunde D te
beginnen. Er is veel materiaal. Ik noem de zebraboekjes. Dat zijn boekjes
die zijn gemaakt voor het keuzeonderwerp in het huidige wiskunde B. Daarbij
valt op dat de helft van de stof van wiskunde D bestaat uit bestaande stof
van wiskunde A. Wiskunde D en het nieuwe bètavak zijn beide profielkeuzevakken
in het profiel natuur en techniek. Er zijn nog meer profielkeuzevakken. De
vraag is of er scholen zijn die alle keuzevakken in dit profiel, in andere
profielen en in het vrije deel zullen gaan aanbieden. Dat is niet nodig. Scholen
maken hun eigen keuzen. Dat gebeurt nu en dat gebeurt ook straks. Een school
die juist deze twee profielkeuzevakken wil aanbieden, heeft wel de mogelijkheid
om dat te doen.In de brief heb ik het voorstel opgenomen dat ook wiskunde A een profielkeuzevak
kan zijn. Dat is inderdaad nieuw. Het vak kan met name bij de keuzeonderwerpen
leiden tot verdieping. Het kan worden gekozen, meer niet. Daarnaast is wiskunde
B verplicht in natuur en techniek. Dat blijft. De school kiest voor wiskunde
D of wiskunde A. Overigens kan deze kwestie aan de orde komen in het Inrichtingsbesluit.
Het is een nieuw voorstel; als de Kamer dat niet wil, werk ik het niet verder
uit. Hierover heeft de Kamer immers nog niet eerder haar zegje kunnen doen.Mevrouw Lambrechts (D66):Het lastige is dat wij nu al aan onze laatste termijn toe zijn. Ik vraag
mij net als vele anderen af of je daarmee niet wiskunde D onderuithaalt. Van
mij krijgt de minister daarom de boodschap dat ik het een heel goed idee vind
om daar niet mee door te gaan en het te houden bij wiskunde D.Minister Van der Hoeven:Misschien is het mogelijk dat ook andere leden van de Kamer zich daarover
uitspreken. Dan weet ik precies waar ik aan toe ben.Mevrouw Vergeer (SP):Ik neig ertoe om te zeggen dat de minister daarmee beter niet kan doorgaan,
maar over dit voorstel hebben wij nog niet de mening van de universiteiten
gehoord. Misschien moeten wij er eerst voor zorgen dat wij weten wat men er
bij de vervolgstudie van vindt.Minister Van der Hoeven:Wij kunnen erop terugkomen; die ruimte is er. Het moet ook vastgesteld
worden in het Inrichtingsbesluit. Als mevrouw Vergeer eerst wil weten wat
men ervan vindt, is dat geen enkel probleem.De heer Mosterd (CDA):Als wiskunde D nog niet volledig is ingevuld, kunnen delen daarvan gebruikt
worden. Daar is niets op tegen, maar dat mag niet ten koste gaan van de verdieping
van wiskunde D. Dat is de boodschap die ik de minister wil meegeven.Minister Van der Hoeven:Dat is helder.Voorzitter. Er zijn voldoende middelen voor de ontwikkeling van wiskunde
D en het nieuwe bètavak. Dat is geen probleem.Mij is gevraagd hoe het mogelijk is dat voor wiskunde B een uitzondering
wordt gemaakt voor de 100% op het centraal schriftelijk examen. Dat
is te verdedigen. Daarbij spelen een paar dingen een rol. Ik noem het specifieke
probleem van de voorbereiding op de bètastudies. De overgang naar 60%
van de stof in de centraal examens is bij dit vak echt een groter probleem
dan bij andere vakken. Eerst wordt het programma namelijk teruggebracht van
760 naar 600 studielasturen. Vervolgens wordt het centraal examen teruggebracht
naar 60% van het mindere. Het lijkt mij dat er dan alle reden voor
is om in dit geval bij 100% te blijven tot de invoering van het vernieuwde
programma. Dat zal zijn in 2010.De vernieuwing van wiskunde mag niet los gezien worden van de andere vakken
en dat gebeurt ook niet. Het is wel waar dat dit het grootste vak is. Dat
geldt ook voor de systematiek. Bij de basisvaardigheden gaat het voor een
deel om heel specifieke dingen. Ik noem de formulevaardigheid of het vermogen
om een formule te doorzien en er zodoende mee te kunnen manipuleren. Dat is
toch echt iets anders dan de zuivere rekenkundige vaardigheid met een rekenmachine.
Overigens wordt diezelfde vaardigheid gevraagd bij natuurkunde en scheikunde.
De oplossing voor wiskunde staat dus niet los van de andere vakken. Ik meen
ook dat het van belang is om te stellen dat de actie van de bètastudenten
niet alleen maar van wiskundestudenten komt, maar ook van studenten van natuurwetenschappen
en technische vakken. Ik ben het wel met de Kamer eens dat het van belang
is om blijvend aandacht te hebben voor de samenhang van die vakken en de vakontwikkeling.Een aantal woordvoerders hebben vragen gesteld over de uren voor wiskunde
en het wiskundeonderwijs op het havo. Zij vragen zich af waarom alleen maar
wordt gesproken over de aanpassing van wiskunde binnen het vwo. Daarvoor is
een aantal redenen. Het probleem dat nu bestaat met wiskunde in natuur en
techniek, is niet naar voren gebracht voor de relatie tussen het havo en het
hbo. Het probleem is door de universiteiten naar voren gebracht. Dat is ook
eigenlijk wel logisch omdat de achteruitgang van wiskunde B in uren bij de
havo zowel absoluut als relatief minder was. Bij het profiel
natuur en gezondheid is zelfs helemaal geen sprake van een achteruitgang.
Dat profiel geeft op dit moment toegang tot de meeste hbo-opleidingen, ook
tot bèta en techniek. Wij moeten echter niet die hele urendiscussie
overdoen, want dan komen wij ook weer op heel andere dingen uit.Mevrouw Hamer heeft erop gewezen dat de Kamer allerlei adviezen krijgt
die zeer van elkaar verschillen. Ik erken dat de reacties nogal verschillend
zijn. Natuurlijk krijgt de Kamer allemaal verschillende adviezen. Iedereen
ziet immers zijn kans schoon om zijn eigen punt naar voren te brengen. Uiteindelijk
zal de Kamer samen met mij de knoop moeten doorhakken. Daar komt de Kamer
niet onderuit. Uiteindelijk bepaalt de Kamer wat er gedaan wordt.Mevrouw Hamer (PvdA):U haalt mijn vraag nu wel totaal uit de context. Ik heb het niet gehad
over verschillende vakken, maar over de verschillende partijen.Minister Van der Hoeven:Ik heb het ook niet over verschillende vakken gehad.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb gevraagd hoe ik de adviezen moet beoordelen. Het is mijn recht
als Kamerlid om dat aan een minister te vragen.Minister Van der Hoeven:Natuurlijk. Daar geef ik ook een antwoord op.Mevrouw Hamer (PvdA):Eigenlijk zegt u dat ik zo verstandig moet zijn om dat zelf te beoordelen.
U schrijft ons in een brief dat u overeenstemming hebt bereikt met de verschillende
partijen. Vervolgens zijn er drie belangrijke groepen – de universiteiten
zelf, de leerkrachten en de docenten – die alledrie iets anders zeggen.
Ik heb gevraagd hoe ik die verschillende adviezen moet wegen. U hebt immers
met die partijen om de tafel gezeten. Ik niet. Ik vraag dus aan u hoe ik een
en ander moet duiden. U legt hier een brief neer waarin u aangeeft dat u eruit
bent en vervolgens zeggen alle partijen: dit is het niet. En zij geven vervolgens
ook nog alledrie een verschillende oplossing.Minister Van der Hoeven:Ik heb niet gezegd dat ik eruit ben. Ik heb aangegeven op welke manier
ik het voorstel heb gewogen en heb aan de hand daarvan een voorstel gedaan.
Daarop heb ik reacties gekregen. Daarnaast zijn er ook andere reacties binnengekomen.
Die zijn ook aan de Kamer gestuurd. Hoe wij het ook wenden of keren, wij zullen
in de gaten moeten houden dat uiteindelijk hier een besluit moet worden genomen.
Dat wordt niet door een andere partij genomen. U en ik moeten het besluit
nemen. Ik denk dat ik met het voorstel zoals ik het nu heb geformuleerd, aan
de bezwaren tegemoet kom. Wij erkennen gezamenlijk dat het niet alleen om
een urendiscussie gaat, maar ook om een inhoudelijke en een vakinhoudelijke
discussie. Wij geven voorts aan hoe voldoende ruimte wordt gecreëerd
voor de ontwikkeling van nieuwe vakken. Wij geven ten slotte aan dat wij wiskunde
B voorlopig tot 2010 op 100% houden, juist omdat wij zien wat voor
probleem er is bij de centrale examens.Dat is, kort gezegd, het voorstel dat ik bij de Kamer heb neergelegd.
Ik denk dat wij het probleem op deze manier hebben aangepakt, waarbij wij
tegelijkertijd ook aangeven dat wiskunde B doorstroomrelevant is en voldoende
kwalificaties moet hebben voor die doorstroom naar bèta- en techniekstudies.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb helemaal niet betwist dat wij hier over het wetsvoorstel en straks
over het inrichtingsbesluit uiteindelijk de knopen doorhakken. Maar om die
knopen te kunnen doorhakken, heb ik van u wel informatie nodig. Daarom zijn
wij vorige keer geëindigd met het verzoek aan u om het voorstel dat hier
in de zaal ontstond, aan het veld voor te leggen. U schrijft ons daarover
een brief. Ik vraag u nogmaals hoe ik die brief moet wegen ten opzichte van
al die andere reacties die voor een deel van diezelfde partijen komen.Minister Van der Hoeven:Het spijt me, maar daar kan ik niets aan doen. Ik heb in een brief aangegeven
wat mij geworden is op basis van het voorstel. Iedereen heeft het recht om
daarbuiten om, soms nog met deelgroepen, naar de Kamer te komen met andere
reacties. Dat heb ik echter niet in de hand. Dat heeft de Kamer ook niet in
de hand. Ik denk dat het van belang is dat wij beoordelen of dit een werkbaar
voorstel is en ingaan de reacties die met mij zijn besproken. Die heb ik u
doen geworden. Ik vind dat ik op deze manier tegemoetkom aan wat de Kamer
van mij heeft gevraagd.Ik vind wel dat wij hoe dan ook duidelijkheid moeten geven over de profielen.
Zoals de heer Van der Vlies al zei, de Tweede Kamer is medewetgever en iedereen
zit op die duidelijkheid te wachten. Ik kom hier zo nog op terug als ik de
moties zal bespreken.Wat ik in mijn brief heb geschreven over pabo-rekenen blijft overeind.
Ook de afspraak dat de verschillende opties zullen worden bekeken, blijft
overeind.Mevrouw Lambrechts (D66):Hoe kan dit? Daarvoor is het toch nodig dat de HBO-raad de afspraken nakomt
die hij met de minister heeft gemaakt? Gisteren heeft de raad een ander standpunt
ingenomen in een brief aan staatssecretaris Rutte.Minister Van der Hoeven:De staatssecretaris was erg blij met deze brief. De HBO-raad schrijft
over de doorstroming. Die doorstroming wordt, zoals bekend, geregeld bij ministeriële
regeling. Dit stuk van de HBO-raad is daarom niet meer dan een advies aan
de staatssecretaris, niet aan de Kamer. Ook de VSNU zal nog een advies uitbrengen.
Daarna wordt er een besluit genomen. Dit besluit moet passen binnen de huidige
systematiek. Wie een andere systematiek wil, moet die discussie elders voeren.
Niet in het kader van de tweede fase, maar in het kader van selectie aan de
poort en van de nieuwe Wet op het hoger onderwijs. Het uitgangspunt van de
huidige wet is dat een profiel doorstromingsrecht geeft naar de groep van
verwante studierichtingen. Als men dit niet wil, moet men de wet wijzigen.
Het gaat niet aan om op deze manier de discussie over de profielen te heropenen,
want dat is wat hier in feite wordt geprobeerd. Het vo-veld voert met de HBO-raad
gesprekken over de rekenvaardigheid en ik vind dat je je aan de afspraken
moet houden. Ik vind het raar dat op deze manier, uitgerekend gisterenavond
of vandaag nu de Kamer over de profielen praat, een dergelijke brief en dergelijke
feiten openbaar worden gemaakt. Dit is ook niet aangekondigd.
Ik denk dat ik hiermee duidelijk heb gemaakt wat de staatssecretaris en ik
hiervan vinden.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij delen die verbazing, maar ik blijf het raar vinden dat wij een traject
ingaan met de HBO-raad voor een open verkenning van allerlei opties en dat
er tegelijkertijd een route wordt ingezet waarbij er via selectie aan de poort
iets wordt vastgelegd dat haaks staat op de afspraken die wij nu over de profielen
maken. Wij zullen toch niet meemaken dat er elders een andere afspraak wordt
gemaakt dan hier?Minister Van der Hoeven:Dit zult u zeker niet meemaken. Er zijn afspraken gemaakt en de doorstroming
wordt geregeld bij ministeriële regeling. Als er een andere systematiek
wordt gewenst, bijvoorbeeld selectie aan de poort, moet die niet in het kader
van de tweede fase aan de orde worden gesteld, maar in het kader van de nieuwe
Wet op het hoger onderwijs. Ik vind het van belang dat wij de afspraken over
pabo-rekenen met elkaar uitvoeren. Er wordt niet voor niets zo'n 8 mln. aan
de HBO-raad ter beschikking gesteld voor de vernieuwing van het pabo-onderwijs
en voor pabo-rekenen.Ik kom nu op de deskundigheid bij mondelinge examens. Het amendement van
mevrouw Vergeer vind ik niet goed. Het leidt tot onnodige regelgeving. Dergelijke
zaken kunnen worden opgenomen in het protocol dat schoolmanagers-vo voor schoolexamens
maken. Sinds 1968 hebben wij geen centraal mondeling examen meer. De scholen
kiezen zelf hoe zij het schoolexamen inrichten. Dat kan door meer toetsen
af te nemen, dat kan schriftelijk of mondeling gebeuren. Mevrouw Vergeer stelt
de invoering voor van deskundige gecommitteerden bij alle toetsen van een
schoolexamen. Dat veronderstelt een ander examenstelsel. Zij vroeg mij ook
waarom er een protocol nodig is. Ik vind het uitstekend dat de sector dit
soort zaken doet in het kader van de zelfregulering en het zelf bepalen van
de kwaliteit. Dat leidt tot openheid. Het leidt er ook toe dat zaken die eventueel
niet in orde zijn, kunnen worden aangepakt.Mevrouw Vergeer (SP):Ik kan mij voorstellen dat in zo'n protocol komt te staan dat het wenselijk
is om een bijzitter te hebben. Dat kan overigens ook gewoon een collega zijn.
Zo heb ik het zelf ook vaak meegemaakt bij het afnemen van een mondeling examen.
Dat heeft voor de buitenwereld duidelijk meer kwaliteit dan wanneer je het
de leraar met de eigen leerling in zijn eentje laat doen. Het gaat mij om
het civiel effect. Dat zou kunnen worden verhoogd door te zeggen: dat hoort
gewoon zo.Minister Van der Hoeven:Het amendement van mevrouw Vergeer luidt als volgt: indien het eindexamen
in mondelinge vorm wordt afgenomen, geschiedt dat in aanwezigheid van een
deskundige. Dat betekent dat het een verplichting is. Zo simpel is het. Ik
heb gezegd dat ik dat geen goede zaak vindt. Het leidt tot onnodige regelgeving.
Wie had het hier toch zo vaak over het terugdringen van administratieve lasten
en regels? In wezen is mevrouw Vergeer nu weer nieuwe regels aan het fabriceren,
terwijl de zelfregulering van een sector, in dit geval de schoolmanagers in
het voortgezet onderwijs, heel goed daarvoor in de plaats kan komen. Daar
geef ik de voorkeur aan. Ik blijf de aanname van het amendement van mevrouw
Vergeer dus gewoon ontraden.Mevrouw Vergeer (SP):Dat betekent dus dat de minister ermee instemt dat er scholen zijn die
geen controle hebben op hoe het mondeling examen wordt afgenomen.Minister Van der Hoeven:Dit is een aantijging aan het adres van de scholen. Ik vind de manier
waarop mevrouw Vergeer dit stelt niet goed. Scholen zijn bewust bezig met
de manier waarop zij het mondeling examen vormgeven. Zij bewaken zelf de kwaliteit
daarvan. Dat doen zij op een goede manier. Zij constateren zelf dat zij het
nog beter kunnen. Daar is niets mis mee.Voorzitter. Ik wil graag een aantal opmerkingen maken over het combinatiecijfer
en het profielwerkstuk. Wij kunnen daar inderdaad, zoals mevrouw Hamer zei,
op een later moment op terugkomen. Ik heb goed naar haar geluisterd. Zoals
de zaken er nu voorstaan, kan het voor twee of meer vakken zijn, maar ook
voor één vak. Ik zal dat nog een keer wegen. Ik begrijp de problemen
van mevrouw Hamer, maar ik zou het ook jammer vinden om op dit vlak met extra
regelgeving te komen. De vakken die het combinatiecijfer vormen, verdwijnen
niet achter de streep, want ze tellen mee voor de uitslag van het examen.
De vakken worden afzonderlijk vermeld met het behaalde cijfer. Dat geldt ook
voor het profielwerkstuk. Ook aan de onvoldoendes voor de vakken in het combinatiecijfer
zijn grenzen gesteld. Geen van de samenstellende cijfers mag lager zijn dan
een vier. Het lijkt mij goed om dat aspect te behouden.Op het baccalaureaat komen wij nog terug. Ik heb het advies van de Onderwijsraad
net gezien. Ik kom hierop terug wanneer ik mijn reactie aan de Kamer doe toekomen.
Dat lijkt mij het goede moment. Er zit een aantal juridische kwesties en uitvoeringslasten
aan vast. Het is goed om de mening van partijen uit het onderwijs hierover
te vernemen. De Kamer krijgt hier dus nog een reactie op. Dan kunnen wij er
afzonderlijk over praten. Dat geldt ook voor de opmerking van mevrouw Vergeer
over het advies van de Onderwijsraad over het meer evidence-based onderwijs.
Als de Kamer over dat advies en mijn reactie daarop wil spreken, moet zij
dat in haar eigen procedurevergadering afspreken. Daar ga ik niet over, als
ik dat zo mag zeggen.Dat brengt mij bij de moties en de nieuw ingediende amendementen. De amendementen
op de stukken nrs. 24 en 25 zijn vervangingen met redactionele wijzigingen.
Het amendement op stuk nr. 26 over de evaluatie is nieuw. Ik vind dat een
goed amendement. Ik laat het oordeel erover graag aan de Kamer. Het amendement
is zodanig geformuleerd dat het een kans van slagen geeft. Dat vind ik heel
belangrijk. Er wordt gewoon gewerkt. Vervolgens komt het moment van de evaluatie.
Ik denk dat het goed is om dan op basis van het principe "evidence based",
dus op basis van wat er in de tussenliggende periode naar voren is gekomen,
te bezien hoe een en ander uitpakt en of het heeft geleid tot datgene wat
wij met elkaar wilden.Ik kom bij de motie-Hamer/Balemans op stuk nr. 27. Natuurlijk krijgt de
Kamer informatie over de invulling van de 80 uren wiskunde B, dat is logisch.
Het is inderdaad geen probleem die binnen vier weken te leveren. Maar ook
voor deze invulling zal gelden dat er nooit volledige overeenstemming zal
zijn over de inhoud, welke keuzes er ook worden gemaakt. Er zullen altijd
voorkeuren blijven. Het gaat erom dat wij keuzes maken die leiden tot een
zo groot mogelijk draagvlak. Ik denk dat dat erg belangrijk
is. Maar er moet wel een keuze gemaakt worden. Wij gaan ook niet verder rommelen
aan die 80 uren, want ik geef u op een briefje dat wij bezig blíjven
als wij dat wel doen. Overigens liggen er reacties van de VSNU en twee technische
universiteiten. Men geeft aan dat er een goede aansluiting is en dat men er
geen problemen mee heeft.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik denk dat niemand dat laatste wil, maar dat moet de indiener zelf maar
uitspreken.Ik dacht: het is een goede motie, maar ik wist niet dat het Inrichtingsbesluit
al zo snel op ons af zou komen. Waarom moet dat al over vier weken? Na alles
wat wij gezegd hebben over een aangepaste, minder realistische wiskunde en
meer ruimte voor abstracte wiskunde, ga ik ervan uit dat er ook serieuze wijzigingen
komen. Dat zal in vier weken nooit lukken.Minister Van der Hoeven:Nee, maar u vraagt mij om bepaalde informatie. Die kan ik u binnen vier
weken geven. Ik heb het nu over de invulling van de 80 uren. Het is niet zo
dat dan het Inrichtingsbesluit hier over vier weken al zal liggen. Dit neemt
natuurlijk niet weg dat wij daar wel haast mee moeten maken, maar ik neem
aan dat u dat onderschrijft. De scholen moeten helderheid en duidelijkheid
krijgen, dus veel later zal het ook niet worden. Mijn conclusie is dat ik
het oordeel over de motie overlaat aan de Kamer.De motie-Hamer/Mosterd op stuk nr. 28 gaat over de doorstroomrelevantie
voor exacte studies op havo en vwo, die bepaald zou moeten worden door de
inhoud en de kwantiteit van wiskunde B. Ik heb zojuist al gezegd dat wiskunde
B op het vwo doorstroom moet garanderen. Ik denk dat deze motie aangeeft dat
wij nog eens heel goed moeten letten op wat er gebeurt en moeten bezien of
de aansluiting klopt. Dat is geen probleem, dat heb ik ook toegezegd. Tegelijkertijd
vraagt men in de motie om de positie van wiskunde op het havo te bezien. Welnu,
dat zal ik doen. Ook het oordeel over deze motie laat ik over aan de Kamer.De motie-Hamer op stuk nr. 29 vind ik een heel interessante motie, omdat
wordt aangegeven dat het noodzakelijk is dat er zowel op landelijk als op
regionaal en lokaal niveau een goede afstemming is tussen hoger en voortgezet
onderwijs. Daarin heeft mevrouw Hamer gelijk. Dat is wat er moet gebeuren
en wat wij gaan doen. Wij zullen gaan stimuleren dat er afspraken worden gemaakt,
en uiteraard informeer ik daar de Kamer over. Ook het oordeel over deze motie
laat ik over aan de Kamer.In de motie-Kraneveldt/Lambrechts op stuk nr. 30, wordt de regering ertoe
opgeroepen in het onderwijs te stimuleren dat de lesprogramma's wiskunde in
tweede fase vwo en havo, maar ook in de jaren daarvoor, zodanig worden aangepast
dat regelmatig een opfrissing van basale rekenkundige vaardigheden aan de
scholieren wordt aangeboden. Dat kan per 2007 en wordt in ieder geval ook
meegenomen door de vernieuwingscommissie. Dan praten wij over 2010, maar het
kan eerder. Ook het oordeel over deze motie laat ik aan de Kamer over.In de motie-Vergeer c.s. op stuk nr. 31 wordt de regering verzocht een
onderzoek in te stellen naar de ontwikkeling van de invulling van lesuren,
studie-uren en contacturen, opdat wordt achterhaald op welke wijze het contact
tussen leraar en leerling is toe- of afgenomen. Welnu, de Inspectie ziet toe
op de naleving van de wettelijke voorschriften voor de onderwijstijd. In het
kader van het wetsvoorstel voor de onderbouw komen wij daarover binnenkort
sowieso met elkaar te spreken. De Inspectie meldt jaarlijks in het onderwijsverslag
hoe scholen met de onderwijstijd omgaan. Op grond daarvan is er sprake van
toezicht en zo nodig van sancties op het gebied van de onderwijstijd. Wij
hebben het dan over de directe contacttijd. U wilt laten onderzoeken op welke
wijze het contact tussen leraar en leerling is toe- of afgenomen, maar het
contact tussen leraar en leerling vindt niet alleen plaats in de directe les-
of contacturen, maar ook in de begeleidingsuren en op andere manieren. Ik
vind deze motie overbodig, omdat de Inspectie toeziet op de naleving van de
wettelijke voorschriften. Het lijkt mij ook onuitvoerbaar om te onderzoeken
op welke wijze het contact tussen leraar en leerling is toe- of afgenomen.
Het spijt mij, maar ik ontraad dus de aanneming van deze motie.Mevrouw Vergeer (SP):Wij hebben in de Kamer een behoorlijke discussie gevoerd over de vraag
wat contacttijd nu precies is. Wij hebben met elkaar vastgesteld dat het niet
aan ons is om de didactische vorm in te vullen, maar wij hebben van leraren
en leerlingen in de tweede fase geluiden gehoord dat het zelfstandig leren
in sommige gevallen daarop is uitgelopen dat men aan zijn lot werd overgelaten.
Er was volgens de leerlingen te weinig contact met de leraar. Daarover maken
wij ons zorgen; vandaar mijn verzoek om de Inspectie, of wie dan ook, daar
extra naar te laten kijken.Minister Van der Hoeven:De Inspectie ziet toe op de naleving van de wettelijke voorschriften op
het gebied van de onderwijstijd en meldt jaarlijks in het Onderwijsverslag
hoe hiermee wordt omgegaan. Er wordt scherper toezicht uitgeoefend op de onderwijstijd,
en er worden sancties toegepast bij niet-naleving van de regels. Wat u wilt
is een onderzoek naar de ontwikkeling van de invulling van lesuren, studie-uren
en contacturen. U hebt daarmee een doel; u wilt weten op welke wijze het contact
tussen leraar en leerling is toe- of afgenomen. Daarvan zeg ik: het is niet
relevant, omdat je niet kunt zien op welke manier de contacten tot stand komen.
Uw klachten gingen over het feit dat er geen lessen werden gegeven. Dat is
een taak die de Onderwijsinspectie sowieso heeft. Aan de contacten tussen
leraar en leerling wordt op verschillende manieren vorm en inhoud gegeven.
Wat u nu wilt, is in feite toch weer van bovenaf een aantal zaken voorschrijven
en dat moet ik ontraden.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter...De voorzitter:Nee, nee.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Anderen hebben ook twee vragen mogen stellen. Dan mag ik deze
vraag toch even afronden?De voorzitter:Nee, het ging om een toelichting op uw motie. Ik geef nu het woord aan
mevrouw Kraneveldt.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. U doet mij echt tekort.De voorzitter:Dat doe ik niet. Mevrouw Kraneveldt heeft het woord.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. De minister geeft een verkeerde interpretatie van wat ik wil.
Dan mag ik toch wel toelichten wat ik daarmee bedoel?De voorzitter:Mevrouw Kraneveldt heeft het woord.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Wij hebben geluiden gehoord over leraren die bij het studie-uur
van leerlingen in de buurt zouden moeten zijn, om hulp en ondersteuning te
kunnen bieden, maar die ingezet werden in de onderbouw. Nu is papier geduldig.
Kunt u mij vertellen of de inspectie kijkt of de school haar zaakjes op papier
op orde heeft? Of kijkt zij ook in de praktijk van zo'n school of er inderdaad
wordt waargemaakt wat er op papier wordt beloofd aan invulling van uren, roosters
en dergelijke? Daar gaat het ons immers om. Wij horen al die geluiden uit
het veld en willen graag weten of het echt zo erg is als leraren en soms ook
leerlingen en hun ouders zeggen, of dat het slechts gaat om hier en daar eens
een uitzondering bij een school, en die pakken wij dan aan en het is opgelost.Minister Van der Hoeven:De inspectie kijkt naar twee dingen. Wat staat er op papier en wordt dat
in de praktijk waargemaakt? U weet net zo goed als ik dat er op dit moment
een aantal zaken lopen waarbij duidelijk is dat ze niet worden waargemaakt,
waardoor lestijd moet worden ingehaald. Ik vind het ook goed dat zaken op
deze manier worden aangekaart. Ik ben het met u eens dat beloften die op papier
worden gemaakt, in de praktijk moeten worden waargemaakt. Wij hebben met de
inspectie afgesproken dat juist op de waargemaakte onderwijstijd scherper
moet worden toegezien. Dat is niet makkelijk, omdat scholen allerlei redenen
hebben waarom zij hun onderwijstijd niet kunnen waarmaken. Maar dan zeggen
wij: daar zijn afspraken over gemaakt, er zijn wettelijke regimes voor en
er is een inspectie om daarop toe te zien, u hebt dat waar te maken.Mevrouw Hamer (PvdA):Zeker gezien het laatste antwoord begrijp ik niet waarom de minister bezwaar
heeft tegen deze motie. Kennelijk plaatst zij de motie in de context van eerder
gevoerde discussies, maar een motie moet altijd worden beoordeeld op wat er
in de tekst staat. Deze motie is door zeer veel verschillende partijen ondertekend.
Dat zegt naar mijn mening iets over het karakter van deze motie. Volgens mij
legt de motie geen enkele regel op, althans ik heb er geen regel in kunnen
lezen. De motie vraagt – misschien wel in het verlengde van wat de minister
net zegt over wat de inspectie aan het doen is – om ons nu eens inzicht
te geven in hoe het daadwerkelijk zit met die verhouding tussen leerling en
leraar. Dat is belangrijk. Wij horen hier immers allemaal verhalen over het
nieuwe leren en al die zaken. Ik neem aan dat de minister zich daar net zo
aan ergert als ik. Het gevraagde onderzoek kan ons helpen om daar een stukje
objectiviteit in te brengen.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Er worden hier twee verschillende dingen door elkaar gehaald.
Ik lees hier: het studiehuis is een concept waarvan leren zelfstandig werken
een onderdeel is en dat door scholen in de tweede fase kan worden toegepast.
Wij hebben het op dit moment over de tweede fase. Mevrouw Hamer heeft het
in haar inbreng over het nieuwe leren als zodanig. Laten wij blijven bij waar
deze motie over gaat. Ik heb aangegeven dat ik deze motie overbodig vind,
omdat de inspectie toezicht houdt op een aantal dingen, ook op de naleving
van de wettelijke voorschriften over de onderwijstijd. Dat gebeurt en de inspectie
rapporteert daarover in het onderwijsverslag. Waar in deze motie om wordt
gevraagd, is opnieuw een onderzoek in te stellen naar de invulling van de
lesuren, studie-uren en contacturen. En waarom wil de Kamer dat? Ik val in
herhaling, maar dat komt omdat mij telkens dezelfde vraag wordt gesteld met
andere woorden. Omdat zij wil weten op welke wijze het contact tussen leraar
en leerling is toe- of afgenomen. Ik geef u aan dat het contact tussen leraar
en leerling meer behelst dan alleen maar contacturen. Zo simpel is dat.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is precies wat wij graag willen weten.Minister Van der Hoeven:Daarom zeg ik nogmaals dat wij enerzijds de inspectie hebben die met een
aantal zaken bezig is, zodat de motie overbodig is en anderzijds heb ik de
indruk – maar goed, mevrouw Hamer, u bent de indiener van deze motie –
dat u meer wilt dan wat wij eigenlijk met elkaar aan het afspreken zijn. Op
basis daarvan ontraad ik de aanneming van deze motie. Hoe u daar verder mee
omgaat, is uiteraard aan u.Mevrouw Lambrechts (D66):Over het vak wiskunde zijn wij overspoeld door berichten van scholen,
waarvan de ene het dubbele aantal contacturen heeft van de andere. Om daarin
wat meer objectiviteit te brengen, zou een wat breder onderzoek toch zeer
dienstig zijn.Minister Van der Hoeven:Mevrouw Hamer heeft gevraagd om maatwerk voor de verdeling van de directe
contacturen over de vakken. Scholen geven daaraan hun eigen invulling. Er
is geen verplichting om het op een bepaalde manier te organiseren. U zoekt
nu toch naar een manier om iets te gaan voorschrijven, terwijl wij juist hadden
afgesproken dat de inrichting daarvan vrij is.Dat brengt mij op de motie op stuk nr. 32 van mevrouw Lambrechts en anderen
om net als op het vwo ook op het havo de studielasturen voor wiskunde B te
verhogen, en om vooralsnog een centraal examen te geven dat de gehele examenstof
voor dit vak omvat. Het probleem op het havo lijkt toch echt kleiner te zijn.
Ik laat het oordeel over deze motie aan de Kamer over. Als de motie wordt
aangenomen, wordt zij uiteraard uitgevoerd. Ik kan mij voorstellen dat wij
dan vooralsnog hetzelfde hanteren als voor het vwo, dus dat wij daarvoor 2010
als datum nemen.Tegen de motie op stuk nr. 33 van mevrouw Lambrechts over de resonansgroep
heb ik geen bezwaar. Het lijkt mij wel van belang dat deze groep niet alleen
bestaat uit degenen die de leemtes moeten bijspijkeren en uit studenten die
de leemtes ervaren. Ik kan mij voorstellen dat er ook nog anderen zijn die
daaraan kunnen worden toegevoegd. Als ik de motie zo mag interpreteren, laat
ik ook hierover het oordeel aan de Kamer over.De in de motie op stuk nr. 34 van de heer Mosterd en mevrouw Hamer gevraagde
financiële ondersteuning van het proces van verbetering, vernieuwing
en ontwikkeling heb ik toegezegd. Ik beschouw deze motie dan
ook als een ondersteuning daarvan.Ik kom bij de motie op stuk nr. 35 van de heer Jungbluth. Natuurlijk worden
leerlingen gestimuleerd om te kiezen voor bèta-techniek. Dat is ook
een aandachtspunt van het Deltapunt Bèta-Techniek, er zijn ook programma's
voor op touw gezet, maar deze motie leidt tot een nieuwe verantwoordingsplicht
voor scholen. Daar ben ik absoluut niet voor. In de motie wordt gevraagd de
onderwijsinspectie de opdracht te geven om het resultaat te betrekken bij
het beoordelen van de scholen op kwaliteit. Dat zegt natuurlijk niets over
de kwaliteit van de scholen. Overigens is een bètaprofiel geen garantie
voor doorstroming naar een bètavervolgopleiding en ook niet voor doorstroming
in een bètaberoep. Ook het Cito-niveau zegt er eigenlijk niets over
of leerlingen het talent hebben voor een bèta-vervolgopleiding. De
profielen zijn er niet voor niets. Zij zijn er omdat wij te maken hebben met
jonge mensen die heel veel verschillende talenten hebben. Ik vind het niet
juist om profielen te kwalificeren op de manier zoals de heer Jungbluth dat
doet. Daarmee zet hij eenieder die niet het profiel kiest waarvan hij vindt
dat dat het beste is in een verkeerd daglicht. Dat vind ik geen goede zaak.
De aanneming van zijn motie ontraad ik daarom.De heer Jungbluth (GroenLinks):Als de inspectie het wel wenselijk vindt om schoolleidingen te confronteren
met de relatieve populariteit van de vakken, in vergelijkend opzicht, waarom
zou dat dan niet relevant zijn wanneer dit wordt uitgesplitst naar sekse?Minister Van der Hoeven:In de scholen legt u de scholen opnieuw een plicht op. Daarvan ben ik
geen voorstander. Ik vind het van belang dat meer mensen kiezen voor een bètaprofiel,
meisjes en jongens. Dat is dan ook precies de reden dat wij het bètaplan
techniek met de Kamer hebben besproken. Wij hebben er afspraken over gemaakt
en de Kamer wordt daarover gerapporteerd. Dat zullen wij blijven doen. Het
is waar wat mevrouw Vergeer zegt. Alle plannen die wij vroeger hebben gehad
over de slimme meid die op haar toekomst moest worden voorbereid of Kies exact
zijn niet gelukt omdat deze campagnes alleen waren gericht op het keuzemoment
in het voortgezet onderwijs. Om deze reden hebben wij een hele range van activiteiten
ontwikkeld. Die beginnen inderdaad al in het basisonderwijs. Wij zijn er nog
niet zo lang geleden mee begonnen. De Kamer zal alle informatie erover krijgen.
Ik meen dat dit het aangrijpingspunt zal moeten zijn om over deze problematiek
te praten. Ik ontraad het aannemen van deze motie om de redenen die ik daarvoor
heb genoemd.Ik hoop hiermee alle vragen te hebben beantwoord.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen over de amendementen, de moties
en het wetsvoorstel.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 19.26 uur tot 20.45 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-3193-3214.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl