33ste vergadering; 7 december 2000
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, nr. 33 item 2789-2807

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 33

07-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2780-2787
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2789-2807
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2752-2752
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2733-2752
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2733-2733
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2787-2788
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2752-2780
33ste vergadering; 7 december 2000Pagina 2733-2733

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noot 1 (zie blz. 2733)
 
 
 BIJVOEGSEL
 
 
 
 Schriftelijke
antwoorden van de minister en de staatssecretarissen van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling
van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor het jaar 2001 (27 400-XV).
 
 
 
 Vraag van mevrouw Verburg (CDA):
 
 Bijscholing van herintreders voor eigen rekening staat haaks op het aantrekken
van buitenlandse arbeidskrachten. Veel meer aandacht is nodig voor werkzoekenden
zonder uitkering (=herintreedsters).
 
 Kan de scholingscomponent in de Wav ook voor herintreedsters worden opengesteld?
 
 
 Antwoord:
 
 Wat de relatie tussen herintreders en het aantrekken van buitenlandse
arbeidskrachten betreft wil ik het volgende opmerken. Buitenlandse arbeidskrachten
worden veelal aangetrokken voor hoger geschoolde of specialistische functies
waarvoor in Nederland geen geschikt personeel gevonden is. De werkgever heeft
voordat hij een vergunning krijgt, aan moeten tonen dat alle beschikbare wervingskanalen
heeft geprobeerd. Daarnaast is in de Wet arbeid vreemdelingen niet alleen
bepaald, dat geen tewerkstellingsvergunning (twv) wordt verstrekt als prioriteitgenietend
aanbod beschikbaar is, maar ook dat afgifte van een twv kan worden geweigerd
als voorzienbaar is dat binnen een redelijke termijn voor de desbetreffende
arbeidsplaats prioriteitgenietend aanbod op de arbeidsmarkt beschikbaar zal
komen.
 
 Tevens kan aan een werkgever een scholingsvoorwaarde worden opgelegd:
hij krijgt alleen een twv als gelijktijdig binnenlands aanbod wordt opgeleid.
Daartoe behoren ook werkzoekenden zonder uitkering. Als voorbeeld noem ik
het convenant in de zorgsector. Twv's voor verpleegkundigen en verzorgenden
worden alleen verleend als gelijktijdig binnenlands personeel wordt opgeleid.
Het aantrekken van buitenlandse verpleegkundigen staat dan niet haaks op de
scholing van herintreedsters. 
 
 Ik vind het opleggen van de scholingsvoorwaarde van groot belang en zal
er bij Arbeidsvoorziening op aandringen deze scholingsvoorwaarde waar mogelijk
en meer dan tot nu toe te benutten.
 
 
 Vraag van mevrouw Verburg (CDA):
 
 Sinds 1996 zijn driemaal zoveel tewerkstellingsvergunningen (twv's) afgegeven.
Er is sprake van een nieuwe golf gastarbeiders. Wanneer is een functioneel
systeem van diplomaweging operationeel? Wat gaat de minister doen tegen uitbuiting
(van bv. Zuid-Afrikaanse verpleegkundigen). Is de minister bereid om sectorale
ondersteuning in de landen van waaruit vreemdelingen hier tewerkgesteld worden
vanuit het kabinet te bevorderen? Moet de uitvoering van de Wet arbeid vreemdelingen
niet in een agentschap worden ondergebracht?
 
 
 Antwoord:
 
 De systematiek van de Wet arbeid vreemdelingen leidt ertoe, dat in een
periode waarin sprake is van krapte op de arbeidsmarkt meer twv's worden afgegeven
dan in een periode waarin sprake is van een ruimer aanbod van personeel. Dit
wordt zichtbaar in de ontwikkeling van het aantal verleende twv's sinds 1996.
 
 Voor een goede interpretatie van de gegevens is van belang de notie, dat
het overgrote deel van de twv's niet volledig is getoetst aan de arbeidsmarkt.
Het betreft dan niet-reguliere arbeidsplaatsen waarop vreemdelingen tijdelijk
worden tewerkgesteld (stagiairs, praktikanten, internationaal concernverbanders,
gastdocenten enz.) of – sinds het najaar van 1998 – tijdelijke
arbeid voor asielzoekers. Behalve voor concernverbanders is tewerkstelling
op basis van deze twv's in tijd beperkt (bijvoorbeeld maximaal 12 weken voor
asielzoekers en maximaal 1 jaar voor stagiairs) en kunnen zij níet
leiden tot permanent verblijf in Nederland. Voorts bevatten de totaalcijfers
ook verlengingen van twv's die evenmin betrekking hebben op een nieuwe instroom
van vreemdelingen. In tabel op de volgende pagina is deze uitsplitsing gemaakt: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 totaal verleend
 
 volledig getoetst
 
 onvolledig getoetst
 
 verlenging
 
 
 
 
 
 
 
 
 1996
 
 9 173
 
 2 023
 
 5 925
 
 1 225
 
 
 
 
 
 1999
 
 20 816
 
 4 724
 
 13 492
 
 2 600
 
 
 
 
 
 2000 (t/m sep)
 
 21 182
 
 4 582
 
 14 158
 
 2 442
 
 
 
 
 
 
 Er is wat het aantal afgegeven twv's betreft sprake van een forse toename
t.o.v. van 1996. Dit geldt ook t.a.v. de volledig getoetste twv's die zouden
kunnen leiden tot permanent verblijf op de Nederlandse arbeidsmarkt. Maar
absoluut gezien betreft dit aantal niet meer dan 20 à 25 procent van
het totale aantal afgegeven twv's. «Een nieuwe migratiegolf» –
die via de Wav op de arbeidsmarkt terechtkomt – vind ik dan ook een
te sterke uitdrukking.
 
 Bij de beslissing op aanvragen voor twv's wordt beoordeeld of de beoogde
werknemer vakbekwaam is. De werkgever dient diploma's en getuigschriften van
de beoogde werknemer te overleggen. Voorzover er twijfel bestaat over de waarde
en/of de relevantie van de diploma's voor de functie vindt diplomawaardering
plaats door de Nuffic of AOB's. Een systeem voor diplomaweging is dus al operationeel.
 
 Een twv wordt geweigerd als er in de arbeidsvoorwaarden, arbeidsverhoudingen
of arbeidsomstandigheden beletselen zijn gelegen voor vervulling van de arbeidsplaats
door prioriteitgenietend aanbod. (Wav, artikel 9 b). Met dit artikel wordt
voorkomen, dat een vreemdeling tewerkgesteld kan worden voor een lager loon
dan de CAO bepaalt of zonder dat wordt voldaan aan wettelijke vereisten op
het gebied van bv. arbeidsomstandigheden of arbeidstijden.
 
 De AI is belast met de controle op de naleving van de Wav, de Arbeidsomstandighedenwet,
enzovoorts. Concrete signalen over overtreding van de wet- en regelgeving
worden door de AI in onderzoek genomen en zo nodig wordt proces-verbaal opgemaakt.
Momenteel vindt o.a. een onderzoek plaats naar de bemiddeling van verpleegkundigen
uit Indonesië, waarvoor hoge bemiddelingskosten zouden worden gevraagd.
 
 Sectorale ondersteuning in het land van herkomst van vreemdelingen die
in Nederland tewerkgesteld worden, vind ik een taak die primair onder- deel
van het buitenlands beleid zou moeten vormen. Ik zal dit punt onder de aandacht
van mijn collega van Ontwikkelingssamenwerking brengen.
 
 
 De Wav wordt uitgevoerd door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Ik zie
thans geen aanleiding om de uitvoering van de Wav via een andere organisatie
te doen plaatsvinden. Vanwege de inschrijving van werkzoekenden bij de arbeidsbureaus
heeft deze organisatie een goed inzicht in de beschikbaarheid van binnenlands
personeel. Daarnaast is de Arbeidsvoorzieningsorganisatie aangesloten op het
Europese netwerk EURES, via het welke de bemiddeling van Europees personeel
wordt gefacilieerd.
 
 
 Vraag van mevrouw Verburg (CDA) en de heren Bakker
(D66) en Van Dijke (RPF/GPV):
 
 Marktwerking reïntegratie. Scherpste aanbieder krijgt de kavel. Contract
van half jaar volstaat (veel te kort). Begeleid werken nu in de knel. Voor
maart 2001 evaluatie eerste aanbestedingsronde svp.
 
 
 Antwoord:
 
 Kern van de nieuwe aanbestedingsprocedure van het Lisv, die betrekking
heeft op de inkoop van Ww- en Rea-trajecten, is dat reïntegratiebedrijven
worden geselecteerd op basis van hun prijs-kwaliteitverhouding. Belangrijkste
aspect van «kwaliteit» is in dit verband het aantal duurzame plaatsingen
dat wordt gerealiseerd.
 
 
 Volgens de nieuwe procedure moeten reïntegratiebedrijven eerst aan
de hand van hun offertes aantonen aan bepaalde selectiecriteria te voldoen
(waaronder: minimaal in staat zijn 35% te plaatsen), waarna de offertes worden
beoordeeld op de gunningscriteria (prijs, plaatsingscijfers, doorlooptijden,
in het verleden behaalde resultaten en vakbekwaam persoon). Bedrijven die
hogere plaatsingscijfers realiseren, maken ook een navenant grotere kans om
een contract te krijgen. 
 
 
 Plaatsingen moeten uiteraard duurzaam zijn. Plaatsingen zijn in de aanbestedingsprocedure
dan ook gedefinieerd als: plaatsing op een dienstbetrekking voor onbepaalde
tijd of voor bepaalde tijd met een duur van minimaal 6 maanden.
 
 
 De financiering moet ook zodanig zijn, dat reïntegratiebedrijven
die goed presteren meer geld overhouden en dat reïntegratiebedrijven
die onder de maat presteren geld tekort komen. De beoogde wijze van financiering
(mede op basis van resultaten) is nog niet beschreven in de huidige aanbestedingsprocedure
van het Lisv.
 
 
 De aanbestedingsprocedure wordt in het voorjaar geëvalueerd. De evaluatie
zal onder meer inzicht moeten verschaffen in de effecten van zo'n procedure
op de werking van de reïntegratiemarkt: welke onderdelen uit de procedure
kunnen de concurrentie stimuleren en welke knelpunten doen zich daarbij voor
(zoals ook aangedragen door de Brancheorganisatie Begeleid Werken). Ik zal
u over de uitkomsten ervan informeren.
 
 
 Vraag van mevrouw Verburg (CDA):
 
 De CDA-fractie doet voorstellen voor verbetering van de Wet voorzieningen
gehandicapten. De CDA-fractie stelt voor:
 
 1. Persoonsgebonden budget op het gebied van vervoer en medische hulpmiddelen
 
 2. Zorgplicht moet worden aangepast
 
 3. Declaratiesysteem voor woningaanpassingen
 
 4. Termijnen maximaliseren
 
 
 Antwoord:
 
 Begin volgend jaar verschijnt de derde evaluatie Wvg waarbij een integraal
beeld wordt gegeven op welke wijze en in hoeverre gemeenten – gegeven
het beschikbaar gestelde budget en binnen de wettelijke kaders – voldoen
aan de plicht om beperkingen weg te nemen dan wel te verminderen die gehandicapten
ondervinden op het gebied van wonen en het zich (binnen en buiten de woning)
verplaatsen. Daarbij wordt o.a. aandacht besteed aan het Wvg-beleid, zorgplicht,
de interne gemeentelijke organisatie en het afhandelingstraject, ervaringen
van aanvragers, jurisprudentie en budgettaire aspecten. Op
basis van deze informatie is het mogelijk om tot een integrale beoordeling
van de Wvg te komen en kan worden bezien of en zo ja op welke aspecten de
Wvg aanpassing behoeft.
 
 
 Met betrekking tot de voorstellen van het CDA merk ik het volgende op.
Een persoonsgebonden budget is op dit moment al mogelijk binnen de Wvg. Een
aantal gemeenten heeft hiermee geëxperimenteerd. In de derde evaluatie
wordt nader ingegaan op de ervaringen van gemeenten met persoonsgebonden budgetten.
Wat betreft het aanscherpen van de zorgplicht moeten de resultaten van de
derde evaluatie worden afgewacht om te beoordelen of en waar aanscherping
noodzakelijk is.
 
 Verder stelt de CDA-fractie voor om alle woningaanpassingen bij het Rijk
te declareren. Ik ben het met deze leden eens dat het niet wenselijk is om
een verschillend financieringsregime te hanteren voor woningaanpassing boven
en onder 45 000 gulden. Het uitgangspunt is dan ook om de financiering
van de dure woningaanpassingen eveneens via het gemeentefonds te laten verlopen
zodat financiële en beleidsverantwoordelijkheid in één
hand liggen.
 
 Ten aanzien van het verzoek om de afhandelingstermijnen voor woningaanpassingen
en hulpmiddelen te maximeren kan ik meedelen dat inmiddels een aantal trajecten
in gang gezet om de kwaliteit van de uitvoering te verbeteren. Hierbij kan
gedacht worden aan de ontwikkeling van een benchmark, implementatie van het
INK-model bij gemeenten en opstellen van diverse handreikingen door StimulanSZ,
de nieuwe serviceorganisatie voor gemeenten. Ook de doorlooptijden maken onderdeel
uit van dit verbetertraject.
 
 
 Vraag van de heer Stroeken (CDA):
 
 Wettelijke, dwingende bepalingen ten aanzien van arbeid en zorg maken
dat er weinig uit te ruilen valt in het arbeidsvoorwaardenoverleg, waardoor
er eerder overgegaan zal worden op loon in geld. De overheid mag in het kader
van de loonstijging ook wel eens bij zichzelf te rade gaan als het gaat om
dwingende wetgeving. 
 
 
 Antwoord:
 
 In het wetsvoorstel arbeid en zorg wordt een aantal verlofrechten voorgesteld,
zoals het recht op betaald kortdurend zorgverlof. Een van de redenen voor
wetgeving is dat de ontwikkeling in CAO's op dit punt stagneert. De regering
hecht aan de regelgeving omdat hierdoor gewaarborgd wordt dat het ook daadwerkelijk
aan arbeid en zorg ten goede komt. Overigens is de parlementaire behandeling
van het wetsvoorstel gaande. Het lijkt mij dat wij deze discussie beter dan
kunnen voeren.
 
 Overigens hebben sociale partners, zeker ook op het terrein van arbeid
en zorg, volop de ruimte om arbeidsvoorwaardelijke afspraken te maken in aanvulling
op de door de wetgever gelegde bodem. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht
aan betaald ouderschapsverlof.
 
 Daarnaast ligt er ook op het gebied van kinderopvang een uitdaging voor
de sociale partners.
 
 Ik vind het verwijt dus ook niet terecht.
 
 
 Vraag van de heer Stroeken< (CDA), mevrouw Smits (PvdA)
en de heer Bakker (D66):
 
 Hoe staat het met de Wet openbaarheid (top)inkomens?
 
 
 Antwoord:
 
 Het kabinet zal in januari 2001 een wetsvoorstel aan de RvSt voor advies
doen toekomen waarin ondernemingen verplicht worden om in de jaarrekening
meer inzicht te geven in de beloning en het effectenbezit (aandelen, certificaten,
opties) van de individuele bestuurders en commissarissen van de onderneming.
 
 Om maximale helderheid te verschaffen zullen ondernemingen per individuele
bestuurder-commissaris een aantal beloningscomponenten apart moeten vermelden.
 
 Daarnaast zullen bedrijven ook worden verplicht om optieregelingen voor
het overige personeel te vermelden.
 
 Deze verplichtingen gaat in ieder geval gelden voor beursgenoteerde ondernemingen;
momenteel wordt bekeken of een verplichting voor een bredere kring van vennootschappen
wenselijk is.
 
 Uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat de nieuwe verplichtingen gaan
gelden voor de jaarstukken over het boekjaar 2001 (het boekjaar 2000 is niet
meer haalbaar).
 
 
 Vraag (bij interruptie) van de heer Stroeken (CDA):
 
 Waarom is de Metaal-cao, waarin ruimte voor maatwerk en decentralisatie
is voorzien, niet algemeen verbindend verklaard.
 
 
 Antwoord:
 
 De Metaal is een grote diverse sector, waarbinnen verschillende wensen
en behoeften bestaan op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Partijen willen
bedrijven de mogelijkheid bieden om bij eigen aparte cao af te wijken van
bepalingen in de Metaal-cao (zowel in gunstige als in ongunstige zin). Zij
willen daartoe onderscheid maken tussen A-bepalingen en B-bepalingen.
 
 Van de B-bepalingen zou – ook in neerwaartse zin – kunnen
worden afgeweken in een eigen aparte cao voor de betreffende onderneming(en).
 
 
 Een dergelijk opzet en constructie komt op zichzelf voor avv in aanmerking.
 
 Het voorstel van partijen kent echter een wezenlijk element, dat hieraan
in de weg staat.
 
 
 Als vereiste voor het afsluiten van een eigen aparte B-cao is bepaald
dat deze uitsluitend kan worden aangegaan met de vakverenigingen die partij
zijn bij de A-cao.
 
 Algemeen verbindverklaring van dit vereiste verdraagt zich niet met het
recht op vrijheid van organisatie en het recht op vrijheid van onderhandelen.
 
 Dit bezwaar is in een vroeg stadium aan partijen kenbaar gemaakt. In verschillende
gesprekken zijn mogelijke oplossingen besproken. Dit heeft geresulteerd in
een voorlopige aanpassing, waarmee nu tot Algemeen verbindverklaring kan worden
overgegaan.
 
 Verder is het departement bereid bij te dragen aan nader overleg, waarin
wordt gewerkt aan een opzet die structureel kan worden verwerkt tot een cao
die de beoogde differentiatie mogelijk maakt.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) en de heren Harrewijn
 (GroenLinks) en Kamp (VVD):
 
 N.a.v. de brief van 4 december jl. inzake koopkrachtontwikkeling van de minima hebben o.a. de geachte afgevaardigden Noorman-den Uyl,
Harrewijn, Kamp en De Wit vragen gesteld over de daarin opgenomen cijfers
over de koopkrachtontwikkeling in de periode 1995 – 2000.
 
 
 Antwoord:
 
 Het cijfer van 7 1/2% koopkrachtverbetering in de periode 1995 –
2000 voor gezinnen als gevolg van het gemeentelijk inkomensbeleid is gebaseerd
op cijfers uit de Monitor Gemeentelijk Armoedebeleid. Omdat vanaf 1999 geen
realisaties beschikbaar zijn, gaat het voor de jaren 1999 en 2000 om een inschatting.
 
 
 Het cijfer van 7 1/2% representeert een nominale toename van het profijt
van gemeentelijk inkomensbeleid met in totaal 2100 gulden. Hiervan is 500
gulden te verklaren door toename van het gemiddelde bedrag aan kwijtschelding
gemeentelijke heffingen per huishouden en is 1600 gulden te verklaren door
toename aan overig gemeentelijk inkomensbeleid. Dit laatste bedrag omvat overigens
niet alleen de bijzondere bijstand, maar is inclusief het gemeentelijk inkomensbeleid
dat geen deel uitmaakt van de bijzondere bijstand, zoals minimapassen, schuldhulpverlening
e.d.
 
 
 Bedacht moet worden dat bij de vergelijking van verschillende cijfers
een duidelijk onderscheid gemaakt moet worden in niveaucijfers en mutatiecijfers.
De hiervoor cijfers betreffen een mutatie tussen 1995 en 2000.
 
 
 Eerder zijn in antwoorden op schriftelijke vragen bij de Sociale Nota
niveaucijfers gepresenteerd. Daar is melding gemaakt van het feit dat voor
de gemiddeld door gemeenten verstrekte inkomensondersteuning exclusief kwijtschelding
2200 gulden kan worden geschat. Dit is een raming van het gemiddelde bedrag
dat per huishouden in 2000 werd verstrekt. Voor de duidelijkheid geeft onderstaande
tabel een overzicht van de verschillende genoemde cijfers rond gemeentelijk
inkomensbeleid en kwijtschelding. 
 
 
 
 Tabel: Gemiddeld niveau 2000 en gemiddelde ontwikkeling 1995–2000
gemeentelijk inkomensbeleid 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutatie 1995–2000
 
 Niveau
2000 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwijtschelding
 
 500
 
 700 
 
 
 
 
 
 Overig gemeentelijk inkomensbeleid
 
 1 600
 
 2 200
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 2 100
 
 2 900
 
 
 
 
 
 
 Belangrijk is dat de cijfers een gemiddelde geven voor
de doelgroep waar het gemeentelijk inkomensbeleid zich op richt. Er zijn verschillende
onderzoeken gedaan welke groepen door het gemeentelijk inkomensbeleid worden
bereikt (o.a. SGBO, onderzoek naar de effecten van gemeentelijke inkomensafhankelijke
regelingen, mei 2000, de Armoedemonitor 1999 van het SCP en het onderzoek
«Brede steun voor smalle beurzen» van september 2000). Uit deze
onderzoeken komt het volgende beeld naar voren. Ten eerste zijn er grote verschillen
tussen gemeenten in het gevoerde inkomensbeleid. Ten tweede is het niet-gebruik
divers. Ten derde is het bereik van het gemeentelijk inkomensbeleid geconcentreerd
bij specifieke groepen. Het blijkt dat het gemeentelijke inkomensbeleid vooral
bijstandsgerechtigden, en in sommige gemeenten ook veel ouderen bereikt. Dit
leidt ertoe dat voor sommige groepen het bedrag aan inkomensondersteuning
vanuit het gemeentelijk armoedebeleid hoger is dan gemiddeld en voor andere
groepen lager dan gemiddeld.
 
 De brief van 4 december jongstleden presenteerde de inkomensontwikkeling
van sociale minima (gehuwd) met en zonder kinderen en modale werknemers over
de periode 1995–2001. Mevrouw Noorman vroeg in aanvulling hierop om
de koopkrachtontwikkeling over meerdere jaren voor met name ook alleenstaande
ouders. De tabel hieronder geeft de gemiddelde koopkrachtontwikkeling voor
de alleenstaande ouder in de bijstand over de periode 1995–2001. De
cijfers zijn exclusief de effecten van de huursubsidie en het gemeentelijk
beleid. Voor alleenstaande ouders in de bijstand zal het gemiddelde effect
van deze regelingen overigens naar verwachting niet veel afwijken van hetgeen
in de brief gepresenteerd is voor de groep gehuwde bijstandsgerechtigden met
kinderen. 
 
 Tabel: Koopkrachtontwikkeling 1995–2001 
 
 
 
 
 
 
  
 
 1995–2001
 
 waarvan
2001
 
 
 
 
 
 
 
 
 Alleenstaande ouder op sociaal minimum
 
 9%1
 
 
 
 4
1/2%1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Generieke koopkrachtontwikkeling conform presentatie
in de Sociale Nota, dus zonder effecten huursubsidie en gemeentelijk beleid.
 
 Wat betreft de samenhang tussen de in de brief van 4 december gepresenteerde
koopkrachtontwikkeling voor minima met onlangs verschenen rapporten (Armoedemonitor
2000, Balans van het armoedebeleid) het volgende. In het vijfde jaarrapport
armoede en sociale uitsluiting (Balans van het armoedebeleid) wordt in het
hoofdstuk over gemeentelijk armoedebeleid aangegeven dat hier forse intensiveringen
plaatsvinden. De daarin opgenomen cijfers komen, evenals de informatie waar
de berekeningen in mijn brief van 4 december op zijn gebaseerd, uit de Monitor
Gemeentelijk Armoedebeleid. Deze monitor geeft echter slechts cijfers tot
en met 1997. Voor onze berekeningen hebben we de cijfers op basis van voorgenomen
intensiveringen en extrapolatie geactualiseerd. Over de conclusie in de zelfde
publicatie dat het aantal huishoudens met een minimuminkomen nauwelijks afneemt
zij opgemerkt dat een stijging van het sociaal minimum volgens de gebruikte
definities niet leidt tot een afname van het aantal huishoudens op het sociaal
minimum. Ook worden in dergelijke exercities inkomsten uit hoofde van de huursubsidie
en het gemeentelijk inkomensbeleid niet meegeteld. De Armoedemonitor 2000
geeft daarnaast aan dat het aantal huishoudens beneden de lage inkomensgrens
(die niet stijgt als gevolg van een stijging van het sociaal minimum) in 1997
en 1998 is gedaald. Voor latere jaren heeft deze publicatie geen gegevens,
terwijl mijn brief van 4 december indicatieve cijfers tot
en met 2001 presenteert.
 
 In «De andere kant van Nederland: voortgangsrapportage 1999»
is aangekondigd dat in 2001 de balans wordt opgemaakt van het armoedebeleid.
Dit behelst zowel een terugblik als een toekomstvisie. Gelet op de vele dimensies
van verschijnsel armoede staat bevordering van een integrale aanpak centraal
in dit project. Armoede is immers méér dan gebrek aan geld.
Door samenhang in beleid van diverse overheden te bevorderen kunnen armoede
en sociale uitsluiting beter worden aangepakt. In dit project zal ook worden
bekeken in hoeverre bepaalde groepen de komende jaren extra aandacht nodig
hebben op gebieden zoals activering, onderwijs, huisvesting, kinderopvang,
schuldhulpverlening ed.
 
 De heer Kamp heeft ook nog gevraagd of de minister bereid is voortaan
bij publicaties over koopkrachtberekeningen voor de minima vaker substantiële
inkomensbestanddelen, zoals verhoging bijzondere bijstand en hogere kwijtschelding
lokale lasten mee te nemen.
 
 Voorzover voldoende gegevens beschikbaar zijn is er veel voor te zeggen
bij de presentatie van de jaarlijkse koopkrachtcijfers ook aandacht te besteden
aan de koopkrachteffecten van beleid wat niet in de standaardkoopkrachtcijfers
neerslaat. In de Sociale Nota wordt in een bijlage jaarlijks reeds een presentatie
gegeven van beleidsmaatregelen met koopkrachtgevolgen. Intensiveringen in
bijvoorbeeld de huursubsidie en de bijzondere bijstand worden daarin ook gepresenteerd.
Het is denkbaar om, indien in een jaar sprake is van maatregelen die gemiddeld
genomen een beduidend effect op de inkomensontwikkeling hebben, deze gemiddelde
effecten naast de standaardkoopkrachtcijfers te presenteren.
 
 Het heeft niet de voorkeur om dergelijke effecten standaard in het standaardkoopkrachtcijfer
op te nemen. De omvang van het gemeentelijk armoedebeleid zal bijvoorbeeld
in individuele gemeenten afwijken van de gemiddelde cijfers. Bovendien zal
afhankelijk van de vormgeving van het gemeentelijk beleid de situatie per
huishouden kunnen variëren. Daarom worden deze cijfers normaliter niet
in de standaardkoopkrachtoverzichten opgenomen. Ook voor andere regelingen
geldt dat de variatie van de optredende effecten rond het gemiddelde groter
is dan de spreiding die nu reeds ten opzichte van het standaardoverzicht bestaat.
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 De minister wordt verzocht integraal het effect van de belastingherziening
op de inkomensontwikkeling te bewaken.
 
 
 Antwoord:
 
 Evenals andere jaren zal in de eerstvolgende Sociale Nota ook een terugblik
worden gegeven op het voorafgaande jaar. Daarin zal dus ook de verwachte koopkrachtontwikkeling
in 2001 worden gepresenteerd. Hierbij zal ook aandacht besteed worden aan
de afwijkingen die dan zijn opgetreden ten opzichte van de huidige ramingen,
waarbij ook betrokken zal worden in hoeverre de belastingherziening eventueel
tot andere uitkomsten dan verwacht blijkt te hebben geleid. Overigens wordt
er op gewezen dat de belangrijkste ingrediënten van de belastingherziening
(tarieven, kortingen) al vast staan, en niet meer zullen wijzigen. Eventuele
wijzigingen in het koopkrachtbeeld zullen met name het gevolg zijn van een
loon- en prijsontwikkeling die afwijkt van de CPB-ramingen in de MEV.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 Arbeidskorting voor iedereen in de bijstand vrijstellen, met gelijktijdige
verlaging van de huidige vrijlatingsregeling.
 
 
 Antwoord:
 
 Bij brief van 16 november heeft de TK een reactie ontvangen op de mogelijkheden
de arbeidskorting voor iedereen in de bijstand vrij te laten. Dit vanuit de
gedachte dat (meer) werken ook vanuit de bijstand beloond dient te worden.
Als nadeel van een verbreding van de voorgestelde vrijlating van de arbeidskorting
naar alle bijstandsgerechtigden werd toen onder meer genoemd het feit dat
een vrijlating voor iemand met een volledige arbeidsverplichting uitstroom
uit de bijstand belemmert, en tevens een opwaartse druk op de bijstandspopulatie
kan betekenen.
 
 In een brief aan de TK van 4 december jl. is een integraal beeld aangekondigd
van de verschillende inkomenseffecten die kunnen voortvloeien uit het voorstel
de huidige vrijlatingsregeling van arbeidsinkomsten te vervangen door een
vrijlating van de arbeidskorting.
 
 In het overleg met de gemeenten over de inzet van de WIW-premies voor
in deeltijd werkende alleenstaande ouders worden ook de effecten van dit voorstel
betrokken. Wanneer dit integrale beeld beschikbaar is zal dat aan de TK worden
gezonden. Naar verwachting is dit eind januari.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 Wat betreft een heffingskorting voor chronisch zieken. Ik wil de garantie
dat de beschikbare 85 mln. voor 2001 ten volle wordt benut; dat niet benut
geld doorschuift naar volgende jaren. Uiterlijk 1-1-2002 moet een heffingskorting
zijn ingevoerd met een aanpassing van de aftreksystematiek in het verlengde
van de motie Melkert.
 
 
 Antwoord:
 
 1. Voor de zogenaamde buitengewone uitgavenaftrek wordt in het belastingplan
voor 2001 f.85 mln. extra aan belastingmiddelen uitgetrokken. De drempel wordt
verlaagd en ook het percentage waarmee de drempel bij extra inkomen oploopt
wordt verlaagd. Tevens wordt de dieetkostenregeling verruimd. In het kort
komt deze verruiming er op neer dat bij overschrijding ook de drempel zelf
in aftrek kan worden gebracht en dat het aantal diëten waarvoor aftrek
mogelijk is groter wordt. De ramingen zijn zodanig dat het genoemde bedrag
naar redelijke verwachting ook zal worden uitgeput.
 
 2. Zoals u onlangs bij brief van 10 november is medegedeeld heb ik een
interdepartementale werkgroep ingesteld voor het doen van een brede analyse
van de voorzieningen en inkomenspositie van chronisch zieken. Het tijdpad
is zodanig dat maatregelen nog in de begroting voor 2002 kunnen meelopen.
De noodzaak tot het instellen van een werkgroep hangt onder
andere samen met het feit, dat ook de betrokken organisaties van gehandicapten
en chronisch zieken geen werkbare mogelijkheden hebben gesuggereerd. Een goede
afbakening en definiëring van de groep is van groot belang. Als die afbakeningskwestie
niet goed wordt opgelost, dan komen de middelen per definitie ook bij anderen
dan de doelgroep terecht.
 
 3. Ik wijs er tenslotte nog op, dat een heffingskorting niet onder alle
omstandigheden het goede instrument is. Bij lagere inkomens is de afdracht
voor de loonheffing gering. Er is dan geen kans om een substantiële korting
te geven.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 Wordt de verbetering van de koopkracht van 4,5% en de BTW-compensatie
in de zak- en kleedgeldnorm in de Abw doorberekend?
 
 
 Antwoord:
 
 De hoogte van de bijstandsnorm voor personen in inrichtingen wordt afgeleid
van de bijstandsnorm voor zelfstandig wonende gehuwden. Nu in deze laatste
norm de koopkrachtverbetering en de BTW-compensatie worden doorberekend, profiteren
ook mensen met een zak- en kleedgelduitkering in het kader van de Abw hiervan.
 
 Overigens is het zo dat door fiscale faciliteiten een verschil is ontstaan
tussen de inkomens van mensen in een AWBZ-inrichting. Mensen die een eigen
bijdrage in het kader van de AWBZ verschuldigd zijn beschikken over een hoger
inkomen (zak- en kleedgeld) dan mensen met een zak- en kleedgeld in het kader
van de Abw. Om dit verschil recht te trekken zal ik op korte termijn met een
wetsvoorstel komen om het zak- en kleedgeld in de Abw met een bedrag van f 50,–
per maand voor alleenstaanden en f 31,12 per maand voor gehuwden te verhogen.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) en de heer Harrewijn
 (GroenLinks):
 
 Kan de pensioenvrijlating in de Abw worden verhoogd voor mensen met een
onvolledige AOW-uitkering vooruitlopend op het AO over de kabinetsreactie
naar aanleiding van het SER-advies?
 
 
 Antwoord: 
 
 1. De Tweede Kamer is 22 november jl. schriftelijk geïnformeerd over
de reactie van het kabinet op het SER-advies.
 
 2. Een van de onderwerpen in dit advies is de suggestie om de beperkte
vrijlating van aanvullend pensioen in de Abw te vergroten. Het kabinet heeft
naar aanleiding van deze suggestie besloten in 2001 nog voor de begrotingsbehandeling
met een analyse te komen waarin het karakter van de verschillende inkomensvervangende
voorzieningen voor sociale minima integraal wordt bezien. Deze aanpak houdt
in dat nauwkeurig in beeld wordt gebracht welke verschillende uitkeringsvoorwaarden
en uitzonderingsregels er thans zijn, en tot welke – al dan niet aanvaardbare –
verschillen dit leidt tussen groepen mensen op minimumniveau. Het doel van
deze analyse is het ontwikkelen van voorstellen tot integratie en harmonisatie.
 
 3. De suggestie om de bestaande pensioenvrijlating in de Abw te verhogen
maakt onderdeel uit van deze analyse.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 In de Sociale Nota en in de Balans van armoedebeleid is aangegeven dat
de armoedeval voor alleenstaanden met een inkomen op bijstandsniveau onevenredig
groter is dan voor ieder ander. De marginale druk is hoog. Dat komt omdat
de huursubsidie de alleenstaande ongelijk behandelt.
 
 Ik vraag de minister om in overleg met zijn collega Remkes tot een oplossing
te komen met ingang van 1 juli 2001.
 
 
 Antwoord:
 
 De netto vooruitgang bij het aanvaarden van een baan op WML niveau is
voor alleenstaanden namelijk relatief groot. De subsidievermindering uit hoofde
van huursubsidie is echter ook groot. Dat geldt overigens niet voor eenoudergezinnen
met kinderen; die vallen onder de huursubsidietabel van de meerpersoonshuishoudens
en hebben een lagere marginale druk op inkomen.
 
 Ik vind het verlagen van de marginale druk van de huursubsidie voor alleenstaanden
het onderzoeken waard, maar heb wel enkele bedenkingen: 
 
 1. De begrotingsbehandeling van VROM is reeds achter de rug.
 
 2. In het nieuwe subsidietijdvak ingaande 1.07.2001 zal de marginale druk
reeds iets worden afgezwakt in het kader van het pakket ter bestrijding van
de armoedeval.
 
 3. Het afzwakken van de progressie volgens het voorstel betekent dat een
grotere groep alleenstaanden met de huursubsidie en dus met de armoedeval
te maken krijgt. Dat vind ik minder wenselijk. Mijn voorkeur gaat uit naar
de wijze zoals gevolgd in het pakket ter bestrijding van de armoedeval.
 
 4. Verdere oprekking van de subsidietabel voor alleenstaanden betekent
ook dat de woonlastenverdeling anders wordt. Het is de vraag of dit terecht
is. Het is normaal dat in het budget van een alleenstaande de woonkosten een
grotere plaats innemen dan bij de meerpersoonshuishoudens; deze hebben immers
een groter bedrag aan overige kosten.
 
 
 Ik zal staatssecretaris Remkes verzoeken de mogelijkheden terzake nader
te onderzoeken en mijn kantekeningen in dit onderzoek te betrekken.
 
 
 Vraag van mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):
 
 De PvdA heeft twee jaar geleden een motie ingediend om de grote armoedeval
in de kwijtschelding te verzachten. Kan via de Invorderingswet worden geregeld
dat 50% van het meer-inkomen bij kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
wordt vrijgelaten tot een maximum van f.1 000,–?
 
 
 Antwoord:
 
 Het voorstel van de PvdA leidt ertoe dat mensen die nu al gedeeltelijk
kwijtschelding krijgen voor een hoger bedrag aan kwijtschelding in aanmerking
komen. Verruiming van de kwijtscheldingsregeling betekent een grote uitbreiding
van de groep mensen die voor (gedeeltelijke) kwijtschelding in aanmerking
kan komen. Hierdoor worden zij geconfronteerd met een marginale druk van 50%.
De problematiek van de armoedeval wordt hierdoor verergerd.
 
 Ook al in de bestaande situatie met een marginale druk van 80% uit hoofde
van de regeling reikt het effect reeds relatief ver in het inkomensgebouw.
Dat hangt samen met het feit, dat bij de toepassing van de
regeling rekening wordt gehouden met andere lasten zoals woonlasten (boven
de normhuur), premies ziektekosten, betaling op belastingschulden. Op pagina
30 van het WHIR-rapport is uitgerekend dat de regeling voor alleenverdieners
tot ruim 135 % WML nog van belang kan zijn.
 
 Een gevolg van het voorstel is dan ook dat hiermee gemoeide extra budgettaire
middelen niet bij de laagste inkomensgroep terecht komen.
 
 
 Het kabinet vindt het verstandiger om aan te sluiten bij de weg die in
het pakket ter bestrijding van de armoedeval is ingeslagen.
 
 Door de onbelaste uitstroompremie van in totaal f.4 000,- wordt een
belangrijke bijdrage geleverd aan het oplossen van de armoedevalproblematiek.
De verhoging van de arbeidskorting maakt het werk meer lonend, terwijl de
hoge druk van de huursubsidie wordt afgezwakt en de koopkrachttoeslagen in
die regeling worden afgeschaft.
 
 In deze aanpak past tenslotte ook een herijking van de toepassing van
sommige onderdelen van het gemeentelijk inkomensbeleid. Bij de uitwerking
van de Intentieverklaring wordt gestreefd naar een gemeenschappelijk gemeentelijk
kader voor het gemeentelijk minimabeleid. Uitgangspunt daarbij is enerzijds
een minimabeleid dat zich richt op het activeren van mensen en anderzijds
een beleid dat mensen met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunt.
 
 Binnen de verdere uitwerking van dit kader komen ook mogelijke aanpassingen
van de Invorderingswet, waarin het kwijtscheldingsbeleid is geregeld, aan
de orde.
 
 
 Vraag van mevrouw Smits (PvdA):
 
 Wij zien graag een wet komen, waarin duidelijk wordt dat een werkgever
die weigert een werkaanpassing te geven aan een gehandicapte werknemer of
sollicitant zich schuldig maakt aan ongelijke behandeling.
 
 
 Antwoord:
 
 Momenteel wordt het wetsvoorstel Gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte (WGBH/CZ) voorbereid. Het voortouw hiervoor ligt bij
VWS; SZW is betrokken voor het onderdeel Arbeid.
 
 In het wetsvoorstel valt onder het verbod van onderscheid ook dat degene
tot wie het verbod van onderscheid zich richt (dit kan dus de werkgever zijn),
gehouden is desgevraagd doeltreffende aanpassingen te verrichten, tenzij deze
voor hem een onevenredige belasting vormen.
 
 Over de precieze formulering en inhoud van de verschillende begrippen
(bijvoorbeeld het begrip: doeltreffende aanpassingen) vindt momenteel in de
betreffende interdepartementale werkgroep nog overleg plaats.
 
 
 Het wetsvoorstel dat dus in de richting komt van het door de PvdA-fractie
gevraagde, zal naar verwachting in de loop van 2001 aan de Tweede Kamer worden
aangeboden.
 
 
 Vraag van mevrouw Smits (PvdA) en de heren Kamp (VVD)
en Bakker (D66):
 
 
 
 Najaarsoverleg (4 december)
 
 
 Over de uitkomsten van het najaarsoverleg is de Kamer met de brief van
5 december geïnformeerd. Hoofdpunten zijn:
 
 – een verantwoorde loonkostenontwikkeling (op alle niveaus) blijft
onverminderd van belang;
 
 – kwalitatieve investeringen moeten centraal staan, zoals investeringen
in scholing, in het aan het werk houden van ouderen, in verzuimbestrijding
en in kinderopvang.
 
 In dit verband is gesproken over «investerende cao's».
 
 
 Het kabinet wil bezien wat de mogelijkheden zijn voor een eventuele ondersteunende
rol van de overheid voor meer flexibele beloningsvormen. Daarnaast wil het
kabinet met de StvA in discussie blijven over flexibele tijdsarrangementen.
 
 
 Naar verwachting zal de StvA op korte termijn komen met centrale aanbevelingen
aan cao-partijen voor het volgende jaar c.q. de volgende jaren. Zoals in de
brief is aangegeven, wil het kabinet vanuit een positieve grondhouding bezien
op welke wijze deze aanbevelingen kunnen worden ondersteund. 
 
 
 Kabinet en StvA stellen een Stuurgroep in om uitwerking te geven de gemaakte
afspraken om te komen tot verhoging van het opleidingsniveau van de beroepsbevolking.
Vertrekpunt voor de Stuurgroep is de gezamenlijke notitie «Scholingsinspanningen:
naar een gezamenlijke aanpak». De Stuurgroep rapporteert ten behoeve
van het voorjaarsoverleg 2001. Het kabinet hecht grote waarde aan deze gezamenlijke
inspanning.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 N.a.v. brief over koopkrachtverbetering minima: Bij wie komt dat geld
precies terecht. Welke minima moeten met minder genoegen nemen. Welke armoede
wilt u aanpakken?
 
 
 Antwoord:
 
 Het cijfer van 7.5% koopkrachtverbetering in de periode 1995 – 2000
voor gezinnen als gevolg van het gemeentelijk inkomensbeleid is gebaseerd
op cijfers uit de Monitor Gemeentelijk Armoedebeleid. Omdat vanaf 1999 geen
realisaties beschikbaar zijn, gaat het voor de jaren 1999 en 2000 om een inschatting.
Dit percentage omvat overigens niet alleen de bijzondere bijstand, maar is
inclusief het gemeentelijk inkomensbeleid dat geen deel uitmaakt van de bijzondere
bijstand, zoals kwijtschelding, schuldhulpverlening, premies e.d. Belangrijk
is verder dat het cijfer een gemiddelde is voor de doelgroep
waar het gemeentelijk inkomensbeleid zich op richt.
 
 Er zijn verschillende onderzoeken gedaan welke groepen door het gemeentelijk
inkomensbeleid worden bereikt (o.a. SGBO, onderzoek naar de effecten van gemeentelijke
inkomensafhankelijke regelingen, mei 2000, de Armoedemonitor 1999 van het
SCP en het onderzoek «Brede steun voor smalle beurzen» van september
2000). Uit deze onderzoeken komt het volgende beeld naar voren. Ten eerste
zijn er verschillen tussen gemeenten in het gevoerde inkomensbeleid. Ten tweede
is het niet-gebruik divers. Ten derde is het bereik van het gemeentelijk inkomensbeleid
geconcentreerd bij specifieke groepen. Het blijkt dat het gemeentelijke inkomensbeleid
vooral bijstandsgerechtigden, en in sommige gemeenten ook veel ouderen bereikt.
Dit leidt ertoe dat voor sommige groepen het bedrag aan inkomensondersteuning
vanuit het gemeentelijk armoedebeleid hoger is dan gemiddeld en voor andere
groepen lager dan gemiddeld. Overigens lijkt aanvullend onderzoek noodzakelijk,
omdat geen van deze onderzoeken een integraal beeld van de inkomensoverdrachten
uit hoofde van het gemeentelijk inkomensbeleid geeft.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Uitstroompremie van f 4000,– voor uitstroom naar regulier werk
moet ook gelden voor uitstroom naar gesubsidieerd werk. Ook moeten deeltijdpremies
mogelijk zijn, anders in strijd met WGB
 
 
 Antwoord:
 
 1. De uitstroompremie is bedoeld voor volledige uitstroom naar regulier
werk. Gesubsidieerd werk valt hier niet onder.
 
 2. Personen die van de bijstand naar een gesubsidieerde baan gaan hebben
later wel recht op gedefiscaliseerde premie, namelijk bij uitstroom vanuit
die gesubsidieerde baan naar ongesubsidieerde baan.
 
 3. De uitstroompremie is bedoeld voor uitstroom uit de bijstand of uit
een gesubsidieerde baan. Dit betekent dat deze ook kan worden verstrekt voor
deeltijdbanen voorzover er geen beroep meer op de bijstand wordt gedaan
 
 4. Voor kleinere deeltijdbanen waarbij men deels een beroep blijft doen
op de bijstand bestaat de belaste premie voor (deeltijd)arbeid. Deze premie
is onder de huidige regelgeving reeds mogelijk.
 
 
 Wat betreft de uitstroompremies wordt niet in strijd gehandeld met de
wettelijk vastgelegde verplichting tot gelijke behandeling van deeltijders
en voltijders, noch met de wet gelijke behandeling mannen en vrouwen. Voor
het verstrekken van de premie is namelijk uitsluitend het geheel uitstromen
uit de bijstand bepalend.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Bepleit een experimenteerregeling voor dak- en thuislozen waarin afwijking
van bepalingen in de Abw wordt vastgelegd.
 
 
 Antwoord:
 
 1. Ik acht het van groot belang dat de reïntegratie zich ook uitstrekt
tot dak- en thuislozen. Dit komt dan ook aan de orde in de Intentieverklaring
met de gemeenten.
 
 2. De Abw biedt op dit moment reeds ruimte en instrumenten om tot participatie
van adreslozen te komen. Op de inkomsten uit arbeid kan de vrijlatingsregeling
worden toegepast. Over de bijstandsverlening aan adreslozen ben ik in overleg
met de VNG. Daarbij wordt in een breder perspectief naar de hulpverlening
aan adreslozen gekeken.
 
 3. De bijstandsverlening aan adreslozen zal ik, evenals die aan andere
specifieke groepen binnen de Abw, betrekken bij de aangekondigde analyse naar
het karakter van de verschillende inkomensvervangende voorzieningen voor sociale
minima.
 
 4. Een experimenteerregeling vind ik een sympathieke gedachte. De wenselijkheid
van een experimenteerregeling voor dak- en thuislozen kan op basis van deze
analyse worden beoordeeld.
 
 
 Vraag van de heren Harrewijn (GroenLinks) en Wilders
(VVD):
 
 Wil helderheid van het kabinet of het AVV-beleid ten aanzien van boven-
wettelijke uitkeringen wel/niet zal worden aangepast.
 
 
 Antwoord:
 
 De ministerraad zal zeer binnenkort het kabinetsstandpunt vaststellen
over het WRR-rapport «Doorgroei naar Arbeidsparticipatie».
 
 Daarover zal de Kamer terstond worden geïnformeerd.
 
 
 Vraag van de heren Harrewijn (GroenLinks) en Van Dijke
 (RPF/GPV):
 
 Van Dijke: Hoe denkt u over de suggestie van een Wet op het Arbeidsconflict?
 
 Harrewijn: Hoe denkt u over experimenten in bedrijven/sectoren met een
verzuimregeling voor niet-ziekteverzuim (arbeidsconflicten, rouwverwerking,
huiselijke problemen e.d.)?
 
 
 Antwoord:
 
 Elke oplossing om het ziekteverzuim terug te dringen is de regering uiteraard
welkom. De genoemde elementen (rouwverwerking, arbeidsconflicten en andere
problemen) zijn echter nogal ongelijksoortig.
 
 Een arbeidsconflict kan een oorzaak en een gevolg zijn van disfunctio-
neren en ziekteverzuim, alsmede een belemmering voor terugkeer naar werk.
Ik vind het daarom van belang om, als er een arbeidsconflict is, de situatie
zo vroeg mogelijk te erkennen en gepaste actie te ondernemen. De commissie-Donner
I werkt op dit moment aan een gedragscode voor werkgever, werknemer en Arbodienst
over hoe te handelen bij klachten die kunnen leiden tot psychische arbeidsongeschiktheid.
Daarbij wordt o.a. aan het thema «verstoorde arbeidsrelatie» –
waaronder arbeidsconflicten – speciale aandacht besteed. Naar aanleiding
van de uitkomsten van Donner I, en vooral de mate waarin zij er in slaagt
afspraken te realiseren tussen werkgevers, werknemers en andere betrokkenen,
zoals Arbodiensten, zal ik besluiten of verdere beleidsontwikkeling over dit
onderwerp nodig is. Op dit moment zie ik geen aanleiding voor het voorbereiden
van een Wet op het Arbeidsconflict.
 
 Overigens zal ook het reïntegratieverslag in het nieuwe poortwachtersmodel
ingaan op de vraag of sprake is van een arbeidsconflict en wat daarmee gedaan
is.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Zou een deel van het Werkfonds niet ingezet kunnen worden voor gemeentelijke
uitvoeringskosten i.v.m. voorbereiding/regie om mensen te plaatsen op reïntegratietrajecten?
 
 
 Antwoord:
 
 Dit punt is eerder aan de orde geweest tijdens de behandeling van het
wetsvoorstel financiering Abw, IOAW en IOAZ (Fonds werk en inkomen) in de
TK. Toen is aangegeven dat indien zou worden toegestaan dat gemeenten uitvoeringskosten
uit het Werkfonds zouden mogen financieren dit ten koste zou kunnen gaan van
de middelen voor individuele reïntegratietrajecten.
 
 Het gesignaleerde knelpunt zit hem niet zozeer in het verbod op het inzetten
van Werkfondsmiddelen voor uitvoeringskosten, maar veeleer in de vraag of
de uitvoeringskosten in den brede toereikend zijn. Gemeenten dienen uitvoeringskosten
uit eigen middelen te financieren. Bij de verdeling van het gemeentefonds
wordt met deze kostenpost rekening gehouden. Onlangs is een onderzoek van
start gegaan naar de uitvoeringskosten en de factoren die de gemeentelijke
uitvoeringskosten bepalen. Onderdeel van dat onderzoek is een
deelonderzoek naar de uitvoeringskosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke
verantwoordelijkheid als opdrachtgever bij reïntegratie (o.a. casemanagement).
Dit onderzoek is naar verwachting medio volgend jaar gereed.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Bepleit wordt een hogere vergoeding voor gemeenten voor aanpassingen in
verband met het nieuwe belastingstelsel.
 
 
 Antwoord:
 
 In het algemeen overleg van de VC's SZW en Financiën d.d. 19 oktober
jl. is reeds ingegaan op de apparaatskosten van de gemeenten. De VNG heeft
vervolgens het onderwerp aan de orde gesteld in een bestuurlijk overleg met
de minister van SZW en in een brief aan de minister van Financiën. Deze
brief bevat een onderbouwing van de door de VNG berekende noodzakelijke kosten
om het stelsel in te voeren. Zodra de reactie van de minister van Financiën
op deze brief beschikbaar is, zal de Kamer een afschrift van dit antwoord
ontvangen, conform de toezegging in de Voortgangsrapportage van 30 november
jl. inzake de gevolgen van het nieuwe belastingstelsel voor de gemeentelijke
sociale diensten.
 
 
 Vragen van de heren Harrewijn (GroenLinks) en De Wit
(SP):
 
 Harrewijn: Taskforce instellen die de problematiek rond ME bestudeert
(medisch en maatschappelijk).
 
 De Wit: Wil staatssecretaris Hoogervorst een adviesaanvraag over ME aan
de Gezondheidsraad overwegen?
 
 
 Antwoord:
 
 Ik heb een verzoek gekregen van het ME-fonds en de Steungroep ME om een
stuurgroep in te stellen om de problematiek van ME in den brede te inventariseren
en beleidsaanbeve- lingen te doen. Het zou dan gaan om punten als diagnostiek
en begeleiding, en problemen die patiënten zouden hebben op maatschappelijk
vlak. Ik zal dit verzoek nog bestuderen. In eerste instantie zie ik niet direct
in hoeverre de ziekte ME of de positie van ME-patiënten een aparte aanpak
zou rechtvaardigen.
 
 ME is immers niet de enige ziekte die moeilijk vast te stellen is. De
keu- ringspraktijk is echter zo ingericht dat ook deze personen wel voor een
WAO in aanmerking kunnen komen (en in de praktijk ook komen).
 
 Het ligt niet op mijn weg om over diverse ziektebeelden advies aan de
Gezondheidsraad te vragen, zeker niet als het niet gaat om arbeidsgerelateerde
zieken. In dit geval zou ik u willen suggereren hierover de minister van VWS
aan te spreken.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Verzoekt de minister inventarisatie te maken van bijstandsregelingen waaraan
65-plussers onderworpen zijn, maar die wellicht onnodig beperkend zijn.
 
 
 Antwoord:
 
 Naar aanleiding van het SER-advies over de onvolledige AOW-uitkering heeft
het kabinet besloten nog voor de begrotingsbehandeling in 2002 met een analyse
te komen waarin het karakter van de verschillende inkomensvervangende voorzieningen
voor sociale minima integraal wordt bezien. Deze aanpak houdt in dat nauwkeurig
in beeld wordt gebracht welke verschillende uitkeringsvoorwaarden en uitzonderingsregels
er thans zijn, en tot welke – al dan niet aanvaardbare – verschillen
dit leidt tussen groepen mensen op minimumniveau. Het doel van deze analyse
is het ontwikkelen van voorstellen tot integratie en harmonisatie. De bijstandsregelingen
waaraan 65-plussers onderworpen zijn, zullen hierbij betrokken worden.
 
 
 Vraag van de heer Harrewijn (GroenLinks):
 
 Wanneer komt er een taskforce ouderen?
 
 
 Antwoord:
 
 Zodra een voorzitter voor de taskforce aangesteld is zal met deze persoon
worden doorgenomen welke andere potentiële kandidaten ik wil benaderen
om deel uit te gaan maken van deze taskforce. Zodra dit is gebeurd kan aan
de instelling van de taskforce en de benoeming van de voorzitter bekendheid
worden gegeven.
 
 Het is mijn streven dat dit nog voor het Kerstreces zal gebeuren.
 
 
 Vragen van de heer Kamp (VVD):
 
 Is de minister bereid voortaan bij publicaties over koopkrachtberekeningen
voor de minima substantiële inkomensbestanddelen, zoals verhoging bijzondere
bijstand en hogere kwijtschelding lokale lasten mee te nemen.
 
 Welke samenhang is er tussen de gepresenteerde koopkrachtontwikkeling
voor minima (van 19 1/2 1/4¢%) en onlangs verschenen rapporten Armoedemonitor
2000, Balans van het armoedebeleid.
 
 
 Antwoord:
 
 Voorzover voldoende gegevens beschikbaar zijn is er veel voor te zeggen
bij de presentatie van de jaarlijkse koopkrachtcijfers ook aandacht te besteden
aan de koopkrachteffecten van beleid die niet in de standaardkoopkrachtcijfers
neerslaan. In de Sociale Nota wordt in een bijlage jaarlijks reeds een presentatie
gegeven van beleidsmaatregelen met koopkrachtgevolgen. Intensiveringen in
bijvoorbeeld de huursubsidie en de bijzondere bijstand worden daarin ook gepresenteerd.
Het is zeker denkbaar om, indien in een jaar sprake is van maatregelen die
gemiddeld genomen een beduidend effect op de inkomensontwikkeling hebben,
deze gemiddelde effecten naast de standaardkoopkrachtcijfers te presenteren. 
 
 
 Het heeft evenwel niet de voorkeur om dergelijke effecten standaard in
het standaardkoopkrachtcijfer op te nemen. De omvang van het gemeentelijk
armoedebeleid zal bijvoorbeeld in individuele gemeenten afwijken van de gemiddelde
cijfers. Bovendien zal afhankelijk van de vormgeving van het gemeentelijk
beleid de situatie per huishouden kunnen variëren. Daarom worden deze
cijfers normaliter niet in de standaardkoopkrachtoverzichten opgenomen. Ook
voor andere regelingen geldt dat de variatie van de optredende effecten rond
het gemiddelde groter is dan de spreiding die nu reeds ten opzichte van het
standaardoverzicht bestaat.
 
 
 In het vijfde jaarrapport armoede en sociale uitsluiting («Balans
van het armoedebeleid») wordt in het hoofdstuk over gemeentelijk armoedebeleid
aangegeven dat hier forse intensiveringen plaatsvinden. De daarin opgenomen
cijfers komen, evenals de informatie waar de berekeningen in mijn brief van
4 december op zijn gebaseerd, uit de Monitor Gemeentelijk Armoedebeleid. Deze
monitor geeft echter slechts cijfers tot en met 1997. Voor
onze berekeningen hebben we de cijfers op basis van voorgenomen intensiveringen
en extrapolatie geactualiseerd.
 
 
 Over de conclusie in de zelfde publicatie dat het aantal huishoudens met
een minimuminkomen nauwelijks afneemt zij opgemerkt dat een stijging van het
sociaal minimum volgens de gebruikte definities niet leidt tot een afname
van het aantal huishoudens op het sociaal minimum. Ook worden in dergelijke
exercities inkomsten uit hoofde van de huursubsidie en het gemeentelijk inkomensbeleid
niet meegeteld. De Armoedemonitor 2000 geeft daarnaast aan dat het aantal
huishoudens beneden de lage inkomensgrens (die niet stijgt als gevolg van
een stijging van het sociaal minimum) in 1997 en 1998 is gedaald. Voor latere
jaren heeft deze publicatie geen gegevens, terwijl mijn brief van 4 december
indicatieve cijfers tot en met 2001 presenteert.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD):
 
 Waarom niet – ter verhoging van de arbeidsdeelname – de oorspronkelijke
40 uur als standaard weer in beeld brengen? Is het kabinet daarover met sociale
partners in gesprek? Hoe stelt het Rijk zich als werkgever op?
 
 
 Antwoord:
 
 Het vaststellen van de arbeidsduur is een primaire verantwoordelijkheid
van de sociale partners. Het staat hen vrij te bepalen in hoeverre zij in
de CAO-onderhandelingen een eventuele verlenging van de arbeidsduur in discussie
willen brengen. Sociale partners dienen de ruimte te hebben om onder de op
decentraal niveau geldende omstandigheden gedifferentieerde afspraken te maken
over de arbeidsduur. Het vraagstuk van de flexibele tijdsargumenten is in
het recente najaarsoverleg aan de orde geweest.
 
 
 De vraag over de opstelling van het Rijk als werkgever dient gesteld te
worden aan de minister van BZK.
 
 
 Vragen van de heer Kamp (VVD):
 
 
 Vraag: 
 
 Kan het beleid ter bevordering van de arbeidsdeelname van ouderen niet
sneller?
 
 
 Antwoord:
 
 Kan de sollicitatieplicht niet eerder opnieuw worden ingevoerd?
 
 
 Mijn opvatting is dat recht moet worden gedaan aan datgene wat hierover
in het regeerakkoord is opgenomen, namelijk dat ouderen een reële kans
op de arbeidsmarkt moeten hebben. Ik acht het terecht dat eerst zorgvuldig
wordt nagegaan of inmiddels inderdaad sprake is van reële kansen. Indien
dit het geval zal zijn kunt u van het kabinet, zoals aangekondigd in het kabinetsstandpunt
Bevordering Arbeidsdeelname Oudere werknemers, het voorstel verwachten de
sollicitatieplicht per 1 juli 2002 opnieuw in te voeren. Vooruitlopen op dat
feitelijk onderzoek, dat in de tweede helft van 2001 zal plaatsvinden, vind
ik niet zorgvuldig en ik acht er ook geen aanleiding toe, gezien ook de opvattingen
die uw Kamer hierover heeft geuit tijdens het AO op 24 mei jl., over dit onderwerp.
De intentie van het kabinet is echter duidelijk verwoord.
 
 
 Vraag :
 
 Het afschaffen van de fiscale faciliëring van Vut-regelingen per
2009 met de mogelijkheid van een overgangsregeling tot 2022. Kan dat nu niet
wat sneller?
 
 
 Antwoord:
 
 Tijdens het debat op 24 mei jl., waarin de vraag of het niet wat sneller
kon ook is gesteld, heb ik aangegeven wat die verkorting van de overgangsperiode
tot gevolg zou hebben voor bijvoorbeeld een sector als de metaalnijverheid.
Kort gezegd komt het erop neer dat dit in die sector, alsmede in tal van andere
sectoren zou leiden tot zeer substantiële stijgingen van de premie die
betaald moet worden voor de overgangsregeling en de structurele prepensioenregeling.
 
 Een forse stijging van de pensioenpremie zal ook een forse stijging van
de loonkosten tot gevolg hebben met als resultaat negatieve consequenties
voor de resultaten van ondernemingen in deze sector en vervolgens voor de
werkgelegenheid.
 
 Er zijn uiteraard ook sectoren met een veel jonger personeelsbestand waar
de pensioenkosten nu al lager liggen en ook niet zo drastisch zouden stijgen.
Op die sectoren of ondernemingen wil ik uiteraard een beroep doen om de omzetting
vooral eerder te laten plaatsvinden.
 
 Voor het opstellen van de wetgeving, waarin de maximale speelruimte wordt
opgenomen, moet echter ook rekening worden gehouden met de sectoren waar de
mogelijkheden beperkter zijn.
 
 Mijn conclusie luidt dan ook: voor wetgeving, die algemene werking heeft,
acht ik een beduidend kortere overgangsperiode niet verantwoord. 
 
 
 Vraag:
 
 Als laatste de periode van drie jaar die aan de Stichting van de Arbeid
is gegeven om een oplossing te bedenken voor het probleem van pensioenverlies
als een arbeidsongeschikte weer aan het werk gaat. Is dat niet te lang?
 
 
 Antwoord:
 
 Waarom is aan de Stichting van de Arbeid een periode van drie jaar gegund,
een periode die overigens al bijna voor tweederde is verstreken? Dat is met
name omdat ik zeker in dit geval vind dat het probleem moet worden opgelost
door de oorzaak aan te pakken en die ligt in de pensioenregelingen zelf. Het
heeft mijn absolute voorkeur als sociale partners zelf tot de conclusie komen
dat hier sprake is van ongewenste effecten en dat correctie gewenst of zelfs
noodzakelijk is. Ik heb er ook begrip voor dat voor dergelijke aanpassingen
onderhandelingstijd en ruimte noodzakelijk zijn. Ik heb hen om die reden dan
ook een periode van 3 jaar de tijd gegund. Ik heb echter ook aangegeven dat
ik zelf nu al voorbereidingen laat treffen voor regelgeving. Het is dus niet
zo dat ik pas ga nadenken hoe dit met regelgeving kan worden opgelost als
blijkt dat de Stichting er niet uitkomt. Mijn streven is er op gericht dat
in de nieuwe Pensioenwet, die ik eind volgend jaar naar de Raad van State
hoop te sturen, een bepaling wordt opgenomen. Komen sociale partners er zelf
op een voor alle partijen acceptabele manier uit, dan kan die bepaling worden
geschrapt of kan inwerkingtreding van zo'n bepaling worden opgeschort. Komt
men er niet uit, dan ligt er op dat moment een wetsvoorstel waarin wordt voorgesteld
dit te regelen.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD): 
 
 Van welk reserveringsloon wordt uitgegaan bij de vormgeving van het beleid?
 
 
 Antwoord:
 
 De heer Kamp citeert antwoorden van vragen van de VVD-fractie over de
Sociale Nota waarin twee onderzoeken worden genoemd die cijfers noemen ten
aanzien van de hoogte van het reserveringsloon. Beide studies bevatten een
uitgebreid overzicht van eerder verricht onderzoek op dit terrein en laten
een zeer geschakeerd beeld zien. De hoogte van het reserveringsloon wordt
door een scala aan factoren bepaald.
 
 1. Persoonlijke kenmerken en de huishoudsamenstelling van de betrokkene.
 
 2. De aard van het werk dat beschikbaar is: naarmate dit beter aansluit
bij de voorkeur en vaardigheden daalt het reserveringsloon.
 
 3. De te maken materiële en immateriële verwervingskosten. Aan
het accepteren van een baan kunnen kosten verbonden zijn die niet (volledig)
door de werkgever worden vergoed Bovendien verliest een uitkeringsgerechtigde
na werkaanvaarding bijvoorbeeld de gelegenheid zelf klussen ter hand te nemen
etc. Dit worden de immateriële verwervingskosten genoemd. Volgens recent
onderzoek, zoals aangegeven in het WHIR-rapport, bedragen de materiële
kosten minimaal 5% à 10%.
 
 
 Het kabinet onderschrijft de algemene notie van de heer Kamp dat werken
financieel moet lonen, maar ziet hierin gegeven het voorgaande geen aanleiding
een vaste beleidsmatige norm te hanteren ten aanzien van de hoogte van het
reserveringsloon.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD):
 
 VVD verwacht van minister dat hij de problematiek in Amsterdam aanpakt
en dat juist de grootste gemeenten consequent werk maken van activering en
fraudebestrijding
 
 
 Antwoord:
 
 Ik deel de opvatting van de heer Kamp dat er nog teveel bijstandsgerechtigden
werkloos aan de kant staan. Dat is geen goede zaak. Maar de huidige tijd van
arbeidskrapte biedt nieuwe kansen. Ik heb dan ook met de VNG afspraken gemaakt
over een gezamenlijke agenda voor de toekomst in de Intentieverklaring waarin
ik wil komen tot een extra inspanning om bijstandsgerechtigden juist nu zo
veel mogelijk te doen uitstromen. Deze Intentieverklaring is een eerste aanzet
voor een gezamenlijke agenda die moet uitmonden in bestuurlijke afspraken.
De Intentieverklaring heb ik op 29 september naar de Kamer gestuurd.
 
 
 Ik constateer dat vele gemeenten inmiddels deze Intentieverklaring onderschrijven
en met mij werk willen maken van de bijstand. Ik ben inmiddels ook met de
G4 in overleg om te komen tot meer specifieke afspraken voor de G4, toegesneden
op de grootstedelijke problematiek en gericht op het maken van een sprong
voorwaarts. En hoewel de uitvoering in de G4 beslist voor verbetering vatbaar
is, constateer ik tegelijkertijd ook perspectiefvolle initiatieven, zoals
bv. het plan van Amsterdam «Tandje hoger», gericht op een snelle
en directe aanpak, via intensief casemanagement, van het zittend bestand.
 
 Daarnaast heb ik eveneens met de G25 een eerste gesprek gevoerd om ook
met de gemeenten van het grotestedenbeleid concrete afspraken te maken over
reïntegratie.
 
 
 In de Intentieverklaring heb ik afgesproken dat elke cliënt een passend
aanbod krijgt en dat er daarbij een consistent en consequent gebruik wordt
gemaakt van het sanctie-instrument. Zo'n passend aanbod is dus niet vrijblijvend:
er zullen tussen gemeente (casemanager) en de cliënt afspraken gemaakt
worden over de te zetten stappen richting arbeidsmarkt of in het kader van
activering. Deze afspraken worden gecontroleerd en als dat nodig is zal de
gemeente moeten overgaan tot het opleggen van een maatregel. Ik vertrouw erop
dat ook Amsterdam zijn inspanningen op dit punt vergroot. De afspraak met
de gemeenten sluit goed aan bij de uitnodiging van de heer Kamp om werk te
maken van activering en fraudebestrijding.
 
 De mogelijkheden voor activering zijn er per 2001 immers volop: met de
komst van het FWI beschikken gemeenten over meer armslag om hun reïntegratieopdracht
uit te voeren. De REA budgetten bijvoorbeeld zijn niet meer geoormerkt, maar
vormen integraal onderdeel van het budget voor scholing en activering. Daarnaast
is er meer flexibiliteit ontstaan in het werkdeel van het fonds en mogen gemeenten
overschotten die zij realiseren op hun inkomensbudget inzetten voor doelen
in het verlengde van de wet. De heer Kamp wil graag een verdere budgettering:
van 25 naar 50%. Een aantal gemeenten hebben verzocht om te mogen experimenteren
met verdergaande budgettering. De Kamer heeft in juni bij de behandeling van
het wetsvoorstel FWI verzocht om nadere randvoorwaarden waarbinnen experimenten
kunnen plaatsvinden. Ik heb de Kamer daarover recent geïnformeerd. Ik
ben ervoor om met die gemeenten die dat willen aan de slag te gaan, zodat
de ervaring die we hiermee opdoen gebruikt kan worden bij de verdere ontwikkeling
van het FWI.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD):
 
 Vraagt minister gemeenten nog dit jaar precies te laten weten welke informatie
hij wil hebben voor een adequaat toezicht en rond 1 oktober de uitkomst daarvan
jaarlijks aan de Kamer te sturen, tegelijk met het jaarlijks overzicht fraudebestrijding
 
 
 Antwoord:
 
 In de Intentieverklaring is een aantal elementen opgenomen waarvan het
van belang is op ijkpunten af te spreken om de resultaten te kunnen meten.
Het zal duidelijk zijn dat de bestuurlijke afspraken die nu worden uitgewerkt
op basis van de Intentieverklaring gevolgd moeten worden. Ik wil elk jaar
met de VNG de balans opmaken van de gemaakte afspraken. Momenteel bezin ik
mij op de precieze invulling daarvan.
 
 Met betrekking tot de gemeentelijke uitvoering wil ik erop koersen jaarlijks
op een aantal aspecten die verband houden met de Intentieverklaring informatie
bij in ieder geval de grootste 25 gemeenten op te vragen en te publiceren.
Over deze gedachte zal ik nog overleg voeren met de VNG.
 
 De suggestie van de heer Kamp om elk jaar te komen met een cijfermatig
overzicht, en om te beginnen met de G25 sluit hierbij goed aan. Ik wil nog
nader bezien of 1 oktober het meest geschikte tijdstip is, wellicht is een
koppeling met de begroting adequater. Ik streef ernaar om tijdig voldoende
en betrouwbare gegevens beschikbaar te krijgen, waarbij aan de
andere kant gemeenten echter ook niet overladen moeten worden met telkens
weer nieuwe vragen. Verdunning en stroomlijning van de informatievoorziening
is immers evenzeer een onderdeel van de Intentieverklaring.
 
 Tenslotte ben ik voornemens om het reeds eerder aan u toegezonden onderzoek
betreffende de gemeentelijke uitvoering van de Wet boeten en maatregelen te
herhalen. Uiteindelijk streef ik ernaar dat gemeenten zichzelf gaan verantwoorden
over relevante aspecten van de Wet boeten en maatregelen.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD):
 
 Raad minister bezoek aan Deense gemeente Farum aan met Productiehuis als
enig loket van de sociale dienst
 
 
 Antwoord:
 
 In het kader van de Intentieverklaring wordt uiteraard gekeken naar goed
werkende voorbeelden elders, bijvoorbeeld Denemarken maar ook de VS (Wisconsin).
Sommige gemeenten pakken elementen uit zo'n aanpak op: niet vrijblijvend,
direct aan de slag, meteen de randvoorwaarden zoals kinderopvang regelen enz.
 
 Kortgeleden hebben de TKB en Divosa gezamenlijk een publicatie over genoemde
voorbeelden het licht doen zien, getiteld «Work first, Op weg naar een
werkend model. Een kennismaking met bijzondere concepten van «werk boven
inkomen» in Wisconsin (verenigde Staten) en Farum (Denemarken)»,
waarnaar ik kortheidshalve verwijs.
 
 
 Vraag van de heer Kamp (VVD):
 
 Wat is de voortgang van de interdepartementale werkgroep die de werking
van de Wulbz en Pemba-prikkels in (semi)overheidssectoren beziet?
 
 
 Antwoord:
 
 Een interim rapportage van de werkgroep met daarin een inventarisatie
en analyse van de prikkels zal naar verwachting binnenkort worden afgerond.
De Taskforce WAO -de interdepartementale stuurgroep betreffende het plan van
aanpak WAO- streeft ernaar dit rapport van de werkgroep nog dit jaar te bespreken,
om spoedig te komen met nadere aanbevelingen over dit onderwerp. Voorzover
nader onderzoek nodig zal zijn, om de feitelijke werking van de diverse prikkels
in de praktijk te onderzoeken, zal hiermee zo snel mogelijk in 2001 worden
gestart.
 
 
 Vraag van de heer Wilders (VVD):
 
 Opheffen ontslagverbod als reïntegratie bij eigen werkgever niet
mogelijk is?
 
 
 Antwoord:
 
 Ik overweeg niet het ontslagverbod op te heffen in gevallen dat reïntegratie
bij de eigen werkgever niet mogelijk is, omdat me dat niet zinvol lijkt. Het
lijkt misschien voor de hand te liggen, maar nadeel is dat het vaak niet makkelijk
is om op voorhand te zeggen dat reïntegratie bij de eigen werkgever niet
mogelijk is. Ik ben het wel met de spreker eens dat het ontslagverbod geen
garantie biedt voor reïntegratie, maar anderzijds kan moeilijk worden
volgehouden dat het een belemmering zou zijn. Voor- en nadelen afwegende,
denk ik dat het ontslagverbod een bijdrage kan leveren aan de reïntegratie.
Mensen voelen zich nog verbonden met hun werkgever, en het is daardoor voor
hen in veel gevallen makkelijker weer in te treden dan bij een vreemde werkgever.
Als men nog een dienstverband heeft, wordt de psychologische afstand tot werk
veelal als kleiner ervaren.
 
 Wel zeg ik toe dit punt mee te nemen bij de gedachtevorming over het advies
van Donner II.
 
 
 Vraag van de heer Wilders (VVD):
 
 Vanaf het moment van een echt privaat KLIQ dient de minister de prestatiebudgetten
en de middelen van de sluitende aanpak naar rato over gemeenten en uvi's te
verdelen conform afspraken uit SUWI.
 
 
 Antwoord:
 
 In de praktijk blijkt dat een overschakeling van een publieke organisatie
naar een levensvatbaar privaat bedrijf de nodige tijd kost. Passende overgangsregelen
zijn van belang om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen
voor de werklozen met een afstand tot arbeidsmarkt. Tevens zijn passende maatregelen
nodig uit zorgvuldigheid jegens het bedrijf en haar personeel. Om deze redenen
is het niet gewenst de middelen reeds per 1 april 2001 aan de gemeenten en
uvi's toe te kennen. Bovendien zou dit in de loop van het jaar een overgang
van opdrachtgever betekenen, hetgeen tot vertraging in de uitvoering kan leiden.
 
 Op dit moment worden werkzaamheden verricht in het kader van de beoordeling
van het ondernemingsplan en van de opstelling openingsbalans NV KLIQ. In dat
kader zal worden beoordeeld welke maatregelen noodzakelijk zijn voor een levensvatbare
start van het bedrijf.
 
 
 Vraag van de heer Wilders (VVD):
 
 Werkgeversbijdragen die bij bedrijfstak-CAO zijn geregeld (zgn. vakbondstientje)
gaan vaak naar bepaalde fondsen als bijv. scholingsfondsen. Kan de minister
inzicht geven of die gelden ook feitelijk aan scholing e.d. worden besteed?
Zo ja hoeveel van het totaal en wat gebeurt er met de rest van de geïnde
bedragen? Wordt dit überhaupt gecontroleerd na verloop van tijd bijvoorbeeld
als dergelijke CAO-afspraken opnieuw worden ge-AVV'd?
 
 
 Antwoord:
 
 De heer Wilders verbindt in zijn betoog ten onrechte een aantal zaken
met elkaar. Zo heeft het vakbondstientje niets van doen met bijvoorbeeld scholingsfondsen.
 
 CAO-partijen kunnen afspraken maken over financiële bijdragen van
werkgevers aan vakbonden (het zogeheten vakbondstientje). Het staat CAO-partijen
vrij dergelijke afspraken te maken. Afspraken over vergoeding van kosten met
betrekking tot het eigenlijke CAO-overleg (het vak- bondstientje) kunnen echter
niet in aanmerking komen voor AVV.
 
 
 Voor het AVV-en van fondsen-CAO's zijn beleidsregels vastgelegd in het
AVV Toetsingskader. Hierin is niet vastgelegd dat de verantwoordelijkheid
van de minister van SZW zich uitstrekt tot de controle van het bestedingspatroon
van betreffende fondsen. Het betreft immers particuliere fondsen.
 
 Wel is onder meer geregeld dat bestuurders van de fondsen met betrekking
tot de besteding van fondsgelden een verantwoordingsverplichting hebben richting
belanghebbenden. Daarnaast dient het betreffende fonds jaarlijks een begroting
op te stellen en een jaarrekening te presenteren, die voor alle betrokkenen –
dus ook voor ongeorganiseerde werkgevers – beschikbaar moet zijn. Belangheb benden kunnen zelf toezien of de besteding van de gelden conform
de overeengekomen afspraken plaatsvindt. Als blijkt dat het fondsbestuur in
gebreke is gebleven dan kunnen belanghebbenden de gang naar de rechter volgen.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Reactie op het idee om een discussie te starten over de maximale stijging
van de hoogste lonen, wenselijke verhoudingen van de salarissen van managers
en mensen op de werkvloer.
 
 
 Antwoord:
 
 De loonvorming is primair de verantwoordelijkheid van sociale partners.
Sociale partners voeren onderling al de discussie over de verhouding van de
loonstijgingen in cao's en aan de top. Het kabinet heeft reeds meerdere malen
gewezen op de wenselijkheid om die verhouding in het oog te houden.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Koopkrachtontwikkeling voor gezinnen met kinderen ligt lager dan de minister
presenteert. Tegenover huursubsidie en lokale regelingen staat een stijging
van de lasten. Volgens het CBS is de koopkracht van 1979 tot 1997 voor huishoudens
met een minimumuitkering met 23% gedaald.
 
 
 Uitkeringen worden officieel gekoppeld, maar netto-uitkeringen blijven
achter bij de nettoloonontwikkeling. Kan de minister dit nog wel volledige
koppeling noemen?
 
 
 Antwoord:
 
 Zoals de heer De Wit meldt presenteert het vijfde jaarrapport armoede
en sociale uitsluiting («Balans van het armoedebeleid») in tabel
6.4. ook de generieke koopkrachtontwikkeling. Volgens deze publicatie ligt
de generieke koopkrachtontwikkeling voor met name gezinnen met kinderen lager
dan volgens de cijfers in mijn brief van 4 december. De cijfers betreffende
de generieke koopkrachtontwikkeling vanaf 1995 in de brief van 4 december
zijn gebaseerd op de koopkrachtcijfers die elk jaar in de Sociale Nota worden
gepresenteerd. Het verschil met de hier genoemde publicatie betreft de wijze
waarop rekening gehouden is met de versoberingen in de kinderbijslagregeling
in 1995. De in de Sociale Nota gepresenteerde cijfers houden rekening met
het feit dat een individueel gezin door het over- gangsregime geen nadeel
zal hebben ondervonden van de versobering van de kinderbijslag. De voornoemde
publicatie vergelijkt twee verschillende huishoudens. Een individueel huishouden
ondervindt in de praktijk niet dit nadeel.
 
 
 Wat betreft de opmerking dat tegenover veel tegemoetkomingen ook stijgende
kosten staan zij opgemerkt dat deze stijgende kosten volledig in het prijsindexcijfer,
en dus in de gepresenteerde koopkrachtcijfers worden meegenomen. Natuurlijk
geldt hier, evenals voor de effecten van de genoemde regelingen, dat van het
gemiddelde afwijkende lastenontwikkelingen mogelijk zijn, maar die kunnen
twee kanten opgaan. 
 
 
 In de meting van het CBS is in de periode 1979–1997 het reële
inkomen van uitkeringsgerechtigden met 23% gedaald. Dit zegt echter niets
over de koopkrachtontwikkeling van de minima. De daling van het reële
inkomen van uitkeringsgerechtigden is voor het grootste deel het gevolg van
veranderingen in de samenstelling van de groep uitkeringsgerechtigden: meer
minimumuitkeringen en binnen de minimum uitkeringen steeds meer alleenstaanden
met een relatief lage uitkering. Daarnaast is het beeld sterk afhankelijk
van de gekozen periode. Voorafgaand aan de genoemde periode is de koop- kracht
van het sociaal minimum substantieel gestegen. Vanaf het ontstaan van de bijstand
(1965) tot 1979 met gemiddeld 6.7% per jaar. Het CBS rekent daarnaast niet
met cijfers van na 1997.
 
 
 De koppeling van het minimumloon en de uitkeringen aan de gemiddelde contractloonontwikkeling
is de laatste jaren onverkort doorgevoerd en zal ook volgend jaar weer plaatsvinden.
Uitkeringsgerechtigden profiteren dus van de gemiddelde brutoloonontwikkeling.
De belastingherziening 2001 leidt voor de relevante inkomensgroepen naast
het effect van de brutoloonontwikkeling tot gunstige koopkrachteffecten, ook
voor sociale minima. De introductie van de arbeidskorting, in het kader van
bevordering van de arbeidsparticipatie, door verkleining van de armoedeval,
leidt tot relatief gunstige effecten voor werknemers met een minimumloon.
Dit maakt geen inbreuk op het uitgangspunt van de koppeling.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Vorig jaar is 1% extra koopkracht voor de minima beloofd. Dit is niet
waargemaakt. Vraag aan de minister om via eindejaarsuitkering van 1/2% van
netto jaarinkomen belofte alsnog gestand te doen.
 
 
 Antwoord:
 
 Vorig jaar is naar aanleiding van de APB een pakket maatregelen genomen
waardoor met name minima met kinderen er ten opzichte van de Sociale Nota
2000 er met 1% op vooruit zijn gegaan. Door deze maatregelen lag de koopkrachtontwikkeling
voor sociale minima hoger dan de koopkrachtontwikkeling voor werknemers met
een inkomen rond modaal. Deze verhouding tussen de koopkrachtontwikkeling
voor minima en voor werkenden wordt ook naar de huidige inzichten nog steeds
gerealiseerd. De naar aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen genomen
maatregelen hebben immers op zichzelf genomen nog steeds een inkomenseffect
van 1%. Omdat het effect van de loon en prijsontwikkeling echter anders is
dan destijds verondersteld ligt het totale koopkrachtbeeld voor iedereen op
een lager niveau.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Pleit voor een inactievenkorting om de achterstand van de uitkeringen
in te lopen.
 
 
 Antwoord:
 
 Allereerst kan benadrukt worden dat de sociale minima niet achterblijven
bij de gemiddelde ontwikkeling van werkenden, behoudens bij de ontwikkeling
van werkenden met een minimumloon. Dit hangt samen met het overheidsbeleid
om de armoedeval tegen te gaan. Voor minima met kinderen zal de inkomensontwikkeling,
mede dankzij de motie Melkert bij de APB, in 2001 gunstiger zijn dan werkenden
met een midden- of hoog inkomen. Daarnaast is het ongewenst om een instrument
in te voeren die de stimulerende werking van de arbeidskorting gedeeltelijk
ongedaan maakt. De inkomensontwikkeling van de uitkeringsgerechtigden, met
name de minima, wordt jaarlijks betrokken bij het generieke
inkomensbeeld.
 
 
 Vragen van de heren De Wit (SP) en Van der Staaij
(SGP):
 
 De Wit: Wat gaat de regering nog extra doen om het grootste Arborisico
van deze tijd – werkdruk – tegen te gaan?
 
 Van der Staaij: Is werkdruk alleen een zaak van sociale partners; wat
doet de regering?
 
 
 Antwoord:
 
 De regering stimuleert in sterke mate de aanpak van werkdruk op brancheniveau.
Er worden afspraken gemaakt in de Arboconvenanten over het terugdringen van
werkdruk. Er lopen ruim dertig trajecten waarin het terugdringen van werkdruk
onderwerp van gesprek is of waarin al concrete afspraken zijn gemaakt.
 
 Naast deze lopende activiteiten wordt – op landelijk niveau –
nader verkend of het mogelijk is:
 
 – een praktische beoordelingssystematiek te ontwikkelen voor het
bepalen van de gezondheidseffecten van werkdruk;
 
 – een kennisnetwerk werkdruk op te zetten vergelijkbaar met het
al bestaande Netwerk Optimalisering Repeterende Arbeid (NORA) voor RSI. Dit
zou een netwerk kunnen worden van werkdrukdeskundigen binnen Arbodiensten
en kenniscentra. Doel van zo'n netwerk is het bevorderen van effectieve interventies
door kennisuitwisseling over praktijkervaringen en goede voorbeelden.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Verder moeten we constateren dat in alle bedrijfstakken het werken met
beeldschermen verder toeneemt en daarmee de kans op het tweede Arborisico
van dit moment: RSI. Het doet de SP goed dat de Gezondheidsraad tot dezelfde
conclusie komt als onze fractie afgelopen zomer, namelijk dat er meer onderzoek
gedaan dient te worden naar zowel oorzaken, preventie, als behandeling van
RSI. Wat gaat de regering nu doen met het advies van de Gezondheidsraad?
 
 
 Antwoord:
 
 De Kamer zal op korte termijn het kabinetsstandpunt op het advies van
de Gezondheidsraad ontvangen. Mijn voorlopige conclusie is dat het SZW-beleid
op hoofdlijnen goed aansluit bij het advies, maar ook dat blijvende aandacht
gewenst is.
 
 De regering is voornemens om ook in 2001 voorlichting te geven over RSI
voor zowel beeldschermwerkers als niet-beeldschermwerkers. Bij de voorlichting
zal nadrukkelijk aandacht geschonken worden aan de constatering van de Gezondheidsraad
dat naast het verminderen van de belasting het verhogen van de belastbaarheid
door verbetering van de lichamelijke conditie en de spierfunctie effectief
zal zijn.
 
 Daarnaast zal onderzoek worden gedaan worden naar effectieve preventiemethoden
om ziekte en langdurig verzuim wegens RSI te voorkomen. Met beroepsorganisaties
zal worden bezien hoe de aanbevelingen van de Gezondheidsraad over diagnose,
interventie en reïntegratie opgevolgd kunnen worden, bijvoorbeeld door
het opstellen van (gezamenlijke) richtlijnen en protocollen. Een goede aanzet
hiervoor is gegeven door de NVAB die een richtlijn gaat maken voor het handelen
van de bedrijfsarts bij werknemers met RSI.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 De enige manier om de preventieve werking van de bepalingen van het arbeidsomstandighedenbesluit
te garanderen is controle uitoefenen op de naleving. Voor deze controle is
echter een registratie van beeldschermpauzetijden nodig. Dat was onze tweede
aanbeveling voor het voorkómen van RSI deze zomer.
 
 Is de staatssecretaris na lezing van het advies van de Gezondheidsraad
bereid om te onderzoeken of een wettelijke basis van een dergelijke registratie
een effectief handhavingsinstrument zou kunnen zijn?
 
 
 Antwoord:
 
 Het advies van de Gezondheidsraad geeft geen aanleiding voor nadere regelgeving
is nog maar zeer de vraag. Het beleid zet in op het bewerkstelligen van preventie
van RSI door maatwerkafspraken over beeldschermwerk. De Arboconvenanten zijn
een belangrijk instrument ter bevordering van maatwerk in bedrijfstakken en
bedrijven. Door convenanten op bedrijfstakniveau af te sluiten, kan door werkgevers
en werknemers ook een relatie worden gelegd met CAO-afspraken in de bedrijfstak.
De maatwerkafspraken kunnen betrekking hebben op de arbeidsduur en op de omstandigheden
waaronder beeldschermwerk wordt verricht. Bij dit laatste gaat het zowel om
de houding en uit te voeren bewegingen als over het aanbod en de inhoud van
het werk. Aanscherping van wettelijke normen past niet in deze aanpak van
het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid.
 
 Naar aanleiding van vragen van de heer De Wit tijdens het algemeen overleg
van 14 september jl. is toegezegd dat de mogelijkheden van het gebruik van
bijvoorbeeld een tachograaf bij beeldschermwerk onder de aandacht van convenantspartners
zal worden gebracht.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Het aantal dodelijke ongevallen is wederom toegenomen. Deze ongevallen
worden sinds 1997 aan nader onderzoek onderworpen. Kunnen wij een analyse
en een voorstel tot vermindering van het aantal van deze ongevallen op enige
termijn van de regering verwachten?
 
 
 Antwoord:
 
 Komend jaar komt uitvoeriger informatie beschikbaar over arbeidsongevallen.
Ik zal die analyseren en daarover de Kamer erover rapporteren. Ik verwacht
een beter beeld van arbeidsongevallen, preventiemogelijkheden en dus ook inzicht
in mogelijkheden tot beleidsvoering.
 
 Iets meer over de achtergronden.
 
 De Arbeidsinspectie onderzoekt elk gemeld arbeidsongeval waarvoor de wettelijke
meldplicht geldt. Dit onderzoek kijkt primair naar een oorzakelijk verband
tussen ongeval en niet-naleving van wettelijke verplichtingen. In veel concrete
gevallen worden van het bedrijf maatregelen geëist die herhaling van
het ongeval moeten voorkomen. Hoewel de AI veel capaciteit inzet voor ongevalsonderzoek
en preventie is het moeilijk om ontwikkelingen in de oorzaken van ongevallen
aan te wijzen. Om meer inzicht te krijgen worden de gemelde dodelijke ongevallen
sinds 1997 in samenhang geanalyseerd op oorzaken.
 
 
 Lering trekken uit ongevallen zal, behalve door het betrokken bedrijf,
moeten geschieden door kennisopbouw bij Arbodiensten, veiligheidsadviseurs
en bedrijfstakkoepels. Representatieve ongevalsinformatie vanwege de overheid
is daarbij een belangrijk hulpmiddel. Inzicht in oorzaken
is immers een voorwaarde voor preventie en gerichter inspecties.
 
 Ik heb daarom initiatieven genomen die de informatievoorziening over arbeidsongevallen
in Nederland moeten verbeteren. Dit omvat het opnemen van vragen over ongevallen
in de enquête beroepsbevolking van het CBS, de eerdergenoemde dossieranalyse
van dodelijke en ernstige ongevallen door de AI en nadere analyses van arbeidsongevallen
in het Letsel Informatie Systeem. De informatie hieruit, waarover ik in het
komend jaar wil rapporteren, moet leiden tot beter beeld van arbeidsongevallen
en preventiemogelijkheden, en kan dus mogelijkheden geven voor beleid.
 
 
 Medio volgend jaar publiceert de AI een rapportage over de resultaten
van de analyse van de dodelijke arbeidsongevallen in 1997, 1998 en 1999. De
analyses voor 2000 zijn vermoedelijk tegelijkertijd beschikbaar.
 
 Overigens zijn er tot en met 4 december 84 dodelijke ongevallen gemeld.
Ultimo 1999 bedroeg dat aantal 83. Hieruit blijkt geen substantiële stijgende
of dalende tendens.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Hoe is de stand van zaken met betrekking tot asbestslachtoffers? Wanneer
wordt longkanker door het asbestinstituut erkend en wordt asbestose nog verder
onderzocht? Hoe ver is dat onderzoek nu?
 
 
 Antwoord:
 
 Het Instituut Asbestslachtoffers is sinds 26 januari van dit jaar operationeel.
Er hebben zich ruim 500 asbestslachtoffers met maligne mesothelioom als gevolg
van blootstelling aan asbest op het werk (of hun nabestaanden) gemeld bij
het instituut met een verzoek tot bemiddeling bij een schaderegeling. Per
oktober was in een twintigtal gevallen succesvol bemiddeld tussen asbestslachtoffer
en zijn voormalige werkgever. In een veertigtal gevallen is een tegemoetkoming
verstrekt door de Sociale Verzekeringsbank op grond van de Regeling tegemoetkoming
asbestslachtoffers. Er verstrijkt gemiddeld een half jaar tussen het indienen
van een aanvraag en het voltooien van een succesvolle bemiddeling door het
instituut. De doorlooptijd zal door toenemende expertise en ervaringen naar
verwachting teruglopen.
 
 
 De Raad van Toezicht en Advies van het Instituut Asbestslachtoffers buigt
zich thans over de vraag of het instituut ook zijn diensten aan asbestslachtoffers
met asbestose moet aanbieden en zo, in welke vorm dan wel.
 
 
 De Gezondheidsraad is bezig met het opstellen van een advies over longkanker
bij mensen, die in het verleden aan asbest hebben bloot gestaan. Dit advies
zal zomer 2001 uitkomen.
 
 
 Vraag van de heer De Wit (SP):
 
 Kunt u een reactie geven op de brief over de Wet arbeid vreemdelingen
die de minister van VWS aan u heeft geschreven?
 
 
 Antwoord:
 
 De minister van VWS heeft mij in de brief op de hoogte gesteld van de
wens van de Kamer om halfjaarlijks geïnformeerd te worden over het aantal
afgegeven tewerkstellingsvergunningen in de zorgsector. Ik zeg u toe dat de
Kamer deze informatie zal ontvangen.
 
 
 In het Zorgconvenant is afgesproken, dat geen wervingsinspanningen zullen
worden gedaan in landen waar een tekort aan verplegend personeel bestaat.
De minister van VWS heeft mij op de hoogte gebracht van de aanvullende wens
van de Kamer om daarnaast niet te werven onder verpleegkundigen en verzorgenden
die in hun land van herkomst in de gezondheidszorg werken. Op dit moment wordt
op ambtelijk niveau door VWS en SZW onderzocht of deze wens geoperationaliseerd
kan worden.
 
 De minister van VWS en ik zullen de Kamer hierover te zijner tijd informeren.
 
 
 Vraag van mevrouw Schimmel (D66):
 
 Hoe verhoudt de aankondiging dat het onderzoek naar unisekstarieven pas
na 2005 zal zijn afgerond zich met de wens van de Kamer dat per 1-1-2005 unisekstarieven
moeten worden gehanteerd bij de aanvullende pensioenen.
 
 
 Antwoord:
 
 Mevrouw Schimmel heeft gevraagd naar de duur van het onderzoek naar de
hantering van unisekstarieven bij de aanvullenden pensioenen in relatie tot
het door de Tweede Kamer aangenomen amendement bij artikel 2b PSW waarbij
de invoering van unisekstarieven per ingang van 1-1-2005 het uitgangspunt
was.
 
 
 Tijdens de Kamerbehandeling is destijds wat betreft de unisekstarieven
gesproken over een amendement en een motie. Er is gesproken over het amendement
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 711, nr. 28) dat leidt tot uitstel van
de gelijke behandeling bij de beschikbare premieregelingen tot 2005. De belangrijkste
argumenten voor dit amendement waren dat de hierdoor de uitvoering in staat
wordt gesteld zich goed voor te bereiden en dat in de tussenliggende tijd
gewerkt kan worden aan de totstandkoming van unisekstarieven. Dit hield verband
met de motie (Kamerstukken II 1999/2000, 26 711, nr. 32) waarin het kabinet
werd verzocht de mogelijkheden van unisekstarieven in Nederland te verkennen
en indien de resultaten van deze verkenning daar aanleiding toe geven, de
invoering daarvan te bevorderen. Ten aanzien van het amendement is door de
heer Van Zijl (een van de mede-indieners) tijdens het debat naar voren gebracht
dat ook in het geval er per 1-1- 2005 nog geen unisekstarieven zijn ingevoerd,
de gelijke behandeling bij de beschikbare premieregelingen moet worden ingevoerd.
 
 
 Het kabinet geeft in de Sociale Nota aan op welke wijze de motie wordt
uitgevoerd. Het onderzoek naar de mogelijkheden van unisekstarieven zal voor
2005 zijn afgerond. Eveneens wordt momenteel in Europese gremia door de Nederlandse
regering aangedrongen op het Europees niveau tot stand brengen van een volledige
gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het terrein van de aanvullende
pensioenen dus ook wat betreft de beschikbare premieregelingen. Het is echter
niet te verwachten dat voor 2005 op Europees niveau unisekstarieven tot stand
zijn gebracht.
 
 Wat betreft het kabinet staat het doel van het wetsvoorstel, namelijk
gelijke behandeling van mannen en vrouwen, voorop. De wijze waarop dit nu
in het wetsvoorstel is geregeld – voorschrift tot gelijke uitkeringen –
is slechts een middel, evenals dat het hanteren van unisekstarieven
een middel is. Om tot een goede afweging te kunnen komen welk middel het meest
doelmatig en doeltreffend is, is een vergelijking van beide middelen gewenst.
Het kabinet kiest er daarom voor om hetgeen nu wettelijk is geregeld te handhaven
en eerst daarmee ervaring op te doen. Immers het invoeren van unisekstarieven
betekent dat de wet weer ingrijpend gewijzigd zou moeten worden en wel voor
2005. Door na vijf jaar te evalueren ontstaat een goed beeld van het in het
wetsvoorstel opgenomen middel. De uitkomsten van de evaluatie kunnen worden
afgezet tegen de onderzoeksresultaten van het onderzoek naar unisekstarieven.
Alsdan kan tot een afgewogen oordeel worden gekomen. Het spreekt voor zich
dat wanneer eerder op Europees niveau tot invoering van unisekstarieven wordt
besloten dan wel uit het te houden onderzoek overduidelijk blijkt dat onmiddellijke
invoering van unisekstarieven grote voordelen heeft, er nieuwe besluitvorming
zal moeten plaatsvinden.
 
 
 Vraag van de heer Bakker (D66):
 
 Bepleit openbare database toegankelijk voor iedereen in plaats van Armoedemonitor
 
 
 Antwoord:
 
 Momenteel worden armoede en sociale uitsluiting gemonitord via wetenschappelijke
jaarrapporten, de Armoedemonitor (SCP/CBS) en de Monitor Gemeentelijk Armoedebeleid.
 
 In het kader van het project Balans van het armoedebeleid (aangekondigd
in de Voortgangsrapportage 1999) ben ik bezig om de wijze van monitoring van
armoede en sociale uitsluiting te bezien.
 
 
 Vraag van de heer Bakker (D66):
 
 Verzoekt om, gelet op goede en slechte ervaringen met cliëntenparticipatie
Abw tenminste een aantal minimumrandvoorwaarden vast te leggen.
 
 
 Antwoord:
 
 Eén van de gezamenlijk met de VNG afgesproken agendapunten in het
kader van de Intentieverklaring betreft optimalisering van cliëntenparticipatie.
Ik ben momenteel in overleg met de VNG om nader uit te werken hoe deze optimalisering
ingevuld zou kunnen worden. Ik streef ernaar om tot een gezamenlijke concretisering
te komen, waarbij wordt aangesloten bij goede voorbeelden van cliëntenparticipatie.
 
 
 Vraag van de heer Bakker (D66):
 
 De heer Bakker is geschrokken van het hoge ziekteverzuim bij de ID en
WIW-banen. Hij acht dit begrijpelijk en wijt dit aan demotivatie. Hij vindt
dat een plan van aanpak nodig is.
 
 
 Antwoord:
 
 Inderdaad is er sprake van een relatief hoog ziekteverzuim in deze banen.
De hoge kans op ziekteverzuim is ook begrijpelijk omdat deze werknemers bestaan
uit een kwetsbare groep. Voorheen langdurig werklozen met een soms medische
of psychosociale problematiek. Bij de Wiw-werknemers is er bovendien vanwege
detachering spraken van een afstandelijke werkgeversrelatie. Voor deze werknemers
is een intensieve ziekteverzuim begeleiding nodig.
 
 
 Een plan van aanpak is al door SZW gemaakt. Op dit moment worden met pilots
bij gemeenten best practices voor het ziekteverzuimbeleid naar boven gehaald.
Over ziekteverzuimbeleid en preventie van instroom in de WAO zal de staatssecretaris
inzetten op afspraken met de VNG in een Arboconvenant.
 
 
 Een gericht loopbaanbeleid voor deze werknemers zal hun motivatie verhogen.
Onlangs heb ik u met een brief geïnformeerd over de afspraken die ik
met de VNG heb kunnen maken over gerichte doorstroomacties op korte termijn
voor de (lang zittende) werknemers in WIW en ID-banen. Voor structurele aanpassingen
van de gesubsidieerde arbeid wil ik de uitkomsten van het IBO-traject over
de toekomst van het arbeids- marktbeleid afwachten.
 
 
 In september bent u geïnformeerd middels een brief van de minister
Financiën over alle IBO-trajecten.
 
 
 Doel van het IBO is om na te gaan welke verschuivingen in het reïntegratiebeleid
wenselijk zijn om dit beleid beter toe te snijden op de huidige en toekomstige
problematiek op de arbeidsmarkt.
 
 Daarbij gaat het om reïntegratie beleid in ruime zin: scholing en
activering. 
 
 
 Vraag van de heer Bakker (D66):
 
 De heer Bakker kondigt aan zonodig opnieuw de motie die in oktober door
de Tweede Kamer is aanvaard te zullen indienen met betrekking tot het openstellen
van de wettelijke onverzekerbarenregeling Anw.
 
 
 Antwoord:
 
 In oktober heeft de Tweede Kamer een motie aanvaard over de Anw (Kamerstukken
II, 27 400, nr. 7). In die motie werd de regering onder meer verzocht
na te gaan of en hoe de wettelijke onverzekerbarenregeling van artikel 66a,
lid 3, van de Anw opnieuw opengesteld kan worden. In mijn brief van 10 november
(Kamerstukken II 27 400, nr. 16) heb ik de Tweede Kamer mijn reactie
gegeven op deze motie. Ik heb daarin aangegeven, dat het heropenstellen van
deze reeds uitgewerkte overgangsregeling tot onacceptabele complicaties zou
leiden, en dat ik dus geen mogelijkheid zie om dit te realiseren. De vaste
commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft tijdens de procedurevergadering
van 28 november deze brief voor kennisgeving aangenomen.
 
 
 Vraag van de heer Van Dijke (RPF/GPV):
 
 In het kader van het gezinsbeleid vraagt de heer Van Dijke een overzicht
van de ontwikkeling van inning van alimentatie. Voorts vraagt hij of SZW niet
overweegt goede voorbeelden van alimentatie-inning in het buitenland te volgen.
Verder vraagt hij of er cijfers bekend zijn over alleenstaande moeders die
trachten aan het werk te gaan en vervolgens in de WAO belanden.
 
 
 Antwoord:
 
 De Nulmeting evaluatie Wet herziening debiteurenbeleid (Whd) geeft een
indicatie van de omvang van alimentatie-inning via GSD-en, namelijk 19,5 mln.
gulden in 1994. Uit de daarna uit te voeren meting zal blijken of de Whd een
positieve uitwerking heeft gehad op de alimentatie-inning door gemeenten.
Resultaten hiervan worden begin 2002 verwacht.
 
 SZW start begin 2001 een onderzoek naar de vraag of een andere uitvoering
van de inning en uitbetaling van de alimentatieverplichtingen kan bijdragen
aan een minder groot beroep van alleenstaande ouders op de bijstand. Bezien wordt of de door u genoemde voorbeelden van een meer centrale
inning in andere landen te beschouwen zijn als good practices waar we in het
Nederlandse beleid van kunnen leren. Het onderzoek zal vooral gericht zijn
op de inning en uitbetaling van kinderalimentatie. Overigens valt de alimentatiewetgeving
onder de minister van Justitie. Vanwege de relatie met de bijstand en het
emancipatieperspectief is genoemd onderzoek vanuit SZW opgestart; het ministerie
van Justitie is hierbij betrokken. U wordt medio 2001 geïnformeerd over
de resultaten van het onderzoek.
 
 Cijfers over alleenstaande moeders die in de WAO zijn beland omdat ze
hebben geprobeerd «twee levens te leiden» zijn niet voorhanden.
 
 
 Vraag van de heer Van Dijke (RPF/GPV):
 
 Zorg over (wegvallen na 3 jaar van steun aan) gemeentelijke kredietbanken,
zeker na 2001 (wegvallen renteaftrek op consumptief krediet), en vraagt hoe
dit verder moet.
 
 
 Antwoord:
 
 Over het bieden van compensatie aan de gemeentelijke kredietbanken vindt
overleg plaats tussen Financiën, SZW, BZK, EZ, de VNG én de NVVK
om een regeling tot stand te brengen. Hierover zal de Tweede Kamer worden
geïnformeerd. Overigens voert de meerderheid van kredietbanken de schuldhulpverlening
uit zonder afhankelijk te zijn van commerciële kredietverlening.
 
 De aftrek op consumptief krediet valt inderdaad weg in 2001 als gevolg
van de belastingherziening. Dit kan op korte termijn nadelig zijn voor mensen
met een consumptief krediet. Het zal echter overkreditering en daarmee vorming
van schulden tegengaan.
 
 
 Vraag van de heer Van Dijke (RPF/GPV):
 
 Uit zijn bezorgdheid over bonafide private schuldhulpverlening en dringt
aan op coördinatie door SZW. Verder vraagt hij een bedrag voor schuldbemiddeling
door private organisaties in de AMvB op te nemen.
 
 
 Antwoord:
 
 De coördinatie op dit terrein is in handen van het ministerie van
EZ. Er wordt in goed overleg afgestemd met het ministerie van SZW. Ik verwijs
naar de brief van de staatssecretaris van EZ aan de Tweede Kamer van 16 november
jl., waarin op het nieuwe vrijstellingsbesluit is ingegaan. Vanzelfsprekend
staat het belang van schuldensanering en daarmee van de schuldenaar in de
oplossing van de problematiek centraal.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Is de regering het er mee eens dat zij juist tegenwicht zou moeten bieden
aan te grote flexibiliteit (leidend tot carrière drift, materialisme
en ook vaak tot RSI en burn-out) in plaats van die te faciliëren en te
stimuleren.
 
 
 Antwoord:
 
 Het is niet zo dat de regering een eenzijdige focus legt op stimulering
en faciliëring van flexibiliteit op zich. De regering streeft na recht
te doen aan wensen en mogelijkheden van mensen, om levensdoelen te vervullen.
Bijvoorbeeld ontplooiing, zelfstandigheid en combinaties van arbeid en zorg.
De verantwoordelijkheid van betrokkenen voor bewuste afwegingen staat daarbij
voorop.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Minister heeft gezegd zich in te zetten voor de positie van de zondag
als collectieve rustdag, welke concrete acties mogen wij verwachten?
 
 Wanneer valt het evaluatieverslag over de Arbeidstijdenwet te verwachten?
 
 
 Antwoord:
 
 In de Arbeidstijdenwet is het uitgangspunt dat de werknemer op zondag
geen arbeid verricht, behoudens in het geval van de in de wet genoemde uitzonderingen.
 
 De bestaande wettelijke regelingen bieden werknemers en werkgevers een
adequaat handvat om om te gaan met de afweging van bedrijfsbelangen enerzijds
en bezwaren van werknemers tegen het werken op zondag anderzijds. Overigens
wacht het kabinet met belangstelling het vervolg af van de behandeling van
de twee initiatiefwetsvoorstellen.
 
 
 Zoals reeds aangekondigd tijdens het planningsoverleg met de vaste commissie
voor SZW op 1 november jl., wordt besluitvorming in de ministerraad over het
evaluatieverslag Arbeidstijdenwet en de bijbehorende beleidsconclusies voorzien
in maart 2001. Vervolgens zal het verslag naar de Kamer worden gezonden.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Is het nieuwe poortwachtermodel effectief genoeg?. Blijft niet het probleem
dat in de praktijk een te eenzijdig medische reactie volgt op uitval door
ziekte? Zet het kabinet wel voldoende in op demedicalisering?
 
 
 Antwoord:
 
 De heer van der Staaij vreest dat de nieuwe aanpak in het eerste ziektejaar
(het wetsvoorstel verbetering poortwachter) een te eenzijdige medische aanpak
zal inhouden. Deze vrees is mijns inziens ongegrond. De activiteiten van werkgever
en werknemer worden er juist op gericht om in het eerste jaar er alles aan
te doen om zo snel mogelijk te reïntegreren. Zij moeten verslag uitbrengen
van deze activiteiten. Dit verslag gaat bijvoorbeeld ook in op de vraag of
er sprake is van een arbeidsconflict, welke andere mogelijkheden voor werk
zijn onderzocht e.d. Ook de Arbodiensten zijn zich heel goed bewust van het
belang van demedicaliseren, het op tijd inschakelen van andere deskundigen.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Wordt oneigenlijk gebruik van de WAO en andere uitkeringen aangepakt?
Een voortvarende aanpak van fraudebestrijding blijft helaas hard nodig, zo
leren recente cijfers. Komen nog dit kalenderjaar uitgebreidere onderzoeksgegevens
hierover beschikbaar?
 
 
 Antwoord:
 
 Nadat na het WAO-deelonderzoek ook de deelonderzoeken WW en ABW zijn afgesloten,
naar verwachting eind dit jaar, zullen vervolgens de uitkomsten van het Randomized
Response onderzoek integraal ter beschikking worden gesteld aan de Kamer.
Hiermee wordt ook beter zichtbaar op welke punten uitkeringsgerechtigden de
materiewetten overtreden.
 
 Uiteraard beraadt het kabinet zich in dit verband op eventueel noodzakelijke
aanscherpingen van het beleid, gericht op het voorkomen resp. aanpakken van
misbruik en oneigenlijk gebruik. 
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Kan de zin in de Sociale Nota worden toegelicht, waar staat dat «het
sterk toegenomen menselijk kapitaal van vrouwen niet optimaal wordt benut»
als zij niet deelnemen aan de arbeidsmarkt? Waarom respecteert het kabinet
niet dat vrouwen ervoor kiezen om het zwaartepunt van hun werkzaamheden te
leggen bij de zorgtaken?
 
 
 Antwoord:
 
 Met genoemde formulering wordt bedoeld, dat bij niet-deelname aan de arbeidsmarkt
het menselijk kapitaal van burgers in casu vrouwen niet optimaal wordt benut,
omdat de opbrengsten van de (maatschappelijke) investeringen in hun algemene
en beroepsopleiding niet aan de arbeidsmarkt ten goede komen.
 
 Het kabinet respecteert de keuze van vrouwen voor niet deelname aan de
arbeidsmarkt, doch acht het van groot belang economische zelfstandigheid van
vrouwen te bevorderen en vrouwen met het oog daarop te stimuleren tot en ondersteunen
bij blijvende arbeidsparticipatie. Economische zelfstandigheid kan immers
grote vrijheid geven bij de inrichting van het bestaan naar eigen keuze. Verder
voorkomt economische zelfstandigheid uitkeringsafhankelijkheid na het wegvallen
van een eventuele kostwinner (door echtscheiding of overlijden). Bovendien
is ook de economische zelfstandigheid in latere levensfasen (bijvoorbeeld
na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd) gebaat bij een blijvende
arbeidsdeelname in de levensfasen daarvóór.
 
 Dat neemt niet weg dat het kabinet de zorgverantwoordelijkheid van burgers
voor jonge kinderen en afhankelijke anderen van groot belang en van grote
waarde acht. Het kabinet wil daarom in de sfeer van de betaalde arbeid ruimte
en tijd voor zorg creëren. Daarom is het bevorderen van een betere combineerbaarheid
van arbeid en zorg, door onder meer verlofregelingen, wetgeving en voorzieningen,
een belangrijke doelstelling van het kabinetsbeleid.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Welke verlofmogelijkheden zijn er voor vrijwilligers zoals het begeleiden
van gehandicapten bij hun vakantiebesteding? 
 
 
 Antwoord:
 
 Werknemers die vrijwilligerswerk doen, kunnen gebruik maken van de Wet
financiering loopbaanonderbreking. Volgens deze wet moet de werknemer, om
voor een financiële bijdrage in aanmerking te komen, het verlof gebruiken
voor zorg of educatie. Vrijwilligerswerk valt onder het begrip zorg in de
ruimste zin, mits de werkgever met het verlof instemt. Wel moet het verlof
minstens twee maanden duren en ten minste de helft van de normale arbeidsduur
bedragen. De Wet financiering loopbaanonderbreking ondersteunt door het bieden
van een inkomensvoorziening vooral het combineren van arbeid en zorg. Ik ben
het met de SGP eens dat in de samenleving levende verlofwensen zich niet behoeven
te beperken tot arbeid en zorg. Toch zie ik geen reden om voor verlofwensen
die buiten het ruime begrip zorg vallen een wettelijk recht te creëren.
Ook al dient vrijwilligerswerk een groot maatschappelijk belang, het is niet
als zodanig een factor om af te zien van arbeid.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Ex-gedetineerden. Schotten tussen Justitie/SZW en VWS verhinderen arbeidsreïntegratie.
Bepleit vaste deskundige begeleider en vraagt of activiteiten zijn afgestemd
met Wiw-uitvoeringsorganisaties.
 
 
 Antwoord:
 
 1. Jonge gedetineerden (tot 23 jaar) vallen onder de sluitende aanpak
jongeren. Dat wil zeggen dat gemeenten verplicht zijn ex-gedetineerde jongeren
binnen een half jaar een traject gericht op werk aan te bieden. Leidt dit
traject niet binnen een jaar tot werk dan is de gemeente verplicht de betreffende
jongere een WIW-dienstbetrekking aan te bieden.
 
 2. Oudere ex-gedetineerden zijn gelijkgesteld aan de doelgroep langdurig
werklozen in de Wet inschakeling werkzoekenden en kunnen derhalve direct worden
geplaatst op een dienstbetrekking.
 
 3. SZW en Justitie hebben voor het jaar 2001 een landelijk coördinator
aangetrokken die lokaal en regionaal samenwerking moet gaan stimuleren tussen
gemeenten, uitvoeringsinstelling, arbeidsvoorziening en gevangeniswezen en
reclassering gericht op het verbeteren van de begeleiding van gedetineerden
in penitentiaire programma's.
 
 4. Knelpunten zullen worden geïnventariseerd en worden voorgelegd
aan een landelijke commissie van de overkoepelende organisaties van de door
mij genoemde instellingen.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Is een goede registratie van de uitvoeringsproblemen rond de belastingherziening
bij GSD'en gewaarborgd?
 
 
 Antwoord:
 
 Zoals vermeld in de voortgangsrapportage inzake de gevolgen van het nieuwe
belastingstelsel voor de gemeentelijke sociale diensten die de minister van
SZW en de staatssecretaris van Financiën d.d. 30 november 2000 aan de
Tweede Kamer hebben doen toekomen, is er een kennisplatform ingesteld. In
dit platform hebben, naast de ministeries SZW en Financiën, de Belastingdienst,
VNG, Divosa en gemeenten zitting. Gemeenten en belastinginspecties kunnen
aan dit platform uitvoeringsproblemen voorleggen. De gemeenten zijn hierover
geïnformeerd bij circulaire van de minister van SZW. Het platform voorziet
in eenduidige en gezaghebbende informatie. Deze informatie zal in daarvoor
in aanmerking komende gevallen per circulaire of resolutie worden uitgedragen.
Alle antwoorden komen op de internetsites van de Belastingdienst en SZW.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 In hoeverre bereiden de uitkeringsorganen zich voor op de overschakeling
naar de euro per 1 januari 2002?
 
 
 Antwoord:
 
 De uitkeringsorganen bereiden zich reeds enige tijd voor op de invoering
van de euro per 1 januari 2002. Regelmatig wordt een monitor verricht naar
de voortgang bij betrokken organen. De uitkomsten van een recente monitor
worden momenteel verwerkt en begin volgend jaar aan de Kamer aangeboden.
 
 
 Vraag van de heer Van der Staaij (SGP):
 
 Is bij bewindslieden bekend welke inkomensgevolgen de afschaffing van
de partnertoeslag in de AOW per 1 januari 2015 heeft voor
gezinnen waarin de man kostwinner is en de vrouw geen eigen inkomsten uit
arbeid heeft? Welke oplossing kan worden geboden.
 
 
 Antwoord:
 
 Door de heer van der Staaij wordt verwezen naar de financiële gevolgen
van het afschaffen van de AOW-toeslag per 1 januari 2015 voor gezinnen waarin
de man kostwinner is en de vrouw geen eigen inkomsten uit arbeid heeft. Deze
gevolgen zijn afhankelijk van de maatregelen die door mensen zelf worden getroffen.
 
 Juist vanwege deze gevolgen is er door mijn toenmalige ambtsvoorganger
voor gekozen om de toeslag niet met ingang van 1 januari 1996 afhankelijk
te maken van het inkomen van de oudste partner maar pas per 2015.
 
 Juist die termijn van 19 jaar die is gecreëerd alvorens sprake is
van effectuering van deze maatregel, maakt het namelijk voor degenen die gevolgen
van deze maatregel zullen ondervinden mogelijk om zelf adequate maatregelen
te treffen. Dit kan zijn door het verrichten van betaalde arbeid, maar dit
kan ook zijn door het treffen van een particuliere verzekering of door anderszins
te voorzien in een financiële regeling.
 
 Voor diegenen die nalaten om tijdig voorzieningen te treffen, bestaat
de mogelijkheid een beroep op bijstand te doen ingeval het gezinsinkomen lager
is dan het relevante sociale minimum. 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-33-2789-2807.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl