Debat naar aanleiding van algemeen overleg van respectievelijk 11, 12 en 18 juni 1997 over terugkeerbeleid, stappenplan, gezinshereniging en brief Iran
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 6909-6937

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 98, pagina 6909-6937

26-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25386Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het verslag van een algemeen overleg van 9 april 1997 over lokale en regionale media (23968, nr. 29)Pagina 6957-6960
Behandeling van de nota over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van overheidsorganen (25294), en van: - de motie-Rehwinkel c.s. over de strafrechtelijke vervolging van overheden (25294, nr. 3); - de motie-Koekkoek over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de Staat (25294, nr. 4).Pagina 6887-6891
Stemmingen over drie moties, ingediend bij het debat over de lokale en regionale media (23968), te weten: - de motie-Verhagen over een onderbreking van vijf minuten bij wisseling van publieke en commerciële omroep (23968, nr. 32); - de motie-Klein Molekamp/Van Zuijlen over het weergeven van het onderscheid tussen publieke en commerciële omroep (23968, nr. 33); - de motie-Klein Molekamp c.s. over de samenwerking tussen STER en ORN (23968, nr. 34)Pagina 6983-6983
Stemmingen over zes moties, ingediend bij het debat over het Meerjarenplan gewasbescherming, te weten: - de motie-Keur c.s. over harmonisatie van het toelatingsbeleid in de lidstaten van de EU (21677, nr. 35); - de motie-Keur c.s. over het toelaten van middelen voor kleine teelten (21677, nr. 36); - de motie-Van Ardenne-van der Hoeven over een actieplan voor een effectief gewasbeschermingsmiddelenpakket (21677, nr. 37); - en drie andere motiesPagina 6979-6979
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over bonussen apothekers, te weten: - de motie-Oudkerk/Van Vliet over structurele verlaging van de richtlijn (24124, nr. 60).Pagina 6977-6977
Stemmingen over twee moties, ingediend bij de behandeling van de nota over de strafrechtelijke aansprakelijkheid overheidsorganen, te weten: - de motie-Rehwinkel c.s. over de strafrechtelijke vervolging van overheden (25294, nr. 3); - de gewijzigde motie-Koekkoek over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de Staat (25294, nr. 7)Pagina 6978-6978
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25357)Pagina 6983-6983
presentiePagina 6835-6835
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25358)Pagina 6966-6966
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over markt en overheid, te weten: - de motie-Van der Ploeg c.s. over de aanbevelingen van de werkgroep-Cohen (24036, nr. 51)Pagina 6977-6977
Stemmingen over drie moties, ingediend bij het debat over arrestaties tijdens de top van Amsterdam, te weten: - de motie-Rabbae over een onafhankelijk onderzoek (25419, nr. 2); - de motie-Dittrich over aanpassing van het wettelijk instrumentarium (25419, nr. 3); - de motie-Marijnissen over afbakening van de toepassing van artikel 140 Wetboek van Strafrecht (25419, nr. 4)Pagina 6977-6977
Stemmingen over drie moties, ingediend bij het debat over de A4 Midden-Delfland, te weten: - de motie-Van Heemst/Van 't Riet over een nadere beoordeling van de A4 Midden-Delfland (25050, nr. 3); - de motie-Verbugt over een verbeterde inpassing op basis van het plan "De Rits" (25050, nr. 4); - de motie-Leers over onderzoek naar de mogelijkheden voor een betere inpassing in het gebied (25050, nr. 5)Pagina 6982-6982
Stemmingen over zeven moties, ingediend bij het debat over armoedebestrijding en inkomenspolitiek, te weten: - de motie-Rosenmöller over een SER-advies over de verhoging van het sociaal minimum (24515, nr. 31); - de motie-Rosenmöller c.s. over onkostenvergoedingen voor vrijwilligerswerk (24515, nr. 32);de motie-Marijnissen over een verhoging van het minimumloon met 5% (24515, nr. 33); - en vijf andere motiesPagina 6976-6976
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 12 juni 1997 over dioxinePagina 6944-6947
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Defensie houdende het voorstel de behoeftestelling aan pantservoertuigen aan te wijzen als groot project (25000-X, nr. 90)Pagina 6983-6983
Stemming over een viertal (rijks)wetten: - Wijziging van de Wet tot invoering van een leeftijdsgrens voor het notarisambt en oprichting van een notarieel pensioenfonds in verband met de invoering van een flexibele pensioenregeling (25269); - en drie wettenPagina 6835-6836
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25363)Pagina 6966-6966
Stemmingen over het wetsvoorstel Wijziging van de bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening van de organisatiestructuur van de landelijke publieke omroep (25216), en over: - de motie-Van Zuijlen c.s. over het Telefilmproject (25216, nr. 46); - de motie-Stellingwerf over het abonnement op programmabladen (25216, nr. 47); - de motie-De Koning over commerciële activiteiten van de publieke omroep (25216, nr. 49); - en vier andere motiesPagina 6970-6974
Stemmingen over vier moties, ingediend in het notaoverleg over de nota Grenzen aan gedogen (25085), te weten: - de motie-Van de Camp over nieuw in te voeren wetgeving waarbij de noodzaak van gedogen niet meer bestaat (25085, nr. 4); - de motie-Van de Camp over dusdanige aanpassing van wetgeving dat gedogen wordt voorkomen (25085, nr. 5); - de motie-Van Heemst c.s. over een inventarisatie van onderwerpen waarvoor met een nadere uitwerking zal worden gekomen (25085, nr. 6); - en een andere motiePagina 6967-6967
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels inzake het vervaardigen, verhandelen, vervoeren, voorhanden hebben, dragen enz. van wapens en munitie (Wet wapens en munitie) (25413)Pagina 6977-6978
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de thuiszorg, te weten: - de gewijzigde motie-Nijpels-Hezemans c.s. over het verband tussen budget en vergrijzing (25351, nr. 12).Pagina 6983-6983
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van brieven inzake het Securitel-arrest, te weten: - de motie-Hillen over onmiddellijke openbaarmaking van de herstellijst (25389, nr. 17)Pagina 6977-6977
Stemmingen over zes moties, ingediend bij de behandeling van de Voorjaarsnota 1997 (25341), te weten: - de motie-Ybema/Van der Ploeg over verhoging van het budget voor de zorg (25341, nr. 6); - de motie-R.A. Meijer over extra middelen voor de verzorgingshuizen (25341, nr. 7); - de motie-Terpstra over evenwicht op de begroting (25341, nr. 8); - de motie-Terpstra over de CDA-plannen (25341, nr. 9);de motie-Terpstra/Reitsma over niet doorgaan van de accijnsverhoging (25341, nr. 10); - en twee andere motiesPagina 6969-6970
Stemmingen over vier moties, ingediend bij het debat over modernisering ouderenzorg (24333), te weten: - de motie-Dankers c.s. over extra middelen voor de sector verzorgingstehuizen (24333, nr. 30); - de motie-Poppe over de toegankelijkheid van woonvoorzieningen (24333, nr. 31); - de motie-Poppe over de vrijstelling kijk- en luistergeld voor alle bewoners van AWBZ-instellingen (24333, nr. 32); - de motie-Van Boxtel c.s. over de feitelijke omvang van de problematiek (24333, nr. 33)Pagina 6982-6982
Stemmingen over vier moties, ingediend bij het debat over een nieuwe OV-studentenkaart, te weten: - de motie-Rabbae c.s. over handhaving van de OV-kaart na 1 januari 1999 (25374, nr. 5); - de gewijzigde motie-Bakker over vrije keuze voor nieuwe studenten (25374, nr. 10); - de motie-J.M. de Vries over afwijzing van de overeenkomst (25374, nr. 7); - de motie-Rehwinkel over middelen om de huidige regeling te continueren (25374, nr. 8)Pagina 6968-6969
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25371)Pagina 6966-6966
Stemmingen over achttien moties, ingediend bij het debat over terugkeerbeleid, stappenplan, gezinshereniging en brief Iran, te weten: - de motie-Verhagen over hulp aan herkomstlanden als aanvulling op het terugkeerbeleid (25386,19637 , nr. 4); - de motie-Verhagen over de invoering van een nieuwe status voor niet verwijderbare vreemdelingen (25386,19637 , nr. 5); - de motie-Verhagen over begeleid uitzetten (25386,19637 , nr. 6); - en vijftien andere motiesPagina 6979-6981
Debat naar aanleiding van algemeen overleg van respectievelijk 11, 12 en 18 juni 1997 over terugkeerbeleid, stappenplan, gezinshereniging en brief IranPagina 6909-6937
Stemmingen over drie moties, ingediend bij het debat over het grotestedenbeleid, te weten: - de motie-Van Heemst over de economische versterking van de steden (21062, nr. 57); - de motie-Gabor over een vitaliteitsfonds voor de grote steden (21062, nr. 58); - de motie-Gabor c.s. over de verhouding tussen gelden voor de verschillende groepen grote steden (21062, nr. 59)Pagina 6976-6977
Debat naar aanleiding van algemeen overleg van respectievelijk 3 en 26 juni 1997 over de A4 Midden-Delfland.Pagina 6947-6952
Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat over dioxine, te weten: - de motie-M.B. Vos over het aanscherpen van de norm voor dioxinen in melk (18319, nr. 62); - de motie-Oudkerk c.s. over het zoveel mogelijk verlagen van de blootstelling aan dioxinen (18319, nr. 63).Pagina 6982-6982
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regeling voor de totstandkoming van een gemeentelijk werkfonds voor voorzieningen ter bevordering van de toetreding tot het arbeidsproces van langdurig werklozen en jongeren (Wet inschakeling werkzoekenden) (25122), en over: - de motie-Kalsbeek-Jasperse/Bakker over de inkomenspositie van banenpoolers (25122, nr. 37, herdruk); - de motie-Essers/Bakker over vrije marktwerking bij het werven van langdurig werklozen (25122, nr. 38); - de motie-Bakker c.s. over de armoedeval (25122, nr. 39)Pagina 6967-6968
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet inzake de uitoefening van het kiesrecht door Nederlanders buiten Nederland (25306), en over: - de motie-Mateman/Te Veldhuis over de opkomst buiten Nederland (25306, nr. 6)Pagina 6965-6965
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake het correctief referendum (25153), en over: - de motie-Rehwinkel over het onderzoeken van de mogelijkheid tot het invoeren van een volksinitiatief (25153, nr. 20)Pagina 6975-6976
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1997 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (25360)Pagina 6966-6967
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake het vervaardigen, verhandelen, vervoeren, voorhanden hebben, dragen enz. van wapens en munitie (Wet wapens en munitie) (25413)Pagina 6879-6887
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 18 juni 1997 over modernisering ouderenzorgPagina 6952-6957
Voortzetting van de behandeling van de brief van de regering inzake de voorstellen voor een nieuwe OV-studentenkaart (25374, nr. 4), en van: - de motie-Rabbae c.s. over handhaving van de OV-kaart na 1 januari 1999 (25374, nr. 5); - de motie-Bakker over vrije keuze voor nieuwe studenten (25374, nr. 6); - de motie-J.M. de Vries over afwijzing van de overeenkomst (25374, nr. 7); - de motie-Rehwinkel over middelen om de huidige regeling te continueren (25374, nr. 8).Pagina 6960-6965
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag, 26 juni 1997)Pagina 6983-6985
Stemmingen over tien moties, ingediend bij de behandeling van het Rapport van de Algemene Rekenkamer "Financiële relaties met grote ondernemingen" (25080), te weten: - de motie-Witteveen-Hevinga c.s., houdende de uitspraak dat inzake technolease geen melding bij de Europese Commissie had behoeven plaats te vinden (25080, nr. 16); - de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over de kwestie van de geheimhouding (25080, nr. 17); - de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over verslaglegging van besloten overleg (25080, nr. 18); - en zeven andere motiesPagina 6978-6978
Stemmingen over dertien moties, ingediend bij de behandeling van de nota Marktwerking regionaal openbaar vervoer (25088), te weten: - de motie-Remkes c.s. over verdere verzelfstandiging van de VSN-dochterondernemingen (25088, nr. 6); - de motie-Remkes c.s. over de BOS-structuur (25088, nr. 7); - de motie-Van 't Riet over de positie van de reiziger (25088, nr. 9); - de motie-M.B. Vos over wachten met de verplichte aanbesteding van het openbaar vervoer (25088, nr. 10); - en negen andere motiesPagina 6981-6982
Behandeling van:drie brieven inzake het Securitel-arrest (25389, nrs. 14 t/m 16)Pagina 6860-6877
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 juni 1997)Pagina 6877-6879
Voortzetting van de behandeling van de nota Marktwerking regionaal openbaar vervoer (25088), en van: - de motie-Reitsma over vrijwillige introductie van de marktwerking (25088, nr. 5); - de motie-Remkes c.s. over verdere verzelfstandiging van de VSN-dochterondernemingen (25088, nr. 6); - de motie-Remkes c.s. over de BOS-structuur (25088, nr. 7); - de motie-Van 't Riet over de positie van de reiziger (25088, nr. 9); - en tien andere motiesPagina 6937-6944
Voortzetting van de behandeling van het rapport van de Algemene Rekenkamer "Financiële relaties met grote ondernemingen" (25080)Pagina 6891-6905
Het debat inzake arrestaties tijdens de top van AmsterdamPagina 6836-6860
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 12 juni 1997 over het Meerjarenplan gewasbeschermingPagina 6905-6909
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de politiesterkte, te weten: - de motie-Van Heemst c.s. over de exacte toename van de politiesterkte (25016, nr. 26).Pagina 6977-6977

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 133 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van algemeen overleg van
respectievelijk 11, 12 en 18 juni 1997 over terugkeerbeleid, stappenplan,
gezinshereniging en brief Iran.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Eigenlijk is het jammer dat het ambtsbericht inzake Iran,
waarnaar wij heel lang hebben uitgekeken, wordt afgedaan via een plenaire
afronding van een algemeen overleg. Het ambtsbericht verdient namelijk een
zorgvuldiger behandeling, temeer daar uit het ambtsbericht zelve blijkt dat
men op een zeer zorgvuldige wijze inzicht heeft verworven in de huidige ontwikkelingen
in Iran. Ik breng mijn complimenten over voor de opzet van het ambtsbericht.
Duidelijk is te traceren waar het vandaan kwam en komt, en waar men het oordeel
op baseert. Dat was een van de elementen die wij met betrekking tot de ambtsberichten
en de kwaliteit daarvan steeds naar voren hebben gebracht. Ik ben het kabinet
erkentelijk dat het daaraan op deze wijze invulling heeft gegeven.Uit het ambtsbericht blijkt zeer nadrukkelijk dat het, gelet op de huidige
situatie, ook mogelijk is dat dienstweigeraars en deserteurs die geen status
krijgen in Nederland, in principe terug kunnen naar Iran. Uit de opmerkingen
van de minister-president op de televisie kreeg ik de indruk dat het kabinet
van mening is dat deze mensen niet teruggestuurd zouden worden. Ik vraag de
staatssecretaris daarom daar nog nader op in te gaan. Ik ben overigens blij
met de nadrukkelijke toezegging dat op een zeer zorgvuldige wijze beoordeeld
wordt of iemand op basis van de geschetste situatie, bijvoorbeeld als lid
van een religieuze minderheid of als dienstweigeraar, gevaar
loopt voor vervolging.De CDA-fractie heeft over de Terugkeernotitie heel nadrukkelijk gesteld
van mening te zijn dat Nederland opvang en bescherming moet blijven bieden
aan degenen die in hun land van herkomst te vrezen hebben voor vervolging.
Tegelijkertijd hebben wij gesteld dat een zorgvuldig asielbeleid inhoudt dat
enerzijds opvang en bescherming geboden moeten worden aan vluchtelingen, aan
degenen die op grond van de zorgvuldige asielprocedure onze bescherming behoeven
en moeten krijgen, en anderzijds degenen die niet in aanmerking komen voor
een vluchtelingenstatus of tijdelijke bescherming ook daadwerkelijk Nederland
moeten verlaten. Ik heb toen ook gezegd dat het niet zo kan zijn dat het asielbeleid
in zijn goede bedoelingen blijft steken. Het kan dus niet zo zijn dat wij
alle hoop richten op vrijwillige terugkeer en dat wij geen invulling geven
aan de gedwongen terugkeer van degenen die zich tegen het vertrek verzetten.
We kunnen ook niet lijdzaam constateren dat er meer en meer documentloze asielzoekers
zijn en we kunnen ook niet lijdzaam constateren dat landen weigerachtig blijven
om hun eigen onderdanen terug te nemen. Ik heb heel nadrukkelijk ook gesteld
dat het eigenlijk onacceptabel is om ten aanzien van de daadwerkelijke terugkeer
de handdoek in de ring te gooien en dat we derhalve in het beleid de consequentie
van het niet toelaten vertaald willen zien voor degenen die na een zorgvuldige
asielprocedure niet in aanmerking komen voor een verblijfsstatus.De Terugkeernotitie stemt wat betreft de werkelijke invulling met betrekking
tot de terugkeer op niet vrijwillige basis, teleur. Om een terugkeerbeleid
te verwezenlijken dat hieraan beter invulling geeft, dien ik namens mijn fractie
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat hulp aan herkomstlanden een zinvolle aanvulling op het
terugkeerbeleid kan bieden;overwegende, dat anderzijds voorkomen moet worden dat teruggekeerde asielzoekers
door individuele ondersteuning vanuit Nederland in een bevoorrechte positie
ten opzichte van hun gemeenschap worden gebracht;verzoekt de regering het voor individuele ondersteuning gereserveerde
budget te bestemmen voor steun die de gemeenschap als geheel ten goede komt,
dan wel ten minste ervoor zorg te dragen dat individuele ondersteuning de
teruggekeerde asielzoekers niet in een bevoorrechte positie brengt ten opzichte
van hun gemeenschap,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Verhagen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 4 (25386,19637 
).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Het meest opvallende element in de Terugkeernotitie is het
voorstel om ten behoeve van een aantal asielzoekers die na een zorgvuldige
procedure niet in aanmerking komen voor een status noch voor een VVTV, een
aparte nieuwe status in het leven te roepen, dus aan het einde van een afwijzingsprocedure.
Vandaar dat ik de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers wordt
belemmerd doordat velen zonder de vereiste papieren Nederland zijn binnengekomen;overwegende, dat de invoering van een voorlopige vergunning tot verblijf
aan technisch niet verwijderbare vreemdelingen in de praktijk vooral aan vreemdelingen
die zonder document in Nederland komen, zal worden verleend;overwegende, dat dit het zoekmaken van het document voorafgaande aan de
binnenkomst in Nederland bevordert;voorts overwegende, dat de instelling van een nieuwe status in strijd
is met het in 1996 door Kamer en regering gezamenlijk ingenomen standpunt,
dat het aantal statussen moet worden gestroomlijnd;wijst de invoering van een nieuwe VVTV voor technisch niet verwijderbare
vreemdelingen van de hand,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Verhagen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 5 (25386,19637 
).De heer Van Oven (PvdA):Wat moeten we dan met die mensen doen?De heer Verhagen (CDA):Dat antwoord had ik mede verwacht op basis van de notitie. In een interview
met de staatssecretaris van 1 april 1995 stelt zij heel nadrukkelijk dat technisch
niet verwijderbaarheid vaak een van de gevolgen is van mensensmokkel en het
feit dat mensen geen documenten meer hebben dan wel dat ze valse papieren
hebben gekregen. In onze aanpak moeten wij denken aan terugnameovereenkomsten
met de landen van herkomst. Ook moeten wij bij de immigratieattachés
en bij de preboarding checks de boodschap overbrengen dat je hier beter met
een paspoort kunt komen in plaats van dit te vernietigen. Als je nu een signaal
afgeeft dat mensen toch een status krijgen als ze hun paspoort vernietigen,
dan maak je ze in ieder geval niet duidelijk dat ze beter met een paspoort
hier naartoe kunnen komen. Integendeel. Ik kan mij voorstellen dat wij door
middel van het werkelijk sluiten van terugnameovereenkomsten met landen van
herkomst, ook voor van degenen die niet vrijwillig willen terugkeren, de mogelijkheid
van het verkrijgen van een laissez-passer vergroten. Dat betekent dat er de
bereidheid moet zijn om zo nodig sancties te treffen ten aanzien van die landen
die weigerachtig blijven om mee te werken aan de terugkomst van hun eigen
onderdanen. Ik heb ook gezegd dat het op dat punt nodig is dat wijVerhagen
luchtvaartmaatschappijen verplichten om paspoorten in te nemen van de passagiers, dan wel die te scannen. Dat zijn allemaal signalen en
maatregelen waardoor je voorkomt dat mensen hoe dan ook niet terug kunnen
omdat ze hun paspoort vernietigd hebben. Het verlenen van een nieuwe status
doet dat in ieder geval niet.De heer Van Oven (PvdA):Dat betreft allemaal de toekomst. Dat laat onverlet dat er nu een groep
mensen in Nederland is die niet weg kan, hoewel ze bereid zijn om mee te werken
aan die terugkeer. Voor die groep blijft de vraag bestaan wat daarmee moet
gebeuren. Hoeveel jaar moet men naar het oordeel van de CDA-fractie titelloos
in Nederland kunnen verblijven?De heer Verhagen (CDA):Het beleid zoals wij dat nu kennen, is gericht op terugkeer en biedt de
mogelijkheid om de inspanningen voort te zetten en druk op de landen van herkomst
uit te oefenen. Wij hebben bijvoorbeeld gesproken over het feit dat hier talloze
stateloze Palestijnen zijn, terwijl Israël weigerachtig is om ze terug
te nemen. Ik heb gezegd: voer dat nu op. Het feit dat wij bij de discussie
over de euro-mediterrane overeenkomst Israël wederom heel nadrukkelijk
hebben gewezen op het ontbreken van zo'n terugname clausule in deze overeenkomst,
geeft al aan dat wij niet die maatregelen treffen om het juist te vermijden
dat zo'n situatie ontstaat. Ook ten aanzien van de mensen die hier nu zijn,
kunnen wij veel meer druk uitoefenen op Ethiopië, Eritrea enzovoort.
Als je in een bepaald geval, om wat voor reden dan ook, bedenkt dat iemand
toch in aanmerking moet komen voor bijvoorbeeld een VTV-humanitair, moet je
je realiseren dat die afweging al is gemaakt. In het voorstel van het kabinet
wordt namelijk gezegd dat eerst wordt bekeken of iemand in aanmerking komt
voor een status, voor een VTV-humanitair of voor een VVTV. Als die hele zorgvuldige
procedure tot een afwijzing leidt, moeten wij die personen dan een nieuwe
status geven? Dat wijst de CDA-fractie af. Op het moment dat je zo'n status
invoert, betekent dat in wezen dat je accepteert dat iemand tegen wie na die
zorgvuldige procedure is gezegd dat hij hier niet mag blijven, hier toch wel
mag blijven. Dat wijzen wij af.De heer Van Oven (PvdA):U weet evengoed als ik dat als een bepaald geval model staat voor een
categorie personen, alleen al op grond van het gelijkheidsbeginsel een VTV-humanitair
aan de hele groep zou moeten worden verleend. Dan zijn wij dus niet ver weg
van de status die de staatssecretaris voorstelt.De heer Verhagen (CDA):Wat hier voorgesteld wordt, is niet om op basis van humanitaire overwegingen
in een individueel geval een beroep te doen op die VTV-humanitair; er wordt
voorgesteld om voor een hele categorie een nieuwe status in het leven te roepen.
Dat zal weer tot allerlei nieuwe procedures leiden. Wat moet verder worden
gedaan met de illegalen die worden aangetroffen? De juridische procedure die
dan weer in gang wordt gezet, met beroepsmogelijkheden, lijkt mij in ieder
geval geen oplossing.De heer Van Oven (PvdA):Ik zal daar straks nog op terugkomen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Alles is geprobeerd, er is een procedure geweest, de A-status is gepasseerd,
de VVTV is gepasseerd, de VTV-humanitair is gepasseerd. Het kan allemaal niet.
Men is uitgeprocedeerd en de asielzoeker werkt mee. Alle terugnamefaciliteiten
zijn ook uitgeprobeerd, maar het werkt niet. Wat is dan het hoofdbezwaar van
het CDA? Het VVTV-nieuw voegt een status toe. Heeft u daar bezwaar tegen?
Of wilt u de oude status handhaven en wilt u, als iemand meewerkt, overgaan
tot de VTV-humanitair?De heer Verhagen (CDA):Het grootste bezwaar richt zich op het feit dat als je als overheid na
een zorgvuldige procedure zegt dat iemand hier niet mag blijven en hem daarna
toch een status geeft, je in wezen de handdoek in de ring gooit. Dan zie je
af van daadwerkelijke terugkeer en van de pogingen om die terugkeer te realiseren.
Het tweede bezwaar dat ik tegen dit voorstel heb, betreft het gegeven dat
er wel gesteld wordt dat de persoon in kwestie meewerkt, maar niet hoe die
persoon in kwestie zonder papieren is komen te zitten. Als iemand zijn papieren
door de wc spoelt, is dat zijn eigen verantwoordelijkheid. Dan kan niet gesteld
worden dat de betrokkene meewerkt aan zijn terugkeer. Hij heeft de terugkeer
namelijk eerst bemoeilijkt door zijn papieren te vernietigen. In het verslag
van het incident met het vliegtuig uit Toerkmenistan stond: uit het feit dat
er papiersnippers werden gevonden in het toilet, hebben wij afgeleid dat het
ging om asielzoekers. Voorzitter! Dat is de wereld op z'n kop.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik krijg geen antwoord op mijn vraag. Wat is uw voorkeur? Weegt voor de
CDA-fractie het zwaarst dat er geen extra status bij moet komen of vindt zij
dat uitgeprocedeerde asielzoekers het zelf maar moeten uitzoeken?De heer Verhagen (CDA):Hoofdlijn voor ons is dat iemand die na een zorgvuldige procedure niet
in aanmerking komt voor een status, ook daadwerkelijk terugkeert. Daar zullen
de inspanningen op gericht moeten zijn. Wij dienen niet het hoofd in de schoot
te leggen.Voorzitter! Het element dat er sprake moet zijn van een daadwerkelijke
terugkeer, krijgt ten aanzien van veel categorieën onvoldoende nadruk.
Met het oog daarop dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een goed asielbeleid gebaat is bij een helder, consequent
en goed te controleren uitzettingsbeleid;overwegende, dat ten behoeve van controle of vreemdelingen daadwerkelijk
het land hebben verlaten, veelvuldig de methode van adrescontrole wordt toegepast;overwegende, dat adrescontrole een onbetrouwbare vorm van controle op
vertrek uit Nederland is;van mening, dat in de vrijblijvendheid van dit uitzettingsbeleid een kiem
voor het ontstaan van illegaliteit is gelegen;verzoekt de regering over te gaan tot het als regel begeleid uitzetten
vanVerhagen uitgeprocedeerde vreemdelingen en aangetroffen illegalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Verhagen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6 (25386,19637 
).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! De heer Dittrich zal een deel van deze motie herkennen.De heer Dittrich (D66):Het eerste deel sprak mij wel aan, maar de passage over de kiem voor illegaliteit
een stuk minder.De heer Verhagen (CDA):Wat is uw bezwaar tegen het niet doorvoeren van de adrescontrole? U heeft
zelf gezegd dat dit een onbetrouwbare vorm van controle is.De heer Dittrich (D66):Dat heb ik in december 1995 in een motie voorgesteld. Die motie heb ik
aangehouden na toezeggingen van de staatssecretaris. In de Terugkeernotitie
en in enkele brieven schrijft de staatssecretaris zeer duidelijk dat adrescontrole
weliswaar een onbetrouwbaar middel is, maar dat er daarnaast nog twee andere
middelen zijn, te weten het begeleid terugsturen naar de grens en gedwongen
terugkeer. Wij hebben uitgebreid bediscussieerd dat het begeleid terugsturen
tot aan de grens in wezen ook een onbetrouwbaar middel is. Nederland heeft
alleen nog Schiphol als Schengenbuitengrens. De betrokkene kan meteen weer
terugkeren naar Nederland. Hierop gelet, is het duidelijk dat ik niet meer
zo enthousiast ben over die motie.De heer Verhagen (CDA):U heeft haar zelf indertijd ingediend.De heer Dittrich (D66):De staatssecretaris is met redengeving op die motie terugkomen. Zij heeft
mij voor een deel overtuigd, vooral op het punt van de binnengrenzen.De heer Verhagen (CDA):Ik kreeg tijdens het debat hierover niet die indruk. Het gaat mij erom
dat het voorstel van de CDA-fractie betrouwbaarder is dan adrescontrole en
ook betrouwbaarder dan het sturen van een kaartje naar de vreemdelingendienst
met daarop de mededeling: ik ben vertrokken. In de toelichting op de motie
heeft u dat laatste in wezen voorgesteld.De heer Dittrich (D66):Vervolgens hebben wij een debat in de Kamer gevoerd, waar u overigens
op tegen was.De heer Verhagen (CDA):Dat heeft u verkeerd. De motie was ingetrokken voordat wij erop konden
reageren.De heer Dittrich (D66):De motie is aangehouden. De staatssecretaris heeft nu aangegeven dat de
tweede wijze van gecontroleerd vertrek ook niet echt deugdelijk is. Daar ben
ik door overtuigd.De heer Verhagen (CDA):Dan wel begeleid uitzetten.Voor een goede beoordeling van het beleid is het noodzakelijk dat de Kamer
een helder overzicht krijgt. Vandaar dat ik de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat voor het overzicht over de asielproblematiek een adequate
informatievoorziening aan de Kamer noodzakelijk is;overwegende, dat hiertoe inzicht nodig is in het aantal personen per herkomstland
dat zich als asielzoeker per jaar meldt, en uitgaande van die groep een overzicht
van de verleende statussen, de centra waar zij verblijven, alsmede de doorplaatsing
naar de gemeenten, en de terugkeercijfers;verzoekt de regering in het vervolg halfjaarlijks, binnen een maand na
afloop van de periode, deze informatie te verschaffen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verhagen en Rijpstra. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7 (25386,19637 
).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Ik rond af, maar ik wil nog graag twee moties indienen. De
eerste gaat over de afronding van het debat inzake de gezinshereniging.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de Kamer op 21 mei 1996 akkoord is gegaan met de beleidslijn
van de regering, dat bij een verzoek om gezinshereniging alleen rekening wordt
gehouden met de inspanningen van betrokkene om voldoende inkomen te krijgen
ingeval net niet aan de inkomensvoorwaarden wordt voldaan;overwegende, dat thans wordt voorgesteld ingeval van een objectieve belemmering
voor gezinshereniging in het land van herkomst, na drie jaar gezinshereniging
in Nederland toe te staan, afhankelijk van de inspanningen van betrokkene
en het uitzicht op werk;constaterende, dat de inkomenseis niet vervangen kan worden door een inspanningseis
zonder daarmee te tornen aan het vastgestelde beleid;verzoekt de regering aanvragen tot gezinshereniging bij gebleken objectieve
belemmeringen in het land van herkomst individueel op basis van humanitaire
overwegingen te beoordelen en jaarlijks aan de Kamer opgave te doen van het
aantal gevallen dat ontheffing van de inkomenseis op deze grond wordt verleend;spreekt voorts als haar oordeel uit dat de ontheffing zich niet kan uitstrekken
tot de andere in de vreemdelingencirculaire genoemde vereisten voor gezinshereniging,
zoals passende huisvesting,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verhagen en Rijpstra. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8 (25386,19637 
).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Tijdens het debat over de koppelingswet heb ik een motie aangehouden.
Deze motie betrof de evaluatie van de Wet op deVerhagen identificatieplicht
en daarbij de werking van artikel 19. De staatssecretaris
heeft toen gezegd dat zij naar dat aspect zou kijken bij de in december 1996
te verschijnen evaluatie. Wij hebben deze evaluatie niet ontvangen.Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de staatssecretaris in oktober 1996 heeft toegezegd om
in de in december 1996 te verschijnen evaluatie van de Wet op de identificatieplicht
een passage te wijden aan het functioneren van artikel 19 van deze wet;overwegende, dat deze toezegging tot op heden niet gestand is gedaan;constaterende, dat de interpretatie van het begrip "concrete aanwijzing"
in artikel 19, eerste lid, Vreemdelingenwet ertoe geleid heeft dat de bevoegde
autoriteiten in de praktijk over een zwakker instrument beschikken bij de
controle op illegaal verblijf dan vóór de invoering van de Wet
op de identificatieplicht;verzoekt de regering vóór 1 september 1997 een standpunt
in te nemen over het wijzigen van artikel 19 van de Vreemdelingenwet, opdat
naast de concrete aanwijzing ook het aan de omstandigheden van het geval ontleende
vermoeden van illegaliteit een titel tot staandehouding geeft,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Verhagen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9 (25386,19637 
).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Ik zal moties die door collega Rijpstra worden ingediend over
de terugnameovereenkomsten met betrekking tot de positie van de luchtvaartmaatschappijen
op een aantal punten medeondersteunen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb van de Terugkeernotitie zoals wij die gekregen hebben,
al in het algemeen overleg gezegd dat ik het hooguit een goede allereerste
aanzet vind om te komen tot een terugkeerbeleid, maar dat het geen oplossing
is voor de huidige problematiek. De enige oplossing is een eenmalige onorthodoxe
maatregel. Ik heb aan de staatssecretaris gevraagd daar een inhoudelijk oordeel
over te geven. Tot mijn grote teleurstelling schreef zij in de schriftelijke
beantwoording wederom slechts de ene zin, dat van een eenmalige maatregel
een aanzuigende werking zal uitgaan.Voorzitter! Met alle respect, ik vind dit kolder. We hebben het over mensen
die hier vaak al een aantal jaren verblijven. Ik vind het jammer. Ik heb hetzelfde
gehoord rondom Berenschot, de laatste discussie naar aanleiding van de rapporten
van VluchtelingenWerk Nederland en Pharos. Ik blijf het betreuren. Ik heb
ervan afgezien een motie op dit punt in te dienen, want nog geen kwartaal
geleden werd zo'n motie verworpen.In de Terugkeernotitie wordt voorgesteld te komen tot een nieuwe voorwaardelijke
vergunning tot verblijf. Ik heb tijdens het AO al gezegd dat wij daar redelijk
positief tegenover staan. Wij vinden drie jaar te lang. Wij zien dat liever
gewijzigd in één jaar. Daarvoor bleek geen meerderheid te zijn.
Ik heb daar verder over nagedacht. Voor een VVTV geldt drie jaar. Het betreft
mensen die hier al heel lang zitten, beperkte integratiemogelijkheden krijgen
en nog langer in onzekerheid verkeren. Gevoegd bij het feit dat wij een nieuwe
status creëren, waarbij ik er niet uit ben op welke wijze zich dat verhoudt
tot de VVTV-oud – die overigens slechts een paar jaar oud is –
denk ik dat het beter is om over te gaan tot een VTV-humanitair. De gehele
procedure is al doorlopen, mensen hebben meegewerkt en het is nog steeds niet
mogelijk hen uit te zetten. Ik leg de Kamer dan ook de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering aan uitgeprocedeerde asielzoekers die mee willen
werken aan hun uitzetting maar waar dit desondanks niet mogelijk is, een VTV-humanitair
te verstrekken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Sipkes. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10 (25386,19637 ).De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Beseft mevrouw Sipkes dat zij daarmee een nieuwe categorie
verblijfsvergunning instelt, zij het een soort subcategorie van de VTV-humanitair,
zodat zij hetgeen zij in de ene hand wint, met de andere hand weer verliest?Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Het is de vraag of u dit moet zien als een nieuwe subcategorie. De VTV-humanitair
geven wij aan de mensen waarbij het van onnodige hardheid zou getuigen als
zij uitgezet worden. Wij hebben het over mensen die uitgeprocedeerd zijn.
Al tijdens de procedure is de vraag of hij of zij in aanmerking komt voor
een VTV-humanitair ontkennend beantwoord. Ik realiseer mij dat heel goed.
Vervolgens is er het uitzettingstraject. Dat lukt dan niet. Ik heb het dan
over stateloze Palestijnen en over mensen uit een van de voormalige Sovjetrepublieken,
die misschien wel een Sovjetpaspoort hebben, maar niet van de republiek zelf.
Zij willen wel en ik vind dat het van onnodige hardheid zou getuigen om hen
toch op een vliegtuig naar – in dit geval – "onbekendistan" te
sturen. Ik vind het humanitair dan terecht om juist de VTV-humanitair daarvoor
open te stellen.De heer Van Oven (PvdA):Er is toch een principieel verschil tussen enerzijds de groep die voor
langere termijn in Nederland zou kunnen blijven op grond van de situatie in
hun land en anderzijds de groep die in beginsel kan worden uitgezet, maar
waarvan de uitzetting op het betrokken moment concreet niet mogelijk is? De
laatste categorie komt eerder in aanmerking voor een titel, die weer vervalt
zodra de uitzetting wel mogelijk wordt. Dat geldt niet voor de huidige VTV-humanitair.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):AlsSipkes een VVTV voor één jaar zou gelden, zou
de onzekerheid voor betrokkenen tot één jaar worden beperkt.
Het uitzettingstraject – de pogingen om tot uitzetting te komen en te
zorgen dat het land van herkomst de mensen opneemt – wordt dan opgerekt.
Dat is echter niet zo. Het blijft drie jaar. Men wil meewerken. Moeten betrokkenen
dan drie jaar in onzekerheid worden gelaten? Wat gebeurt er dan? Er wordt
opgerekt. Ik ben daar niet voor. De VTV-humanitair is dan beter. Ik ga er
daarbij overigens van uit dat er tot die tijd heel serieus gekeken wordt of
iemand terug kan en, zo niet, waarom niet. Ik wil de pogingen die omschreven
staan in de notitie serieus nemen.De heer Van Oven (PvdA):Dat is dus in beginsel een intrekbare VTV-humanitair?Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Nee, want je krijgt de titel pas nadat helder is vast komen te staan dat
alle pogingen tot terugkeer mislukt zijn. Ik zeg niet dat men nadat men uitgeprocedeerd
is, een VTV-humanitair krijgt. Dat was al in het voortraject besproken. Er
wordt aan het uitzetttraject begonnen, maar dat gaat soms niet, ook al werkt
men mee. Het zijn geen mensen die hun paspoort in het vliegtuig versnipperd
hebben.De heer Van Oven (PvdA):En als iemand die al een halfjaar een VTV-humanitair heeft, alsnog blijkt
te kunnen worden uitgezet?Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Dan kan dat niet meer. Dat lijkt mij helder.Voorzitter! Dan ga ik in op de huidige VVTV. Bij herhaling is om een duidelijk
beleidskader gevraagd. Het is mij nog niet geheel duidelijk of de staatssecretaris
in het overleg heel erg hard heeft toegezegd dat er een soort toetsingskader
komt. Daarom dien ik de volgende motie in. Misschien is zij overbodig, maar
dat hoor ik straks. Ik heb geen tweede termijn, daarom dien in haar nu in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het beleid omtrent de verlening van een voorwaardelijke
vergunning tot verblijf aan inzichtelijkheid te wensen overlaat;verzoekt de regering de Kamer op korte termijn een toetsingskader voor
de verlening van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf te doen toekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Sipkes. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11 (25386,19637 ).Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Het andere algemeen overleg ging over de gezinshereniging.
De criteria voor de inkomenseis in de vreemdelingencirculaire zullen beter
omschreven worden. Daarbij ga ik er nadrukkelijk van uit dat ook het verwijtbaarheidscriterium
erin komt en dat de staatssecretaris op de een of andere manier tracht aansluiting
te vinden bij de eisen en voorwaarden die in het brede socialezekerheidsland,
Nederland, gelden. Dat lijkt mij de helderheid ten goede te komen.Dan kom ik op de nu voorgestelde wachttijd voor de inkomenseis. Voldoet
men hier niet aan, dan geldt een termijn van drie jaar. Dat lijkt mij echt
te lang. De staatssecretaris heeft geen echte onderbouwing gegeven van die
drie jaar. Bij de VVTV hebben wij te maken met de politieke situatie in het
land van herkomst, maar dat argument vond ik hier niet gelden. Daarom lees
ik de Kamer de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de instelling van een wachttijd van drie jaar voor houders
van een VTV die niet aan de inkomenseis voldoen en waarvan is vastgesteld
dat er objectieve belemmeringen bestaan voor gezinshereniging in het land
van herkomst, onaanvaardbaar lang is;van mening, dat een dergelijke wachttijd strijdig is met het streven van
het kabinet naar een snelle integratie van nieuwkomers;verzoekt de regering de wachttijd te verkorten van drie naar één
jaar,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Sipkes. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12 (25386,19637 ).Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Tot slot ga ik in op Iran. Over het ambtsbericht moet ik opmerken
dat de indeling deze keer beter was en dat meer bronnen werden vermeld. Gelet
op de zeer lange discussie, meen ik echter dat het beter kan en dat de bronvermelding
en een aantal zaken, zoals de bestaande afspraken tussen het ministerie van
Justitie en van Buitenlandse Zaken, helderder moet zijn. Ik zal daarom de
motie die de heer Dittrich straks op dit punt zal indienen, medeondertekenen.Dan kom ik op de inhoud van het ambtsbericht. De toonzetting was zeer
positief. In feite was het nogal onterecht optimistisch. Op de aangegeven
positie van vrouwen zou je bijna jaloers worden. Je mag daar alles. Zelfs
als je gaat scheiden, kun je jezelf ontplooien, je kunt lid worden van het
parlement, net als hier. Je mag van alles en nog wat. Toch is de werkelijkheid
anders. Uit andere bronnen – ik noem bijvoorbeeld de Middle East Research
Association – verneem ik dat uitspraken van rechters over vrouwen, de
positie van vrouwen, de vrouw als moeder, de zorg en de mogelijkheden die
vrouwen nog hebben op het gebied van kinderen, heel anders zijn. In het ambtsbericht
zelf zitten ook tegenstrijdigheden. Over de rechtspraak wordt enerzijds gezegd
dat deze beter is, maar anderzijds dat deze per rechtbank verschilt. Er wordt
gesteld dat de martelingen afgenomen zijn, maar tegelijkertijd wordt gesteld
dat folteringen nog steeds voorkomen. Het is maar hoe je het precies noemt.
Het feit blijft hetzelfde. Over de positie van homoseksuelen is dit ambtsbericht
nadrukkelijk optimistischer dan het laatste ambtsbericht. Dat kan ik niet
geheel met elkaar rijmen. Nu heb je ongeveer vier getuigen voor de daad nodig.
ToenSipkes kon de rechter zelf nog beslissen. Het is dus optimistisch. Het
maakt ook geen melding van de toenemende repressie die schrijvers,
journalisten en dergelijke ontmoeten.Ik kan maar tot één conclusie komen: je kunt niet spreken
van een veilig land waarheen uitgezet kan worden. Ook uit het internationale
overzicht – dat is het overzicht van landen die wel terugsturen –
blijkt dat het om een aantal tientallen gaat. Waarom deze tientallen, wat
waren precies de overwegingen en wie waren het? Ik hoor dat het vaak gaat
om mensen die criminele antecedenten hebben. Daar kan ik niet zoveel mee.
Dan kun je niet zeggen dat andere landen het ook veilig doen en dat wij daarmee
door kunnen gaan.Voorzitter! De regering zegt: als het op vrijwillige basis gebeurt, kunnen
mensen ook steun krijgen. Ik denk dat er weinigen vrijwillig terug zullen
gaan, gegeven de situatie.De voorzitter:Mag ik u verzoeken af te ronden?Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Dat zal ik doen. Ik heb nog een concrete vraag hierover. De regering spreekt
in de notitie van 1250 mensen uit Iran die op dit moment teruggestuurd kunnen
worden. De UNHCR schrijft dat er over de afgelopen vijf jaar ruim 10.000 Iraniërs
zijn afgewezen. Alleen al over 1995 waren dat er 4500. Waar komen deze enorme
verschillen vandaan? Wat betreft de uitzetting klopt het niet. Ik kan mij
niet voorstellen dat er echt duizenden met onbekende bestemming zijn vertrokken.Over het beleid ten aanzien van Iran vind ik dat wij deze mensen die hier
al zo lang zijn, niet terug kunnen sturen, en dat wij hun toestemming moeten
geven om hier te blijven. Daarom wil ik de Kamer de volgende motie voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de algemene situatie in Iran aanleiding geeft tot ernstige
bezorgdheid over de mensenrechtensituatie;van mening, dat terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar Iran
niet verantwoord is;verzoekt de regering het VVTV-beleid voor hen van toepassing te verklaren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Sipkes. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13 (25386,19637 ).De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers en mensen die
illegaal in Nederland verblijven, is een weerbarstige materie. Nederland loopt
op tegen factoren waarop het maar in beperkte mate invloed heeft. Toch zullen
wij alles op alles moeten zetten om doorbraken te bereiken in het terugkeerbeleid.Allereerst denk ik dat er een energieke aanpak moet komen van vervoersmaatschappijen
om de identiteitsdocumenten van asielzoekers te laten kopiëren, scannen
of dupliceren, voordat de passagiers met de vliegreis beginnen. Dat kan een
versnelling van de terugkeer betekenen bij asielzoekers die hier zonder documenten
asiel aanvragen. De staatssecretaris behoort dit punt hoog op haar agenda
te plaatsen. De motie die hierover straks wordt ingediend, heb ik daarom medeondertekend.Wij weten allemaal dat de kwaliteit van de asielprocedure soms te wensen
overlaat. Dat is onder andere af te meten aan het feit dat 20% van de afwijzingen
door de rechter wordt hersteld. Naar de mening van D66 is de kwaliteit van
de asielprocedure en het vertrouwen in de onafhankelijke rechter onlosmakelijk
verbonden met de bereidheid van de uitgeprocedeerde asielzoeker om naar zijn
land van herkomst terug te keren.Die kwaliteit van de procedure komt in de hele Terugkeernotitie niet aan
de orde. Dat vind ik een gemis. In het debat heb ik een voorstel gedaan om
zowel de overheid als de asielzoeker een handtekening te laten zetten op een
zogenaamd asielcontract, aan het begin van de asielprocedure voor te leggen.
De Kamer had forse kritiek op de contractuele kant van de zaak. Voor D66 is
de essentie dat de eigen verantwoordelijkheid voor het leveren van kwaliteit
in de procedure, wordt gelegd bij de IND-ambtenaren die verantwoordelijk zijn
voor het dossier. De asielzoeker die uitgeprocedeerd is na een kwaliteitsvolle
procedure, neemt door ondertekening de eigen verantwoordelijkheid voor meewerken
aan vertrek. De werkgroep-Geelhoed heeft in 1994 ook voorgesteld om met VVTV'ers
een contract te sluiten.Maar goed, de Kamer had daar enorm veel bezwaren tegen. Ik heb een motie
opgesteld, waarin ik tegemoetkom aan de bezwaren, maar toch de essentie instandhoud.
Deze motie is medeondertekend door collega Van Oven.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de kwaliteit van de asielprocedure bij de IND (Immigratie-
en naturalisatiedienst) verbeterd kan worden door onder meer de verantwoordelijkheid
van de bij een asielverzoek betrokken contact- en beslisambtenaren bij de
afhandeling van dat asielverzoek te benadrukken;overwegende, dat de verantwoordelijkheid van de asielzoeker om na afwijzing
van zijn asielverzoek mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst
in de beginfase van de procedure geaccentueerd dient te worden;verzoekt de regering te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om die
onderscheiden verantwoordelijkheden vorm te geven, en de Kamer daaromtrent
voorstellen te doen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich en Van Oven. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14 (25386,19637 ).De heer Verhagen (CDA):Ik begrijp dat de heer Dittrich een variant op zijn oorspronkelijke contract
aan het ontwikkelen is. Velen zijn weigerachtig om te vertrekken; waaruit
leidt de heer Dittrich dan af dat men op basis van wat hij nu in deze motieDittrich
voorstelt, ineens bereid zou zijn om terug te keren naar het land van herkomst als het asielverzoek wordt afgewezen?De heer Dittrich (D66):Dat leid ik af uit het feit dat een heleboel asielzoekers die uitgeprocedeerd
en afgewezen zijn, geen vertrouwen in de procedure hebben gehad, omdat zij
daar allerlei bezwaren tegen hebben, onder andere vanwege de ambtsberichten
of vanwege het feit dat zij niet goed nader zijn gehoord door de contactambtenaar.
Er zijn allerlei momenten aan te wijzen waarvan zij zeggen dat de procedure
niet kwaliteitsvol is geweest en dat zij daarom, nadat zij uitgeprocedeerd
zijn, de beslissing niet accepteren.De heer Verhagen (CDA):Vindt u dat de asielprocedure die wij in Nederland kennen, niet kwaliteitsvol
is?De heer Dittrich (D66):Ik doe in de Kamer talloze voorstellen om de kwaliteit te verbeteren,
omdat ik soms meen dat de procedure weliswaar misschien goed is qua structuur –
afgezien van het feit dat er geen hoger beroep is – maar dat zij in
individuele gevallen niet kwaliteitsvol genoeg is. Het is belangrijk om die
kwaliteit te verbeteren. Dat kan, zoals de staatssecretaris een- en andermaal
heeft aangegeven, door het organiseren van cursussen en bijscholing, bijvoorbeeld
door het Tropeninstituut. Toch wordt maar liefst 20% van de zaken uiteindelijk
door rechtbanken rechtgebreid; dat is een veel te hoog percentage.De heer Verhagen (CDA):Zoals u weet, is de rechter een integraal onderdeel van de asielprocedure.
Het bevreemdt mij enigszins dat u in het debat over het stappenplan niet hebt
gesteld dat de kwaliteit van de asielprocedure onvoldoende was en dat u dat
nu wel doet, wat voor u aanleiding is om te komen met een variant op het contract.De heer Dittrich (D66):U spreekt van een variant op het contract. Dat contract heb ik in dat
debat naar voren gebracht. Daar kreeg ik de handen niet voor op elkaar. Dit
kun je nauwelijks een variant op het contract noemen. In deze motie vraag
ik de staatssecretaris om te onderzoeken hoe vorm kan worden gegeven aan de
gescheiden verantwoordelijkheden.De heer Verhagen (CDA):Nogmaals: in tegenstelling tot bij de discussie over het stappenplan stelt
u nu dat de kwaliteit van de asielprocedure in Nederland onvoldoende is. Is
dat het standpunt van uw fractie?De heer Dittrich (D66):Nee, dat hebt u zojuist al gevraagd. Toen heb ik gezegd dat de structuur
misschien wel goed is – afgezien van het feit dat er geen hoger beroep
is, terwijl mijn fractie het hoger beroep graag in de Vreemdelingenwet wil
zien – maar dat het nog steeds om de individuele gevallen gaat. Als
20% van de afgewezen verzoeken alsnog wordt rechtgebreid en als soms statussen
worden gegeven nadat de rechter heeft gesproken, veroorzaakt dat een onzeker
gevoel over de kwaliteit in sommige zaken.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Het contract is weg. Ook de heer Dittrich heeft volgens mij ingezien dat
het een juridisch monstrum was.De heer Dittrich (D66):Oh nee.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):In de discussie over het contract en ook nu weer begreep ik niet precies
wat hij voorstelt. Hij wil de verplichting om zorgvuldig met de aanvraag om
te gaan op de een of andere manier vastleggen, of hij wil bekijken hoe die
verplichting harder kan worden gemaakt. Daarbij concentreert hij zich nadrukkelijk
op de contactambtenaar. Is dat dan het punt? Het andere gedeelte, dat betrekking
heeft op de asielzoeker, is gegeven in de Vreemdelingenwet. Bovendien wordt
dit vanaf het begin nadrukkelijker in de procedure betrokken: je werkt mee
en er is altijd de optie dat je terug moet. Dan blijft voor mij de contactambtenaar
over.De heer Dittrich (D66):Nee, blijkbaar hebt u de tekst van de motie niet goed gehoord; u hebt
die tekst in ieder geval nog niet gelezen. Daar staat heel sec in dat de contact-
en beslisambtenaren een grotere rol moeten krijgen. Ik kan mij voorstellen
dat dat op het organisatorische vlak gebeurt, bijvoorbeeld doordat zij verantwoordelijk
blijven voor een dossier en doordat er ook naar hen wordt teruggekoppeld.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Bedoelt u dat zij verantwoordelijk blijven gedurende het gehele traject?De heer Dittrich (D66):Nee, natuurlijk niet, want als zij beslist hebben en de asielzoeker in
beroep gaat, komt hun zaak natuurlijk voor de onafhankelijke rechter. Nu is
het vaak zo dat een contactambtenaar het gehoor afneemt, waarna het dossier
in de organisatie verdwijnt en een beslisambtenaar heel ergens anders een
beslissing neemt. Als de asielzoeker het daar niet mee eens is, wordt er bezwaar
ingesteld en gaat het dossier naar weer iemand anders. De verantwoordelijkheden
zijn als het ware zoek. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de staatssecretaris
de organisatievorm zodanig verandert dat er veel meer een link ontstaat tussen
verantwoordelijkheden van de ambtenaar en de afhandeling van het dossier,
en ik verzoek haar de mogelijkheid daarvan te onderzoeken.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):U vraagt dus eigenlijk om een model van overleg tussen de beslisambtenaar,
de contactambtenaar en de asielzoeker om fouten die mogelijk in het gehoor
zijn begaan, op te sporen.De heer Dittrich (D66):Ik verzoek onder andere om een terugkoppeling. Een beslissing van de rechter
zou moeten worden teruggestuurd en door de ambtenaren worden besproken, zodat
zij ervan kunnen leren. Ik ben ervan overtuigd dat dit kwaliteitsverhogend
kan werken.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik heb de motie van de heer Dittrich nog niet kunnen lezen,
maar ik heb goed geluisterd toen hij haar voorlas. Mijn aarzeling ontstond
toen hij ter toelichting zei dat hij tegemoetkomt aan de bezwaren die er vooral
in de Kamer bestonden, maar dat de essentie van zijn voorstel behouden blijft.
Indertijd heeft hij op vragen van collega's benadrukt dat de essentie van
zijn toenmalige voorstel werd gevormd door het psychologische effect en de
morele binding die van een contract zouden uitgaan. Daar richtte zich ook
de kritiek van de Kamer op. Ik herinner mij dat ik hem toen de vraag heb gesteld
of hij niet via de route van de asielzoeker bezig was om de werkwijze van
de IND te verbeteren. Als ik zijn eerste overweging goed heb beluisterd, doet
hij dat nu toch. Hij doet eenDittrich ander voorstel en vraagt de staatssecretaris
om dat te onderzoe ken, maar het is hem te doen om de werkwijze
van de IND. En dat is toch een van de belangrijkste bezwaren die in het overleg
zijn geuit.De heer Dittrich (D66):Dat ziet u verkeerd. Het is mij erom te doen de eigen verantwoordelijkheden
van de contact- en de beslisambtenaar duidelijker te maken, en ook die van
de asielzoeker voor zijn terugkeer. Dat is voor mij de essentie.Voorzitter! Ik ben blij dat de staatssecretaris heeft toegezegd dat zij
criteria zal opstellen aan de hand waarvan beoordeeld kan worden wanneer de
algemene situatie in een land zodanig is dat een VVTV-beleid gehanteerd moet
worden. Ik verzoek de staatssecretaris haar notitie daarover met spoed naar
de Kamer te sturen, omdat het voor allen die in de rechtspraktijk werken en
natuurlijk ook voor de asielzoekers van belang is om te weten waar zij aan
toe zijn. Ik ontvang hierop graag een reactie van de staatssecretaris.Wat betreft de aparte status van vergunning tot verblijf voor mensen die
meewerken aan terugkeer, maar die niet kunnen terugkeren vanwege de opstelling
van het land van herkomst of omdat zij stateloos zijn, is D66 niet zo enthousiast.
Als het gaat om mensen die moedwillig hun identiteitsdocumenten hebben weggemaakt,
zou het een verkeerd signaal kunnen zijn. Nu uit de brief van de staatssecretaris
ook nog blijkt dat er na intrekking van de vergunning eerst nog geprocedeerd
kan worden, is de animo van mijn fractie nog verder gedaald. Het lijkt D66
verstandig indien de staatssecretaris niet meteen een wetsvoorstel gaat voorbereiden,
maar eerst een notitie aan de Kamer stuurt om alle voor- en nadelen nog eens
in kaart te brengen. In de Terugkeernotitie zijn die namelijk erg summier
aan de orde geweest. Bestaat overigens de mogelijkheid om in aperte gevallen
een humanitaire verblijfsvergunning te geven? Ik heb dan ook de volgende motie
opgesteld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat er in de Terugkeernotitie sprake van is dat aan een beperkte
categorie uitgeprocedeerde asielzoekers, die medewerking verlenen aan hun
terugkeer maar niet terug kunnen keren, een aparte verblijfsvergunning kan
worden verleend, de VVTV (voorwaardelijke vergunning tot verblijf);overwegende, dat aan het in het leven roepen van een nieuwe vergunning
voor- en nadelen kleven;verzoekt de regering op korte termijn een notitie aan de Kamer te sturen,
waarin de voor- en nadelen van een dergelijke vergunning in kaart zijn gebracht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dittrich. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15 (25386,19637 ).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Wat verwacht de heer Dittrich van een nieuwe notitie en op
welke termijn verwacht hij die? Naar aanleiding van de koppelingswet hebben
wij de toezegging gekregen van een Terugkeernotitie waarin invulling zou worden
gegeven aan een daadwerkelijke terugkeer. Die notitie hebben wij ontvangen
en nu vraagt de heer Dittrich een nieuwe notitie. Is hij niet van mening dat
er op basis van de Terugkeernotitie die wij vandaag bespreken, onvoldoende
redenen zijn om over te gaan tot de instelling van een nieuwe status?De heer Dittrich (D66):Ik ben van mening dat de Terugkeernotitie op dit punt onvoldoende duidelijk
is. Ik had er meer van verwacht, maar in de Terugkeernotitie staat het niet.
Er zijn nogal wat bezwaren tegen een aparte status naar voren te brengen,
maar er zitten ook voordelen aan. In de motie staat dat ik wil dat er op korte
termijn een notitie komt waarin dat in kaart wordt gebracht. Ik vind dat wij
er nu te gefragmenteerd over praten. Ik heb het liever ineen, om er dan over
te beslissen.De heer Verhagen (CDA):U heeft in het recente verleden twee uitspraken gedaan. De eerste was:
het is weer een hoop papier, maar er staat zo weinig in. De tweede was: het
duurt allemaal zo lang. U vraagt nu, over een langere tijd dan vandaag, wederom
een hoop papier.De heer Dittrich (D66):Ik vraag niet een hoop papier, ik vraag een notitie waarin voor- en nadelen
in kaart zijn gebracht. Ik vind dat belangrijk, omdat het niet kan op basis
van de Terugkeernotitie.De heer Verhagen (CDA):Omdat die onvoldoende is?De heer Dittrich (D66):Op dat punt vind ik haar onvoldoende. Dat heb ik eerder ook al gezegd.
Dat is niet zoveel nieuws.De heer Rouvoet (RPF):De voor de hand liggende vraag is waarom de heer Dittrich niet aandringt
op spoed met de indiening van het wetsvoorstel dat daarvoor nodig zal zijn.
Dan krijgen wij een uitgebreide memorie van toelichting. Ik heb in het debat
zelf aan de staatssecretaris gevraagd om een deugdelijke fundering. Ik geef
toe dat die in de Terugkeernotitie wat mager is. Een memorie van toelichting
is de aangewezen plaats om dat goed te doen. Alle voor- en nadelen kunnen
dan gewogen worden in de schriftelijke en de plenaire inbreng over het wetsvoorstel.
De heer Dittrich kan toch vragen om een snelle indiening van het wetsvoorstel?De heer Dittrich (D66):Ik denk het niet. Als een wetsvoorstel in werking treedt, zijn er een
heleboel mensen bij betrokken. Dan moet een heel apparaat in werking worden
gezet. Dat weet u zelf ook. Dat zijn wetgevingsambtenaren, die niet op hetzelfde
moment aan andere wetgeving kunnen werken. Het gaat dan veel en veel sneller
als met een notitie wordt gekomen waarin de hoofdpunten, de voor- en de nadelen
in staan. Als de Kamer daar snel over debatteert, weet de staatssecretaris
precies waar zij aan toe is. Misschien leidt dat ertoe dat besloten wordt
helemaal geen wetsvoorstel voor te bereiden.De heer Rouvoet (RPF):Hebt u echt de illusie dat de staatssecretaris zelf op een avond een notitie
over voor- en nadelen gaat zitten schrijven? Dezelfde ambtenaren die bij het
beleid betrokken zijn, zullen daar toch de aanzetten voor moeten leveren?De heer Dittrich (D66):Dit is weer dezelfde simplistische manier vanDittrich redeneren die u
in het algemeen overleg ook had. U hebt mij helemaal niet
horen zeggen dat de staatssecretaris in één avondje een notitie
schrijft. U doet geen recht aan wat hier gezegd wordt.De heer Rouvoet (RPF):U zegt dat er allerlei mensen betrokken moeten worden bij het opstellen
van zo'n wetsvoorstel. Maar er moeten, waarschijnlijk van dezelfde afdeling
van het departement van Justitie, allerlei mensen die bij het asielbeleid
betrokken zijn, aan het werk gezet worden om een notitie met afwegingen van
voor- en nadelen op te stellen.De heer Dittrich (D66):U weet toch wel dat wetgeving een heel andere manier van werken is? Dan
moet je heel zorgvuldig eerst de Vreemdelingenwet bekijken. Hoe moet de aparte
status worden ingepast en geformuleerd? De voor- en nadelen kunnen veel sneller
gewoon op papier gezet worden. Ik denk dat dit met veel meer spoed kan.De heer Rouvoet (RPF):Is het niet zo, dat de heer Dittrich gewoon niet zoveel ziet in de nieuwe
status, maar dat nog niet durft uit te spreken en kiest voor een uitschuifoperatie?De heer Dittrich (D66):Helemaal niet! Ik heb gezegd dat wij er niet zo enthousiast over zijn,
maar ik zie er ook wel weer voordelen in. Dat bleek onder andere uit het interruptiedebatje
dat collega Van Oven met collega Verhagen had. Er zitten ook wel wat voordelen
aan.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik ben het wel met collega Rouvoet eens dat dit vertragend kan werken,
tenzij de heer Dittrich tegelijk aandringt op spoed met wetgeving als die
nodig is. Hij kan dan amenderen, verwerpen, van alles en nog wat. Anders duurt
het echt een paar maanden langer.De heer Dittrich (D66):Nee!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Uiteraard duurt het langer, want het duurt al twee maanden voordat wij
überhaupt een notitie kunnen krijgen. Het duurt dus drie à vier
maanden voordat wij die kunnen bespreken. Vervolgens moet er een wetgevingstraject
in gang worden gezet. Kunt u niet beter simpel aan de staatssecretaris vragen
of er überhaupt een wetswijziging nodig is of dat het op een andere manier
kan, via een circulaire?De heer Dittrich (D66):Wilt u een aparte status via een circulaire regelen? Daar zou ik geen
voorstander van zijn!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Dat is nu net het punt. Ik ben er nog niet achter of hier een heel nieuwe
status voor nodig is of dat er een oude moet vervallen. Dat is mij niet helder.De heer Dittrich (D66):U zult toch ook niet een oude status via een circulaire willen laten vervallen?
Dat lijkt mij echt geen goede aanpak. Bovendien kan de kern van argumenten
in een notitie natuurlijk meteen voor het wetsvoorstel worden gebruikt. Zoveel
vertraging hoeft dat niet op te leveren. U doet nu net alsof eerst iedereen
aan een notitie zit te werken, vervolgens zit te wachten op het Kamerdebat
en dan vanaf het moment nul aan een wetsvoorstel werkt. Dat kan voor een deel
natuurlijk gelijk op gaan. De vertraging waar u zo bang voor bent, zie ik
niet.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! Het is nu al duidelijk dat er aan een eventuele nieuwe status
voor- en nadelen zitten, problemen en ook voordelen. Dat zal ongetwijfeld
uit een eventuele notitie nog eens naar voren komen. Maar denkt de heer Dittrich
niet dat ook na zo'n notitie het uiteindelijk erop aan zal komen een politieke
keuze te maken? Zul je, als alle mogelijkheden uitgeput zijn en je mensen
hebt die verder niets meer hebben, dan niet moeten kiezen: een status voor
deze mensen of geen status voor deze mensen? Dat kan toch niet weggenomen
worden door welke afweging van voor- en nadelen dan ook?De heer Dittrich (D66):Ik zou absoluut niet weg willen lopen voor een politieke keuze. Ik vind
het op basis van de gegevens die wij nu hebben, onverantwoord om een keuze
te maken. Ik heb daar te weinig gegevens over. Daarom denk ik dat een snelle
notitie mij daar veel verder in kan brengen.De voorzitter:Ik verzoek u af te ronden.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik ben ontzettend vaak geïnterrumpeerd.De voorzitter:Daar heb ik rekening mee gehouden. Dat is keurig gecontroleerd.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ambtsberichten zijn het fundament van de toetsing of een asielzoeker
recht op verblijf in Nederland heeft of niet. Daarom is het van belang dat
ambtsberichten volgens aanvaarde criteria zijn opgesteld en daarom wil ik,
mede namens de collega's Van Oven, Sipkes en Rijpstra, de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat goede algemene ambtsberichten van essentieel belang zijn
in de asielprocedure;overwegende, dat algemene ambtsberichten onder meer zouden moeten voldoen
aan criteria van openbaarmaking van niet-vertrouwelijke bronnen, scheiden
van feiten en meningen, duidelijke afbakening van onderwerpen, openheid van
zaken over de rol van de betreffende ambassade en openheid over de procedures
waarmee ambtsberichten worden opgesteld;verzoekt de regering een commissie in te stellen, die op korte termijn
voorstellen doet omtrent alle criteria, waaraan algemene ambtsberichten dienen
te voldoen, en verzoekt de regering die voorstellen nog in 1997 met de Kamer
te bespreken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Van Oven, Sipkes en
Rijpstra. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16 (25386,19637 ).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Op zich zijn de criteria zoals de heer Dittrich die vermeldt,
vrij helder. Waarom vraagt hij om een aparteDittrich commissie om dit te onderzoeken?
Ik kan mij toch voorstellen dat op basis van de discussie die op dit moment
 tussen staatssecretaris Patijn en staatssecretaris Schmitz
gevoerd wordt over de kwaliteit van ambtsberichten, juist de keuze gemaakt
kan worden op grond van welke criteria ambtsberichten opgesteld worden. Daar
heb ik eigenlijk geen commissie voor nodig. Waarom u wel, mijnheer Dittrich?
Als u mij dit uitlegt, kan ik uw motie beter beoordelen.De heer Dittrich (D66):Ik denk dat er in die commissie ook mensen van buiten kunnen zitten, dus
niet alleen van de departementen, en die kunnen met hun eigen kennis van zaken
ook hun mening geven in de commissie. Uiteraard zitten er dan ook ambtenaren
van Buitenlandse Zaken bij.Voorzitter! Ik wil graag afronden met een enkel woord over Iran. Een jaar
geleden bekritiseerde de Kamer het vorige ambtsbericht over Iran. Op zichzelf
is het nieuwe ambtsbericht een aanmerkelijke verbetering, maar toch heb ik
enkele fundamentele vragen. Op diverse plaatsen wordt gesteld dat onafhankelijke
intellectuelen na de parlementsverkiezingen van maart 1996 een doelwit van
mensenrechtenschendingen zijn geworden: intimidaties, publicatieverboden,
arrestaties. In de conclusie wordt echter niet meer gesproken over intellectuelen,
maar over de beperktere groep van journalisten, schrijvers en contrarevolutionairen.
De vraag is waarom die beperking is aangebracht. Is de staatssecretaris bereid
toe te zeggen dat intellectuelen onder de risicogroepen zullen vallen?Moslims die tot het christendom zijn bekeerd, kunnen soms voor hun leven
vrezen. Op bladzijde 22 wordt tamelijk achteloos vermeld dat Zweden ook bekeerlingen
naar Iran terugstuurt. D66 vindt dat zij als risicogroep behoren te worden
aangemerkt, net zoals de Bahái.Homoseksuele gedragingen zijn verboden. Er staat de doodstraf op. Tamelijk
geruststellend staat er op bladzijde 9 dat in de praktijk nauwelijks –
ik onderstreep "nauwelijks" – veroordelingen plaatsvinden. Maar "nauwelijks"
betekent: dus wel. Bovendien kunnen wij lezen dat de rechtsorde op papier
regelingen kent, maar dat daar in de praktijk van afgeweken kan worden. Ook
homoseksuelen behoren als risicogroep te worden aangemerkt, en ik vraag de
staatssecretaris dit expliciet te bevestigen.Geen van de uitgewezen asielzoekers heeft problemen ondervonden, zo stelt
de staatssecretaris op bladzijde 3 van haar brief. Geldt dit voor degenen
die gedwongen terugkeerden of ook voor de mensen die onder toezicht terugkeerden?
Met andere woorden, heeft de Nederlandse ambassade alle terugkeerders gemonitord
op het vliegveld en een huisbezoek gegeven? Is de regering bereid het systeem
van monitoring te verstevigen? Als argument haalt de staatssecretaris aan
dat andere landen en de UNHCR zich niet tegen terugkeer van Iraniërs
verzetten. Uit de cijfers blijkt dat dit mondjesmaat gebeurt. Bovendien blijkt
niet uit de cijfers tot welke categorieën die Iraniërs behoren.
Hoeveel Iraniërs komen volgens de staatssecretaris voor terugkeer in
aanmerking? Mevrouw Sipkes heeft hier ook vragen over gesteld. Heeft de staatssecretaris
een plan van aanpak op dit punt? Kan er eigenlijk wel van terugkeer sprake
zijn, nu de Nederlandse ambassadeur niet meer in Teheran op zijn post zit?
Heeft dit invloed op een eventuele monitoring?De voorzitter:Dat was 10,5 minuut.De heer Rijpstra (VVD):Mijnheer de voorzitter! Het bieden van perspectief aan uitgeprocedeerde
vluchtelingen spreekt de VVD-fractie aan. Elk mens heeft een talent en dat
talent kan zich verder ontplooien. Het is van groot belang dat met name uitgeprocedeerde
vluchtelingen zich dit realiseren en dat zij zich ook realiseren dat hun een
toekomst kan worden geboden. De aanpak die de staatssecretaris voorstelt,
met name met de pilots in Ethiopië en Eritrea, is uniek in Europa. Voor
het terugkeerbeleid gaat zij ook sterk uit van de eigen verantwoordelijkheid
van het individu. Dat spreekt de VVD-fractie aan. Ik wil hier ook gezegd hebben
dat wij de uitgangspunten van dit beleid dan ook ondersteunen. Ik wil ook
gezegd hebben dat de te investeren gelden, zoals die worden voorgesteld, ter
plekke ingezet moeten worden. Alle berichten als zouden uitgeprocedeerden
met een zak met geld teruggaan, kunnen dan ook naar het land der fabelen verwezen
worden.In het algemeen overleg heb ik al aangegeven dat het geschetste beleid
in het hoofdstuk over niet rechtmatig in Nederland verblijvenden niet spoort
met de VVD-lijn. De vreemdelingendiensten kunnen aanlopen tegen het feit dat
het aantreffen van niet rechtmatig verblijvenden geen mogelijkheden biedt
tot uitzetting, bijvoorbeeld omdat de capaciteit van de vreemdelingenbewaring
onvoldoende is. Wij hebben hier in het verleden al eens vragen over gesteld
in verband met het op straat zetten van illegale prostituees. Ik blijf bij
mijn standpunt dat het vraagstuk van de niet rechtmatig in Nederland verblijvenden,
de illegalenproblematiek, in de Kamer moet worden besproken. Waarom kan bijvoorbeeld
het vertrekcentrum in Ter Apel niet ook gebruikt worden voor het vertrek van
niet rechtmatig verblijvenden? Dit brengt de VVD-fractie tot het indienen
van de volgende motie, mede om de stroomlijning van de procedure in de asielketen
te waarborgen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat zich in de onderzoeks- en opvangcentra (OC) en in de
asielzoekerscentra (AZC) personen bevinden die zijn uitgeprocedeerd;overwegende, dat deze centra daar niet voor bedoeld zijn;voorts constaterende, dat de politie regelmatig personen aantreft die
niet rechtmatig in Nederland verblijven;overwegende, dat niet rechtmatig hier verblijvende personen Nederland
moeten verlaten;verzoekt de regering in elk district van de Immigratie- en naturalisatiedienst
een vertrekcentrum met een OC-status in te richten, waar uitgeprocedeerde
asielzoekers en personen die niet rechtmatig in Nederland verblijven, worden
opgevangen, in afwachting van hun terugkeer,Rijpstraen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra en Verhagen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17 (25386,19637 ).De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Het is mij niet helemaal duidelijk wat de heer Rijpstra hier
precies mee bedoelt. Wij hebben in de Vreemdelingenwet een artikel dat...De heer Rijpstra (VVD):Artikel 26!De heer Dittrich (D66):Dat betreft de vreemdelingenbewaring, maar ik heb iets anders voor ogen.
In de Vreemdelingenwet staat heel duidelijk dat het ieders eigen verantwoordelijkheid
is om te vertrekken, en dat eenieder op eigen gelegenheid moet kunnen vertrekken.
Ik geloof dat dit in artikel 14 staat. Begrijp ik het nu goed dat de heer
Rijpstra wil dat dit artikel wordt ingetrokken of gewijzigd?De heer Rijpstra (VVD):Neen, het gaat mij om een praktische uitvoering van het geheel, ook puur
zoals de praktijk werkt. De vreemdelingendiensten treffen vaak illegalen zonder
papieren aan. Ik kan mij echter voorstellen dat deze mensen moeten terugkeren
naar het land van herkomst. Het is dan de vraag op welke wijze je dat moet
doen. Ik ben het met u eens dat dit de eigen verantwoordelijkheid van het
individu is. Je kunt echter ook gebruikmaken van de mogelijkheden die wij
nu hebben gecreëerd met de proef in Ter Apel met het vertrekcentrum.
Waarom doe je dat niet per district? Dan kunnen uitgeprocedeerden, maar ook
mensen die illegaal worden aangetroffen, daar gebruik van maken om terug te
keren naar het land van herkomst.De heer Dittrich (D66):Uw probleem is dat die mensen aangetroffen worden, terwijl zij hier eigenlijk
niet mogen zijn. U stelt dan voor om in elk district een opvangcentrum te
realiseren. Als die mensen daar echter niet willen blijven, kunnen zij gewoon
uit dat opvangcentrum weggaan.De heer Rijpstra (VVD):Vandaar dat ik vind dat het opvangcentrum een OC-status moet hebben, en
zoals u weet, kunnen er dan vrijheidsbeperkende maatregelen worden opgelegd.De heer Dittrich (D66):Maar iemand kan dan toch nog steeds uit het OC weggaan?De heer Rijpstra (VVD):In principe kan iedereen uit een OC weggaan, maar u weet net zo goed als
ik dat dat veel moeilijker is dan weggaan uit een AZC. Twee jaar geleden heb
ik er al eens voor gepleit om Ter Apel de OC-status te geven.De heer Dittrich (D66):Is dit een variant op uw eerdere stellingname, dat er meerdere "Ter Apels"
moeten komen? Is dit, met andere woorden, het resultaat daarvan?De heer Rijpstra (VVD):De VVD-lijn is het creëren van een asielketen, waarin mensen per
district te maken hebben met een aanmeldcentrum – nu hebben we er drie;
dat is genoeg – onderzoekscentra en asielzoekerscentra. Wat is logischer
om ook per district een vertrekcentrum te creëren? Laat dat dan niet
alleen gebruikt worden door uitgeprocedeerden, maar ook door mensen die hier
niet rechtmatig verblijven, waarvoor het moeilijk is om ze de grens over te
krijgen.De heer Van Oven (PvdA):Ik neem niet aan dat u centra wilt maken om centra te maken. Tot nu toe
hebben we nog niet kunnen vaststellen dat Ter Apel een geweldig succes is.
Zouden we daarom niet beter even kunnen wachten totdat Ter Apel wat beter
functioneert, voordat we tot een uitbreiding van het verschijnsel overgaan?De heer Rijpstra (VVD):Ik weet waarop u doelt: de staatssecretaris komt met een evaluatie van
Ter Apel als asielzoekerscentrum, met een vertrekcentrum. Dat ben ik met u
eens. Toch wil ik niet de ogen sluiten voor het feit dat wij de komende jaren
te maken hebben met een groot aantal mensen – dat gaat in de tienduizenden
lopen – die terug moeten keren. Ik denk dat we daarop vooruit moeten
lopen. Ik wacht het antwoord van de staatssecretaris hierop af. We kunnen
beter per district een centrum inrichten dat is gericht op terugkeer, zodat
mensen weten dat verblijf in zo'n centrum is gericht op terugkeer.De heer Van Oven (PvdA):Mogen we ook de budgettaire onderbouwing van u horen?De heer Rijpstra (VVD):Net als met de inrichting van allerlei andere centra: dat kan binnen het
budget van de COA vorm worden gegeven. Maar dat is een kwestie van organisatie.De heer Van Oven (PvdA):Met u ben ik benieuwd naar het antwoord van de staatssecretaris.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Het terugkeerbeleid vraagt ook om een goede afstemming tussen
de diverse actoren. In het AO heb ik ook al gezegd dat de VVD-fractie graag
ziet dat de IND zwaarder haar stempel op de coördinatie en aansturing
gaat zetten, zowel in Nederland, maar ook met betrekking tot het verkrijgen
van inzicht op de werkzaamheden buiten Nederland. Ik doel op ambassades die
visa verstrekken of MVV's afgeven, maar ook op het departement van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, dat tewerkstellingsvergunningen afgeeft. Dat onttrekt
zich op dit moment toch te veel aan het zicht van de IND. De VVD heeft ruim
anderhalf jaar geleden in een van de debatten een motie over het komen tot
één immigratiedienst ingediend, die ook is aangenomen. De reactie
van het kabinet was toen dat er naar een nauwere samenwerking zou worden gestreefd.
Ik hoor graag van de staatssecretaris of zij bereid is helder in kaart te
brengen hoe de aansturing en coördinatie van het totale vreemdelingenbeleid
door de IND gestalte krijgen. Er zijn namelijk knelpunten. Een voorbeeld:
meer coördinatie bij de uitvoering van controles tussen de vreemdelingendienst
en de politie. Beleid is natuurlijk alleen geloofwaardig, indien er voldoende
controles plaatsvinden en daarop sancties kunnen volgen. Ik herhaal dus mijn
zorg over aansturing en coördinatie.De heer Verhagen (CDA):In de Terugkeernotitie staat heel nadrukkelijk dat door het gebrek aan
coördinatie de daadwerkelijke terugkeer minder plaatsvindt dan wenselijk
is. Vindt u niet dat er maatregelen moeten worden genomen die daadwerkelijk
zullen leiden tot een coördinatie, opdat juist dit element, dat van belang
is voor een geloofwaardig asielbeleid, geconcretiseerd kan worden?De heer Rijpstra (VVD):In het AORijpstra heb ik al aangegeven dat mij dat zorgen
baart. Op welke wijze kunnen wij de aansturing en coördinatie regelen?
Mijn voorkeur gaat ernaar uit dat dat punt door de IND zwaarder in beeld wordt
gebracht. Die vraag leg ik nogmaals aan de staatssecretaris voor. Ik heb twee
voorbeelden gegeven waaruit blijkt dat dit veel sterker zou kunnen.Voorzitter! Ik wil duidelijk zijn over de afwijzing door de VVD van een
mogelijke nieuwe vorm van een VVTV. Ik heb al eerder aangegeven dat wij daar
te veel bezwaren aan zien kleven. Tevens vraag ik mij af om hoeveel gevallen
het per jaar zal gaan. In ieder geval is het een knelpunt. Ook ik ben van
mening dat er een oplossing moet komen voor die gevallen waarbij de persoon
mee wil werken, maar deze niet terug kan ondanks dat alles is geprobeerd.
De schrijnende gevallen van de stateloze heb ik ook voor ogen. Daar zal wat
mee moeten gebeuren. De staatssecretaris heeft de bevoegdheid om een VVTV-humanitair
te geven. Zij krijgt heel veel dossiers op haar bureau waarin haar gevraagd
wordt te interveniëren, hetgeen zij best wel eens zal doen. Ik vraag
mij af of wij niet toe kunnen naar de mogelijkheid waarin voor de gevallen
die ik zo-even schetste, een allerlaatste toets door de IND wordt uitgevoerd,
bijvoorbeeld in een vertrekcentrum als Ter Apel, die vervolgens dan de staatssecretaris
het advies kan geven dat in bepaalde specifieke gevallen een VVTV-humanitair
gerechtvaardigd is. Dan omzeilen we een nieuwe wet en een nieuwe VVTV-status.
Het zou tevens de meest zuivere vorm zijn, omdat dan heel concreet een objectieve
toets plaatsvindt op basis waarvan de staatssecretaris voldoende handvatten
heeft om in bepaalde gevallen een VVTV-humanitair af te geven.De heer Verhagen (CDA):In het voorstel dat de heer Rijpstra nu doet, wordt een bepaald moment
ingebouwd, hetgeen naar mijn mening weer voor beroep vatbaar zal zijn. Er
zal bij de rechter namelijk een procedure gestart kunnen worden ten aanzien
van de vraag waarom in het geval van betrokkene de toets niet zodanig wordt
toegepast dat hij de VVTV-humanitair krijgt.De heer Rijpstra (VVD):Dat denk ik niet. Nu geldt dat wanneer iemand in een vertrekcentrum zit,
hij op een gegeven moment, na drie maanden, te horen kan krijgen: u werkt
onvoldoende mee, u wordt verder alle opvang geweigerd. Op dat moment is de
bemoeienis van de Staat der Nederlanden afgelopen.De heer Verhagen (CDA):Neen, want omdat het om een beschikking gaat, kunnen ze er ook dan tegen
in beroep gaan. Ook hier zal dus een beroep op de rechter gedaan kunnen worden.De heer Rijpstra (VVD):Neen, want als de IND binnen genoemde drie maanden tot de conclusie komt
dat in een specifiek geval alles is geprobeerd, in de zin dat de persoon in
kwestie wil meewerken maar het land van herkomst absoluut niet, dan wel dat
er sprake is van stateloze individuen, dan vindt de VVD dat er op een bepaald
ogenblik de mogelijkheid moet zijn om een VVTV-humanitair te verstrekken.De heer Verhagen (CDA):Die mogelijkheid bestaat op dit moment al. De staatssecretaris heeft altijd
de mogelijkheid om in individuele gevallen een VVTV-humanitair te verstrekken.
Door de toets die u voorstelt, wordt in feite een nieuwe fase ingebouwd. In
feite is het een besluit op grond waarvan wederom een beroep op de rechter
gedaan kan worden, en wel op dezelfde wijze die geldt ten aanzien van de beëindiging
van de voorzieningen. Het is een voor beroep vatbare beschikking.De heer Rijpstra (VVD):Neen, want wanneer iemand na drie maanden te horen krijgt dat hem alle
voorzieningen worden onthouden, kan hij ook naar de rechter stappen. Dat gebeurt.
De rechter heeft in een groot aantal gevallen al geoordeeld dat de betrokkene
terecht zaken zijn onthouden en dat deze niet meer in de opvang kan worden
opgenomen. In mijn voorstel wordt in wezen dezelfde procedure gehanteerd.
Alleen zegt de IND in dit geval: deze persoon kan buiten zijn schuld niet
terug.De heer Verhagen (CDA):Dan zal die persoon ook in beroep gaan op het moment waarop hij de VVTV-humanitair
niet krijgt.De heer Rijpstra (VVD):Dat kan hij altijd. De meeste asielzoekers die opvang wordt onthouden,
stappen sowieso naar de rechter toe.De heer Dittrich (D66):Met dit voorstel verdenk ik de heer Rijpstra ervan dat hij zijn eigen
opvangcentra die hij zo-even voorstelde, extra aantrekkelijk wil maken en
vol wil krijgen. Ik kan mij voorstellen dat iemand dan in zo'n opvangcentrum
wil zitten. Na drie maanden, als vruchteloos is geprobeerd om hem terug te
sturen, kan deze aanspraak maken op een VVTV-humanitair.De heer Rijpstra (VVD):Neen, dat kan dus niet. Als iemand in een vertrekcentrum zit, is hij in
feite uitgeprocedeerd. De rechter heeft dus geoordeeld. Wij praten over de
huidige situatie, maar ik hoop dat in de toekomst de documenten veel eerder
boven tafel komen, zodat het terugkeren veel gemakkelijker zal gaan. Nu geldt
dat iemand in het vertrekcentrum te horen kan krijgen dat hij terug moet.
Die persoon kan dan wel of niet meewerken. Als zo iemand niet meewerkt, houdt
op een gegeven ogenblik wel de opvang op. Dat is nu ook al het geval.De heer Dittrich (D66):Maar als iemand wel meewerkt, maar hij kan niet terug omdat het land van
herkomst tegenwerkt, kan in uw voorstel zo iemand dus een VTV-humanitair krijgen.De heer Rijpstra (VVD):Dat is een mogelijke uitwerking. Je kunt je dan afvragen of dat direct
moet gebeuren of dat wij meer tijd nodig hebben en dat zo'n persoon voorlopig
in de opvang blijft. Dat is een uitwerkingsvraagstuk. Als ik kijk naar de
schrijnende gevallen en naar de statelozen, moet ik zeggen dat er ook voor
ons een moment komt om als alles geprobeerd is en als er objectief is geoordeeld
en iemand niet terug kan maar wel wil, een streep te trekken. Ik vind dat
dat in dit geval ook moet gebeuren.De heer Dittrich (D66):Ik ben het daarmee eens. In de centra die u voorstelde, zitten echter
ook mensen die niet een asielverzoek hebben ingediend en die dus niet uitgeprocedeerd
zijn, maar illegaal zijn aangetroffen. Nu kan het geval zich voordoen dat
die ook mee willenRijpstra werken aan hun terugkeer naar het land van herkomst,
maar dat dat niet lukt. Vindt u dan ook dat die mensen uiteindelijk
recht hebben op een VTV-humanitair, dit in het kader van gelijke behandeling?De heer Rijpstra (VVD):Nee, want het zijn twee verschillende personen. De een zit in een asielprocedure
en de ander niet. Nu gebeurt het al dat iemand die hier niet rechtmatig verblijft,
alsnog een asielprocedure wil starten. Dat is de praktijk.De heer Dittrich (D66):Maar die ene zit ook niet meer in de asielprocedure, want die is al helemaal
uitgeprocedeerd.De heer Rijpstra (VVD):Inderdaad, maar u weet ook dat binnen Ter Apel wordt geprobeerd om personen
te bewegen terug te keren naar het land van herkomst. Daar is drie maanden
voor uitgetrokken. Op een gegeven ogenblik hoort daar een beslissing uit te
komen.De heer Van Oven (PvdA):Ik ben er zeker van dat de heer Rijpstra wil dat de IND zorgvuldig opereert,
maar is het dan niet zo dat wanneer het tweede geval wordt voorgesteld, er
al sprake moet zijn van toetsing aan bepaalde criteria en dat dat dus automatisch
een categorie oplevert? Die categorie heeft hij in de sfeer gebracht van de
VTV. Dat is een verblijfstitel met uitzicht, terwijl het voorstel van de staatssecretaris
nu juist is om de betrokkenen weliswaar een status te verlenen, maar een die
ophefbaar is zodra de uitzetting of verwijdering toch blijkt te kunnen plaatsvinden.De heer Rijpstra (VVD):De discussie die nu al wordt gevoerd, wil echter al zeggen dat voor het
idee dat er ligt, zeer veel invalshoeken zijn te bedenken. Ik heb gevraagd
of er geen mogelijkheid is om juist via die kant te werken. U heeft een aantal
bezwaren. Wij moeten er zeer zorgvuldig mee omgaan. Misschien hoeven wij geen
nieuwe status te creëren, maar kan het ook op een andere wijze. Ik denk
dat wij daarover goed van gedachten moeten wisselen en dat doen wij ook. Wij
zijn er echter nog niet uit.De heer Van Oven (PvdA):Op een bijeenkomst van de VVD in Heerenveen, begin deze maand, heeft de
heer Rijpstra gezegd dat het na vijf jaar toch wel bekeken zou moeten zijn.
Betekent dat dat hij vindt dat na vijf jaar titelloosheid aan eenieder een
VTV-humanitair zou moeten worden verstrekt?De heer Rijpstra (VVD):Ik heb nog meer gezegd op die bijeenkomst in Heerenveen.De voorzitter:Dat hoeft u hier niet allemaal te herhalen. Wij zijn nu namelijk bijna
anderhalf uur bezig en het schiet niet erg op. Ik wil er toch op wijzen dat
wij hedenavond of vannacht nog moeten stemmen.De heer Rijpstra (VVD):Ik wil daar graag nog wat dieper op ingaan, maar dan komen wij op de statusdiscussie
uit. Die wil ik nog wel eens voeren, maar dan moeten wij alle ingrediënten
erbij halen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik heb met genoegen naar de bijdrage van de heer Rijpstra over de VTV-humanitair
geluisterd. Wil dit zeggen dat de VVD mijn motie vanavond gaat ondersteunen?De heer Rijpstra (VVD):Zover is de VVD nog niet.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):U moet nog gaan overleggen met de fractie.De heer Rijpstra (VVD):Dat doe ik altijd.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Maar als ik uw pleidooi voor een VTV-humanitair hoor, verschilt die niet
tot nauwelijks van hetgeen ik heb gezegd.De heer Rijpstra (VVD):U weet dat wij soms op een aantal punten helemaal niet zoveel van mening
verschillen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik vind het prima wat u allemaal wilt concluderen, maar in dit geval kan
het haast niet anders dan dat de VVD voor mijn motie stemt.De heer Rijpstra (VVD):Ik heb goed naar u geluisterd. Er zijn veel overeenkomsten tussen opvattingen
van uw fractie en de mijne. Ik heb in mijn betoog duidelijk gezegd dat er
een oplossing moet worden gevonden voor de schrijnende gevallen. De vraag
is op welke wijze dat moet gebeuren. U heeft een motie terzake ingediend.
De heer Dittrich heeft dat ook gedaan. De staatssecretaris zal daarop reageren.
Wij zullen daarna een afweging maken.Voorzitter! Er is al een aantal malen gesproken over de vraag wat wij
moeten doen met landen die niet willen meewerken. Ik steun de aanpak die nu
wordt voorgesteld ten aanzien Ethiopië en Eritrea. Ik heb overigens begrepen
dat de overeenkomsten met die landen nog niet zijn bekrachtigd. Dat vind ik
jammer. Ik hecht eraan op dit punt de Kamer een uitspraak voor te leggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering al enkele jaren met diverse landen onderhandelt
over terugnameovereenkomsten voor uitgeprocedeerde asielzoekers;overwegende, dat sommige landen niet bereid zijn mee te werken aan terugkeer
van hun onderdanen;verzoekt de regering de financiële hulp uit Nederland voor die landen
die niet bereid zijn mee te werken aan de terugkeer van hun onderdanen te
verminderen dan wel geleidelijk stop te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra en Verhagen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18 (25386,19637 ).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! In het debat is uitgebreid ingegaan op de problematiek van
de asielzoekers die geen documenten hebben. In de schriftelijke beantwoording
stelt de staatssecretaris dat zij eveneens van oordeel is dat geprobeerd moet
worden zo vroeg mogelijk de juiste papieren te krijgen. Dit mag niet worden
uitgesteld tot het allerlaatste moment, dus tot men eenmaal is uitgeprocedeerd.
De maatregelen ten aanzien van de luchtvaartmaatschappijen dienen nu tot uitvoering
teRijpstra komen. De VVD-fractie dient op dit punt een motie in om aan te
geven dat de aanvoer van documentloze vreemdelingen tot een minimum beperkt kan worden en dat goede voorlichting op de luchthavens nodig
is.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de meerderheid van de asielzoekers die onder meer via
Schiphol het land binnenkomen, niet over reisdocumenten beschikt,voorts constaterende, dat het merendeel van deze documenten door toedoen
van de houders is verdwenen;overwegende, dat dit hun terugkeer bemoeilijkt;verzoekt de regering vervoersmaatschappijen te verplichten uiterlijk 1
oktober 1997 reisdocumenten te kopiëren, te scannen dan wel in te nemen,
teneinde te voorkomen dat deze documenten zoekraken;verzoekt de regering voorts uiterlijk 1 oktober 1997 gebruik te maken
van haar wettelijke bevoegdheid boetes op te leggen aan vervoersmaatschappijen
die documentloze vreemdelingen vervoeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra, Verhagen, Dittrich,
Van den Berg, Schutte en Rouvoet.Zij krijgt nr. 19 (25386,19637 ).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Collega Van Oven zal een motie indienen over monitoring in
Iran, die door mij medeondertekend is. Wij zijn van mening dat op deze wijze
een zorgvuldiger benadering van het terugkeerbeleid naar dit land mogelijk
is.Wij stemmen ook in met de opzet van het ambtsbericht. Wij hebben de motie
op dit punt van collega Dittrich gesteund. Wij hopen dat aan deze uitspraak
spoedig gehoor wordt gegeven.De heer Van den Berg (SGP):Mijnheer de voorzitter! De Kamer heeft recent een aantal belangrijke overleggen
met de staatssecretaris gevoerd over het asielbeleid. Het is goed dat wij
een en ander nu kunnen afronden. Ik wil overigens ook hier, evenals in commissieverband,
een pleidooi houden voor meer samenhang in het beleid. Ons bereikt een niet
aflatende stroom van brieven, die weer leidt tot een niet aflatende stroom
van overleggen. Hierdoor is de samenhang in het beleid soms ver te zoeken.
Dit valt overigens de staatssecretaris niet te verwijten, want vaak vraagt
de Kamer er zelf om.Het was daarom goed wij dat enige tijd geleden een soort overall debat
over het terugkeerbeleid in de commissie hebben kunnen voeren. Ik kom daar
vandaag niet op terug. De centrale vraag is of de Terugkeernotitie –
met alle waardering voor de aanzetten die erin worden gegeven – werkelijk
kan bijdrage aan het realiseren van een effectief sluitstuk van het beleid.
Dat is de kern van het terugkeerbeleid. Er bereiken ons nog steeds signalen
dat er te vaak niets gebeurt na het aanzeggen van de verplichting tot vertrek.
Vaak wordt dan volstaan met controle van het adres, met de kwalificatie: "met
onbekende bestemming vertrokken", wat vaak een andere naam is voor een vlucht
in de illegaliteit.Voorzitter! Ik zeg het wat kort door de bocht, maar hier ligt voor ons
de kern van de problematiek. Zoals ik ook in het overleg heb gezegd, zullen
we vaker – hoe onsympathiek dit ook mag ogen – daadwerkelijk tot
begeleide en zelfs gedwongen uitzetting moeten overgaan. Er liggen op dit
punt moties voor. We kunnen ons daar vandaag over uitspreken.Voorzitter! Ik wil één punt uit de Terugkeernotitie met
name noemen, het nieuwe type VVTV dat de regering voorstelt, als er terugkeerbeletselen
zijn buiten de schuld van de vreemdeling. Enerzijds erken ik de problematiek
die hier ligt. Dat is in het verleden juist bij deze categorie heel duidelijk
gebleken. Het is voor mijn fractie echter nog steeds de vraag of hiervoor
een nieuwe categorie moet worden opengesteld in het kader van de Vreemdelingenwet.
Gaat hier op zich niet reeds een aanzuigende werking van uit? Aan de andere
kant gaat het hier om een reëel probleem, waarvoor oplossingen moeten
worden gevonden. Welke alternatieven zouden er zijn? En wat zijn de consequenties
van deze nieuwe status in de sfeer van voorzieningen en huisvesting? Wat gaat
dit alles betekenen?Voorzitter! Mijn fractie zal zeker niet op voorhand met dit voorstel van
de regering kunnen instemmen, al vindt zij tegelijkertijd dat er iets moet
gebeuren. De lijn van mijn fractie zou zijn om nadere voorstellen van het
kabinet in deze richting af te wachten. Dat lijkt mij een betere en snellere
weg dan opnieuw een afzonderlijke notitie, zoals de heer Dittrich heeft voorgesteld.
Ik zie de zin hiervan niet in. Laat het kabinet met voorstellen komen. We
zullen deze dan beoordelen, waarbij naar ik aanneem de kritische vragen die
ik zojuist gesteld heb, nader aan de orde zullen komen.Voorzitter! Uit een ander overleg rest nog het punt van de AMA's. Ik heb
al eerder de vraag gesteld aan de staatssecretaris hoe het staat met het overleg
tussen COA en Valentijn. Op 28 mei heeft de staatssecretaris gezegd dat er
overeenstemming bereikt was, dat één punt nog nader uitgewerkt
moest worden en dat de Kamer voor het zomerreces een brief zou krijgen. Het
kan zijn dat ik in de grote stroom stukken iets gemist heb, maar ik heb nog
steeds geen brief gezien. Deze kwestie sleept nu al maanden. Is er nu duidelijkheid
over de definitieve status van Valentijn? Zo ja, kan dat dan duidelijk schriftelijk
worden vastgelegd? En kan dit ook bezien worden in relatie tot de eerdere
bestuursovereenkomst met de gemeente Nunspeet inzake de politiebijstand? Ik
heb hier al eerder over gesproken.Voorzitter! Vandaag bereikte ons een brief over de Bosnische asielzoekers.
Ik was hier blij mee. Ook mijn fractie heeft in vorige overleggen vragen hierover
gesteld, mede naar aanleiding van de ontwikkelingen in Duitsland. Ik steun
in het algemeen het beleid van de staatssecretaris, ook waar zij vindt dat
er een zo snel mogelijke afwikkeling en terugzending naar Duitsland dient
plaats te vinden en er in ons land geen voorlopige voorzieningen kunnen worden
afgewacht. Het zou een zeer ongewenst signaal zijn als we daartoe over zouden
gaan, zoals de staatssecretaris ook schrijft in haar brief. We moeten die
kant absoluut niet uitgaan. Nogmaals, ik steun de staatssecretaris in dat
beleid. Overigens heb ik al eerder gezegd dat wij over het totale beleid van
de Bosnische asielzoekers nog eens in bredere zin zouden moeten
spreken, omdat het beleid ook internationaal nogal divergeert. Dit heeft ook
voor ons consequenties. Naar mijn mening moeten wij naar een situatie toe
dat langzamerhand terugzending kan worden overwogen.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Ik ben het eens met wat collega Van den Berg stelt over de
brief. Het overleg over Bosnië is inmiddels afgesproken. Wij houden dat
direct na het reces in september. Deze problematiek komt dan vrij breed aan
bod.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! U ziet dat de stroom overleggen waar ik het straks over had,
zo groot is geworden dat ik er een van heb gemist. Dat zal ongetwijfeld aan
mij liggen. Daar zie je weer de gevaren van de verbrokkeling. Het is heel
goed dat we dit overleg voeren. Ik zal daar bij leven en welzijn gaarne mijn
inbreng leveren.Voorzitter! Als laatste punt wil ik graag het ambtsbericht Iran aan de
orde stellen. Ik ben blij dat het er nu ligt. Dat is een verbetering ten opzichte
van datgene waarover we vorig jaar hebben gesproken. Ik heb echter toch een
aantal kritische kanttekeningen. Het ambtsbericht geeft aan dat enkele specifieke
categorieën asielzoekers ernstig gevaar voor vervolging lopen. Ik wil
dat graag onderstrepen. Er wordt een aantal categorieën genoemd, maar
met name de positie van de religieuze minderheden komt daarin onvoldoende
uit de verf. Ik denk dat het ambtsbericht te optimistisch is, met name over
de positie van de Iraanse christenen en in het bijzonder van de bekeerlingen.
Via diverse kanalen, kerkelijke, maar ook niet-kerkelijke – zoals VluchtelingenWerk –
bereiken ons signalen dat Iraniërs die zich van de islam bekeren tot
het christendom, wel degelijk het leven onmogelijk wordt gemaakt, soms zelfs
in de meest letterlijke zin van het woord. Er zijn de afgelopen jaren verschillende
protestantse geestelijke leiders op gewelddadige wijze om het leven gekomen.
Ik verwijs naar schriftelijke vragen die onder andere door onze fractie nog
in oktober vorig jaar zijn gesteld over de moord op een Iraanse predikant.
Dat was niet de eerste keer dat wij daarover vragen hebben gesteld.Het probleem is vaak dat een directe betrokkenheid van de Iraanse autoriteiten
soms moeilijk te bewijzen is. Feit is wel dat de mensen vaak gemolesteerd
worden, al of niet met stilzwijgende toestemming c.q. onder toelating van
de overheid en met name op aandrang van de Iraanse geestelijkheid. Ik wijs
erop dat de Iraanse veiligheidsdiensten – dit wordt in het ambtsbericht
zelfs onderstreept – onder directe controle van de geestelijkheid staan.
Dat heeft dus op dit punt verstrekkende consequenties.Voorzitter! Onze dringende vraag aan de staatssecretaris is dan ook of
zij Iraanse asielzoekers die uitgeprocedeerd zijn, de islam hebben afgezworen
en tot het christendom zijn overgegaan, niet naar Iran wil uitzetten. Dit
is een categorie die daar uitdrukkelijk gevaar loopt. Dat blijkt uit vele
signalen. Ik neem aan dat dit ook individueel getoetst wordt. Wil de staatssecretaris
met deze categorie in de bijzondere toets rekening houden en, als daartoe
aanleiding is, een VVTV op humanitaire gronden toekennen?De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik ga eerst in op het algemeen overleg over de Terugkeernotitie.
Ik heb tijdens dat overleg geconcludeerd dat de RPF-fractie teleurgesteld
was over de Terugkeernotitie. Niet zozeer omdat wij het zeer oneens waren
met wat er in de notitie stond en de richting van de voorstellen, maar veel
meer omdat wij vonden dat de notitie tekortschoot en onvolledig was. Veel
zaken waarvan in een eerder stadium was gezegd dat zij in de Terugkeernotitie
aan de orde zouden komen, staan er niet of zeer summier in. Ik noem de rol
van Ter Apel in het terugkeerbeleid en de mogelijkheden van een versterkte
rol voor de luchtvaartmaatschappijen. Over de onwillige landen wordt wel een
aantal opmerkingen gemaakt, maar een meer specifieke beschrijving van de problemen
blijft achterwege. Ook een opsomming van de landen ontbreekt. Er worden twee
voorbeelden genoemd. Ik noem ook de aantallen statelozen, een nadere uitwerking
en onderbouwing van de nieuwe status wordt heel summier, als enig concreet
nieuw punt, weergegeven. Ik vind het teleurstellend dat die onderwerpen niet
verder zijn uitgewerkt, terwijl wij toch enige tijd op de notitie hebben moeten
wachten. Ik noem ook nog de relatie met het onderwerp van de MOB en de illegalenproblematiek.Tijdens het debat bleek overigens dat op een aantal punten die informatie
best was te geven. Ik hoor de staatssecretaris nog buiten de microfoon zeggen
dat het lijstje met onwillige landen best te leveren is. Zij had het bij de
hand. Ik heb toen ook gezegd dat ik dit graag in de notitie opgenomen had
zien worden. Dat maakt de notitie meer compleet en dat bevordert het debat
over dit onderwerp.Ik heb tijdens het debat ook gezegd dat dit waarschijnlijk een stroom
brieven op zal leveren, aanvullende brieven, waarin de Kamer om informatie
vraagt, die vervolgens ook adequaat door de staatssecretaris wordt geleverd.
Waarschijnlijk komt daar een aantal verzamel-AO's op. Dat is niet bevredigend,
want onderwerpen worden dan niet uitgediscussieerd. Kortom, een en ander levert
een verbrokkelde behandeling van het asielbeleid op. Ik wil dat ten aanzien
van de Terugkeernotitie vermijden, omdat dit voor iedereen onbevredigend is.
Ik leg dan ook de volgende motie aan de Kamer voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een integrale behandeling van het terugkeerbeleid gewenst
is;constaterende, dat de Terugkeernotitie op belangrijke onderdelen onvolledig
is;van oordeel, dat een zorgvuldig debat over het terugkeerbeleid niet gediend
is met een verbrokkelde behandeling van diverse onderdelen van het terugkeerbeleid;verzoekt de regering af te zien van het toezenden van aparte brieven ter
verduidelijking van en aanvulling op de Terugkeernotitie en de Kamer zo spoedig
mogelijk, maar in iederRouvoet geval vóór 1 oktober 1997, een
omvattende, herziene terugkeernotitie te doen toekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rouvoet. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20 (25386,19637 ).Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Wat de heer Rouvoet nu doet, is wel heel verstrekkend. Ik begrijp dat
hij geen versnippering wil, maar in de Terugkeernotitie wordt een aantal zaken
aangehaald: minister Pronk zal dingen gaan doen en de terugkeer naar Bosnië
wordt ook genoemd. Kortom, het betreft een aantal specifieke gevallen. Gaan
wij daar volgens de heer Rouvoet dan nooit meer apart over praten?De heer Rouvoet (RPF):Het gaat nu specifiek over de onderwerpen die echt in de Terugkeernotitie
thuishoren en die er, zoals wij in het overleg hebben opmerkt, toch niet in
staan. Inmiddels zijn hierover moties ingediend. De rol van de luchtvaartmaatschappijen
is bijvoorbeeld genoemd. Over die onderwerpen is indertijd gezegd dat zij
in deze notitie aan de orde moesten komen, en die stonden er niet, nauwelijks
of onvoldoende in. Als wij voor al die onderdelen – een lijst van onwillige
landen, iets over Ter Apel, iets over de luchtvaartmaatschappijen –
aparte trajecten volgen, bestaat het gevaar dat wij dat allemaal in verzamel-AO's
gaan stoppen. Dat is per definitie een onbevredigende behandeling, zowel voor
de staatssecretaris als voor de Kamer, van het terugkeerbeleid. Ik geef graag
toe dat dit in ruimere mate geldt voor het asielbeleid. Het is misschien ook
een beetje inherent aan het onderwerp. Ik wil echter op z'n minst voor het
terugkeerbeleid maar één notitie, opdat wij geen stapel stukken
bij elkaar moeten zoeken en overal iets vinden als wij weer eens over het
terugkeerbeleid gaan spreken. Het bleek net al even uit de reactie van collega
Van den Berg: het is te verbrokkeld. Dat wil niet zeggen dat wij over alle
onderwerpen nooit meer met elkaar kunnen spreken, maar het terugkeerbeleid
mag van mij integraal.De heer Rijpstra (VVD):Heeft de heer Rouvoet de illusie dat wij in Nederland dé oplossing
hebben voor het terugkeerbeleid?De heer Rouvoet (RPF):Nee, maar de relatie met de motie die ik net heb ingediend, zie ik niet
helemaal. Wat wij op het gebied van het terugkeerbeleid op de rails zetten
en wat daarbij hoort, moet in één nota staan, ongeacht de vraag
of dat nou het uiteindelijke antwoord is voor het totale beleid. Daarmee maken
wij een integrale behandeling mogelijk.De heer Rijpstra (VVD):Dat is nu juist de moeilijkheid. Het terugkeerbeleid is zeer specifiek
en zeer complex. Ook toen ik vroeg om de Terugkeernotitie, heb ik al eens
gezegd dat wij pas beginnen met het beantwoorden van de vraag hoe wij met
terugkeer omgaan. Het voorstel dat nu wordt gedaan, bijvoorbeeld inzake de
vrijwillige terugkeer, is uniek, ik denk zelfs uniek in de wereld. Wij weten
niet hoe dat zal uitpakken. Ik hoop dat het werkt.Ik zie veel meer in de halfjaarlijkse rapportages die wij krijgen, het
stappenplan, het vreemdelingendocument dat wij nog moeten krijgen, en het
beleidsdocument. Het lijkt mij beter dat wij daar een belangrijk onderdeel
inruimen voor het terugkeerbeleid.Ik begrijp wel dat de heer Rouvoet de integrale benadering aanhaalt en
meent dat een en ander niet versnipperd moet zijn, maar ik meen dat wij niet
de illusie moeten hebben dat wij nu hét terugkeerbeleid tot in de finesses
beheersen.De heer Rouvoet (RPF):Nogmaals: dat is niet de strekking van de motie. Ik herinner de heer Rijpstra
aan hetgeen ikzelf een keer heb gezegd toen wij het over Ter Apel hadden.
Toen stelde ik na een werkbezoek aan Ter Apel de vraag of het mogelijk was
de marechaussee van Ter Apel de terugkeer te laten verzorgen in plaats van
deze taak over te dragen aan de marechaussee op Schiphol. Ik vroeg of dit
element een rol kon spelen bij het terugkeerbeleid. De staatssecretaris zei
daarop dat het haar goed leek als wij dat bij de Terugkeernotitie zouden betrekken
en dat aan de hand daarvan zouden bespreken. Dat geldt voor alle onderwerpen
die ik heb genoemd, maar vervolgens komen deze niet meer in de Terugkeernotitie
terug. Wij krijgen daar dus aanvullende informatie over. Ik maakte mij daar
toen wat ongerust over en dat wordt nu geregeld in deze motie. Ik wil dat
wij dat bundelen in een herziene versie van de Terugkeernotitie die er nu
is. Dat heeft dus niets te maken met het werken aan een ideaalconcept dat
een antwoord moet geven op alle vragen op het gebied van het terugkeerbeleid.
Het gaat er wel om dat hetgeen waarom de Kamer heeft gevraagd, niet verbrokkeld
wordt geleverd en in aparte overlegjes wordt geagendeerd. Al datgene waarom
is gevraagd en kan worden geleverd – dat heeft de staatssecretaris toen
ook aangegeven – zou bij elkaar moeten komen. Ik zie dat het liefst
zo gauw mogelijk in de vorm van een herziene notitie. Ik zie het probleem
niet zo.De heer Van Oven (PvdA):Ik stel vast dat de heer Rouvoet in zijn motie niet exact de punten noemt
die opnieuw zouden moeten worden bekeken. Als hij niet tevreden is over de
Terugkeernotitie van de staatssecretaris, laat hij dan de oppositionele moed
hebben om die als zodanig te verwerpen. Dat is heel iets anders dan nu om
een aanvulling vragen inzake een aantal open punten. En dat geldt zeker als
hij als voorbeeld de luchtvaartmaatschappijen geeft. In haar brief van 20
juni heeft de staatssecretaris nu juist aangegeven dat zij daar nadrukkelijk
op zal terugkomen. Is dit wel een zindelijke wijze van oppositie voeren?De heer Rouvoet (RPF):Sterker nog: het is helemaal geen oppositie voeren! Ik wil dat de Kamer
op een behoorlijke manier met de regering een debat kan voeren. Dat heeft
niks te maken met oppositie voeren. Ik stel vast dat over allerlei onderwerpen
die met elkaar samenhangen en die allemaal te maken hebben met het terugkeerbeleid,
verbrokkeld overleg wordt gevoerd. Vervolgens komt een stukje plenair aan
de orde en dan wordt gezegd dat een aparte brief verschijnt omdat de Kamer
met nieuwe ideeën komt. Dat heeft niets met oppositionele moed te maken.
Ik heb de voorbeelden genoemd in mijn toelichting op de motie. Ik wil ze er
wel in zetten, maar het gaat om dingen die te maken hebben met het terugkeerbeleid.
Ik zou het een procedurele motie willen noemen, niet meer dan dat. Door zich
daartegen te keren, spreekt u uit dat u tegen een samenhangendeRouvoet behandeling
van het terugkeerbeleid bent. Dat vind ik nogal wat. Ik vind dat een rare
vorm van coalitiepolitiek.Voorzitter: BukmanDe heer Van Oven (PvdA):Dat zeg ik niet. De fractie van de Partij van de Arbeid heeft zich in
grote lijnen achter de Terugkeernotitie geschaard. De heer Rijpstra heeft
om een Terugkeernotitie gevraagd en die is er gekomen. Zonder dat u uw algemene
afkeuring uitspreekt over datgene wat ter tafel ligt, zegt u nu tegen de staatssecretaris
om daar opnieuw mee te komen, terwijl u niet exact aangeeft op welke punten
u een aanvulling wilt.De heer Rouvoet (RPF):Die heb ik wel genoemd, maar dan hebt u ze niet gehoord.De heer Van Oven (PvdA):U hebt het voorbeeld van die luchtvaartmaatschappijen genoemd. Daarover
is al een nadere mededeling toegezegd in de brief van de staatssecretaris.De heer Rouvoet (RPF):Ik denk dat u selectief luistert. Ik heb niet alleen het voorbeeld van
de luchtvaartmaatschappijen genoemd, maar een aantal voorbeelden die ik ook
in het overleg heb genoemd, zoals de rol van Ter Apel bij het terugkeerbeleid,
de versterking van de rol van de luchtvaartmaatschappijen, de problematiek
van de onwillige landen en het rijtje van onwillige landen. Nu ga ik de woorden
die ik voor het indienen van de motie heb gesproken, herhalen. Ik ben begonnen
met het uitspreken van mijn teleurstelling over de notitie, maar niet omdat
ik het oneens ben met de inhoud, want dan zou ik haar afwijzen. Dat heeft
niet te maken met oppositionele moed, maar het is gewoon een politieke keuze.
Ik ben het niet zozeer oneens met de inhoud, maar ik vind dat zij onvolledig
is en dat dit de samenhang in het debat niet bevordert. That's all.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Wat mij zo opvalt bij de heer Rouvoet, is dat hij altijd enorm
veel kritiek heeft, zonder precies aan te geven wat hij dan wel wil. Het is
zo'n gemakkelijke manier van oppositie voeren. Hij komt nooit zelf met een
voorstel. De heer Rouvoet geeft een opsomming van dingen die opnieuw in een
notitie vervat moeten worden, maar hij geeft op geen enkel punt concreet aan
wat hij nu eigenlijk wil. Dat is zo'n gemakkelijke manier van debatteren.
Dat valt mij erg van de RPF tegen.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Nu breekt mijn klomp. Daarnet moest ik de heer Dittrich erop
wijzen dat het toch raar is dat hij over een onderwerp waarvan de voor- en
nadelen in een overleg en nu weer zijn geschetst, zegt: kom maar met een notitie,
dan kan ik het nog een keer op een rijtje zetten, terwijl dat ook in een wetsvoorstel
kan. Dat noem ik een gemakkelijke manier om het maken van keuzes vooruit te
schuiven. Dat heeft niets te maken met het afwijzen van voorstellen en het
ontbreken van alternatieven. Ik zeg: datgene wat de regering voorstelt, doe
dat samenhangend bij elkaar, want het heeft met elkaar te maken.Ik weet niet of de heer Dittrich wil dat ik op dezelfde wijze met allerlei
ideetjes kom die vervolgens door de hele Kamer worden afgeschoten. Hij doet
dat. Ik heb hem daar de vorige keer mee gecomplimenteerd. Ik heb ook gezegd:
ik houd mijn hart vast als hij met een nieuw voorstel komt. Als het idee van
tafel is, blijkt dat hij de volgende keer met een nieuw idee komt. Dat mag
allemaal, maar ik ga nog steeds uit van de standaardredenering: de regering
regeert en wij controleren.Ik wijs het inhoudelijk niet af, maar ik doe de regering de suggestie
om wat zij voorstelt, in samenhang te doen. Ik ben benieuwd naar het oordeel
van de staatssecretaris. Dat zou wel eens positiever kunnen zijn dan het oordeel
van de heer Dittrich.De heer Dittrich (D66):Mag ik u de suggestie doen om een nietapparaat te kopen en alle brieven
en de notitie aan elkaar te nieten? Dan hebt u het ook bij elkaar.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Dit noem ik nu een simplistische redenering.De heer Verhagen (CDA):Interpreteer ik de motie van collega Rouvoet juist, als ik constateer
dat daarin naar voren komt dat de notitie als zodanig op een aantal punten
tekortschiet en dat de aanvullingen niet in een reeks van brieven, maar in
één samenhangend pakket aan de Kamer worden aangeboden? Is dat
wat u vraagt?De heer Rouvoet (RPF):Ja, volgens mij heb ik het letterlijk "een tweede versie van de Terugkeernotitie"
genoemd.De heer Verhagen (CDA):Die tweede versie van de Terugkeernotitie schiet dus niet tekort op de
punten die onder andere in bepaalde moties naar voren zijn gekomen.De heer Rouvoet (RPF):Ja, die versie is aangevuld. Ik heb de tekst van de motie nu niet meer
bij mij, maar ik heb het een omvattende notitie genoemd. Mij staat een omvattende,
herziene Terugkeernotitie voor ogen. Iedereen die daar bezwaar tegen heeft,
moet duidelijk maken waarom hij de voorkeur aan een verbrokkelde behandeling
geeft. Dat lijkt mij knap lastig.Voorzitter! Ik kom op mijn tweede punt. In hetzelfde debat heb ik op een
aantal punten aangegeven dat in de notitie het een en ander ontbreekt, maar
dat er ook een aantal dingen in staan waarover wij het wel eens zijn. De staatssecretaris
heeft toen gezegd: nee, daar hebben wij hier met elkaar over gedebatteerd.
Ik heb van haar deze opmerking genoteerd: "U en ik hebben hier wel eens wat
gezegd over uitzetbeleid en terugkeerbeleid als een noodzakelijk sluitstuk
van een geloofwaardig asielbeleid, maar in de praktijk is daar nog niet overal
gestalte aan gegeven." Dat vond ik vrij ernstig, omdat ik ervan uitga dat
de staatssecretaris in het debat met de Kamer het beleid en de uitvoering
daarvan verdedigt; dan mag ik toch aannemen dat er geen kloof gaapt tussen
enerzijds datgene wat de staatssecretaris in het overleg met de Kamer zegt,
datgene wat van beide kanten wordt uitgesproken en datgene waar zelfs overeenstemming
over bestaat en anderzijds hoe het in de praktijk gaat. Natuurlijk is er,
bijvoorbeeld als het over informatieverstrekking gaat, een overloopperiode,
maar ik heb toen een kanttekening geplaatst bij de in de notitie vermelde
noodzaak van eerlijke en betrouwbare informatieverstrekking. Ik vind dit zo
evident dat dit juist niet in de notitie zou moeten staan. De staatssecretaris
heeft toen gezegd dat dit in de praktijk nog niet overal het geval is. Ik
noem dat maar even, omdat ik het toen in tweede termijn niet meerRouvoet kwijt
kon. Dat is een kwestie van het beleid: communiceren en ervoor zorgen dat
het beleid ingang vindt.Voorzitter! Over de nieuwe VVTV kan ik, na datgene wat anderen daar al
over hebben gezegd, kort zijn. De mondelinge toelichting van de staatssecretaris
in het overleg, waarin zij het met name had over een humanitair vangnet, sprak
mij aan. Ik heb toen ook aangegeven dat ik wel aarzelingen heb, omdat een
nieuwe status in ieder geval – hoe je het ook wendt of keert –
een inbreuk vormt op het eerste uitgangspunt: niet toelaten is terugkeren.
Ik heb echter gezegd dat ik het een kans wilde geven. Het is van belang dat
een goede motivering en een afweging van de voor- en nadelen in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel staan. Ik dring op dat punt op spoed
aan. Ik wacht dat wetsvoorstel af. Ik vind in ieder geval dat wij het nu niet
bij motie moeten afschieten. Zover ben ik helemaal niet en ik ben niet van
plan om steun te geven aan moties die in die richting gaan. Wel is het zo
dat hoe eerder het wetsvoorstel bij de Kamer ligt, hoe beter het is: geen
uitstel en niet eerst nog een notitie, want het is nu een kwestie van een
keuze maken; dat vergt wellicht enige moed.Met betrekking tot Iran kan ik de voorgeschiedenis achterwege laten. Onder
druk van de Kamer is er een tweede ambtsbericht gekomen met een iets ruimer
uitzettingsbeleid dan voorheen. Ook de deserteurs en dienstweigeraars kunnen
eventueel worden uitgezet. Het is de vraag of dat ambtsbericht voldoende is
om de bezorgdheid van de Kamer weg te nemen. Ik verwijs naar de, in vergelijking
met andere nationaliteiten, grotere heftigheid waarmee Iraniërs zich
tegen uitzetting verzetten. Zelfmoordpogingen en hongerstakingen maken mijn
gerustheid er niet groter op. Ik vraag mij af of dat model staat voor de gemiddelde
Iraanse asielzoeker of dat dit individuele gevallen zijn die, als het erop
aankomt, uiteindelijk toch niet uitgezet zouden worden. Zou de staatssecretaris
daar iets van kunnen zeggen?De staatssecretaris noemt enkele groepen in het bijzonder, zoals religieuze
minderheden. Mijn fractie heeft met name van Iraanse christenen veel brieven
gekregen. Kan hun situatie en het beleid ten aanzien van deze groep worden
verduidelijkt? Wat betekent het als de staatssecretaris zegt dat daar rekening
mee moet worden gehouden? Wat moet ik daar precies mee? Ik sluit mij aan bij
wat de heer Van den Berg hierover heeft gezegd: de indruk is dat er wel erg
optimistisch en positief over de situatie van de godsdienstvrijheid in algemene
zin in Iran wordt gesproken.Gelet op het aantal terugzendingen van Iraniërs, ook uit andere Europese
landen – in de brief van de staatssecretaris naar aanleiding van het
ambtsbericht worden cijfers gegeven – kun je haast geen andere conclusie
trekken dan dat men erg voorzichtig en selectief is met het terugsturen. Is
terugzending inderdaad in beginsel niet verantwoord of wijst de praktijk veel
meer uit dat terugzending eigenlijk onverantwoord is, maar dat mensen in uitzonderingsgevallen
terug kunnen. Het percentage is immers betrekkelijk laag. Dat maakt mij al
met al niet geruster en ik vraag de staatssecretaris om daarop in te gaan.Mijn laatste vraag: heeft het vonnis van de rechtbank in Berlijn nog gevolgen?
Ik heb gelezen dat Zweden op grond van die uitspraak met uitzetting naar Iran
gestopt zou zijn. Kan de staatssecretaris dat bevestigen?De voorzitter:Er zijn inmiddels technici gearriveerd om te kijken of zij het geluidsprobleem
kunnen verhelpen. Het lijkt mij dat wij maar gewoon moeten doorgaan. Als de
inbreng maar goed is, zal de omzetting in geluid ook wel gaan.De heer Schutte (GPV):Deze uitdaging neem ik graag aan, mijnheer de voorzitter!De notitie van de regering over het terugkeerbeleid bevat minder dan verwacht
en gehoopt, maar wel voldoende, dunkt mij, om de discussie voort te kunnen
zetten. Wat ons in de notitie wordt voorgelegd, heeft in het algemeen onze
instemming. Het knelpunt wordt natuurlijk gevormd door de uitgeprocedeerde
asielzoekers die niet verwijderbaar zijn, hoewel zij wel willen meewerken
aan hun verwijdering, althans die niet tegenwerken. De vraag komt aan de orde
of hun daarbij op enig moment een status dient te worden verleend. Dit is
een ontzettend moeilijk dilemma, maar als al het mogelijke is gedaan, komt
er een moment waarop de overheid niet langer kan zeggen: gaat heen en wordt
warm. Op dat moment moet zij genade voor recht laten gelden. Tegen die achtergrond
lijkt het mij goed dat de staatssecretaris zo spoedig mogelijk een wetsvoorstel
indient. Dan zullen wij heel serieus kijken naar de onderbouwing daarvan op
dit punt en naar de concrete uitwerking. Wij willen zo'n wetsvoorstel een
serieuze kans geven.Het ambtsbericht over Iran is geactualiseerd en verbeterd; daar ben ik
het mee eens. Het heeft lang geduurd voor wij het kregen. Ik hoop dat ik dat
zo mag interpreteren dat het ten goed gekomen is aan de zorgvuldigheid van
de voorbereiding ervan. Dat kan ik uiteraard niet controleren, maar ik ga
daar maar van uit. In het ambtsbericht wordt ter onderbouwing mede verwezen
naar rapporten van de Canadese VN-rapporteur, die betrokken zijn bij het opstellen
van de conclusies. De formulering "betrokken bij" is heel afstandelijk. In
elk geval kan deze verwijzing niet dienen als een ondersteuning van het uitzettingsbeleid.
De conclusie daaromtrent blijft voor rekening van de Nederlandse regering
en die kan niet mede gebaseerd worden op het standpunt van de VN-rapporteur.De internationale coördinatie is hierbij een belangrijk onderwerp.
In de brief van de staatssecretaris staat dat de meeste lidstaten van de Europese
Unie geen belemmering zien om tot terugsturen naar Iran over te gaan. Geen
belemmering zien, betekent nog niet dat zij ook altijd daadwerkelijk tot uitzetting
overgaan. Is mijn indruk juist dat in de meeste van die landen in feite een
meer terughoudend beleid wordt gevoerd dan uit die zinsnede zou kunnen worden
afgeleid? Misschien is Zweden een uitzondering, maar ik heb toch de indruk
dat de terughoudendheid in de praktijk nog steeds behoorlijk groot is.In de inhoud van het ambtsbericht zijn twee hoofdlijnen te ontdekken.
De eerste is dat naar de mening van de regering de repressie in Iran in het
algemeen is afgenomen. Tegelijk komt de andere lijn naar voren, namelijk dat
specifieke personen en groepen onverminderde repressie ondergaan. Over religieuze
minderheden wordt apart vermeld dat er ten aanzien van hen eerder sprake is
van toe- dan van afnemende repressie. Mij dunkt dat dit moet leiden
tot twee sporen in het beleid. In het algemeen kan er onvoldoende reden zijn
om af te zien van gedwongen terugkeer, maar er is extra zorgvuldigheid nodig
ten aanzien van personen en groepen die blijvend van repressie te lijden hebben.
Voor leden van religieuze minderheden kan naar mijn smaak het uitgangspunt
niet gedwongen terugkeer zijn. Het uitgangspunt dient, omgekeerd, te zijn:
geen gedwongen terugkeer, tenzij er specifieke redenen zijn om daar wel toe
over te gaan. Wij moeten oppassen dat het beperken van de godsdienstvrijheid
tot het belijden van een godsdienst, waar je dan niet over mag spreken, een
vorm van legitimatie krijgt in het kader van het terugzendingsbeleid van de
Nederlandse regering.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! De fractie van de PvdA is, in tegenstelling tot de fractie
van het CDA, van mening dat het kabinet een goed voorstel doet met betrekking
tot het gezinsherenigingsbeleid voor de houders van een vergunning voor verblijf
op humanitaire gronden. Het gaat hier helemaal niet om het loslaten van de
inkomenseis, maar je kunt mensen die feitelijk hier zullen blijven, niet eindeloos
het recht ontzeggen met hun gezin te leven. Het is onbegrijpelijk dat uitgerekend
het CDA, dat zegt zoveel waarde te hechten aan het gezin, niet inziet dat
het gescheiden leven van partner en kinderen alleen maar negatieve gevolgen
heeft voor het functioneren van deze mensen in onze samenleving en hun tevens
een fundamenteel mensenrecht ontzegt.De heer Verhagen (CDA):Dit is een pertinente leugen. Wij hebben in de Kamer in 1993 een beleid
vastgesteld met betrekking tot de inkomenseis, waarbij uitdrukkelijk het recht
op een gezinsleven naast vooral de financiële verantwoordelijkheid is
gesteld. Dat beleid is in de Kamer vastgesteld. Met andere woorden, de Kamer
achtte het toen gerechtvaardigd dat een inkomenseis gesteld werd.Daar loopt de CDA-fractie niet voor weg. Integendeel, daar houden wij
aan vast. Op het moment dat er ten gevolge van flexibilisering van de arbeidsmarkt
een wijziging is voorgesteld door de staatssecretaris, hebben wij ook die
omarmd. Ook daar hechten wij aan het recht op een gezinsleven versus de financiële
verantwoordelijkheid.Bij de laatste bespreking van het vastgestelde beleid is gezegd dat als
net niet wordt voldaan aan de eisen die wij stellen, de inspanning die iemand
verricht wel degelijk een gunstige uitwerking heeft op het verzoek, ook al
voldoet hij in wezen net niet aan de inkomenseis. Ook daar zijn wij van harte
achter gaan staan.Ten slotte is er iedere keer de afweging of het algemene belang van de
Staat zwaarder dient te wegen dan het individuele recht op gezinsleven. Daarom
zijn er wat ons betreft alle mogelijkheden om enerzijds recht te doen aan
de financiële verantwoordelijkheid die iemand heeft te nemen voor zijn
gezin en anderzijds de inkomenseisen die daarbij gesteld kunnen worden, dus
aan het recht om hier een gezin te herenigen dan wel te vormen.De heer Apostolou (PvdA):Het kabinet stelt toch niets anders voor dan wat ook de heer Verhagen
zegt? Er wordt geen afstand genomen van het principe dat aan de inkomenseis
moet worden voldaan. Er komt alleen een moment dat, zoals wij net besproken
hebben bij andere zaken, je niet kunt zeggen dat iemand eindeloos niet met
zijn gezin mag leven omdat hij niet aan de inkomenseis voldoet. Dat is mijn
kritiek op het CDA. Ik vind het voorstel van het kabinet heel redelijk.De heer Verhagen (CDA):U kunt die kritiek niet hardmaken. Ik wens ook niet op die manier aangesproken
te worden. Als u de debatten over het gezinsherenigingsbeleid en het gezinsvormingsbeleid
op deze wijze wenst te voeren, neem ik niet meer de moeite om te reageren.
Ik vind werkelijk dat u het hier niet alleen niet hard kunt maken, maar ook
dat u pertinente onwaarheden over het CDA verkondigt.De heer Apostolou (PvdA):U zou een daad stellen indien u uw motie op dit punt introk. Dan heb ik
die kritiek niet meer.De heer Verhagen (CDA):Ik verzoek u de motie in haar totaliteit te lezen en derhalve te zien
dat op grond van humanitaire redenen in de weging van algemeen belang versus
persoonlijk belang wel degelijk besloten kan worden tot instemming met het
verzoek om hier een gezin te kunnen te vormen of voor gezinshereniging in
aanmerking te komen. U moet de motie ook helemaal lezen. Het is in lijn met
het beleid zoals dat geformuleerd was in 1993, waar ook u toen mede voor verantwoordelijk
was en waar u toen niet voor wegliep.De heer Apostolou (PvdA):Nee, ik loop ook nu niet weg voor dat beleid. Alleen, wij worden nu geconfronteerd
met een aantal zaken die in de loop der tijd veel duidelijker worden en waar
wij ook een oplossing moeten bieden. Het kabinet doet nu een voorstel om een
oplossing te bieden aan de mensen die toch hier zullen blijven. Zij hebben
een vergunning tot verblijf op humanitaire gronden en zullen niet teruggestuurd
worden. Er wordt nu van hen gevraagd dat zij voldoen aan de inkomenseis. Daar
komt het kabinet inderdaad aan tegemoet met deze regeling, omdat anders, zoals
de staatssecretaris ook gezegd heeft, de Staat der Nederlanden artikel 8 van
het Europese verdrag voor de rechten van de mens zou schenden. Dat is eigenlijk
de bedoeling van deze regeling. De staatssecretaris heeft gezegd dat hierbij
de hele zaak tot drie jaar wordt geobjectiveerd, juist omdat de objectivering
een van de redenen was waarom wij het gezinsherenigingsbeleid zo hebben veranderd
in 1993.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Het is gewoonweg niet waar wat de heer Apostolou hier zegt,
want ook ik zeg in die motie heel nadrukkelijk: verzoekt de regering aanvragen
tot gezinshereniging bij gebleken objectieve belemmeringen in het land van
herkomst individueel op basis van humanitaire overwegingen te beoordelen.
Dan kun je dus datgene doen wat ook de rechter vroeg, namelijk een weging
maken van het algemene belang en het individuele belang. Het is niets meer
en niets minder wat ik hier vraag. Maar ik vraag niet om de inkomenseis te
laten vallen, wat de heer Apostolou blijkbaar wel wil.De heer Apostolou (PvdA):Nee, dat doe ik ook niet; dat is heel duidelijk. Het kan best zijn dat
bij de weg die u voorstelt, naar aanleiding van een aantal
gerechtelijke uitspraken, zelfs de drie jaar niet zou gelden en dat het zoveel
korter zou gelden voor mensen met een vergunning op humanitaire gronden, dat
zij binnen een jaar bijvoorbeeld ook het recht zouden hebben op gezinshereniging.
Uw motie gaat derhalve, als ik het goed begrijp, nog een stap verder dan wat
het kabinet voorstelt? Als dat zo is, moet ik inderdaad heel serieus nadenken
of ik die motie niet zou steunen.De voorzitter:Ik heb begrepen, mijnheer Apostolou, dat de zeven minuten door de heer
Van Oven en u gedeeld zouden worden.De heer Apostolou (PvdA):Dat klopt, maar ik ben nu bezig, dacht ik, met zelfs nog maar de eerste
minuut, van mijn tekst althans, want ik heb gereageerd op vragen.De voorzitter:Ik heb het bijgehouden. U heeft een minimalistische opvatting van de tijd
die u heeft gebruikt.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! De PvdA-fractie steunt het kabinetsvoornemen om inkomsten
uit Melkert-1-banen in alle gevallen mee te laten tellen als inkomen uit arbeid.
Wij hopen dat het kabinet binnenkort met dit voorstel komt.Met betrekking tot de leges voor een vestigingsvergunning dien ik, mede
namens de heer Dittrich en mevrouw Sipkes, de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de heffing van leges voor een aanvraag van een vergunning
tot vestiging in redelijke verhouding moet staan tot de heffing van leges
van vergelijkbare documenten zoals bijvoorbeeld een vergunning tot verblijf;overwegende, dat voor EU-onderdanen de modaliteiten voor het afgeven van
een vestigingsvergunning overeen moet komen met de communautaire wetgeving;van mening, dat de leges van ƒ 500 die momenteel voor een vergunning
tot vestiging voldaan dienen te worden door zowel EU-onderdanen als andere
vreemdelingen disproportioneel hoog zijn;verzoekt de regering de huidige legesregeling voor de vestigingsvergunning
in overeenstemming te brengen met de leges voor een vergunning tot verblijf
en de Europese regelgeving,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Apostolou, Dittrich en Sipkes.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (25386,19637 ).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter! Mag ik de heer Apostolou vragen een inschatting te maken van
de kosten die met dit voorstel gemoeid zijn, of beter gezegd: van de derving
aan inkomsten?De heer Apostolou (PvdA):Ik heb begrepen dat de inkomsten uit leges van zowel de vergunningen tot
verblijf, als de vergunningen tot vestiging in totaliteit – zo staat
het althans nu begroot bij Justitie – 5,6 mln. bedragen. Daarbij is
geen splitsing gemaakt tussen de vergunning tot verblijf en de vergunning
tot vestiging, maar ik vermoed dat dit bedrag met name komt van de vergunningen
tot verblijf en niet van de vergunningen tot vestiging. De meeste mensen die
hier langer dan vijf jaar zitten, vragen meestal ook de Nederlandse nationaliteit
aan. Ik denk dat er een klein aantal mensen zal zijn dat een vergunning tot
vestiging zal vragen. Van die 5,6 mln. is er dus wellicht 1 mln. van mensen
die een vestigingsvergunning aanvragen.De heer Verhagen (CDA):Ten eerste is dit een vermoeden. Ten tweede lijkt het mij dat u moet aangeven
wat voor consequenties dit heeft. Wat wilt u schrappen? Waar dekt u het uit?
Ik neem aan dat er met dat geld iets gedaan wordt. Het zijn namelijk inkomsten.
Ook al hebt u een vermoeden dat het 5,6 mln. is, dan nog moet u aangeven wat
dit betekent. Ik heb trouwens al eerder gezegd dat naar mijn mening een EU-onderdaan
dit niet nodig heeft. Daar hebben wij echter al over gedebatteerd. U moet
nu aangeven wat de financiële consequenties hiervan zijn en ten koste
waarvan die moeten gaan.De heer Apostolou (PvdA):Die 5,6 mln. zijn trouwens geen vermoeden, maar een feit. Als deze motie
wordt aangenomen, denk ik dat het kabinet hier gewoon rekening mee zal houden
in de begroting voor volgend jaar, wanneer er ook een splitsing komt tussen
een vergunning tot verblijf en een vergunning tot vestiging. Ik vind het principe
heel belangrijk. Het is eigenlijk te gek dat buitenlanders ƒ 500 aan
leges moeten betalen voor een document.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Ik maak drie opmerkingen over de Terugkeernotitie. De PvdA-fractie
heeft hier in z'n algemeenheid haar waardering voor uitgesproken. Voorts maak
ik een enkele opmerking over het ambtsbericht inzake Iran.Mijn opmerkingen betreffen met name de brief van de staatssecretaris van
20 juni jl. De PvdA-fractie is het eens met het antwoord van de staatssecretaris
inzake de vreemdelingenbewaring, maar meent dat dit onderwerp veel meer aandacht
behoeft. Zij neemt zich dan ook voor om hier later dit jaar op terug te komen.Wat de instructie aan de immigratiemedewerkers betreft, heeft de staatssecretaris
toegezegd dat er te zijner tijd een antwoord zal worden gegeven aan de permanente
commissie van deskundigen. Mijn fractie vindt dat laat. Zij verzoekt dan ook
om beantwoording van die brief voor het einde van het reces.De staatssecretaris heeft in haar brief gesteld dat procedures tegen het
vervallen van de nieuwe VVTV niet zijn uit te sluiten in het kader van de
huidige Vreemdelingenwet. Als dat zo is en zo moet blijven, dan zou dat de
waardering van de PvdA-fractie voor die gedachte doen verminderen. Daarom
verzoekt de PvdA-fractie om bij de voorbereiding van het voorgenomen wetsvoorstel –
wij hopen uiteraard dat dit snel zal worden ingediend – tevens het uitsluiten
van procedures in de Vreemdelingenwet te regelen.De PvdA-fractie heeft waardering voor de opzet van het ambtsbericht inzake
Iran. Het is uitgebreider en heeft ook een nadrukkelijker bronvermelding.
Er blijft echter een aantal punten over. In de eerste plaats
noem ik de effecten van het Mykonos-arrest en met name de gevolgen daarvan
voor het functioneren van de Nederlandse ambassade. In de tweede plaats merk
ik op dat wij ons het recht willen voorbehouden om nader op dit ambtsbericht
terug te komen. Het doet namelijk geen wezenlijk recht aan een dergelijke
serieuze zaak om daar in een tijdsbestek van minder dan zeven minuten op in
te gaan. De PvdA-fractie deelt de conclusie van het ambtsbericht. De situatie
in Iran is dusdanig, dat er gronden kunnen zijn om iemand met recht een vluchtelingenstatus
of een status op gronden van humanitaire aard te geven. Als er geen sprake
is van dergelijke omstandigheden, is het niet zonder meer onverantwoord om
een asielzoeker gedwongen te laten terugkeren.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Ik vind dit een beetje vreemd. Collega Van Oven zegt dat de
PvdA zich het recht voorbehoudt om terug te komen op het ambtsbericht, omdat
dit niet in zeven minuten besproken kan worden. Tegelijkertijd ondersteunt
hij echter de conclusies en het beleid. Wat gaat hij dan nog doen met het
ambtsbericht?De heer Van Oven (PvdA):Ik kan mij voorstellen dat u dat vreemd vindt, maar dat is een afweging
van de belangen die nu op het spel staan. Wij hebben er allemaal op aangedrongen
om dit ambtsbericht te krijgen. Dit heeft ons nog niet zo lang geleden bereikt.
Wij stonden daarbij voor de keuze om dat heel snel, maar dan wel summier,
te gaan behandelen, voorafgaande aan het reces, of om dat niet te doen, waarmee
we de huidige onzekere situatie, ook voor de meer dan 1000 uitgeprocedeerde
Iraanse asielzoekers, zouden laten voortbestaan. Geplaatst voor die keuze
kiest de PvdA-fractie voor een behandeling nú, zij het een summiere.
Maar dat sluit niet uit dat wij nog vragen overhouden, waarop wij dan wellicht
bij de behandeling van de jaarverslagen tijdens een AO nog nader willen kunnen
terugkomen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):U steunt nu dus het beleid zoals de regering het heeft voorgesteld –
er kunnen dus mensen terug naar Iran – en u komt daar eind september,
oktober, wanneer we breder praten over de vluchtelingenrapportage, weer op
terug?De heer Van Oven (PvdA):Waarschijnlijk niet op de conclusies. Maar het kan wel degelijk zo zijn
dat er over bepaalde aspecten van dat ambtsbericht nog vragen zullen rijzen.
Ook de niet-gouvernementele organisaties hebben nog geen kans gezien op dat
ambtsbericht te reageren. Een ambtsbericht garandeert overigens nooit een
soort waterproof situatie. Nogmaals, wij kunnen op basis van wat er nu ligt,
met de conclusie daarvan leven, maar wij willen ons het recht voorbehouden
om op aspecten daarvan terug te komen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Stel dat u in september, oktober op een aantal wezenlijke zaken terugkomt
die volgens u niet kloppen, en tegelijkertijd, omdat u hebt ingestemd met
het gevoerde beleid, is er wel een aantal mensen uitgezet die nu net last
hadden van die wezenlijke zaken. Wat doet u dan?De heer Van Oven (PvdA):Ik geef toe dat dit een heel pijnlijke afweging is, maar wij hebben die
toch gemaakt. De andere mogelijkheid, die betekent dat voorlopig niet over
het ambtsbericht wordt gesproken, zou in wezen betekenen dat beleid op basis
van het vorige ambtsbericht zal worden voortgezet. Dat brengt geen wezenlijke
verandering in het uitzettingsbeleid.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik vind het niet alleen pijnlijk, ik vind het uitermate vreemd en bijna
onverantwoord. Laten we wel wezen: we hebben het ambtsbericht nu een week
in huis. Daarvoor hebben we een ambtsbericht gekregen met reacties daarop.
Als er iets is dat wij als woordvoerders buiten deze Kamer de afgelopen weken
hebben gedaan, is het wel het voeren van gesprekken met Iraanse asielzoekers.
Ik heb stapels rapporten over de situatie in Iran. U had die twee zaken toch
naast elkaar kunnen leggen? Natuurlijk heb ik ook overwogen of helderheid
nu niet beter was. Maar u zegt nu aan de ene kant: prima, ik ondersteun het
regeringsbeleid, en aan de andere kant komt u er nog eens op terug, terwijl
het wel om mensen gaat die vanaf nu van de Partij van de Arbeid mogen worden
uitgezet. Ik vind dat een zeer vreemde gang van zaken.De heer Van Oven (PvdA):Het woord "prima" heeft u mij niet horen gebruiken. Ik heb waardering
uitgesproken voor de opzet van het ambtsbericht. Ik heb erop gewezen dat verschillende
niet-gouvernementele organisaties nog geen kans hebben gezien hierop te reageren.
We hebben die afweging gemaakt, en ik ben ervoor om de behandeling nu te doen
plaatsvinden. Daarvoor hebben we minder dan zeven minuten per fractie de tijd.
Ik vind dat geen recht doen aan het ambtsbericht als zodanig, en de materie
die daarbij betrokken is. Daarom behoudt de PvdA-fractie zich het recht voor
daarop nog nader terug te komen. Ik verwacht overigens niet, gezien wat er
nu ligt, dat dit tot aanzienlijke bijstellingen zal leiden. Maar het geeft
ons wel de gelegenheid bepaalde aspecten van het ambtsbericht nader uit te
spitten.Voorzitter! Als het gaat om de vraag hoe wij moeten omgaan met uitgeprocedeerde
asielzoekers uit Iran, breng ik het symposium over de berichten en het beleid
aangaande de veiligheid van Iran, dat in Nijmegen is gehouden, in herinnering.
Daarbij is gesproken over een aantal van ruim 1000 uitgeprocedeerde asielzoekers,
die op dit ogenblik zouden moeten terugkeren. Per uitgeprocedeerde asielzoeker
wordt onderzocht of de terugkeer verantwoord is. In Nijmegen is gesteld dat
aan 25% van de onderzochten alsnog een status zou moeten worden verleend.
Klopt dat en, zo ja, hoe is dat te verklaren?Voorzitter! Daarnaast zijn er tijdens het symposium, maar ook elders,
herhaaldelijk bezwaren geuit ten opzichte van het nader gehoor. Dat is temeer
te betreuren omdat het hoger beroep in vreemdelingenzaken nog niet is ingevoerd.
De staatssecretaris heeft ook op dit punt verbeteringen toegezegd, maar dat
sluit niet uit dat er bij de voorbereiding van de terugkeer nog gegronde aanwijzingen
naar boven kunnen komen dat het onderzoek van het asielverzoek niet volledig
is geweest en dat alsnog met een bijzonder oog naar het terugkeerrisico moet
worden gekeken. Blijft de staatssecretaris die procedure volgen?De enige mogelijkheid op grond waarvan de Kamer kan nagaan of het terugkeerbeleid verantwoord is geweest, is te weten te komen hoe
het met de teruggekeerde asielzoeker gaat. Een goed monitoringsysteem is daarvoor
naar de mening van de fractie van de Partij van de Arbeid de enige mogelijkheid.
Mijn fractie heeft daar herhaaldelijk op aangedrongen. Uit het nieuwe ambtsbericht
inzake Iran blijkt nog weer eens hoe die monitoring plaatsvindt, het aanschouwen
van de aankomst op het vliegveld en zo mogelijk na drie dagen een bezoek op
het huisadres. Mijn fractie realiseert zich dat monitoring nooit een volledig
garantie oplevert, maar wij staan er als politiek wel voor om het uiterste
te doen wat mogelijk is. Vandaar dat ik mede namens de collegae Rijpstra en
Dittrich de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het ambtsbericht over de situatie in Iran van de minister
van Buitenlandse Zaken vermeldt dat terugzending van Iraanse asielzoekers
die niet als vluchteling dan wel om humanitaire redenen voor toelating in
aanmerking komen, niet op voorhand onverantwoord kan worden geacht;voorts overwegende, dat op grond van dit ambtsbericht het kabinet zich
heeft voorgenomen het beleid ten aanzien van de gedwongen terugkeer voort
te zetten;overwegende, dat als enige aanwijzing voor de vraag of de gedwongen terugkeer
verantwoord is geweest, het monitoringsysteem van de teruggekeerde asielzoeker
kan dienen;overwegende, dat tot op heden het monitoringsysteem onvoldoende is om
op basis daarvan met zekerheid te kunnen zeggen of de terugkeer verantwoord
is geweest;verzoekt de regering het monitoringsysteem zodanig uit te breiden dat
kan worden gerapporteerd of de asielzoeker bij terugkeer – ook op langere
termijn – problemen heeft ondervonden;verzoekt de regering de Kamer over de voortgang van deze uitbreiding van
het monitoringsysteem en de resultaten daarvan binnen een halfjaar na heden
te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Oven, Rijpstra en Dittrich.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (25386,19637 ).De heer Janmaat (CD):Mijnheer de voorzitter! De omstandigheid dat de Kamer keer op keer met
de regering, al dan niet aan de hand van notities, spreekt over het vreemdelingenbeleid
in casu het terugkeerbeleid en andere aspecten, geeft reeds aan dat het beleid
op dat punt totaal niet deugt en geen slagkracht vertoont. Het blijkt ook
uit de onderwerpen die hier ter discussie worden aangevoerd. We praten opnieuw
over uitzetting van asielzoekers, waarbij het onder andere een belemmering
is dat de dames en heren asielzoekers hun reisdocumenten en mogelijk staatsdocumenten
hebben verdonkeremaand. Dat geeft ook precies aan de voortvarendheid waarmee
de VVD dit soort problemen gaat benaderen. We gaan opnieuw praten met en over
luchtvaartmaatschappijen inzake de door hen vervoerde asielzoekers en de zoekgeraakte
documenten. Ik zou de heer Rijpstra mogen verwijzen naar een discussie die,
voorzover ik heb kunnen nagaan, al in 1991 is gevoerd en waarin in het bijzonder
de toenmalig staatssecretaris Kosto onderhandelingen met de KLM zou zijn gaan
voeren.Ja, mijnheer de voorzitter, we praten er weer over; we praten er nog steeds
over. Er zit geen enkel schot in. Noch dit kabinet, noch vorige kabinetten
schijnen zoveel macht te hebben dat ze in staat zijn om in ieder geval bij
de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen een eenvoudig kopieermachientje en
een marechaussee te plaatsen, zodat de documenten gekopieerd kunnen worden,
dan wel de documenten ingenomen kunnen worden en een kopie afgegeven kan worden
aan de reiziger. Daartoe zijn wij na zoveel jaar nog steeds niet in staat.
Wij praten hier toch over slagvaardigheid. Gebleken is dat de VVD al twee
jaar met het voorstel loopt om iets anders te doen met het opvangcentrum in
Ter Apel. Wij wensen de VVD veel succes. Maar het blijkt dat de heer Bolkestein
bij de komende verkiezingen wat krachtiger argumenten naar zijn kiezer moet
brengen, want anders zakt men verder terug.Dat terugkeerbeleid krijgt de regering niet goed van de grond. Wij zien
weinig of niets in vrijwillige terugkeer, want dat wordt al jaren geprobeerd.
De mensen zullen gewoon naar het land van herkomst moeten worden uitgezet.
Als dan het land van herkomst niet meewerkt, moeten wij – de CD heeft
dat al eerder beweerd en de heer Bolkestein heeft dat overgenomen –
die mensen herbergen in de regio van herkomst. Als het land van herkomst de
mensen niet meer wil opvangen, brengen wij ze in naburige landen onder en
de financiële steun, die eerst naar het land van herkomst zou gaan, sturen
wij dan zo lang naar het opvangende land. Op die manier moeten toch wegen
gevonden kunnen worden om de mensen die hier niet rechtmatig verblijven of
geen titel hebben om in dit land in de nabije toekomst een verblijfsvergunning
te krijgen, terug te krijgen naar het land van herkomst.Als het gaat om de asielzoekers die vervolging te vrezen hebben in het
land van herkomst, hangt het af van de vraag waarvoor. Een vervolging die
wordt ingezet vanwege politieke ideeën is de enige reden waarvoor men
niet uit het land kan worden gezet. Mensen die worden vervolgd voor strafbare
feiten in het land van herkomst, dienen te worden gestraft. Een reden voor
een toekenning van een verblijfstitel in dit land kan nooit zijn dat iemand
in zijn eigen vaderland de strafwet op meer of minder ernstige wijze heeft
overtreden. Daar moet het recht zijn loop vinden.Over de hereniging zal ik weinig woorden vuilmaken. De CD ziet er niet
zoveel in. Asielzoekers die hierheen komen uit economische overwegingen en
hier meer verdienen dan in het land van herkomst, zijn zeer wel in staat om
hun eigen familie beter te onderhouden dan in het land van herkomst. Ze kunnen
het geld oversturen en af en toe op bezoek gaan en als ze hier geen werk meer
hebben, gewoon teruggaan.Na drie jaar geldt er een inkomenseis. De progressieve partijen
wil die termijn inkorten, maar wat willen ze niet doen ter tegemoetkoming
aan de asielzoekers. Wij vragen ons langzamerhand af, zeker gezien de berichten
van vandaag met de inkomensdaling, wat ze doen voor de eigen kiezers en bevolking.
Maar dat dat drie jaar mag duren, geeft aan dat in dat land van herkomst de
situatie in ieder geval niet zo bedreigend is dat de familie daar niet kan
blijven zitten.Wij hebben nog het ambtsbericht over Iran. Dat valt vrij positief uit.
Daar is natuurlijk vanuit de Kamer weer een lading kritiek op gekomen. Het
mag de CD verbazen dat die kritiek zo eenvoudig wordt geslikt als het de islamitische
godsdienst en zijn toepassing in het land van herkomst betreft, maar dat al
die kritiek verstomt als het gaat om het aantal asielzoekers hier met een
islamitische godsdienst. De islamitische godsdienst is hier de tweede in het
land. Wij zouden de kritiek op terugzending naar Iran willen ondersteunen
als dezelfde kritiek wordt betracht in een verscherpte toelating van steeds
meer islamieten naar ons land. Zolang dat niet gebeurt, zien wij er weinig
in.De voorzitter:Wij zijn hiermee gekomen aan het einde van de termijn van de kant van
de Kamer. Zoals u heeft gemerkt c.q. ervaren, is er iets niet in orde met
de geluidsinstallatie. De staatssecretaris had om een schorsing van een paar
minuten gevraagd om de moties goed te kunnen bekijken. Het lijkt mij het beste
om de vergadering nu een kwartier te schorsen, zodat de technici kunnen kijken
of zij het geluidsprobleem snel kunnen verhelpen. Als het te lang gaat duren,
moeten wij maar verder leven met de handicap. Maar als het snel kan, vereenvoudigt
dat de rest van onze beraadslagingen.De vergadering wordt van 20.40 uur tot 20.55 uur geschorst.De voorzitter:Het euvel met de geluidsinstallatie is verholpen. Er is echter een substituuteuvel
ontstaan. Alle microfoons staan permanent open. Dat verhindert een kakofonie,
maar kan bijgeluiden genereren die wellicht niet geheel tot het debat behoren.
Voorzichtigheid is dus geboden. Dat geldt ook voor mij.Wij hebben wat tijd verspeeld. Ik heb de staatssecretaris gevraagd in
te gaan op de moties. Dat hoort ook bij de behandeling van een VAO, zelfs
als het een cluster van VAO's is. Voorzover ik het debat heb bijgewoond, heb
ik begrepen dat de Kamer zich niet geheel heeft beperkt tot uitsluitend het
indienen van moties, waarvoor de behandeling van een VAO eigenlijk bestemd
is. Maar goed, dat is achter de rug. Ik wil samen met de staatssecretaris
en de woordvoerders proberen om dit debat op een redelijke tijd af te ronden,
omdat er nog ontzaglijk veel onderwerpen op de agenda staan.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Wij hebben geen algemeen overleg over het ambtsbericht Iran
gevoerd, maar dat onderwerp is wel aan de agenda toegevoegd. Het is van belang
dat de staatssecretaris daar inhoudelijk op ingaat.De voorzitter:Dat is uitstekend, maar bij de regeling van werkzaamheden van afgelopen
dinsdag hebben wij besloten dat het debat van vanavond een VAO-karakter zou
hebben.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Ik weet niet of de kakofonie van geluiden symbolisch is voor
dit beleidsterrein. Ik maak om te beginnen een enkele algemene opmerking en
vervolgens ga ik iets uitvoeriger in op Iran. Daarna reageer ik op de moties.Voorzitter! In toenemende mate wordt gevraagd het vraagstuk van het vreemdelingen-
en asielbeleid in samenhang te behandelen. Door de grote hoeveelheid stukken
en de afzonderlijke cijfers treedt er verbrokkeling op. Ik wijs erop dat de
werkwijze primair door de Kamer wordt bepaald. Mijn uitgangspunt is dat er
openheid is van de kant van het departement ten aanzien van alle informatie
die de Kamer vraagt. Ik ben graag bereid om samen met de commissie te zoeken
naar een werkwijze die meer structuur in het geheel kan brengen. Ik kom straks
terug op de moties die op dit punt zijn ingediend.Het stappenplan was op zichzelf een goed systeem. Het beleid kwam daardoor
regelmatig aan de orde. Wellicht is het goed om nu ieder halfjaar een totaalpakket
te behandelen. Ik constateer overigens dat er vandaag negentien moties zijn
ingediend. De Kamer vraagt veel informatie en dat is ook wel begrijpelijk,
gezien de inhoud en breedte van het beleid.Voorzitter! Evenals de Kamer betreur ik het dat er geen algemeen overleg
over Iran heeft plaatsgevonden. De kern van de conclusie van het ambtsbericht
is dat het beleid wordt voortgezet, behoudens dat nader wordt ingegaan op
de positie van vrouwen en van deserteurs. De heer Verhagen heeft naar de persconferentie
van de minister-president verwezen. Voorzitter! De desbetreffende vrijdag
is dat ambtsbericht inderdaad in de ministerraad aan de orde geweest. Daar
is uitvoerig gesproken over hoe het bij het vorige ambtsbericht was met betrekking
tot de positie van de vrouw en de positie van deserteurs en dienstweigeraars
en hoe het nu is. De minister-president heeft daar in ieder geval niet anders
bedoeld dan te zeggen dat aan die aspecten specifiek aandacht was besteed
in het debat in de ministerraad, met handhaving van de conclusies zoals die
in het ambtsbericht staan.Voorzitter! Ik kan mij overigens heel goed voorstellen dat de Kamer, zoals
de heer Van Oven dat, dacht ik, formuleerde, als hiertoe aanleiding is, in
de toekomst op onderdelen nog wil terugkomen. Ik wil echter nog wel duidelijk
iets zeggen over het Mykonosproces en de invloed daarvan. Weliswaar is er
een beleidslijn van Buitenlandse Zaken ten aanzien van onze ambassadeur, maar
onze ambassade in Iran werkt gewoon door. Men werkt dus ook gewoon door aan
het monitoren van eventueel terugkerende mensen. Zoals ook in het Europees
overleg is gebleken, heeft geen enkel ander land op grond van de besluitvorming
van de Europese Unie rond het Mykonosproject aanleiding gezien om het terugkeerbeleid,
het uitzettingsbeleid te stoppen, ook Zweden niet. Ik heb dat bericht ook
ergens gelezen, maar dit bericht is onjuist. Ambassades gaan gewoon door,
laissez-passers kunnen worden aangevraagd, terwijl het monitoren wordt voortgezet.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Komt de staatssecretaris nog terug op de specifieke vragen
die ik, maar ook enkele anderen, hebben gesteld, over nog een categorie
die niet in het door haar genoemde rijtje staat? Ik bedoel degenen die van
de islam zijn afgevallen en tot het christendom bekeerd. Dat is ook een bijzondere
categorie. Wil zij daar ook bijzondere aandacht aan besteden?Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Wij hebben in de stukken over het ambtsbericht en in de daaraan
verbonden conclusies in mijn brief geschreven dat wij aan bepaalde categorieën
speciale aandacht geven en dat wij hiermee rekening moeten houden. Een van
de woordvoerders heeft gevraagd wat dat betekent. Dat betekent dat iemand
die tot zo'n categorie behoort, nog los van het feit dat er uitdrukkelijk
een individuele beoordeling plaatsvindt, extra aandacht krijgt. Bij die categorie
staat in zijn algemeenheid "religieuze minderheden". De heer Van den Berg
heeft aandacht gevraagd voor mensen die in een bekeringssituatie zitten. Ook
in het ambtsbericht wordt hier aandacht aan geschonken. Dit vraagt dus extra
individuele aandacht.De heer Dittrich heeft opgemerkt dat waar het om intellectuelen gaat,
dit wordt toegespitst op journalisten, schrijvers etc. Ik kan hier natuurlijk
niet van maken "alle intellectuelen". Het wordt in het ambtsbericht ook toegespitst
op de grote terughoudendheid op het gebied van persvrijheid. Daarom zijn die
groepen eruit gelicht. Hoe dan ook moeten wij wat Iran betreft met elkaar
vaststellen dat het een zeer zorgvuldig beleid moet blijven, dat er bijzondere
individuele aandacht moet blijven worden geschonken. Ik schrijf ook nergens
in de stukken, zoals mevrouw Sipkes zegt, dat het zo leuk is voor de vrouw
in Iran. De kern is echter dat het niet onverantwoord is dat er ook mensen
teruggaan. We kunnen niet tegen iedereen zeggen dat er geen categoriaal VVTV-beleid
is. Wij zetten op dat punt ons beleid voort. De situatie is in die zin, met
behoud van het bijhouden van de ontwikkelingen, achteruitgegaan, zonder dat
wij daar een al te optimistisch en vrolijk beeld van hebben.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! In het begin van het ambtsbericht worden intellectuelen geschaard
naast journalisten en andere mensen. Vervolgens verdwijnen de intellectuelen
uit beeld en wordt er alleen nog maar over journalisten gesproken. Waarom
is dat een beperkte groep?Verder heb ik een vraag gesteld over de homoseksuelen.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Ik heb het zo gezien dat het gaat om intellectuelen, toegespitst
op die groep die daarbinnen speciale aandacht vraagt. Dat zijn de journalisten
en de schrijvers. Ik denk dat met name in de situatie van vrouwen, overspelsituaties
en homoseksualiteit in ieder individueel geval zeer zorgvuldige aandacht vereist
is. Ook al zetten wij de ingezette beleidslijn voort, ik ben best bereid om
later nog uitvoerig op deze zaken terug te komen, om nog een nadere toelichting
geven naar aanleiding van specifieke vragen.De heer Van den Berg heeft een tweetal opmerkingen gemaakt die verder
niet terugkomen bij de behandeling van de moties. Hij heeft gelijk inzake
de kwestie COA, Valentijn en de AMA's. De onderhandelingen zullen deze week
worden afgerond. Het is de bedoeling dat er voor 1 juli a.s. helderheid is.
De heer Van den Berg is ook op de Bosnische asielzoekers teruggekomen, ten
aanzien waarvan wij de in gang gezette beleidslijn moeten volgen.De heer Verhagen vraagt in zijn motie op stuk nr. 4 om teruggekeerde asielzoekers
niet in een bevoorrechte positie te brengen vanwege de scheve verhoudingen
die dan ontstaan. Hij sprak zich overigens positief uit ten opzichte van Ethiopië
en Eritrea. Ik verwijs naar de intenties van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking.
Hij spreekt bij zijn projecten over community oriented, dus op de gemeenschap
gericht. In die zin heeft hij onderhandeld en onderhandelt hij nog steeds
met Ethiopië en Eritrea. Een volgend aspect – dat in de IOM-regeling
terugkomt – is het verstrekken van een bescheiden onderhoudsbijdrage
aan betrokkene, zodat men zich de eerste periode kan redden. De bedoeling
is uitdrukkelijk om betrokkenen niet in een extra bevoorrechte positie te
brengen, omdat dit bijna averechts zou werken. In die zin raad ik aanvaarding
van de motie niet aan, want die intentie is er al.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! De staatssecretaris zegt: niet aanraden, maar is zij niet
gewoon overbodig?Staatssecretaris Schmitz:Dat mag u ook zeggen.Voorzitter! De heer Verhagen wijst in een motie de VVTV af. Dat is op
zichzelf helder, maar naar mijn mening niet aan te raden. Ik verwijs in dezen
naar de motie van de heer Dittrich, waarin om een notitie over de VVTV wordt
gevraagd. Anderen hebben in het debat gevraagd om een wetsvoorstel uit te
brengen. Mede aan de hand van de memorie van toelichting kan hierover uitgebreid
gesproken worden. Ik zou het betreuren als de motie van de heer Verhagen wordt
aangenomen. Niet omdat ik niet begrijp dat er zorg over een nieuwe aparte
status zou ontstaan, maar omdat ik uitdrukkelijk heb betoogd – niemand
heeft ook ontkend dat deze problematiek er is – dat er toch een uitweg
gevonden moet worden voor degenen die uitgeprocedeerd zijn en terug zouden
moeten. Dat kan echter niet, ondanks het feit dat zij meewerken. Er is daarbij
sprake van het criterium dat het hen niet te verwijten is. De VVTV zou normaal
gesproken worden toegepast, maar geldt volgens ons wetssysteem alleen voor
degenen die om beleidsmatige redenen niet kunnen terugkeren, dus vanwege de
situatie in het land van herkomst. Voor dit soort schrijnende gevallen –
er is over stateloze mensen gesproken – wil ik een oplossing bieden.
Ik wil dan ook een wetsvoorstel indienen. Dat laat overigens onverlet dat
ik – ik verwijs naar de motie van de heer Dittrich – op heel korte
termijn best met een notitie wil komen waarin ik de zaak nog eens uiteenzet,
maar tegelijkertijd werk ik aan een wetsvoorstel, zodat die punten ook terugkomen
in de memorie van toelichting. Ik zou het werkelijk betreuren als de motie
op stuk nr. 5 van de heer Verhagen wordt aangenomen. Het aannemen van die
motie ontraad ik dus uitdrukkelijk. Wij zoeken namelijk naar een uitweg –
zoals de heer Schutte het zei: genade voor recht – voor de situaties
waarin je geen andere mogelijkheden hebt. Je kunt de mensen niet in de lucht
laten hangen omdat zij er zelf geen schuld aan hebben.De heer Schutte (GPV):Hoe kan de staatssecretaris zeggen dat een notitie waarin de voor- en
nadelen op een rij worden gezet, daarmee niet op gespannen
voet staat? Als de staatssecretaris gaat werken aan een wetsvoorstel, zal
zij dat uiteraard doen op basis van de notitie die wij nu hebben. Dan kun
je toch niet gelijktijdig hier zelf een discussie entameren over de voor-
en nadelen, terwijl de indiener van de motie in het midden laat of hij daar
wel wat in ziet?Staatssecretaris Schmitz:Op zichzelf heeft de heer Schutte gelijk. Het is erg helder als ik een
wetsvoorstel indien met een memorie van toelichting, enz. In die zin heb ik
ook gekeken naar de motie van de heer Dittrich. Dat zou mijn kortste en helderste
weg zijn. Ik heb geen bezwaar tegen de motie van de heer Dittrich, maar dat
zou mijn helderste weg zijn. Laat ik daar duidelijk over zijn. Ik heb wel
echt bezwaren tegen de motie van de heer Verhagen.De heer Van Oven (PvdA):Ziet de staatssecretaris kans om het wetsvoorstel in te dienen zonder
vertraging door het uitbrengen van de notitie?Staatssecretaris Schmitz:Ik zie daar een parallelschakeling in. In die zin wil ik daardoor geen
vertraging laten ontstaan.De heer Rouvoet (RPF):De heer Dittrich heeft als motivatie voor de notitie nou juist aangegeven
dat wij dat dan eerst rustig kunnen afwegen en dat de conclusie dan kan zijn
dat er geen wetsvoorstel hoeft te komen. Die functie heeft het in de ogen
van de indiener van de motie.De heer Dittrich (D66):Dan heeft de heer Rouvoet selectief geluisterd.De heer Rouvoet (RPF):Ik haal aan wat ik de heer Dittrich heb horen zeggen, namelijk dat dan
misschien de conclusie kan zijn dat een wetsvoorstel niet hoeft te worden
ingediend. Ik heb begrepen dat dit de intentie is van de indiener van de motie.
De staatssecretaris zegt dat dit best parallel kan lopen. De keuze voor een
wetsvoorstel is dan toch gemaakt. Wij doen dan toch geen dubbel werk.Staatssecretaris Schmitz:De intentie van de indiener laat ik even aan de indiener. Ik ga uit van
de tekst van de motie. Ik heb daar geen bezwaar tegen. Ik volg zelf in ieder
geval de weg van het wetsvoorstel en dan wordt in de memorie van toelichting
een en ander uitgebreid. In de motie op stuk nr. 15 van de heer Dittrich wordt
verzocht een notitie met daarin de voor- en nadelen aan de Kamer te sturen.
Ik ga ervan uit dat het wetsvoorstel een volstrekte open weg blijft. Anders
zou ik wel moeite hebben met die motie.De heer Dittrich (D66):Dat is ook expliciet de bedoeling geweest van de indiener. Bovendien heb
ik gezegd dat het een het ander niet hoeft te vertragen. De heer Rouvoet heeft
wat dat betreft selectief geluisterd.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik begrijp het niet. Stel dat de notitie naar de Kamer wordt gestuurd
en dat de Kamer daar eerst over wil praten. Dan weet de staatssecretaris toch
niet of het wetgevingstraject verder kan? Dan stagneert het toch?Staatssecretaris Schmitz:Ik zeg het nog een keer. Ik ga verder met het voorbereiden van een wetsvoorstel
met een memorie van toelichting. Ik heb gezegd dat ik geen bezwaar heb tegen
de motie van de heer Dittrich op stuk nr. 15. Ik zie daar namelijk een parallelschakeling
in. Dat is de lijn die ik wil inzetten.Ik ga in op de motie op stuk nr. 6 van de heer Verhagen. Deze motie gaat
over het adrescontrolesysteem. Ik heb ook de heer Verhagen in zijn bijdrage
over het terugkeerbeleid nog eens helder horen zeggen – op dat punt
zijn wij het volstrekt met elkaar eens – dat de verantwoordelijkheid
uitdrukkelijk blijft liggen bij de asielzoeker. De asielzoeker moet de consequentie
trekken uit zijn afwijzing en hij hoort uitdrukkelijk zelf terug te keren.
In het dictum van deze motie staat: "van mening, dat in de vrijblijvendheid
van dit uitzettingsbeleid een kiem voor het ontstaan van illegaliteit is gelegen".
Dat is wel waar, maar hierover hebben wij het ook in het algemeen overleg
gehad. Het als regel begeleid uitzetten? Waarnaar? Dat kan naar Schiphol.
Dan kun je verdergaan. De heer Verhagen heeft toen ook al gezegd dat wij in
die zin geen binnengrenzen meer hebben. Ik moet zeggen dat, als wij het zo
consequent zouden doen als het hier staat, ik nog geen inschatting kan maken
van de gevolgen. Het lijkt mij dat hier grote consequenties aan verbonden
zijn, maar ik kan niet echt inschatten wat hiervan de financiële gevolgen
zijn, of welke hoeveelheid menskracht nodig is bij de vreemdelingendienst,
de marechaussee, enz. Ik heb overigens altijd erkend dat adrescontrole geen
vorm is die helder aangeeft dat mensen zijn vertrokken. Daar moet je vraagtekens
bij zetten. Ik heb echter geen behoefte aan deze motie, want daarin wordt
meer gesuggereerd dan wij volgens mij kunnen bereiken.Dan kom ik op de motie op stuk nr. 7 van de heer Verhagen en de heer Rijpstra
over de halfjaarlijkse rapportage over de hele asielketen. Deze sluit aan
bij de vragen over het in samenhang behandelen, op één onderdeel
na, waar ik zo op terugkom. Na het stappenplan had ik de gedachte om regelmatig
met een rapportage te komen, bijvoorbeeld in april en oktober. Ik heb geen
bezwaar tegen deze motie. In de overweging zie ik staan dat wij ook moeten
aangeven in welke centra men verblijft. Dat is wel heel gedetailleerd, maar
de kern van de motie wil ik gaarne uitvoeren.De heer Verhagen (CDA):Even ter toelichting, het gaat om OC of AC.Staatssecretaris Schmitz:Dan heb ik er helemaal geen bezwaar tegen.Ik heb meer moeite met de motie op stuk nr. 8 van de heer Verhagen. Wij
hebben in het algemeen overleg over gezinshereniging nog eens uitdrukkelijk
op een rij gezet hoe de situatie is. Hebben mensen voor gezinshereniging de
A-status, dan is er geen inkomenseis, maar voor de VTV-humanitair heeft men
zelf de verantwoordelijkheid om invulling te geven aan de vraag hoe men het
gezin denkt te kunnen onderhouden. Daarom hebben wij de inkomenseis. Daar
hebben wij niets aan gewijzigd. Dat wordt beoordeeld. Als men tot een weigering
zou komen, omdat niet aan de inkomenseis wordt voldaan, heeft men toch een
belangenafweging te maken, in het kader van artikel 8 EVRM, van het belang
van de Staat versus het belang van het individu. Als men op dat punt uitdrukkelijk
inspanningen heeft gepleegd, die net niet zijn gelukt, of als men dat echt
drie jaar zeer serieus heeft geprobeerd, dan mogen wij niet langer meer weigeren
op grond van artikel 8 EVRM. Die nadere invulling hebben wij daaraan gegeven.Ik vind dat er in deze motie een soort verschuiving lijkt te zijn, alsof
wij al heel gemakkelijk akkoord gaan met het leveren van inspanningen. Wij
stellen geen nieuwe beleidslijn voor, maar wij geven een invulling aan wat
de rechter vindt van artikel 8 EVRM. De motie vraagt ook nog eens om de aantallen
ontheffingen van die inkomenseis regelmatig op te geven. Over gedetailleerd
gesproken! De heer Verhagen mag hierover informatie hebben, maar dan wil ik
hem niet meer horen klagen over de hoeveelheid brieven die hij krijgt.De heer Verhagen (CDA):Als ik u tegemoet kan komen met het weglaten van die informatie, wil ik
die stap wel zetten. Maar u zegt nu weer: indien net niet aan de inkomenseis
is voldaan. Dat is juist het verschil. Het beleid was: als er net niet aan
de inkomenseis is voldaan, kan de inspanning die men heeft verricht, een gunstige
invloed hebben op de beslissing of men in aanmerking komt voor gezinshereniging,
ondanks het feit dat men niet voldoet aan die inkomenseis. Nu wordt voorgesteld:
puur het blote feit dat men inspanning heeft verricht, ook al voldoet men
niet aan de inkomenseis – niet net niet, maar überhaupt niet –
dan nog is die inspanning genoeg om daarvoor in aanmerking te komen. Dat is
het verschil. U zegt in uw antwoord dat het gaat om net niet, maar dat was
het en u stelt een ander beleid voor.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! In de motie wordt gevraagd: verzoekt de regering aanvragen
voor gezinshereniging bij gebleken objectieve belemmeringen – waar wij
inderdaad van uitgingen – individueel op basis van humanitaire overwegingen
te beoordelen. Dat doen wij al en dat zullen wij ook blijven doen. Dan wordt
er gevraagd om jaarlijks opgave te doen van alle ontheffingen. Die kan de
heer Verhagen krijgen. Ik vind dat erg vergaand, maar ik heb er niets op tegen.Er zit een soort suggestie in de motie dat wij het allemaal gemakkelijker
doen, maar dat is niet de intentie. De intentie is dat artikel 8 EVRM wordt
ingevuld, zoals wij in het algemeen overleg ook hebben besproken. Dat hebben
wij met die termijn van drie jaar belegd. Ik raad deze motie in ieder geval
niet aan, maar het oordeel is aan de Kamer.Ik kom bij de motie op stuk nr. 9. De heer Verhagen heeft volstrekt gelijk
met zijn opmerking over de Wet op de identificatieplicht: ik heb daar inderdaad
eerder, in december, over gesproken. Dat onderzoek is helaas pas in april
van dit jaar afgerond. Ik zeg hem toe dat ik, overeenkomstig zijn verzoek
in de motie, voor 1 september a.s. zal komen met een standpunt ten aanzien
daarvan. Ik heb geen enkel bezwaar tegen die motie, maar zij kan ook als overbodig
worden gezien, want ik zal haar hoe dan ook uitvoeren.Ik kom bij een motie van mevrouw Sipkes. Ook die motie gaat over de zojuist
besproken VVTV, de mogelijke status voor mensen die werkelijk meewerken en
aan wie niet te verwijten is dat uitzetting desondanks niet mogelijk is. Mevrouw
Sipkes gaat iets verder en wil die mensen een VTV-humanitair geven. Ik heb
moeite met die motie. Mensen die om beleidsmatige redenen niet terug kunnen,
hebben drie jaar de VVTV-status alvorens zij een VTV-humanitair moeten krijgen.
Dan lijkt het mij niet juist dat mensen die om technische redenen niet terug
kunnen, via die VTV-humanitair een veel gemakkelijkere weg volgen. Ik vind
de motie dus niet wijs en ik houd graag vast aan het voorstel van het kabinet.
Ik raad aanneming van deze motie dan ook niet aan.In het algemeen overleg heb ik al gezegd dat ik geen bezwaar heb tegen
het in de motie op stuk nr. 11 vastgelegde verzoek om het toetsingskader voor
de VVTV helder te maken. Ik heb geen bezwaar tegen die motie, want het is
goed om dit te expliciteren, hoe van een verdere beoordeling sprake kan zijn
en dat het soms heel nauw luistert wanneer het om een VVTV-beleid gaat en
wanneer niet. Dat toetsingskader kan de Kamer tegemoetzien.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Ik heb bij het indienen van de motie al gezegd dat mij in het AO niet
helemaal helder was of de staatssecretaris dit had toegezegd. Nu zij dat heeft
gedaan, trek ik de motie graag in.De voorzitter:Aangezien de motie-Sipkes (25386, 19637, nr. 11) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Schmitz:Wij zullen dit verzoek dus uitvoeren.Ik kom bij de motie op stuk nr. 12. Wij hebben zojuist, in het kader van
de motie van de heer Verhagen, al gesproken over de inkomenseis van drie jaar.
De heer Verhagen was volgens mij ten onrechte bezorgd over een versoepeling.
Mevrouw Sipkes vraagt om de periode van drie jaar terug te brengen naar één
jaar. Dat vind ik wel erg royaal. Van degenen die om gezinshereniging vragen,
moet de eigen verantwoordelijkheid, tot uitdrukking komend in inspanningen
en inzet, echt worden ingevuld. Wij mogen daar ook een langere periode voor
vragen dan drie jaar. In die zin zou ik deze motie niet echt aanraden.Ik denk dat ik al helder ben geweest over de situatie inzake Iran. Voor
Iran is er geen VVTV-beleid. Wij zullen zorgvuldig en individueel toetsend
kijken naar het terugkeren van Iraniërs, maar het kabinet staat niet
voor om daar een algemeen VVTV-beleid van te maken.Over de motie op stuk nr. 14 van de heren Dittrich en Van Oven is in het
algemeen overleg gesproken. In feite vraagt de motie om de partijen –
de asielzoeker en de overheid – in de beginfase meer aan elkaar te committeren
en om naar een vorm te zoeken om dat nader gestalte te geven. Zo lees ik die
motie. In het algemeen overleg had dit verzoek nog een andere vorm, maar ik
heb toen al gezegd dat dit een vorm is van nadenken over een mogelijkheid
om daar verder mee om te gaan. Deze motie vraagt dus om te zoeken naar mogelijkheden.
Ik weet op dit moment niet aan welke vorm ik moet denken, maar ik heb zeker
geen bezwaar tegen deze motie. Ik heb in het AO immers al aangegeven dat wij
eens moeten bekijken of er op dit punt toch nog mogelijkheden zijn.Ik heb al commentaar gegeven op de motie met stuk nr. 15 en daarmee kom
ik toe aan de ambtsberichten, waarover wij al anderhalf jaar met elkaar discussiëren.
In de motie wordt gevraagd om een commissie die de totstandkoming van de ambtsberichten
onder de loep neemt. Het zal duidelijk zijn dat ik daarover moet overleggen
met de collega's van Buitenlandse Zaken, maar het zou mij een lief ding waard
zijn als wij die discussie eens zouden kunnen afronden met de gedeelde conclusie
dat wij er alles aan hebben gedaan om ervoor te zorgen dat de ambtsberichten
zo zorgvuldig mogelijk worden opgesteld. Ik ben erg blij dat velen in de Kamer
naar aanleiding van het ambtsbericht over Iran hebben gezegd dat er een duidelijke
verbetering merkbaar is, vooral in de opzet van de ambtsberichten. Die lijn
zullen wij zeker voortzetten. Ik zal de motie bespreken met de collega's van
Buitenlandse Zaken, maar het moge duidelijk zijn dat ik er sympathie voor
heb. De instelling van een commissie is een goede, objectieve manier om de
discussie hierover gezamenlijk af te ronden.Ik kom toe aan de motie van de heer Rijpstra, over het vertrekcentrum
met een OC-status per district. Aan die motie zitten wel wat problemen vast
en ik zal haar dan ook niet aanraden. Om te beginnen is het er wat te vroeg
voor, want wij zullen in oktober komen met een evaluatie van Ter Apel. Degenen
die, zoals de heer Rouvoet, hebben gezegd dat zij al in de Terugkeernotitie
het een en ander over Ter Apel hadden verwacht, hebben gelijk, zo heb ik de
vorige keer al gezegd, maar in oktober verschijnt dus een evaluatie en ik
denk dat wij die moeten afwachten.Er kleeft nog een bezwaar aan deze motie. Daarin is sprake van mensen
die niet rechtmatig hier verblijven. Dat zijn dus degenen die wij meestal
"illegalen" noemen. Ik zie daarin een zekere strijdigheid met andere wetgeving
waarover wij lang hebben gediscussieerd, zoals de koppelingswet. Wij hebben
afgesproken dat wij illegalen uiteindelijk, na alles wat er voor hen is gedaan,
voorzieningen onthouden. Volgens de motie zouden wij hen weer gaan opvangen,
met alle kosten van dien. Misschien bedoelt de heer Rijpstra het niet zo,
maar ik lees het wel in de motie.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Vorig jaar hebben wij over de koppelingswet een vergelijkbare
discussie gevoerd. Ik heb er toen op gewezen dat vreemdelingendiensten illegalen
aantreffen die geen papieren hebben. En als iemand geen papieren heeft, kan
hij ook niet het land uitgezet worden; dat is zo helder als glas. De vraag
is dan hoe zo iemand aan papieren kan komen. Ik heb toen gesuggereerd om hem
te laten meegaan in de procedure van een vertrekcentrum, opdat hij binnen
de kortste keren aan de papieren kan komen. Ik voel er dus niets voor om dergelijke
illegalen op te sluiten in huizen van bewaring, waar criminelen thuishoren.
De staatssecretaris vindt het er te vroeg voor en stelt voor om de evaluatie
van Ter Apel af te wachten. Ik zal dat in overweging nemen, maar ik vond het
nodig om mijn intentie te verduidelijken.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Ik waardeer het dat Kamerleden ideeën aandragen om een
vraagstuk beter beheersbaar te maken, zoals ik de vorige keer al heb gezegd,
en in die zin begrijp ik de heer Rijpstra, maar ik blijf erbij dat de motie
te vroeg komt en dat wij naar aanleiding van een evaluatie van Ter Apel moeten
nagaan of er wellicht behoefte is aan meer centra en wat daarvan de financiële
en andere consequenties zouden zijn. Kortom, op dit moment raad ik de motie
niet aan, integendeel.In de motie op stuk nr. 18 wordt gevraagd om een negatieve sanctie toe
te passen op landen die niet bereid zijn mee te werken aan terugkeer. Mijn
reactie daarop zal niemand verbazen. Ik heb al eerder gezegd dat het kabinet
daar geen voorstander van is. Je mag onderhandelen en druk uitoefenen, maar
de koppeling met een negatieve sanctie die hier wordt gelegd, is uitdrukkelijk
niet de bedoeling van het kabinet. Ik raad deze motie dan ook niet aan.De motie op stuk nr. 19 over de vervoersmaatschappijen is door velen ondertekend.
Ik zie die als een ondersteuning van mijn voornemen om de zaken verder aan
te pakken met de vervoersmaatschappijen, maar van een verplichting om per
1 oktober te kopiëren kan ik de consequenties niet overzien. Wij streven
zeker naar invulling van dat voornemen, maar ik kan de consequenties van een
toezegging dat wij tot een verplichting komen, nu niet overzien. Ik moet alle
ins en outs en juridische consequenties bekijken. Ik wil ook graag overleggen
met de belangrijkste maatschappijen, zeker over boetes en sancties.De heer Van Oven (PvdA):Wil de staatssecretaris zich ook uitlaten over het voorstel om de luchtvaartmaatschappijen
eventueel te verplichten om reisdocumenten in te nemen? Dat gaat natuurlijk
een stuk verder dan het kopiëren en scannen.Staatssecretaris Schmitz:Ik heb uit intern overleg begrepen dat dit volgens ons wettelijk systeem
niet mogelijk zou zijn. Daarvoor zou een wetswijziging nodig zijn. Ik heb
niet alle gedetailleerde informatie voorhanden, maar ik heb begrepen dat het
op grond van onze huidige wetgeving niet mogelijk is.De heer Van Oven (PvdA):Het kan dus van betekenis zijn of dat onderdeel van de motie al dan niet
gehandhaafd wordt.De heer Verhagen (CDA):Een soortgelijk antwoord, dat wij de zaak moeten onderzoeken en de verschillende
elementen bespreken, wordt eigenlijk al sinds 1991 gegeven en zeker ook door
de staatssecretaris sinds 1995. In 1995 wordt voor de eerste keer gezegd dat
dit punt aan de orde wordt gesteld. Ik ga er dus van uit dat inmiddels alle
punten bekend zijn en dat het er nu gewoon om gaat een besluit te nemen. De
negatieve implicaties van het wederom niet uitvoeren van hetgeen wordt gevraagd,
zijn ons toch allen bekend?Staatssecretaris Schmitz:Ik heb gezegd dat ik de motie in die zin positief benader, dat wij met
de belangrijkste vervoersmaatschappijen nader overleg voeren. Wij voelen voor
boetes, zeker als wij zien dat ons omringende landen die ook toepassen. Ik
weet alleen niet wat ik zeg, als ik zeg dat wij per 1 oktober het maken van
kopieën verplicht stellen. Dat heeft wellicht consequenties die ik niet
kan overzien. Als de Kamer daar wat ruimte biedt, kan ik met de motie leven.
Als ik mij nu echter committeer aan het opleggen van een verplichting, kan
ik dat wellicht niet waarmaken.De heer Rijpstra (VVD):Ik ga gewoon af op de woorden van de staatssecretaris en de heer Van Oven
over het innemen van documenten. Ik ben bereid dat stuk uit de motie te halen.Het spreekt voor zichzelf dat de staatssecretaris moet onderhandelen met
de luchtvaartmaatschappijen. De Kamer spreekt met nadruk uit dat dit nu maar
eens geregeld moet worden. Ik denk dat je dit lang niet op alle negentien
risicoluchthavens in korte tijd kunt regelen. Ik handhaaf toch mijn motie,
om zo spoedig mogelijk te kunnen beginnen op een aantal belangrijke
luchthavens. Dat is toch wel het minste wat wij voor 1 oktober kunnen regelen.Staatssecretaris Schmitz:Als de intentie is om mij te vragen voor 1 oktober met de invulling van
die benadering te beginnen, kan ik leven met de geest van de motie.De heer Rouvoet heeft een motie voorgesteld op stuk nr. 20. Ik heb al
gesproken over de samenhang van beleid, verbrokkelde behandeling enz. Ook
door de toelichting in het algemeen overleg heb ik echt wat moeite met de
motie. De intentie als vervolg op de Terugkeernotitie is, zoals vermeld in
de stukken, dat de betrokken organisaties, met name de IND en de COA, een
aantal aspecten van de Terugkeernotitie via een plan van aanpak nader gestalte
geven. Dat plan van aanpak zou in brede zin in een notitie opgenomen kunnen
worden. Daarin is de samenhang van een aantal zaken te zien. Men kan dan zien
wat wordt aangepakt, wat het tijdschema is en wanneer er informatie te verwachten
is. In die zin waren wij voornemens verder te werken. De geest van de motie
is toch dat de notitie moet worden herzien, in een vervolgnotitie. Ik raad
dat echt niet aan. Wellicht kan de heer Rouvoet leven met een, toch al voorgenomen,
helder plan van aanpak.De heer Apostolou is duidelijk een volhouder op het punt van de leges.
Ik begrijp dat wel enigszins. Hij heeft de financiële consequenties geschilderd,
naar ik meen van 5,6 mln. Ik weet niet precies hoeveel het onderdeel vestiging
daarvan omvat. Dat zou ik moeten laten nagaan.Ik ben een beetje bang dat wij op die manier aan het glijden gaan, ook
wat onze inkomsten betreft, zo zeg ik er maar bij. Ik denk hierbij aan het
gegeven dat wij ook voor wat betreft naturalisaties naar ƒ 500 gaan.
Ik kan niet de consequenties in financiële zin overzien van wat u hier
vraagt. Misschien kan ik dat wel een keer voor u op een rij zetten en nagaan
hoe wij het kunnen oplossen, enz. Maar als u nu al zegt dat het in overeenstemming
gebracht dient te worden en dat alles omlaag gebracht moet worden, dan gaat
de motie mij wat te ver en kan ik deze motie de Kamer niet aanraden.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! Vindt de staatssecretaris het redelijk dat voor een document
leges van ƒ 500 worden betaald en dat wij dit inderdaad ook aan burgers
van buitenlandse afkomst vragen? Ik vind dat ook een principiële zaak
en niet alleen een zaak van financiën.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Dan moet je de vraag veel breder stellen bij het vragen van
leges: wat zijn de kosten, welk onderzoek ligt eraan ten grondslag? Dat is
hier aan de orde en dat is ook aan de orde bij naturalisatie. Immers, waarom
vragen wij bij naturalisatie een even hoog bedrag?Ik zou mij kunnen voorstellen, mijnheer Apostolou, dat u zegt dat in deze
motie én de EU-onderdanen én de anderen worden meegenomen. Wij
hebben al het debat erover gehad dat een vestigingsvergunning voor EU-onderdanen
niet echt nodig is. Als u het op één lijn zet, dan kun je een
heel debat in de breedte hebben over hoe je omgaat met leges, welke kosten
je in rekening brengt en dergelijke. Maar om dit er nu zo uit te lichten zonder
dat ik de financiële consequenties kan overzien, gaat mij te snel. Ik
wil er best naar laten kijken en dan krijgt u eens een keer een brief van
mij... Sorry, maar u vraagt dit aan mij en ik vind dat u daar dan recht op
heeft, als u zoiets vraagt. Ik kan evenwel nu geen ja tegen de motie zeggen,
want ik kan niet overzien wat dat financieel betekent.De heer Apostolou (PvdA):Voorzitter! Ik wil de staatssecretaris in herinnering brengen dat vóór
1993 helemaal geen leges gevraagd werden voor een vestigingsvergunning en
wel voor naturalisatie.Staatssecretaris Schmitz:Voorzitter! Ik kan niet verdergaan dan de toezegging die ik zo-even heb
gedaan.Ten slotte kom ik bij de motie op stuk nr. 22. Deze vraagt om een nadere
rapportage over een halfjaar en überhaupt om met verbetering van het
systeem van monitoring door te gaan. Ik denk dat dit past bij de geest waarin
ik het terugkeerbeleid wil doen. Die motie kan ik de Kamer derhalve aanraden:
dat wil ik zeker zo invullen als gevraagd in de motie.Voorzitter! Daarmee heb ik alle, naar ik meen, negentien moties gehad.De voorzitter:Ik geef het woord aan de heer Rijpstra om zijn motie te wijzigen.De heer Rijpstra (VVD):Het betreft de motie op stuk nr. 19. De motie wordt in die zin gewijzigd
dat in het eerste dictum de zinsnede "te scannen dan wel in te nemen" wordt
vervangen door: of te scannen.De voorzitter:De motie-Rijpstra c.s. (25386, 19637, nr. 19) is in die zin gewijzigd,
dat het eerste dictum thans luidt:"verzoekt de regering vervoersmaatschappijen te verplichten uiterlijk
1 oktober 1997 reisdocumenten te kopiëren of te scannen, teneinde te
voorkomen dat deze documenten zoekraken,".Deze gewijzigde motie is voorgesteld door de leden Rijpstra, Verhagen,
Dittrich, Van den Berg, Schutte en Rouvoet.Zij krijgt nr. 23 (25386, 19637).De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, de komende nacht over de moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt een minuut geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-6909-6937.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl