Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2002 (28000 IV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 657-680

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

25-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 13, pagina 657-680

16-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28000Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Hoge Colleges van Staat, Kabinet der Koningin, Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (II) voor het jaar 2002 (28000 II)Pagina 654-654
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2002 (28000 IXB)Pagina 655-655
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 707-708
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Uitvoering van de verordening (EG) Nr. 1348/2000 van de Raad van de Europese Unie van 29 mei 2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken (PbEG L 160/37) (Uitvoeringswet EG-betekeningsverordening) (27748)Pagina 654-654
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2002 (28000 VII); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het gemeentefonds voor het jaar 2002 (28000 B); - Vaststelling begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het provinciefonds voor het jaar 2002 (28000 C)Pagina 680-707
Stemmingen over moties, ingediend bij de algemene financiële beschouwingen, te weten: - de motie-Wijn over de WW-premie (28000 IXB, nr. 5); - de motie-Wijn over de OZB (28000 IXB, nr. 6); - de motie-Crone c.s. over het pakket lastenverlichtende maatregelen (28000 IXB, nr. 7); - de motie-Vendrik/Marijnissen over maatschappelijke opvang (28000 IXB, nr. 8); - de moties Marijnissen/Vendrik en Van Dijke (9 en 10)Pagina 655-655
Presentie en opening (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 647-647
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2002 (28000 IV)Pagina 657-680
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2002 (28000 I)Pagina 654-654
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de problematiek van vermissing van personen (27117)Pagina 654-654
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2002 (28000 IXA)Pagina 655-655
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 650-654
Stemmingen over moties ingediend tijdens het debat over de evaluatie van de taxiwetgeving, te weten: - de motie-Van der Steenhoven over verbetering van de positie van de taxi binnen de ketenmobiliteit (25910, nr. 36); - de motie-Dijsselbloem/Luchtenveld over stappen in een extra beleidsimpuls (25910, nr. 37); - de motie-Stroeken/Van der Steenhoven over het capaciteitsbeleid (25910, nr. 38)Pagina 656-656
Stemmingen over moties ingediend tijdens het notaoverleg over de voedselveiligheid, te weten: - de motie-Waalkens c.s. over de primaire verantwoordelijkheid voor de NVa (26991, nr. 50); - de motie-Waalkens over keurings-, controle- en handhavingsinstanties (26991, nr. 51); - de motie-Stellingwerf/M.B. Vos over GGO-vrije voedselketens (26991, nr. 52)Pagina 655-656
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over de regionale luchthavens, te weten: - de motie-Van der Steenhoven/Stellingwerf over ontheffing van de nachtsluiting van Rotterdam Airport (26893, nr. 31); - de motie-Feenstra/Van Walsem over monitoren van de naleving van het nachtregime (26893, nr. 32); - de motie-Stellingwerf/Van der Steenhoven over nachtsluiting van 23.00 uur tot 7.00 uur als beleidsuitgangspunt (26893, nr. 33)Pagina 656-657
Vragen van het lid Rabbae aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, over het gebruik van ESF-subsidies ter compensatie van bezuinigingen (mondelinge vragenuur)Pagina 647-650

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 158 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties
(IV) voor het jaar 2002 (28000-IV).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van der Knaap (CDA):Mevrouw de voorzitter. Tijdens deze kabinetsperiode heeft Nederland te
maken gehad met twee Antilliaanse kabinetten: het kabinet-Römer en het
kabinet Pourier-Römer. Beide kabinetten werden geconfronteerd met een
precaire financieel-economische situatie die heeft geleid tot een drastische
achteruitgang van de kwaliteit van de samenleving op de Nederlandse Antillen.Bij voorgaande begrotingsbehandelingen is door mijn fractie uitgebreid
ingegaan op diverse aspecten waaruit die achteruitgang blijkt. Kort aangeduid:
jaren achtereen negatieve economische groei, hoge werkloosheid, slechte kwaliteit
van het onderwijs, hoge voortijdige schoolverlating, verdere verpaupering
achterstandswijken, toenemend drugsgebruik en criminaliteit. En niet in de
laatste plaats het vertrek van niet alleen slecht maar ook goed opgeleide
jongeren, alsmede van het middenkader die de economische en sociale ellende
en gebrek aan toekomstperspectieven ontvluchten en de wijk nemen naar Nederland.
Door deze menselijke aderlating wordt het land beroofd van zijn huidig en
toekomstig potentieel aan menselijk kapitaal, dat onmisbaar is voor de wederopbouw
en het dragen van de economie en de samenleving, waaronder de zorg voor ouderen.
Bevolkingsdeskundigen spreken van een vrijwel uitzichtloze situatie.De problemen spelen al een rol sinds de beginjaren negentig. Voor de aanpak
ervan hebben beide koninkrijkspartners een verantwoordelijkheid, hoewel die
in eerste instantie ligt bij de regering van de Nederlandse Antillen. Van
de zijde van de Nederlandse Antillen heeft aanvankelijk het kabinet-Römer
getracht het economische tij te keren. Het slaagde er echter niet in voldoende
politiek draagvlak te creëren voor drastische maatregelen, en gooide
de handdoek in de ring. Het kabinet-Pourier slaagde daar met veel moeite wel
in en voerde een financieel-economisch herstelprogramma door. Dit leidde tot
pijnlijke maatregelen voor de Antilliaanse samenleving. Het pleit voor het
huidige Antilliaanse kabinet dat het standvastig bleef in de uitvoering van
dit herstelprogramma. Deze standvastigheid is mede te danken aan de Nederlandse
vasthoudendheid wat betreft IMF-goedkeuring. Nederland heeft altijd geëist
dat het IMF een Antilliaans herstelprogramma zou moeten goedkeuren, alvorens
Nederland aanvullende financiële middelen beschikbaar stelt. De huidige
tekenen wijzen er echter op dat het herstelproces barsten vertoont. Overeenstemming
met het IMF over een structureel aanpassingsprogramma is er nog steeds niet.Het Antilliaanse kabinet is er, ondanks veel en uitvoerig overleg, en
ondanks regelmatige mediaberichten dat een akkoord met het IMF nabij was,
niet in geslaagd om in 2001 orde op zaken te stellen. Zoals zovele voorgaande
jaren, is ook 2001 een verloren jaar. De aandacht wordt nu geconcentreerd
op de begroting 2002. Onzekere factor voor de nabije toekomst zijn de verkiezingen
in januari a.s. Het gevaar dreigt dat daardoor onontbeerlijke besluiten wederom
op de lange baan worden geschoven en uiteindelijk niet worden genomen. Intussen
gaat de economische neergang en de verloedering van de samenleving verder.De regering van de Nederlandse Antillen heeft echter geen keus. Verdergaande
pijnlijke maatregelen zijn onontkoombaar. Er is echter sprake van een groot
dilemma. De vraag is: valt er nog veel te bezuinigen? De CDA-fractie heeft
het saneringsproces altijd gesteund, heeft er ook altijd op aangedrongen en
steunt het nog steeds. Ook hechten wij nog steeds aan IMF-toetsing.Aan de andere kant dringt de vraag zich op: wordt er bij nader inzien
niet te veel gevraagd van de spankracht van de Antilliaanse samenleving? Wij
denken hierbij met name aan de gevolgen van bezuinigingsmaatregelen op gebieden
die al langer worden gekenmerkt door zorgelijke ontwikkelingen: het onderwijs,
de gezondheidszorg, de veiligheid, de verpauperde stadswijken, de zwakkeren
in de samenleving, de opvoedingssituatie van jongeren, enz. Is het reëel
om hier nog meer van mensen te vragen?Waarom deze vragen? Wij willen graag eerst meer zicht op de gevolgen van
het financieel-economische saneringsproces alvorens te kunnen besluiten, al
dan niet in het kader van het IMF-traject, dat Nederland zelf in het proces
partij wordt. Natuurlijk, jaarlijks gaat circa 250 mln à 300 mln gulden
naar de Nederlandse Antillen. Dat is een fors bedrag, maar de problemen zijn
ook omvangrijk. Daarbij komt dat een groot deel van de problemen worden geëxporteerd
naar Nederland. Het is al vaker gezegd: verbetering van het economisch perspectief
is het belangrijkste middel om verdere emigratie tegen te gaan en om remigratie
te bevorderen. Graag vernemen wij van de staatssecretaris in hoeverre hij
zicht heeft op de nog te nemen maatregelen die voor de gezondmaking van de
Antilliaanse economie en de overheidsfinanciën thans onderwerp van gesprek
zijn en in hoeverre hij zicht heeft op de gevolgen die deze maatregelen voor
de Antilliaanse samenleving, met name in de door mij aangeduide gebieden,
hebben. Welke financiële consequenties kunnen zij hebben voor een verdergaande
Nederlandse hulpverlening? Graag zou ik met de staatssecretaris een debat
voeren over de vraag: hoe zal het verder gaan met de Nederlands-Antilliaanse
samenleving? Hoe groot is haar spankracht? Is van deze kale kip nog te plukken?Dezelfde standsvastigheid die bij het economisch herstelprogramma aan
de dag is gelegd, heeft ontbroken bij de aanpak van de problematiek van de
migratie van de Antilliaanse probleemjongeren in Nederland. De verantwoordelijke
bewindslieden, de heren Van Boxtel en De Vries, hebben weliswaar veelvuldig
overleg gevoerd met de Antilliaanse regering, maar dat heeft tot niets geleid.
Als de bewindslieden op dit dossier standvastigheid hadden getoond,
had Nederland nu niet, althans naar ons gevoel in mindere mate, met de gebakken
peren gezeten en had het minder te lijden gehad onder de overlast van de criminaliteit
van Antilliaanse jongeren. Dagelijks worden wij daarmee in de media geconfronteerd.
Vandaag verscheen weer een artikel in Trouw, waaruit bleek hoe groot de problemen
zijn die men in de Rotterdamse wijk Katendrecht met de overlast van Antilliaanse
jongeren ondervindt.Met vele miljoenen belastinggeld moet Nederland de brokken zien te ruimen
die de Antilliaanse regering, samen met de Nederlandse, heeft veroorzaakt
door een te slappe houding. Dat laatste kan met des temeer recht worden gezegd
nu over de Antilliaanse jongerenproblematiek inmiddels al meer dan tien jaar
voornamelijk wordt gepraat en geschreven zonder dat dit tot adequate maatregelen
heeft geleid.De CDA-fractie heeft al vaker laten blijken het onbegrijpelijk te vinden
dat de Antilliaanse regering en het Antilliaanse parlement al die jaren te
weinig oog hebben gehad en nog steeds hebben voor de ontwrichting van met
name de Curaçaose samenleving tengevolge van de voortgaande ontvolking
van het eiland en de inburgeringsproblemen van met name hun jonge landgenoten
in Nederland en de daarmee samenhangende problemen van de openbare orde in
ons land. Zij zouden zich moeten schamen voor de gevolgen die de Nederlandse
samenleving ondervindt van het gebrek aan opvoeding van deze jongeren. De
recente problemen op de KLM-vluchten met ernstig overlast veroorzakende Antilliaanse
jongeren zijn nieuwe uitingen van de verloedering van de Antilliaanse jeugd.Op deze plaats wil ik nog eens wijzen op de noodzaak van een stevige aanpak
en begeleiding van de Antilliaanse jongeren. Mijn fractie is het eens met
de uitspraken van de voorzitter van de fractie van de Partij van de Arbeid,
de heer Melkert, over de overlast veroorzakende jongeren, gedaan tijdens zijn
werkbezoek aan Amsterdam-West: We moeten de politie middelen geven om de jongens
op te pakken als zij overlast geven, ook al hebben zij strafrechtelijk gezien
niets gedaan. Opvoeden, we moeten die jongens opvoeden. Dat roept richting
de woordvoerder van de Partij van de Arbeid de vraag op concreet inhoud aan
die opvoeding te gaan geven. Ik daag hem hiertoe uit. Is de Partij van de
Arbeid het nu wel met ons eens dat internaten hierbij een grote rol kunnen
vervullen? Een andere mogelijkheid is personen, waaronder mentoren uit de
Antilliaanse geledingen zelf, aan te stellen voor of te betrekken bij de diverse
projecten voor Antilliaanse jongeren. Hoe staat het met het in de nota Migratie
Antilliaanse jongeren verwoorde voornemen hiertoe?Mevrouw de voorzitter. Ik rond af. Ik wil er nog eens op wijzen dat wij
het van belang achten dat een aantal projecten, bijvoorbeeld de opleiding
van Nederlandse co-assistenten in het Elisabeth-hospitaal op Curaçao,
kan worden gecontinueerd. Jaarlijks vinden veertig Nederlandse stagiaires
een plek in dit ziekenhuis. Het is een voorbeeld van een manier waarop op
een eenvoudige wijze een bijdrage kan worden geleverd om de gezondheidszorg
op de Antillen op het gewenste niveau te houden. Het kost Nederland niet veel
geld en de Antillen zijn er tevreden mee. Waarom wordt zo'n project met ingang
van 2002 stopgezet? Dat lijkt niet logisch, gelet op de huidige erbarmelijke
situatie. Ik meen dat het heel gemakkelijk moet zijn om tijdens deze begrotingsperiode
dit probleem te tackelen.De heer Gortzak (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Deze eerste begroting volgens de VBTB-procedure
is, naar ik heb begrepen, een proef. De echte wordt ons voor volgend jaar
in het vooruitzicht gesteld. Over deze begroting is de PvdA-fractie echter
erg tevreden. Ik moet daar wel bij vermelden dat onze tevredenheid een dubbele
bodem heeft, want doordat de begroting inzichtelijker is, springen ook de
tekortkomingen meer in het oog. Zo zitten de samenwerkingsprogramma's en de
daarmee gemoeide bedragen nog in de pijplijn. Een oordeel daarover, dat wij
bij deze begrotingsbehandeling zouden geven, is daarom niet mogelijk. Wij
hebben dus geen oordeel, maar wel een paar vragen. Kan de staatssecretaris
inzichtelijk maken waarom de samenwerkingsprogramma's nog niet gereed zijn?
Komt dat zijns inziens door bureaucratische traagheid op de Antillen? Is er
op de Antilliaanse ministeries door reductie van het aantal ambtenaren of
emigratie te weinig know-how? Is door de Antillen te laat gevraagd om steun
bij de opstelling ervan hebben? Of is Nederland te traag geweest met het ter
beschikking stellen van die steun? Het laatste is natuurlijk ook mogelijk.De begroting betreft beleid dat ons kabinet zich heeft voorgenomen. Het
is in dit verband echter lastig dat het nauw verweven is met de ontwikkelingen
op de Antillen en Aruba. Die ontwikkelingen moeten wij er dus soms bij betrekken.
Voordat je het weet, tast je echter de autonomie van de koninkrijkspartners
aan. Dat noopt ons dus tot omzichtigheid, maar dat is niet steeds mogelijk.
Neem de meest recente ontwikkelingen in de gevangenisproblematiek. Eindelijk
staat er een nieuw gebouw, maar dan ziet Wackenhut af van het beheer over
de gevangenis, omdat veel bewakers niet deugen. Wij waren daar niet zo gelukkig
mee, maar het verhaal gaat nog verder. Minister Martha, die wij vorige week
nog prezen, raakt over zijn toeren. Hij schorst alle bewakers en wil politie
voor de bewaking inzetten. Daardoor wordt het in de gevangenis misschien veiliger,
maar op straat wordt het zeker onveiliger. Vervolgens staat ook de Antilliaanse
politiek op stelten. Onze waarborgfunctie gebiedt dat wij – om Cals
te citeren – terzake diligent zijn. Is de staatssecretaris dat? Heeft
hij al contact gehad met de ministers van Justitie en Defensie hier? Wat was
zijn inzet of wat zal die zijn, zodra er contact tot stand is gebracht? Wat
is eigenlijk de toekomst van Bon Futuro? Nu is gebleken dat aan de zelfkant
van de Antilliaanse maatschappij soms weinig ruimte is tussen boef en bewaker,
is het noodzakelijk dat wij van ons kabinet verlangen dat het ook in dat opzicht
de hoogste waakzaamheid betracht.Na deze oprisping over een ontwikkeling die ook kwalijk is voor de goede
naam van de Antillianen in ons land, kom ik nu terzake. De PvdA is bezorgd
over het uitblijven van een akkoord tussen de Antillen en het IMF. Het is
terecht dat het IMF de Antilliaanse begroting op additionele maatregelen beoordeelt
en dat een akkoord een het IMF voorwaarde is voor additionele financiële
steun. De PvdA beseft bovendien dat er op de Antillen nog veel moet gebeuren,
voordat aan alle voorwaarden voor een snellere economische ontwikkeling
daar is voldaan. Het juryrapport van Defayes laat daarover geen enkele illusie.
De PvdA realiseert zich echter ook dat de Antilliaanse regering de afgelopen
periode erg veel werk heeft verzet. Ik noem inkrimping van het ambtenarenapparaat
met 35%, bevriezing van de periodieken, indexering, afschaffing van vakantietoeslagen
en hervorming van het pensioenstelsel voor ambtenaren. Dat is veel, maar het
is nog niet genoeg. Ons bekruipt dan ook de vrees dat het gaat zoals in het
Surinaamse spreekwoord dat zegt: terwijl het gras groeit, sterft het paard
waarvoor dat gras bedoeld is. Wij vragen ons af of het kabinet zich, los van
de overwegingen van het IMF over de nationale economie, niet nu al op politiek
psychologische gronden zou moeten inzetten om financiering mogelijk te maken
voor een beperkt aantal betalingen die in overleg met de Antilliaanse autoriteiten
zijn geïndiceerd. Tijdens de contactplanontmoetingen is van Nederlandse
zijde wel eens over een dans gesproken: jullie doen een pas, wij doen er één.
Na een heleboel Antilliaanse passen, lijkt ons de tijd daarvoor wel aangebroken.De terechte IMF-eisen hebben in de van hulp afhankelijke Antillen bij
bestuurders en bevolking een cultuurschok teweeggebracht die even noodzakelijk
als moeilijk te verwerken was. Een regering die hoge eisen aan zichzelf en
haar burgers stelt, moet evenwel ook af en toe een succes kunnen laten zien.
Het nieuwe beleid is daarvoor onvoldoende, omdat het pas op langere termijn
positieve gevolgen heeft. Intussen verliest – dat weten wij ook van
Antillianen – de vaak kortaangebonden bevolking vertrouwen, wendt zich
af van de regering, stemt met de voeten door te emigreren of sluit zich aan
bij Charlie Brown, die Curaçao het liefst ziet als provincie van Nederland
en zo uit de problemen hoopt te komen.Nu kom ik te spreken over de samenwerkingsmiddelen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Nu collega Gortzak overgaat op een ander hoofdstuk, wil ik hem eerst een
vraag stellen. Begrijp ik goed dat hij wil dat Nederland in financiële
zin een nieuwe stap zet voor steun aan de Nederlandse Antillen – in
het licht van hetgeen gebeurd is door toedoen van het Antilliaanse kabinet –
nog voordat er een IMF-akkoord ligt, waarvan wij het vertrouwen hebben dat
het er komt?De heer Gortzak (PvdA):Het liefst ziet de PvdA-fractie dat dit akkoord vandaag nog getekend wordt.
Bij langdurig uitblijven ervan vinden wij, omdat er inderdaad heel veel is
gebeurd, dat de consequentie van deze op zichzelf juiste houding kan zijn
dat de gevolgen erger zijn dan de voordelen. Daarom pleit mijn fractie ervoor
dat de regering een duidelijk geïndiceerd initiatief neemt – dus
niet door zomaar wat geld uit de zak te trekken – voor de Nederlandse
Antillen. In die zin heeft de heer Rosenmöller mij goed begrepen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dan heb ik nog een aanvullende vraag. Wanneer is dat moment aangebroken?
Wij zijn namelijk al maandenlang in de veronderstelling dat er een bijna-akkoord
is met het IMF. De heer Gortzak zegt dat er van Nederlandse zijde initiatief
moet komen indien een akkoord met het IMF nog lang op zich laat wachten. Als
dan eerst de vraag beantwoord moet worden wanneer dat het geval is, ben je
natuurlijk ook weer een tijdje bezig.De heer Gortzak (PvdA):Ik ben erg benieuwd naar de reactie van de staatssecretaris op dit punt
en wat mijn fractie betreft moet er niet al te lang gewacht worden, omdat
dan inderdaad sprake is van het probleem dat de heer Rosenmöller noemt.
Ik verwijs nog maar een keer naar de tango die door hem is genoemd.Voorzitter. De samenwerkingsmiddelen in de begroting dienen in de eerste
plaats de realisering van de waarborgfunctie. De PvdA-fractie stemt daarmee
uiteraard in. Natuurlijk kon in de begroting nog geen rekening worden gehouden
met de internationale strijd tegen terrorisme, waartoe – zo hebben wij
begrepen – de koninkrijkspartners zich gezamenlijk hebben verplicht.
Is al gedacht over de mogelijke financiële consequenties daarvan? Het
is een raar probleem, omdat de begroting is gefixeerd op een maximaal bedrag.
De som voor de waarborgfunctie moet eventueel groter worden, hetgeen kan leiden
tot verschuivingen binnen de begroting – dus tussen waarborgfunctie
en samenwerkingsprogramma – of, gelet op de exceptionele omstandigheden,
tot extra financiële Nederlandse impulsen via verhoging van het tot nu
toe gefixeerde begrotingsbedrag. Dit is een ingewikkelde kwestie, maar het
bedrag ligt min of meer vast, dus daaruit valt geen extra geld vrij te maken.
Moeten extra kosten voor de terrorismebestrijding uit de nu voorliggende begroting
komen of uit de totale begroting van het Nederlandse kabinet?De begrotingsmiddelen dienen in de tweede plaats het bevorderen van de
autonomie van onze koninkrijkspartners, geconcentreerd op onderwijs, economie
en goed bestuur. De PvdA-fractie kan de visie van minister Martha dat steun
tot niets leidt, niet onderschrijven zolang de situatie op de Nederlandse
Antillen niet op orde is. Adequate programsteun ter schraging van de toekomstige
gehele autonomie zal nog jaren nodig zijn. Voorziet de staatssecretaris consequenties
voor de onderwijssamenwerkingsplannen als gevolg van de recente legalisering
van de immigranten op de Antillen? Met name uit Sint-Maarten bereiken ons
bezorgde berichten over de lamentabele onderwijssituatie waarin kinderen van
illegale immigranten zich bevinden.Dan een punt dat nog niet onder de samenwerkingsprioriteiten valt: het
verbeteren van de gezondheidszorg. De fractie van de PvdA vraagt zich af of
dit is vol te houden. Misschien is, nadat de door het IMF gevraagde bezuinigingen
door de Antilliaanse regering zijn doorgevoerd, adequate gezondheidszorg daar
toch mogelijk. Om daarover uitsluitsel te krijgen, is het onderzoek van de
Wereldbank naar inrichting en kostenstructuur in de sector volksgezondheid
noodzakelijk. Het kabinet steunt dit onderzoek. Zou de staatssecretaris op
spoed willen aandringen? Maar zelfs dan staan de uitkomsten daarvan niet snel
genoeg ter beschikking om voor de huidige problemen soelaas te bieden. De
fractie van de PvdA pleit ervoor dat het kabinet ingaat op het verzoek van
de Antilliaanse regering om gezondheidszorg alsnog aan de samenwerkingsprioriteiten
toe te voegen.Wat de toekomst van de ngo's betreft gunnen wij de staatssecretaris en
de Antilliaanse regering graag het voordeel van de twijfel, maar we worden
er niet erg vrolijk van. De ngo-nota van het kabinet is al bijna vergeeld,
het nieuwe ngo-beleid zou per 1 januari 2001 starten en er ligt nu een protocol
voor 1 januari 2002. Tussen protocol en uitvoering ligt ook weer een hele
tijd. Dat leert de ervaring bij bijvoorbeeld het onderwijsprotocol van het
voorjaar. Weet de staatssecretaris waarom het zo lang duurt? Ligt het aan
de moeilijke verhoudingen tussen de eilanden? Is het moeilijk het versnipperde
veld te stroomlijnen? Hebben we het mis als we denken dat de Antilliaanse
regering de zaak ophoudt om een vinger in de pap te krijgen? Een doorbraak
is dringend noodzakelijk, vooral omdat een groot deel van de ngo-gelden voor
de armoedebestrijding is bedoeld.Nederland heeft zich tot nu toe voornamelijk afzijdig gehouden van de
discussies over de staatkundige verhoudingen of heeft negatief gereageerd,
al heeft mijn collega Van Oven op dit punt een motie ingediend. Je hoeft daar
echter weinig van te verwachten. De Antillen en Aruba waren al niet positief
over het informele voorstel van de staatssecretaris om een werkgroep van deskundigen
samen te stellen. In de begroting spreekt de regering zich hier erg zuinig
over uit. Er staat: Nederland zal de regering van de Antillen ondersteunen
bij het identificeren van staatkundige hervormingen die de nadelen van de
dubbele bestuurslaag kunnen ondervangen en die op korte termijn hun beslag
kunnen krijgen.De PvdA vraagt zich af of die ondersteuning al verleend is met betrekking
tot het onlangs op de Antillen gepresenteerde interessante rapport Naar een
nieuw verband. Heeft het kabinet zich al een oordeel gevormd over de daarin
bepleite aanpak? Heeft Nederland al een idee hoe het de rondetafelconferentie
die het eind van de verschillende fasen in dat rapport moet afsluiten, tegemoet
moet treden? Of gaat Nederland ervan uit dat er, gezien de tegenstellingen
op de Antillen tussen de eilanden, op korte termijn niets uit voortvloeit
en kunnen we daarin berusten?Tot onze bittere spijt heeft het kabinet een streep moeten zetten onder
zijn pogingen migrerende, laag opgeleide jongeren via het verplicht volgen
van een deel van de inburgeringcursus op de Antillen, in Nederland meer kansen
te geven. Zelfs de voogdijregeling voor minderjarigen is maar matig succesvol.
De PvdA rekent erop dat de extra gelden aan de Antillengemeenten de integratie
van jongeren zullen stimuleren. Dat is dringend noodzakelijk, want de criminaliteit
onder jongeren was en blijft hoog. Ik las afgelopen zaterdag een publicatie
van bevindingen van de politie in Amsterdam over jongeren die in contact geweest
waren met de politie en gearresteerd. De niet in Nederland geboren Turkse
jongeren scoorden daar buitengewoon goed, 50 in een jaar, de Surinamers iets
minder goed en de Marokkanen nog iets minder goed. Bij de Antillianen ging
het om 250 jongeren. 250 Antillianen op 50 Turken is veel, terwijl het aantal
Turken in Amsterdam veel groter is dan het aantal Antillianen. Er is mij gevraagd
wat ik vind van een uitspraak van mijn fractievoorzitter. Wie ben ik dat ik
mijn fractievoorzitter in twijfel zou durven trekken? Vooralsnog verwacht
ik beter inzichtelijke bevindingen van de Antilliaanse onderzoekscommissie
om ons inzicht in de problematiek te verdiepen.De heer Van der Knaap (CDA):Gelukkig staat u helemaal achter uw fractievoorzitter. Zo hoort het ook.De heer Gortzak (PvdA):Dat is bij ons te doen gebruikelijk.De heer Van der Knaap (CDA):Bij ons ook.De heer Gortzak (PvdA):Zelfs de partijvoorzitter staat erachter.De heer Van der Knaap (CDA):Ik heb geprobeerd in mijn betoog duidelijk te maken dat we al tien jaar
met dit probleem worstelen, tien jaar geleden weliswaar minder dan nu. De
problemen zijn bekend. Waarom telkens wachten op onderzoek? Waarom niet gewoon
doen wat uw fractievoorzitter zegt, namelijk opvoeden? Ze moeten worden opgevoed.De heer Gortzak (PvdA):En niet door hun moeder, want die is vaak niet in de buurt.De overheid heeft de Antilliaanse jongeren heel lang niet als afzonderlijke
groepering erkend en daarom moesten speciale maatregelen voor de Antilliaanse
jongeren maar worden betaald uit de algemene gelden voor het grotestedenbeleid.
Het regardeerde dus niet staatssecretaris De Vries, maar minister Van Boxtel.
Vorig jaar is het overleg hierover tussen de grote steden tot stand gekomen
en sindsdien wisselen zij ervaringen uit. Ik hoop dat daarbij vooral moeders
van Antilliaanse jongeren worden ingeschakeld, omdat zij dikwijls meer gezag
hebben dan "zo'n heer met een stok". Het probleem daarbij is dat opvoeden
lastig is. Vorige week was ik met deze kwestie bezig en toen viel de uitdrukking
"een blik agenten opentrekken". Daarop zij een Antilliaan tegen mij dat het
wel mooi was om meer blauw op straat te hebben, maar niet zo mooi dat dit
blauw met een grote boog om een groep Antilliaanse jongeren heen loopt als
het deze op straat tegenkomt, omdat het deze groep te riskant vindt. Het is
dus heel lastig: wie moet dit doen, wie kan dit doen, wie heeft gezag en wie
heeft invloed? Tot nu toe is de veronderstelling dat degenen met de meeste
invloed de moeders zijn, of de grootmoeders als die in de buurt wonen.Ik weet niet wat er uit het onderzoek van de Antillianen zelf komt, maar
het is al hoopgevend dat men dit zelf ter hand heeft genomen. De hoop wordt
nog versterkt doordat de minister dit initiatief ondersteunt. In november
zou het onderzoeksrapport worden uitgebracht. Ik hoop dat aan de hand daarvan
de opvoeding zal lukken. Het probleem van die opvoeding is dat deze jongeren
dikwijls van de grond af aan moeten worden opgevoed, want er ontbreekt vaak
een structuur in hun leven. Het is dan ook erg moeilijk om een handvat te
creëren waarmee ze te pakken zijn.De heer Van der Knaap (CDA):Ik begrijp wat de heer Gortzak zegt, maar ik worstel ermee dat dit een
heel acuut probleem is. Hoe lang zal onze samenleving nog tolereren dat deze
groep ellende veroorzaakt?De heer Gortzak (PvdA):Dat weet ik niet. Ik kan geen antwoord geven op deze vraag. Het punt is
ook dat dit probleem verschuift van buurt naar buurt. Op een gegeven moment
is de aanpak in de ene buurt op gang gekomen, maar dan blijken de jongeren
ineens naar een andere buurt verhuisd te zijn. Een van de problemen
met deze groep is juist ook de buitengewone mobiliteit. Hoe krijgen wij die
mobiliteit onder controle? Hoe kunnen wij de uitwisseling van gegevens tot
stand brengen tussen de ene gemeente en de andere? Hoe kan worden voorkomen
dat personen die zijn ingestapt in een traject, bijvoorbeeld van Amsterdam
naar Den Helder of Dordrecht verhuizen? Dit zijn heel lastige problemen, die
zo snel mogelijk moeten worden aangepakt. De samenwerkende gemeenten en de
extra gemeenten die nu het geld zullen krijgen dat niet naar de Antillen gaat,
maar hier blijft in het kader van de inburgeringscursus, zullen deze problemen
moeten aanpakken. Tot mijn spijt moet ik zeggen dat ik hiermee de vraag van
de heer Van der Knaap niet heb kunnen beantwoorden.Ik maak nog een enkele opmerking over Aruba. Dat wij als Nederlandse parlementariërs
politieke processen niet altijd goed kunnen beoordelen, blijkt uit de verkiezingsuitslag,
waarin de MEP de absolute meerderheid verwierf. De Arubanen zelf hielden daar
ook geen rekening mee, dus zo dom zijn wij misschien ook weer niet. Wij wensen
de MEP de wijsheid toe om samen met zoveel mogelijk Arubanen de toekomst van
hun land in goede banen te leiden. Herstel van de begrotingsdiscipline aldaar
lijkt een even zware taak als de financiering van de economie en het behoud
van een sterke toeristische basis die zo bedreigd wordt door terroristische
aanslagen. De PvdA verzoekt het kabinet om zo spoedig mogelijk nadat de nieuwe
regering is gevormd, daarmee in contact te treden, opdat de verhoudingen even
goed blijven als eerder met het kabinet-Eman.Er is nog een lange weg te gaan voordat de Antillianen – niet zij
in Nederland, maar op de Antillen – de noodzakelijke cultuurveranderingen
hebben verinnerlijkt, hun kritische trots demonstreren in hun prestaties en
hun hulpafhankelijkheid en cliëntelisme hebben overwonnen. Eeuwen van
kolonialisme die daar mede verantwoordelijk voor zijn, schud je niet in enkele
decennia of met een IMF-akkoord af. De vroegere koloniale mogendheid, wij
dus, kan dit proces stimuleren door consequent gedrag. Wij zullen dus bijvoorbeeld
moeten staan op een akkoord met het IMF, maar ook het eigen Antilliaanse initiatief
moeten bevorderen. Daarnaast moeten wij geduld betrachten en niet alleen economische,
maar ook politiek-psychologische overwegingen hanteren.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter. Ik ben in toenemende mate ontevreden over de relatie tussen
Nederland en de Nederlandse Antillen. Ik vind dat het beleid van de Nederlandse
regering vaak te weinig stimulerend en initiërend is, en vaak te star,
te legalistisch en te bureaucratisch bij de afwikkeling van projecten. Een
voorbeeld van het laatste is de vraag waar de watervoorziening op Sint-Eustasius
blijft. De beleidsagenda wordt langer en langer, en er gaan bijna geen onderwerpen
af. Migratie Antilliaanse jongeren is eraf, maar met een weinig bevredigend
resultaat. Dat stemt tot nadenken. Ik zal dit adstrueren met opmerkingen over
de financieel-economische situatie, de gevangenis en de staatkundige structuur.Dit is de vierde begroting van deze staatssecretaris. Wij hebben voor
het eerst een staatssecretaris voor Antilliaanse en Arubaanse Zaken. Hoe is
dat in politieke zin bevallen? Ik ken de bezwaren van de vroegere situatie,
maar vormt het feit dat Nederland een staatssecretaris kent en geen minister,
geen beperking bij het opereren op een hoger politiek niveau als vertegenwoordiger
van de Nederlandse regering?Collega's hebben al gesproken over de financieel-economische situatie.
Dit is primair de verantwoordelijkheid van de Nederlandse Antillen. Wij worden
al maanden achtervolgd met een bijna-akkoord met het IMF. Het kabinet-Pourier
heeft veel vertrouwenwekkende maatregelen genomen, waarvoor het voor een deel
wel en voor een deel nog niet is beloond. Met het zicht op de verkiezingen
wordt in onvoldoende mate gehonoreerd wat dit kabinet heeft gedaan. Ik heb
gehoord dat het bijna-akkoord met het IMF nog niet is gerealiseerd vanwege
een gat van enkele tientallen miljoenen guldens. Is dat zo? Waar hangt het
exact op, in geld?Misschien zou Nederland dat geld moeten fourneren om het akkoord met het
IMF mogelijk te maken. Het alternatief is niet bevorderlijk voor de onderlinge
relatie na de verkiezingen. Ik weet wel dat ik daar niet primair op mag focussen,
maar wij hebben bij een vorige begroting uitgebreid gesproken over de stap-voor-stapbenadering.
Ik vind dat Nederland aan zet is om iets te doen. Hoe belangrijk ik de toets
van het IMF ook vind, gezien de discussies van de afgelopen jaren, de Nederlandse
regering heeft de neiging om iets te star te zijn en zich alleen op het oordeel
van het IMF te richten.De staatssecretaris is op de hoogte van de gedachte van een structuurfonds
duurzame ontwikkeling. Zou dit een bijdrage kunnen leveren aan het vlot trekken
van private investeringen die voortkomen uit de prioriteitstelling in de nota
Toekomst in samenwerking?Na het overleg van vorige week zitten wij in een nieuwe fase bij de gevangenis.
De uitbraken van een paar dagen geleden hebben geleid tot noodmaatregelen
van minister Martha. Deze voor een deel onbegrijpelijke maatregelen doen de
cruciale vraag rijzen of de Nederlandse Antillen in staat zijn om de gevangenisproblematiek
op korte termijn op een vertrouwenwekkende wijze aan te pakken. Bijna alle
cipiers zijn ontslagen en de politie heeft de bewaking overgenomen, zodat
de gevluchte gevangen vrij kunnen rondlopen op welk eiland dan ook. Dat raakt
de waarborgfunctie die het Koninkrijk hoort te bewaken. Moeten er conform
het Statuut geen andere maatregelen worden getroffen? Nogmaals, wij hebben
jarenlang gesproken over CPT-rapportages, mensenrechten en de waarborgfunctie,
maar het gaat gewoon verder. De gevangenis heeft een nieuwe naam, maar het
zijn oude problemen. Wat ons betreft kan dit niet langer zo doorgaan.Voorzitter. Ik wil afronden met twee korte opmerkingen. Ook op het terrein
van de staatkundige structuur is er sprake van een bepaalde impasse. De vraag
is, waar de staatssecretaris nu precies staat. Ik heb die zinsnede ook gelezen
en sluit mij aan bij de woorden van collega Gortzak daarover. Zou een meer
initiërende rol van de Nederlandse overheid niet op z'n plaats zijn bij
de decentralisatie van taken en bevoegdheden naar eilanden? Ik zeg daarbij:
in aanvulling op datgene wat er gebeurd is.Ik wil ten slotte nog iets zeggen over de subsidiëring van de NASKHO.
Ik heb tijdens de reis van de fractievoorzitters die voor het
zomerreces plaatsvond, met een aantal specialisten gesproken over deze problematiek.
Zij is de Kamer al wat langer bekend, omdat er sprake is van een afbouw van
deze subsidie. De effecten die deze afbouw met zich brengt, zijn dermate schrijnend
dat wij van mening zijn dat wij deze beslissing moeten heroverwegen. Ik zeg
tegen de staatssecretaris: er zit een opleidingskant aan en er is sprake van
een zorgaspect. Ik geloof dat het continueren van de NASKHO-subsidie op geen
enkele wijze in strijd hoeft te zijn met de prioriteitstelling uit Toekomst
in samenwerking. Het gaat om een bedrag van tussen de 2,75 mln en 3,75 mln
gulden. Als wij hier met de pet rondgaan, dan hebben wij dat bedrag bij wijze
van spreken bij elkaar, terwijl het niet continueren van die subsidie op de
Nederlandse Antillen, meer in het bijzonder op Curaçao verregaande
gevolgen heeft. Die kennen wij allemaal.De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter. Terugkijkend op de periode van Paars II constateert de VVD-fractie
dat er, althans naar Nederlandse begrippen, voorzichtige vorderingen zijn
gemaakt in een aantal sectoren. Minister Joris Voorhoeve begon de aanzet voor
een andere aanpak en staatssecretaris Gijs de Vries heeft die lijn goed doorgezet,
te weten: een bijna-akkoord – maar ja, dat zeggen wij inderdaad al een
tijdje – met het IMF over de sanering van de financiële huishouding
en de strijd tegen de drugsmaffia. Wij vinden het ronduit teleurstellend dat
er nog steeds sprake is van een economische malaise op de Nederlandse Antillen
en van een sociale en intellectuele leegloop, met alle gevolgen van dien,
ook voor Nederland.Wij constateren in dit verband nog steeds een wonderlijke bestuurlijk-politieke
spagaat op de Antillen. Enerzijds is er de met veel woorden beleden wens om
politieke zelfstandigheid. Die wens onderschrijven wij overigens graag. Anderzijds
is er toch ook weer sprake van het afwentelen van moeilijke problemen op Nederland,
niet in het minst het probleem van de kansarme jongeren. Ik kom daar later
nog uitvoeriger over te spreken. Verder hebben wij ook nog wel enige zorgen
over Aruba.Voorzitter. Ik zal hier later nog uitgebreider op ingaan, maar ik zou,
als ik al kritisch ben, vooraf willen aantekenen dat mijn fractie grote waardering
heeft voor hetgeen minister-president Pourier de afgelopen jaren heeft bereikt.
Wij vinden het het belangrijkst dat hij een brede mentaliteitsombuiging op
de Antillen tot stand heeft gebracht. Hij heeft de geesten in eigen land rijp
gemaakt voor een pijnlijk omschakelingsproces van de Antilliaanse samenleving.
De steun van vice-premier mevrouw Römer daarbij verdient overigens ook
waardering. Beiden hebben politieke moed getoond, gelet op de verhoudingen
binnen de Antillen. Laat, maar beter laat dan niet!De minister-president heeft een soort nieuw denken op de Antillen geïntroduceerd.
Dat laat hij hopelijk ook achter, in die zin dat zij opvolgers daarop zullen
voortborduren. Er moet Nederland veel aan gelegen zijn om de heer Pourier
ook in de laatste maanden van zijn voorzitterschap te helpen bij zijn missie
naar een gezondere financiële huishouding op de Antillen. Wij zijn er
immers nog steeds niet, hoewel er duidelijk licht aan het eind van de lange
tunnel is. Maar daarna zal er ook nog heel veel te doen blijven. Ik denk dat
wij vanuit Nederland daarbij een aanjaagfunctie moeten blijven vervullen,
want discipline blijft nodig.De VVD-fractie heeft, ondanks de vorderingen, toch nog steeds zorgen over
die financiële sanering. Zoals gezegd, lijkt men wat de hoofdlijn betreft
in de goede richting te gaan, maar de laatste loodjes wegen het zwaarst. De
eerste saneringsrondes waren al niet makkelijk en dat geldt ongetwijfeld nog
meer voor de toenemende pijn bij de laatste ombuigingen. Wij vragen de staatssecretaris
hoe het staat met de laatste loodjes. Wat zijn de concrete, allerlaatste problemen?
Welke kans ziet hij op een succesvolle afronding van de noodzakelijke financiële
operatie? Wanneer worden de laatste spijkers met koppen geslagen?Wat de VVD-fractie betreft moet Nederland er met name aan bijdragen dat
op de Antillen hoe dan ook een drietal basisvoorwaarden worden vervuld, die
ervoor moeten zorgen dat men weer boven Jan komt. In de eerste plaats de verbetering
van de kwaliteit van het openbaar bestuur, om zowel de binnenlandse als de
buitenlandse investeerders het vertrouwen te schenken om op de Antillen zaken
te doen. Het gaat dan om voor Nederland vanzelfsprekende omstandigheden als
democratisch, transparant, doelmatig, doeltreffend, financieel deugdelijk,
klantvriendelijk, betrouwbaar en integer bestuur. Ik verwijs ook naar pagina
16 van de begroting 2002.In de tweede plaats de verbetering van de Antilliaanse economie. Die moet
langs meerdere lijnen verlopen. Daarvoor is niet alleen een adequaat openbaar
bestuur van belang, maar ook zaken als het beter benutten van de strategische
locatie in de regio, het uitnutten van de op zichzelf goede havenfaciliteiten
en de beschikbaarheid van experts en expertise in diverse sectoren. Men kan
het investeringsklimaat op de Antillen ook anderszins verbeteren. De minister
van Economische Zaken, mevrouw Jorritsma, suggereerde onlangs, tijdens een
recente handelsmissie, om Curaçao te ontwikkelen tot een soort "hub"
naar Zuid-Amerika.Het op zichzelf rare verschijnsel blijft zich voordoen dat veel Nederlanders
op de Antillen functies vervullen die best door Antillianen kunnen worden
vervuld. Die zitten vaak in Nederland of hebben nog te weinig knowhow. In
de derde plaats moet er dan ook nog heel veel in de diepte van het onderwijs
en dus tussen de oren van de mensen op de Antillen worden geïnvesteerd.
Daar ligt de geestelijke toekomst van de Nederlandse Antillen. Een verdere
braindrain moet zo veel mogelijk worden voorkomen. Vertrek van jaarlijks zo'n
6% van de bevolking mag toch abnormaal genoemd worden? Wat en wie blijft er
nog over om de economie te dragen en te trekken? Deze diepte-investering geldt
zowel voor het lagere onderwijs als het beroepsonderwijs en de versterking
van de institutionele capaciteit van de onderwijsdiensten. Ik sluit met een
voorbeeld aan bij mijn collega van het CDA, de heer Van der Knaap. Waarom
wordt er bezuinigd op de jaarlijkse opleiding van 40 assistenten en co-assistenten
uit Nederland in de ziekenhuizen op Curaçao? De heer Timmer heeft zijn
lobby vervuld. Hij heeft een goed signaal afgegeven. Dit middenkader heeft
een geweldige uitstraling op de gezondheidszorg aldaar. Is bezuiniging
op dat punt geen verkeerd signaal? Ik vraag ook om een reactie op onze voorstellen
en analyse.Wij denken dat aan deze drie absolute randvoorwaarden moet worden voldaan,
om in ieder geval de meest structurele problemen op de Antillen op te lossen
en een verder braindrain en overige leegloop op de Antillen tegen te gaan
en om Antillianen in Nederland te prikkelen om hun land weer te gaan helpen.Ik voeg daaraan de opmerking toe: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst.
Althans, zo geldt dat in Nederland. Ik twijfel er wel eens aan of men dit
op de Antillen ook vindt. Wij betreuren het nog steeds dat de Antilliaanse
politiek heeft geweigerd om de jongelui die naar Nederland vertrekken, vooraf
te verplichten om een inburgeringsprogramma op de Antillen te volgen. Dat
vooral met het doel om hen niet van een kansarme situatie op de Antillen te
laten terechtkomen in een bijna kansloze situatie in Nederland, omdat deze
jongeren de taal, de cultuur, de samenleving en het klimaat in Nederland niet
kennen. Het is ook van belang om Nederlandse gemeenten en de Nederlandse samenleving
in het algemeen daarmee niet plompverloren te confronteren. De VVD vindt dat
de Antilliaanse politiek daarmee haar eigen onvermogen in dit dossier afwentelt
op een ander land, in casu Nederland. Afwentelen van eigen verantwoordelijkheid
stuit, zoals bekend, de VVD tegen de borst. Zo'n houding getuigt overigens
ook van politieke onvolwassenheid.Dit knelt temeer nu uit antwoord 31 op onze vragen blijkt dat de toch
al geclausuleerde toelating van Europese Nederlanders op de Antillen nog steeds
niet is geregeld, omdat allerlei uitvoeringsregels per eiland er nog niet
zijn. Met andere woorden: de Antilliaanse overheid meet ook nog eens met twee
maten, en dan vooral in eigen voordeel.In dit verband heb ik nog vijf vragen: - Welke concrete en
effectieve maatregelen hebben de Antillen inmiddels zelf in werking gesteld
om de Nederlands-Antilliaanse jongeren daadwerkelijk voor te bereiden op een
vertrek naar Nederland? Doen de Antillen er nu echt iets aan en heeft een
en ander ook succes?- Hebben de Antillengemeenten in Nederland genoeg
geld en middelen om de jongeren in Nederland enigszins fatsoenlijk en succesvol
op te vangen en te begeleiden?- Wat wordt er feitelijk aan gedaan
om gevaarlijke jongerenclans uit de Antillen aan te pakken? Ik verwijs naar
recente krantenberichten Welk zicht op oplossingen is er op dit punt?- Wanneer krijgen Europese Nederlanders nu wél een volledige titel
om zich vrij op de Antillen te kunnen vestigen, dus wanneer zijn die eilandelijke
regels eindelijk klaar?- In hoeverre zijn de beperkende vestigingsregels
er mede debet aan dat op zichzelf positief ingestelde potentiële investeerders
uit Nederland juist niet op de Antillen investeren, omdat ze bijvoorbeeld
hun gezinsleden niet mogen meenemen?De bestuurlijke organisatie is primair en intrinsiek een zaak van het
land Antillen zelf. Wij snappen natuurlijk wel de problemen van de dubbele
bestuurslaag en het feit dat het ene eiland nettobetaler is en het ander netto-ontvanger,
maar de oplossing is toch primair een nationale aangelegenheid waar wij ons
hoogstens op afstand mee moeten bemoeien. Op zichzelf zijn wij niet tegen
een status aparte van Sint-Maarten, maar dan wel een status aparte binnen
de Antillen zelf en niet binnen het Koninkrijk, want wij willen een economische
trekker als Rotterdam, een eiland als Vlieland of gebieden als Limburg of
Friesland ook niet een status aparte binnen het Koninkrijk geven. Ik hoor
graag de laatste stand van zaken.Wij hopen dat de kwetsbare economie op Aruba niet al te veel nadeel zal
ondervinden van de problemen op 11 september in de Verenigde Staten. Het toerisme
op Aruba is immers sterk afhankelijk van Amerikaanse toeristen. Daarnaast
is er het probleem dat de uitgaven voor het overheidsapparaat een groot beslag
op de overheidsfinanciën leggen. Het is wel erg veel als 65 cent van
elke florijn aan ambtenaren uitgegeven moet worden. Tot voor kort was dat
op de Antillen zelfs 95 cent per Antilliaanse gulden. Is dat nu minder geworden?Wij hopen op het doorgaan van de afspraak om Aruba binnen een periode
van tien jaar op eigen benen te laten staan. Wij vinden dat ook hier afspraken
gewoon moeten worden nagekomen.In een persbericht over het kabinetsberaad van afgelopen vrijdag wordt
allerlei samenwerking bij terrorismebestrijding aangekondigd. Kan de staatssecretaris
daar nader op ingaan? Verder ben ik vanmorgen wel erg geschrokken van de mededeling
in het blad Metro, dat 175 van de 202 gevangenisbewaarders op non-actief zijn
gesteld wegens smokkel van drugs, vuurwapens en telefoons. Wat is daarvan
waar, wat wordt eraan gedaan en wat zijn de consequenties hiervan op het punt
van de aanpak van de problemen in de voormalige Koraal Spechtgevangenis?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter. Gedurende de hele kabinetsperiode worden wij al geconfronteerd
met een moeilijke situatie op de Antillen, zowel in economisch als sociaal
opzicht. Na de hoopgevende berichten in de Antilliaanse pers deze zomer leek
het grootste leed bijna geleden. Het IMF-akkoord lag binnen handbereik en
de toegezegde Nederlandse bronnen zouden binnen afzienbare tijd kunnen gaan
vloeien. Het leek zo mooi, maar het akkoord is er nog steeds niet en naar
het zich laat aanzien zal het er dit jaar ook niet meer van komen. Alle aandacht
van het IMF wordt nu gericht op de begroting 2002.Wat betekent dat nu precies voor de situatie op de Antillen? Direct na
de terroristische aanslag in de Verenigde Staten kwam er een noodkreet van
premie Pourier: "ik ben aan het eind van mijn Latijn" en "het kan zo niet
langer". Ik citeer de Amigoe van 13 september jl. Hij was toen net geconfronteerd
met een zoveelste tegenslag: de weigering van de Curaçaose apothekersvereniging
om de overheid nog langer krediet te geven voor BZV-patiënten die medicijnen
nodig hebben.De staatssecretaris heeft zich, vrij vertaald, op het volgende standpunt
gesteld: ach, de laatste loodjes zijn altijd het zwaarst, maar toch moeten
de hindernissen eerst worden genomen vooraleer ik de beurs trek, anders blijft
het voortmodderen. Gewoon hard zijn dus.Voorzitter. Nu door deze regering Pourier al zovele pijnlijke beslissin gen zijn genomen – ik noem de bezuinigingen op onderwijs, gezondheidszorg
en de ontslagen – beslissingen waarvoor veel politieke moed nodig was,
is het nu niet redelijk dat er uit Nederland een hand wordt gereikt bij het
nemen van de laatste hindernissen, opdat er werkelijk een akkoord komt en
het bijltje er niet uit wanhoop alsnog bij wordt neergegooid? D66 voelt voor
zo'n handreiking.Voorzitter. Bij voortdurende uitzichtloosheid zal ook de uittocht van
Antillianen naar Nederland – nu zo'n 8.000 per jaar – niet kunnen
worden gestopt, met alle negatieve consequenties van dien voor de Antilliaanse
samenleving en ook voor de Nederlandse samenleving die wordt geconfronteerd
met zware criminaliteit van Antilliaanse jongeren die hier niet kunnen aarden
en in de criminaliteit verzanden.Al deze aspecten roepen de vraag op of er nu niet iets moet gebeuren.
Een handreiking lijkt mij redelijk. Wij zouden zelfs een handreiking op voorwaarden
kunnen overwegen, bijvoorbeeld de voorwaarde dat de Antillen toch iets aan
de scholing gaan doen en de voorwaarde dat er alsnog moet worden terugbetaald
als het IMF-akkoord niet wordt bereikt. In ieder geval moeten wij het signaal
laten uitgaan dat wij waardering hebben voor hetgeen op de Antillen is gedaan
en dat wij willen dat het IMF-akkoord er komt.Ik kom nu op het terrorisme en de bestrijding ervan. De huidige situatie
zal de economieën van de Antillen en Aruba natuurlijk beïnvloeden.
Wij hebben een verslag ontvangen van de ministerraad waarin wordt opgemerkt
dat de Nederlandse Antillen en Aruba bij de bestrijding van terrorisme zullen
worden ingeschakeld. Ik wil graag iets meer horen. Zal bijvoorbeeld de Kustwacht
extra worden ingeschakeld? Wat wordt er gedaan om de gevolgen te verzachten
die de aanslagen in de VS zullen hebben op het toerisme naar de Antillen en
Aruba?Met alle anderen maak ik mij natuurlijk zorgen over de gevangenis Bon
Futuro. Het blijft rommelen. Mijn vertrouwen wordt er niet groter op, integendeel
zelfs. Vanmorgen bereikte ons het bericht dat merendeel van de cipiers op
non actief is gesteld. Hoe komt minister Martha daartoe? Doet hij dit volledig
op eigen houtje? Heeft hij daarvoor het consent van de ministerraad? Die gevangenis
wordt zo wel een zeef. Dit kan natuurlijk niet. Toen daar werd gedacht over
het versterken van de politiebewaking en de inschakeling van gepensioneerden,
is er toen tevens aan Nederland gevraagd om de inzet van mariniers of de koninklijke
marechaussee?Ik ben ook gestuit op het feit dat de subsidie aan de NASKHO wordt stopgezet.
Dit is een gevolg van het feit dat wij onze ontwikkelingssamenwerking op een
andere leest hebben geschoeid en prioriteiten hebben gesteld waartoe gezondheidszorg
niet behoort. De ontwikkelingssamenwerking zal zich beperken tot de rechtshandhaving,
economie en onderwijs. Als gevolg daarvan zal aan het eind van dit jaar de
bestaande relatie met Nederland die via de NASKHO loopt, worden beëindigd.
Daardoor zal de gezondheidszorg in onder meer het St. Elizabeth-hospitaal
ernstig verslechteren. Zo dreigt sluiting van de neonatale kinderkliniek,
omdat geen chef de kliniek en arts-assistenten meer kunnen worden aangesteld.Voorzitter. Ik erken dat de prioriteitstelling een zaak is van de Antillen
zelf, maar was dit effect wel voorzien? In ieder geval vind ik het een ongewenst
signaal als dergelijke bezuinigingen doorgaan. Ik kan mij voorstellen dat
dit bijvoorbeeld via technische bijstandverlening kan worden opgelost of anders
uit de kennelijke onderuitputting van de ontwikkelingsgelden dit jaar. Het
gaat hier toch ook om hoger onderwijs en daarom hoor ik graag van de staatssecretaris
een creatief idee voor een oplossing. Gezondheidszorg is belangrijk. Hoe belangrijk
gezondheidszorg is, blijkt wel uit de juichende berichten in september over
de eerste geboorte van een baby op het grondgebied van Saba.De staatkundige verhoudingen zijn een steeds weerkerend onderwerp bij
deze begrotingsbehandeling. Meer dan ooit is actie vereist. Sint-Maarten lijkt
immers op 1 april 2002 "de daad bij de referendumuitslag te zullen voegen"
door uit de Nederlandse Antillen te stappen of een status aparte te realiseren.
Is de regering van de Nederlandse Antillen nu wel of niet akkoord gegaan?
Wanneer zal een en ander overigens precies plaatsvinden? Kan de staatssecretaris
verder aangeven wat het betekent voor de resterende Antilliaanse eilanden? Er zal op staatsrechtelijk gebied op korte termijn iets moeten gebeuren.
De D66-fractie voelt het meest voor de vorming van een licht federatief Antilliaans
verband met minder bureaucratie en meer autonomie voor de eilanden. Dat zal
invloed hebben op de relatie met Nederland. Daarom is het van belang dat Nederland
zich niet langer afwachtend aan de zijlijn opstelt en actief het overleg met
de Antillen aangaat. Graag hoor ik op dit punt de visie van de staatssecretaris.Aruba bevindt zich op dit moment in een inter regnum. De nieuwe Staten
komen eind oktober bijeen. Nu de MEP een absolute meerderheid heeft weten
te verwerven, moet het niet zo moeilijk zijn om ruim binnen de zes maanden
van de vorige keer een kabinet te formeren. Binnen Arubaanse verhoudingen
is er veelal sprake van enige polarisatie tussen regering en oppositie. Ik
druk mijn nu eufemistisch uit. Ik hoop en verwacht dat bij de wisseling van
de wacht de redelijkheid zal toeslaan en eerder genomen afspraken en besluiten
niet categorisch zullen worden teruggedraaid.De D66-fractie hecht aan de afspraak dat Aruba binnen een periode van
tien jaar financieel op eigen benen zal staan. Hoe schat de staatssecretaris
echter de mogelijkheden hiertoe in na de gebeurtenissen van 11 september?Het artikel-4-consulatierapport van het IMF dat op mijn verzoek aan de
Kamer is gezonden, toont aan dat er in Aruba op onderdelen goede voortgang
wordt gemaakt, maar dat er nog steeds te weinig schot zit in de noodzakelijke
privatiseringen van de telecommunicatiemaatschappij Setar en het Arubaanse
toeristenbureau. Ook de hoogte van de overheidssalarissen is een steen des
aanstoots. Op Aruba worden nog steeds op structurele wijze regels voor de
inschakeling van duurbetaalde consultants geschonden en veronachtzaamd. Zo
komt het voor dat er geen aanwijsbaar contract is; werd er in 74 gevallen
geen toestemming door de ministerraad gegeven en wordt er betaald voor werkzaamheden
zonder dat er daadwerkelijk werkzaamheden zijn verricht. Dit alles geeft aan
dat er in Aruba nog een wereld te winnen is. Wat doet de staatssecretaris
met deze wetenschap in de richting van de Arubaanse regering?De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Voorzitter. Overzie ik de laatste drie jaar, dan lijkt de staatssecretaris
op een man die met de beste bedoelingen een mooi schip heeft gebouwd en daarna
tevergeefs wacht tot er iemand komt die voldoende geld heeft om het te water
te laten en ermee weg te varen.De bestuurlijke verhoudingen zijn binnen het Koninkrijk behoorlijk op
orde gebracht. Protocol na protocol is gesloten. De ontwikkelingsrelatie met
Aruba wordt op afzienbare termijn beëindigd en die met de Nederlandse
Antillen is op een nieuwe programmatische leest geschoeid. Op het terrein
van de staatkundige verhoudingen is de afgelopen jaren van alles in beweging
gebracht, maar uiteindelijk is er nauwelijks iets echt veranderd. Aan dat
laatste kan de staatssecretaris weinig doen.Wat in Nederland op een gezapig dossier begint te lijken, is dat evenwel
aan de overkant bepaald niet. Met een gevoel van machteloosheid lezen wij
telkens weer dat de Nederlandse Antillen er aan de hand van het IMF weer net
niet in is geslaagd, de weg omhoog te vinden. In het Demografisch Bulletin
las ik recentelijk dat al jaren veel, vooral jonge en goed opgeleide, mensen
uit de Nederlandse Antillen emigreren. Dat wisten wij natuurlijk al, maar
ik kwam nu cijfers tegen die voor mij nieuw waren. Op Curaçao gaat
het jaarlijks om ongeveer 8000 emigranten. Als wij deze cijfers op Nederland
toepassen, dan gaat om het jaarlijks vertrek van ongeveer 1 miljoen mensen
uit Nederland. Dat zou natuurlijk ronduit dramatisch zijn, zoals het ook dramatisch
is voor Curaçao. Daarnaast is er ook nog eens sprake van een braindrain,
waardoor veel ouderen zonder voldoende zorg eenzaam achterblijven.De Kamer heeft het beleid voor de staatssecretaris de laatste jaren zonder
al te veel enthousiasme gesteund. Dat beleid leunde in hoge mate op de IMF-advisering
en rustte op de vooronderstelling dat de staatkundige autonomie ons verplichtte,
te vertrouwen op de zelfredzaamheid van de Nederlandse Antillen. De vraag
die zo langzamerhand gesteld mag worden, is of die vooronderstelling nog wel
reëel is. Wil de staatssecretaris daar eens op ingaan? Naderen wij niet
het moment waarop de verantwoordelijkheden van Nederland actiever beleefd
moeten worden, of wachten wij net zo lang totdat het gehele land onder hoger
toezicht moet worden geplaatst? Is de staatssecretaris zelf eigenlijk niet
teleurgesteld over de magere resultaten van zijn beleid van "wachten op het
IMF"?Natuurlijk vinden er af en toe wel ontwikkelingen plaats. Deze zomer werd
besloten een grote groep legalen, ongeveer 10.000 mensen afkomstig uit Haïti
en Santo Domingo, te legaliseren. Een vreemd verhaal: door de voordeur verlaten
Antillianen massaal het land en aan de achterdeur worden anderen uit het Caribisch
gebied binnengelaten. Op de schriftelijke vragen die ik daarover in augustus
stelde, kreeg ik het keurige juridische antwoord dat het hun zaak is en dat
het ons hier niets aangaat. Dat antwoord was te simpel. Wat vindt de staatssecretaris
nu van deze legalisatieslag? Wat is zijn politiek oordeel? Vindt hij het verkeerde
stemmingmakerij als ik de vrees uitspreek dat na vijf á tien jaar,
een deel van deze nieuwe legalen zich in Nederland zal melden? De staatssecretaris
weet dat het mogelijk is om op grond van artikel 3, onder g, van het Statuut
toelatingsregels te stellen. Waarom vindt hij dat kennelijk niet nodig?Vorig jaar meldde de staatssecretaris dat hij bijzondere aandacht wilde
geven aan de regionale economische potenties van de Antillen door het aantrekken
van expertise van de Wereldbank, de OESO en de FIAS. Ook wilde hij bezien
of subsidie-instrumenten van het ministerie van Economische Zaken konden worden
opengesteld voor het Antilliaanse bedrijfsleven. Wat is er het afgelopen jaar
met deze goede voornemens gedaan? Na de verkiezingen op Aruba zal aldaar de
politieke wacht worden gewisseld. De manier waarop dit verloopt, regelt men
daar wel. Een majeur programmapunt van de MEP raakt evenwel de relatie met
Nederland, namelijk dat de ontwikkelingsrelatie niet mag worden afgebouwd.
Een en ander is evenwel reeds met de regering-Eman afgesproken. De staatssecretaris
zal daarop niet willen terugkomen, neem ik aan. Wil hij dit voor alle duidelijkheid
hier en nu herbevestigen, zodat men ook in Aruba weet waar men aan toe is?
Met de Antillen zijn wij nog niet zover. Is al bekend welke onafhankelijke
ontwikkelingsbank zal worden aangewezen om de projectvoorstellen te beoordelen?
Ik herinner aan mijn eerder geuite voorkeur voor een bank op de Antillen zelf
in plaats van een internationale.Het staatkundig dossier wordt vooralsnog beheerst door de stilte van de
studeerkamer. Ik las dat staatsrechtjurist Van Rijn onlangs minister Rafaël
heeft geadviseerd over de overdracht van taken van het land naar de eilandgebieden.
Mijn fractie is van mening dat het die kant op moet gaan. In hoeverre is Nederland
thans betrokken bij de herverdeling van taken ingevolge de ERNA? Gaat Sint-Maarten
akkoord met een dergelijke uitvoering van de eerdere referendumuitslag?Met enige regelmaat heb ik de afgelopen jaren geïnformeerd naar de
evaluatie en voortgang van de personele samenwerking ofwel de technische bijstand.
In september zouden wij daarover meer horen, maar het is stil gebleven. Ik
verzoek de staatssecretaris om een verantwoording.Verder horen wij al helemaal niets meer van het omzetten van algemene
maatregelen van rijksbestuur in wetgeving, zoals voor de Kustwacht. Volgens
mij is daarmee zelfs nog geen begin gemaakt. Kennelijk worden wij aan het
lijntje gehouden. Graag krijg ik van de staatssecretaris hierop een duidelijke
reactie. Met betrekking tot de Kustwacht vraag ik de staatssecretaris of de
samenwerking met Venezuela inmiddels handen en voeten heeft gekregen. Heeft
dat land overigens inmiddels toestemming gegeven aan de Amerikanen om de FOL-vliegtuigen
toe te laten in het eigen luchtruim? Over het migratie- en jeugddossier valt
mijns inziens slechts te constateren dat dit op een complete mislukking is
uitgelopen. Deelt de regering die conclusie? Verbindt zij daaraan nog consequenties?Ten slotte stel ik nog drie korte concrete zaken aan de orde. De staatssecretaris
beloofde ons vorig jaar nog eens te kijken naar door de Kamer gesignaleerde
problemen met de uitzending van Nederlandse docenten. Wat is daarvan het resultaat?
Verder vraag ook ik de staatssecretaris naar de stopzetting van de NASKHO-subsidie;
het signaal moge duidelijk zijn. Het lijkt mij te gaan om een
verkeerde beslissing op een verkeerd moment. Mijn laatste opmerking betreft
Koraal Specht. Collega Rosenmöller nam de woorden net niet in de mond,
dus laat ik het dan maar doen: er is meer dan voldoende rechtsgrond voor hoger
toezicht. Of dat ook moet worden gedaan, is natuurlijk een zaak van politieke
wijsheid, maar ook wij hebben onze verplichtingen conform het Statuut. Graag
hoor ik ook in die geest een reactie van de staatssecretaris.Staatssecretaris G.M. de Vries:Mevrouw de voorzitter. De Nederlandse regering heef zich in deze kabinetsperiode
tot doel gesteld een drietal veranderingen te helpen bevorderen in de relatie
met de koninkrijkspartners. De eerste is een ingrijpende vernieuwing en modernisering
van de ontwikkelingsrelatie. De tweede is het openbreken van verstarde verhoudingen
binnen de staatkundige structuur van de Nederlandse Antillen, uiteraard voorzover
dat op de weg van de Nederlandse regering ligt. De derde is het bijdragen
aan de zo essentiële financieel-economische structuurveranderingen op
de Nederlandse Antillen, structuurveranderingen die van doorslaggevend belang
zijn voor het antwoord op de kernvraag die de heer Van Middelkoop opwierp,
namelijk of de Nederlandse Antillen in staat zijn om hun autonomie conform
het statuut waar te maken.Wat het laatste betreft merk ik op dat het van belang is dat de Nederlandse
regering zich niet in juridische zin beperkt tot het vertrouwen op de zelfstandige
kracht van de koninkrijkspartners. De Nederlandse regering ziet voor zichzelf
een dubbele taak. De eerste is het respecteren van de autonome bevoegdheden
van de koninkrijkspartners. Dat spreekt vanzelf; dat betreft de geest en de
letter van het Statuut. De tweede is het actief bijdragen aan het vergroten
van die zelfstandige kracht. Artikel 36 van het Statuut is daarvoor een belangrijke
niet alleen juridische maar ook politieke grondslag. Het gaat dus om een actieve
houding binnen de grenzen van respect voor de autonomie: niet zomaar vertrouwen,
ook actief bijdragen. Dit komt tot uiting op alle drie de terreinen van de
door het kabinet voorgestane hervormingen. Ik wil ze even kort langslopen.
Daarna kom ik nog te spreken over de gevangenis en een aantal andere onderwerpen.Wat is er gebeurd op het terrein van de ontwikkelingsrelatie en wat zal
daarop nog gebeuren? Ik ga daarbij meteen in op een aantal vragen die door
de leden zijn gesteld. Op het terrein van de ontwikkelingshulp is een achttal
hervormingen in gang gezet. De verschuiving, principieel van belang, van projectfinanciering
naar programmafinanciering is de eerste. Opeenvolgende Nederlandse kabinetten
hebben zich daarvoor uitgesproken. Het is thans voor het eerst dat deze verandering
in de praktijk gestalte krijgt.De tweede verandering is concentratie op een beperkt aantal sectoren.
De sectoren zijn uitvoerig met de Kamer besproken. Het gaat om de rechtshandhaving,
de kwaliteit van bestuur, het onderwijs en duurzame ontwikkeling. Het zijn
belangrijke sectoren, omdat Nederland door de hulp daarop te concentreren
een effectieve bijdrage kan leveren aan het vergrote van de zelfstandige kracht
van de koninkrijkspartners. Elk van die vier sectoren is instrumenteel voor
het beleven van de kernwaarden van het statuut.De derde verandering is het inschakelen van onafhankelijke ontwikkelingsbanken
in de relatie met de koninkrijkspartners. Met Aruba is daartoe een akkoord
gesloten. Met de Nederlandse Antillen heb ik daarover besprekingen geïnitieerd.
De overgang naar een onafhankelijke ontwikkelingsbank is door het vorige kabinet
gekoppeld aan een IMF-akkoord. Ik heb bij wijze van gebaar, waarom mevrouw
Scheltema expliciet vroeg, besloten om die koppeling door te snijden, om niet
te wachten op een IMF-akkoord en om nu het initiatief te nemen ook met de
Antillen de stap naar een onafhankelijke ontwikkelingsbank te zetten. Ik kom
nog terug op een van de belangrijke staatkundige redenen die daaraan ten grondslag
liggen als ik de staatkundige hervormingen bespreek.Ik wil in dit verband ingaan op de vraag van diverse leden over de ontwikkelingsrelatie
met Aruba. Het akkoord dat met Aruba is gesloten, is een akkoord tussen landen.
Het is geen akkoord tussen politieke partijen. Het is geen akkoord tussen
de VVD en de AVP, het is een akkoord tussen de Nederlandse en de Arubaanse
regering. Internationaal staat buiten discussie dat akkoorden tussen regeringen
gerespecteerd blijven, ook als na verkiezingen de politieke samenstelling
van een kabinet wisselt. Als het anders zou zijn, was er geen internationale
overeenstemming in de vorm van concrete afspraken mogelijk. Dat betekent dat
Nederland zal vasthouden aan de hoofdlijnen van het akkoord dat is bereikt,
zeg ik in antwoord op de vraag van de heer Van Middelkoop. Wat zijn die hoofdlijnen?
Een degressief karakter van de steun, daarmee tot uiting brengend dat Aruba
ontwikkeld genoeg is om geleidelijk meer op de eigen benen te gaan staan,
zodat aan het eind van de tienjaarsperiode, die in 1999 is gestart, een situatie
wordt bereikt waarmee Nederland nog steeds bijdraagt aan de relatie met Aruba,
ook in financieel opzicht. De financiële betrokkenheid is dan toegespitst
op de terreinen die voor het gehele koninkrijk van belang zijn. Er is dan
dus niet meer sprake van de klassieke ontwikkelingsrelatie, maar van het financieren
van een beperkt aantal gemeenschappelijke verantwoordelijkheden waaronder
ongetwijfeld die ten aanzien van de Kustwacht.Natuurlijk is er ruimte voor een gesprek met het nieuwe Arubaanse kabinet.
Ik zie daar reikhalzend naar uit. Ik hoop dat de kabinetsformatie snel haar
beslag krijgt. Dan kunnen wij spreken over de inhoudelijke prioriteiten die
het nieuwe kabinet binnen de ontwikkelingsrelatie wil stellen. Ik zou mij
goed kunnen indenken dat de MEP een aantal politieke accenten wil veranderen
en andere prioriteiten dan het vorige kabinet wil stellen. Daarvoor is vanzelfsprekend
ruimte in de dialoog van dezelfde kwaliteit die wij de afgelopen jaren hebben
gekend. Ik vind het belangrijk dat dit gesprek snel kan plaatsvinden en dat
de Arubaanse staten snel de rechtsgrond voor de FDA goedkeuren.Ik heb hiermee een vierde belangrijke principe van de hervorming van de
ontwikkelingsrelatie genoemd: het degressief karakter van de steun. Ik hoop
dat in de loop der jaren ook met de Nederlandse Antillen over een dergelijke
afbouw kan worden gesproken. In de volgende kabinetsperiode zal dit een onderwerp
van discussie moeten zijn. Ontwikkelingshulp moet zichzelf niet willen continueren,
maar moet juist helpen zichzelf overbodig te maken. Dat kan zeker met de Antillen
niet in hetzelfde tempo als met Aruba. Dat staat buiten discussie.Een vijfde wijziging betreft het extra accent op niet-gouvernementele
organisaties. De heer Gortzak heeft gevraagd waarom het zolang heeft geduurd
voordat een nieuw akkoord over het ngo-beleid tot stand is gekomen. Toen ik
aantrad trof ik op dit punt een vastgeroeste situatie aan. Het ngo-akkoord
dateerde uit 1987 en was sindsdien niet aangepast. Ik heb dat willen heragenderen.
Dat heeft geleid tot vier schurende panelen op de Antillen. De verhouding
tussen land en eilanden speelde natuurlijk een rol, zoals de heer Gortak zelf
al suggereerde. Verder speelden een rol: de verhouding tussen de eilanden
en de ngo's per eiland, de verhoudingen tussen de ngo's onderling en last
but not least de verhouding tussen Cede Antia en Reda Social. Er waren daar
veel gevestigde belangen. Het bleek lastig te zijn die in beweging te krijgen
en de betrokkenen de richten op een proces waarbij de ngo's niet allereerst
steun zouden krijgen voor het bestendigen van belangen, maar voor het bereiken
van de bevolking. Die verandering is ingezet en ik ben daar positief over.Verder is begonnen met de herziening van de relatie op grond van het solidariteitsfonds.
Ook dat was een probleem dat dateerde uit 1986 en ook hiermee is vooruitgang
geboekt. Ik hoop volgend jaar aan de hand een advies dat thans door KPMG wordt
opgesteld een definitieve regeling met de Nederlandse Antillen te kunnen treffen.
Ik wil daarmee wachten op het advies van de commissie-Havermans. Verder is
de administratieve organisatie op orde gebracht en is de rol van de multilaterale
instellingen in de ontwikkelingsrelatie geïntensiveerd. Overigens, niet
alleen de rol van de Wereldbank, het IMF en de OESO is versterkt. Ik hoop
ook de Europese Unie daar actiever bij te betrekken. Eigenlijk is zij de ontbrekende
schakel in de relatie. Verder heb ik geprobeerd de dialoog met Frankrijk en
Engeland te intensiveren. Ik meen dat wij van elkaar kunnen leren. Alles bij
elkaar is dit een ambitieus programma dat nog niet is afgerond, maar ik meen
te kunnen zeggen dat de drie betrokken landen gezamenlijk op de goede weg
zijn.Ik hoop dat wij die samenwerking de komende maanden nog kunnen intensiveren
en verbreden. Ik doel daarbij op het volgende. In de relatie met de koninkrijkspartners
vind ik veel formalismen, zoals de heer Rosenmöller ze noemde. Ik vind
veel gedachten over structuren, procedures en rechtsregels. Ik vind echter
te weinig bezieling die zich ook uitstrekt tot de maatschappelijke organisaties
en instellingen in de samenlevingen zelf. De Koninkrijksrelaties beperken
zich te zeer tot het niveau van regeringen en officiële instanties. Ze
strekken zich te weinig daarboven, daarbuiten en daarachter uit. Vandaar dat
ik voornemens ben, met de koninkrijkspartners te bezien of wij niet veel meer
partnerschapsbanden kunnen ontwikkelen, of wij de Koninkrijksbanden kunnen
uitbreiden van het staatkundig domein naar de samenleving. Ik denk daarbij
aan partnerschapsbanden tussen organisaties, instellingen en ngo's in de drie
betrokken landen. De draagkracht van de Koninkrijksgedachte in elk van de
drie landen zou daar zeer bij gebaat zijn. In de loop van volgend jaar, na
overleg met de overige partners, hoop ik daartoe de nodige voorstellen te
doen.In de economische relaties blijft de totstandkoming van een akkoord met
het IMF hoeksteen van de geloofwaardigheid van het economische herstel op
de Nederlandse Antillen. Zonder een dergelijk akkoord zullen buitenlandse
investeringen, naar ik vrees, niet het niveau bereiken dat mogelijk en nodig
is. In de jaren 1996-2000 bedroegen de buitenlandse directe investeringen
op de Nederlandse Antillen 0,3% van het BBP. Dat is lager dan in bijna alle
andere landen van de wereld. De Nederlandse Antillen bevinden zich wat de
buitenlandse investeringen betreft in het gezelschap van landen als Oezbekistan,
El Salvador en Wit-Rusland. Dat is absoluut onnodig. De Nederlandse Antillen
bieden, naar mijn gevoel, potentieel een goede basis voor buitenlandse investeringen.
Die zijn bovendien essentieel om de economische crisis daar om te buigen.
Er is nogal wat potentiële belangstelling voor investeringen binnen het
Nederlandse en buitenlandse bedrijfsleven. Buitenlandse investeerders wachten
echter op een investeringsklimaat, dat concurreert met andere bestemmingen
in de wereld. Daarvoor is het IMF-akkoord doorslaggevend. Het is dus niet
doorslaggevend vanwege Nederlandse wensen, maar vanwege het belang van de
Nederlandse Antillen zelf. Het klopt overigens niet dat er nog geen akkoord met het IMF is. Het verrast
mij dat geen van de geachte afgevaardigden dat punt heeft aangeroerd. Er is
vorig jaar een belangrijk akkoord gesloten. Dat akkoord is van fundamentele
betekenis, want het laat zien dat het mogelijk is en dat het geen onredelijke
en onrealistische benadering is. Waar het nu om gaat, is dat akkoord te verlengen.
Waar staan wij op dat punt of, beter gezegd, waar staan de Antillen op dat
punt? De Nederlandse Antillen hebben hun begroting inmiddels bij het IMF ingediend.
In antwoord op de vraag van de heer Van der Knaap of er nog meer moet gebeuren,
kan ik zeggen dat de Nederlandse Antillen menen dat zij thans hebben voldaan
aan de criteria die het IMF stelt voor de begroting 2002. Het IMF moet nu
beoordelen of de cijfers voldoende hard zijn. Dat lijkt mij een vanzelfsprekende
exercitie. Als men cijfers heeft aangedragen die berusten op onrealistische
aannames, dan is daarover een gesprek mogelijk. In beginsel hebben de Antillen
naar eigen zeggen evenwel voldaan aan de wensen. Daarmee is, denk ik, een
akkoord redelijk dichtbij te noemen. De gedeputeerde van financiën van
het eilandgebied Curaçao verwacht dan ook voor het einde van het jaar
het definitieve akkoord.Ik kan niet beoordelen hoe ver men is met de gesprekken over de ALM. De
Nederlandse Antillen hebben op verzoek van het IMF een externe consultant
ingeschakeld om het businessplan van de ALM te beoordelen. De uitslag daarvan
heb ik echter nog niet vernomen.De heer Van der Knaap (CDA):Het is bekend dat er een akkoord is met het IMF. Wij weten ook dat het
probleem is gelegen in de vaststelling van de begroting. Daar moet het IMF
immers ieder jaar een stempel op zetten. Waar mijn collega's en ik evenwel
op doelden, was de vraag wat dit de samenleving daar kost. Hoe groot is de
spankracht nog, waar het gaat om onderwijs, zorg en de opvang van mensen aan
de onderkant van de samenleving? Financieel-economisch is het plaatje wel
rond te breien, maar het gaat om de mensen.Staatssecretaris G.M. de Vries:Zeker. Er is geen bezuinigingsronde zonder dat mensen daarvan de gevolgen
ondervinden. Dat geldt ook voor de Nederlandse Antillen, dat is niet te bestrijden.
Evenmin te bestrijden is echter dat als dit beleid niet tot resultaten komt –
als er dus geen geloofwaardige economische politiek tot stand komt –
de gevolgen nog veel ernstiger kunnen zijn. Men moet altijd alternatieven
tegen elkaar afwegen. Het alternatief voor het huidige beleid is dat er geen
akkoord tot stand komt, hetgeen ongetwijfeld zou betekenen dat in de ogen
van de internationale investeerders de geloofwaardigheid van de Nederlandse
Antillen als investeerderlocatie niet toeneemt. Dat zal de problemen nog verder
doen verslechteren.De heer Van der Knaap (CDA):Ik erken ook dat de overheidsfinanciën eerst op orde moeten zijn.
Het gaat mij er echter met name om of Nederland niet een tandje kan bijzetten
om de sociale gevolgen aanvaardbaar te laten zijn binnen het Koninkrijk.Staatssecretaris G.M. de Vries:Akkoord, dan wil ik de heer Van der Knaap op dat punt proberen te beantwoorden.
Wat is er tot dusverre gebeurd? Nederland heeft buitengewoon actief geprobeerd
de Nederlandse Antillen te assisteren. Niet alleen gaat er per jaar –
dit moet nog een keer worden gezegd – tussen 200 mln en 250 mln gulden
aan ontwikkelingshulp naar de Nederlandse Antillen, maar er is geen enkel
land ter wereld dat bilateraal meer steun ontvangt per hoofd van de bevolking
dan de Antillen van Nederland. Nederland kan zich op dat gebied met iedere
andere donor meten, ook met donoren die een veel intensievere relatie hebben
met hun voormalige koloniën.Daarnaast werd en wordt door enige tientallen deskundigen op jaarbasis
inhoudelijke ondersteuning geboden bij het opstellen van noodzakelijke regels
en bij het uitvoeren van door de Antilliaanse politiek zelf vastgestelde veranderingen.
Ik wijs erop dat het IMF-akkoord een hoeksteen is van het regeerakkoord van
het zittende Antilliaanse kabinet. Het wordt niet door derden – lees:
Nederland – opgelegd. Nee, het is een eigen wens van de eigen coalitie
en dat is dan ook de reden waarom mevrouw Römer haar kabinet heeft laten
vallen. In de derde plaats is er op mijn initiatief een handelsmissie naar de
Nederlandse Antillen gegaan. Ook daar ben ik bewust vooruitgelopen op de totstandkoming
van een IMF-akkoord. Ook dat is een handreiking in de zin die mevrouw Scheltema-de
Nie bedoelde. Binnen het kabinet was afgesproken dat een dergelijke handelsmissie
pas zou plaatsvinden na het sluiten van een IMF-akkoord. Ik vond het psychologisch
onverantwoord om zo lang te wachten. Daarom heeft de Nederlandse regering
politiek een extra gebaar willen maken en is vice-premier Jorritsma met dertig
ondernemers naar de Antillen gegaan.Ten slotte is, in antwoord op de vraag van de heer Van Middelkoop, een
doorbraak bereikt in het openstellen van het subsidie-instrumentarium van
EZ voor Antilliaanse bedrijven. Daarvoor is een uitvoerige samenwerkingsovereenkomst
tot stand gekomen, die meen ik vandaag uw Kamer bereikt in een brief van de
minister van Economische Zaken. Ik ben graag bereid om te bezien of daarnaast
in de sociaal-economisch ondersteunende sfeer nog mogelijkheden zijn tot aanvullende
steun. Ik heb dat al gedaan door eind vorig jaar 20 mln gulden extra beschikbaar
te stellen. Dit bedrag bleek vervolgens door de Nederlandse Antillen niet
te worden benut, omdat er geen projecten werden ingediend. Dat heb ik met
de heer Pourier gelukkig kunnen doorbreken. Reda Sosial is nu bezig met die
projecten. Ik ben graag bereid om te bezien of wij in die sfeer, juist om
de maatschappelijke problemen te helpen verzachten, nog iets extra's kunnen
doen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter. De staatssecretaris doet het voorkomen alsof het akkoord met
het IMF er al ligt en dat er alleen nog wat doorrekeningen moeten plaatsvinden.
Minister-president Pourier zegt echter aan het eind van zijn Latijn te zijn,
omdat er 46 mln gulden extra bezuinigd moet worden voor de begroting 2002
en omdat er nog een businessplan gemaakt moet worden. Volgens hem is dat allemaal
niet mogelijk. Hij verzoekt de Nederlandse regering om daarbij te helpen.
Op die hartenkreet doelde ik toen ik zei: geef een handreiking om die laatste
hindernis te overstijgen; dan kan men daar ook verder.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter. Ik ben altijd graag bereid tot handreikingen, als dat leidt
tot het resultaat dat we beogen. Ik geef mevrouw Scheltema in overweging dat
we daar goed over moeten nadenken. Ik bedoel daar het volgende mee. Ik weet
in niet of het akkoord binnen handbereik is, in de zin van komende week of
over een paar weken. Ik heb gezegd dat ik niet weet wat de uitkomst is van
de gesprekken over de ALM. Ik weet wel dat de Arubaanse regering zegt naar
eigen inzicht te hebben voldaan aan de opstelling die het IMF heeft gevraagd
met betrekking tot de begroting 2002. Ik weet niet of het IMF die mening ook
is toegedaan. Nogmaals, ik vind dat er in alle redelijkheid moet kunnen worden
gesproken over de kwaliteit van een begrotingsbeleid. Dat is essentieel voor
de geloofwaardigheid van de exercitie.Voorzitter. Als de Nederlandse regering zou aankondigen ook zonder een
IMF-akkoord de Nederlandse Antillen steun toe te kennen, zou ik als Antilliaans
politicus minder druk voelen om alsnog tot een akkoord te komen. Je zou daarmee
een contraproductief effect krijgen. Ik ben graag bereid om te bezien –
iets wat binnen de mogelijkheden valt – of in het kader van de Nederlandse
ontwikkelingsgelden in het jaar 2001 nog een extra mogelijkheid bestaat om
de Nederlandse Antillen bij te springen. Ik heb daarover gesprekken geïnitieerd.
Deze zijn momenteel in volle gang. Ik hoop daarmee dus projecten te kunnen
identificeren, die door de Antilliaanse overheid waren voorgenomen op de terreinen
die wij hebben besproken. Ik noem onderwijs, economische infrastructuur, rechtshandhaving
en kwaliteit van bestuur. Deze onderwerpen zouden door Nederland op de Nederlandse
begroting voor ontwikkelingssamenwerking kunnen worden opgenomen in het kader
van ons beleid, zodat de uitgaven dus niet door de Antillen behoeven te worden
gedaan. Daarmee wordt enige verlichting gebracht in de financiële problematiek.
Dat is een uitdrukkelijke poging om ook in financieel opzicht de Antillen
bij te staan.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter. Ik vind dit op zichzelf zeer positief, maar ik blijf bij mijn
vraag. Het probleem bij het IMF-akkoord is de 46 mln gulden die volgend jaar
extra bezuinigd moet worden. Daar biedt de staatssecretaris op deze manier
geen oplossing voor.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik zeg voor de derde maal dat naar de mening van de Nederlandse Antillen
in de conceptbegroting die men heeft overgelegd, de 46 mln gulden is verwerkt.
Het gaat er nu om of het IMF dat ook vindt. Die 46 mln gulden moet dus niet
nog worden gevonden. Ik zeg daarmee ook dat de Nederlands-Antilliaanse regering
op dit moment met het eilandgebied Curaçao van mening is dat men een
belangrijke stap heeft gezet in de richting van het finale akkoord in dit
jaar.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Als dat niet wordt geaccepteerd door het IMF, ontstaat een patstelling.
En wat dan?Staatssecretaris G.M. de Vries:Er zal dan moeten worden gesproken over de invulling van de financiële
paragraaf. Dat is logisch. Je bent in een gesprek tussen een internationale
organisatie en het ontvangende land. Ik kan daar niet op vooruitlopen. Wij
kunnen niet in een kristallen bol kijken. Het kan zijn dat de cijfers verder
door het IMF worden goedgekeurd. Daarmee hebben we op dat punt de weg vrij
en blijft de vraag van de ALM over. Ik vind dat ik vanuit mijn verantwoordelijkheid
al het nodige moet doen om de Antilliaanse regering te ondersteunen bij het
afleggen van dit laatste traject op weg naar een nieuw akkoord. Ik heb daarom
gezegd dat ik bereid ben om binnen de begroting te bezien of wij iets extra's
kunnen doen. De gesprekken daarover lopen op dit moment. Ik heb goede hoop
dat er inderdaad posten uitkomen die de Antillen zullen helpen om voorzover
nodig additionele hardheid in hun begrotingsvoorstellen aan te brengen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het is bekend dat de Nederlandse regering ook contacten heeft met het
IMF. Is de Nederlandse regering ook overtuigd dat de cijfers die de Nederlands-Antilliaanse
regering heeft overgelegd aan het IMF, voldoen aan wat verwacht mag worden?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik heb daar geen oordeel over. Ik ken die cijfers niet en ik wil ze ook
niet kennen. Nederland gaat niet rechtstreeks onderhandelen met de Nederlandse
Antillen. De onderhandelingen vinden plaats tussen het IMF en de Nederlandse
Antillen. Op advies van het IMF is Nederland, net als in 2000, bereid om zeer
ruimhartig de Nederlandse Antillen te ondersteunen. Ondertussen ga ik niet
met een zelfstandige Nederlandse rol inbreken in de onderhandelingen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Inbreken moet de staatssecretaris zeker niet doen, want dat gebeurt al
te veel op de Nederlandse Antillen. Daar had ik het ook niet over.Staatssecretaris G.M. de Vries:Daar breekt men eerder uit.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Er is een vervolgvraag. Op het moment waarop er een akkoord is tussen
het IMF en de Nederlandse Antillen, vallen er middelen vrij voor de financiering
van het begrotingstekort.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ja.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Aan de ene kant is de regering optimistisch over het feit dat het akkoord
nog dit jaar wordt gesloten. Daarnaast laat zij niet na, de regering-Pourier
te prijzen, maar ook niet om het belang te onderstrepen van zo'n akkoord voor
het aantrekken van buitenlandse investeerders. Doet de regering daarmee op
dit punt een voorfinanciering van de begrotingssteun die plaatsvindt om het
tekort te financieren over het jaar waarop het IMF-akkoord betrekking heeft?Staatssecretaris G.M. de Vries:Als dat de instemming heeft van het IMF, valt daarover te praten. De Nederlandse
regering zal echter niet afstappen van de lijn dat Nederland niet in de onderhandelingen
treedt, aangezien die in het eindstadium zijn gekomen. Laat de onderhandelingspartners
nu met elkaar tot overeenstemming komen. Ik heb al gezegd wat daarbij mijn
inzet is. Er is massieve Nederlandse steun: financieel, technisch, politiek
en door middel van het openstellen van het handelsinstrumentarium van Economische
Zaken. Daarnaast ben ik bereid om een extra poging te doen om
begrotingsgelden in de ontwikkelingssfeer dienstbaar te maken aan het bereiken
van een akkoord tussen het IMF en de Antillen. Ik ben echter niet bereid tot
het nemen van maatregelen die het IMF zou interpreteren als het onnodig maken
van en het vooruitlopen op de overname van de verantwoordelijkheid van het
IMF. De grens is dus heel duidelijk. Als het IMF bereid is, ben ik ook bereid,
maar als het IMF niet bereid is, zullen de Nederlandse Antillen verder moeten
spreken met het IMF. Er wordt nu onderhandeld over de laatste twee hoofdpunten
en daarnaast heb ik van het IMF begrepen dat het ruimte ziet voor een verzoek
aan Nederland om, als concreet voorbeeld, additionele steun te leveren voor
het herstel van de ALM. Dat zou de totstandkoming van een doorstart van de
ALM kunnen bevorderen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voor mij klinkt dit te veel naar "de wil van het IMF is wet", terwijl
zowel hier als daar toch gewoon een Nederlandse regering zit. Ik realiseer
mij het belang van het IMF heel goed, dus daarover hoeven wij niet opnieuw
een discussie te voeren. Wij moeten ons echter wel wat concreter richten op
de toekomst. Wij hebben onder meer te kampen met het probleem rond de IMF.
Is de Nederlandse regering, bijvoorbeeld in financiële zin, bereid om
bij te dragen aan een oplossing van dat probleem, opdat daarmee sneller een
IMF-akkoord wordt gerealiseerd? Of gaat het meer om een vorm van steun, in
de zin van de 20 mln gulden die vorig jaar is verstrekt, die gericht waren
op de effecten van de maatregelen in meer sociale zin? Naar mijn mening moet
op dit moment alles gericht zijn op het zo snel mogelijk bereiken van het
akkoord, opdat dat de basis kan vormen waarop structurele maatregelen kunnen
worden genomen in de juiste verantwoordelijkheidsverdeling. Het is wel sympathiek
om een beetje de nood te lenigen vanuit Nederland en dat zullen wij zeker
niet tegenhouden, maar juist de bijdrage aan de structurele hervormingen is
niet meer maandenlang verzekerd, ook al hebben wij het vertrouwen in Pourier
en zijn club. Ja die bijdrage is nog drie maanden verzekerd, maar daarna ontstaat
er een onduidelijke situatie omdat er verkiezingen zijn.Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat klopt. In die zin heb ik ook getracht, aan te geven welke praktische
stappen intussen zijn gezet en tot welke additionele stappen ik bereid ben
om de weg voor de Nederlandse Antillen te helpen bereiden. Een oud gezegde
geeft aan dat je een paard wel naar het water kunt helpen, maar dat je het
niet kunt dwingen om te drinken. Uiteindelijk gaat het om de politieke bereidheid
van de leden van de Antilliaanse coalitie om hun eigen regeerakkoord uit te
voeren. Een van de problemen die zich zoals bekend iedere keer weer binnen
de Antillen voordoen, is dat, nadat men heeft besloten bepaald beleid in te
zetten, de onderhandelingen opnieuw worden geopend, alsof het akkoord niet
al was gesloten. Dat zien wij bij de financiële toekomst van de Antillen,
maar dat hebben wij ook gezien bij de privatisering. De golven zijn hoog gegaan,
voordat de Antilliaanse coalitie besloot uitvoering te geven aan de eigen
beleidsovereenkomst om privatiseringen tot stand te helpen brengen.Nederland is bereid tot een financiële bijdrage om een oplossing
te vinden voor de ALM, waarbij het IMF adviseert over de vorm en inhoud. Dit
heeft te maken met de bijdrage die door de overheid van de Nederlandse Antillen
wordt gegeven aan de ALM. Wij hechten eraan dat er voor de laatste keer een
injectie is van belastingmiddelen in een dergelijke maatschappij. Het IMF
is ervan doordrongen dat additionele Nederlandse financiering wellicht noodzakelijk
is om de ALM-operatie te laten slagen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Wat bedoelt de staatssecretaris met de opmerking dat hij bereid is iets
extra's te doen? Dat klinkt mooi, maar er wordt telkens aan toegevoegd: binnen
het budget dat beschikbaar is voor Ontwikkelingssamenwerking. Moet er geld
worden weggenomen van de programma's die wij hebben geselecteerd?Staatssecretaris G.M. De Vries:Ik begrijp de vraag. De programma's zijn nog in opbouw en nog niet alle
middelen zijn gecommitteerd Er is nog het nodige mogelijk uit de vrije beleidsruimte,
waarbij ik concreet denk aan de rechtshandhaving en de Bon Futurogevangenis.
Ik kan mij goed indenken dat de Antilliaanse regering de Nederlandse regering
verzoekt om financiële steun om de problemen in deze gevangenis te helpen
aanpakken. Deze additionele steun is gericht op werving en vooral opleiding
en integriteitsscholing van nieuwe bewaarders, want daar wringt de schoen.
Ik kan mij goed indenken dat de uitgaven die de Antilliaanse overheid voornemens
was te doen, in aanmerking komen voor bespreking met Nederland, om te zien
of Nederland een extra bijdrage kan leveren, zodat er middelen worden vrijgemaakt
op de Antilliaanse begroting.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Als ik het goed begrijp, gaat het om een herschikking van de beschikbare
middelen, die voor een deel wel en voor een deel nog niet zijn toegewezen.
Uit de woorden van de staatssecretaris suggereerden dat er iets extra's op
de begroting komt. Daar is geen sprake van?Staatssecretaris G.M. De Vries:De begroting is niet uitgeput. Het gaat erom doelstellingen en bestedingen
te vinden die vallen binnen de met de Kamer overeengekomen beleidskaders voor
de begroting, zoals de VBTB-opzet, maar die de Antilliaanse regering in de
huidige omstandigheden financieel helpen om de brug te slaan naar het akkoord.
Daarmee snijdt het mes aan twee kanten. Ik heb de heer Pourier hiertoe al
een paar maanden geleden uitgenodigd. Ambtenaren van beide zijden bekijken
welke mogelijkheden er zijn.Na 11 oktober is het van groot belang dat er extra wordt geïnvesteerd
in het urgentieprogramma voor toerisme, voor de aantrekkingskracht van de
Nederlandse Antillen op de internationale markten. Ik heb aangekondigd bereid
te zijn een extra bijdrage op dat vlak te leveren. Er zijn inmiddels voorstellen
ontvangen van Curaçao, Bonaire, Saba en Sint-Maarten, maar nog niet
van Sint-Eustatius. Deze voorstellen zijn in behandeling bij de vertegenwoordiging
in Willemstad en in Philipsburg. Ik hoop hierover op korte termijn knopen
te kunnen doorhakken. Ik heb mijn ambtenaren gevraagd absolute prioriteit
toe te kennen aan de goedkeuringsprocedures van deze urgentieprogramma's,
omdat zij relevant kunnen zijn voor het komende toeristische
seizoen.De heer Rosenmöller heeft gevraagd naar mijn mening over een structuurfondsontwikkeling,
over een leningfaciliteit voor de particuliere sector. Ik ben van mening dat
een dergelijke faciliteit een belangrijke rol kan vervullen bij het herstel
van de bedrijvigheid op de Antillen. Ik ben op dit moment in overleg, zowel
binnen de Nederlandse overheid als met internationale financieringsorganisaties
zoals de Wereldbank, om te bezien welke "best practices" op dat gebied bestaan
en hoe wij op korte termijn een dergelijke faciliteit tot leven zouden kunnen
wekken.Voorzitter. Ik kom te spreken over de staatkundige structuur, het derde
belangrijke terrein waarop hervormingen noodzakelijk zijn. Stelt de Nederlandse
regering zich afwachtend op en staat zij aan de zijlijn? Nee, dat is niet
het geval. En ik heb dat ook in mijn brief van 3 oktober nog een keer zeer
uitdrukkelijk aangegeven. Het verraste mij overigens om dat in de woorden
van mevrouw Scheltema te horen. De Nederlandse regering streeft naar het helpen
van de Antilliaanse regering bij het doorbreken van de patstelling die bestaat
over het wegnemen van de problemen met betrekking tot de dubbele bestuurslaag.
Die dubbele bestuurslaag zit iedereen op de Antillen in de weg.Hoe valt die te doorbreken? Dat dient enerzijds te gebeuren door decentralisatie.
Nederland steunt dus ook de uitvoering van het regeringsbeleid van de Antillen
op het gebied van decentralisatie, bijvoorbeeld door middel van technische
bijstand. Anderzijds kan de patstelling worden doorbroken door een financiële
herschikking. Dat lijkt mij ook belangrijk.Een van de grote klachten van Sint-Maarten is dat men financieel te afhankelijk
is van de landsregering en van Curaçao en dat men ook niet de middelen
heeft die Curaçao heeft, bijvoorbeeld een leningsbevoegdheid. Als er
een leningsbevoegdheid in de eilandenregeling moet worden ingebouwd, vergt
dat instemming van de koninkrijksregering. Ik ben daartoe bereid en ik heb
de Antilliaanse regering dan ook initiatieven voorgesteld – ik heb dus
initiatieven geïnitieerd – om een dergelijke leningsbevoegdheid
tot stand te helpen brengen. Daar hoort uiteraard wel bij dat er dan moet
worden voldaan aan vanzelfsprekende regels van behoorlijk begrotingsbeheer.
Dat betekent dat rente en aflossing van leningen moeten plaatsvinden binnen
een sluitende begroting, dat er voldoende inzicht moet zijn in de financiële
positie van overheids-NV's, dat er een reëel sluitende meerjarenbegroting
moet zijn, dat er een vanzelfsprekende toezichtfunctie in het leven wordt
geroepen en dat er een geschillenbeslechtingprocedure in de ERNA wordt vastgelegd
tussen de landsregering die dat toezicht zal uitoefenen, en de betrokken eilanden.Ik zeg daarmee dat wij op twee belangrijke terreinen aan een doorbraak
op korte termijn werken. Wij werken in de eerste plaats aan nieuwe rechten
en plichten op financieel gebied, die dus meer armslag bieden aan de eilanden,
in het bijzonder aan Sint-Maarten. Ik noem in de tweede plaats de invoering
van een nieuw instrument in het staatsrecht: een geschillenbeslechtingregeling
waarbij geschillen tussen het land en de eilanden in het kader van het financieel
toezicht kunnen worden opgelost. Dat zouden twee belangrijke vernieuwingen
zijn.Een derde vernieuwing waar ik aan werk, en daarmee kom ik even terug op
wat ik zojuist zei over het belang van onafhankelijke ontwikkelingsbanken
in de ontwikkelingsrelatie, is het invoeren van een onafhankelijke ontwikkelingsbank
voor het kanaliseren van de reguliere Nederlandse ontwikkelingshulp aan de
Nederlandse Antillen. Als een dergelijke ontwikkelingsbank op de Antillen
tot stand komt, is dat ook politiek belangrijk voor Sint-Maarten. Dat betekent
namelijk dat Sint-Maarten bij ontwikkelingsprojecten niet meer de weg via
het departement voor ontwikkelingssamenwerking in Willemstad hoeft te gaan.
De omweg via de Curaçaose regering die op Sint-Maarten tot zoveel ergernis
en problemen heeft geleid, kan daarmee worden voorkomen. En daarmee hebben
wij dus ook in de politieke relatie tussen de eilanden een belangrijke vernieuwing
aangebracht. Dat zijn drie vernieuwingen die ik de komende maanden wil helpen
vormgeven. De Nederlandse regering kan dat uiteraard niet alleen. Dat moeten
wij samen doen. Mijn inzet daarbij is dus ambitieus: op elk van die drie punten
zie ik mogelijkheden om te komen tot belangrijke vernieuwingen.Als ik een haakje mag openen: ik hoop wel dat ook het eilandbestuur van
Sint-Maarten een constructieve bijdrage aan deze dialoog zal willen leveren.
Natuurlijk ondervindt Sint-Maarten de gevolgen van 11 september, pardon 11
oktober. Ik heb al gezegd dat ik het eiland ook wil helpen bij een economische
impuls. Al voor 11 oktober was duidelijk dat Sint-Maarten de nodige financiële
problemen kent. Het eiland heeft een schuld aan de landsregering van zo'n
95 mln Antilliaanse gulden. Het heeft een schuld aan crediteuren op het eiland
zelf van zo'n 180 mln Antilliaanse gulden. Dat zijn forse bedragen. Die leggen
een zware last op de lokale economie. Ik hoop dan ook dat het bestuurscollege
van Sint-Maarten, samen met de landsregering en Nederland, niet alleen wil
zoeken naar formele wijzigingen maar ook naar een aanpak van deze schuldproblematiek
die het eiland zeer ten goede zou komen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik hoor de staatssecretaris zeggen dat hij hoop heeft. Ik lees in allerlei
berichten in de pers op Sint-Maarten dat Sint-Maarten al allerlei besluiten
heeft genomen en dat de Antillen daarmee akkoord zouden zijn. Wat is daarvan
waar? Wat is er nu hard in dit opzicht?Staatssecretaris G.M. De Vries:Mijn indruk is dat nog niet veel hard is. Ik lees en hoor ook berichten
van Sint-Maarten. Het valt mij daarbij op dat berichten die door de ene partij
op de Antillen naar buiten worden gebracht, de volgende dag door de andere
partij, die aan hetzelfde gesprek heeft deelgenomen, worden tegengesproken
of genuanceerd. Mijn gesprekspartner is uiteraard primair de landsregering.
Natuurlijk leggen wij ook het oor te luisteren bij het bestuurscollege van
Sint-Maarten. Ik heb daar persoonlijk een aantal maanden geleden mee overlegd.
Belangrijk is dat de landsregering de door mij gedane suggesties omzet in
concrete wijzigingsvoorstellen van de RNA. De enige die dat kan, is de landsregering.
Nederland kan initiëren maar de Antilliaanse regering moet het formele
voorstel maken. In die fase zijn wij: het formuleren van een voorstel
en het overleg daarover tussen land en eiland.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Vindt de landsregering het mooie voorstellen? Ziet men het als het ei
van Columbus en denkt men ermee verder te kunnen? Geeft het in hun ogen een
oplossing voor het probleem van de onafhankelijkheidswens van Sint-Maarten?Staatssecretaris G.M. De Vries:Sint-Maarten heeft geen onafhankelijkheidswens. Het heeft de wens om de
status van land te krijgen buiten de Nederlandse Antillen, maar binnen het
Koninkrijk. De Nederlandse regering heeft aangekondigd daarvan geen voorstander
te zijn. De landsregering is echter van mening dat de discussie over een eindmodel
van de organisatie van de Nederlandse Antillen niet in de weg moet staan aan
het bereiken van doorbraken op korte termijn. Ik deel dat standpunt. Ik zoek
naar doorbraken op de korte termijn. Als wij praten over toekomstige eindmodellen,
vrees ik dat wij lang bezig zijn. Ik wil daarom voor het einde van het jaar
een principeovereenstemming hebben met de Antilliaanse regering over de drie
door mij genoemde staatkundige vernieuwingen: een nieuw financieel model gebaseerd
op rechten en plichten, een geschillenbeslechtingsstructuur en invoering van
een onafhankelijke ontwikkelingsbank die de eilanden helpt in hun relatie
met Den Haag.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Heeft de staatssecretaris de indruk dat dit voor Sint-Maarten een grote
stap in de goede richting is?Staatssecretaris G.M. De Vries:Het is ongetwijfeld waar dat hiermee de politici op Sint-Maarten meer
veranderingen en vernieuwingen ten gunste van hun eiland zullen hebben bereikt
dan sinds de oprichting van het Statuut het geval is geweest. Of dat voor
hen voldoende is, zal de toekomst moeten leren. Dat zullen de gesprekken van
de komende maanden moeten aangeven.De heer Te Veldhuis heeft een aantal vragen gesteld over de jongerenproblematiek.
De Antillen zijn voornemens, een educatieplicht in te voeren. Het voorstel
is in juni van dit jaar aan de Staten aangeboden. Vooruitlopend daarop wil
de Antilliaanse regering een module inburgering opzetten voor Antillianen
die voornemens zijn, zich in Nederland te vestigen. De Antillianengemeenten
in Nederland hebben tot nu toe 24 mln gulden ontvangen voor de aanpak van
Antilliaanse probleemjongeren. Vanaf 2002 wordt hier een bedrag van 26 mln
gulden aan toegevoegd. Een eerste stand van zaken, een verslag van de bestedingen,
zal minister Van Boxtel in april 2002 bereiken.Het aanpakken van criminele jongeren is uiteraard een verantwoordelijkheid
van gemeenten en regiokorpsen. Rotterdam en Dordrecht hebben daarbij gekozen
voor een integrale benadering. Dat is een hoopgevend en interessant initiatief.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Mede namens collega Van der Knaap vraag ik of de staatssecretaris hier
zelf in gelooft.Staatssecretaris G.M. De Vries:Ja.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Kan hij ook uitleggen waarom? Dit is de vertrouwde taal van nota's en
beleidsvoornemens die in de afgelopen jaren tot niets hebben geleid.Staatssecretaris G.M. De Vries:Deze vraag moet primair gesteld worden aan minister Van Boxtel als het
gaat om integratie in Nederland. Namens het kabinet ga ik de vraag niet uit
de weg en wil ik zeggen dat er sprake is van een aanzienlijke verhoging van
de bedragen die gemeenten beschikbaar krijgen voor de aanpak van het Antilliaanse
jongerenprobleem. Ik ben overigens nog niet helemaal klaar met het verhaal.
Het is belangrijk dat wij verder zoeken naar instrumenten om in de relatie
tussen Nederland en de Nederlandse Antillen het jongerenprobleem actiever
aan te pakken.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik wil het even verduidelijken. De vraag of hij er zelf in gelooft, kwam
bij ons spontaan naar boven toen de staatssecretaris sprak over maatregelen
die dáár, in de Antillen, zouden moeten worden genomen, te weten
de educatieplicht, de inburgeringsmodule enz. Dit soort taal, dat wij al vaker
hebben gehoord, heeft tot op heden tot niets geleid.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik verwacht niet dat de Nederlandse Antillen zullen terugkomen op hun
weigering een uitreisbeperking in te voeren; er is niets dat daarop wijst.
Ik heb wel de indruk dat de Nederlandse Antillen serieus willen zoeken naar
niet-bindende, dus vrijwillige, middelen om meer jongeren te helpen bij hun
voorbereiding op de komst naar Nederland. Die voorstellen zijn, voorzover
ik het kan overzien, nog onvoldoende uitgewerkt. Ik heb wel gezegd dat ik
bereid ben om daaraan vanuit de Nederlandse verantwoordelijkheid forse steun
te geven. Er is 30 mln gulden gereserveerd voor extra jeugd- en jongerenbeleid.
Ik verwacht dat daar nog geld bij zal komen in het kader van het ngo-beleid;
dat is een apart financieel spoor. Daarnaast hoop ik voor het eind van dit
jaar met minister Lamp het meerjarenprogramma onderwijs vast te stellen. Dit
is essentieel voor de slaagkans in de samenleving van Antilliaanse jongeren.
Daarenboven – een vierde wiel aan de wagen – kijken wij naar het
beroepsonderwijs en dan met name naar de mogelijkheid om het Feffik in staat
te stellen meer Antilliaanse jongeren op te nemen, opdat ze beter beslagen
op de arbeidsmarkt komen. Vooral het onderwijs- en scholingsspoor biedt kansen.
Daarnaast gaat het natuurlijk om het herstel van de economie. Ik geef de heer
Van Middelkoop toe, dat ik liever een bindende regeling had gezien dan de
vrijwillige waaraan nu kennelijk wordt gedacht.Ik ben graag bereid te bezien of wij kunnen komen tot meer gegevensuitwisseling
over criminele Antillianen tussen Nederland en de Nederlandse Antillen. Minister
Van Boxtel kijkt ook naar de gegevensuitwisseling tussen de Nederlandse korpsen
onderling. Daartoe zou de bestaande personele uitwisseling tussen het korps
op de Antillen en het korps Amsterdam-Amstelland kunnen worden uitgebreid
naar andere korpsen in regio's waar veel Antillianen wonen. Wij zijn daarover
in gesprek.Ik weet niet wanneer de door de heer Te Veldhuis genoemde eilandelijke
regels klaar zijn. Ik zal daarvoor de aandacht van de Antilliaanse regering
vragen. Potentiële investeerders worden echter op dit moment niet belemmerd
in hun pogingen om in de Antillen te investeren. Nederlanders
hebben geen werkvergunning meer nodig en de noodzakelijke verblijfsvergunning
wordt afgegeven als voldoende middelen van bestaan aanwezig zijn. Dat zal
het geval zijn als de betrokkene kan aantonen een inkomen op de Antillen te
verwerven, en zal zeker het geval zijn als hij daar investeringen gaat plegen.De heer Te Veldhuis (VVD):Mijn vraag was niet zozeer gericht op degenen die op de Antillen willen
werken. Die kunnen inderdaad een werkvergunning krijgen. Mijn vraag had betrekking
op gezinsleden, want die hebben geen werkvergunning. Voor hen is de toegang
kennelijk wat moeilijker. Is dat voor mensen uit Nederland op zichzelf geen
belemmering om naar de Antillen toe te gaan? Je kunt er immers alleen in je
eentje naar toe en moet je familie in Nederland achterlaten. Waarom moet dat
eigenlijk?Staatssecretaris G.M. de Vries:Nee, de familie hoeft niet achtergelaten te worden. Voorzover mijn informatie
strekt, komen gezinsleden voor rekening van de kostwinner en krijgen zij derhalve
een verblijfsvergunning. Anders ligt het misschien met een werkvergunning,
maar toegelaten worden gezinsleden zeker. Uit gesprekken met Nederlandse investeerders
heb ik niet de indruk gekregen dat deze problematiek hen nu evenveel zorgen
baart dan vroeger het geval was. Er is toch sprake van een versnelling van
procedures; ik heb daar diverse voorbeelden van gehoord. Dat neemt niet weg
dat de juridische situatie nog altijd niet bevredigend is. De laatste eindjes
zijn nog altijd niet geknoopt. Het woord is nu aan de Staten die de noodzakelijke
wetgeving nog moeten vaststellen.De heer Te Veldhuis (VVD):De landelijke regeling is min of meer rond, maar de invulling per eiland
moet nog plaatsvinden. Wat zijn nu de belemmeringen daarbij?Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik ben daar niet over geïnformeerd, maar zal het navragen en de Kamer
daarover berichten.Over het IMF-rapport inzake Aruba heb ik uiteraard mijn zorgen overgebracht
aan het vorige Arubaanse kabinet, met name waar het gaat om het ontbreken
van voldoende rechtsgrond voor het aangaan van contracten met consultants.
Ik wil overigens wel uitdrukkelijk opmerken dat ik veel respect heb voor de
onafhankelijke en kwalitatief sterke inbreng van de centrale accountantsdienst
op Aruba die duidelijk laat zien dat op Aruba zelf krachten werkzaam zijn
die de transparantie wensen te vergroten. Het is bekend dat Nederland de uitvoering
van het Calidadprogramma van hoog politiek belang vindt. Ik ben ook zeker
van plan om met het nieuwe Arubaanse kabinet te bespreken wat het op dit gebied
wil doen en hoe Nederland daaraan kan bijdragen.Mevrouw Scheltema noemde in dit verband nog even de hoogte van de overheidssalarissen.
Ik heb begrepen dat de heer Oduber in ieder geval van plan zou zijn de salarissen
van de ministers op Aruba te verlagen.Voorzitter. Ik kom nu bij de gezondheidszorg. Diverse leden hebben opgemerkt
dat zij benaderd zijn door mensen die op dit terrein werkzaam zijn. Ik heb
uiteraard goede nota genomen van de breed gedragen wens in de Kamer om op
dit vlak tot een herbezinning te komen. Het spreekt voor zich dat ik daartoe
bereid ben, gelet op de inbreng van de leden. Ik merk wel op dat er natuurlijk
beleid ten grondslag ligt aan de een aantal jaren geleden genomen beslissingen
over de NASHKO. De relatie die op dit gebied is opgebouwd, is er een waarbij
onderwijs wordt gegeven aan Nederlandse studenten die een Nederlandse opleiding
tot arts volgen en voor korte tijd op de Nederlandse Antillen verblijven.
Er is dus primair een Nederlands onderwijsbelang in het geding en ik vind
het principieel onjuist om Nederlandse onderwijsbelangen ten laste te brengen
van de ontwikkelingssamenwerking met Aruba en de Nederlandse Antillen.De heer Rosenmöller heeft gelijk dat er daarnaast een secundair effect
is, namelijk op de gezondheidszorg van de Nederlandse Antillen zelf. Dit is
natuurlijk ook een belangrijk punt van overweging. De Antilliaanse en Nederlandse
regeringen hebben een paar jaar geleden vastgesteld dat de Antilliaanse regering
de hiermee gemoeide kosten zou overnemen; Nederland zou een geleidelijke afbouw
doorvoeren van de Nederlandse subsidie terwijl de Antilliaanse regering een
geleidelijke overname van die kosten voor haar rekening zou nemen. Dit laatste
is door de Antilliaanse regering niet uitgevoerd. Die beleidslijn wordt door
sommigen van u sympathiek bejegend. Ik ben graag bereid om te bezien of er –
in de woorden van mevrouw Scheltema – creatieve ideeën kunnen worden
gevonden om dit probleem toch te verzachten. Ik wil daarvoor wel even de ruimte
nemen en samen met de Antilliaanse regering bezien welke mogelijkheden er
zijn.Nogmaals, het uitgangspunt moet volgens mij blijven dat ontwikkelingshulp
aan derde landen niet kan dienen voor het subsidiëren van Nederlands
onderwijs. Voorzover het het volksgezondheidsaspect betreft, ben ik echter
bereid te bezien welke modaliteiten zich voordoen. Ik wil hierbij nog wel
opmerken dat het niet zo is dat wij helemaal niets meer doen op dit gebied.
Ik heb uit de sociale steun die vorig jaar beschikbaar is gesteld, achterstallige
rekeningen betaald aan apothekers, de opvang van drugsverslaafden in Brasami
is uitgebreid en daarnaast zal Nederland 5 mln gulden bijdragen aan de aanschaf
van apparatuur voor het St. Elizabeth-hospitaal. Daarenboven zullen ook de
ngo's die op het terrein van de volksgezondheid actief zijn, natuurlijk kunnen
rekenen op ondersteuning als zij tot een gezamenlijk programma komen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb in mijn eerste termijn al gezegd dat ik hierover voor
de zomer al heb gesproken met de betrokken specialisten in Curaçao.
Inderdaad hebben velen zich de afgelopen dagen tot ons gewend. Natuurlijk
is het prettig te vernemen dat u dit signaal positief oppakt, maar waar dit
zo breed leeft in deze Kamer, zou ik graag iets concreter willen weten waaraan
wij nu toe zijn. Wij zijn nu zaken aan het doen. Ik heb begrip voor het feit
dat de staatssecretaris wil overleggen met de Nederlands-Antilliaanse regering,
maar het punt is dat het hier natuurlijk toch maar om een beperkt bedrag gaat.
Het gaat om een bedrag van 2 mln à 3 mln gulden voor de bestaande subsidie.
Mogen wij er in politieke zin op rekenen dat dit goed komt? Dan is de staatssecretaris
van ons af.Staatssecretaris G.M. De Vries:Ik weet niet of ik dit laatste als een genoegen moet ervaren, maar het
is mijn inzet om te bezien welke maatregelen verstandig zijn, rekening houdend
met de wens van de leden om de afgesproken overgangsfase zodanig in te vullen
dat de volksgezondheid op de Nederlandse Antillen daarvan zo min mogelijk
effect ondervindt. Deze politieke wens heb ik geregistreerd en ik ben graag
bereid daaraan tegemoet te komen. Als de Kamer verder zou gaan en mij zou
vragen of ik bereid ben een streep te zetten onder alle afspraken die over
de NASHKO zijn gemaakt, zal mijn antwoord ontkennend zijn. Dan zouden wij
de klok volledig terugdraaien en een premie zetten op het niet nakomen van
gemaakte afspraken. Dit zou mij een brug te ver zijn. Het gaat denk ik echter
vooral om de inhoud en om het belang van de volksgezondheidsector. Ik heb
al gezegd dat de Wereldbank nuttige ervaringen in andere kleine gebieden in
de wereld zal inzetten om de Nederlandse Antillen bij te staan. Ik zeg de
heer Gortzak graag toe dat ik bereid ben bij de Antilliaanse regering en de
Wereldbank wat dit betreft op spoed aan te dringen. Nederland is in ieder
geval bereid die studie te financieren zodat er geen financiële belemmeringen
zijn om snel op te trekken op dit vlak. Dit staat overigens los van de herziening
van de toekomst van de NASHKO.De heer Rosenmöller (GroenLinks):U maakt ten onrechte onderscheid tussen de opleiding en de gezondheidseffecten
van het stopzetten van de subsidie voor de opleiding van aankomende Nederlandse
artsen. Als dat element wegvalt, kunnen zij niet meer de zorg leveren die
zij nu leveren. Dat betekent dat de zorg voor bijvoorbeeld vroeg geborenen
en jonge kinderen op de afdeling neonatologie minder wordt. Ik denk dat er
een heel sterke relatie ligt en daarom vind ik het beetje gênant dat
ik drie of vier keer moet interrumperen om 2 mln of 3 mln gulden los te peuteren
voor een wens die zo breed in de Kamer leeft.Staatssecretaris G.M. De Vries:Hier is wel degelijk de belangrijke principiële vraag aan de orde
of de Nederlandse Antillen zelf de verantwoordelijkheid willen dragen voor
het beleid. Nederland subsidieert sinds 1975 dit beleid en dan is er geen
sprake meer van ontwikkelingshulp. Die subsidies zijn structurele begrotingssteun
door Nederland en dat is fundamenteel in strijd met de wens van de Tweede
Kamer, te komen tot een vernieuwing van de ontwikkelingsrelatie. Ik wil echter
niet aan "Prinzipienreiterei" doen. Ik ben bereid om flexibel te zijn en pak
dan ook het signaal op dat ik hierover opnieuw met de Antilliaanse regering
in gesprek zou moeten treden. Ik kan niet al improviserend vooruitlopen op
de precieze vormgeving. Mijn politieke intentie heb ik helder en zonder reserves
uitgesproken: ik ben bereid om opnieuw te bezien wat wij kunnen doen. Ik zal
echter niet het hele beleid terugdraaien, want dat zou betekenen dat de Nederlandse
Antillen kunnen proberen om afspraken die haar niet uitkomen, via de Tweede
Kamer terug te draaien. Dat spel moeten wij zeker niet meespelen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het ligt toch wel iets anders. Op de Antillen zal een aantal afdelingen
moeten worden gesloten als er geen chef de kliniek en arts-assistenten meer
kunnen worden aangesteld. Het is ook in het belang van Nederland dat deze
opleidingsplaatsen in stand worden gehouden. Als deze regeling wordt beëindigd,
komen verschillende onderdelen van de Antilliaanse gezondheidszorg stil te
leggen. Dat willen de Nederlandse Antillen zeker niet, want anders had men
niet gevraagd om volksgezondheid op te nemen als een van de ontwikkelingsprioriteiten.
Een ander Nederlands belang is dat er onderwijskundig ervaring met Antilliaanse
ziekten wordt opgedaan. Het mes van deze subsidies snijdt dus aan twee kanten
en dat betekent wat mij betreft dat u een oplossing moet zien te vinden die
ertoe leidt dat deze afdelingen open kunnen blijven.Staatssecretaris G.M. De Vries:Ik bereid, te bezien welke modaliteiten er zijn om het probleem dat mevrouw
Scheltema schetst, op te lossen. Ik ben verder bereid om te bezien welke alternatieven
er zijn. Het is echter wel zaak dat degenen die hier inhoudelijk meer verstand
van hebben, er eerst eens naar kijken. Uiteraard zal ik u daar nader over
informeren.De heer Gortzak (PvdA):Ik luister altijd geïnteresseerd naar uw samenhangende verhalen,
maar ik denk dat u nu toch een scheve schaats rijdt. De extra bezuinigingen
in de gezondheidszorg waren nu juist een van de grote twistpunten tussen de
Antilliaanse regering en het IMF. De Antillen moesten in 2001 35 mln gulden
ophoesten. Toen dat niet werd gehaald, werd het 50 mln gulden en nu is het
al 70 mln gulden. U verwijt het Antilliaanse kabinet dat het deze subsidie
niet ophoogt. Ik ben in mijn vrije uren een boekhouder en ik weet dan ook
goed dat die afspraak niet kan worden nagekomen als er drastisch moet worden
bezuinigd op het budget voor gezondheidszorg. Ik vind het dan ook een ernstige
zaak dat u de Nederlandse Antillen dit verwijt maakt.Ik ben niet zozeer beïnvloed door die enkele lobbyist die mijn deur
wel eens voorbij marcheert, als wel door het voorstel van premier Pourier
om gezondheidszorg op te nemen in de prioriteitssamenwerkingsgebieden. In
de begroting en in de beantwoording van de schriftelijke vragen zegt u iets
vreemds en wel dat het vooralsnog niet zover is. U wekt daarmee de indruk
dat u bereid bent om hiervoor toestemming te geven. Die indruk krijg ik echter
zeker niet als ik naar uw woorden luister.Staatssecretaris G.M. De Vries:Hier is echt sprake van een misverstand. De afspraak luidt dat de Wereldbank
eerst in kaart zal brengen hoe een inhoudelijk en financieel duurzaam systeem
van volksgezondheid op de Nederlandse Antillen vormgegeven zou moeten worden.De heer Gortzak (PvdA):U wilt daarop wachten voordat u uitspraken doet op dit punt?Staatssecretaris G.M. De Vries:Als op dit moment wordt overgegaan op het integraal subsidiëren van
de bestaande Antilliaanse gezondheidszorg, heb ik geen criterium aan de hand
waarvan ik subsidieverzoeken kan beoordelen. Eerst moet een heldere scan van
de internationale best practices op tafel liggen. Het is duidelijk dat het
Antilliaanse volksgezondheidssysteem niet alleen inhoudelijk tekorten heeft,
maar ook te duur is. Het heeft veel aspecten waarvan op de Antillen zelf wordt
gezegd – zij het dat belangengroepen verschillende geluiden laten horen – dat het anders kan. Het op korte termijn verkrijgen van advies op
dit punt kan de basis zijn voor een nieuw gesprek tussen beide regeringen
over de ontwikkelingssamenwerking. Dat is fair en daar ben ik in politiek
opzicht graag toe bereid.De heer Te Veldhuis (VVD):Ik besef het belang dat Nederlanders kunnen hebben bij het volgen van
een opleiding daar. In Nederland zijn immers vaak geen opleidingsplaatsen
beschikbaar. De staatssecretaris wil over dit onderwerp met de Antilliaanse
regering praten. Op welke termijn kunnen wij een bericht ontvangen over de
afloop van dat gesprek? Het gevaar bestaat dat de basiskwaliteit van de gezondheidszorg
op de Antillen erop achteruitgaat; 40 plaatsen op jaarbasis is voor een relatief
klein eiland vrij veel. Of is de staatssecretaris van mening dat de Antilliaanse
gezondheidszorg op een gelijk niveau blijft als die opleidingsplaatsen niet
worden ingesteld? Ik kan mij dat eerlijk gezegd niet voorstellen.Staatssecretaris G.M. De Vries:Het lijkt mij wat ver gaan om op dit moment een inhoudelijke discussie
te voeren over financieringsvarianten van gezondheidszorg. Ik ben daarvoor
niet opgeleid. Ik ben echter wel opgeleid voor het nemen van politieke beslissingen
en ik ben bereid om het politieke signaal dat door de Kamer breed is afgegeven,
om te zetten in een herbezinning. Ik moet de tijd krijgen om daarover met
alle betrokkenen te overleggen. Daarmee zal zeker een aantal maanden gemoeid
zijn, als de Antilliaanse regering tenminste niet op korte termijn een knoop
kan doorhakken. Voor het einde van het jaar kan de Kamer de nodige informatie
verwachten.De heer Te Veldhuis (VVD):Wij moeten de staatssecretaris enige tijd gunnen voor overleg, maar is
een aantal maanden niet erg lang? Kan de Kamer niet eerder een signaal krijgen
over de richting waarop de ontwikkelingen verlopen? Op die manier kan de Kamer
bekijken welke vervolgopmerkingen zij wil maken.Staatssecretaris G.M. De Vries:Ik moet eerst de alternatieven in kaart brengen en daarmee is enige tijd
gemoeid. Ik zeg de Kamer graag toe dat deze zaak op zo kort mogelijke termijn
wordt opgelost. Ik heb daartoe echter de medewerking van anderen nodig. Ik
ga ervan uit dat voor het einde van het jaar tot een oplossing wordt gekomen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Als de staatssecretaris spreekt over het vinden van een oplossing, dan
behoeven wij slechts nog de modaliteiten door te nemen. De staatssecretaris
zegt de Kamer toe dat linksom of rechtsom een oplossing zal worden gevonden?Staatssecretaris G.M. De Vries:Ja, binnen de grenzen die ik heb aangegeven.Er zijn vragen gesteld over de terrorismebestrijding. In het algemeen
overleg van vorige week heb ik aangegeven over welke punten de Nederlands-Antilliaanse,
Arubaanse en Nederlandse regering op dit moment in gesprek zijn. Het betreft
daarbij de goedkeuring van de noodzakelijke VN-verdragen en het omzetten van
de noodzakelijke aanbevelingen op het gebied van het witwassen van geld. In
dit verband heb ik beide regeringen gevraagd om op korte termijn hun wensen
voor Nederlandse ondersteuning aan te geven, zodat daaraan zo snel mogelijk
tegemoet kan worden gekomen. De financiering van extra inspanningen kan plaatsvinden
binnen de categorie rechtshandhaving van de ontwikkelingsuitgaven. Er is daarvoor
ruimte op de begroting beschikbaar. Tot dusverre heeft de Antilliaanse regering
in het bijzonder, en de minister van Justitie in persoon, nog geen beroep
daarop gedaan. Ik hoop dat die middelen alsnog worden aangesproken want het
onderwerp "terrorismebestrijding" leent zich daarvoor zeer zeker.De heer Rosenmöller kwam dicht bij de suggestie – als ik hem
verkeerd interpreteer, zal hij mij wel willen corrigeren – dat de vraag
aan de orde kan komen of hoger toezicht door Nederland op de gevangenis van
de Nederlandse Antillen zou moeten worden uitgeoefend. Dat moment is naar
de opvatting van de Nederlandse regering thans niet bereikt. Hoger toezicht
is uitsluitend mogelijk volgens het Statuut als alle instanties in een bepaald
land, in dit geval de Nederlandse Antillen, structureel zouden falen in hun
verantwoordelijkheid. Ik denk dat het in de eerste plaats aan de Antilliaanse
regering is om een oplossing te vinden voor de ontstane situatie en dat het
in de tweede plaats aan de Staten van de Nederlandse Antillen is om zich daarover
uit te spreken. Voordat dit is gebeurd, zie ik geen reden voor hoger toezicht.
Ik denk dat het belangrijk is, dit punt te markeren. Ik zie wel ruimte –
maar dat heb ik minister Martha al aangekondigd voor de laatste ontsnappingen –
om na te gaan of Nederland extra kan helpen bij de scholing van gevangenispersoneel.
Het grootste knelpunt is de integriteit van de bewakers. Ongetwijfeld zullen
nieuwe bewakers moeten worden geworven. Dat is een Antilliaanse verantwoordelijkheid,
en terecht. Ik denk dat die mensen, gelet op het feit dat het gaat om een
Antilliaanse gevangenispopulatie, in elk geval kennis van het Papiaments moeten
hebben. Ik ben graag bereid de scholing, opleiding en werving van die mensen
nader te ondersteunen. Die bereidheid heeft de heer Martha nu in overweging.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik begrijp dat de staatssecretaris op dit moment geen hoger toezicht wil.
Het is ook niet niks om daartoe over te gaan, realiseer ik mij. Hij gaat,
meen ik, zelfs verder: hij denkt dat het Koninkrijk niet gerechtigd is daartoe
over te gaan. Heb ik dat juist?Staatssecretaris G.M. de Vries:Volgens de regels van het Statuut en alle daarover beschikbaar zijnde
informatie is dat op dit moment inderdaad het geval. Het gaat nu niet om de
waarborgplicht van de koninkrijksregering, maar om de zorgplicht van de Antilliaanse
regering.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Wat moet er dan allemaal niet gebeuren om de waarborgplicht van de koninkrijksregering
te activeren?Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat is ook het ultimum remedium, het allerlaatste waarnaar je binnen de
verhoudingen in het Koninkrijk zou grijpen. Maar nogmaals, hoger toezicht
is op dit moment niet aan de orde, wel de bereidheid van de Nederlandse regering
om de Antilliaanse regering bij te staan bij het oplossen van de problemen.De heer Van der Knaap (CDA):Daar hebben wij het vorige week in een algemeen overleg al over gehad.
Er is sprake van een acuut probleem. Tweederde van de cipiers van de oude
gevangenis is op non-actief gezet. De politie moet nu voor opvang zorgen.
Wat moet er nog meer gebeuren, wil Nederland een tandje bijzetten om te helpen
bij de oplossing? Opleiding is mooi, maar het zal maanden, zo niet jaren duren
voordat nieuw personeel is opgeleid.Staatssecretaris G.M. de Vries:Ik geloof niet dat ik tot nu toe concrete suggesties heb gehoord over
het geven van inhoud aan Nederlands hoger toezicht. Ik heb al eerder aangegeven
dat ik niets zie in het zoeken van reservecapaciteit onder Nederlandse gevangenbewaarders.
Die capaciteit is er in de eerste plaats niet en in de tweede plaats zijn
er onvoldoende waarborgen voor de veiligheid van betrokkenen als zij moeten
werken in een populatie waarvan zij de taal niet kennen.De heer Van der Knaap (CDA):Wat zijn dan de waarborgen voor de Antilliaanse samenleving? Politiemensen
worden losgeweekt van hun werk om het werk van cipiers te doen. Dat is toch
een onaanvaardbare situatie?Staatssecretaris G.M. de Vries:Dat betreft typisch een debat dat moet plaatsvinden tussen de regering
en de Staten van de Antillen. De Nederlandse regering is niet degene die gaat
over het Antilliaanse gevangeniswezen. Zij is altijd graag bereid de Antilliaanse
regering in dat opzicht bij te staan, maar niet door het overnemen van de
verantwoordelijkheid van de Antillen.De heer Van der Knaap (CDA):Hoe vult u dan uw taak in om de mensenrechten op de Antillen te waarborgen?
Dat heeft hier duidelijk mee te maken.Staatssecretaris G.M. de Vries:Door hetgeen ik zojuist heb aangegeven: niet door het overnemen van de
verantwoordelijkheid, wel door het ondersteunen van de verantwoordelijkheid
van de Antillen zelf.Voorzitter. De heer Gortzak stelde een vraag over de onderwijssamenwerking
en het effect van de legalisatie van derdelanders op de Nederlandse Antillen.
Tot nu toe heb ik daarover van de eilandbesturen en de landsregering geen
signalen ontvangen. Ik vind het wel een belangrijk onderwerp. Ik meen dat
de heer Gortzak gelijk heeft dat sprake zal zijn van een toenemende last op
het onderwijssysteem. Overigens zal die toename zich niet alleen op de Antillen
voordoen, maar ook op Aruba. Graag zou ik dan ook met de betrokken overheden
overleg voeren over de vraag op welke manier je hiermee het beste kunt omgaan.
Ook in Nederland is ervaring opgedaan met onderwijs aan mensen met een andere
moedertaal. Ongetwijfeld kunnen we van elkaar leren.De heer Van Middelkoop vroeg naar mijn politieke oordeel over de komst
van gelegaliseerde derdelanders na tien jaar naar Nederland. Als zij aan alle
regels voldoen en dus een presentie van tien jaar op de Nederlandse Antillen
achter de rug hebben, hebben zij gewoon het recht hierheen te komen. Mijn
politieke oordeel is dat zij dat recht dan ook moeten kunnen uitoefenen. In
antwoord op de vraag van de heer Gortzak zei ik al dat het mij intussen belangrijk
lijkt dat gezamenlijk wordt gezocht naar manieren om die mensen goed in de
lokale samenleving te integreren. Uiteindelijk is dat voor alle landen van
het grootste belang. Onderwijs en werk en zijn daarbij de sleutelinstrumenten.De heer Van Middelkoop stelde vervolgens nog een vraag over de nota over
de personele samenwerking. In juli van dit jaar is de evaluatie van de Antilliaanse
belastingdienst afgerond. Ik meen dat ik de Kamer zeker voor het eind van
het jaar mijn beleidsopvattingen kan doen toekomen. Mijn voorlopige indruk
is dat er veel kwaliteit heeft gezeten in de personele bijstand die Nederland
heeft geleverd, maar dat die bijstand in elk geval op één punt
te kort schiet, dat is in het versterken van de zelfstandige capaciteit van
de koninkrijkspartners. Ik heb het gevoel dat wij daarbij absoluut nog niet
de juiste balans hebben gevonden. In mijn reactie op het onderzoek zal ik
proberen aan te geven wat wij daaraan moeten doen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Van der Knaap (CDA):Ik dank de staatssecretaris voor de antwoorden die hij heeft gegeven.
Ik kom nog even terug op de financieel-economische situatie. Het kabinet-Pourier
heeft het herstelplan weliswaar als uitgangspunt, maar Nederland heeft daar
nadrukkelijk ook een rol in gespeeld door het kabinet-Römer te laten
weten onder welke voorwaarden Nederlandse steun te verwachten
viel. Daar heeft het IMF een grote rol bij gespeeld.Ik ben ook blij dat de staatssecretaris de onderbenutting in de begroting
kritisch wil bekijken en dat hij in overleg wil treden met de Nederlandse
Antillen over het gebruik van dat geld ten nutte van de onderkant van de samenleving.
Het is heel belangrijk dat mensen niet het sociaal vangnet in Nederland zoeken,
maar dat geprobeerd wordt om op de Nederlandse Antillen zelf een vangnet tot
stand te brengen. Bij mij blijft de opmerking van de heer Melkert hangen dat
wij die jongens moeten opvoeden. Ik neem het collega Gortzak niet kwalijk
dat hij daarop ook geen gepaste reactie heeft. Wel weet ik dat er in Rotterdam
in het kader van de nota Lus di Trafiko een internaat voor Antilliaanse jongeren
wordt opgezet. Structurele financiering is binnen de gemeenteraad echter een
punt van discussie. Het standpunt van de regering is nu bekend: zij ziet het
niet als een overheidstaak om een internaat op rijksniveau op te zetten en
te financieren. Wel zullen initiatieven op lokaal niveau worden ondersteund.
Zo heeft minister Van Boxtel onlangs 10 mln gulden beschikbaar gesteld voor
internaatachtige voorzieningen voor jongeren. De vraag aan de staatssecretaris
is dan ook of hij aanleiding ziet om, in overleg met de Antillen en gemeenten,
initiatieven te ontwikkelen om in samenwerking met alle betrokkenen, zoals
gemeentelijke instanties en de Antilliaanse gemeenschap, internaten op te
zetten en te financieren. De ontwikkelingen en de opvattingen inzake internaten
zowel in Nederland als op de Antillen – de Antilliaanse minister van
Justitie, de heer Martha, loopt daar ook met het idee rond – spelen
daar op de achtergrond bij mee. Is de staatssecretaris bereid om daarvoor
de nodige middelen in te zetten? Of doen zijn collega's van BZK of de minister
van Justitie dat?De staatssecretaris heeft nog geen antwoord gegeven op mijn vraag of het
ook mogelijk is om personen uit de Antilliaanse geledingen zelf aan te stellen
als mentor en hen te betrekken bij de diverse projecten voor Antilliaanse
jongeren. Ik heb hem in dit kader gevraagd hoe het staat met zijn aankondiging
terzake in de nota Migratie Antilliaanse jongeren.Wij maken ons in dit huis allemaal zorgen over hetgeen er gebeurt in de
oude Koraal Specht gevangenis. Ik vind dat Nederland in dezen een verantwoordelijkheid
heeft. Daarom hoop ik dat er in overleg met de Nederlands-Antilliaanse regering
wordt gezorgd voor een passende oplossing voor dit probleem. Het kan namelijk
niet zo zijn dat het ene probleem wordt opgelost ten koste van allerlei andere
problemen.De heer Gortzak (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik wil met iets aardigs beginnen en sluit mij daarom
aan bij de heer Te Veldhuis die de staatssecretaris prees voor zijn activiteiten
in de afgelopen drie jaar. Het mag niet altijd zo zijn als wij dat willen,
maar dat ligt niet aan zijn inzet of het verstand waarmee hij de problemen
benadert. Ik heb echter nog wel een aantal vragen.De eerste betreft het IMF. De staatssecretaris heeft toegezegd dat hij
zal bekijken of hij in de lopende begroting de nodige gelden kan vinden om
een aantal van de meest cruciale problemen op te lossen. Het gaat dan om problemen
die anders pas opgelost kunnen worden, als het akkoord met het IMF is bereikt.
Mag ik die toezegging zo begrijpen dat de staatssecretaris daarmee, zonder
in de relatie tussen het IMF en de Antilliaanse regering te treden, onze bewondering
voor de activiteiten van de Antilliaanse regering in de afgelopen tijd onderschrijft?Een tweede vraag in hetzelfde verband heeft betrekking op de suggestie
van de staatssecretaris dat van de zijde van de Antilliaanse regering nog
teruggekomen kan worden op eventuele afspraken met het IMF. Heb ik dat goed
begrepen? Zou de staatssecretaris daar een voorbeeld van kunnen geven?De staatssecretaris zei dat er sprake is van enige onderuitputting op
de begroting voor het jaar 2001. Eerder zei hij dat er 200 mln à 240
mln gulden – volgens mij is 240 mln gulden voldoende ter dekking van
de begroting 2001 – al ter beschikking gesteld wordt aan de Antillen.
Is er nu eigenlijk geld over?Ik heb in eerste termijn gevraagd waarom het zo lang duurt voordat projecten
tot stand komen. De staatssecretaris heeft daar een voorbeeld van gegeven
met betrekking tot de ngo's. Ik wijs erop dat de nota-Bukman/Kruijt al twee
jaar geleden was afgerond en dat met de feitelijke uitvoering waarschijnlijk
pas per 1 januari 2002 gestart wordt. Ik heb daarover enkele vragen gesteld,
waarop ik geen antwoord heb gekregen. Waarschijnlijk heb ik die vragen te
vrijblijvend gesteld. Kan de staatssecretaris aangeven waar het aan ligt dat
het zo lang duurt voordat met de uitvoering begonnen wordt? Ligt dat aan de
Antilliaanse regering, aan de onderlinge verhoudingen tussen de eilanden of
aan de te grote bureaucratisering? Wellicht ligt het aan ons en zijn wij te
pietluttig in onze voorstellen. Graag krijg ik daar duidelijkheid over.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoord in eerste termijn.
Misschien heb ik het mis, maar ik meen dat ik op twee vragen geen antwoord
heb gekregen. De eerste heeft betrekking op de waterplant op Statia waar zes
fractievoorzitters en de Kamervoorzitter zich een aantal dagen over hebben
moeten buigen. Ook heb ik gevraagd of de staatssecretaris in het dossier dat
hij uiteindelijk achterlaat, de aanbeveling zal doen om het staatssecretariaat
wat de koninkrijksrelaties betreft te continueren of dat hij zal aanbevelen
om het op een ander niveau in het kabinet te brengen. Overigens wil ik hiermee
niets ten nadele zeggen van deze staatssecretaris en zijn activiteiten.De staatssecretaris heeft wel in het kader van het te sluiten IMF-akkoord
een opmerking gemaakt over de handreiking van de Nederlandse regering. Kan
hij daar iets concreter over zijn? Denkt hij dan aan het bedrag van 20 mln
gulden, dat vorig jaar genoemd is? De staatssecretaris schittert in vaagheden
en het is dan aan ons om dat zoveel mogelijk concreet te krijgen. Dat is het
klassieke spel en dat moeten wij wel tot het einde toe volhouden, zeker als
blijkt dat de intenties niet negatief zijn. Dat geldt ook voor de 3 mln gulden
NASKHO-subsidie. Er was een moment dat ik dacht tevreden te kunnen zijn. Ik
vind dat geen punt om moties over in te dienen. Dat zou een inflatie betekenen
van het begrip motie. Heb ik het goed begrepen dat de staatssecretaris meent
dat het afbouwen en het per 1 januari wegvallen van die subsidie, middels
de inspanning naar aanleiding van het overleg tussen de staatssecretaris
en de Nederlands-Antilliaanse regering geen negatieve consequenties zal hebben?
Dan ben ik in ieder geval wat de doelstelling betreft tevreden. Het gaat mij
echt om het aangaan van een resultaatverplichting. Als wij over die resultaatverplichting
half november geïnformeerd kunnen worden, dan kunnen wij daar de staatssecretaris
altijd op aanspreken, mochten zich daar onverhoopt nieuwe ontwikkelingen voordoen.Tot slot een vraag over Koraal Specht. Is het feit dat u Koraal Specht
niet tot onderwerp van hoger toezicht wilt verklaren mede ingegeven door de
gedachte dat het niet aantrekkelijk is daar de koninkrijksverantwoordelijkheid
voor te dragen – ik zou me dat goed kunnen voorstellen – of leent
het onderwerp zich er als zodanig niet voor? Is het niet te formeel geredeneerd
om te zeggen dat dit een zaak is tussen de staten en de Antilliaanse regering?
Moet u niet ook een mening geven over de zeer draconische stap die de minister
van Justitie gisteren heeft genomen met betrekking tot de 175 cipiers en de
consequenties daarvan?De heer Te Veldhuis (VVD):Voorzitter. Ik bedank de staatssecretaris voor zijn antwoorden. Ik steun
hem graag in zijn opstelling in het interruptiedebat met de heer Rosenmöller
in eerste termijn. Hij heeft de bereidheid uitgesproken om samen met het IMF
te kijken waar nog aanvullende hulp geboden kan worden, maar zich niet bereid
verklaard om financiële verantwoordelijkheid van de Antillen over te
nemen, buiten de lijnen van het IMF om. Als wij slappe knieën gaan krijgen,
kunnen wij van onze collega's op de Nederlandse Antillen niet verwachten dat
zij de rug recht zullen houden. Ik denk dat de discipline nog even uitgangspunt
moet blijven, al zou ik niet graag zien dat de missie van de heer Pourier
alsnog zou gaan mislukken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gaat bij u steeds over slappe knieën. We staan nu vlak voor de
verkiezingen en ondanks de sterke knieën van Nederland en de waardering
die steeds weer – terecht overigens – wordt uitgesproken voor
het kabinet-Pourier, is het IMF-akkoord er nog steeds niet. U zegt nog steeds
dat een handreiking welkom is. Het gaat dan misschien om de effecten in sociale
zin. Hoe zou u nu de Nederlandse regering willen aanspreken op het bevorderen
dat dit akkoord op korte termijn bereikt wordt?De heer Te Veldhuis (VVD):Laat ik een wat negatief antwoord geven. Als je de financiële verantwoordelijkheid
overneemt, weet je zeker dat het op je eigen bord komt te liggen. Ik denk
dat dat niet verstandig is, zeker niet tegen het eind van de rit en vlak voor
de verkiezingen. Er zal in dat geval aan Antilliaanse kant weinig bereidheid
meer zijn om vlak voor de verkiezingen nog meer te doen. Alle verantwoordelijkheid
komt dan dus op ons bord. Ik vind dat we de lijn die de staatssecretaris zojuist
heeft aangegeven, moeten vasthouden.Voorzitter. Ik blijf het dossier van de inburgering zeer onbevredigend
vinden. Ik heb mijn gal daar in eerste termijn behoorlijk over gespuid. Ik
heb ook geen panacee in handen, maar ik ben zeer teleurgesteld in de opstelling
van onze collega's op de Antillen.Wat de heroverweging van de subsidiering van de co-assistenten in het
ziekenhuis betreft, zie ik met de heer Rosenmöller graag binnen vier
of vijf weken een follow-up. Mocht het nodig zijn, dan kunnen wij nog iets
doen. Ik ben echter ook een beetje gevoelig voor het leunstoelargument van
de staatssecretaris. Als je afspraken maakt, moet je ze nakomen. Als de een
ze niet nakomt, moet niet de ander ervoor opdraaien, zodat de eerste in zijn
leunstoel kan blijven hangen.Ik ben het met de staatssecretaris eens dat de kwestie van de gevangenis
primair een zaak van de Antillen is, hoewel de kwestie secondair via artikel
43 lid 2 van het Statuut ook weer ons op bord terecht kan komen. Ik kijk zeer
belangstellend over de schouder van de staatssecretaris mee naar wat er op
de Antillen gebeurt. Ik zou ook graag zo spoedig mogelijk door hem geïnformeerd
willen worden over eventuele oplossingen die worden bereikt. Hoe je het wendt
of keert, we hebben een 80 mln gulden geïnvesteerd in een gebouw om gedetineerden
op een menswaardige manier te behandelen en hun straf te laten uitzitten.
Ik vind dat er op een ordentelijke manier gebruik moet worden gemaakt van
het gebouw. Daarom hoor ik op zo kort mogelijke termijn graag van de staatssecretaris
hoe dit afloopt.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter. Ik bedank de staatssecretaris voor zijn antwoorden.Ik waardeer zijn bereidheid om uit de ontwikkelingsgelden een handreiking
te verlenen teneinde het traject naar de totstandkoming van een IMF-akkoord
te ondersteunen, maar ik krijg wel graag van de staatssecretaris een bericht
over de precieze manier waarop dat zal gebeuren. Het feit dat er zo veel onderuitputting
is, geeft mij overigens te denken: de gelden zijn er en toch worden ze op
de Antillen, die zo krap zitten, niet gebruikt. Hoe kan dat? Komt dat doordat
wij toch weer te veel bureaucratische eisen stellen? Daar is namelijk in het
verleden erg veel over geklaagd. Ik vrees dat dit nu weer gaat gebeuren.In het kader van de ondersteuning bij de totstandkoming van een IMF-akkoord,
wil ik van de staatssecretaris weten of de Antillen zelf kunnen aangeven waar
zij het meeste geld voor nodig hebben.De toezegging in het kader van de assistenten en co-assistenten vind ik
prima. Ik zie graag het bericht van de staatssecretaris hierover binnen vier
à vijf weken tegemoet. Ik vind alles best, mits het maar niet neerkomt
op sluiting van ziekenhuisafdelingen op de Antillen.Natuurlijk vormt Bon Futuro een punt van aanhoudende zorg en wij zullen
kritisch de vinger aan de pols houden. Ik heb nog geen antwoord gekregen op
mijn vraag of er door de Antillen al is gevraagd om steun van de marechaussee
of de mariniers?De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. De staatssecretaris begon met een opsomming van
acht elementen van modernisering in de ontwikkelingsrelatie. Dat mocht hij
doen en op dat punt kan hij ook op mijn waardering rekenen. Is hij het echter
met mij eens dat die modernisering als zodanig los staat van de financieel-economische
problematiek van de Nederlandse Antillen? De modernisering had
namelijk ook plaatsgevonden als het een stuk beter zou zijn gegaan. Kan de
staatssecretaris hierop reageren?Het is fijn om te horen dat de staatssecretaris bereid is om aan het eind
van het jaar te bezien of er nog iets extra's op sociaal-economisch gebied
kan worden gedaan. Kunnen wij dat niet verzilveren, in die zin dat de staatssecretaris
dit toezegt en dat wij er over enkele maanden een mededeling over krijgen?Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag of Venezuela al toestemming
heeft gegeven om de FOL-vliegtuigen al in het luchtruim toe te laten. Vervolgens
heb ik nog een vraag die ik in de geest van mijn afwezige collega Van Oven
zal stellen. De algemene maatregelen van rijksbestuur hadden allang in wetgeving
moeten worden omgezet. Het is in het belang van onze geloofwaardigheid dat
wij daar weer eens een keer naar informeren.Het was interessant om te horen wat er nu met Sint-Maarten gaat gebeuren.
Als ik het goed begrijp, kan er dus toch nog het nodige gebeuren binnen de
staatkundige structuur die het Statuut biedt en dat vind ik bemoedigend. Ik
hoop dat men dat op Sint-Maarten ook zo oppakt.Ik heb nog even de gezaghebbende toelichting bij het Statuut nagelezen
inzake de Koraal Specht. Er staat dat, slechts wanneer in het land zelf geen
redres van een ontoelaatbare toestand mogelijk zou zijn, het nemen van een
maatregel in overweging kan komen. Ik mag uit de woorden van de staatssecretaris
begrijpen dat hij nog altijd vindt dat redres mogelijk is.Staatssecretaris G.M. de Vries:Voorzitter. Ik zal trachten zomin mogelijk tijdverlies op uw agenda te
laten ontstaan door mijn beantwoording.De heer Van der Knaap heeft gevraagd of wij bereid zijn internaten te
steunen. Ik ben dat zeer zeker. Ik vind dat een goed instrument, waarvan in
de praktijk is bewezen dat het werkt. Er zijn twee potentiële initiatieven
op Curaçao: van het eilandbestuur en van de minister van Justitie.
De onderlinge relatie daartussen is niet helder. Ik heb al een aantal malen
bij de minister en het eilandbestuur aangedrongen op spoed. Ik ben graag bereid
om een Glen-Millsschool of een soortgelijke instantie te helpen ondersteunen,
maar dan moet er wel een goed plan voor liggen en dan moet men het eerst eens
worden over wat men wil. Aan ons zal het niet liggen.Er is een uitvoerige achtergrondanalyse gemaakt van de ervaringen in Nederland
met Antilliaanse mentoren bij het helpen van Antilliaanse jongeren. Dat stuk
is ook verspreid onder de gemeenten van Antillianen, maar ik weet niet wat
het effect daarvan is geweest. Het onderwerp is besproken in het overleg tussen
minister Van Boxtel en de gemeenten van Antillianen. Misschien leent dit zich
ook voor de begrotingsbehandeling van GSI.De heer Gortzak vraagt of ik zijn bewondering deel voor het werk dat door
het Antilliaanse kabinet is gedaan. Ja, zeer zeker. Ik had daarover een uitvoerige
tekst opgenomen, die ik straks kan laten zien, maar ik vrees dat de bloemrijke
taal die ik daarover had willen uitspreken, de lengte van mijn spreektijd
nog had vergroot. Ik deel dat oordeel in politieke zin zeer zeker. Er is de
afgelopen jaren meer gedaan dan in vele jaren daarvoor. Dat is voor mij een
bron van grote waardering.Hij vroeg wat ik bedoelde met mijn opmerking dat op de Antillen soms wordt
teruggekomen op met Nederland gemaakte afspraken. Ik doelde daarbij o.a. op
het niet honoreren van de tot tweemaal toe schriftelijk met de minister-president
van de Antillen overeengekomen acties op het gebied van jeugd en jongeren.Er is vertraging bij sommige ontwikkelingsprojecten en vooral bij het
tot stand komen van de meerjarenprogramma's. Waar ligt deze aan? Aan een combinatie
van factoren. De politiek op de Antillen is primair gericht op alle interne
politieke problemen bij de privatisering, economische structuurveranderingen
en bezuinigingen. Daar is hun energie vooral in gaan zitten. De samenwerking
met Nederland kwam op de tweede plaats, en daar kan ik begrip voor hebben.De vertraging ligt ook in een zekere stroefheid in het functioneren van
de ambtenarij op de Nederlandse Antillen, waaraan vooral de relatie tussen
het land en de eilanden debet is. Zij ligt ook aan onwennigheid in het werken
met meerjarenprogramma's. De kerngedachte achter meerjarenprogramma's is dat
er een beleidsvisie aan ten grondslag ligt en dat het ontvangende land zegt
wat het de komende jaren inhoudelijk wil. Daar heb je wel een beleidsvisie
voor nodig, maar deze blijkt moeilijk te formuleren op Aruba en op de Nederlandse
Antillen. Noem het onwennigheid.Het kan ook liggen aan de procedures die aan Nederlandse kant zijn gevolgd.
Daarom heb ik besloten om versnelling in die procedures aan te brengen door
de ontwikkelingssamenwerking in het jaar X+1 al in het midden van jaar X op
de agenda te zetten, en niet aan het eind van jaar X, zoals nu het geval is.
Verder hebben wij een maandelijks overleg ingevoerd op Curaçao tussen
de Nederlandse vertegenwoordiging, het eiland en het land om de zaken sneller
los te trekken. Ik wil kijken of wij hierin nog meer versnelling kunnen aanbrengen.Voor de waterfabriek op Sint-Eustatius is een oplossing uitgewerkt à
raison van 3,2 mln gulden. Deze zal deze maand definitief worden goedgekeurd.Hoe zie ik de rol van de staatssecretaris? Als van iemand die nogal wat
achterstallig onderhoud in de relatie aantrof. Ik hoop daaraan een bijdrage
te hebben geleverd en daaraan nog een bijdrage te leveren in de resterende
maanden. Ik zou graag willen dat het oordeel over het functioneren van een
bewindspersoon in de Nederlandse regering wordt opgeschort tot het eind van
de kabinetsperiode.Waar moet die handreiking uit bestaan? Ik denk in het bijzonder aan wat
de heer Van der Knaap opmerkte, namelijk kijken of er extra geld kan worden
gestoken in het verlichten van de noden aan de onderkant van de samenleving.
Wij hebben dat ook in het verleden gedaan. De Antilliaanse regering kan in
dat opzicht geholpen worden.Ik zal de Kamer zo spoedig mogelijk informeren over de voortgang van de
besprekingen met betrekking tot de NASHKO. Ik hoop dat ik medio november nadere
informatie kan geven. De resultaatsverplichting zie ik in de geest zoals mevrouw
Scheltema die ook noemde: voorkomen dat ziekenhuisafdelingen sluiten dan wel
dat de zorg die door hen wordt geboden, niet op een correcte
manier elders kan plaatsvinden. Misschien moeten wij bij de oplossingen ook
kijken naar de regio. Dat zullen wij bezien. Het gaat erom dat de zorg die
geboden wordt, in ieder geval kwalitatief op peil moet kunnen blijven.Voorts is gevraagd of er met betrekking tot de Koraal Spechtgevangenis
sprake is van een formeel standpunt over het hoger toezicht. Dat is toch een
woord dat de heer Rosenmöller graag en vaak met mij associeert. Ik zal
daarmee moeten leren leven. Ik hoop mijn inbreng ook te zien in termen van
zorgvuldigheid en bestuurlijke zuiverheid. Wij hebben een statuut "for better
and for worse". Er ligt nu een interessant boek van prof. Oostindie en mevrouw
Klinkers op tafel dat veel wijsheid biedt over de totstandkoming en de inhoud
van het Statuut. Zolang het er is, heeft de Nederlandse overheid zich eraan
te houden. Zij heeft zich dus ook te houden aan de door de heer Van Middelkoop
geciteerde regels die daarin zijn opgenomen.De heer Te Veldhuis heeft gevraagd om relevante informatie over de gevangenis
zo spoedig mogelijk door te geleiden. Ik zeg hem dat graag toe.Er is voorts gesproken over de situatie met betrekking tot de uitputting
van de middelen in 2001. Ik verwacht geen onderuitputting in 2002, want dan
hebben wij die programma's. Dan ligt de zaak ook op schema. Het feit dat de
totstandkoming van die programma's in 2001 langer heeft geduurd, leidt tot
een zekere discussie over de marge die er nog is en de besteding daarvan.
Liggen daar bureaucratische eisen aan ten grondslag? Dat is gedeeltelijk zeker
het geval. Daar sta ik dan ook voor in. Wij moeten, net zoals mevrouw Herfkens
dat met veel andere ontwikkelingslanden doet, ook in de relatie met de Antillen
en Aruba insisteren op criteria van kwaliteit en toetsing. Dat betekent dus
dat je van tevoren bij het afspreken van ontwikkelingsprojecten doelen moet
formuleren en dat je achteraf moet meten of je die doelen hebt gehaald. Veel
projectvoorstellen worden ingediend zonder dat er doelen in zijn geformuleerd
en zonder dat is voorzien in een evaluatie. Dan moet ik die voorstellen dus
afwijzen. Dat weet men op de Antillen en Aruba. Wij moeten elkaar helpen bij
het bewaken van de kwaliteit van de projecten. Ik zeg wel tegen mevrouw Scheltema
dat de onderuitputting door de Nederlandse Antillen van de ontwikkelingsgelden
in de Europese Unie wellicht een nog groter vraagstuk is. Ook daar blijkt
kennelijk dat het aanvragende land moeite heeft met de procedures. Vandaar
dat ik zelf extra mensen vanuit Koninkrijksrelaties beschikbaar heb gesteld
om de Antillen en Aruba te helpen.Voorzover ik vandaag ben geïnformeerd, hebben de Nederlandse Antillen
niet verzocht om steun van mariniers bij de bewaking van de gevangenis.De heer Van Middelkoop heeft gevraagd of de moderniseringen in de drie
sectoren samenhangen. Zij hangen samen, maar zij zijn niet onderling conditioneel.
De hervorming van het staatkundig functioneren zal natuurlijk wel de economische
en politieke wielen op de Antillen sneller laten draaien. Daarmee zal zij
dus bijdragen aan een oplossing.Venezuela heeft nog geen toestemming gegeven voor de FOL-vliegtuigen in
het luchtruim. Er komt binnenkort wetgeving van minister Korthals op koninkrijksniveau
met betrekking tot de uitlevering. Daarbij gaat het om de rijkswet die in
dat verband van toepassing is. Verder heeft de heer Van Middelkoop de passage
over het redres met betrekking tot het hogere toezicht genoemd.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Daarmee zijn wij aan het eind van de behandeling van deze begroting gekomen.
Wij zullen op een ander tijdstip hierover stemmen.De vergadering wordt van 18.00 uur tot 19.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-657-680.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl