Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en enige andere wetten in verband met de harmonisatie van de uitkeringsrechten en het onder de werking van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers brengen van de commissarissen van de Koningin, de burgemeesters en de bestuurders van waterschappen (30424); het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties (30425), en het wetsvoorstel harmonisatie van uitkeringsrechten van leden van de Tweede Kamer, wijzigingen in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties van leden van de Eerste en Tweede Kamer en leden van het Europees Parlement en enkele technische wijzigingen (30693)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


13de vergadering
 
 
 2009-2010
 13
 
 
 
 APPA-wetten
 Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en enige andere wetten
in verband met de harmonisatie van de uitkeringsrechten en het onder de werking
van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers brengen van de commissarissen
van de Koningin, de burgemeesters en de bestuurders van waterschappen (30424);het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet
en de Gemeentewet in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten
uit nevenfuncties (30425);rmonisatie van uitkeringsrechten
van leden van de Tweede Kamer, wijzigingen in verband met de openbaarmaking
van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties van leden van de Eerste en
Tweede Kamer en leden van het Europees Parlement en enkele technische wijzigingen
(30693).
 
 (Zie wetgevingsoverleg van 28 september 2009.)
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 Dit is een plenaire afronding van het wetgevingsoverleg. In de regel lukt
dat plenair in één termijn. Maar ik begrijp het als er redenen
zijn waarom dit misschien niet lukt. Laten we hopen dat het lukt. In dit geval
mogen de Kamerleden dus ook in eerste termijn een motie indienen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Voorzitter. De minister knikt instemmend, na een lange dag in de Eerste
Kamer. Het was er ongetwijfeld gezellig, met verse koeken.
 
 
 Hebt u een heimweemoment?
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Nu wel even ja.
 
 
 Ik zag het.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik denk aan die verse koeken.
 
 
 Als we tissues moeten halen, moet u het me even zeggen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 En je krijgt er koffie van een echte koffiedame.
 
 
 Dit gaat allemaal van uw tijd af. U bent nu in de Tweede Kamer.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Het geeft wel aan dat politici bijzondere mensen zijn. Maar zij zijn bepaald
niet de enigen die bijzonder zijn. Denk eens aan politieagenten, die zich
onder steeds moeilijker omstandigheden moeten staande houden en elke dag het
slachtoffer kunnen worden van bedreiging en geweld. Ook onderwijzers zijn
bijzonder. Zij dragen de verantwoordelijkheid voor de toekomst van onze jongeren,
evenals verpleegkundigen, die mensen bijstaan op momenten dat zij het meest
kwetsbaar zijn. Nederland is vol van bijzondere mensen die bijzondere risico's
dragen. Politici zijn bijzonder omdat zij uit naam van de bevolking beslissingen
nemen over de toekomst van het land, beslissingen die het leven van veel mensen
diepgaand kunnen beïnvloeden en waarvoor zij voortdurend verantwoording
moeten afleggen. Het is onze roeping. Het is ons vak. Voor die bijzondere
verantwoordelijkheid worden wij ook bijzonder goed gecompenseerd; financieel,
want politici krijgen zeer ruime vergoedingen, maar ook sociaal, want wie
zijn wij dat wij dit allemaal mogen doen?
 De SP vindt dat als politici regels maken voor iedereen, die regels ook
voor henzelf moeten gelden. Dat geldt zeker voor de sociale zekerheid. De
voorzieningen voor werklozen, zieken en arbeidsongeschikten zijn de afgelopen
jaren flink onder handen genomen. De uitkeringsduur voor werklozen is flink
verkort. De regels voor solliciteren en het accepteren van nieuwe arbeid werden
steeds strenger. Maar politici hebben zichzelf daarbij buiten schot gelaten.
Werklozen worden flink achter de broek gezeten om alle soorten werk te aanvaarden.
Politici krijgen wachtgelden en hoeven niet eens te solliciteren. Als ergens
de kloof zichtbaar is tussen bestuurders en bevolking, is het wel in de voorzieningen
die politici voor zichzelf hebben gemaakt. Politici zijn streng voor anderen,
maar zorgen goed voor zichzelf. Dat zet terecht veel kwaad bloed onder de
bevolking. Wij gaan dit vandaag, in ieder geval voor een deel, goedmaken.
Wij hebben veel vraagtekens bij de manier waarop dat is gebeurd.
 De SP stoort zich eraan dat de regering problemen stalt in commissies
en zelf geen beslissingen neemt. Bij deze wetsvoorstellen gebeurde allebei.
Eerst kregen we een commissie, onder leiding van de heer Dijkstal, die advies
op advies op advies uitbracht. Vervolgens zagen we een regering die haar voortdurende
twijfel nauwgezet vastlegde in wetten, nieuwe wetten en nog eens nieuwe wetten.
In september 2003 nam de Kamer een voorstel van de SP over om een sollicitatieplicht
in te voeren voor politieke ambtsdragers. Na lang nadenken kwam de regering
in januari 2006 met vier wetsvoorstellen, in september met nog één.
Die wetsvoorstellen werden maar liefst dertien keer gewijzigd, soms zeer ingrijpend.
In februari 2009 werden alle wetsvoorstellen door de regering aangehouden
en werd de behandeling in deze Kamer gestopt. In juli 2009 lagen ineens weer
drie van die wetsvoorstellen op tafel, die alle drie opnieuw ingrijpend werden
gewijzigd. Vorige week kregen we nog eens drie wijzigingen. Zelden in de geschiedenis
is de onkunde van de regering zo nauwgezet in wetsvoorstellen vastgelegd.
De behandeling van deze wetsvoorstellen zal een mooi plekje krijgen in het
curriculum van de juridische faculteiten. De wetsvoorstellen die wij vanavond
bespreken, zijn wetstechnisch een monstrum.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik geloof dat in al de tijd dat ik samen met de heer Van Raak over deze
wetsvoorstellen mag discussiëren, hij zijn tekst in de computer niet
gewijzigd heeft. Zou hij kunnen aangeven wat de wijzigingen inhouden die er
geweest zijn sinds de eerste adviezen van de commissie-Dijkstal? Ook de heer
Van Raak heeft in deze Kamer erover mee gedebatteerd om ze steeds weer te
wijzigen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 De verhoging van de ministersalarissen met 30% is van tafel. Daar
ben ik trots op. Wij hebben daaraan bijgedragen. U zegt: de heer Van Raak
is consistent, de SP is consistent. Dank u wel daarvoor. Ik wil in deze plenaire
behandeling twee dingen doen. Ik spreek allereerst over het wetstechnische
aspect, het monstrum dat hier voorligt. Dat is nogal wat. Ik richt mij hierbij
ook tot de dames en heren aan de overkant in de Eerste Kamer, die een bijzondere
verantwoordelijkheid hebben als het gaat om wetgeving. Vervolgens spreek ik
over de inhoud. Dan zal ik ook zeggen dat er dingen verbeterd zijn; ook weer
verslechterd trouwens. Ik zal dat genuanceerd uit de doeken doen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Het is een beetje magertjes van de heer Van Raak. Ik heb hem inderdaad
gezegd dat al die tijd dat hij mee discussieert, volgens mij in zijn computer
de tekst niet gewijzigd is, terwijl er alle aanleiding toe was om bij de wijzigingen
die kwamen, en waarover wij steeds debatteerden, zijn tekst eens bij te stellen.
Hij is inderdaad consistent. Dat is de SP als politieke partij ook, door steeds
naar anderen te wijzen, anderen verwijten te maken en nooit naar zichzelf
te kijken.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Voorzitter. Waar komt deze flauwekul nou weer vandaan? Wat is dit nou
weer voor flauwekul? Mevrouw De Pater moet eerst een luisteren naar wat mijn
bijdrage wordt!
 
 
 Nu ga ik tegen u beiden wat zeggen. U moet beiden via mij spreken.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat deed ik, voorzitter.
 
 
 Als u niet weet hoe dat moet, moet u dat aan de heer Brinkman vragen.
Die doet dat altijd heel goed.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Waarom ben ik nou weer het haasje?
 
 
 Nee, u bent niet het haasje. U gaat mij helpen. Dat voel ik vanavond.
Mevrouw De Pater en mijnheer Van Raak, u gaat dus via mij spreken en u gaat
het een beetje rustiger doen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik sprak echt al via u, voorzitter.
 
 
 Maar mevrouw De Pater niet.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Nee, mevrouw De Pater niet, maar die laat wel meer steekjes vallen.
 
 
 U sprak haar wel rechtstreeks aan door "u" te zeggen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Daar hebt u gelijk in, voorzitter.
 Ik bespreek voor deze afrondende plenaire beschouwing de wetsgeschiedenis,
die vandaag weer een stukje langer is geworden. Straks kom ik op de inhoud.
Mevrouw De Pater kwam naar voren en vroeg waarom ik niets over de inhoud wil
zeggen. Dat komt.
 Voorzitter. Ik weet wel dat dit wettelijk monstrum niet voortkomt uit
wetstechnische problemen. Als mevrouw De Pater dit niet ziet, is zij geen
goede wetgever. Het kan namelijk eenvoudiger. Toen de regering in februari
van dit jaar besloot om de wetsvoorstellen die zij drie jaar eerder had ingediend,
en waarover zij daarvoor nog drie jaar had nagedacht, voor onbepaalde tijd
in te trekken, ben ik zelf maar aan de slag gegaan. Ik heb een initiatiefwetsvoorstel
ingediend dat tegemoetkwam aan in ieder geval onze inhoudelijke bezwaren.
Of er een verband is, weet ik niet, maar in juni lagen er plotseling drie
wetsvoorstellen op tafel. Hartstikke goed, maar toen vond ik het wel opmerkelijk
dat, na zes jaar wachten, de Kamer niet bereid was om nog een paar weken te
wachten, zodat we de wetsvoorstellen gezamenlijk zouden kunnen behandelen.
Dat is niet gebeurd. Dat is niet erg. Dan zal mijn initiatiefwetsvoorstel
het op eigen kracht moeten doen. Ik zie uit naar die discussie, ook met mevrouw
De Pater.
 Ik kom te spreken over de inhoud. Wachten is niet altijd voor niets. De
voorstellen die de regering nu doet, zijn voor een deel slechter dan de oorspronkelijke
plannen, maar voor een deel ook een verbetering. Er komt nu eindelijk een
sollicitatieplicht voor politici, zoals Jan Marijnissen in 2003 vroeg, en
de riante wachtgeldregeling wordt versoberd. Dit wonderlijke wetgevingsproces
heeft inhoudelijk gaandeweg ook nog geleid tot enkele aanscherpingen. In tegenstelling
tot de oorspronkelijke voorstellen moeten ook politici gewoon solliciteren
tot hun pensioen. De laatste voorstellen van de regering bevatten echter ook
weer een aantal verslechteringen ten opzichte van de oorspronkelijke voorstellen.
 De belangrijkste is, wat de SP betreft, dat wij het weer niet hebben geleerd.
Deze wetten gaan weer niet gelden voor ons. Wij gaan opnieuw de regels veranderen
maar onszelf daarbij ontzien. Dat kan niet en dat is ook niet nodig. In de
oorspronkelijke voorstellen zei de minister nog dat haar voorstellen voor
een sollicitatieplicht en versobering van het wachtgeld zouden gelden voor
iedere ambtsdrager: de toekomstige maar ook de bestaande. Per direct en voor
iedereen. Dat was geen bezwaar, zei diezelfde minister toen, omdat dit niet
de basisrechten van politici raakt. "Niet de basisrechten van politici raakt",
daar is de SP het van harte mee eens. Wie schetst daarom onze verbazing: in
de nieuwe voorstellen van dezelfde minister wordt ineens een uitzondering
gemaakt voor de huidige politici. In mijn fractie noemen ze dat een "regentenregeling":
door en voor politici bedacht. Waarom deze plotselinge, fundamentele omslag
van opvatting? Wat is er tussen minister 1 en minister 2 gebeurd? Hoe verklaart
de minister dat dezelfde voorstellen die kortgeleden nog niet de basisrechten
van politici raakten, dat nu ineens wel doen? Waarom gaan deze nieuwe regels
niet gelden voor de minister of voor Tweede Kamerleden?
 Als het niet om politici gaat, heeft deze regering namelijk helemaal geen
problemen om in te grijpen in bestaande rechten. Denk aan de WW. Vanaf 2006
is de duur van de uitkering verkort van maximaal 60 weken naar maximaal 36
weken. Per direct en voor iedereen. Geen probleem. Denk aan de WAO. Iedereen
met een WAO-uitkering is opnieuw gekeurd volgens heel scherpe nieuwe keuringseisen.
Ongeveer een kwart van de herbeoordeelde WAO'ers raakten hun uitkering kwijt.
Denk aan de AOW. De partnertoeslag wordt vanaf 2011 afgeschaft voor 65-jarigen
met een partner jonger dan 55. Dat is een achteruitgang van bijna € 10.000
per jaar. Dat geldt allemaal per direct en voor iedereen. Dat zal, zo vrees
ik, ook nog wel zo gaan met zaken als de maximering van het ontslagrecht.
En wie weet wat voor verschrikkelijks er met de AOW gaat gebeuren?
 Moet ik hiermee instemmen? Kan de SP hiermee instemmen? Hoe moeten wij
dat doen met wetten waarin politici zichzelf opnieuw ontzien? De minister
maakt het ons niet gemakkelijk. Bovendien is een aantal zaken nog steeds onduidelijk.
Ik weet nog steeds niet welke sancties er komen als politici weigeren te solliciteren
en of zij wel of niet passende arbeid moeten aanvaarden, zoals alle anderen.
Waarom geldt deze regeling van Donner niet voor minister Donner zelf? Kunnen
wij Dirk Scheringa straks wel tegenkomen op de tram maar de minister niet?
 Het inkomen van de minister-president moet het maximum worden in de publieke
sector. De Balkenendenorm wilde de minister oorspronkelijk ook in deze wetsvoorstellen
vastleggen, maar dat voorstel is plotseling verdwenen. Ook alweer zo'n raar
ding. Het is plotseling verdwenen. Waarom? In welke wetten wordt deze Balkenendenorm
dan wel vastgelegd? Die Balkenendenorm – ja, ik heb het eerder gezegd –
is een bijzonder eigenaardig ding. Dat moet mevrouw De Pater ook vinden. Het
is een bijzonder eigenaardige norm. Die is namelijk 30% hoger dan het
inkomen van de minister-president. Premier Balkenende krijgt 30% minder
dan de Balkenendenorm. Dat betekent dat politici, bestuurders en ambtenaren
29% meer kunnen verdienen en toch onder de Balkenendenorm kunnen vallen.
Wat vindt de minister hier nou echt van? Ik heb het eerder gevraagd, maar
ik snap het nog steeds niet: waar is in die wirwar van slechte compromissen
het principe gebleven dat mensen in de publieke sector niet meer mogen verdienden
dan de minister-president? Dat was het principe. Waar is het gebleven in de
compromissenbrij die blijkbaar nodig was? Daarom dien ik hierover een motie
in.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 verzoekt de regering, de zogenoemde "Balkenendenorm" niet hoger te maken
dan het inkomen van de minister-president,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Raak. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 19(30693).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Wij hebben te veel bestuurders die zich vervelen. De minister kan dat
niet begrijpen. Zij heeft zich vandaag goed vermaakt in de Eerste Kamer. Zij
heeft zich absoluut niet verveeld. Anderen doen dat wel en gaan op zoek naar
bijbanen. De commissarissen der Koningin hebben bijvoorbeeld duur betaalde
bijbanen, waarmee zij elk jaar duizenden, tienduizenden euro's kunnen bijverdienen.
De commissaris der Koningin van Noord-Holland heeft er meer dan twintig. Hij
krijgt minimaal € 53.000 extra, bovenop zijn salaris, dat net zo
hoog is als het salaris van de minister. Die mag geen bijbanen hebben. Ik
heb het de minister al eerder gevraagd, maar zij heeft nog niet geantwoord.
Daarom vraag ik het opnieuw: kunnen commissarissen niet rondkomen van een
inkomen van meer dan € 10.000 per maand of vervelen ze zich, dat
ze zoveel bijbanen moeten nemen? Ik vroeg het al eerder, maar ik wil nu een
antwoord. Is commissaris van de Koningin wel of niet een serieuze baan? Als
het geen serieuze baan is, dan moet het inkomen fors naar beneden. Als commissaris
van de Koningin wel een serieuze baan is, dan moeten wij voor hen net als
voor ministers bijbanen verbieden. Daarom de volgende motie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 verzoekt de regering, voor commissarissen van de Koningin nevenfuncties
die niet direct voortkomen uit de vervulling van hun ambt, te verbieden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Raak. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 14(30425).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dank u wel, dan stemt u er ook allen vast mee in.
 Voorzitter. Dan nog een andere eigenaardigheid. Als je in de WW zit en
werk vindt, vervalt je werkloosheidsuitkering. Voor het wachtgeld geldt dit
niet. Als je als politicus een nieuwe baan vindt in het bestuur, kun je een
deel van het wachtgeld gewoon houden. Als je bijvoorbeeld minister bent geweest
en Kamerlid wordt, krijg je extra wachtgeld. Als je burgemeester bent en wethouder
bent geweest, krijg je extra geld bovenop je riante vergoeding. Dat is flauwekul.
Lid zijn van de Tweede Kamer of burgemeester zijn is een echte baan met een
echt inkomen. Waarom moet daar dan wachtgeld uit een eerdere baan bovenop?
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging, 
 verzoekt, de wachtgeldregeling voor politieke ambtsdragers na aanvaarding
van een nieuwe hoofdbaan volledig te stoppen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Raak. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 19(30424).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Voorzitter. Het woord zegt het al: wachtgeld, geld om te wachten op een
nieuwe baan. Dat wachten is er niet meer bij. Politici moeten voortaan solliciteren,
niet wij maar de volgende groep, want er komt een sollicitatieplicht. De motie
van Jan Marijnissen uit 2003 wordt eindelijk uitgevoerd. Maar waarom zouden
wij de WW voor politici dan nog wachtgeld noemen en waarom zouden wij de duur
van deze uitkering voor politici nog steeds langer maken en de percentages
nog steeds hoger? Waarom bijzondere regelingen voor politici bij ziekte en
arbeidsongeschiktheid? Die discussie hoop ik met deze Kamer nog te kunnen
voeren bij de behandeling van mijn initiatiefwet, met de minister aan mijn
zijde.
 Ik wil de sociale zekerheid voor politici zo veel mogelijk gelijk maken
aan die van andere mensen. Dat maakt in ieder geval een einde aan een probleem
dat wij tijdens de behandeling van deze wetten gedurende zes jaar hebben gezien:
een voortdurende discussie over de rechten en plichten van politici. Want
met deze wetten van de minister is die discussie niet ten einde. Ongetwijfeld
zullen de regelingen voor werklozen, zieken en arbeidsongeschikten in de toekomst
worden aangepast. Ik hoop omhoog, maar ik vrees naar beneden. Dan zal opnieuw
de discussie losbarsten welke gevolgen dit zal hebben voor de regelingen voor
politici. Met mijn initiatiefwet wordt die discussie in ieder geval overbodig.
Dat zal de minister toch ook goed doen.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Voorzitter. Wij hebben een wetgevingsoverleg gehad – ruim zes uur,
een goed wetgevingsoverleg, een goed debat – waarin de fractie van de
PVV het niet op alle onderwerpen met het kabinet eens was. Dat moge duidelijk
zijn. Maar ik moet wel heel eerlijk zijn, ik moet ook complimenten geven aan
de minister. Wij kunnen wel zuur blijven doen, maar uiteindelijk ligt er een
aantal verbeteringen. Het is deze minister toch maar gelukt om die in ieder
geval naar de Kamer te krijgen. Dat is volgens mij een behoorlijke job geweest,
om het maar zo te zeggen.
 Dat neemt echter niet weg dat de PVV niet tevreden is. De PVV kijkt in
essentie totaal anders tegen het fenomeen politicus aan. De PVV is in ieder
geval van mening dat onze arbeidsvoorwaarden en onze wachtgeldregeling zo
veel mogelijk, ik herhaal het nog maar eens, en het liefst geheel de regelingen
voor normale werknemers moeten benaderen. Positieve uitzondering op welke
wijze dan ook in dit standpunt is in de ogen van de PVV gewoon een onrechtvaardige
vorm van zelfverrijking. Dat betekent: ook het veranderen van wetgeving op
een moment dat het niet op jezelf betrekking heeft, maar voor een volgende
zitting. 
 Dat is in essentie de zienswijze van de PVV. Wij lopen dan altijd aan
de ene kant aan tegen het argument dat mevrouw De Pater-van der Meer altijd
noemt van de onafhankelijkheid. Dat snap ik: wees voorzichtig met de onafhankelijkheid
van onszelf als volksvertegenwoordiger, namelijk op het moment dat je dreigt
afhankelijk te worden van wel of niet aan je stutten te trekken, omdat je
weet dat je na verloop van tijd in de WW belandt. Aan de andere kant wordt
het argument genoemd van de onvoorspelbaarheid. Zo ben je een gevierd minister
of politicus en zo lig je ernaast en eruit.
 Dat moge allemaal waar zijn, maar wat de onafhankelijkheid betreft zeg
ik u dit. Wij zitten allemaal in een partijdemocratie, waarin uiteindelijk
ook de kiezer het voor het vertellen heeft. Op het moment dat de kiezer ziet
dat politici toch voor hun eigen hachje en hun eigen salaris kiezen, zullen
daar uiteindelijk bij de volgende verkiezingen de rekeningen richting die
partijen voor betaald worden. In dat stramien geloof ik uiteindelijk meer
in die werking dan in: dan moeten wij er hier maar voor zorgen dat wij het
in ieder geval een beetje beter hebben, dat wij iets langer van ons wachtgeld
kunnen genieten om de mensen hier de kans te geven om te gaan op het moment
dat zij geen vertrouwen meer genieten.
 Wat die onvoorspelbaarheid betreft, kan ik u vertellen dat in deze tijd
iedere burger als werknemer diezelfde mate van onvoorspelbaarheid kent. Zo
ben je werknemer van een kleine bank die wel solvabel is en een goede liquiditeit
heeft, met een goed salaris bij een gerespecteerde bank en zo sta je de volgende
dag op en ben je bijna je baan kwijt. Dat kan iedereen overkomen. Dat gebeurt
overal, in de bouw; tegenwoordig is dat niet uniek. Met andere woorden, wij
zijn niet anders dan andere mensen in dit land die ergens anders gewoon een
baan hebben.
 Ik kan het hele debat overdoen, maar ik heb daar geen behoefte aan. Alle
standpunten zijn volgens mij voldoende gewisseld. De heer Van Raak heeft ervoor
gekozen om dat niet te doen, maar toch nog even het een en ander aan te halen.
Dat ben ik niet van plan. Ik ben van plan om een motie in te dienen.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat politici zichzelf een té ruimhartige salarisverhoging
toebedelen;
 constaterende dat "gewone" burgers bij voortijdig verlies van hun baan
zijn aangewezen op de bepalingen van de Werkloosheidswet;
 overwegende dat het wenselijk is om de wachtgeldregeling voor politici
af te schaffen en de APPA zodanig aan te passen dat politici, bij voortijdig
verlies van hun baan, als "gewone" werknemers worden behandeld;
 overwegende dat politici in hun arbeidsvoorzieningen geen uitzonderingspositie
mogen claimen aangezien onzekerheden en onvoorspelbaarheden ook in vele andere
beroepen voorkomen en derhalve het "politieke risico" een verzinsel is van
de politieke elite;
 verzoekt de regering, het wetsvoorstel bij nota van wijziging zodanig
aan te passen dat de uitkering voor alle politieke ambtsdragers plaats heeft
overeenkomstig de Werkloosheidswet, waarbij behalve de hoogte en de uitkeringsduur
ook de onderbrekingsbepaling en de voortgezette uitkering in het licht van
de WW worden heroverwogen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 20(30424).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Verstond ik de heer Brinkman goed dat hij het in zijn eerste overweging
erover had dat politici zichzelf een salarisverhoging toekennen?
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dat kunnen wij hier bepalen, ja.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Maar staat dat in uw overweging?
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dat staat in onze overweging.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Want dat staat niet in deze wetten. Er staat geen salarisverhoging voor
politici in.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dat kunnen wij overwegen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 De motie hoort toch bij deze wetsvoorstellen?
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Vergeleken met de regeling voor de normale werknemer is onze eigen regeling
een voordeel. Met andere woorden, wij hebben hier een aantal nieuwe wetten,
maar die voldoen niet, in mijn beleving in ieder geval niet, aan de criteria
waar een normale werknemer mee te maken krijgt. Dat is het voordeel waar ik
het over heb.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 De door mijn fractie bepleite nullijn geldt inderdaad bij deze wetten
voor politici. Ik zou het op prijs stellen dat dit dan ook in overwegingen
van moties zo aan de orde komt: geen salarisverhoging.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Salarisverhoging, wachtgeldregeling, de wijze waarop wij jarenlang van
ons wachtgeld gebruik kunnen maken; afgezet tegen de regelingen waar de normale
werknemer aan moet voldoen en mee te maken heeft, is dit een voordeel. Het
is dus een voordeel dat wij niet willen.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Voorzitter. Politici zijn geen bijzondere mensen, maar zij vervullen wel
een bijzonder ambt. Voor politici en bestuurders mag er dus een adequate regeling
zijn. Niet meer dan nodig, maar zeker ook niet minder dan noodzakelijk.
Het is en blijft van groot belang dat we op lokaal, regionaal en landelijk
niveau mensen vinden die bereid zijn een aantal jaren uit hun werkkring te
treden en te werken voor het algemeen en openbaar belang.
 Tegen die achtergrond hebben wij de voorstellen die nu voor ons liggen
beoordeeld. Ik dank de minister voor de wijze waarop zij het wetgevingsoverleg
dat enkele weken geleden heeft plaatsgevonden een vervolg heeft gegeven. De
wijze waarop er van ambtelijke zijde opnieuw met nota's van wijziging is ingespeeld
op hetgeen er die dag is ingebracht, is goed werk. Ik zie dat ook zeker opmerkingen
van onze kant een vertaling hebben gevonden in die nota's van wijziging. Ik
ben de minister daar erkentelijk voor. De heer Brinkman had die ochtend al
gezegd: het lijkt wel of de heer Van Beek van plan is invloed uit te oefenen.
Dat was ook zo. Dat houd ik vol tot het laatste moment.
 Het moet mij van het hart dat de VVD-fractie het buitengewoon betreurt
dat er een ontkoppeling is geweest tussen de voorstellen die nu voorliggen
en – laat ik het maar zo zeggen – het totale Dijkstalpakket. Wij
hebben ontzettend lang gewacht tot het Dijkstalpakket een keer aan de orde
zou komen. Eerst moesten al die verschillende rapporten er komen. Dijkstal
had dat anders gewild: hij wilde dat wij stap voor stap mee zouden zijn gegaan.
Nee, wij hebben gewacht tot het totaal er lag, tot wij alle wetsvoorstellen
hadden ontvangen en wij deels alle discussies met elkaar hadden gevoerd. En
vervolgens zien wij weer dat een groot deel van die voorstellen van tafel
wordt gehaald. Dat heeft grote consequenties. Er ontstaan verschillen tussen
de publieke en de semipublieke sector. Als wij niet ingrijpen, valt dat niet
te voorkomen. Wij zien dat nu al. Iedereen vindt het normaal dat een directeur
van een ziekenhuis of een woningbouwvereniging aanzienlijk meer verdient dan
onze minister-president. Dat is toch absurd? Dat is toch geen verhouding?
Wij zouden daar echt wat aan moeten doen. Wij doen dat aan twee kanten. Wij
zijn bezig met een discussie en met wetgeving om paal en perk te stellen aan
salarissen die te hoog worden. Bovendien is het gewoon nodig dat wij ingrijpen
bij de top van de piramide.
 Er ontstaan ook verregaande problemen omdat er geen goede verhouding meer
is tussen het salarisniveau van ministers en van hoge ambtenaren. Er zal een
trek komen van hoge ambtenaren naar de semipublieke sector. Dat wil je natuurlijk
voorkomen, want je wilt de beste mensen om je heen houden. Dan heb je de ruimte
en de mogelijkheid om die hoge ambtenaren extra te betalen. De consequentie
is dat hoge ambtenaren weer meer gaan verdienen dan ministers.
 Dat alles zat in die Dijkstalvoorstellen. Dat alles zat in een heel consequent
pakket. Daar kun je het mee eens zijn of niet. Wij waren het daar op hoofdlijnen
mee eens. Wat mij betreft had dat nu integraal behandeld mogen worden.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 De heer Van Beek doet nu een beetje zelf mee aan die wapenwedloop. Ik
vind de salarissen die worden uitgekeerd bij woningbouwcorporaties, het onderwijs
en de zorg, en de verstrekking van hypotheken en bonussen echt schandalig.
Ik zou zeggen: pak de semipublieke sector aan, in plaats van dat onze frisse
ambtenaren daar nu ook gaan graaien. Daarom mijn voorstel om het inkomen van
minister-president Balkenende de top te laten zijn. Daar moet de rest op worden
aangepast. Ik ben het wat dat betreft met de heer Van Beek eens. Ik hoop dat
hij het ook met mij eens is. Ik vind het eigenlijk heel goed dat het met de
commissie-Dijkstal zo gelopen is. Dit soort dingen hoor je niet in een commissie
te bespreken. Wij horen dit niet uit te besteden aan een commissie. Wij gaan
hier in de Kamer over ons eigen inkomen en onze eigen sociale zekerheid. Dat
is ook een politiek besluit. Daarmee zeggen wij iets over onszelf en hoe wij
onszelf zien ten opzichte van de rest van de samenleving. Volgens mij zijn
er weinig onderwerpen zo slecht geschikt om uit te besteden aan een commissie.
Het monstrueuze wetgevingsproces is misschien wel zo monstrueus geweest omdat
die fout aan het begin is gemaakt.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Dat was een vraag?
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat waren twee vragen. Ten eerste: bent u het met mij eens dat het huidige
inkomen van de minister-president de top moet zijn in de publieke en semipublieke
sector en de rest eronder moet zitten? In plaats van de zaken omhoog te jagen,
moeten zij naar beneden. Ten tweede: is het feit dat de commissie-Dijkstal
is mislukt geen zegen omdat wij als Kamer nu veel beter ons werk kunnen doen?
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Het is helder. Ik was het vraagteken even kwijt. Het is helder dat wij
vinden dat er een piramide zou moeten zijn. Het is helder dat wij vinden dat
de minister-president aan de top van die piramide moet staan. Onderzoek door
met name de commissie-Dijkstal heeft uitgewezen dat dit niet het huidige niveau
van het salaris van de minister-president zou moeten zijn, maar een niveau
daar ver boven. In de voorstellen en in de discussies is dat uiteindelijk
uitgekomen op plus 30%. U hebt alle debatten gevolgd, wij hebben daar
beiden aan meegedaan, en u weet dat wij bereid zijn om mee te helpen om te
zorgen dat in de semipublieke sector de rem erop komt te staan. Nogmaals,
als je dit gebouw in evenwicht wilt brengen, moet je aan twee kanten sturen.
Er moest iets worden gedaan aan de salarissen die te hoog werden en er moest
ook iets worden gedaan aan de top die niet was mee gegroeid en te vaak het
goede voorbeeld gegeven had.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat snap ik.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Hij snapt het.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik snap dat de heer Van Beek een piramide wil en ik snap ook dat onze
piramides niet dezelfde zijn. Hij moet zich echter niet verschuilen achter
de commissie-Dijkstal. Is het eigenlijk geen zegen dat wij dat niet aan de
commissie hebben overgelaten? Het zij zo dat de regering er vervolgens een
rommeltje van heeft gemaakt, maar het is nu in ieder geval politiek afgekaart.
Over dit soort onderwerpen, over ons inkomen, over onze sociale zekerheid
horen wij te gaan, dat horen wij niet uit te besteden.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Dat laatste ben ik volstrekt met u eens, maar het is goed dat wij ons
laten adviseren voordat wij besluiten nemen. Dat doet dit soort breed samengestelde
commissies die wat verder in de wereld hebben rondgekeken. Ze
reiken een onafhankelijke structuur aan en zeggen: als je het zo aanpakt,
voldoet het aan een groot aantal criteria. Dan is het aan ons, de politiek,
om een besluit te nemen en om het er wel mee eens te zijn of om het er niet
mee eens te zijn. Dat is allemaal goed, maar in dit soort situaties is het
heel verstandig om even met elkaar de adviezen af te wachten en dat hebben
wij ook steeds gedaan.
 Voorzitter. Wij betreuren het dus dat wij die discussie vandaag niet helemaal
kunnen voeren. Ik wil aan de minister vragen om vooral door te gaan met die
tweede stap, want wij doen het nu in twee stappen. Laat de minister zich voorbereiden,
want er komt een moment dat wij die besluiten echt moeten nemen en zij kan
erop rekenen dat wij op dat moment weer klaar zijn om het debat met haar aan
te gaan.
 Ik ben het met collega Van Raak eens dat het een bijzonder wetgevingsproces
is geweest. Er heeft veel op tafel gelegen en er is ook weer veel van tafel
gegaan. Uiteindelijk hebben wij met zijn allen gebouwd aan het voorstel en
de drie wetten die er nu liggen. Wij hebben na een heel intensief wetgevingsoverleg
geprobeerd om daar de hoofdlijnen zo goed mogelijk in vast te leggen.
 Al eerder heeft de VVD-fractie gezegd dat zij er voorstander van is dat
die sollicitatieplicht wordt geïntroduceerd na drie maanden en dat er
geen ontslagtermijnen gelden. De sollicitatieplicht zou eigenlijk niet nodig
moeten zijn. Voor een merendeel van de politici en bestuurders is hij ook
niet nodig, want die gaan gewoon op het moment dat de functie is afgelopen
op zoek naar een nieuwe job, gaan terug naar het vak waar zij uitkwamen of
zoeken iets anders en vinden het vanzelfsprekend dat je weer aan de gang gaat.
Wij kennen echter ook voorbeelden waarbij dat niet zo heeft gewerkt. De sollicitatieplicht
is dan kennelijk nodig om mensen tot het juiste gedrag te bewegen. De VVD-fractie
gaat dan ook akkoord met een sollicitatieplicht.
 De beperking van de wachtgeldtermijnen heeft veel aandacht gekregen. In
het verkiezingsprogramma hadden wij al gezegd dat wij de termijn van zes jaar
te lang en niet meer van deze tijd vinden. Wij kunnen dus heel goed leven
met het terugbrengen van deze termijn naar vier jaar. In combinatie met de
sollicitatieplicht is het dan toch nauwelijks denkbaar dat er nog mensen buiten
de boot vallen. Iemand die na de periode van drie maanden echt tegemoetkomt
aan de sollicitatieplicht, zou toch binnen vier jaar weer een job moeten hebben.
Nogmaals, dit soort regelingen zijn er niet voor de mensen die binnen een
halfjaar weer een baan hebben. Dit soort regelingen zijn er voor mensen die
het moeilijk hebben bij het vinden van een baan.
 Het wachtgeld moet niet uitnodigend zijn en werken als een soort hangmat:
gaat u maar liggen en blijf er vooral heel lang in liggen. Het moet een trampoline
zijn, het moet stimuleren om de sprong naar een nieuwe toekomst te maken.
Het is logisch dat de grens van 50 jaar, in combinatie met 10 jaar bestuurderschap,
in deze periode waarin wij allemaal langer werken, wordt verhoogd naar 55
jaar.
 Wat ons in dit voorstel, vergeleken met de fases die wij in de tussentijd
hebben gehad, meer aanspreekt, is dat daarin de opgebouwde rechten consequenter
worden gerespecteerd. Dat is belangrijk. Dat geldt niet zozeer voor Kamerleden,
want zij komen toch wel weg, maar wel voor een groot aantal wethouders. Als
je wordt gevraagd om je carrière te onderbreken, als je wordt gevraagd
om je baan voorlopig op te zeggen en voor een aantal jaren in het openbaar
bestuur werkzaam te zijn, dan reken je heel nadrukkelijk mee dat er een vangnet
is. Dan houd je er rekening mee dat je niet van het ene op het andere moment,
of tussentijds, of na afloop van die vier jaar, op straat staat. Het respecteren
van opgebouwde rechten was voor ons heel belangrijk. Van alle voorstellen
die wij tot nu toe hebben gezien, is dat in dit voorstel het beste geregeld.
 Onze fractie heeft opnieuw moeite met de aftrekregeling voor neveninkomsten.
Ik heb dat al eens eerder mogen zeggen in een debat over de aftrekregeling
voor Kamerleden. Nu komen commissarissen, burgemeesters, wethouders en gedeputeerden
onder dezelfde regeling te vallen. Daar hebben wij moeite mee omdat het in
het algemeen gaat om geld dat mensen op een eerlijke wijze zelf hebben verdiend.
Dat hebben zij gedaan door extra inspanningen te leveren. Het is toch heel
vreemd dat dit wordt afgetrokken. Eigenlijk is er geen enkele andere beroepsgroep
waarvoor wij dat normaal zouden vinden. Als een leraar van een middelbare
school op zaterdag wat bijlessen geeft, haalt niemand het in zijn hoofd om
het geld dat hij daarmee verdient voor de helft af te trekken van de inkomsten
uit de hoofdfunctie. Als een timmerman naast zijn job in de avonduren of in
het weekend nog een aantal klussen doet en hij verdient daar iets mee bij,
dan haalt toch niemand het in zijn hoofd om dat bedrag af te trekken van het
inkomen dat hij bij zijn baas verdient? Een regeling die ervoor zorgt dat
wij dat bij bestuurders wel doen, is dus raar.
 Natuurlijk moeten niet onbeperkt bijbanen worden verzameld. Al die bestuurders
staan onder democratische controle, van de gemeenteraad of van de provinciale
staten of van de fracties hier. De kans dat uitwassen ontstaan, is dus niet
zo gek groot. Onze fractie heeft er moeite mee dat dit allemaal wordt afgetrokken.
Toen het om de Kamerleden ging, zijn wij daar uiteindelijk knarsetandend mee
akkoord gegaan.
 In het wetgevingsoverleg heb ik gezegd dat de pijn in dit geval met name
zat bij de wethouders met winst uit een onderneming. Het ging niet zozeer
om de wethouders van de grote steden, maar wel om de wethouders op het platteland.
Wij willen de mogelijkheid openhouden dat mensen met een winkel of met een
agrarisch bedrijf wethouder worden. Wij willen die mogelijkheden vooral open
houden. Het is van belang dat mensen met zo'n achtergrond ook beschikbaar
blijven voor het openbaar bestuur.
 Ik denk dat in de nota van wijziging een stap in de goede richting gedaan
is. Het is goed geregeld voor alle parttime wethouders. Het is een kwestie
van afspraken met de gemeenteraad of met de staten op het moment dat je voor
de afweging staat: wil ik voor een parttime bestuursfunctie gaan in combinatie
met mijn zaak? Of wil ik gaan voor een fulltime situatie met de consequentie
dat dit aftrek met zich meebrengt? Ik heb geen betere oplossing gevonden.
De enige oplossing die nog beter is in onze ogen is het schrappen van de hele
aftrekregeling. De politiek is mij niet vreemd. Ik begrijp dus heel goed dat
ik daarvoor geen poot aan de grond krijg.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Bij de PVV krijgt u zeker geen poot aan de grond. Wat wilt u dan? Wilt
u helemaal geen aftrekregeling? Wilt u het gewoon allemaal vrijlaten? Wilt
u het risico lopen dat er burgemeesters zijn met zeventien betaalde bijbanen
die vier keer hun eigen salaris kunnen bijverdienen? Wilt u
commissarissen van de Koningin die ettelijke besturen erbij hebben en in een
raad van bestuur zitten en misschien wel acht keer de Balkenendenorm erbij
verdienen? Wilt u dat? Wilt u die kans lopen?
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Nee hoor, dat zei ik net ook. Ik vind dat daar een democratische controle
op moet zijn vanuit de gemeenteraad c.q. vanuit provinciale staten. Dat is
een andere manier van sturen dan dat je dat doet met een aftrekregeling. Nogmaals,
ik vind het heel nuttig dat mensen in het openbaar bestuur nevenfuncties hebben.
Ik ben daar een groot pleitbezorger van. Ik raad het ook iedereen aan. Dat
is belangrijk. Het moet echter wel passend zijn en niet strijdig. Het moet
in proportie zijn. De beoordeling daarvan ligt bij de gemeenteraad, bij provinciale
staten en in dit geval bij de Kamer, met name bij de Kamerfracties.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik zal het netjes zeggen. Mijnheer Van Beek sluit zijn ogen voor de realiteit.
De realiteit is dat de lokale controle die mijnheer van Beek wil heden ten
dage niet werkt. Wij zien commissarissen van de Koningin met twaalf betaalde
bijbanen. Hun hoofdfunctie echter, namelijk commissaris van de Koningin, een
zeer grote, belangrijke, verantwoordelijke functie, vullen zij niet goed in.
Met andere woorden: het werkt niet, mijnheer Van Beek. Met andere woorden:
u kunt niet van de eerdergenoemde controlefunctie op aan. Dat betekent inderdaad
dat wij het in de Kamer moeten regelen voor mensen die zichzelf niet in bedwang
kunnen houden.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Ik durf het debat met collega Brinkman goed aan. Ik verdedig de stelling
dat er geen causaal verband is tussen de kwaliteit van de commissaris en het
aantal bijbanen dat hij heeft. Sterker nog, ik ken voorbeelden van commissarissen
die heel weinig bijbanen hadden, maar dat waren ook de minste commissarissen.
Dat zegt dus op zichzelf niks. Ik ben het met collega Brinkman eens dat de
staten een controlerende functie hebben. Het moet niet de spuigaten uitlopen.
Dat heeft niet te maken met het bedrag dat er verdiend wordt. Het heeft te
maken met de vraag of er sprake is van strijdigheid met de hoofdfunctie. Bovendien
heeft het te maken met het tijdsbeslag. Dat zijn elementen die meespelen.
Op dat punt vinden wij elkaar. Ik geef ook graag toe dat de controle op lang
niet alle fronten goed genoeg is. Ook daarover bestaat geen misverstand. Nogmaals,
er zijn andere sturingsmogelijkheden.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Wij hebben ook nog zoiets als onafhankelijkheid. Ik ken commissarissen
die de helft van hun inkomen erbij klussen, op allerlei manieren, ook commercieel.
Ik kan mij bijna niet voorstellen dat dit goed is voor de integriteit of de
onafhankelijkheid. Waarom mag de minister dan niet bijklussen? Waarom is een
bijbaan niet goed voor haar?
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Nee, bij de minister speelt een geheel andere overweging. Daarom heeft
de wetgever dat ook zo bepaald. Een minister is lid van de ministerraad. Daarin
worden besluiten over de volle breedte genomen, zodat altijd strijdigheid
ontstaat met nevenfuncties. Dat is de reden dat die voor een minister bij
wet niet worden toegestaan. Ik vind dat die strijdigheid op andere niveaus
ook kan ontstaan. Daar moeten de bestuurder en het orgaan dat hem controleert
scherp op zijn.
 Wij hebben met elkaar afgesproken dat we de neveninkomsten van een aantal
wethouders, gedeputeerden, burgemeesters en commissarissen aanpassen aan de
regeling die geldt voor de Kamerleden. Ik heb aangegeven dat dit onderwerp
voor ons moeilijk ligt. Wij willen voorkomen dat mensen die vanuit hun eigen
zaak de stap naar het openbaar bestuur zetten in een onmogelijke situatie
terechtkomen. Dat speelt heel nadrukkelijk een rol.
 Onze collega's van de Vereniging van Oud Tweede Kamerleden, de heer Worrell
en de heer Lansink, hebben op het allerlaatste moment een brief gestuurd,
waarin zij wijzen op een gat in de wetgeving over het nabestaandenpensioen.
Iedereen zal die brief van 13 oktober 2009 al ontvangen hebben, want
iedereen was vandaag in huis. Ik stel voor dat hier nog even naar gekeken
wordt, voordat over dit wetsvoorstel gestemd wordt. Hebben wij hier inderdaad
een steek laten vallen? Dit onderwerp is op zichzelf wel belangrijk bij een
overlijdenssituatie voor het 65ste jaar. Dan vallen ineens allerlei dingen
weg, waar niets voor in de plaats komt. Graag even aandacht voor het probleem
van het nabestaandenpensioen. Ik meen dat de VNG daar eerder opmerkingen over
heeft gemaakt.
 Wij hebben het gevoel dat de overgangsbepalingen samen met het pakket
van de laatste nota's van wijziging van dien aard zijn dat er geen terugwerkende
kracht is, maar wel respect voor opgebouwde rechten. Er blijft één
probleem over. Ben je meer dan 10 jaar werkzaam geweest in het openbaar bestuur
en ben je net boven de 50, dan val je in het gat tussen de 50 en de 55. In
die laatste periode kun je dan terugvallen van zes jaar wachtgeld naar vier
jaar wachtgeld, maar wel later in de tijd. Wij hebben daarnaar gekeken, maar
zien eigenlijk geen mogelijkheid om dat beter te doen zonder dat wij heel
grote overgangstermijnen maken. Dat wilden wij niet, want wij willen echt
dat die sollicitatieplicht en die wachtgeldverandering op korte termijn tot
stand komt.
 De minister maakt in de stukken melding van de snelle invoering van het
loopbaanprincipe. De minister neemt die niet op in de wet, maar zij doet het
via een AMvB en zij is van plan om die AMvB snel in te dienen. Het zou goed
zijn als de minister iets meer zou kunnen onderbouwen wanneer zij denkt dat
dit rond is. Voor onze fractie is het van belang dat de groep die binnenkort
stopt met werken nog onder die regeling valt.
 Wij hebben een discussie met elkaar gehad over de planmatige begeleiding.
Mede naar aanleiding van de brief aan de VNG heb ik daar nog eens over nagedacht.
Ik blijf echt bij mijn opvatting dat dit pas moet na de beëindiging van
het uitoefenen van het ambt. Ik vind niet dat er tijdens het uitoefenen van
het ambt al moet worden gewerkt aan outplacementregelingen of wat dan ook.
Wij hebben juist gekozen voor die wachttijd van drie maanden en voor dat wachtgeld.
In die periode kan die begeleiding plaatsvinden. Wij moeten proberen om dat
zo snel mogelijk te regelen. Ik vind het niet goed dat belangenverstrengeling
ontstaat tijdens de uitvoering van het ambt.
 Ik rond af. De fractie benadert de problematiek van verschillende kanten.
Ik voel ook verschillende afwegingen bij de collega's. De ene vindt dit element
belangrijk en de ander dat. Iedereen heeft zo zijn stukken waar
hij het mee eens is en waar hij het moeite mee heeft. Op het moment dat het
eindvoorstel bij de fractie ligt, moet de eindafweging worden gemaakt. Ik
hoop er met een zo groot mogelijke meerderheid van de fractie uit te komen.
Het is echt van belang dat deze wetgeving een keer tot stand komt en dat we
een stap zetten. Het is een bijzonder wetgevingsproces geweest, maar uiteindelijk
telt het eindresultaat.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Voorzitter. Vandaag ronden wij zeven jaar discussie over de rechtspositie
van politieke ambtsdragers af. Collega Van Beek refereerde er al uitgebreid
aan dat de discussie in het begin een heel ander vertrekpunt had. Zij is echter
uitgekomen bij de voorstellen die er nu liggen. In die zeven jaar hebben wij
minimaal twee keer per jaar gedebatteerd over zaken zoals welke kant het uitging,
wat gepast was en wat op welk moment aangepast moest worden. Steeds hebben
wij daarbij de argumenten gedeeld. Inderdaad zijn zij veranderd. Ik hoef niet
te herhalen wat de heer Van Beek zei over het vertrekpunt van het loongebouw
in de publieke sector. Ik ben het met hem eens en heb dat op 9 september
ook nog nadrukkelijk bij een ander debat aan de orde gehad.
 Ik hecht eraan op dit moment nog eens te benadrukken waarvoor de CDA-fractie
staat. Wij spreken over de rechtspositie van volksvertegenwoordigers, bestuurders
en mensen die bereid zijn om zich in te zetten voor de publieke zaak. Voor
de CDA-fractie staat de bijzondere positie van de volksvertegenwoordigers
buiten kijf. Het gaat om een ambt, het ambt van volksvertegenwoordiger. De
publieke zaak heeft gekwalificeerde en betrokken mensen nodig die tegen een
stootje kunnen. Het is lastig genoeg om die te vinden. Dat weten meerderen
van ons, ook in deze tijd, waarin geworven moet worden voor nieuwe gemeenteraadsleden.
Daarom vindt de CDA-fractie dat de rechtspositie, inclusief de beloning, goed
moet zijn geregeld.
 Het zijn zeven zware jaren geweest. Een discussie over de rechtspositie
van politieke ambtsdragers wordt maar al te gemakkelijk versmald tot het voor
of tegen vermeende zakkenvullerij zijn. Aan het slot van die zeven jaar liggen
enkele versoberde voorstellen voor, gewikt en gewogen tot op het laatste moment,
zoals blijkt uit de brieven die de afgelopen week nog zijn binnengekomen.
Een aantal zaken is vanzelfsprekend voor ons, zoals de invoering van een sollicitatieplicht
over de hele linie. Wat wij op dit punt van anderen vragen, mag ook gelden
voor onszelf. Ook de positie van burgemeesters wordt verbeterd doordat dezen
voortaan onder het regime van de APPA vallen. Dat is een niet onbelangrijke
verbetering.
 De wetsvoorstellen die nu voorliggen, kunnen bij de CDA-fractie niet op
een overmaat aan sympathie rekenen. Zij zijn voor ons slechts aanvaardbaar,
omdat zij deel uitmaken van het totaalpakket waarvan verslechteringen, maar
ook verbeteringen of evidente aanpassingen deel uitmaken. Vanuit die achtergrond
heeft de CDA-fractie op een drietal punten behoefte aan verheldering. In de
discussie is soms onduidelijkheid ontstaan. Wij willen graag dat de minister
die wegneemt. Dit debat biedt daartoe, wat ons betreft, de laatste gelegenheid.
Ik hoop dat de minister dat ook zo ziet. 
 Ten eerste gaat het om het overgangsrecht. Er bestaat zorg over opgebouwde
rechten in verband met opgebouwde dienstjaren. Ik wil van de minister in alle
helderheid horen dat er geen knip wordt gemaakt in de loopbaanopbouw van nu
zittende ambtsdragers. Met andere woorden: ambtsdragers die nu bijvoorbeeld
vier jaar loopbaanervaring hebben, opgedaan voor de inwerkingtreding van de
wet, behouden die als zij na deze periode het ambt kunnen en willen vervolgen.
Kan de minister dat bevestigen? Het zou namelijk gek zijn als wij een loopbaanprincipe
zijn intrede laten doen voor een nieuwe generatie politieke ambtsdragers,
terwijl nu zittende ambtsdragers bij aanvang van de volgende periode dat voordeel
niet zouden hebben.
 Ten tweede vraag ik aandacht van de minister voor het nabestaandenpensioen.
Als een ex-APPA-functionaris overlijdt op het moment dat hij of zij geen wachtgeld
meer ontvangt, maar ook nog geen pensioen omdat hij of zij nog geen 65 jaar
is, ontvangt de nabestaande geen nabestaandenpensioen. Hebben wij dat goed
begrepen? Is de minister bereid op dit punt een nota van wijziging in te dienen?
Wellicht strekt de klem die ik hier leg op het toch wat schrijnende voorbeeld
van degene die als nabestaande hiermee geconfronteerd wordt, wel breder over
allen die bij het ABP als gerechtigden ingeschreven staan.
 Ten derde weegt voor ons zwaar dat ondernemers hun weg naar politieke
functies en politieke ambten moeten kunnen vinden. Daarom moet goed worden
geregeld dat winst uit onderneming niet wordt verrekend, althans dat is met
name van belang voor deeltijdwethouders. Collega Van Beek had het daar ook
al over en bij het wetgevingsoverleg hebben we het daar uitgebreider over
gehad. Enkele jaren geleden hebben wij het mogelijk gemaakt dat een aantal
politieke ambten in deeltijd kunnen worden vervuld. Dat was al zo bij wethouders
in kleine gemeenten, omdat het daar gewoon geen fulltime functie is. Die mogelijkheid
is echter verruimd. Het kan namelijk heel goed voorkomen dat iemand een leuke
parttime baan heeft en die wil combineren met het een paar dagen per week
dienen van de publieke zaak. Overigens gebeurt dat dienen van de publieke
zaak in die gevallen vaker 's avonds dan overdag, moeten wij erbij opmerken,
maar dat terzijde. Voor mensen met een eigen bedrijf ligt het nog weer anders.
Nu de minister voorstelt, de winst uit onderneming bij deeltijdwethouders
of waterschapsbestuurders niet meer mee te tellen bij de verrekening, denken
wij dat voor een grotere groep op lokaal en regionaal niveau het politieke
ambt aantrekkelijk kan zijn. Dat was ook de bedoeling van mijn eerdere opmerking
daarover, zowel vandaag als in het wetgevingsoverleg.
 Voorzitter. Waar het voor het CDA op aankomt, is dat politieke ambten
aantrekkelijk moeten zijn voor brede groepen van mensen. Kandidaten uit alle
geledingen van de samenleving moeten het mooie en het eervolle van het ambt
kunnen herkennen om zich beschikbaar te stellen. Dat vraagt een interessante
mix van aantrekkelijkheid en risicovolle uitdaging en – vanuit een oogpunt
van dienstbaarheid en soberheid – voor een aantal gekwalificeerde kandidaten
dat zij genoegen nemen met minder inkomen en opgebouwde rechten uit het eerdere
beroep opgeven. Daarom zouden wij zeggen: maak het ambt aantrekkelijk, zorg
ervoor dat grote groepen in de samenleving hun tijd en energie beschikbaar
stellen om de samenleving politiek-bestuurlijk te vertegenwoordigen en
waardeer ze daar op passende wijze voor. Dat is een hele uitdaging en deze
voorstellen voldoen naar het eindoordeel van de fractie van het CDA aan de
maat, maar een hele kleine maat.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik ben blij dat mevrouw De Pater nu zegt dat haar fractie erg voor een
sollicitatieplicht is, want ze had ...
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Dat is al heel wat eerder uitgesproken, mijnheer Van Raak.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ja, maar nog niet bij de motie van Jan Marijnissen in 2003, want daar
was u toen tegen. Het is goed dat u om bent. Hartstikke fijn, alleen het gaat
niet voor Jan Marijnissen gelden, niet voor de minister en ook niet voor mevrouw
De Pater of voor mij. We ontzien onszelf weer, terwijl in de oorspronkelijke
voorstellen werd gezegd: een sollicitatieplicht kunnen we zo invoeren, want
die heeft niets te maken met de basisrechten van politici. De eerste ommezwaai –
dat mevrouw De Pater nu voor een sollicitatieplicht is – juich ik toe,
maar de tweede ommezwaai, dat we weer regels gaan maken, maar niet voor onszelf,
daar snap ik niets van.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Voorzitter. Eerst maar die eerste ommezwaai. Ik denk dat het was voordat
de heer Van Raak lid van deze Kamer werd, dat de toenmalige fractievoorzitter
van het CDA, de heer Maxime Verhagen, in deze zaal de minister, het kabinet,
opgeroepen heeft om inderdaad de sollicitatieplicht in te bouwen bij de voorstellen
van de commissie-Dijkstal die in wetgeving omgezet moesten worden. Wij hadden
het toen over een totaalpakket voorstellen op advies van de commissie-Dijkstal,
waarin het totale loongebouw in de publieke sector aan de orde kwam, inclusief
de verplichtingen die daarbij horen. Misschien is het dus voor u nieuws, mijnheer
Van Raak, maar ik heb het vanavond al eerder gezegd: soms moet je ook een
beetje meebewegen met hoe discussies zich ontwikkelen.
 Dan kom ik op het tweede voorstel. Bij het wetgevingsoverleg heb ik tegen
de heer Van Raak gezegd dat het de heer Marijnissen, als hij mocht overwegen
om te stoppen na deze periode – ik lees daar andere berichten over –
volstrekt vrijstaat te solliciteren naar een andere functie en geen beroep
te doen op een wachtgeld. Hetzelfde geldt voor de heer Van Raak, als hij mocht
overwegen om te stoppen. Hetzelfde geldt voor mij, als ik mocht komen te overwegen
om te stoppen. Het staat mij volstrekt vrij naar een andere functie te solliciteren.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat zult u ook wel moeten met deze regering, mevrouw De Pater. Dat u het
doet, vind ik prima. Ik zal het ook doen en de minister zal het ook doen,
althans waarschijnlijk wel. U gaat hier echter weer andere regels maken voor
politici dan voor andere mensen. Iedereen moet solliciteren. Wij gaan nu de
wet aanpassen. Wij gaan heel slechte regels een klein beetje beter maken,
een stuk beter maken – het is wat mijn fractie betreft nog lang niet
genoeg – maar wij gaan onszelf weer ontzien. Weer gaan wij regels maken
die niet voor onszelf gelden. Dat is een heel slechte beurt.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik kan alleen maar herhalen wat ik heb gezegd: mocht de heer Van Raak
overwegen na deze periode te stoppen, staat het hem volstrekt vrij onmiddellijk
een nieuwe baan te zoeken. Datzelfde geldt voor mij. Misschien is het goed
dat wij ons daarna nog eens met elkaar verstaan over hoe dat ons is bevallen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Die vrijheid hebben andere mensen niet. Ik vind het goed dat mensen moeten
solliciteren, maar voor hen is het niet zo vrijblijvend. Zij moeten solliciteren,
er zijn sancties en zij moeten passend werk aanvaarden na een jaar. Wij zijn
hartstikke streng voor werklozen. Nu zegt mevrouw De Pater namens de CDA-fractie:
ja, maar mijnheer Van Raak, u mag toch solliciteren. Dat is boterzacht. Keihard
voor anderen en boterzacht voor jezelf. Dat is echt een schande.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik kan er eigenlijk niets anders aan toevoegen dan dat de heer Van Raak
wederom niet luistert naar wat ik zeg.
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Voorzitter. Wij hebben al een uitgebreid wetgevingsoverleg gevoerd over
deze wetten. Ik heb al aangegeven wat verrast te zijn dat er nu nog een plenaire
behandeling plaatsvindt. Volgens mij is het een goede gewoonte om als er toch
al een serieus debat plaatsvindt dat in twee termijnen af te ronden. Maar
goed, wij staan hier toch weer in deze prachtige zaal. Ik heb nog een vraag,
dus het komt toch wel mooi uit.
 Ik dank de minister voor hetgeen zij na het wetgevingsoverleg aan de Kamer
heeft gezonden, namelijk een nota van wijziging en een aantal toelichtingen.
Dat is een goede zaak. Ik heb mijn politieke conclusies al een beetje getrokken,
namelijk dat wij redelijk kunnen leven met het geheel van deze wetgeving.
Ook wij zien wel dat er redenen zijn geweest om te besluiten om de ministerssalarissen
nu niet te verhogen. Daarmee is het hele systeem niet zo mooi als het had
kunnen zijn, maar het past wel bij de voorbeeldfunctie die politici nu eenmaal
hebben. Zo zijn de zaken ook wel weer.
 Ik heb nog één vraag. In een van de brieven over het besluit
om de ministerssalarissen niet te verhogen, staat iets over het beëindigen
van de wachtgeldregelingen voor gemeenteraadsleden. Dat vindt mijn fractie
een goede zaak. Het lidmaatschap van de gemeenteraad is een nevenactiviteit,
geen hoofdfunctie en daar hoort geen wachtgeldregeling bij. In een aantal
gemeenten zijn die wachtgeldregelingen behoorlijk ruim en krijgen sommige
mensen nog zes maanden tot twee jaar lang een soort raadsvergoeding terwijl
zij geen lid meer zijn van de gemeenteraad. Het is prima dat dit wordt aangepakt.
 Ik heb hier echter nog wel een specifieke vraag over. Uit een gemeenteraad
hoorde ik dat er een heel kleine spaarregeling bestaat op grond waarvan kleine
bedragen worden uitgekeerd op het moment dat het raadslidmaatschap stopt.
In een aantal schrijnende gevallen waarin het lidmaatschap soms heel abrupt
stopt, bijvoorbeeld vanwege een overlijden, is er dan nog een klein kussentje
om de schok op te vangen. Dat hebben wij ooit eens afgesproken in een discussie
over de algemene uitkering. Ik neem aan dat de minister wat
meer studie van het onderwerp moet maken voor zij een voorstel om deze wachtgeldregeling
aan te passen aan de Kamer stuurt. Ik wil aangeven dat het mijn fractie primair
gaat om de grote wachtgeldregelingen en niet om de kleine dingen die ooit
in het leven zijn geroepen om zaken wat makkelijker te maken als het raadslidmaatschap
plotseling stopt.
 Dit was mijn enige vraag en die heb ik bij dezen gesteld. Volgens mij
moet ik nu ook de conclusie trekken. Die is dat ik mijn fractie zal adviseren
deze wetsvoorstellen te steunen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik wil, als dat mag, een vraag stellen over de enige vraag van de heer
Anker. Begrijp ik hem goed dat er gemeenten zijn waarin raadsleden vrijwillig
niet 100% van hun vergoeding krijgen, maar bijvoorbeeld 90%
en de resterende 10% wordt gereserveerd voor het soort calamiteiten
dat hij noemt? Is dat wat hij bedoelt? Ik meen dat het dan helemaal niet onder
het idee van wachtgeld valt. Dan is het gewoon een spaarpot die je voor jezelf
hebt bewaard.
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Ik heb het zelf ooit ook ontvangen. Een heel kleine dertiende maand toen
ik stopte als raadslid. Dat was aardig, maar ik had hier gelukkig een leuke
andere baan gevonden. Ik meen dat het inderdaad een dergelijke spaarregeling
is. Je zou ervoor kunnen kiezen om het direct te krijgen, maar je spaart het
op om het einde van de periode enigszins te verzachten. Het is inderdaad geen
wachtgeldregeling. Onder raadsleden in het land leeft wel de vrees dat deze
mogelijkheid zal worden afgeschaft. Ik vraag de minister om daarover duidelijkheid
te geven.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Voorzitter. Twee weken geleden hebben wij een uitgebreid wetgevingsoverleg
gevoerd over de voorstellen rond de rechtspositie van politieke ambtsdragers.
Ook ik zal vanavond niet alles gaan herhalen wat wij toen naar voren hebben
gebracht. Ik wil enige opmerkingen van meer concluderende aard maken.
 Om te beginnen wil ik vaststellen dat wij goed kunnen leven met de voorstellen
die nu op tafel liggen. Daarbij betrek ik ook de wijzigingsvoorstellen die
in de brief van 7 oktober en de bijbehorende nota van wijzigingen zijn
vervat. Ik dank de minister voor het feit dat zij op deze manier gevolg heeft
gegeven aan hetgeen in het wetgevingsoverleg aan de orde is gesteld. Ik spreek
daarvoor graag mijn waardering uit.
 Ik heb zojuist gezegd dat wij goed kunnen leven met de voorstellen zoals
die ter tafel liggen, ook omdat wij van mening zijn dat er nu wel wat moet
gebeuren. Ik wil niet verhelen dat wij de huidige voorstellen in die zin niet
bevredigend achten dat nog steeds sprake is van selectief winkelen in de rapporten-Dijkstal.
Er is sprake van op zichzelf gerechtvaardigde versoberingen van onkostenvergoedingen
en wachtgeldregelingen en dergelijke. De verplichting om te solliciteren wordt
terecht opgenomen. Aan de andere kant gaan verbeteringen van het beloningssysteem
niet door.
 De economische recessie is een feit waar wij niet omheen kunnen of willen.
Om die reden is het begrijpelijk en goed dat voorzichtig wordt omgegaan met
de verhoging van salarissen en schadeloosstellingen. Een zeer belangrijk nadeel
in dit verband is dat ook nu, na zoveel jaren discussie, nog steeds geen sprake
is van een heldere, geactualiseerde beloningsstructuur. Na alle discussies
die wij hierover hebben gevoerd, ontbreekt op dit terrein nog steeds de toekomstbestendigheid.
Wij achten dit een vaststelling die niet zonder gevolg mag blijven. Daarom
zal ik een motie indienen waaruit blijkt dat wij niet tevreden zijn met het
nu voorliggende pakket. Voor de verhoging van de salarissen van ministers
waren bijvoorbeeld goede argumenten. De discussie daarover moet nu niet als
gesloten worden beschouwd. Daarom dien ik de volgende motie in.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de regering in de brief over de wijziging van de wetsvoorstellen
inzake politieke ambtsdragers (30424, nr. 17) uitspreekt zich te realiseren
dat de beslissingen die genomen zijn, forse gevolgen hebben voor alle politieke
ambtsdragers;
 voorts overwegende dat de inzet van de voorstellen was om te komen tot
een samenhangend pakket met als resultaat meer structuur, samenhang en een
moderne invulling van de rechtspositie voor alle politieke ambtsdragers;
 van mening dat het gewenst is om te komen tot een samenhangend loongebouw
in lijn met de eerder gedane voorstellen;
 verzoekt de regering, zo snel als het in verband met de economische crisis
mogelijk is, alsnog te komen met voorstellen om te komen tot een samenhangend
loongebouw,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Staaij. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 21(30424).
 
 
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Dit is een sympathieke motie van de heer Van der Staaij. Het besluit van
zijn motie vind ik nog wel wat open. Dat ben ik niet gewend van de heer Van
der Staaij. In het besluit staat: zo snel als mogelijk is. Wat betekent dat
precies? Is dat als het bnp zich weer in positieve zin begint te ontwikkelen
en als de economische groei toeneemt? Wat moeten wij ons ongeveer voorstellen
bij "zo snel als mogelijk is"? Ik begrijp het doel van de motie, maar volgens
mij moet er nog een meetmomentje aan worden gehangen.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Ik heb dit expres niet al te stellig ingevuld om de haalbaarheid hiervan
te vergroten. Ik stel dus het volgende voor. Als je vindt dat dit inderdaad
wenselijk is, spreek dat dan duidelijk uit. Daarbij is vers twee de vraag,
wat het meest geëigende moment is. Het gaat mij erom dat
de zaak in ieder geval niet op de lange baan wordt geschoven.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik wil wel weten wat een samenhangend loongebouw is. Als dat onduidelijk
is, stuurt de heer Van der Staaij namelijk met deze motie de minister op pad
met een opdracht om in de toekomst iets ergens aan te gaan doen.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 In de motie wordt uitdrukkelijk verwezen naar de brief van het kabinet
van 9 juli. Op pagina 6 van deze brief worden de redenen voor het niet
handhaven van de onderdelen a en b nader benoemd. Daar staat dat door het
besluit om de ministerssalarissen niet te verhogen een samenhangend loongebouw
voor de publieke sector onmogelijk wordt gemaakt. Ik verwijs ook naar pagina
2 van deze brief. Daar staat: nu salarisaanpassingen voor bewindslieden geen
doorgang vinden, gaat ook de uitvoering van salarisaanpassingen van daaraan
afgeleide functies niet door. Het gaat daarbij ook over bijvoorbeeld de Hoge
Colleges van Staat. Kortom, ik verzin niet iets nieuws, maar refereer louter
en alleen aan wat in de rapporten van de commissie-Dijkstal is vastgelegd
en aan de uitwerking daarin van een samenhangend loongebouw.
 Het uitgangspunt is: geen verslechtering tijdens de zittingstermijn. Wij
zijn ervan overtuigd dat dit uitgangspunt in de huidige voorstellen op een
goede manier is toegepast. Wat dat betreft is er van onze zijde geen bezwaar
meer tegen de voorstellen.
 Bij de beloning van raadsleden en statenleden blijven wij aarzelingen
hebben. De minister heeft gesteld dat zij er in ieder geval niet op achteruitgaan.
Kan zij waarborgen dat zij er inderdaad niet op achteruitgaan, ook als wij
daarbij rekening houden met versobering van de onkostenvergoedingen? Deze
mensen, die met een toegenomen werkdruk te maken hebben, mogen er niet op
achteruitgaan. Als dat toch zou gebeuren, zou ik dat niet gerechtvaardigd
vinden.
 Het is een goede zaak dat er een toeslag voor fractievoorzitters in gemeenteraden
en provinciale staten komt. Wel vragen wij ons af wat de minister precies
bedoelt met een gemaximeerde toeslag voor leden van niet-reguliere raadscommissies.
Neemt zij een bepaald maximumbedrag op in de rechtspositiebesluiten, of houden
de gemeenteraden en de provinciale staten zelf de vrijheid om een maximum
vast te stellen?
 Wij zijn ook blij met de wijziging op het punt van het overgangsrecht
voor wethouders tussen 50 jaar en 55 jaar. De prikkel om voortijdig te stoppen
is op deze manier weggenomen. Ik vraag de minister nog wel om een toelichting
op de definitie van "onmiddellijk na de verkiezingen". Dat is de huidige formulering
van de wet in de nota van wijziging. Naar wij aannemen, wordt hiermee bedoeld:
onmiddellijk na het aantreden van het nieuwe college dat als gevolg van de
collegeonderhandelingen is ontstaan. Een tweede vraag hierbij is of het uitmaakt
of de wethouder in dezelfde gemeente of in een andere gemeente verdergaat.
Betreft hetzelfde ambt ook dezelfde gemeente?
 Ik stel nog een laatste technische vraag, eigenlijk ter precisering van
de uitleg van de wet. In de tekst staat: "bij herbenoeming onmiddellijk na
de eerstvolgende verkiezing de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt". Betekent
dit dat op de dag van de verkiezing de leeftijd van 50 jaar moet zijn bereikt
of op de dag van de formele benoeming? Welke dag moet daarvoor worden gehanteerd?
 Ik maak een opmerkingen over de openbaarmaking van neveninkomsten. Het
roept vragen op dat de inkomsten uit belastbaar loon wel openbaar moeten worden
gemaakt en die uit overige werkzaamheden of winst uit onderneming niet. Wat
is precies de rechtvaardiging voor dit verschil?
 Tot slot stel ik een vraag over de verrekening van neveninkomsten. Wij
vinden dit in grote lijnen nu goed geregeld. Wel vragen wij ons af of het
bericht klopt dat veel ex-politici, of althans een aantal, hun inkomsten vooral
wegzetten via bv's, waardoor zij niet in aanraking komen met de verrekeningsregels.
Graag hoor ik van de minister wat hiermee gebeurt. Is er nog een mogelijkheid
om hier wat tegen te doen? Wij moeten voorkomen dat op deze manier de regels
die er zijn via een sluiproute worden ontweken.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Voorzitter. Volgens mij ligt er een knap staaltje werk. Er zijn van vele
kanten complimenten geleverd aan onze minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
die, als het goed is, deze week een proces van zeven jaar afsluit met regels
rondom de rechtspositie van politieke ambtsdragers. Men kan zich voorstellen
dat dit op zichzelf al een reden is voor enige tevredenheid.
 Aan de inhoud van de voorstellen kan de Partij van de Arbeid steun verlenen.
De verhoging van inkomsten gaat niet door. De sollicitatieplicht wordt ingevoerd.
Het wachtgeld wordt versoberd. De neveninkomsten worden verrekend. Ook komt
er, jazeker, mijnheer Van Raak, een nette overgangsregeling voor mensen die
ooit dit ambt zijn binnengekomen met het vooruitzicht van de wachtgeldregeling
zoals die tot deze week bestaat. Overigens geldt na de eerstvolgende verkiezingen
voor iedere politieke ambtsdrager, dus ook voor de heer Van Raak indien hij
weer mag terugkomen in deze Kamer, de nieuwe versoberde regeling met inachtneming
van de jaren die hij tot nu toe in deze Kamer heeft gezeten. Maar het nieuwe
systeem geldt dan.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Zullen wij er dan vanaf nu ook mee ophouden om regels te maken voor mensen
die werkloos of ziek of arbeidsongeschikt worden en deze regels meteen te
laten ingaan, mensen meteen te laten herkeuren en weer aan het werk te schoppen?
Zij wisten dat van tevoren ook niet. Zullen wij dus zulke coulante overgangsregelingen
als wij nu voor onszelf maken, voortaan ook voor andere mensen maken?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Ik ben begonnen met een aantal dingen te noemen die allemaal versoberingen
met zich meebrengen, verslechteringen. De Partij van de Arbeid staat daarachter,
maar ik hecht er ook aan om op een zorgvuldige manier om te gaan met mensen
die ooit voor dit ambt hebben getekend met een bepaald verwachtingspatroon.
 Iets heel anders is de vraag – laat ik die maar gelijk beantwoorden,
want ik kwam er toch op – hoe bijzonder politici nu eigenlijk zijn.
Zij zijn allemaal bijzonder, maar niet bijzonderder dan andere mensen. Er
zijn echter wel wat verschillen. Een van de verschillen is dat er geen toets
plaatsvindt bij het UWV indien een politicus, bijvoorbeeld de
heer Van Raak, moet opstappen. Het tweede is dat deze ook niet plaatsvindt
bij de rechtbank. Het derde is dat er ook geen vakbond is die met de werkgever
van de heer Van Raak, in casu de SP-fractie of mevrouw Verbeet, een sociaal
plan gaat maken. Dat alles maakt samen een groot verschil uit, dat in drie
subverschillen uiteenvalt.
 Een tweede en volgens mij veel belangrijker verschil is dit. Minister
Van Raak, stel dat de heer Van Raak dat ambt ooit zou kunnen bereiken, moet
op het moment dat hij in een kabinet van oordeel is dat hij geen verantwoordelijkheid
meer kan dragen voor een besluit van dat kabinet, van de ene op de andere
dag kunnen opstappen, zonder dat hij in zijn overwegingen de vraag hoeft te
betrekken of hij de dag daarna nog een boterham heeft met enig beleg. Dat
is de vertrouwensregel. Die geldt niet alleen voor een minister Van Raak,
maar ook voor een Kamerlid Brinkman, die op het moment dat hij zich niet kan
vinden in een besluit van zijn fractie en dingen niet meer kan verantwoorden
tegenover zijn kiezers, in de gelegenheid moet zijn om de latten te nemen
en te zeggen: adieu, ik ben weg. Die afweging moet hij in volle vrijheid kunnen
maken. Daarin wijkt hij af van iedere andere werknemer in Nederland. Hij moet
deze afweging in volle vrijheid kunnen maken, zonder rekening te hoeven houden
met zijn boterham.
 Ik ga verder met mijn betoog. Er zitten inderdaad verbeteringen in de
voorstellen, voor posities van de leden van kleine gemeenteraden, voor fractievoorzitters,
voor leden van bijzondere commissies, voor burgemeesters, die allemaal onder
de wachtgeldregeling komen te vallen, en voor burgemeesters van kleine gemeenten.
Dat is prima.
 Deze voorstellen wijken ernstig af van het advies van de commissie-Dijkstal,
dat dan ook vóór de crisis werd gegeven. Ik verbaas mij dan
ook over de motie van collega Van der Staaij, die alleen de economische crisis
vermeldt. Alsof de economische crisis de enige reden is om af te zien van
verhoging van de salarissen van politieke ambtsdragers. Me dunkt dat we in
het komende voorjaar gaan spreken over ingrijpende hervormingen. Met 35 mld.
of 10 mld. wordt bezuinigd. Laat het ergens daartussen liggen. Deze bezuiniging
zal de komende jaren zijn weerslag hebben op mensen. Hoe kan de heer Van der
Staaij de salarissen in dat licht open willen houden en geen punt willen zetten
achter een eventuele verhoging van ministerssalarissen?
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 De huidige economische situatie is simpelweg het argument dat de regering
heeft gehanteerd om van de verhoging van de ministerssalarissen af te zien.
Het is dus niet mijn argumentatie, maar die van het kabinet. Daaraan heb ik
eenvoudigweg gerefereerd.
 Is, omdat de economische situatie zo moeilijk is, de discussie over de
samenhang in het loongebouw, over de verhouding tussen minister- en ambtenarensalarissen
en over de verhouding met de private sector van de baan? De heer Heijnen kan
toch niet menen dat we daarom maar dit hele onderwerp moeten laten liggen?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 De Partij van de Arbeid kan prima leven met de voorbeeldrol van politici,
met dienstbaarheid en soberheid van politieke ambtsdragers, met een situatie
waarin ze duurzaam minder verdienen dan andere mensen in de semicollectieve
sector of in het openbaar bestuur als ambtenaar. Daar is niks tegen.
 Stel dat het een opvatting van de meerderheid zou zijn dat we weer eens
zouden moeten komen tot afstemming, dan kun je er ook voor kiezen om de salarissen
in de semicollectieve sector te verlagen naar het niveau van politieke ambtsdragers.
Dat is een beetje wat de heer Van Raak en misschien ook de heer Brinkman nu
al willen. Ik wil in ieder geval de suggestie van tafel die een beetje uit
de woorden van de heer Van der Staaij spreekt, toegegeven, naar aanleiding
van wat het kabinet heeft gezegd. Maar de heer Van der Staaij heeft zijn eigen
verantwoordelijkheid. De suggestie was dat als volgend jaar het bruto nationaal
product met 0,5% of 1% stijgt, we kunnen terugkomen op de voorstellen
van de commissie-Dijkstal. Dat is niet de insteek die mijn fractie kiest.
Mijn fractie was al kritisch op de omvang van de verhoging van de salarissen
van politieke ambtsdragers die de commissie-Dijkstal voorstelde. In het perspectief
van vele jaren uitvoeren en van miljarden aan hervormingen is mijn fractie
nog veel kritischer.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Hoe beoordeelt de heer Heijnen het dan dat de commissie-Dijkstal heeft
geconstateerd en dat het kabinet ook in deze brief stelt dat er nu geen sprake
is van een samenhangend loongebouw? Er is nu dus geen goede afstemming van
de salariëring onderling. De economische moeilijkheden kunnen toch geen
argument zijn om een onsamenhangende situatie maar te bevriezen?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Volgens mij is er op één punt geen samenhang. Het salaris
van de minister-president is namelijk niet de top van de piramide. Voor de
rest is iedere samenhang aanwezig tussen de salarissen van politieke ambtsdragers
en van de Balkenendenorm in de semipublieke sector.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Samenhang wil niet altijd zeggen dat de salarissen hoger moeten zijn.
Ze kunnen ook lager zijn. De heer Heijnen zegt terecht dat de Balkenendenorm
niets te maken heeft met het inkomen van de minister-president. Waar kiest
de Partij van de Arbeid voor? Gaan we in de toekomst het inkomen van de minister-president
verhogen of gaan we de inkomens van de mensen die daar nu boven zitten verlagen?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 De Partij van de Arbeid is in deze periode, gelukkig samen met de meeste
andere partijen in de Kamer, heel hard bezig om de doorgeschoten salariëring
in de semipublieke sector aan banden te leggen en terug te brengen tot het
niveau dat we in de wandelgangen en ook in deze Kamer de Balkenendenorm zijn
gaan noemen. Indien wij daarin slagen in deze periode, leveren wij een majeure
prestatie. Dan hebben we een eind gemaakt aan de uitgroei en doorgroei van
salarissen in de semipublieke sector. Wat de volgende stap zal zijn, zal daarna
blijken, maar daar ga ik niet op vooruitlopen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik hecht eraan dat wij niet meer spreken van de "Balkenendenorm". Die
term is afkomstig uit de tijd dat het loongebouw van de commissie-Dijkstal,
met het salaris van de minister-president als top van de piramide, gehanteerd
werd. Dat is op dit moment volstrekt niet aan de orde. Laten
we zorgvuldig zijn.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Ik ben het daar zeer mee eens. Ik heb in wetgevingsoverleggen en in andere
overleggen over dit onderwerp voorgesteld om voortaan te spreken van de "Dijkstalnorm".
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Als we een kikker een kroontje opzetten, dan wordt het toch geen prinsesje?
Alleen maar een labeltje veranderen, lost toch niets op? Dit is nu toch precies
de mensen voor de gek houden?
 
 
 Mijnheer Van Raak, u had op dit punt al geïnterrumpeerd. Het woord
is aan de heer Van Beek.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Hoe de heer Heijnen die norm noemt, maakt me niet uit, maar er is een
norm. Dat was de top van de piramide. De afspraak was dat de top van de piramide
de minister-president zou zijn. Dat had zijn consequenties voor de hoge ambtenaren,
maar het had ook zijn uitstraling naar de semipublieke sector. Het was een
complete constructie. Nu zegt de heer Heijnen: het enige wat we niet doen,
is de ministerssalarissen verhogen. Het zou toch vreemd zijn als we voor vijftien
man niet een hoger salaris kunnen vaststellen, als we daarmee voor duizenden
de normering kunnen regelen? Waarom is de heer Heijnen niet gewoon van plan
om te zeggen dat het tijd wordt dat die vijftien personen krijgen wat ze volgens
de rapporten nodig hebben, om zo het systeem inhoud en vorm te geven?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Volgens mij hebben we die discussie al vele malen gevoerd, om te beginnen
in 2006. Toen lag er wetgeving in de Kamer voor en zei de vorige fractie van
de PvdA dat ze die voorstellen niet voor haar rekening wilde nemen, omdat
ze een verhoging van de ministerssalarissen met 30% te veel vond. Vervolgens
is met het nieuwe kabinet overleg gevoerd over de vraag wat dan wel een acceptabele
verhoging zou zijn. Daarna is er een crisis gekomen die het kabinet heeft
doen afzien van het realiseren van die verhoging. Dat brengt het probleem
met zich mee dat veel mensen in de semipublieke sector, in de ambtenarij,
meer verdienen dan de minister-president – ik praat nu niet meer over
normen – en de vraag is of dat een echt probleem is. Wij hebben er niet
zo heel veel problemen mee als politieke ambtsdragers vooroplopen in soberheid,
doelmatigheid, bescheidenheid, dienstbaarheid en aanpassing aan een maatschappelijke
en economische realiteit die maakt dat je met zijn allen wat pasjes terug
moet doen, in plaats van meer, meer, meer. Die tijd is voorbij.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Politici moeten wel heel bijzondere mensen zijn, want ze missen kennelijk
de meest normale menselijke eigenschappen. Vindt de heer Heijnen dat je in
dit land directeur van een ziekenhuis of van een woningbouwstichting kunt
zijn en daarmee niet een paar duizend euro, maar gewoon heel veel meer verdient
dan de minister-president? Is het niet zo dat als we die functies rangschikken,
het niet voor niets is dat de commissie-Dijkstal met het voorstel kwam om
het salaris van de minister-president aan de top van de piramide te zetten?
Dan kun je aftoppen waar het doorgeschoten is en bijplussen waar het achtergebleven
is. Dat is toch gewoon consequent?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 De voorstellen van de commissie-Dijkstal moet je plaatsen in de tijd waarin
ze gemaakt zijn, 2002-2004, toen de hausse van voortdurend hogere salarissen
in de semipublieke sector op haar top was, ook vanwege de concurrentie van
de semipublieke sector met de marktsector, waar de salarissen toen vlak na
de ICT-bubbel echt de pan uitrezen. In die tijd is dat zo bedacht. Het kan
de heer Van Beek toch niet ontgaan zijn dat de PvdA in de loop van die jaren
altijd te kennen heeft gegeven moeite te hebben met de gedachte dat je als
hoogste politieke ambtsdrager ook de bestverdienende medewerker in het openbaar
bestuur en in de semipublieke sector zou moeten zijn? Dat hoeft niet per se.
 
 
 Dank u wel. U vervolgt uw betoog.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 De VNG pleit voor een ruimere overgangsregeling ook voor wethouders van
46 tot 49 jaar, met nu een perspectief op verlengde uitkering naar 50 jaar
plus 10 dienstjaren. Daar zijn wij het niet mee eens. Als wij daardoor ervaren
wethouders verliezen, dan moet dat maar, want dan maken wethouders toch de
verkeerde afweging. Laat ik mij netjes uitdrukken. Daar zijn wij het dus niet
mee eens.
 Verder stelt de VNG de sollicitatieplicht eigenlijk ter discussie omdat
zij bang is dat dit onderwerp zou kunnen zijn van politieke discussie. Ik
mag hopen dat dit zo is. Ik mag hopen dat het onderwerp van politieke discussie
in een gemeenteraad wordt wanneer een gewezen wethouder in onvoldoende mate
zijn sollicitatieplicht nakomt en de normale instrumenten niet werken. Ook
wat dat betreft, herken ik mij, anders dan ik meestal doe, niet in de adviezen
van de VNG. Op één punt doe ik dat wel, waarmee ik afwijk van
collega Van Beek, namelijk het punt waarbij de VNG pleit voor planmatige begeleiding
van wethouders vóór hun vertrek als zij dat kunnen voorzien.
Stel dat een wethouder in augustus 2009 besluit om in maart 2010 niet terug
te keren omdat hij er voldoende tijd op heeft zitten, wat anders gaat doen
dan wel acht of tien jaar wethouder is geweest; dat doet er niet toe. Hij
wil geen beroep doen op wachtgeld. Hij wil dus onmiddellijk na maart 2010
aan de slag. Is het die wethouder dan verboden om in het najaar van 2009 naar
de gemeentesecretaris te stappen en te zeggen: kun je mij helpen met een HR-bureau
of een assessment, kan ik dat doen, vooruitlopend op een nieuwe functie? Is
er iets in de wet- en regelgeving wat zich daartegen verzet? Dat is mijn concrete
vraag aan de minister.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik heb mij over dat gelobby van de VNG ook verschrikkelijk verbaasd en
geërgerd. Ik dacht: daar komen ze weer om voor meer soepele regels voor
zichzelf te pleiten. Dat hebben eerder al organisaties gedaan voor raadsleden,
statenleden en wethouders.
 
 
 Geen inleiding, kort en bondig.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Namens wie spreken die organisaties allemaal? Is de heer Heijnen het met
mij eens dat de VNG niet namens onze raadsleden en wethouders spreekt en waarschijnlijk
ook niet namens die van de PvdA? Moeten wij de VNG niet eens flink op de vingers
tikken en vragen waar zij al die wijsheid vandaan haalt?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Ik doe daar niet aan mee. Ik zeg gewoon wat ik vind van de adviezen van
de VNG. Dat lijkt mij toereikend.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 De heer Heijnen had het over wethouders die aan het eind van hun periode
zeggen: het is mooi geweest, straks na de gemeenteraadsverkiezingen kom ik
niet terug. Aan de ene kant voel ik de sympathie die uw voorstel oproept.
Aan de andere kant vraag ik u om met mij het volgende na te gaan. Is het voor
een wethouder niet ongeveer hetzelfde wanneer hij zich vast gaat oriënteren
op iets anders buiten de taak die hij toch tot het eind wil volhouden, als
wanneer wij bijvoorbeeld van een minister te horen zouden krijgen: jongens,
aan het eind van deze periode ben ik weg, maar ik ga nu vast een andere opleidingsjob
zoeken of wat dan ook? Wringt dat niet met de vertrouwensregel waar wij het
eerder over hadden? Je moet een bestuurder op die functies tot op het laatste
moment erop kunnen vertrouwen dat dit de inzet is van die functie.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Met die inzet ben ik het vanzelfsprekend eens, maar ik merk ook dat u
iets voelt bij de situatie die ik heb voorgelegd. Ik ben dan ook benieuwd
naar het antwoord van de minister op de vraag of het vanwege de wet- en regelgeving
uitgesloten is dat gemeentebesturen in zo'n situatie een wethouder een beetje
helpen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Dan kom ik toch terug op de punten die de heer Heijnen eerst noemde. Dit
soort functies moet niet op eenzelfde hoop als andere functies worden gegooid
omdat de uitzondering er juist moet zijn. Je moet erop kunnen vertrouwen dat
iemand tot het laatste moment dat hij het committment aangaat, beschikbaar
is voor die baan. Dat is een van de drie punten die de heer Heijnen noemde
en die afwijkend zijn.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Dat klopt, maar dat laat onverlet dat ik mijn vraag handhaaf omdat ik
vind dat dit principe is te verenigen met een situatie waarin een gemeentesecretaris
een wethouder een beetje op gang helpt om te bewerkstelligen dat hij in april,
na het afscheid in maart, onmiddellijk weer aan het werk is.
 Het loopbaanprincipe. Treedt dat in werking voor de volgende verkiezingen,
zo mogelijk per 1 januari aanstaande? Dat is immers belangrijk voor de
overgangsproblematiek.
 Mijn volgende punt betreft de sollicitatieplicht. De minister heeft gezegd
dat zij komt met een AMvB, met allerlei regels. Daar is de fractie van de
Partij van de Arbeid erg nieuwsgierig naar. Dus komt die ook per 1 januari
aanstaande?
 Het minst gelukkig zijn wij met de regeling voor neveninkomsten voor deeltijdwethouders.
Wij zullen die echter aanvaarden in reactie op hetgeen de heer Van Beek namens
de VVD in het wetgevingsoverleg naar voren heeft gebracht en mevrouw De Pater
vanavond weer, met dien verstande dat ik graag van de minister hoor of zij
bereid is om in de volgende raadsperiode na te gaan of dat geen problemen
oplevert. Als een wethouder een parttimebaan heeft van 90% en daarnaast
toch wel heel veel neveninkomsten, ontstaan er dan geen problemen in relatie
tot de onafhankelijkheid die een wethouder toch ook moet hebben? Dat hangt
allemaal af van de aard en de omvang van de nevenfunctie. Ik ga er dus niet
vóór liggen, ik aanvaard wat er nu ligt, maar ik wil wel de
vinger aan de pols houden bij de uitwerking.
 Wat de Hoge Colleges van Staat betreft heb ik in het Wetgevingsoverleg
de vraag gesteld of de neveninkomsten van de leden van de Raad van State niet
ook verrekend moeten worden. De minister heeft mij in haar nadere stuk overtuigd
van het feit dat het niet verstandig is op dit moment. Ik heb nog wel een
vraag. Hoe zit het nu met de openbaarmaking? Waar vind ik de nevenfuncties
van de leden van de Raad van State, van de ombudsman en van de leden van de
Rekenkamer, zodat ik kan beoordelen of die een beetje kloppen met de onafhankelijkheid
die van die leden van de Hoger Colleges van Staat gevraagd wordt? Ik zou namelijk
niet weten waar ik dat kan vinden.
 Op het punt van de spookraads- en spookstatenleden komt de minister mij
tegemoet door voor te stellen om de vacatiegeldregeling iets anders in te
richten. Als ik daarover doordenk, vind ik dat niet het meest handige voorstel.
Mijn voorstel zou zijn om gemeenteraden in staat te stellen om hun verordening
zodanig aan te passen dat voor iemand die niet komt opdagen gedurende langere
tijd en zonder dat daar een goede reden voor is, de raadsonkostenvergoeding
wordt opgeschort tot het moment dat hij of zij er weer is. Daartoe heb ik
een motie voorbereid.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat er gekozen gemeenteraads- en statenleden zijn die in de
praktijk niet meer hun rol van volksvertegenwoordiger vervullen;
 overwegende dat gemeenteraads- en statenleden die nooit bij gemeenteraads-
respectievelijk statenvergaderingen aanwezig zijn, tot maximaal 20%
gekort kunnen worden op de vergoeding voor hun werkzaamheden;
 van mening dat het ongewenst is dat raads- en statenleden zonder dringende
reden met behoud van hun vergoeding zich gedurende langere tijd aan hun werk
als volksvertegenwoordiger kunnen onttrekken;
 verzoekt de regering, het Rechtspositiebesluit raads- en commissieleden
zodanig aan te passen dat gemeenteraden en provinciale staten de mogelijkheid
geboden wordt om de vergoeding voor raads- en statenleden die zonder dringende
reden langer dan drie maanden niet hebben deelgenomen aan raads- en statenvergaderingen,
op te schorten,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Heijnen, Van Beek en Anker. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 20(30693).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik wil graag van de heer Heijnen weten of hij in dit soort situaties ook
een rol voor politieke partijen ziet weggelegd. Als hij de motie zo indient,
zou je denken dat het gaat om volksvertegenwoordigers die geen enkele binding
hebben met welke politieke partij dan ook, terwijl de meeste raads- en statenleden
juist wel gekozen worden op binding met een politieke partij. Ik zou ook graag
een rol weggelegd zien voor de politieke partijen, die aangeven: deze persoon
is weliswaar onze kandidaat geweest, maar hij doet eigenlijk niet wat hij
aan ons als politieke partij beloofd heeft en dus ook niet wat hij aan onze
kiezers beloofd heeft. Het lijkt mij dat er zo iets bij moet zijn.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 In mijn politieke partij heeft zich dat voorgedaan, een raadslid dat nadat
hij was geïnstalleerd, een jaar lang niet kwam opdraven. Mevrouw De Pater
mag van mij aannemen dat mijn politieke partij er alles aan heeft gedaan om
die persoon te laten opdraven dan wel het raadslidmaatschap te laten opzeggen.
Dat is pas na een jaar gelukt.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ik begrijp dat dat wat lang duurt, maar daarmee geeft die politieke partij
ook publiekelijk een signaal af. Die kandidaat stond namelijk wel op de lijst.
Dat lijkt mij voor een overweging van een gemeenteraad of van een provinciale
staten wel van belang.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Ik wil dit graag overlaten aan gemeenteraad en staten, maar ik ben het
met u eens dat er een verantwoordelijkheid van politieke partijen is. Absoluut!
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik heb een vraagje: waarom niet ook voor Tweede Kamerleden?
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Dat mag ook wat mij betreft, maar het doet zich echt voor in raden en
staten. Ik heb nog niet gezien dat het zich heeft voorgedaan in de Kamer.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Volgens mij wel. Ik zou het waardevol vinden als u Tweede Kamerleden erbij
zou noemen.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Ik zie uw voorstellen met belangstelling tegemoet. Ik vind geen aanleiding
op grond van de praktijk tot nu toe om dat ook voor Kamerleden voor te stellen.
Er is evenwel geen principieel bezwaar van onze kant om dat ook voor Kamerleden
te doen.
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Voorzitter. Wij hebben in een wetgevingsoverleg uitgebreid de mogelijkheid
gehad om met elkaar van gedachten te wisselen over de wetsvoorstellen-Dijkstal.
Met de Kamer ben ik blij dat we – ik zeg nadrukkelijk we omdat de Kamer
daar ook een belangrijke rol in heeft gespeeld – in staat zijn om na
zeven jaar discussie over dit onderwerp nu een beslissing te nemen. Als zowel
de Tweede Kamer als de Eerste Kamer daarmee instemt, betekent dit dat de rechtspositie
van politieke ambtsdragers voor een deel wordt verbeterd. Het gaat dan vaak
om dingen waar al jarenlang op is gewacht en die al jarenlang zijn toegezegd.
Voor een deel wordt de rechtspositie ook absoluut versoberd.
 Een aantal leden van de Kamer heeft gesproken over de onevenwichtigheid
in de voorstellen. Dijkstal ging ervan uit dat het salaris van de minister-president
de top van de piramide was. Alle andere salarissen, zowel die van politieke
ambtsdragers als die van ambtenaren en de semipolitieke sector, zouden daarvan
worden afgeleid. Doordat het kabinet heeft besloten om het salaris van de
minister-president en de ministers niet te verhogen, is er een zekere onevenwichtigheid
ontstaan. Wat bedoeld was als een piramide, is nu een gelijkbenig trapezium
geworden, omdat het kopje van de piramide is afgehakt. Is dat erg? Ik denk
dat de beoordeling van de Kamer dezelfde is als die van het kabinet. Het houdt
een zekere onevenwichtigheid, maar dat is in het geheel geen reden om de besluiten
die de Kamer vandaag gaat nemen, niet te nemen. Nogmaals, omdat er voor een
deel verbeteringen in zitten, maar voor een groot deel ook versoberingen.
 De vraag is wel of je op termijn die onevenwichtigheid nog zou moeten
herstellen. Welke kant zou dat op moeten gaan? Het is interessant dat daar
in de Kamer zeer verschillend over wordt gedacht. Daar is de Kamer ook voor.
De SP en de PvdA zeggen: als je de onevenwichtigheid wilt herstellen, moet
je iedereen hetzelfde betalen als de minister-president nu krijgt. De SP is
daar het meest expliciet in. Dus niet 130%, maar 100% of misschien
zelfs nog wel minder. De Partij van de Arbeid heeft aangegeven dat zij weinig
reden ziet om ooit nog tot zo'n verhoging van het ministerssalaris te komen.
Andere partijen hebben aangegeven dat zij het wel redelijk zouden vinden als
die onevenwichtigheid zou worden hersteld door het alsnog omhooggaan van het
ministersalaris. De heer Van der Staaij was hier in zijn motie zeer expliciet
over. Dat geeft aardig de mêlee van opvattingen aan. Ik denk dat wij
de huidige situatie, waarin het salaris van de ministers niet wordt verhoogd
en er toch een aantal verbeteringen wordt voorgesteld, in deze kabinetsperiode
niet zullen wijzigen. Wat er na deze kabinetsperiode gebeurt, is toch echt
koffiedik kijken. Ik kom straks in een specifieke reactie op de motie van
de heer Van der Staaij nog op dat punt terug.
 De heer Van Raak ging uitgebreid in op de vraag of een politicus een andere
persoon is dan een andere functionaris. Het uitgangspunt van het kabinet is
dat er wel degelijk verschillen zijn in de verschillende rechtsposities. Dat
is ook de reden dat er voor politieke ambtsdragers andere regelingen gelden
dan voor andere werknemers.
 Ik hecht er toch aan om een paar van die dingen te noemen. In de eerste
plaats is de functie van politieke ambtsdragers niet een functie waarbij het
maximumaantal uren of de arbeidstijd is vastgelegd. In bijna alle cao's kom
je een maximale arbeidsduur tegen. Dit geldt niet voor politieke ambtsdragers.
In de tweede plaats worden politieke functies over het algemeen maar een beperkt
aantal jaren vervuld. Er is geen sprake van een vast contract, niet eens van
een tijdelijke arbeidsovereenkomst. Er is sprake van grote onzekerheid en
er kan een abrupt einde komen aan de functie zonder dat daar een bepaalde
zekerheid tegenover staat. Dat is overigens ook helemaal niet
erg, maar dat geeft wel aan dat er een verschil is.
 Je kunt ook zeggen dat politieke ambtsdragers geen ontslagbescherming
hebben. Ze kennen geen opzegtermijn. Een nieuwe termijn is niet alleen maar
afhankelijk van hun eigen inzet, maar ook van het feit of een partij überhaupt
nog in het college van B en W of in het kabinet terugkomt. Het is ook afhankelijk
van hoe een kandidatenlijst is vastgesteld. Kortom: er zijn een heleboel externe
factoren waar de functionaris zelf geen enkele invloed op kan uitoefenen.
Als er sprake is van abrupt ontslag, zoals toch wel vaak gebeurt in ons politieke
landje, is er ook geen enkele mogelijkheid van beroep. Met andere woorden:
de rechtspositie van politieke ambtsdragers is op een aantal punten zeer verschillend
van de rechtspositie van andere werknemers.
 Dat brengt mij meteen op het punt van de heer Van Raak die vraagt waarom
de versobering van wachtgeld niet geldt voor de zittende ambtsdragers. Met
andere woorden: waarom wordt er op een paar punten een overgangsregeling in
het leven geroepen? Misschien mag ik een vergelijking trekken. Wij hebben
net voor deze vergadering afgesproken dat ik in november een onderzoek in
ontvangst neem dat de SP onder de politie heeft gedaan. Dit onderzoek zal
wel niet gaan over de arbeidsvoorwaarden. Echter, als het wel zou gaan over
de arbeidsvoorwaarden van de politie of van andere werknemers in Nederland
die bij hun aantreden of bij het begin van hun functievervulling op bepaalde
dingen konden rekenen en het kabinet of andere werkgevers vervolgens zouden
voorstellen om tijdens de zittingsperiode van die personen een wijziging aan
te brengen in de arbeidsvoorwaarden, dan denk ik dat de heer Van Raak op de
barricades staat om duidelijk te maken dat voor zittende mensen een wijziging
in de rechtspositie niet mag gelden. Datzelfde argument vind ik gelden voor
zittende ambtsdragers. En dan is het nog zo dat wij in bepaalde gevallen zeggen
dat als iemand ervoor kiest om een nieuwe functie aan te nemen, zijn rechten
in feite vervallen en hij in de nieuwe situatie komt. Het is dus niet eens
zo dat zittende ambtsdragers tot in lengte van jaren de rechten houden die
zij nu hebben. Daarmee hebben wij een buitengewoon redelijke mix gevonden
tussen rechtszekerheid voor mensen en het ervoor zorgen dat men de rechten
die men heeft niet tot in lengte der jaren behoudt.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Als de minister dat bij de politie zou doen, zou ik hier meteen staan.
Daar heeft de minister gelijk in. Maar er zitten bijvoorbeeld mensen in de
WAO die via nieuwe criteria ineens toch opnieuw gekeurd worden. Wij doen heel
vaak dingen; ik heb in mijn eerste termijn een hele lijst genoemd van zaken
die per direct de sociale zekerheid van mensen veranderen. Nu doen wij dat
hier, bij ons, niet. Ik vroeg vooral waarom de minister zo van gedachte veranderd
is. In de oorspronkelijke voorstellen zegt zij dat de voorstellen wel voor
bestaande gevallen kunnen gelden omdat het niet de basisrechten van politici
raakt. Waarom zou het volgens de minister eerst niet de basisrechten raken
en nu wel?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Omdat – ik geloof dat u daarmee uw betoog begon – tussen toen
en nu alweer een aantal dingen veranderd zijn. Dat betekent dat het kabinet
een totale afweging heeft gemaakt van alle pro's en contra's en alle plussen
en minnen en toen heeft gezegd dat het pakket zoals dat aan u is gepresenteerd
acceptabel is.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat kan niet. Laten wij de sollicitatieplicht nemen. Eerst zegt de minister
dat de invoering van een sollicitatieplicht niet de basisrechten van politici
bedreigt. Nu zegt de minister dat dit wel de basisrechten van politici bedreigt
en dat daarom de huidige politici, die deze wetten opstellen, worden ontzien.
Dan zijn wij weer zacht voor onszelf.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Dat vind ik een interessante stellingname van de heer Van Raak. Gaat het
over onderdelen van de voorstellen die naar de mening van het kabinet, en
gelukkig ook naar de mening van een meerderheid in de Kamer, heel reëel
zijn, dan zegt hij dat het kabinet zacht is voor zichzelf. Gaat het echter
over allerlei verbeteringen die niet zijn doorgevoerd, maar die je ook vanuit
een bepaald perspectief reëel kunt noemen, dan zegt hij niet dat het
kabinet heel erg hard voor zichzelf is geweest. Dat doet de heer Van Raak
steeds in dit debat. Hij weet net als ik dat het voorstel van Dijkstal om
de salarissen van de ministers met 50% te verhogen, te maken had met
het feit dat het ministersalaris de afgelopen tien jaar niet is verhoogd en
buitengewoon is gaan achterlopen bij de salarissen van ambtenaren en mensen
in de semipublieke sector. Hoewel er goede redenen zijn om het salaris van
ministers op te trekken tot het niveau dat in de publieke sector en semipublieke
sector als maximum wordt gezien, heeft het kabinet besloten om dat niet te
doen. Geeft u mij maar een beter voorbeeld van het feit dat het kabinet op
dat punt hard voor zichzelf is geweest, mijnheer Van Raak.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat was ... Voorzitter, de microfoon staat uit.
 
 
 Ik had al "tot slot" gezegd.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ja, voorzitter, hebben wij hier een discussie of niet?
 
 
 Ja, een discussie volgens bepaalde regels. Daar bent u erg voor, hoor
ik net.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik heb nog een vraag aan de minister.
 
 
 Ik wil het nog één keer toestaan, maar dat wordt echt uw
slotzin. U kunt tellen, dat weet ik.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ja, voorzitter, kom op, we gaan hier een discussie hebben ...
 
 
 Als u zo begint, dan stop ik er helemaal mee. Ik heb u net het reglement
laten zien. Het is geen recht dat u heeft. Zonder inleidingen, korte en bondige
vragen. Het is geen recht. Als het debat het toestaat, kan het. U kunt het
nu snel doen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Wij hebben het over de sollicitatieplicht. De minister zegt: eerst wilde
ik die direct invoeren, maar nu wil ik die niet direct invoeren en dat komt
omdat wij nu een samenhangend pakket hebben.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ja.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Maar dat klopt toch niet? Is de sollicitatieplicht nou wel of niet een
onderdeel van de basisrechten van politici? Dat hele pakket doet er niet toe.
Het gaat erom of de sollicitatieplicht de basisrechten raakt van politici:
ja of nee? Eerst zegt de minister: nee. Nu zegt de minister: ja. Dat heeft
niks met dat pakket te maken; dat is een fundamentele vraag.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Wij kunnen een heel principiële discussie gaan voeren ...
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Graag!
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 ... over de vraag wat nou het basisrecht is van een politicus, maar als
ik de heer Van Raak hoor, dan heeft de politicus werkelijk geen enkel basisrecht.
Als ik in de lijn van de heer Van Raak zou denken, zou het antwoord daarop
zijn dat niks het basisrecht is. Het kabinet heeft naar het totale pakket
gekeken. De standpunten zijn op een aantal onderdelen veranderd. Dat gold
echter ook voor het salaris. Laten wij wel wezen: in de voorstellen van Dijkstal
zat een grote verhoging van het salaris van de ministers en de minister-president.
Dan kun je dus met recht zeggen dat daar bepaalde versoberingen tegenover
staan. Die verhoging is niet doorgegaan en dat heeft ook consequenties gehad
voor de positie van de zittende ambtsdragers. Het kabinet had ook kunnen zeggen
dat het die versoberingen überhaupt niet accepteert: als het salaris
niet omhoog gaat, accepteren wij ook de versoberingen niet. Het mooie van
de voorstellen vind ik dat de salarisverhoging niet doorgaat – naar
ik aanneem is dat helemaal in de lijn van de heer Van Raak – en dat
toch de versoberingen doorgaan. Daarvoor is steun van een groot deel van de
Kamer en daar ben ik ontzettend blij mee, want dat hebben wij nodig. Ik vind
eigenlijk dat de heer Van Raak een fles champagne hierop zou moeten opentrekken
in plaats van kritiek blijven hebben op die voorstellen.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Cider!
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Cider mag ook.
 Voorzitter. Ik kom nu toe aan de beantwoording van specifiekere vragen.
 Ik vond dat de heer Van Raak een heel mooie uitspraak deed. Hij zei: wachten
is niet altijd voor niets. Dat was toch wel van een filosofisch gehalte waar
ik helemaal stil van werd, althans, eventjes. Hij vraagt ook waarom de minister-president
minder verdient dan de ambtenaren. Zou dit ook niet moeten betekenen dat de
ambtenaren naar het niveau van de minister-president terug zouden moeten?
Die discussie hebben wij uitgebreid in het wetgevingsoverleg gevoerd. Ik sluit
me aan bij de redenering die Van Beek op dit punt had. Die is ook de mijne.
Als wij de salarissen van ambtenaren namelijk zouden verlagen naar het niveau
van de ministers betekent dit dat de concurrentiepositie van de ambtenaren
ten opzichte van de semipublieke sector en de markt zo slecht wordt dat wij
niet meer kunnen hopen dat wij ambtenaren krijgen van het niveau dat wij niet
alleen willen hebben, maar ook absoluut nodig hebben. De gelijkschakeling
van de publieke en de semipublieke sector is voor het kabinet de belangrijkste
overweging geweest om te accepteren dat er een verschil is tussen het maximumsalaris
van onze ambtenaren en het salaris van de ministers in dit kabinet.
 De heer Van Raak heeft ook nog gesproken over de bijbanen van de commissarissen
van de Koningin. Hij heeft gevraagd of het een serieuze baan is. Dat is natuurlijk
een serieuze baan. Hij koppelt het altijd aan de commissaris van de Koningin.
Dat begrijp ik ook wel. Maar laten we wel wezen, ook burgemeesters hebben
nevenfuncties. Ik geloof echter niet dat er iemand is die zou zeggen dat burgemeesterschap
geen serieuze baan is. Het gaat erom dat het voor het vervullen van de functie
van commissaris van de Koningin en van de functie van burgemeester mogelijk
is om bijbanen te hebben. Dat is echt iets anders dan wanneer het gaat over
ministers. Het is mogelijk om bijbanen te hebben. Voor het vervullen van die
functie kan het ook een meerwaarde hebben om nevenfuncties te vervullen. Ik
vind dus ook dat het zeer acceptabel is dat zowel burgemeesters als commissarissen
van de Koningin met mate nevenfuncties hebben. Men kent mijn opvatting daarover.
In het overleg heb ik gezegd dat ik een keer per jaar met alle commissarissen
van de Koningin spreek over hun eigen functioneren. Dat gesprek gaat dus ook
over de bijbanen en de nevenfuncties die ze hebben.
 De heer Van Raak heeft ook gevraagd naar de passende arbeid. Waarom zou
een ex-voorzitter van een raad van bestuur wel op de tram terecht kunnen komen
en een minister niet? Het kan echter alle twee. Ik kom dan overigens wat meer
in aanmerking, omdat ik in mijn leven al twee keer een tram heb mogen besturen.
Ik kan dus bogen op ervaring op dit punt. Politici zullen echter te zijner
tijd passende arbeid moeten aanvaarden. Ik heb al gezegd dat in het uitvoeringsbesluit
dat wij voor de sollicitatieplicht gaan maken, aangesloten wordt bij geldende
regelingen voor gewone werknemers.
 Ik heb hiermee de vragen van de heer Van Raak beantwoord. Ik doe alle
moties "in einem Guss", aan het einde van mijn beantwoording van de vragen
van de leden van de Kamer.
 Ik dank de heer Brinkman voor het compliment aan mijn adres. Het is altijd
prettig als Kamerleden de inspanningen zien die nodig zijn om een en ander
tot een goed gevolg te brengen, ook als zij het nog niet totaal eens zijn
met een voorstel. De heer Brinkman zegt dat de regelingen voor politieke ambtsdragers
hetzelfde moeten zijn als voor gewone werknemers. Ik weet niet of ik hem heb
overtuigd. In antwoord op de vragen van de heer Van Raak heb ik echter aangegeven
wat naar mijn beeld het verschil in rechtspositie is tussen politieke ambtsdragers
en gewone werknemers. Dat zijn er nogal wat. Dat vindt het kabinet dan ook
rechtvaardigen dat er een verschillende regeling is voor politieke ambtsdragers.
Ik kom straks nader te spreken over de motie van de heer Brinkman.
 De heer Van Beek heeft gesproken over de loskoppeling van het totale Dijkstalpakket.
Ik ben daarop al ingegaan. Hij zegt dat het absurd is dat de directeur van
een woningbouwvereniging meer verdient dan de minister-president. Dat vind
ik ook. Er zijn echter functies in de publieke en semipublieke sector waarin
mensen meer verdienen dan de minister-president. Over die onevenwichtigheid
hebben wij al gesproken. Overigens is het kabinet hard bezig om ervoor te
zorgen dat ook in de semipublieke sector de salarissen daadwerkelijk omlaag gaan. De heer Van Beek weet dat, omdat hij ook op dit vlak
woordvoerder is.
 De heer Van Beek spreekt over de trek van publiek naar semipubliek. Hij
heeft zorg dat hier sprake is van kwetsbaarheid. Je kunt veel zeggen van de
voorliggende voorstellen, maar juist daar is sprake van evenwichtigheid omdat
de top in de semipublieke sector in de meeste functies hetzelfde verdient
als in de publieke sector. Ik ben dus niet bang dat het gat te groot is.
 De heer Van Beek heeft ook gesproken over de nevenfuncties, vooral over
de mogelijkheid dat degene die daar geld mee verdient dit zelf mag houden.
Hij heeft de voorbeelden gegeven van de leraar die bijlessen geeft en zijn
inkomsten mag houden, en van de timmerman die bijklust en ook zijn inkomsten
mag houden. Ik vind die vergelijking niet helemaal opgaan, omdat een commissaris
van de Koningin of een burgemeester geen nevenfuncties heeft waarin hij commissaris
van de Koningin of burgemeester is. De nevenfuncties van die functionarissen
omvatten echt heel andere werkzaamheden dan de basiswerkzaamheden van hun
hoofdfunctie. Een nevenfunctie is van waarde voor een commissaris van de Koningin
of een burgemeester om de hoofdfunctie die hij heeft op een zo goed mogelijke
manier te vervullen. Wij zijn het erover eens dat een commissaris van de Koningin
zijn functie beter kan vervullen, juist omdat hij nevenfuncties heeft. Voor
de geldelijke beloning leggen wij een wat ander accent, maar gelukkig leidt
dat niet tot een verschil van mening over deze wetsvoorstellen.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Ik denk inderdaad dat onze standpunten niet zover uit elkaar liggen. Ik
ben het met de minister eens dat het uitoefenen van nevenfuncties belangrijk
is voor het uitoefenen van de hoofdfunctie. Elk voorbeeld gaat mank, dat begrijp
ik ook best. Ik wilde dat voorbeeld echter geven om ook de andere kant te
laten zien. Het aftrekken van bedragen van je inkomen, van geld dat je door
hard werken zelf verdiend hebt, is op zichzelf een heel curieuze stap. Eigenlijk
ken ik geen andere voorbeelden buiten de sector van het openbaar bestuur.
Nogmaals, ik ken alle achtergronden en ik loop lang genoeg mee om te weten
hoe de hazen lopen, maar het is niet echt gewoon. Wat wij doen, is iets heel
bijzonders.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik geloof dat je dit soort regelingen ook hebt bij universiteiten. Als
mensen voltijds verdienen, wordt er voor de nevenfuncties een regeling getroffen.
Voor mij is het belangrijk dat het voor een groot deel gaat om belastinggeld.
Dan zal de heer Van Beek meteen zeggen dat ook commissarissen van de Koningin
lid zijn van de raad van commissarissen van een bedrijf waarvoor deze regeling
geldt. Dat is waar. Ik vind de regeling die wij gaan treffen voor nevenfuncties
ook weer niet van dien aard dat het tot een grote aderlating zal leiden voor
commissarissen van de Koningin en burgemeesters. Het signaal dat er bij nevenfuncties
en bijverdiensten sprake moet zijn van een zekere matigheid en terughoudendheid,
past wel bij dit kabinet.
 
 
 
 De heer
 Van Beek
 VVD
 
 Ook daar ben ik het mee eens. U moet alleen mijn steun zien te verwerven
en niet andersom. Het gaat mij niet om de commissarissen van de Koningin en
ook niet om de burgemeesters. Ik kijk naar wat de wethouders in dit land betaald
krijgen. Dan heb ik het niet over de grote steden, maar over alles wat daaronder
zit. Laten wij eerlijk zijn: dat is geen vetpot. Het zijn vaak klussen van
zestig uur in de week die voor dertig uur betaald worden, ook al zeggen wij
dat het vanaf 24.000 inwoners fulltimefuncties zijn. Dan doen deze aftrekposten
wel pijn. Dan is dat extra bedrag erg belangrijk voor het gezinsinkomen.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Je moet ergens een grens trekken; dat zal de heer Van Beek met mij eens
zijn. Dat is ook de reden waarom er op zijn voorstellen voor deeltijdwethouders
positief is gereageerd, zowel door het kabinet als door zijn collega's in
de Kamer. Ik hoop dat wij elkaar kunnen vinden in deze regeling. Ik denk dat
ik hiermee de punten heb besproken die de heer Van Beek heeft aangeroerd.
 Ik kom aan de inbreng van mevrouw De Pater. Zij vroeg hoe het zit met
de mogelijke knip in de diensttijdopbouw bij inwerkingtreding van de wet.
Zij wilde expliciet weten of er sprake is van een dergelijke knip. Welnu,
die knip is er niet. Ik lees het maar even precies voor, zodat daarover geen
misverstand kan bestaan: "De diensttijd voor inwerkingtreding van de wet telt
onverkort mee voor het bepalen van de uitkeringsduur. De invoering van het
loopbaanprincipe brengt zelfs met zich mee dat bij de toekenning van de uitkering
alle diensttijd in eerdere APPA-functies, die ligt voor inwerkingtreding van
de wet, in aanmerking wordt genomen voor de uitkeringsduur." Dat is dus een
verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Als je een carrière –
een beetje een raar woord in dit verband – hebt of een loopbaan binnen
het openbaar bestuur, is het natuurlijk heel raar dat je eerdere functies
in dat openbaar bestuur niet meetellen voor je rechtspositie later. Het antwoord
op de vraag van mevrouw De Pater is dus: er is geen knip.
 Ik kom op het nabestaandenpensioen, dat mevrouw De Pater en de heer Van
Beek aanroerden. Mevrouw De Pater heeft mij expliciet gevraagd om met een
nota van wijziging te komen. Dat is echter allemaal niet zo vreselijk makkelijk.
Inderdaad ontvangt de nabestaande van een ex-APPA-functionaris geen uitkering
als de ex-APPA-functionaris overlijdt op het moment dat hij geen wachtgeld
meer ontvangt, maar ook nog geen pensioen heeft omdat hij nog geen 65 jaar
is. Dat kan in sommige gevallen schrijnend zijn. Het probleem is alleen dat,
als wij dat voor deze groepen zouden veranderen, er weer een onevenwichtigheid
ontstaat voor anderen die ook onder de APPA-regeling vallen. Juist in 2003
is met een tweederdemeerderheid van de Kamer de grondslag voor het ABP-pensioen
en voor het APPA-nabestaandenpensioen gewijzigd: dat nabestaandenpensioen
voor deelnemers beneden de 65 jaar in de ABP-regeling en de APPA heeft als
zovele pensioenregelingen met ingang van 2003 het karakter van een risicoverzekering
gekregen. De Kamer heeft dus in 2003 besloten dat voor de APPA dezelfde regeling
zou gelden als voor de ABP-regeling. Als ik u goed begrijp, wilt u dit in
feite voor politieke ambtsdragers veranderen, maar niet voor alle anderen
die onder de ABP-regeling vallen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Die redenering ken ik. Er is wel wat voor te zeggen, ware het niet dat
er voor de andere ABP-pensioensgerechtigden niet zo gemakkelijk een breuk
in de opbouw van het ABP-pensioen optreedt als voor politieke
ambtsdragers. Ik ken nogal wat politieke ambtsdragers die, voordat zij hun
ambt gingen vervullen, volstrekt niet onder het ABP vielen. Daarna kregen
zij een APPA-periode. Mocht het gebeuren dat zij na ommekomst van wachtgeld –
die periode wordt nu voor de grootste groepen verkort – vóór
hun 65ste komen te overlijden, dan hebben hun nabestaanden daar een pensioengat.
Als u mij zou kunnen aangeven dat het voor andere ABP-pensioensgerechtigden
op precies dezelfde manier uitwerkt, wil ik u uitnodigen om ook daarnaar te
kijken, omdat dit mij onrechtvaardig lijkt.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik wil daar natuurlijk wel naar kijken, maar die onrechtvaardigheid bestond
in 2003 ook al en ik neem aan dat de Kamer toen, bij tweederdemeerderheid,
weloverwogen heeft besloten om voor het APPA-nabestaandenpensioen dezelfde
regeling te kiezen als voor het ABP-pensioen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Het is niet onmogelijk dat de Tweede Kamer dat besluit genomen heeft en
een aantal onder ons zal dat weloverwogen hebben gedaan, maar nu het een aantal
jaren werkt, hebben wij toch een andere indruk van het risico dat gelopen
wordt. Het is echt een beperkt risico, maar als het je treft, dan is het een
heel naar risico.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ja. De vraag is hoe we hier nu mee omgaan. Als u daar nu ten behoeve van
de APPA een verandering in aanbrengt en die verandering wordt niet ten aanzien
van het ABP gemaakt, dan wordt de overgang van de APPA naar het ABP natuurlijk
weer bemoeilijkt. Dan geldt er immers een andere regeling voor de APPA dan
voor het ABP. Wij kunnen hier wel vaststellen hoe de APPA-regeling eruit ziet,
maar bij het bepalen van de ABP-regeling hebben natuurlijk ook de werkgevers
en de werknemers een belangrijke stem, althans dat mag ik aannemen.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Het wordt wat mij betreft wat ingewikkeld, ware het niet dat hierin meespeelt
dat wij eigenlijk van plan waren om APPA bij ABP onder te brengen. Dat doen
we niet en u hebt geen schijn van zicht hoe u dat doet. Dan lijkt mij die
tijdelijke maatregel wel gewenst voor de risicogroep, hoe klein die ook moge
zijn en hoe onwenselijk het aan alle kanten is, maar het zal je maar overkomen.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 U zegt: dat gaat heel lang duren, maar u weet dat er wel het voornemen
is om serieus de mogelijkheid te bezien, de APPA onder te brengen bij het
ABP. Op het moment dat wij een speciale regeling hebben voor de APPA, als
je het aanbrengen van die wijziging in de APPA al wenselijk vindt –
de Kamer heeft nog maar zes jaar geleden besloten om juist op grondslag van
het ABP te kiezen voor de APPA, al begrijp ik nu dat dit wellicht niet helemaal
weloverwogen is gebeurd, maar goed – dan is de overgang naar het ABP
natuurlijk moeilijk.
 Voorzitter. Ik weet niet precies wanneer de stemmingen over de moties
zullen plaatsvinden. Zit er nog tijd tussen nu en de stemmingen?
 
 
 Donderdag.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Donderdag. Het is nogal een technische kwestie en ik denk dat de Kamer
goed moet weten wat ze besluit. Ik denk dat de Kamer dat ook wil. Ze moet
goed weten wat ze besluit als ze al besluit om af te wijken van de regeling
die nu voorligt. Anders krijgen we eenzelfde situatie als in 2003, dus ik
neem aan dat de Kamer dat weloverwogen wil doen. Dan zeg ik u toe dat ik in
reactie op de inbreng van mevrouw De Pater en de heer Van Beek nog eens op
een rij zal zetten hoe het nu is en wat de consequenties van een dergelijke
wijziging zouden zijn.
 
 
 Mevrouw De Pater, tot slot.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Voorzitter. Dan denk ik dat ik er de voorkeur aan geef om nog een motie
op dit punt in te dienen. Als de minister nog een brief moet gaan schrijven
en wij hier het debat gaan heropenen, dan lopen we misschien toch ongewild
weer uit in de tijd. Als ik er een motie over indien en de Kamer steunt die
motie in meerderheid, dan heeft de minister een houvast. Zij geeft een oordeel
over de motie en dan acht ik het verstandig om niet het debat te gaan heropenen,
als dat eventueel niet hoeft.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Nee, dat zou ik ook niet willen, maar het is niet onhandig als de Kamer
voor de stemmingen wel weet waar zij over stemt, lijkt mij zo.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Ja, ja.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 O, dat bedoelt u? Dan doet u hetzelfde voorstel als ik.
 
 
 Dan krijgen wij van de minister sowieso een brief waarin staat hoe het
zit en mevrouw De Pater wil voorafgaand daaraan aan de minister meegeven hoe
de Kamer daarover denkt.
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Dan zou ik straks nog de gelegenheid willen hebben om een motie in te
dienen. Ik hoef er geen toelichting op te geven.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Dat hebt u nog niet gedaan. Dat is het punt. Dan zult u het mij niet kwalijk
nemen dat ik de aanneming van die motie al op voorhand ontraad. Ik ben uiteraard
bereid om daar welwillend naar te kijken, zoals ik heb laten zien, bereid
te zijn om overal welwillend naar te kijken. Ik kan echter echt absoluut niet
overzien wat een maatregel die sympathiek lijkt precies betekent en of die
ook niet ten detrimente zal zijn van de mensen die het betreft in een latere
fase.
 Voorzitter. Mevrouw De Pater heeft nog een vraag gesteld over de winst
uit ondernemingen, die niet verrekend wordt voor parttimers. Nee, dat klopt
en daar heb ik de Kamer vorige week een brief over gestuurd. Dat was allemaal
naar aanleiding van de inbreng van de heer Van Beek in het wetgevingsoverleg
dat wij eerder hebben gehad.
 De heer Anker heeft een vraag gesteld over een kleine spaarregeling voor
raadsleden. Zijn vraag was of de verandering in de wachtgeldregeling voor
raadsleden voorkomt dat de kleine spaarregelingen voor raadsleden die er schijnen
te zijn nog kunnen worden uitgevoerd. Wij kennen die regeling niet. Zo te
horen gaat het niet om wachtgeld. Wij zullen dat uitzoeken en zorgvuldig bekijken. Dit leidt niet tot een wijziging van de wet. Voor zover
ik kan bezien, belemmert de wet dit soort regelingen niet.
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Wij nemen daar nu inderdaad nog geen besluit over. In een van de brieven
die over deze wetsvoorstellen zijn gestuurd, staat dat de wachtgeldregelingen
voor gemeenteraadsleden moeten stoppen. Dat betreft volgens mij de grote wachtgeldregelingen.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ja.
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Naar aanleiding van die berichtgeving, kwamen bij ons zorgen binnen uit
het land over de kleine spaarregelingen die in sommige gemeenten bestaan.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik begrijp het. Wij zullen het nagaan, maar ik neem aan dat dit geen wachtgeldregelingen
betreft.
 
 
 
 De heer
 Anker
 ChristenUnie
 
 Ik neem aan dat de minister nog een brief zal sturen als dit gedeelte
van de besluiten wordt geëffectueerd.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Precies. Als wij toe zijn aan de uitvoering van het stoppen van die wachtgeldregeling
of anderszins, zullen wij aan de Kamer melden wat dat betekent voor deze regelingen.
 De heer Van der Staaij heeft een motie ingediend en een aantal vragen
gesteld. Hij vroeg wat wordt bedoeld met een gemaximeerde vergoeding voor
leden van commissies. Daarmee wordt bedoeld dat in het rechtspositiebesluit
van raadsleden de vergoeding voor leden van commissies zal worden gemaximeerd
met een percentage van de vergoeding voor de werkzaamheden. Wij denken aan
5%. De raad kan daar bij verordening van afwijken in negatieve zin.
Het maximum zou dan bijvoorbeeld 5% worden. Als gemeenten minder willen
geven kan dat, maar hoger kan niet.
 De heer Van der Staaij heeft gevraagd of ik een garantie kan geven dat
de raads- en statenleden er niet op achteruit gaan. Wat de vergoeding betreft,
kan ik dat. Een deel van de raadsleden gaat er zelfs op vooruit doordat inwonersklassen
worden samengevoegd. Dat leidt tot een verbetering voor raadsleden van kleinere
gemeenten.
 Bij openbaarmaking en verrekening wordt onderscheid gemaakt tussen loon
en winst uit onderneming. De heer Van der Staaij vroeg waarom dat gebeurt.
De verrekening vindt plaats bij alle bronnen van inkomsten. Openbaarmaking
vindt alleen plaats bij de bron loon. Dat doen wij omdat winst uit ondernemingen
fluctueert, te manipuleren is en daardoor niet zo vreselijk veel zegt. Verder
lijkt het uit oogpunt van concurrentie verstandig om winst ondernemingen niet
openbaar te maken. Loon van ex-politici uit een bv moet openbaar worden gemaakt.
 Een andere vraag was of het overgangsrecht ook geldt bij het direct aanvaarden
van het ambt in een andere gemeente. Nee, bij een overstap naar een andere
gemeente is er geen toepasselijk overgangsrecht meer bij aftreden.
 De heer Van der Staaij vroeg wat wordt bedoeld in het overgangsrecht met
"onmiddellijk na de eerstvolgende verkiezingen van de herbenoemde ambtsdrager".
"Onmiddellijk" slaat op het moment van herbenoeming na de eerstvolgende verkiezingen.
Benoemde ambtsdragers als wethouders blijven aan na de gemeenteraadsverkiezingen.
In het geval dat na aftreden de betrokken wethouder van 50 jaar direct wordt
benoemd in dezelfde functie van wethouder, geldt het nieuw voorgestelde overgangsrecht.
"Onmiddellijk" slaat dus op het moment van herbenoeming en niet op de eerstvolgende
verkiezingen.
 De heer Heijnen vroeg of het verboden is om voor het aftreden begeleiding
aan te bieden aan wethouders die aankondigen dat zij hun periode afmaken en
daarna niet meer terugkomen. Verboden is het niet. Er is zeker een bepaalde
vorm van loopbaanoriëntatie mogelijk, maar dan moet de gemeente bereid
zijn om die zelf te bieden. Dat wordt niet belemmerd door deze wet- en regelgeving.
Zijn vraag of wethouders ook recht kunnen doen geleden op een dergelijke loopbaanoriëntatie
moet negatief worden beantwoord. Dat recht ontstaat pas op het moment dat
sprake is van een gewezen ambtsdrager, dus als iemand is gestopt met het uitoefenen
van de functie.
 De heer Heijnen heeft gevraagd of het loopbaanprincipe en de AMvB voor
1 januari in werking treden. Wij doen wat wij kunnen. Het is de bedoeling
om het voor 1 januari te doen. Hij heeft ook gevraagd of ik bereid ben
om na te gaan of de regeling die wij treffen voor deeltijdwethouders in de
praktijk problemen oplevert, bijvoorbeeld omdat mensen negen tiende gaan werken
en dan wel kunnen bijverdienen. Die mogelijkheid had ik zelf ook al bedacht.
Dat zullen wij zeker doen. Wij zullen ook bekijken of het aantal mensen dat
negen tiende gaat werken toeneemt.
 De heer Heijnen heeft gevraagd waar hij de nevenfuncties van de leden
van de Hoge Colleges van Staat kan vinden. Dat zijn dus de Algemene Rekenkamer,
de Raad van State en de Nationale ombudsman. Deze kunnen, als het goed is,
worden gevonden op de websites van de betrokken colleges. Daarop horen zij
te staan.
 Dat was de beantwoording van de vragen. Ik kom vervolgens toe aan de reactie
op de moties.
 
 
 De heer Van der Staaij wil u nog een vraag stellen.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 O, ben ik nog iets vergeten?
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Ik had een vraag gesteld over de verrekening. Het feit dat winst uit bv's
daar niet onder valt zou in de praktijk nog wel eens leiden tot het oprichten
van bv's waarbij men tegen een beperkt salaris in loondienst treedt. Het salaris
is dan wel verrekenbaar maar de winst niet. Is dat in wezen geen soort sluiproute?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik meen daarop wel antwoord te hebben gegeven. Als loon van ex-politici
naar bv's gaat moet het loon uit die bv's ook openbaar worden gemaakt. Het
loon dus wel. Maar de winst niet. De winst uit onderneming fluctueert, is
te manipuleren en zegt daarom niet zo vreselijk veel. Ook uit het oogpunt
van concurrentie zou reden bestaan om deze niet openbaar te maken.
 
 
 
 De heer
 Van der Staaij
 SGP
 
 Het is waar dat ik dit antwoord heb gekregen ten aanzien van de openbaarmaking.
Ik had een vraag gesteld over de verrekening en dat is toch heel iets anders.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ten aanzien van de verrekening geldt dat alle bronnen van inkomsten worden
verrekend. De verrekening geldt alle bronnen van inkomsten, dus ook inkomsten
uit bv's. Ook dat is een bron van inkomsten. De openbaarmaking geldt alleen
voor het loon.
 Dan kom ik toe aan de moties. De eerste motie is van de heer Van Raak.
Daarin verzoekt hij de regering om de zogenaamde Balkenendenorm niet hoger
te maken dan het inkomen van de minister-president. Ik heb al eerder duidelijk
gemaakt dat het kabinet het aannemen van deze motie ontraadt. Wij zijn van
mening dat dit ertoe zou leiden dat in het bijzonder de positie van ambtenaren –
en daar gaat het hier in eerste instantie om – ten opzichte van de semipublieke
sector zou verslechteren. Dat vindt het kabinet geen goede zaak. Het zou ook
niet realistisch zijn om in de semipublieke sector 100% van het inkomen
van de minister-president als norm te laten gelden, en niet 130%.
 De heer Van Raak heeft een motie ingediend waarin hij de regering verzoekt
om voor commissarissen van de Koningin nevenfuncties te verbieden die niet
direct voortkomen uit de vervulling van hun ambt. Naar ik aanneem zal duidelijk
zijn dat het kabinet het aannemen van die motie ontraadt. Wij hebben dit besproken
tijdens het wetgevingsoverleg. Ik ben van mening dat sommige nevenfuncties,
ook nevenfuncties die niet direct voortkomen uit de vervulling van het ambt,
buitengewoon zinvol kunnen zijn voor het vervullen van het ambt van commissaris
van de Koningin. Bovendien zijn er de provinciale staten bij de commissaris
van de Koningin, en de gemeenteraad bij de burgemeester. Die kunnen toezicht
houden op het hebben van deze nevenfuncties.
 De heer Van Raak heeft verder een motie ingediend waarin hij verzoekt
om de wachtgeldregeling voor politieke ambtsdragers na aanvaarding van een
nieuwe hoofdbaan volledig te stoppen. Ook dat punt hebben wij besproken tijdens
het wetgevingsoverleg. Ik heb er toen op gewezen dat de vergelijking met de
WW op dit punt niet helemaal opgaat. Politieke functies zijn namelijk zogenaamde
taakfuncties. Dat betekent dat er mag worden bijverdiend tot het oude salaris
en niet meer dan dat. Dit is dus niet helemaal vergelijkbaar met de regeling
die wij kennen bij de WW. Daarom moet ik helaas ook het aannemen van deze
motie ontraden.
 In zijn motie vraagt de heer Brinkman om de nota van wijziging aan te
passen, zodanig dat de uitkering voor alle politieke ambtsdragers plaatsheeft
overeenkomstig de Werkloosheidswet. In feite is dit dezelfde motie als die
van de heer Van Raak, als ik het zo mag interpreteren. Hiervoor geldt dus
hetzelfde advies, namelijk ontraden.
 In zijn motie verzoekt de heer Van der Staaij de regering om zo snel als
het in verband met de economische crisis mogelijk is alsnog te komen met voorstellen
om te komen tot een samenhangend loongebouw. Hij meldt in zijn motie niet
expliciet wat daarvoor nodig is. Dat is op zich interessant. Ik weet daarom
niet precies hoe ik dit nu moet interpreteren. Laat ik het maar als volgt
interpreteren. Je kunt weer tot deze samenhang komen door het salaris van
de ministers daadwerkelijk te verhogen tot het niveau dat door de commissie-Dijkstal
is voorgesteld. Volgens mij was dit ook de strekking van de toelichting van
de heer Van der Staaij. Hoe zal ik het zeggen? Het is voor ons allemaal lastig
om adviezen te geven als het daarbij gaat over je eigen salaris. Het lijkt
mij echter verstandig om hierover te zeggen dat ik niet verwacht dat het kabinet
een dergelijke maatregel zal nemen in deze kabinetsperiode. In dat opzicht
moet ik de Kamer ook het aannemen van deze motie ontraden.
 De heer Heijnen, de heer Van Beek en de heer Anker hebben een motie ingediend
over de spookraadsleden. Het kabinet heeft voorgesteld om tegemoet te komen
aan de kritiek van de Kamer, die heeft gesteld dat wij op dit moment te weinig
kunnen doen aan dit fenomeen. Het voorstel was om 50% van de inkomsten
afhankelijk te laten zijn van aan- of afwezigheid. Ik begrijp dat dit voorstel
niet de steun heeft van de Kamer en dat de indieners dit op een andere manier
geregeld zouden willen zien. De indieners willen dit bewerkstelligen met een
motie. Ik vraag ze of zij daarmee het voorstel afwijzen om 50% van
de inkomsten van een raadslid te laten afhangen van de aanwezigheid.
 
 
 
 De heer
 Heijnen
 PvdA
 
 Het gaat niet om stukken in de wetgeving die nu voorliggen, maar om de
verordening over de vergoeding van raadsleden en commissieleden. Daarvoor
gaat de minister nadere voorstellen doen. Daarin hoeft zij wat ons betreft
niet de vacatiegeldenregeling te veranderen als zij tegemoetkomt aan de wens
die in deze motie wordt verwoord.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Dat begrijp ik. Ik vind het moeilijk om nu te zeggen hoe dit zou kunnen.
Ik heb daarom tegen de strekking van de motie geen bezwaar. Ik moet echter
een voorbehoud maken bij de uitvoerbaarheid ervan. Het zou namelijk kunnen
dat het ons niet is toegestaan om in regelgeving op te nemen dat gemeenten
en provincies de betaling aan gemeenteraadsleden en statenleden mogen opschorten.
Ik moet dus echt nagaan of de mogelijkheid om dat te doen kan worden gecreëerd.
Tegen de richting van de motie heb ik geen bezwaar, maar ik behoud me het
recht voor om erop terug te komen ten aanzien van de uitvoerbaarheid.
 Ik hoop dat ik alle moties heb behandeld – er wordt geknikt; dat
is mooi – en dat ik alle vragen van de Kamer adequaat heb beantwoord.
 
 
 Ik dank de minister voor haar antwoord in eerste termijn. Voor een korte
derde termijn, voor het indienen van een motie, geef ik het woord aan mevrouw
De Pater-van der Meer. Het oordeel over de motie is al geveld!
 
 
 
 Mevrouw
 De Pater-van der Meer
 CDA
 
 Voorzitter. Ik denk dat ik geen toelichting meer hoef te geven. Mijn motie
luidt als volgt.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,De Pater-van der Meer
 constaterende dat een ex-APPA-functionaris bij overlijden na afloop van
zijn/haar wachtgeldperiode, maar voor het bereiken van de 65-jarige
leeftijd, geen dekking heeft voor het nabestaandenpensioen;
 overwegende dat politieke ambtsdragers een groter risico op een pensioenbreuk
lopen dan werknemers in de publieke sector;
 van oordeel dat de regeling voor het nabestaandenpensioen voor politieke
ambtsdragers gewijzigd dient te worden ten opzichte van de regeling voor werknemers
in de publieke sector;
 verzoekt de regering, voorstellen te doen voor een regeling voor het nabestaandenpensioen
op opbouwbasis, met terugwerkende kracht vanaf 2002,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden De Pater-van der Meer, Van Beek,
Van der Staaij en Anker. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
 Zij krijgt nr. 22(30424).
 
 
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Voorzitter. Ik heb al tegen mevrouw De Pater gezegd dat ik uiteraard bereid
ben om daar welwillend naar te kijken, maar dat ik in het geheel nog niet
kan overzien tot welk resultaat dat leidt. De Kamer moet mijn ontraden van
de motie in dat opzicht dan ook als een formaliteit zien, zal ik maar even
zeggen.
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Wij hebben twee brieven van deze minister te goed voor de stemmingen van
donderdag. De leden moeten zelf maar in de gaten houden of zij stemmingen
over de wetsvoorstellen en de moties dan ook verantwoord vinden. Het wetsvoorstel
moet natuurlijk wel nog naar de Eerste Kamer. De Kamer heeft zelf over die
planning beslist.
 
 
 Sluiting 22.57 uur