Behandeling wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 1195-1201

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-04-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 24, pagina 1195-1201

26-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28051Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Interpellatie-Hofstede in verband met negatieve tolerantiespeling, gericht tot de staatssecretaris van Economische ZakenPagina 1210-1213
Stemming over het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een wetsvoorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het onderwijs (28081)Pagina 1235-1236
Interpellatievragen lid Hofstede aan staatssecretaris van EZ i.v.m. negatieve tolerantiespeling; noot bij blz. 1210 van deze editiePagina 1278-1278
Presentie en opening (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 1195-1195
Lijst van besluiten (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 1275-1275
Behandeling wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)Pagina 1195-1201
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)Pagina 1213-1228
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 1275-1277
Behandeling wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een wetsvoorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het onderwijs (28081)Pagina 1201-1209
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Faillissementswet in verband met de invoering van de mogelijkheid van een vereenvoudigde afwikkeling van faillissement (27199); - Wijziging van de Auteurswet 1912 inzake het reprografisch verveelvoudigen (27617); - Aanpassing van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek aan richtlijn (EG) nr. 97/55 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 1997 tot wijziging van richtlijn nr. 84/450/EEG inzake misleidende reclame teneinde ook vergelijkende reclame te regelen (PbEG L 290) (27619); - Opneming in de Advocatenwet van enkele bepalingen over het onderzoek naar de toestand van de praktijk van een advocaat en wijziging van een aantal artikelen van deze wet (26940)Pagina 1195-1195
Stemming over wetsvoorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)Pagina 1235-1235
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een wetsvoorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het onderwijs (28081)Pagina 1228-1235
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Tabakswet (26472)Pagina 1236-1275

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Verklaring
dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in
de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede
Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband
met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling
of ziekte (28051).De beraadslaging wordt geopend.De heer Pastoor (CDA):Mijnheer de voorzitter. Voor de derde keer wordt een vervangingsregeling
wegens onder andere zwangerschap en bevalling aan de Eerste Kamer ter beoordeling
voorgelegd. Beide voorgaande keren, in 1993 en 1996, stemde het CDA voor die
regeling. Ook nu heeft onze fractie met instemmende belangstelling van het
wetsvoorstel kennisgenomen. Verbreding van de regeling naar vervanging bij
ziekte ondersteunen wij eveneens.Bij de vraag of een vervangingsregeling van Kamerleden, statenleden en
gemeenteraadsleden wel in overeenstemming is met het persoonlijk karakter
van het ambt van volksvertegenwoordiger strijden twee gedachten om voorrang.
Enerzijds zijn wij met de Raad van State van oordeel dat het ambt van volksvertegenwoordiger
een sterk persoonlijk karakter draagt. Wij menen dat slechts zwaarwegende
argumenten dat karakter mogen doorbreken. Anderzijds zijn wij van mening dat
de maatschappelijke ontwikkeling rond de combinatie van arbeid en zorg zodanig
is voortgegaan dat het strikt persoonlijke karakter daarvoor doorbroken mag
worden.Dat neemt niet weg dat wij over één punt nader met de minister
van gedachten willen wisselen. Ik zeg "nader", omdat wij dat schriftelijk
ook al hebben gedaan. De vraag is voor welke periode de totale vervangingsregeling
kan gelden. Waarom hechten wij aan dit punt? Wij zijn van oordeel dat het
persoonlijk karakter van het ambt het minst wordt aangetast als de bijzondere
eis wordt gesteld dat de vervanging voor een korte periode is.De tekst van de wet en de intussen bij de wetsbehandeling verschenen stukken
geven hierover onvoldoende uitsluitsel. In het wetsvoorstel wordt geen periode
genoemd, maar slechts gesproken over "tijdelijke vervanging". In de memorie
van toelichting wordt hier wel uitvoerig op ingegaan, als ware het een uitvoeringsregeling.
In het voetspoor van het advies van de Raad van State bevestigt de minister
dat hij van oordeel is dat het ambt van volksvertegenwoordiger een persoonlijk
karakter draagt en dat een regeling aan bijzondere eisen moet voldoen. Daarop
voortbordurend spreekt de minister over een vrij korte periode en elders over
een vaste periode, omdat anders de periode van afwezigheid onbepaalbaar wordt.
Daarnaast wordt de wachtgeldregeling voor de vervanger als niet van toepassing
verklaard, gezien de korte periode waarin deze het lidmaatschap bekleedt.
Hoe het ook zij, de memorie van toelichting geeft geen exact antwoord op de
vraag hoe tijdelijk tijdelijk is. Dat is evenmin af te leiden uit de vorige
week overgelegde bijlage bij de memorie van antwoord, die beschouwd kan worden
als een beknopte voorloper op de uitvoeringsregeling.Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is uitvoerig
gesproken over de periode van vervanging. Tijdens het debat leek de minister
de periode van 16 weken op te rekken. Hij ging uit van in eerste instantie
16 weken, maar hij achtte het niet uitgesloten dat bij ziekte opnieuw een
periode genomen kan worden. Wij hebben hierover helderheid gevraagd in de
schriftelijke voorbereiding.Als wij het antwoord bekijken, lijkt het alsof twee ministers ons antwoorden,
die geen overleg met elkaar hebben gehad. Enerzijds zegt de minister dat de
periode vast is en niet minimaal of maximaal. Indien na 16 weken nog geen
herstel is ingetreden, wordt betrokkene weer rechtstreeks lid van de volksvertegenwoordiging
en fungeert dan als een ziek lid. Anderzijds wordt gesteld dat betrokkene
een verzoek kan indienen bij de voorzitter van de Kamer om opnieuw gedurende
een vaste periode van 16 weken tijdelijk vervangen te worden. De minister
zegt dat een onbeperkte herhaling van vervangingsperiodes van 16 weken uiteraard
niet aan de orde is. Hij filosofeert wel verder over de vraag of drie keer
tijdelijke vervanging in vier jaar mogelijk zou moeten zijn, zonder hier overigens
antwoord op te geven. Een en ander doet ons opnieuw en versterkt de vraag
stellen: hoe tijdelijk is tijdelijk en wat is het voornemen van de minister
nu precies?Wij plaatsen die vraag ook in relatie met de stelling van de minister,
tegen de opvattingen van de Raad van State, dat de overdracht van de aan het
ambt van volksvertegenwoordiger verbonden verantwoordelijkheden voor vrij
korte perioden niet aan de kwaliteit en het gezag van dit ambt afbreuk mag
doen. Het moge duidelijk zijn dat wij op basis van de door ons genoemde argumenten
een vrij korte periode voorstaan. Wij menen dat dit het best kan worden vertaald
door de vervanging te laten bij een vaste periode van 16 weken.De heer Ketting (VVD):Voorzitter. Bij de beoordeling van dit wetsvoorstel en de bespreking in
mijn fractie klopten er zwei Seelen in einem Brust of beter zwei Herzen in
einem Brust: een warm kloppend hart dat liever geen bezwaren zou zien, maar
ook een ander hart dat dwong datgene te doen waar deze Kamer voor staat. Dat
is het toetsen van een wetsvoorstel aan meer rationele gronden, zoals rechtstatelijkheid,
doelmatigheid, uitvoerbaarheid of billijkheid. Dit laatste klemt te meer als
het een voorstel tot wijziging van de Grondwet betreft en dat telt voor mijn
fractie bijzonder zwaar.Er ligt weinig tekst ten grondslag aan dit wetsvoorstel, maar het betreft
een onderwerp van belang. Een grondwetswijziging is niet van alledag, maar
de positie van vrouwen in het publieke ambt verdient de aandacht. Dat de inbreng
van mijn fractie toch beknopt is, heeft een geheel andere reden, namelijk
dat er in de afgelopen jaren al zoveel over is gezegd. Mijn fractie zal zich
dan ook tot de hoofdpunten beperken.Allereerst nut en noodzaak. Wat is het probleem? Is er echt een probleem?
De memorie van antwoord verschaft hierover onvoldoende helderheid. De minister
stelt dat het percentage vrouwen dat actief is in de politiek, achterblijft
bij het streefcijfer van 30. Of dit wordt veroorzaakt doordat er geen vervangingsmogelijkheid
is bij zwangerschap, bevalling of ziekte, blijft onbesproken. Dat roept de
vraag of op de faciliteit die mogelijk wordt gemaakt door dit wetsvoorstel,
het streefcijfer wel naderbij brengt.Het verwondert mijn fractie zeer dat dit wetsvoorstel enigerlei onderbouwing
mist. Dit was al een stevig kritiekpunt bij de behandeling in 1995-1996. Het
had toch in de rede gelegen om de afgelopen zes jaar te benutten om te onderzoeken
welke maatregelen nodig zijn om de participatie van vrouwen
in de politiek te vergroten? De ernst van het onderwerp vereist een serieuze
behandeling. Dit kan worden onderstreept door het gegeven dat het een groep
van duizenden personen betreft, waarbinnen vele honderden vrouwen. Naar de
mening van mijn fractie ligt het in de rede, als er belemmeringen zijn voor
vrouwen, dat zij boven tafel komen, daarna worden gerangschikt naar prioriteit
en worden voorzien van een oplossingsrichting. Daarnaast kan worden meegenomen
welke belemmeringen er voor mannen kunnen bestaan die om een oplossing vragen.
Deelt de minister deze opvatting? Een dergelijke aanpak weerspiegelt het belang
van het onderwerp, maar geconcludeerd moet worden dat voldoende onderbouwing
voor deze wijziging van de Grondwet ontbreekt.Om de minister bij te staan heb ik wat eigen veldwerk verricht. Ik heb
deze vraag uitgezet bij de Vereniging van vrouwen in de VVD, een vereniging
van zo'n 3500 leden. Het antwoord van het bestuur was glashelder. Het is een
non-probleem. Wat is dit voor betutteling? Het is strijdig met het belang
en de waardigheid van het ambt. Kortom, een heldere en eenduidige ondersteuning
van de argumentatie van mijn fractie, omdat de meningsvorming in de VVD heden
te dage zeer harmonieus en homogeen is. Ik hoor jaloers gelach van partijen
die niet in zo'n comfortabele positie verkeren, maar dat kan nog komen als
zij aandachtig naar dit verhaal luisteren.Een andere reden om het wetsvoorstel te behandelen, kan zijn dat het spoedeisend
is, maar daarvan is geen sprake. Tot op de huidige dag is met informele regelingen
immer voor een passende oplossing gezorgd. Ook de minister kan in zijn memorie
van antwoord geen gevallen noemen waarin dat niet is gelukt.Een grondwetswijziging is niet niks. In dit licht verbaast het mijn fractie
dat dit voorstel na zes jaar wordt ingediend, terwijl er binnenkort meer gegevens
beschikbaar komen. Ik ga uit van de informatie die de minister heeft verschaft,
dat in juni aanstaande de resultaten beschikbaar worden van het onderzoek
naar uitstroommotieven. Voorts verwacht de minister rond die tijd uitvoering
te hebben gegeven aan de motie-Rehwinkel, waaruit ook nadere gegevens komen.
Ten slotte stelt de minister in de memorie van antwoord dat er nog onderzoek
wordt ingesteld naar de motieven van vrouwelijke gemeenteraadsleden om uit
de politiek te stappen. De regering verwacht dat dit onderzoek uitsluitsel
geeft over mogelijke andere belemmeringen voor mannen en vrouwen. Ook deze
informatie kan binnenkort worden verwacht, heeft mijn fractie begrepen.Als binnenkort over al deze gegevens kan worden beschikt, is het dan niet
passend om te wachten met de Grondwet te wijzigen totdat wij weten waar wij
het over hebben? Ik herhaal dat het wijzigen van de Grondwet niet niks is.
De toenmalige staatssecretaris heeft in 1996 in deze Kamer gezegd dat hij
bij afstemming van het wetsvoorstel, zoals toen is gebeurd, zou nadenken over
alternatieven zonder grondwetswijziging. Zes jaar moet toch toereikend zijn
om hierover na te denken? Mijn fractie is zeer benieuwd wat deze langdurige
reflectie heeft opgeleverd.Minister De Vries:Dit wetsvoorstel.De heer Ketting (VVD):Dat is mager voor al die tijd.Natuurlijk heeft mijn fractie ook stilgestaan bij de vraag of de voorgestelde
oplossing adequaat is, als het ontbreken van een regeling voor tijdelijke
vervanging het probleem zou zijn, maar zij betwijfelt dit ten zeerste. Allereerst
is er een alternatief, en wel tijdelijke stemoverdracht. Naar de mening van
mijn fractie is dat een zinnige oplossing. Zij wordt daarin ondersteund door
de opvatting van de Raad van State die dezelfde preferentie heeft uitgesproken.
Zeker bij een grondwetswijziging telt voor mijn fractie de mening van de Raad
van State bijzonder zwaar.De regering verschilt van mening met de Raad van State, met als belangrijkste
argument dat de regeling een recht moet zijn en geen gunst mag zijn. Mijn
fractie heeft moeite met de gekozen bewoordingen. Zij geeft de voorkeur aan
eigen verantwoordelijkheid, collegialiteit, loyaliteit en flexibiliteit.De heer Platvoet (GroenLinks):De VVD is nog een grote partij, maar wij weten niet wat Fortuyn gaat doen.
De kans dat de VVD een eenmansfractie wordt is niet erg reëel, maar deze
regeling kan vooral soelaas bieden aan een eenmansfractie. Deze heeft niets
aan stemoverdracht, maar wel veel aan deze regeling, als het gaat om onvoorziene
omstandigheden, zoals ziekte en soms zwangerschap.De heer Ketting (VVD):Er zijn niet zoveel eenmansfracties en zij zijn het resultaat van een
democratisch proces. In gevallen van ziekte, is door pairen een oplossing
gevonden, als dat werkelijk een probleem was.De heer Platvoet (GroenLinks):Dat is toch onzin? Het gaat om het leveren van een bijdrage aan een debat
en het stemmen. Dat kan een vervanger doen bij een eenmansfractie. Pairen
is een andere mogelijkheid, maar dat is iets heel anders. Dat is geen argument.De heer Ketting (VVD):Dat is uw mening, maar niet de mijne. Het is misschien goed om de rest
van mijn argumenten nog even aan te horen.Met deze uitgangspunten zijn er tot nu toe immer passende en effectieve
oplossingen gevonden. In de memorie van antwoord is echter sprake van "de
onmogelijkheid om in de praktijk langs informele weg goede oplossingen te
vinden". Een recht vereist ook regeling, maar mijn fractie pleit voor terughoudendheid
in deze tijd van deregulering. Bijten wij zo niet in onze eigen staart, gezien
het feit dat volgens de minister alleen al het opstellen van de uitvoeringsregeling
nog vier jaar werk met zich brengt? Dit roept bij mijn fractie de vraag op
waarom de afgelopen zes jaar niet zijn benut om de uitvoeringsregeling alvast
uit te werken, zodat deze beschikbaar was bij de behandeling van dit wetsvoorstel.
Het is toch niet passend dat zo'n belangrijke hoeksteen ontbreekt? Mag mijn
fractie aannemen dat de minister het hiermee eens is?Zonder uitputtend te willen zijn stuit mijn fractie nog op andere vraagstukken
die door regeling opkomen. De minister stelt in de memorie van antwoord dat
de betrokkene na de periode van 16 weken als beter wordt beschouwd, ongeacht
of hij nog ziek is of niet. Er kan wel besloten worden om nog een periode
van 16 weken ter beschikking te stellen. Hoe vaak kan dit doorgaan? Dat laat
de minister, misschien wijselijk, in het midden. Ook blijft de minister vaag
bij de beantwoording van de vraag van mijn fractie of er discrepantie
kan ontstaan bij nevenfuncties van staten- en raadsleden, wanneer men bij
de ene functie als ziek wordt beschouwd en bij de andere niet.Ook zijn de zorgen van mijn fractie nog niet weggenomen over latere verlenging
van de periode van 16 weken plaatsvervanging bij ziekte. Dat is niet alleen
de realiteit in andere geledingen van de maatschappij, maar de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten heeft in haar brief aan deze Kamer aangedrongen
op flexibiliteit in dezen. Als de minister hier positief op reageert, staat
de deur al op een kier. Mijn fractie verneemt gaarne van de minister hoe hij
op dit verzoek van de VNG reageert.Dan de positie van de plaatsvervanger. Bij de volksvertegenwoordiger stelt
de minister dat er sprake moet zijn van een recht en niet van een gunst. Het
verbaast mijn fractie dat hij dit uitgangspunt niet hanteert voor de plaatsvervanger.
De minister stelt in de memorie van antwoord dat de plaatsvervanger maar afspraken
moet maken met de werkgever voor het bijwonen van vergaderingen of over een
verlofregeling, en dit terwijl de plaatsvervanger in een zwakkere positie
verkeert dan een volksvertegenwoordiger. Mijn fractie kan dit niet billijk
vinden. Als er een regeling aan de orde moet zijn, komt het mijn fractie voor
dat deze moet gelden voor de plaatsvervanger en dat een informeel arrangement
voor de volksvertegenwoordiger passend en toereikend is.Het overtuigde mijn fractie niet dat de vertegenwoordigers naar de menig
van de minister onder zo zware druk staan dat zij zonder een wettelijk regelde
procedure de belangen van hun eigen gezondheid of hun toekomstig kind niet
in het oog zouden houden. Dit komt bij mijn fractie over als een onderschatting
van verantwoordelijkheidsbesef en als nogal bevoogdend.Met dit wetsvoorstel wordt ook een principiële discussie opgeroepen
over het ambt van volksvertegenwoordiger. Naar de mening van mijn fractie,
ook al zes jaar geleden geuit, kan en mag een volksvertegenwoordiger niet
worden beschouwd als een werknemer in andere sectoren. Mijn fractie heeft
begrepen dat de minister dit uitgangspunt ten dele deelt. Wat hierover in
de memorie van antwoord wordt gesteld, noopt mijn fractie de minister te vragen
een helder eindbeeld te schetsen van de door hem voorgestane rechtspositieregeling
van politieke ambtsdragers.Wij vinden de intenties van de minister bij dit wetsvoorstel vanzelfsprekend
sympathiek, daarover mag geen twijfel bestaan, maar bij het wijzigen van de
Grondwet is prudentie vereist. Mijn fractie is nog niet overtuigd door de
argumentatie van de minister. Dat kan ook niet, omdat de onderbouwing verscholen
ligt in onderzoeken waarvan de resultaten nog beschikbaar moeten worden. Mijn
fractie dringt er met klem bij de minister op aan om deze resultaten af te
wachten. Dan ligt scherper in het vizier welke oplossingen er moeten worden
gevonden voor welke problemen. Als een wijziging van de Grondwet noodzakelijk
is, op basis van een solide onderbouwing, wil mijn fractie deze zeker niet
op voorhand uitsluiten. Nu wordt om een mogelijk probleem op te lossen een
oplossing aangedragen die meer problemen met zich brengt dan het eventuele
vraagstuk zelve. Mijn fractie wacht met grote belangstelling het antwoord
van de minister af.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Sprekend namens de fracties van de SGP en de ChristenUnie,
hoop ik dat de minister het mij niet euvel zal duiden wanneer ik opmerk dat
het onderhavige voorstel bij mij een sterk déjà vu-gevoel oproept.
Het is inmiddels de derde keer dat wij ons met een voorstel tot grondwetswijziging
inzake de mogelijkheid van vervanging van volksvertegenwoordigers bij zwangerschap
en bevalling, en thans ook bij ziekte, bezighouden.Op 29 maart 1994 sprak ik namens dezelfde fracties in deze Kamer over
wetsvoorstel 23430, de eerste lezing van een voorstel tot grondwetswijziging,
en op 27 februari 1996 tijdens de tweede lezing over wetsvoorstel 23798. Het
is een standaardregel in deze Kamer dat wij de behandeling in de Tweede Kamer
van een voorstel niet volledig overdoen. Het is en blijft nastrevenswaardig
om zoveel mogelijk naar die regel te handelen.Nog meer aangewezen lijkt mij de regel dat wij onszelf in deze Kamer zo
min mogelijk herhalen. Inachtneming van die laatste regel gebiedt mij in dit
geval zeer kort te zijn. Die regel hanteerden wij ook reeds tijdens de schriftelijke
voorbereiding van de behandeling van het voorstel. Over en weer verwezen zowel
onze fracties als de regering naar de argumentatie die bij beide vorige voorstellen
werd gehanteerd.Het is ons uiteraard niet ontgaan dat het huidige voorstel een iets bredere
scopus bevat dan het eerdere voorstel. Op zichzelf is het terecht dat afwezigheid
als gevolg van ziekte binnen de reikwijdte van het voorstel is getrokken.
Het is ons evenmin ontgaan dat de regering deels andere argumenten gebruikt
dan bij het vorige voorstel. Of beter gezegd, bepaalde argumenten die destijds
werden gehanteerd, worden nu ongenoemd gelaten of er wordt minder gewicht
aan toegekend.Zo wordt er minder betekenis gehecht aan het verschil tussen werknemers
en ambtenaren enerzijds en volksvertegenwoordigers anderzijds. Destijds werd
gesteld dat de vergelijking van de rechtspositie in het nadeel van de volksvertegenwoordigers
uitviel. Hadden de eerstgenoemden toen al recht op verlof in verband met zwangerschap
en bevalling, dat gold niet voor de categorie volksvertegenwoordigers.Dit argument is naar onze mening terecht niet meer prominent aanwezig
in de toelichting op het huidige voorstel. Het belangrijkste verschil is dat
een volksvertegenwoordiger geen bevoegd gezag of werkgever boven zich heeft.
Volksvertegenwoordigers waren en zijn voor afwezigheid niet afhankelijk van
toestemming of van wetgeving die een recht op afwezigheid verschaft. Daarmee
bevonden volksvertegenwoordigers zich in een gunstigere positie dan werknemers
en ambtenaren.Overigens merken wij op dat de vergelijking van beide categorieën
in de benadering van de regering nog steeds een rol speelt, wanneer zij in
algemene zin betoogt dat het wenselijk is dat voor de rechtspositie van volksvertegenwoordigers
wordt aangesloten bij wat gebruikelijk is in reguliere sectoren. Dat is blijkbaar
de norm.Bij het vorige voorstel speelde het beroep van de zijde van de regering
op het Internationaal verdrag inzake de uitbanning van vrouwendiscriminatie
een niet onbelangrijke rol. Dat beroep heb ik bij het onderhavige voorstel
niet meer in dezelfde mate aangetroffen. Terecht is destijds
reeds de stelling bestreden dat het internationaal verdrag zou verplichten
tot het treffen van een vervangingsregeling voor volksvertegenwoordigers.Bij het huidige voorstel lijkt het accent te liggen op het creëren
van mogelijkheden voor een combinatie van arbeid en zorg, een emancipatiedoelstelling
derhalve. In de memorie van antwoord aan deze Kamer lees ik op pagina 7 dat
naast de bevordering van de participatie van vrouwen in het openbaar bestuur
het gezondheidsmotief de belangrijkste reden voor de voorgestelde vervangingsregeling
is. Daarnaast gebruikt de regering het in mijn ogen rijkelijk abstracte argument
dat het Nederlandse volk er recht op heeft dat het wordt vertegenwoordigd
door het bij de Grondwet, de Gemeentewet of Provinciewet vastgestelde aantal
volksvertegenwoordigers.Het hoofdbezwaar van onze fracties is niet nieuw of onbekend. Dat is het
sterk persoonlijke karakter van het ambt van volksvertegenwoordiger, in die
zin dat het één en ondeelbaar is.Wij vinden grondwetswijziging ten behoeve van tijdelijke vervanging ook
niet nodig. De regering stelt dat het thans niet mogelijk is om bij wet of
lagere regelgeving het lidmaatschap van de vervanger te doen eindigen op een
andere wijze dan door ontslag of wegens het niet meer voldoen aan de vereisten
voor het lidmaatschap. Op zichzelf is dit juist, maar aan een tijdelijke vervanging
staan ons inziens geen wetten in de weg, en zeker de Grondwet niet, maar hooguit
praktische bezwaren. Collegiale oplossingen zijn mogelijk als men zich loyaal
aan gemaakte afspraken houdt. Als men desondanks een regeling wenselijk acht,
gaat onze voorkeur net als die van de Raad van State uit naar het alternatief
van tijdelijke stemoverdracht.Een bezwaar van tweede orde is dat de beperking van de vervangingsmogelijkheid
iets willekeurigs heeft, zoals eveneens door de Raad van State is gesignaleerd.
In het voorlopig verslag hebben wij het adoptieverlof aan de orde gesteld,
waarover werknemers en ambtenaren reeds enige tijd kunnen beschikken. Als
de regering dan toch tegen reguliere sectoren wil aanleunen, zoals zij dat
noemt, waarom dan niet op dit punt?Wij zijn ook niet gerust op de toepassing van de voorgestelde regeling,
waar de heer Pastoor uitgebreider op in is gegaan. In principe geldt de vervanging
voor de duur van 16 weken. Zij kan meerdere keren toegepast worden, ook aansluitend
neem ik aan. De enige beperking die ik in de stukken kan ontdekken, is de
verklaring van de regering dat onbeperkte herhaling niet aan de orde is. Daarmee
blijft de toepassingsduur en -frequentie van de regeling rijkelijk vaag, hetgeen
vooral bij ziekte niet onbegrijpelijk is.Deze bedenkingen samengenomen kunnen onze fracties niet warm doen lopen
voor het voorgelegde voorstel. Niettemin zullen wij met belangstelling naar
de reactie van de minister luisteren.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. GroenLinks heeft niet meegedaan aan de schriftelijke voorbereiding
van dit wetsvoorstel. Als er ondraaglijke spanning is bij de minister over
hoe wij stemmen over het wetsvoorstel, kan ik deze nu alvast wegnemen. Wij
zijn positief over het wetsvoorstel, maar dat neemt niet weg dat wij er een
aantal min of meer kritische opmerkingen over hebben.Het is misschien goed om nog even in herinnering te roepen wanneer de
roep om een dergelijke regeling er kwam. In mijn herinnering was dat ongeveer
vijftien jaar geleden, toen mevrouw Van Es van de eenmansfractie van de PSP
zwanger werd en zich tijdelijk wilde laten vervangen, wat toen onmogelijk
was. Daardoor bleef haar zetel enige tijd leeg en was een gekozen partij niet
in staat om aan het parlementaire werk deel te nemen. Dat heeft geleid tot
de roep om een regeling. Anderen hebben al gezegd dat deze een parlementaire
geschiedenis kent. Er ligt opnieuw een regeling voor, die niet alleen betrekking
heeft op zwangerschap, maar ook op ziekte.De regering heeft wat argumenten gebruikt waarom deze regeling goed zou
zijn. Een daarvan is de nieuwe visie op arbeid en zorg. Misschien kan de minister
nog eens uitleggen wat dit wetsvoorstel daarmee te maken heeft. Als het gaat
om arbeid en zorg, denken wij vooral aan het delen van arbeid en het delen
van zorg, maar dat is niet de essentie van dit wetsvoorstel. De essentie ervan
is om in een onvoorzien geval van ziekte een maatregel te kunnen treffen,
waardoor vervanging kan plaatsvinden. Hetzelfde geldt voor het minder onvoorziene
geval van zwangerschap. Wij denken dat dit vooral soelaas kan bieden bij kleinere
partijen, die dan het parlementaire werk kunnen doen dat zij moeten doen.Bij een ander argument dat de regering heeft gebruikt, namelijk om het
ambt van volksvertegenwoordiger aantrekkelijker te maken voor vrouwen, hebben
wij ook een vraagteken gezet. Het is de vraag of het ontbreken van zwangerschapsregelingen
een reden is voor het geringe aandeel van vrouwen in beide Kamers en in raden
en staten. In het Meerjarenbeleidsplan emancipatie van november 2000 zijn
streefcijfers voor 2004 en 2010 opgenomen voor de aanwezigheid van vrouwen
in het openbaar bestuur. Deze variëren van 15% voor de commissaris van
de Koningin tot 40% vrouwen in staten, raden, Kamers en het kabinet. In 2010
moeten deze percentages respectievelijk 30 en 50 zijn.De huidige stand van zaken, vooral bij de gemeenteraden, de Eerste Kamer
en het ambt commissaris der Koningin, steekt er nogal schril bij af. Bij de
laatste is het percentage vrouwen zelfs 0. Als ik de geruchten die daarover
de ronde doen mag geloven, zal dit in Noord-Holland binnenkort veranderen
omdat minister Netelenbos de heer Van Kemenade, die gisteren afscheid heeft
genomen, zal opvolgen. De recente gemeenteraadsverkiezingen hebben naar verwachting
de positie van vrouwen verder verzwakt. Ik heb het nog niet helemaal uitgezocht,
maar mijn stelling is dat dit mede wordt veroorzaakt door de opkomst van de
door mannen gedomineerde leefbaarheidspartijen.Het onderzoek naar de uitstroommotieven van raads- en statenleden, dat
in februari 2002 gereed zou zijn, is pas in juni 2002 beschikbaar. Dat onderzoek
kan belangrijk zijn voor de versterking van de positie van vrouwen in het
openbaar bestuur, omdat de conclusies ervan tot allerlei maatregelen kunnen
leiden. Eerlijk gezegd zou het mij niet verbazen als daaruit conclusies worden
getrokken die zich vooral concentreren rond zaken zoals vergaderen,
stukkencultuur en misschien een wat macho-achtige manier van politiek bedrijven.
Misschien is het verstandig om behalve een onderzoek naar de uitstroom, een
onderzoek te verrichten naar het hoe en waarom van de zogenaamde best practices
van vrouwen in de politiek, zodat ook wordt bekeken waardoor het soms wel
goed lukt. Onlangs zijn we nog blij verrast met de vorming van een vrouwelijk
college op Texel. De nieuw gekozen Amsterdamse fractie van GroenLinks bestaat
voor meer dan 80% uit vrouwen. Ook de schwung van sommige vrouwelijke burgemeesters,
waaronder die van Nijmegen, raakt zo langzamerhand bekend. Overigens behoort
deze burgemeester niet tot GroenLinks. Misschien is het goed om in plaats
van een onderzoek te houden naar degenen die om welke reden dan ook uitstromen,
eens een onderzoek te doen naar degenen die het juist wel goed doen. Wellicht
zijn daar conclusies aan te verbinden.De regeling beoogt de rechtspositie van volksvertegenwoordigers te moderniseren
en waar mogelijk meer gelijk te trekken met de rechtspositie van andere werknemers.
Dat is ook een argument van de regering. Ook hierover is een notitie in voorbereiding.
Enkele maanden geleden hebben wij daarover gesproken bij de behandeling van
de wijziging van de Wet politieke ambtsdragers. Wanneer verschijnt deze notitie?
Wij zijn benieuwd naar de voorstellen die eventueel uit deze notitie voortvloeien.
Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan het instellen van een sollicitatieplicht
bij een wachtgeldregeling voor politici of aan normalere sociale zekerheidsvoorzieningen
voor Eerste-Kamerleden en raads- en statenleden. Ik moet wel erkennen dat
volksvertegenwoordigers een bijzondere positie en een bijzonder opdracht hebben.
Dat betoogt de regering ook. In onze opvatting past een studieverlof of een
sabbatical year daar niet bij: je weet waar je je voor vier jaar aan verbindt
en je weet dat je, onvoorziene omstandigheden daargelaten, permanent beschikbaar
moet zijn. Naar onze opvatting gaat dit voorstel daar nou net over.De scepsis die de regering heeft, bijvoorbeeld tegenover het middel van
stemoverdracht, vinden wij terecht. Je kunt je wel afvragen of het moderniseren
van een aantal van deze elementen, zoals vervanging bij ziekte, zich moet
beperken tot volksvertegenwoordigers en niet moet gelden voor wethouders,
gedeputeerden of ministers. Gelden voor hen niet dezelfde argumenten? Zijn
hiervoor wettelijke belemmeringen?Uit de stukken is mij niet duidelijk geworden wie zal gaan vervangen als
dit voorstel kracht van wet krijgt. Is dat de eerste opvolger, of kan degene
die ziek of zwanger is iemand aanwijzen die op de lijst staat? Dat laatste
ligt naar onze mening voor de hand. De regering betoogt immers dat partijen
rekening kunnen houden met ziekte of zwangerschap door ervaren mensen die
willen vervangen, ergens op de lijst te zetten. Je weet echter nooit van tevoren
hoeveel zetels je precies haalt. Daarom kan dat nooit door de eerste opvolger
worden gedaan. De vervanging kan dus alleen op een goede wijze plaatsvinden
als de vervanger kan worden aangewezen. Is dat inderdaad de bedoeling?Mevrouw Le Poole (PvdA):Voorzitter. De Partij van de Arbeid staat van harte achter dit voorstel
tot grondwetswijziging. Wij vinden het een goed idee dat wettelijk wordt geregeld
dat volksvertegenwoordigers zich bij zwangerschap en ziekte van enige duur
tijdelijk kunnen laten vervangen. Wij weten dat in deze situaties nu informele
regelingen worden getroffen en dat die soms naar tevredenheid van de betrokkenen
werken. Wij denken echter dat dit lapmiddelen zijn. Het publieke belang is
er beter mee gediend als behoorlijke vervanging mogelijk wordt gemaakt. We
gaan ervan uit dat volksvertegenwoordigers nuttig werk doen dat beter niet
kan stagneren als zij door ziekte of zwangerschap tijdelijk afwezig zijn.
Wij denken ook dat een goede regeling voor vervanging bij zwangerschap de
participatie van vrouwen aan de politiek, zij het wellicht niet direct in
deze Kamer, kan bevorderen. Wij weten het niet zeker, maar alle kleine beetjes
helpen. Verder denken we dat vervanging bij ziekte de gezondheid van volksvertegenwoordigers
af en toe kan dienen. Wij zijn dan ook verheugd dat de regering een nieuwe
poging heeft willen wagen om de Grondwet op dit punt te wijzigen met inachtneming
van de kritiek die eerder op haar voorstellen is geuit.De precieze invulling van de te treffen regeling is strikt gesproken nog
niet aan de orde. Desalniettemin zijn er in de parlementaire behandeling,
ook in deze Kamer, tot nu toe al heel wat woorden over gewisseld. Wij willen
op dit punt nog enkele opmerkingen maken.Wij danken de regering voor haar toezegging om met deze Kamer te overleggen
over een regeling voor vervanging van Eerste-Kamerleden. Het debat in de Tweede
Kamer gelezen hebbende, waren wij een beetje bang dat de regering vergat dat
het ook over ons ging. Dat komt trouwens wel meer voor. Een regeling voor
vervanging bij zwangerschap zal wellicht niet aan de orde zijn, maar ziekte
komt hier wel voor. Regelingen die bij Tweede-Kamerleden passen, kunnen voor
ons, net als voor raadsleden en leden van de provinciale staten, knellend
zijn.Aansluitend merk ik iets op over een passage in de memorie van antwoord
waarin vragen van de VVD-fractie worden beantwoord. Het gaat daarin om de
vraag of men de hoofdbetrekking kan vervullen, terwijl men als raads- of statenlid
ziek is, of andersom. Diezelfde vraag kan gesteld worden voor de Eerste-Kamerleden.
Ik stel voorop dat het zowel in de functie als volksvertegenwoordiger als
in vele van de functies die wij daarnaast uitoefenen, mogelijk en gebruikelijk
is om een zekere hoeveelheid werk van huis uit te doen, ook als je ziek bent.
De regering merkt in antwoord op de vraag van de VVD op dat vervanging als
volksvertegenwoordiger pas aan de orde is als men zo serieus ziek is dat het
onverkort uitoefenen van een andere reguliere beroepsfunctie niet mogelijk
is. Wij kunnen ons in het algemeen in dit standpunt vinden, zij het dat bepaalde
combinaties van de aard van de ziekte en de aard van de reguliere werkzaamheden
in een specifiek geval tot een ander oordeel kunnen leiden. Omgekeerd kan
men volgens de regering niet stellen dat ziekteverlof voor een andere maatschappelijke
hoofd- of nevenbetrekking automatisch betekent dat de vervangingsregeling
als volksvertegenwoordiger aan de orde is. Ook met deze passage zijn wij het
wel eens, maar daarover moeten geen misverstanden ontstaan. Strikt gesproken
is de situatie waarin iemand die voor zijn reguliere functie een beroep op
de Ziektewet doet maar het Kamerlidmaatschap onverkort wil blijven uitoefenen,
bij de onderhavige kwestie niet aan de orde. Zo iemand doet immers geen beroep
op de vervangingsregeling voor volksvertegenwoordigers. Toch dient er naar
onze mening een zekere synchroniteit te zijn. In het algemeen gesproken kun
je niet ziek zijn in je reguliere functie, maar wel werken als volksvertegenwoordiger:
de burgemeester is te ziek voor de raadsvergadering, maar gaat wel naar den
Haag: de hoogleraar kan de colleges niet aan, maar spreekt wel zijn partijvergadering
toe. Dat kan volgens ons niet. Ik neem aan dat de regering het hiermee eens
is. Dat zou ik hier graag horen.Dan wil ik het nog hebben over de recrutering van vervangers. Wij hebben
gevraagd of er een aparte lijst van vervangers zal zijn. De regering zegt
dat dit niet de bedoeling is. Wij begrijpen echt niet hoe dit dan gaat werken.
GroenLinks stelde daar ook al vragen over. Als er een lijst is waarop kandidaten
voorkomen die alleen voor vervanging beschikbaar zijn, is het dan de bedoeling
dat degenen die hoger op de lijst staan, hun beurt voorbij laten gaan als
vervanging moet worden geregeld? Het lijkt ons voor de kiezer en voor de kandidaat-leden
of vervangende leden veel duidelijker als een partij een lijst van gewone
kandidaat-leden en een lijst van kandidaat-vervangers samenstelt. Eventueel
mogen daar gedeeltelijk dezelfde namen op staan. Op die manier weet de kiezer
wat de bedoeling is. Wil de regering dit nog eens mede in overweging nemen?Nu zeg ik nog iets over de procedure. In de bijlage bij de memorie van
antwoord lezen we onder punt 2 dat het verzoek van de betrokken volksvertegenwoordiger
door de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan zal worden behandeld.
Het verzoek moet gegrond zijn op het advies van een onafhankelijk deskundige
waaruit de noodzaak van vervanging blijkt. De regering zegt dat dit advies
weinig ruimte voor afwijking biedt, maar dat mogelijk een tweede advies moet
worden ingewonnen en de betrokkene een contra-advies kan aanvragen. Tegen
de beslissing op het verzoek staan vervolgens bezwaar en beroep open. Dit
lijkt ons allemaal verschrikkelijk zwaar en gejuridiseerd. Drie medisch adviezen
en vervolgens een complete bestuursrechtelijke procedure. Bij welk rechterlijk
college zou deze procedure trouwens gevolgd moeten worden? Wij vragen ons
af of het niet bij één bindend advies van een onafhankelijk
adviseur moet blijven, met een beslissing van de voorzitter zonder de mogelijkheid
tot het instellen van beroep. Graag horen wij hierop een reactie van de regering.Ten slotte vraag ik nog enige aandacht voor een punt dat wij al eerder
aan de orde hebben gesteld, maar dat wellicht niet goed is begrepen. De PvdA-fractie
vindt het van belang dat volksvertegenwoordigers niet voor zichzelf de zaken
beter regelen dan voor de rest van de samenleving. In het algemeen handelt
het Nederlands parlement dienovereenkomstig. Als de voorgestelde regeling
erdoor komt, zal uit de algemene middelen een budget beschikbaar komen voor
vervanging bij zwangerschap en ziekte; de vervangers zullen van een lijst
gekozen kunnen worden. In die zin zijn dan zorgen weggenomen die voor de rest
van de samenleving, ondanks formele regelingen, wel degelijk een rol blijven
spelen: waar haal ik het geld voor vervanging van een zwangere of zieke werknemer
vandaan, en hoe vind ik een geschikte vervanger? Met dit soort vragen worden
mensen geconfronteerd. Wij pleiten ervoor dat de regering de ogen openhoudt
voor dit aspect van de zaak en voorzover mogelijk bevordert dat met zich ook
elders in de samenleving zonder al te grote zorgen een zwangerschaps- en ziekteverlof
kan veroorloven.Naar het antwoord van de regering zullen wij met belangstelling luisteren.De beraadslaging wordt geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-1195-1201.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl