Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van een aantal wetten met het oog op de inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke ordening alsmede regeling van overgangsrecht (Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening) (30938)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 303-319

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 5, pagina 303-319

26-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30938Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 26 september 2007)Pagina 319-320
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van een aantal wetten met het oog op de inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke ordening alsmede regeling van overgangsrecht (Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening) (30938)Pagina 303-319
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Wet op de zorgtoeslag houdende vervanging van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico (31094)Pagina 260-303
Regeling van werkzaamheden (woensdag 26 september 2007)Pagina 259-260
Presentie en opening (woensdag 26 september 2007)Pagina 239-239
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985 in verband met het verzekeren van de kwaliteit van brandweerpersoneel en de verbreding van de wettelijke taken van het Nederlands instituut fysieke veiligheid (30875)Pagina 246-259
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 september 2007 over het arbeidsmarktbeleidPagina 239-246

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 89 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Aanpassing
van een aantal wetten met het oog op de inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke
ordening alsmede regeling van overgangsrecht (Invoeringswet Wet ruimtelijke
ordening) (30938).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van Leeuwen (SP):Voorzitter. Ik begin maar gelijk met een heet hangijzer, namelijk de WGR-plusgebieden. De SP-fractie heeft het amendement van de fracties
van de VVD en het CDA meeondertekend. Ik laat het graag aan de opstellers
over om het amendement verder toe te lichten. Kort en goed komt het erop neer
dat wij tegen het overhevelen van taken naar de WGR-plusgebieden zijn, zelfs
als dat via de "kanbepaling" gebeurt.Wij zijn een groot voorstander van regionale afstemming en hebben al vaker
gepleit om, bijvoorbeeld waar het gaat om nieuwe bedrijventerreinen, verder
te kijken dan de gemeentegrenzen. Wij zijn het met de minister eens dat concurrentieontwikkelingen
tussen gemeentes die afbreuk toen aan noodzakelijke gemeenschappelijke opgaven
voorkomen moeten worden. Daarnaast zijn wij sinds jaar en dag voorstander
van kleinere en op de regio afgestemde provincies die minder abstract zijn
dan de huidige en dichter bij de burgers staan.Heiligt het doel de middelen? Zijn de WGR-plusgebieden onder de huidige
omstandigheden het juiste platform voor de ontwikkeling van ruimtelijk beleid?
De SP-fractie vindt dat dit niet het geval is. De WGR was aanvankelijk bedoeld
als een primair op uitvoering gerichte regeling. Inmiddels zijn de rollen
echter omgedraaid en worden er steeds meer beleidsbeslissingen genomen in
de WGR-gebieden die gemeenten moeten uitvoeren. Zij zijn ons boven de pet
gegroeid, Brussel dicht bij huis. Het democratische gehalte heeft geen gelijke
tred gehouden met de positie die de WGR-plusgebieden inmiddels hebben verworven.
Net als het kabinet gaan wij uit van drie volwaardig democratisch gecontroleerde
bestuurslagen, namelijk Rijk, provincie en gemeente. Niet het ontbreken van
een noodzaak voor meer regionale afstemming op het gebied van ruimtelijke
ordening, maar het democratisch tekort is de reden dat de SP-fractie vindt
dat er niet meer taken naar de WGR-plusgebieden kunnen worden overgeheveld.Er is volgens de SP-fractie maar een oplossing, namelijk snel werk maken
van de democratische legitimatie. Het moet voor alle bestuurders van WGR-gebieden
hun eer te na zijn om in een democratisch schemergebied te besluiten over
de inrichting van de regio. Ik roep hen dan ook op om een krachtig protest
te laten horen tegen het feit dat een al jarenlang slepende discussie over
de democratische legitimatie hun werk in feite buiten het openbaar bestuur
stelt.Mevrouw Vermeij (PvdA):Hoe lang wordt er volgens u al discussie gevoerd over de bestuurlijke
indeling van Nederland?De heer Van Leeuwen (SP):Een jaar of 30, inmiddels.Mevrouw Vermeij (PvdA):Denkt u dat wij hier nu wel snel uit kunnen komen?De heer Van Leeuwen (SP):Nee.Mevrouw Vermeij (PvdA):U pleit voor een regionaal beleid op het gebied van ruimtelijke ordening,
maar het door u medeondertekende amendement maakt dat zo goed als onmogelijk.De heer Van Leeuwen (SP):Het is een vrij principiële discussie geweest in mijn fractie. Ik
vind ook dat regionale afstemming op het gebied van ruimtelijke ordening noodzakelijk
is. Wij hebben daar ook altijd voor gepleit. De vraag is of de WGR-plusgebieden
daar op dit moment de juiste gremia voor zijn. Zij blijven democratische legitimatie
ontberen. Ik heb zelf in Haaglanden gezeten. Ik had de eer mijn gemeente te
vertegenwoordigen, overigens niet het genoegen. Ik heb dat één
keer gedaan en ben teruggefloten door de gemeente omdat ik daar een standpunt
had verkondigd dat niet de meerderheid van de gemeenteraad vertegenwoordigde.
Het is een onwerkbare situatie. Nu er steeds meer beleidsbeslissingen worden
genomen op dat podium, moeten wij daar volgens mij een keer een streep onder
zetten.Mevrouw Vermeij (PvdA):Daar hebben wij een wet voor, de WGR-plus. Die is aangenomen door de Kamer.
Het is toch wel paradoxaal dat wij allemaal vinden dat er regionaal beleid
op het gebied van ruimtelijke ordening moet worden gevoerd, maar dat wij dat
vervolgens niet in een wet gaan regelen. Dat stel ik alleen maar even vast.De heer Van Leeuwen (SP):Ik vind wel dat het geregeld moet worden. Ik roep de regering op om hier
heel snel werk van te maken. Er is elke keer wel een argument om dat verder
uit te stellen. Ik hoor dan ook graag van de minister wat zij met deze oproep
gaat doen. De oproep is namelijk om eindelijk te zorgen voor de democratische
legitimatie.Voorzitter. Het ziet ernaar uit dat de toets der praktijk moet bewijzen
of de decentralisatie van de ruimtelijke ordening een slimme zet is. Vooralsnog
lijkt het er niet op. Natuurlijk moet de rijksoverheid zich niet op de vierkante
meter bemoeien met lokaal beleid, maar dat ontslaat diezelfde rijksoverheid
niet van het hebben van een duidelijke visie en een daaraan gekoppelde regie.Het "kiep maar over de schuttingbeleid" uit de Nota Ruimte zal
voorlopig nog wel als een molensteen om onze nek blijven hangen. Het principe
dat decentraal gebeurt wat ook decentraal kan, lijkt dan ook voor dit kabinet
in beton gegoten. De SP blijft hier zeer kritisch over en pleit voor meer
centrale regie en toezicht.Er gloort echter wat licht aan de horizon, als het kabinet signaleert
dat de rijksregie en de betrokkenheid bij de ruimtelijke inrichting van Nederland
versterkt moeten worden. Dit kan binnen het voorgestelde systeem logischerwijs
het best vorm krijgen via structuurvisies. Niet het principe "centraal
wat moet", maar het antwoord op de vraag op welk overheidsniveau de kwalitatieve
opgave van de ruimtelijke ordening het best gewaarborgd is, dient daarbij
het uitgangspunt te zijn.Ik ben echter bezorgd over de beperkte mate waarin structuurvisies ingekaderd
zijn. Het is vooral een procesmatig gebeuren: alles in goed overleg met andere
bestuurslagen. Uiteraard is afstemming nodig, maar dat moet wel gebeuren op
basis van "weten wat je wilt". Als die basis er niet is, leidt overleg
tot eindeloos gebakkelei tussen belangen en gebrek aan slagvaardigheid. Zie
het Groene Hart!De regering acht het niet noodzakelijk om in het ontwerpbesluit Ruimtelijke
Ordening "nadere regels op te nemen omtrent de afstemming van structuurvisies
noch over het maken van samenwerkingsafspraken of andere beleidsarrangementen
om het ruimtelijke beleid vorm te geven". Hoe verhoudt dit zich met het
in de begroting geuite voornemen van een selectief, maar effectief
toezicht op de ruimtelijke plannen van andere overheden? Graag verneem ik
hierop de reactie van de minister.Slagvaardigheid komt met heldere lijnen, met knopen die worden doorgehakt
en met visie. Een teken aan de wand is de ontmanteling van een van de belangrijkste
adviescolleges om tot goed onderbouwde visies te komen: het Ruimtelijk Planbureau
(RPB). Het verwijt zou zijn dat de onderzoeken en de adviezen van het RPB
nauwelijks doordringen tot het beleid van de regering. Volgens de SP ligt
dat vooral aan de marginale taak die het Rijk zichzelf in de Nota Ruimte toedicht
en niet aan de kwaliteit van de onderzoeken en de adviezen.Cobouw meldde vandaag dat ruimtelijke ordening niet geheel zou verdwijnen.
Dat klinkt niet geruststellend. Kan de minister de garantie geen dat ruimtelijke
ordening niet het kind van de rekening wordt en erkent zij dat voor goed onderbouwde
structuurvisies inhoudelijk en kwalitatief goed onderzoek en advies noodzakelijk
blijven?Door het nog steeds ontbreken van de concrete invulling van "centraal
wat moet" zetten wij "Mooi Nederland" op het spel: bestaande
plannen en projecten waarvoor al bouwvergunningen zijn afgegeven, kunnen wij
helaas niet tegenhouden. Laat de markt echter omwille van een mooi Nederland
nu geen misbruik maken van een leemte aan kennis en vaardigheid bij de overheden!In dit verband pleit de SP voor een eenduidige terminologie. Er circuleren
veel begrippen die niet in de invoeringswet of in het besluit Ruimtelijke
Ordening genoemd worden, zoals planologische regimes, ruimtelijkeontwikkelingsbeelden
en afwegingskaders. Er is straks sprake van nog maar een term: structuurvisie.
Is de minister bereid om voor de duidelijkheid en voor het begrippenkader
dat in de invoeringswet genoemd wordt, eerst met structuurvisies te komen
op het gebied van klimaat, water, verrommeling, natuur, cultuurwaarden, openbaar
vervoer en huisvesting om daar vervolgens nieuwe ontwikkelingen aan te kunnen
toetsen en dus een time out in te lassen voor de ontwikkelingen die nu op
stapel staan?De SP beschouwt de Wet ruimtelijke ordening en in het verlengde daarvan
de invoeringswet en het besluit als een gereedschapskost waarmee overheden
de ruimtelijke inrichting van ons land vorm kunnen geven. Goed gebruik van
gereedschap vereist kennis en vaardigheid, evenals vooraf een duidelijk beeld
van wat je wilt maken. Ik heb nog een tijdje op de ambachtsschool gezeten.
Daar kreeg je een draai om de oren als je niet zorgvuldig met je gereedschap
omging. Dit is geen aansporing tot fysiek geweld, maar wel een oproep aan
de regering om: 1. de invoeringswet en het besluit aan te grijpen
om door middel van het opstellen van structuurvisies duidelijk te maken wat
zij wil;2. niet te dralen met het stellen van algemene regels en
met het gebruik maken van de bevoegdheden die de wet biedt, als wezenlijke
belangen van het Rijk geschaad dreigen te worden; daarbij denk ik aan het
algemeen belang van Mooi Nederland;3. alles op alles te zetten om
de belangrijke planologische traditie die ons land groot en in vele gevallen
mooi gemaakt heeft, in ere te herstellen.De heer Van Heugten (CDA):Voorzitter. Het CDA onderstreept het grote maatschappelijke belang van
een zorgvuldige, maar ook een zo spoedig mogelijke inwerkingtreding van onze
nieuwe Wet ruimtelijke ordening. Immers, die nieuwe wet maakt naar onze mening
een meer adequate aanpak en een realisatie van de ruimtelijke ordening in
Nederland mogelijk. Wij hopen en verwachten daarmee dat de overheid slagvaardiger
kan handelen ten behoeve van een beter woon-, werk- en leefklimaat in ons
land. Vooral hopen en verwachten wij dat wij het woud aan procedures en de
bestuurlijke drukte hiermee kunnen beteugelen. Wij hebben dat ook in het beleidsakkoord
opgenomen. Het kabinet wil ook de bestuurlijke drukte verminderen. Dat kan
bijvoorbeeld door het aantal betrokken bestuurslagen op bepaalde beleidsterreinen
terug te brengen. Zo wordt formeel en materieel de bestuurlijke drukte teruggebracht.Om misverstanden te voorkomen over de invoeringsdatum, vraag ik de minister
of de voorziene invoeringsdatum van 1 juli 2008 nog steeds actueel is.
Ondanks de toelichting in de nota naar aanleiding van het verslag en de nota
van wijziging, waarvoor onze dank, zijn er wat ons betreft nog enkele punten
ter discussie overgebleven. Ik ga nog in op de positie van de plusregio's,
de verruimde intrekkingsmogelijkheid van de bouwvergunning en de toepassing
van de beheersverordening.Ten aanzien van de voorgestelde invulling van hoofdstuk V van de WRO zijn
wij al zeer kritisch geweest bij onze inbreng voor het verslag. Bij de behandeling
van de wet in 2006 is mede namens het CDA de motie-Lenards ingediend. Daarin
wordt de regering verzocht om op het gebied van de ruimtelijke ordening niet
met nadere voorstellen te komen voor extra bevoegdheden voor intergemeentelijke
openbare lichamen zoals de WGR-plusgebieden, ofwel de plusregio's.Desondanks werd in het gepresenteerde wetsvoorstel aan gemeenten de mogelijkheid
geboden om bevoegdheden, zoals het vaststellen van een bestemmingsplan of
het nemen van projectbesluiten, aan plusregio's over te dragen.Overigens is het opmerkelijk dat in de wet zeven plusregio's met naam
en toenaam worden genoemd, terwijl de achtste plusregio – te weten de
Parkstad Limburg – ontbreekt. Kan de minister dit nader toelichten?De provincies werden verplicht gesteld om diezelfde bevoegdheden voor
regionale zaken aan plusregio's te delegeren. Vrijwel alle fracties hebben
zich in het verslag hierover kritisch uitgelaten. Rijk, VNG en IPO hebben
nadien hierover gesproken en in het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten
is, overigens zeer tot onze verbazing, opgenomen dat het desbetreffende onderdeel
in de Wet ruimtelijke ordening gehandhaafd blijft, met dien verstande dat
er een wijziging komt in de provinciale overdacht van bevoegdheden van plusregio's,
die optioneel is gemaakt door de zogenaamde kanbepaling. In de nota van wijziging
is dat ook zo verwerkt.Wij vinden dat de Kamer duidelijk is geweest in de motie-Lenards. Voeg
niets toe aan de wettelijke positie van de plusregio's, wat ons betreft ook
niet optioneel. Wij willen linksom of rechtsom, koste wat het kost voorkomen
dat er in de ruimtelijke ordening een wettelijke vierde bestuurslaag wordt
geïntroduceerd. Wij willen ook niet een vierde bestuurslaag
die door de wet mogelijk wordt gemaakt of gefaciliteerd.De VVD heeft het voortouw genomen om een amendement op te stellen, dat
wij mede hebben ondertekend. Daarmee wordt het desbetreffende hoofdstuk in
de WRO leeg gelaten en blijft de positie van de plusregio's ten opzichte van
de huidige situatie ongewijzigd.Mevrouw Vermeij (PvdA):Wordt er op dit moment regionaal RO-beleid gevoerd door de regio's?De heer Van Heugten (CDA):Er wordt zowel door WGR-plusgebieden als door niet-WGR-plusgebieden onder
andere regionaal beleid gevoerd.Mevrouw Vermeij (PvdA):Blijven dezelfde mogelijkheden in stand als uw amendement wordt aangenomen?De heer Van Heugten (CDA):Ja. Ik ga daarop in het nu volgende deel van mijn betoog. Over het ongewijzigd
laten van de huidige situatie doen nogal wat verhalen de ronde. Ons hebben
ook geluiden bereikt dat dit niet zo zou zijn. Naar mijn mening kunnen de
plusregio's in de huidige Wet ruimtelijke ordening een regionaal structuurplan
maken, zonodig met concrete beleidsbeslissingen, maar moeten zij dat plan
te allen tijde aan de provincie voorleggen en het door deze laten goedkeuren.
Dan pas is het plan van kracht. Bij het leeg laten van hoofdstuk V in de nieuwe
Wet ruimtelijke ordening kunnen plusregio's nog steeds in samenwerking met
elkaar en met gemeenten onderling hun regionale structuurvisie vastleggen,
waarna de provincie die kan verankeren in een provinciale structuurvisie.
Het eindresultaat is dus gelijk aan de huidige situatie.Mevrouw Vermeij (PvdA):Daarover wil ik een vraag stellen. De hele Wet ruimtelijke ordening is
gebaseerd op structuurvisies. De structuurvisies die op lokaal of provinciaal
niveau of op rijksniveau worden gemaakt, worden toch niet aan de andere bestuurslagen
voorgelegd?De heer Van Heugten (CDA):Ik bestrijd de opmerking van mevrouw Vermeij dat de hele Wet ruimtelijke
ordening op structuurvisies is gebaseerd.Mevrouw Vermeij (PvdA):De kern van de wet is dat de gemeentelijke structuurvisies niet aan de
provincie hoeven te worden voorgelegd. Dat is toch correct?De heer Van Heugten (CDA):In de nieuwe Wet ruimtelijke ordening maken gemeenten bestemmingsplannen
voor hun eigen grondgebied. Dat is een verplichting. Gemeenten kunnen een
structuurvisie maken als het een groter abstractieniveau dan een bestemmingsplan
betreft.Mevrouw Vermeij (PvdA):De structuurvisie leggen zij vervolgens niet voor aan de provincie. De
heer Van Heugten introduceert een heel nieuw element in de wet in de vorm
van een structuurvisie die op regionaal niveau wordt gemaakt, maar die wel
goedkeuring van de provincie behoeft. In de nieuwe Wet ruimtelijke ordening
is dat een volstrekt nieuw element.De heer Van Heugten (CDA):Het goedkeuren achteraf is sowieso helemaal uit de nieuwe Wet ruimtelijke
ordening gehaald. Dat is de kwintessens van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening.
Bij het vaststellen van een gemeentelijke structuurvisie zullen de provincie
en het Rijk vooraf hun inspraakmogelijkheden moeten gebruiken om bijstelling
ervan te bewerkstelligen. Via de aanwijzingsprocedure kan er mogelijkerwijs
achteraf worden gecorrigeerd.Mevrouw Vermeij (PvdA):De heer Van Heugten mist de kern van de zaak. Hij introduceert een nieuw
element in de wet, dat er per definitie juist is uitgehaald. Hij brengt een
structuurvisie in, die toestemming behoeft van een hogere laag. De kern van
deze wet is dat iedere bestuurslaag zelf de eigen structuurvisies maakt. In
mijn opvatting zou dat ook de regio kunnen zijn. Dat zal de heer Van Heugten
niet verbazen.De heer Van Heugten (CDA):Daarmee geeft mevrouw Vermeij dus aan dat zij de regio als een vierde
bestuurslaag beschouwt. Anders had zij haar vraag niet op deze manier kunnen
stellen. Daarin blijven wij van mening verschillen.Ik wil vervolgens onze belangrijkste redenen om niet alleen met dit amendement
in het stemmen maar het ook actief te ondersteunen, toelichten. Ten eerste
worden de gemeente- en provinciebesturen rechtstreeks en democratisch gekozen.
Voor besturen van plusregio's geldt dit niet. In regiobesturen kunnen dientengevolge
volstrekt andere politieke verhoudingen ontstaan. Wij achten dat een relevant
feit voor de in hoofdstuk 5 bedoelde bevoegdheden die onder meer rechtstreeks
bindend zijn voor burgers en anderen. Als de inliggende gemeenten en de betrokken
provincies de genoemde bevoegdheden aan het regiobestuur overdragen, zouden
bovendien de checks and balances verstoord zijn. Tevens ontstaat dan de situatie
dat de slager zijn eigen vlees zou keuren. Ook dat achten wij ongewenst. Het
tweede argument is, dat indien provincies zekere bevoegdheden aan de plusregio's
overdragen er tegen de achtergrond van het uitgangspunt om dubbel werk te
voorkomen een zeer incompleet en onsamenhangend beeld ontstaat voor het provinciaal
beleid. Provinciale structuurvisies en andere provinciale visies zullen grote
gatenkazen worden. Bovendien zullen de regionale en provinciale belangen in
een nevengeschikte positie worden gebracht. Zij zullen dus in competitie met
elkaar komen te staan in plaats van dat duidelijke hiërarchische verhoudingen
bestaan. Het derde en laatste argument dat ik wil aanvoeren, luidt dat de
schaal van de huidige plusregio's vaak al niet meer de schaal is waarop de
ruimtelijke ontwikkelingen zich afspelen. Wij hebben niet voor niets een Noordvleugel
Randstad en een Zuidvleugel Randstad zowel als stedelijke netwerken zoals
Brabantstad. De grenzen daarvan komen niet meer overeen met die van de plusregio's.Ik bepleit kortom dat de WRO zo helder mogelijk wordt gehouden en dat
de plusregio's op het gebied van de ruimtelijke ordening buiten het wettelijke
stelsel van Rijk, provincie en gemeenten worden gelaten.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ik kan het niet laten. Ik wil nog eenmaal reageren.De voorzitter:U mag alleen iets vragen.Mevrouw Vermeij (PvdA):In de toelichting op zijn amendement zegt de heer Van Heugten dat hij
niets wil veranderen aan de bestuurlijke indeling van Nederland. Op dit moment
wordt door de WGR-plusregio's ruimtelijke ordeningsbeleid gemaakt. Het betoog
van de heer Van Heugten is er helemaal op gericht om het RO-bereik bij de
regio's weg te halen. Daarmee voedt hij juist het debat over de bestuurlijke
indeling van Nederland. Dat wil ik graag met de heer van Heugten voeren, maar
niet met de minister van VROM in vak-K. Dan had ook de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken, mevrouw Bijleveld-Schouten, hier vanavond aan tafel moeten
zitten. Dan zouden wij het kunnen hebben over de democratie en vragen of de
provincies kleiner moeten worden en de gemeenten groter en hoe wij een goede
democratische legitimatie tot stand brengen.De voorzitter:Dit is haast een inbreng. Er kunnen korte en bondige interrupties worden
geplaatst.Mevrouw Vermeij (PvdA):Iedereen met hart voor de ruimtelijke ordening weet dat er regionaal RO-beleid
gevoerd moet worden. Dat bent u toch met mij eens?De heer Van Heugten (CDA):Nee, dat ben ik niet met u eens, zeker niet als ik uw inleiding hoor.
Mijn fractie stelt de Wet gemeenschappelijke regelingen niet ter discussie.
Sterker nog, in deze wet, die sinds 1 januari 2006 van kracht is, is
precies geregeld hoe de samenwerking tussen gemeenten kan worden vormgegeven,
ook op het gebied van de ruimtelijke ordening. Daarin staan de grenzen, taken,
bevoegdheden en procedures precies beschreven. Wij houden het mijns inziens
juist zuiver door te zeggen dat wij van de Wet op de ruimtelijke ordening
geen platform moeten maken voor de discussie over de bestuurlijke competenties
van provincies, regio's en gemeenten. Er was sprake van een drieslag en die
willen wij graag behouden. Er moet dus geen vierde bestuurslaag komen. Alle
competenties van samenwerkingsverbanden in de WGR willen wij ongemoeid laten.
Hiermee blijven wij binnen de kaders die u stelde. Met minister Cramer spreken
wij over ruimtelijke ordening en niet over een bestuurlijke herindeling.Ik kom op mijn tweede punt, namelijk de mogelijkheden voor het intrekken
van bouw-, sloop- en aanlegvergunningen. De invoeringswet die nu voorligt,
voegt namelijk een grond toe om verleende vergunningen te kunnen intrekken.
De situatie dat een bouwvergunning ten onrechte is verleend of had moeten
worden aangehouden, wordt namelijk een grond om deze vergunning weer in te
trekken. De regering verwijst hierbij naar een incident in Valkenswaard, waarbij
het moeilijk doch niet onmogelijk bleek om een bouwvergunning te vernietigen.
In deze casus was er overigens sprake van kwade trouw casu quo bewust negeren
van de wet.Uit het veld zijn enorm veel reacties gekomen op deze toevoeging, omdat
hierdoor in feite niemand meer zeker kan zijn over een eenmaal verleende bouwvergunning.
Wordt namelijk op enig moment geconstateerd dat er een strijdigheid is met
een van de vele toetsingscriteria, van bouwregelgeving tot planologische gronden,
dan kan intrekking het gevolg zijn. Dit vinden wij een slechte zaak, zeker
omdat een onherroepelijke bouwvergunning een omstandigheid schept waaraan
of de totstandkoming is gekoppeld of het perfect worden van vele transacties
in het maatschappelijke onroerendgoedverkeer. De minister heeft dit onderkend
en de formulering, die te ruim was, geclausuleerd. Hij heeft er namelijk aan
toegevoegd dat er sprake van moet zijn dat de vergunningverlening leidt tot
ontoelaatbaar ernstige nadelige gevolgen voor een goede ruimtelijke ordening.
Op zich is dit een alleszins redelijke clausulering. Toch blijft hiermee de
mogelijkheid overeind dat een onherroepelijke bouwvergunning wordt ingetrokken
in gevallen waarin burgemeester en wethouders én de vergunninghouder
te goeder trouw hebben gehandeld, maar waarin pas achteraf blijkt dat de vergunning
in strijd met de wet is verleend. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren doordat er
onbedoeld en onbewust ergens een beoordelingsfout is gemaakt. Een en ander
geldt overigens ook voor sloop- en aanlegvergunningen.Onzes inziens moet er afgewogen worden of het handhavingsbelang moet prevaleren
boven het rechtszekerheidsbeginsel. Indachtig het fenomeen dat je altijd wel
ergens een foutje kunt vinden – wethouder Duijvestein sprak daarover
onlangs nog in de Volkskrant – pleit de CDA-fractie ervoor, de toegevoegde
intrekkingsgrond te schrappen. Wij hebben hiertoe een amendement voorbereid,
dat mede is ondertekend door mevrouw Neppérus en mevrouw Vermeij. Hiermee
verandert de huidige situatie niet en lopen wij geen risico dat er onbedoelde
neveneffecten ontstaan. Bovendien hoeft er op deze manier geen wettelijke
regeling over mogelijke nadeelcompensatie te worden gemaakt. Ook is er geen
overgangsrecht voor bestaande situaties nodig. Deze zaken ontbreken in het
wetsvoorstel.Ik kom op mijn derde punt, namelijk de beheersverordening. De CDA-fractie
is de minister erkentelijk voor het vele werk dat is verzet voor de introductie
van deze verordening. Onder andere het verkennend onderzoek van de Radboud
Universiteit geeft een goed inzicht in de toepassingsmogelijkheden en de reikwijdte
van de beheersverordening. Uit de reacties uit het land blijkt dat zeer verschillend
wordt gedacht over de potentiële toepassingen. Waar de een denkt aan
een woonwijk die nagenoeg af is, denkt een ander aan een blijvend natuurgebied
en vindt weer een ander het een geschikte optie voor bijvoorbeeld een beschermd
stads- of dorpsgezicht. Cruciaal voor een goede toepassing van de beheersverordening
is de definiëring van de begrippen "bestaand gebruik" en "ruimtelijke
ontwikkeling".Aan het begrip "bestaand gebruik" wordt volgens ons in de nota
naar aanleiding van het verslag een goede uitleg gegeven. Er wordt een onderscheid
gemaakt tussen de situatie waarin er wel een bestemmingsplan is en de situatie
waarin er niet zo'n plan is. Overigens wordt er volgens ons hierbij gedoeld
op een actueel bestemmingsplan, dat wil zeggen een bestemmingsplan dat niet
ouder is dan tien jaar. Kan de minister dit bevestigen?Ik verzoek de minister om het begrip ruimtelijke ontwikkeling nader te
duiden. In het onderzoek wordt enerzijds gesproken over veranderingen in het
gebruik dat van gronden of opstallen wordt gemaakt en anderzijds over wijzigingen
aan bouwwerken. Wat moet onder het begrip ruimtelijke ontwikkeling worden
verstaan bij de toepassingsclausule "waar redelijkerwijs geen ruimtelijke
ontwikkelingen kunnen worden voorzien"? Dat is immers de
basis waarop de gemeenteraad een beheersverordening kan vaststellen.De fractie van het CDA is enigszins huiverig voor de experimenteerfase
van de beheersverordening voor het beschermd stads- of dorpsgezicht. Ik zei
al dat er zeer verschillend over wordt gedacht. Er leven zeer verschillende
opties in de hoofden van de diverse RO-mensen. Is de minister het met ons
eens dat wij beter de weg van de geleidelijkheid kunnen kiezen en dat het
daarom beter is de gebieden die aangewezen zijn als beschermd stads- of dorpsgezicht
vooralsnog maar even uit te sluiten van de toepassing van de beheersverordening,
totdat wij meer ervaring hebben met dit nieuwe RO-instrument? Ook hiervoor
heb ik een amendement voorbereid.De heer Van Leeuwen (SP):Vindt het CDA dat voor een beschermd stads- of dorpsgezicht waarvoor geen
actueel bestemmingsplan is de hele slag naar de actualisering van bestemmingsplannen
moet worden gemaakt?De heer Van Heugten (CDA):Ja! Als er geen actueel bestemmingsplan is voor een beschermd stads- of
dorpsgezicht, is het een veel betere weg om een conserverend bestemmingsplan
daarvoor toe te passen in plaats van een beheersverordening. Er is heel veel
discussie over vrijstellingsbevoegdheden die colleges volgens een beheersverordening
hebben, over binnenplanse wijzigingen die al dan niet aan de orde kunnen zijn.
In hoeverre mogen die in een beheersverordening worden opgenomen? Naar mijn
idee zijn dit cruciale elementen, waarvan een beschermd stads- of dorpsgezicht
moet worden gevrijwaard.De heer Van Leeuwen (SP):Het is een beetje van tweeën een. Er kan duidelijk omschreven worden
wat binnen het begrip beheersverordening al dan niet mogelijk is of er vindt
uitstel plaats. Heeft het CDA voor het laatste geval een soort termijn voor
ogen? Wanneer kan wel tot de beheersverordening worden overgegaan? Wanneer
is de geleidelijke invoering afgelopen? Komt er dan weer een wetswijziging?De heer Van Heugten (CDA):Ter indicatie: ik stel mij voor dat wij een paar jaar ervaring opdoen
met de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening. Er zal dan een aantal gemeenteraden
toe zijn overgegaan om beheersverordeningen vast te stellen. Wij zullen dan
kunnen zien of het instrument op een goede manier wordt toegepast, zoals wij
dat voor ogen hadden, of tot conflicten en jurisprudentie leidt. Blijkt het
goed te worden toegepast, dan is er misschien aanleiding om een verdere toepassing
van de beheersverordening mogelijk te maken.De voorzitter:De heer Madlener is verhinderd om het woord te voeren, omdat hij op dit
moment deelneemt aan een algemeen overleg.Mevrouw Vermeij (PvdA):Voorzitter. De mensen zeggen vaak tegen mij dat het leuk is dat ik ruimtelijke
ordening doe, omdat je je dan met alles mag bemoeien. Het is ook leuk. Waar
wij wonen, waar wij werken, waar wij in het weekend uitjes naartoe maken,
hoe wij ons bewegen, waar het water stroomt, alles is te sturen met goed RO-beleid. Na vier ingrijpende nota's van wijziging stemde de Kamer vorig jaar in
met de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening. Vooropstaat voor de PvdA dat
het wezen van de ruimtelijke ordening een planmatige aanpak moet zijn. In
de wet zijn veel nieuwe instrumenten opgenomen: de structuurvisie, het projectbesluit,
de beheersverordening, het inpassingsplan en natuurlijk het al bekende bestemmingsplan.
De rollen van de bestuurslagen zijn drastisch veranderd. De Wet op de ruimtelijke
ordening heeft raakvlakken met tientallen wetten. Vanavond hebben wij het
over de uitgebreide invoeringswet, waarop inmiddels ook al weer drie nota's
van wijziging zijn gekomen.Ik wil vier onderwerpen aansnijden. Het zal niet verbazen dat ik begin
met hoofdstuk 5, of de WGR-plus nu wel of niet RO-bevoegdheden krijgt. Zijn
de instrumenten beheersverordening en projectbesluit nu goed in de wet opgenomen?
Over het aanpassen van de Woningwet en het intrekken van bouwvergunningen
kan ik kort zijn, omdat de heer Van Heugten er al uitgebreid over heeft gesproken.
Hoe wordt het stelsel straks door ons gevolgd?Ik begin dus met het fameuze hoofdstuk 5. Ik denk dat niemand in de Kamer
vindt dat ons regionaal bestuur een schoonheidsprijs verdient. Al decennialang
voeren wij tevergeefs discussies over het nieuwe bestuur. Dat zijn met ons
politieke bestel echt vreselijke discussies, en dat weet ik uit ervaring als
voormalig secretaris van het lokaal bestuur van de Partij van de Arbeid. Als
het aan de fractie van de PvdA ligt, gaan wij die discussies hier niet voeren,
maar ik wijs er wel op dat een amendement is ingediend dat vergaande consequenties
heeft voor datzelfde bestuur. Het breekt ook het akkoord dat onlangs tussen
Rijk, IPO en VNG is gesloten open. Ik betreur het dan ook zeer dat de staatssecretaris
van BZK, mevrouw Bijleveld, vanavond niet hier is om te zeggen wat zij van
dit amendement vindt. Ik vraag de aanwezige minister van VROM uiteraard wat
zij ervan vindt, gelet op de gevolgen ervan voor het bestuursakkoord, maar
ik vraag haar ook haar collega te verzoeken ons hierover een brief te sturen
en daarin te zeggen welke consequenties dit amendement heeft voor het gesloten
bestuursakkoord. Kan de minister dat toezeggen?Wie kan ontkennen dat voor grootstedelijke gebieden RO-beleid bij uitstek
regionaal beleid is? Met de WGR is geregeld hoe wij verplicht regionaal samenwerken
en om welke gebieden het daarbij gaat. Er is dan dus sprake van ruimtelijk
beleid, waarbij ik denk aan een regionale structuurvisie. Voor grootstedelijke
gebieden is het ook efficiënt om voor concrete ontwikkelingen en het
projectbesluit niet verschillende, maar één bestemmingsplan
en één exploitatieplan op te stellen. Dat is onzes inziens niet
meer en niet minder dan wat de regio's nu al doen. Als iedereen dan op vrijwillige
basis nog meer naar die regio wil delegeren – van de provinciale overheid
naar een lagere overheid of van de gemeentelijke overheid naar een hogere –
vraag ik mij af wie daar nog op tegen kan zijn.De PvdA is voor slagkracht, met name als het om gebieden gaat waar de
bestuurlijke druk nu al groot is. Regionale samenwerking is een must voor
gemeenten, voor de grote stad en voor de steden daar omheen. De PvdA wil daar
waar men echt iets van die samenwerking wil maken, de mogelijkheden bieden
om daar vrijwillig iets voor te doen. Ik zou dat met de Haagse politiek niet
verhinderen.Omdat het ingediende amendement van de leden Neppérus en Van Heugten
nogal technisch van aard is, stel ik de volgende vraag aan de minister. Over
welke RO-instrumenten op grond van de nieuwe WRO beschikt de regio bij aanneming
van dit amendement? Hoe verhouden die zich tot de bevoegdheden die de regio
nu heeft voor verkeer en vervoer? Daarvoor hebben zij nu al vrij veel bevoegdheden.Ik wil kort iets zeggen over de beheersverordening en het projectbesluit.
De beheersverordening is opgenomen in de WRO met een amendement van onze voorgangers
Lenards, Van Bochove en Ko Verdaas. De beheersverordening is een soort bestemmingsplan
light en biedt dezelfde planologische bescherming. Het opnieuw vaststellen
van een bestemmingsplan kost veel geld en tijd en die ellende zouden wij ons
niet op de hals moeten halen als wij weten dat in een bepaald gebied helemaal
geen planologische ontwikkelingen voorzien zijn. Net als wij uit ook het CDA
kritiek op de enge interpretatie van de beheersverordening. De enge interpretatie
maakt die de facto onbruikbaar. Het aardige is dat de discussie daarover ook
buiten dit huis stevig is gevoerd. Er zijn veel artikelen over geschreven.
Het dispuut betrof de term "bestaand gebruik". Zo zou in een bepaalde
winkel volgens de enge interpretatie van het bestemmingsplan alleen slagers
aan de slag kunnen en bijvoorbeeld niet een bakker. De nota naar aanleiding
van het verslag stelt ons zeer gerust. De minister geeft zeer helder weer
wat de indieners mijns inziens met de beheersverordening hebben bedoeld: een
ruime interpretatie is mogelijk in een gebied waar ook een bestemmingsplan
geldt. Bijvoorbeeld kunnen de in het bestemmingsplan genoemde bouwmogelijkheden
gerealiseerd worden met de beheersverordening.Op verzoek van de Kamer is ook het projectbesluit geïntroduceerd
om snel te kunnen opereren en om naderhand het bestemmingsplan goed te keuren
of erop aan te passen. Wij hebben begrepen dat pas leges geïnd kunnen
worden als het bestemmingsplan is aangepast. Ik snap dat wel. Daarmee wil
men druk uitoefenen op herziening van de bestemmingsplannen en ze sneller
actueel krijgen. Daarmee is iedereen gebaat. Hol je daarmee echter het instrument
projectbesluit niet volledig uit? Zal iedereen dan niet meteen het bestemmingsplan
herzien in plaats van eerst een projectbesluit te nemen? Men moet toch een
tijdlang wachten voordat de leges geïnd kunnen worden. Die inning wordt
als het ware opgeschort. Wil de minister hierop een toelichting te geven?
Is het mogelijk om toch leges te innen als een projectbesluit is genomen?Omwille van de tijd sla ik de aanpassing van de Woningwet inzake het intrekken
van de bouwvergunningen over. Wij steunen het amendement van de heer Van Heugten.
Hij heeft zeer zorgvuldig de wijziging uit de doeken gedaan. Ik heb er nog
wel een vraag over. Waarom heeft de minister besloten om deze extra mogelijkheid
in de wet op te nemen? Ik kon geen overtuigende argumenten vinden naast dat
voorbeeld van Valkenswaard. Daar heeft alles lang geduurd. Waarom is dit instrument
zo belangrijk dat deze extra mogelijkheid in de wet moest worden opgenomen?Het hele bouwwerk, de WRO en de Invoeringswet WRO; het ligt allemaal in
de ordner op mijn tafel. Alle gemeenten, provincies, regionale bestuurders
en het Rijk gaan er straks mee aan het werk. Kan de minister ons beloven dat
het niet later wordt dan 1 juli 2008? Daarna mag wat de PvdA-fractie
betreft de ruimtelijke ordening best weer wat meer leidend worden in dit land.
Een goede inrichting en vooral een visie daarop zijn dringend gewenst, maar
een wet staat of valt met de mensen die ermee gaan werken. Veel mensen zijn
al bezig met de nieuwe wet. In uw bijlage legt u uit hoe uw ministerie de
wet gaat introduceren. Ik trof niet zo heel veel aan over introductieprogramma's
voor de nieuwe instrumenten, het projectbesluit en de beheersverordening.
Het lijkt mij verstandig dat uw ministerie een hoop doet om de mensen in het
land bekend te maken met deze nieuwe instrumenten. Hoe gaat u aan de slag
met best practices, met voorlichting en met cursussen?Hoe gaat de minister met haar eigen nieuwe instrumenten aan de slag? Dat
wordt nu de vraag. Wij beginnen met een structuurvisie over de snelwegpanorama's
als een soort vingeroefening, maar ook uw startnotitie Randstad 2040 had best
een structuurvisie kunnen zijn of misschien zelfs moeten zijn. Moeten wij
uw opmerking over de Belle van Zuylentoren zien als een eerste aanwijzing
aan de provincie? Heeft de provincie er trouwens al op gereageerd?Hoe denkt de minister de Kamer gestructureerd op de hoogte te houden van
de invoeringservaringen die worden opgedaan? Het is al even gememoreerd in
het kader van de beheersverordening: hoe gaan wij met die ervaringen om? Het
gaat erom dat iedereen in het land ruim de tijd krijgt om met de nieuwe wet
te werken. Wij zullen er niet bovenop zitten, maar wij willen er wel op tijd
bij zijn, mochten wij zaken willen herstellen die onbedoeld verkeerd uitpakken.
RO gaat over alles en de werking van de nieuwe Wet RO staat of valt met daadkrachtig
optreden van politici en bestuurders die de nieuwe bevoegdheden gebruiken
om dit land mooi te maken en mooi te houden.De heer Van Heugten (CDA):U zegt dat er in dit land regionale ruimtelijke ordening wordt bedreven.
Wilt u daarmee zeggen dat er geen provinciale en geen gemeentelijke ruimtelijke
ordening wordt bedreven?Mevrouw Vermeij (PvdA):Nee, dat wil ik er niet mee zeggen.De heer Van Heugten (CDA):Dat betekent dus dat u iets toevoegt aan het feit dat er gemeentelijke,
provinciale en landelijke ruimtelijke ordening wordt bedreven.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ook binnen gemeenten wordt er in delen ruimtelijke ordening bedreven.
Een grote stad bedrijft ook ruimtelijke ordening over kleinere delen en desondanks
is het één regio. Maar wij hebben in dit land ook regio's en
die zijn niet democratisch gelegitimeerd.De heer Van Heugten (CDA):Ik concludeer dat er in uw beleving sprake is van vier lagen in de ruimtelijke
ordening.Mevrouw Vermeij (PvdA):Nee hoor, er zijn er veel meer.Mevrouw Neppérus (VVD):Voorzitter. De ruimtelijke ordening, dus ook de Wet ruimtelijke ordening,
is voor de VVD een belangrijk onderwerp. Het heeft wel eventjes geduurd omdat
wij allerlei andere belangrijke onderwerpen behandelden, maar
ik ben blij dat wij vanavond toch over de invoeringswet kunnen spreken.Mijn eerste vraag aan de minister is of wij de invoeringsdatum gaan halen.
Als laatste is genoemd 1 juli 2008. Wij vinden het allemaal – ik
heb het ook van collega's gehoord – van groot belang dat die datum wordt
bereikt. Ik hoop dat de minister zo meteen ook mij daarover zekerheid kan
geven.Kern van de wetgeving is: decentraal wat kan, centraal wat moet. Er zijn
in de Kamer wat verschillen wat men centraal en wat men decentraal zou willen
zien. De essentie voor mijn fractie is "decentraal wat kan"; dat
betekent veel taken voor de gemeente en ook een heel duidelijke rol voor de
provincie. Bij een aantal thema's, waarover wij vaker met elkaar zullen moeten
spreken, heeft het Rijk een belangrijke rol. De minister heeft er laatst een
aantal genoemd toen zij sprak over verrommeling en klimaat. Ik kom er bij
de begroting op terug. De VVD zal dat kritisch volgen. Op zichzelf is er ruimte
om iets centraal te doen. Maar de VVD legt het accent duidelijk op decentraal.Vanavond is al veel gesproken over de WGR-plus. De VVD gruwelt bij alles
wat doet denken aan een vierde bestuurslaag. Het zij zo dat wij elders deelraden
hebben, maar voor de VVD gaat het om gemeente, provincie en Rijk. Om het nog
heel voorzichtig te zeggen: wij worden niet enthousiast van alles wat daartussen
komt. Begin 2006 was dat in de Kamer nog een breed gevoelen, toen over de
wetgeving werd gesproken. Er was een duidelijke motie die toen nog door de
PvdA werd gesteund. Maar verkiezingen kunnen andere denkbeelden opleveren.De VVD-fractie houdt er wel aan vast. Zo'n regio is niet democratisch
gekozen. Mensen werken hard in deze regio's, maar wij willen daar geen extra
bestuurslaag. Het is aan de minister van BZK en de Kamer om te kijken wat
ermee te doen, maar de VVD-fractie zit op zo'n bestuurslaag en bijbehorende
organisaties en kolossen niet te wachten.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ik begrijp u een voorstel om de hele WGR-plus maar af te schaffen volmondig
zult steunen.Mevrouw Neppérus (VVD):Daarover zal de VVD-woordvoerder op het BZK-terrein spreken, maar de WGR-plus
is niet democratisch. Het is ertussen geschoven en zorgt alleen maar voor
extra lagen. Ooit heeft een Amsterdamse VVD-wethouder dat een "bestuurlijke
spaghetti" genoemd. Los van het feit dat Italiaans eten goed is, vind
ik dat een prima omschrijving van de WGR-plus. Maar laten wij de discussie
over taken op het BZK-terrein met de minister van BZK voeren. Daar hoort over
het middenbestuur te worden gesproken, niet hier. Het zal dus duidelijk zijn
dat ik achter mijn eigen amendement, dat door de heren Van Heugten en Van
Leeuwen mede is ondertekend, sta.Over de vergunning hebben de heer Van Heugten en mevrouw Vermeij al gesproken.
Ik denk dat wij daar kunnen zeggen: als een vergunning ten onrechte blijkt
te zijn afgegeven, laat dan de rechtszekerheid in dit land overheersen.Dan is er het punt van de beheersverordening. CDA, PvdA, en VVD, die het
toen nog voortdurend met elkaar eens waren, hebben destijds inderdaad gezegd:
doe een instrument in de wetgeving waardoor je iets gemakkelijker kunt werken
en niet altijd meteen bestemmingsplannen nodig hebt. Wij waren het met dat
amendement eens. Wij hebben het toen gesteund en vinden nog steeds dat die
beheersverordening haar kansen moet krijgen.Het is een nieuwe wet en wij zien er met spanning naar uit. Er komen duidelijke
taken bij gemeenten, bij provincies en voor een stuk bij het Rijk. Wij zullen
het nauwlettend volgen. Ik vertrouw erop dat de minister regelmatig zal rapporteren,
zodat wij hier kunnen praten over hoe het gaat. En alle overheidsspelers die
hierin een rol hebben – dat zijn er in mijn visie dus niet zo veel –
mogen ook best worden aangekeken en hun verantwoordelijkheid nemen om te bekijken
of het goed gaat.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. Laat ik beginnen met een wat vreemde inleiding. Ik heb een
poosje getwijfeld of ik zou meedoen aan dit plenaire debat, omdat wij als
fractie heel erg tevreden waren over de beantwoording in de nota naar aanleiding
van het verslag. De amendementen die zijn ingediend, en dan met name het amendement
van het CDA en de VVD, riepen bij mij echter zo veel vragen op dat ik dit
moment graag wil gebruiken om die vragen hardop te stellen. Ik verzoek de
minister om een reactie, maar wellicht dat mijn collega's hierop in de tweede
termijn eveneens kunnen ingaan.Dan gaat het natuurlijk met name om dat hoofdstuk 5, dat een heel centrale
rol speelt, ook in dit debat. In het bijzonder gaat het om de positie van
de WGR-plusregio's. Bij nota van wijziging is een aantal artikelen al geschrapt.
Ik dank de minister dat zij hiermee tegemoet is gekomen aan de bezwaren vanuit
de Kamer en dat zij opnieuw in overleg is getreden met de decentrale overheden.
In het CDA-amendement op stuk nr. 11 wordt voorgesteld de overige artikelen,
namelijk 5.1, 5.2 en 5.3, eveneens te verwijderen.Voor zover ik heb begrepen is de redenatie achter het amendement om artikel
5.1 te schrappen, dat provincies regionale structuurvisies kunnen adopteren
en dat regio's niet verplicht hoeven te worden om regionale structuurvisies
op te stellen. Van de minister en het CDA wil ik weten hoe dit zich verhoudt
tot de huidige bevoegdheden. Plusregio's zijn nu toch ook al verplicht om
een regionale structuurvisie op te stellen? Ik zie daarom niet direct een
bezwaar tegen dit artikel 5.1.Artikel 5.2 gaat over het vrijwillig overdragen van bevoegdheden. Ik begrijp
dat het CDA dit onwenselijk vindt. De provincie zou in zo'n geval een inpassingsplan
kunnen maken waarbij er wel sprake is van democratische controle door de provinciale
staten. Ik snap het bezwaar van het CDA, dat het hier een nieuwe bevoegdheid
betreft. Deelt de minister deze mening? Hier staat tegenover dat het een pragmatische
oplossing is, op basis van vrijwilligheid. Ik blijf echter zitten met de vraag
over democratische controle. Volstaat een dergelijke delegatie uit het oogpunt
van democratische controle volgens de minister? Zou er geen controle achteraf
door de gemeenteraden moeten zijn, zodat zij een ongewenste invulling van
het bestemmingsplan nog kunnen tegenhouden?Zou in het artikel niet nauwkeuriger moeten worden omschreven dat het
gaat om een eenmalige mandatering voor een concreet project? Ik denk aan het
toevoegen van een zinsnede zoals in artikel 5.3 is gebruikt: "volgens
door hen te geven regels en binnen door hen aan te geven grenzen". Hiermee
kan de gemeente duidelijk maken binnen welke kaders de mandatering gebeurt.Wat gebeurt er als de gemeente de bevoegdheden wil terugnemen, bijvoorbeeld
door nieuwe ontwikkelingen? Klopt het dat hiervoor formeel niets is geregeld?
Ik neem aan dat het geen probleem is als de gemeente een nieuw bestemmingsplan
vaststelt na vaststelling van het bestemmingsplan van de regio. De gemeente
moet dan immers rekening houden met het bestemmingsplan. Dat wordt in het
voorstel echter niet duidelijk. En wat gebeurt er als de gemeente een ontheffing
wil verlenen op het moment dat de plusregio nog bezig is met het opstellen
van een bestemmingsplan? Wordt de gemeente dan afhankelijk van de plusregio?Artikel 5.3 gaat over de verordenende bevoegdheid die de provincies volgens
dit artikel kunnen overdragen aan de plusregio's. Het is mooi dat dit een
kanbepaling is geworden. Ook dit artikel zou, als ik het goed heb begrepen
van de opstellers van het amendement, niet nodig zijn, omdat de provincie
ook zelf op verzoek van de regio de verordenende bevoegdheid zou kunnen toepassen.
Hierbij wordt getoetst of er sprake is van een provinciaal belang. Ik deel
de moeite die de indieners van het amendement hebben. Hiermee kunnen plusregio's
bij verordening namelijk zaken opleggen aan gemeenten die moeten worden verwerkt
in bestemmingsplannen, zonder dat er voldoende democratische controle op is.Ik deel verschillende bezwaren van indieners van het amendement, maar
ben er nog niet volledig van overtuigd dat heel hoofdstuk 5 geschrapt moet
worden. Ik acht hierbij het bestuurlijk draagvlak, zoals nu bereikt, van wezenlijk
belang.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Cramer:Voorzitter. Ik ben blij dat ik thans na de aanvaarding door beide Kamers
van het wetsvoorstel Wet ruimtelijke ordening en het wetsvoorstel inzake de
grondexploitatie, het derde deel van het wettelijk drieluik nu met u kan behandelen,
te weten het wetsvoorstel Invoeringswet ruimtelijke ordening. Ik ben ook blij
met alle reacties en bemerk dat een heleboel onderdelen die dit derde deel
van het drieluik bevat, door de woordvoerders onderschreven worden. Dus wat
dat betreft kunnen wij ons concentreren op de amendementen en de meer specifieke
vragen die zijn gesteld.Wij zijn inderdaad al een aantal jaren bezig met dit gehele wetgevingstraject.
Op 23 mei 2003 is dit wetsvoorstel bij de Kamer ingediend. Wij zijn nu
bezig met een traject waarvan ik inderdaad hoop de zaak op 1 juli 2008
te kunnen afronden. In nauwe samenspraak met gemeenten en provincies zullen
wij dat uiteraard doen. Zij zien er ook naar uit dat zo snel mogelijk deze
Invoeringswet van kracht wordt. Bij de Invoeringswet moet ook betrokken worden
het Besluit ruimtelijke ordening, waarover ook enkele vragen zijn gesteld.De heer Van Heugten (CDA):Ik weet dat het van groot belang is voor gemeenten om die invoeringsdatum
scherp te hebben, omdat het voor hen bepalend kan zijn of ze een bestemmingsplan
onder het oude of het nieuwe regime moeten laten vallen. Kunnen wij met de
minister afspreken dat zolang wij geen tegenbericht krijgen die datum van
1 juli 2008 vaststaat en dat zodra er aanleiding is voor een andere datum,
die zo spoedig en eenduidig mogelijk wordt gecommuniceerd met ons?Minister Cramer:Vanzelfsprekend zal ik dat voorstel overnemen. Er is ons ook veel aan
gelegen om ervoor te zorgen dat het wetsvoorstel echt per 1 juli 2008
wordt ingevoerd.De Invoeringswet regelt allereerst het overgangsrecht, dus de overgang
van het oude naar het nieuwe systeem van de WRO. Daarnaast leidt de Invoeringswet
tot een aantal wijzigingen in 40 andere bestaande wetten en lopende wetsvoorstellen.
Verder dienen nog aanpassingen te worden gepleegd in de Wet ruimtelijke ordening
zelf. Het is dus een heel pakket.Er zijn nogal wat vragen gesteld over de WGR-plusregio's. De onderhavige
WGR-pluswet regelt de samenwerkingsverbanden in zeven grootstedelijke gebieden
van ons land. De heer Van Heugten heeft in dit verband gevraagd hoe het zit
met Parkstad Limburg. De zeven gebieden betreffen de kaderwetgebieden zoals
die reeds bestaan. Er zijn nieuwe regio's, zoals Parkstad Limburg, die hun
taken en bevoegdheden ontlenen aan een samenwerkingsverband, maar dat is minder
zwaar dan de zeven kaderwetgebieden die al langer bestaan. Dat is de reden
dat die zeven WGR-plusregio's door ons worden gesteund. De vraag is of er,
als er nieuwe structuren ontstaan, regio's bij mogen komen. Ik beantwoord
de vraag over de reden van de steun aan die regio's als minister van Ruimtelijke
Ordening, al heeft die ook betrekking op bestuurslagen. Het laatste valt onder
de portefeuille BZK. Uit het oogpunt van de ruimtelijke ordening is het essentieel
dat wij dingen kunnen doen die de taken en bevoegdheden van de gemeente overstijgen,
terwijl het niveau te laag is om onder de bevoegdheid van de provincie te
vallen. Er is bijvoorbeeld sprake van ruimteclaims op regionale schaal. Juist
de regio's worden geconfronteerd met een groot aantal ruimtelijke opgaven,
bijvoorbeeld grote nieuwbouwopgaven, regionale bedrijventerreinen, regionale
sport- en recreatievoorzieningen en gezondheidszorg. Er zijn dus ontwikkelingen
in een regio die tot stand moeten komen door samenwerking tussen de verschillende
gemeenten daarbinnen.In de toekomst zal er veel meer gebruik worden gemaakt van zogenaamde
kanbepalingen in plaats van verplichtende bepalingen. In vergelijking met
de huidige situatie zal er dus sprake zijn van een lichter regime. De plusregio's
hebben op dit moment de taak om regionale structuurplannen op te stellen waarin
onder andere concrete beleidsbeslissingen moeten worden opgenomen. Die elementen
hebben een bindende werking voor de gemeenten die onderdeel uitmaken van die
regio's. De regio's worden al betrokken bij de goedkeuring van bestemmingsplannen.
Tot op heden vonden wij het niet problematisch dat de bevoegdheden op die
wijze werden geregeld. Toen ik aantrad als minister, heb ik kennisgenomen
van de kritische reactie van de Tweede Kamer op het wetsvoorstel.De Kamer heeft twee moties ingediend waarvan ik goede nota heb genomen.
De motie-Spies/Van Beek had tot doel om in de nieuwe Wet ruimtelijke ordening
recht te doen aan de positie van de plusregio's als een vorm van verlengd
lokaal bestuur. In de motie-Lenards werd de regering verzocht
om niet met voorstellen te komen voor extra bevoegdheden voor de plusregio's
op het terrein van de ruimtelijke ordening. Ook in het licht van de bestaande
situatie, ben ik vooral nagegaan of het mogelijk is om de samenwerking te
bevorderen en een bevoegdheid te geven zonder dat die voor de regio meteen
op alle terreinen in beton wordt gegoten. In de huidige regeling houden wij
er rekening mee dat de samenwerkende gemeenten binnen een WGR-plusregio gezamenlijk
een regionale structuurvisie opstellen. De regeling onder de huidige WRO wordt
daarmee gecontinueerd. Op vrijwillige basis kunnen gemeenten hun WRO-bevoegdheden
echter overdragen aan het regiobestuur. Ook de provincie kan, indien zij dat
wil, bevoegdheden aan de regio overdragen. Overigens is de Kamer wat het laatste
betreft mogelijk op het verkeerde been gezet, want in een vorige versie ter
voorbereiding op het debat stond dat provincies verplicht zijn om de bevoegdheden
over te dragen. In de laatste versie is dat gewijzigd in een kanbepaling.
Met de regeling zoals die in het wetsvoorstel is opgenomen, wordt op geen
enkele manier beoogd om een vierde bestuurslaag in het leven te roepen. Ik
zeg tegen de heer Van Leeuwen dat er geen afbreuk wordt gedaan aan het democratisch
gehalte van onze drie bestuurslagen.De heer Van Heugten (CDA):Volgens mij klopt er iets niet in uw redenering. U wilt geen vierde bestuurslaag
faciliteren, dus blijft de structuur van gemeenten, provincies en Rijk overeind.
Wat is dan het nut van hoofdstuk V van het wetsvoorstel?Minister Cramer:Daarmee wordt het mogelijk dat gemeenten in een regio zelf een samenwerkingsverband
kunnen instellen voor een gezamenlijke aanpak van problemen in hun regio.
Willen zij slagvaardig kunnen opereren, dan moeten gemeenten hun bevoegdheden
voor die specifieke taken overdragen aan het regiobestuur. Dat betekent echter
niet dat de regio's een vierde bestuurslaag zijn geworden.De heer Van Heugten (CDA):Als gemeenten het eens zijn over een regionale aanpak, dan kunnen zij
dat ieder voor zich vertalen in hun RO-instrumentarium. Als zij het niet met
elkaar zijn, is er doorzettingsmacht nodig. In dat geval zullen gemeenten
echter nooit vrijwillig hun mandaat delegeren. Dat lijkt mij een utopie.Minister Cramer:Wat zou er anders worden als hoofdstuk V niet wordt ingevuld? Gemeenten
kunnen dan nog steeds gezamenlijk een structuurvisie opstellen die zij vervolgens
kenbaar maken aan de provincie. Als de provincie daarmee instemt, kan zij
al haar bevoegdheden inzetten om onwillige gemeenten in de regio bij te sturen.
Als de provincie daar echter geen zin in heeft, kunnen de gemeenten in regionaal
verband niet verder. In dat geval hebben zij geen enkele slagkracht. Gemeenten
kunnen dan ook geen efficiencywinst behalen door gemeenschappelijk projecten
uit te voeren. Bij een gemeentegrensoverschrijdend bestemmingsplan moeten
alle betrokken gemeenten afzonderlijk daarvoor een procedure volgen, met alle
bestuurlijke afstemmingsafspraken die daarvoor nodig zijn. Dat wordt een buitengewoon
stroperig geheel. Als gemeenten gezamenlijk iets willen, is het veel beter
als zij daartoe de bevoegdheden aan een samenwerkingsverband kunnen overdragen.
Deze filosofie wordt steeds vaker gehanteerd. Collega Eurlings doet dit ook
met zijn plannen voor het Urgentieprogramma Randstad. Als een slagvaardiger
aanpak mogelijk is, zal de bestuurlijke drukte afnemen.De heer Van Heugten (CDA):Gemeenten kunnen op grond van hoofdstuk V een regionale structuurvisie
opstellen. Is deze visie nevengeschikt of ondergeschikt aan de provinciale
bevoegdheden? Dat is het punt. Als de provincie het in de huidige situatie
niet eens is met bepaalde opvattingen in de regio zal zij een regionaal structuurplan
niet goedkeuren. Als hoofdstuk V van kracht is, heeft de provincie kennelijk
niets meer te zeggen. De regio bepaalt dan zelf de structuurvisie en de provincie
heeft het nakijken. Dat willen wij echter niet.Minister Cramer:In de nieuwe WRO zal er geen hiërarchie zijn in wie er oordeelt over
een structuurvisie van een lagere overheid. Ik moet het anders zeggen: er
zal geen hiërarchische verhouding zijn tussen de structuurvisies van
de verschillende overheidslagen. Het gaat om een heel andere situatie dan
nu, met een streekplan en bestemmingsplannen. De bestemmingsplannen moeten
passen in het streekplan. In de nieuwe WRO maakt de gemeente een structuurvisie,
maakt de regio de regionale structuurvisie en maakt de provincie de provinciale
structuurvisie zonder dat er een bepaalde hiërarchie bestaat tussen die
visies. In de toekomst moeten andere zaken geregeld worden en de Kamer wordt
daar binnenkort over geïnformeerd in het kader van de uitvoering van
de nieuwe WRO in het licht van de Nota Ruimte en de relatie tussen de nieuwe
WRO en de nota Ruimte.De heer Van Leeuwen (SP):Het duizelt mij nu een beetje. De minister zegt dat de structuurvisies
niet in een hiërarchische volgorde staan tot elkaar. Iedere bestuurslaag
maakt een eigen structuurvisie. In de wet zit natuurlijk wel de mogelijkheid
van aanwijzing en weet ik wat allemaal. De visies moeten dus betrekking hebben
op elkaar. Gemeente, provincie en Rijk kunnen niet zomaar wat doen zonder
met elkaar te maken hebben.Minister Cramer:Nee, daar hebt u gelijk in. De provincie formuleert specifieke verordeningen
en het Rijk maakt AMvB's. Er moet een nieuwe hiërarchie worden opgebouwd.
Aan de invulling daarvan wordt nog gewerkt. Er vindt geen een-op-eenvertaalslag
plaats van wat er nu is.De heer Van Leeuwen (SP):Dat begrijp ik, maar een gemeente kan geen aanbeveling doen aan het Rijk.
Die hiërarchie is er op een gegeven moment dus wel. In het begin van
dit interruptiedebat ging het over de bestuurslagen. Als gemeenten hun bevoegdheden
op het gebied van de ruimtelijke ordening overdragen aan een WGR-plusregio,
dan zetten zij de eigen bevoegdheden buiten spel. Schertsend kan je dan zeggen
dat er dan drie bestuurslagen overblijven want er komt er niet een extra bij;
die worden tegen elkaar ingewisseld. U zei dat de democratische legitimatie
daar niets mee te maken heeft, maar de bevoegdheden die overgeheveld zijn
naar de regio zijn niet meer onderhevig aan de democratische controle. De
WGR-plus kent die vorm van controle niet. Die relatie met de democratische
controle verdwijnt dus op het moment dat de bevoegdheden worden
overgedragen.Minister Cramer:Ik wil het punt dat u maakt graag corrigeren. Dat gemeenten bevoegdheden
overdragen betekent niet dat zij niet meer betrokken zijn. De gemeenten zitten
alleen in een gezamenlijk verband. De bestuurders in het verband blijven vertegenwoordigers
van de verschillende gemeenten.De heer Van Leeuwen (SP):De discussie over de verhouding tussen de directe democratische controle,
die er in de WGR-plus niet is, en de getrapte controle via een meerderheid
van de gemeenteraad moeten wij maar voeren met de staatssecretaris van BZK.
In de WGR-plusregio wordt het politieke debat niet gevoerd.Mevrouw Neppérus (VVD):Mijn vraag ligt in het verlengde van de opmerkingen van de heer Van Leeuwen.
Wat vindt de minister van het democratisch gehalte van de WGR-plus?Minister Cramer:Die vraag is impliciet al door de heer Van Leeuwen gesteld. Ik heb daarop
geantwoord dat er naar mijn mening geen sprake is van een vierde bestuurslaag
of uitholling van de democratische controle.Mevrouw Neppérus (VVD):Er wordt een aparte organisatie opgericht. Die krijgt bevoegdheden. Er
komt een hele organisatie bij. Is dat geen extra bestuurslaag?Minister Cramer:U vraagt of dat geen extra bestuurslaag is en naar mijn visie is dat het
niet. Het is vooral bedoeld om de slagvaardigheid van de regio's te vergroten,
zodat de regio bovengemeentelijke ruimtelijke ordening gezamenlijk kan oppakken.
In het land is er heel veel steun voor dit voorstel. De VNG smeekt er bij
wijze van spreken om dat dit deel van het wetsvoorstel onveranderd blijft.
Dat is ook de reden dat dit in het bestuursakkoord is opgenomen. Ik zal bij
staatssecretaris Bijleveld-Schouten onder de aandacht brengen dat de Kamer
om een brief hierover heeft verzocht. Daarin kan zij uitleggen hoe mijn verhaal
zich verhoudt tot het bestuursakkoord.Mevrouw Neppérus (VVD):Ik concludeer dat de minister en ik van mening verschillen. De reacties
uit het land van gemeenten zijn zeer verdeeld.Minister Cramer:Ik heb niet direct geantwoord op de vraag van mevrouw Wiegman om de artikelen
5.1, 5.2 en 5.3 apart te bespreken. Ik hoop echter dat ik met het beantwoorden
van het totaal impliciet antwoord heb gegeven op de verschillende subcategorieën.De heer Van Heugten heeft een amendement ingediend over de intrekking
van bouw- en aanlegvergunningen de door gemeenten. De aanleiding om dit onderwerp
in de tekst van het wetsvoorstel om te nemen is de case van de gemeente Valkenswaard.
Op een eerder moment waren er al problemen over de interpretatie van de tekst.
Toen bleek dat ik abusievelijk de zaken niet had geclausuleerd; dit werd gememoreerd
door de heer Van Heugten. Het was absoluut niet de bedoeling om de intrekkingsbevoegdheid
voor elke bouwvergunning te laten gelden. Het ging om cases waarin sprake
is van ontoelaatbare ernstige nadelige gevolgen voor de ruimtelijke ordening.
Bovendien moet het gaan om nalatigheid van beide kanten, van zowel de gemeente
als degene die het project aanvraagt. Ik heb goed nota genomen van de argumentatie
van de heer Van Heugten. De cases waar het om gaat, komen slechts sporadisch
voor. Bovendien kan ook zonder het opnemen van deze bevoegdheid in de wet
corrigerend worden opgetreden, bijvoorbeeld door schorsing of vernietiging.
Het is dus niet strikt noodzakelijk om deze bepaling te laten staan. Ik heb
in dat licht begrip voor het amendement van de heer Van Heugten en laat het
oordeel erover aan de Kamer.De heer Van Heugten heeft met anderen een amendement ingediend over de
beheersverordening. Verschillende woordvoerders hebben daar vragen over gesteld.
Wat wordt er precies bedoeld? Het amendement ging met name over de stads-
en dorpsgezichten, maar er is ook gevraagd wat er precies wordt bedoeld met
het begrip "bestaand gebruik". Bij de invulling van het begrip "bestaand
gebruik" kunnen gemeenten zelf bepalen of zij voor het betreffende gebied
een ruime of een enge interpretatie van het begrip willen hanteren. Met een
beheersverordening wordt eigenlijk een bestemmingsplan light bedoeld.Ik aarzel dan ook om te stellen dat de ruime definitie alleen kan worden
gehanteerd voor een beheersverordening waaraan een bestemmingsplan voorafgaat
dat ouder is dan tien jaar. Het kan goed zijn dat er sprake is van een bestemmingsplan
dat ouder is dan tien jaar, maar waar jarenlang geen ruimtelijke ontwikkeling
heeft plaatsgevonden en waar ook in de nabije toekomst geen ontwikkeling zal
plaatsvinden. Dat bestemmingsplan kun je dan nog steeds als goed en actueel
aanmerken. In zo'n situatie zie ik niet waarom een gemeente niet zou kunnen
kiezen voor omzetting van zo'n bestemmingsplan in een beheersverordening.
De heer Van Leeuwen vroeg of in zo'n geval eerst een nieuw bestemmingsplan
moet worden opgesteld, waarna teruggeschakeld moet worden naar een beheersverordening.
Ik ben het met hem eens dat het beter is om in zo'n geval van een oud bestemmingsplan
direct over te schakelen naar een beheersverordening.De uitwerking van het begrip "ruimtelijke ontwikkeling" betreft
een volgend punt. Als gesproken wordt van "geen ruimtelijke ontwikkeling",
dan moet je dat interpreteren als geen ruimtelijk relevante veranderingen
in het planologisch toegestane gebruik van gronden, opstallen alsmede bouwkundige
wijzigingen van bouwwerken. De essentie is: geen ruimtelijk relevante veranderingen
van allerlei verschillende activiteiten. Natuurlijk valt daar van alles onder,
maar daaronder vallen niet de bouwactiviteiten waarvoor geen bouwvergunning
is vereist. Dit is overeenkomstig het Besluit bouwvergunningvrije en licht-vergunningplichtige
bouwwerken. Dergelijke bouwactiviteiten worden naar huidige recht namelijk
niet als ruimtelijk relevant gezien.Zo'n benadering geeft wellicht onvoldoende houvast en daarom wil ik nog
het volgende opmerken. Een basis van de keuze voor een bestemmingsplan en
een beheersverordening kan de structuurvisie zijn. Voorstelbaar is dat je
in een structuurvisie aangeeft in welke gebieden van de gemeente geen ruimtelijke
ontwikkelingen worden voorzien of dat uit de structuurvisie kan worden afgeleid
op welke locaties binnen de gemeente dergelijke gebieden zich bevinden. Mocht
ten tijde van de vaststelling van de beheersverordening uit een structuurvisie
blijken dat in het gebied ruimtelijke ontwikkelingen worden voorzien, dan
zal minder snel aangenomen mogen worden dat van de bevoegdheid om een beheersverordening
vast te stellen gebruik kan worden gemaakt. Als er in een betrokken gebied
bijvoorbeeld met het externe veiligheidsbeleid strijdige situaties optreden –
denk bijvoorbeeld aan de opslag van gevaarlijke stoffen te dicht bij een kwetsbaar
object – dan moet dat veranderen en is dus een ruimtelijke ontwikkeling
te voorzien. Uit mijn reactie blijkt dat dit wel logisch te onderbouwen is,
maar dit zal dan vanuit de gemeente zelf duidelijk aangegeven moeten worden,
ook als dit gebeurt in het kader van de uitwerking van een structuurvisie.Voor wat betreft de duur van de periode waarvoor geen ontwikkeling wordt
voorzien, ligt het voor de hand om aan te sluiten bij de looptijd van de beheersverordening.
De WRO stelt die looptijd gelijk aan die van het bestemmingsplan, dus maximaal
tien jaar. Er bestaan situaties waarin een termijn van langer dan tien jaar
mogelijk is.Er is een amendement ingediend over beschermde stads- en dorpsgezichten.
Onder de huidige WRO moet een aanwijzing tot beschermd stads- of dorpsgezicht
volgens artikel 36 van de Monumentenwet worden gevolgd door een bestemmingsplan
waarin de bescherming van dat gezicht wordt gewaarborgd. Het wetsvoorstel
sloot daarbij aan. Er ontstond een maatschappelijke discussie over de vraag
waarom er, gelet op het karakter van een beheersverordening, geen mogelijkheid
zou mogen zijn om bij een aanwijzingsbesluit te bepalen dat in plaats van
een bestemmingsplan ook een beheersverordening mag worden vastgesteld. Hiervan
zou sprake kunnen zijn als het beschermingsniveau geen nieuwe ruimtelijke
ontwikkelingen vereist. Daar gaat het elke keer om. Als er eigenlijk niets
verandert, waarom zouden er dan de ongelofelijk zware procedures van een bestemmingsplan
worden voorgesteld en zou niet kunnen worden volstaan met wat mevrouw Vermeij
een "bestemmingsplan light" noemde, dus een beheersverordening.De heer Van Heugten (CDA):U zei net al dat ruimtelijke ontwikkelingen ook het veranderen van een
bouwwerk waarvoor geen bouwvergunning is vereist, omvat. Zodra een bouwvergunning
vereist is, noemen wij het een relevante ruimtelijke ontwikkeling. Er kan
heel veel vergunningvrij worden gedaan, zoals schilderen, dakkapellen plaatsen
en erkers aanbouwen. Dat is allemaal bouwvergunningvrij. Ik kan mij voorstellen
dat dit juist in beschermde stads- en dorpsgezichten cruciale punten zijn
om te beschermen. Als dat toch allemaal moet worden beschermd, maakt het dan
nog uit of dat in een bestemmingsplan wordt geregeld of in een beheersverordening?Minister Cramer:Ik heb hierover overlegd gepleegd met de minister van OCW, omdat hij ook
met dit soort zaken te maken heeft. In nauw overleg met hem heb ik vastgesteld
dat deze regeling ook wat te strak kan overkomen. Daarom heb ik in de eerste
nota van wijziging het wetsvoorstel aangepast. Daarbij is bepaald dat bij
het besluit om gebruik te maken van een beheersverordening niet zomaar kan
worden genomen. Er moet een procedureafspraak worden gemaakt. Voordat de gemeenteraad
een beheersverordening voor een dergelijk gebied vaststelt, moet de Rijksdienst
voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten worden gehoord. Die kan dan
bepalen in hoeverre er werkelijk sprake is van een wijziging. Per beschermd
stads- of dorpsgezicht wordt daarmee een specifieke afweging van waarde en
belangen gewaarborgd en wordt afgewogen wat vanuit het oogpunt van behoud
en ontwikkeling het meest geëigende planologische instrument is, het
bestemmingsplan of de beheersverordening. Mocht de vastgestelde beheersverordening
onverhoopt toch niet de gewenste bescherming bieden, bestaat uiteraard de
mogelijkheid om de gemeente een aanwijzing ingevolge artikel 4.4, eerste lid,
onder a van de WRO te geven waardoor alsnog een bestemmingsplan kan worden
vastgesteld.De heer Van Heugten (CDA):U zegt dat een aantal diensten zich moet buigen over het aanwijzen van
een beschermd stads- of dorpsgezicht. Dat heeft de minister van OCW ook aangegeven.
Is het besluit om iets aan te wijzen voor bezwaar en beroep vatbaar? Ik vraag
dat omdat als via een beheersverordening een aanwijzing plaatsvindt, deze
niet voor bezwaar en beroep vatbaar is voor degenen die het overkomt, dus
de eigenaren van een pand. Is het besluit tot aanwijzing wel voor bezwaar
en beroep vatbaar?Minister Cramer:Op die vraag moet ik u nu het antwoord schuldig blijven.Wij hebben naar mijn mening goed geregeld wanneer iets volgens de procedure
van een bestemmingsplan moet verlopen en wanneer met de lichtere vorm, namelijk
de beheersverordening, kan worden gewerkt. Dat is nu duidelijk uitgewerkt,
ook op basis van eerdere discussie met de Kamer. Daarom ontraad ik het aannemen
van het amendement van de heer Van Heugten op dit punt.Er is nog een aantal vragen gesteld die te maken hadden met de bredere
inpassing van de nieuw WRO, mede in het licht van het nationaal ruimtelijk
beleid. Mevrouw Neppérus heeft gesproken over het belang van een decentrale
aanpak en de heer Van Leeuwen zei min of meer het omgekeerde. Hij vond dat
er meer sturing gegeven moest worden aan "centraal wat moet". Het
is bekend dat wij daar in het licht van de verdere uitwerking van de Nota
Ruimte druk mee bezig zijn. Ik heb de Kamer ook toegezegd om daar zeer spoedig
op terug te komen. In eerdere overleggen met de Kamer heb ik al naar voren
gebracht dat ik het van groot belang acht om aan de ene kant de decentrale
uitwerking van de Nota Ruimte te continueren en aan de andere kant, zeker
in het licht van de nieuwe WRO, een aantal zaken volgens het uitgangspunt "centraal
wat moet" te regelen. Dit geldt zowel voor provinciale verordeningen
als voor eventuele AMvB's die in het licht van mijn opmerkingen over de hiërarchie
van de structuurvisies in de toekomst nodig zijn.De heer Van Leeuwen (SP):Ik ben blij met deze koersverandering die zich aftekent. Ik heb een vrij
concrete vraag gesteld die daar direct verband mee houdt. Ik heb enkele kreten
en termen genoemd van de vele tientallen die nergens wettelijk gewaarborgd
zijn. Immers, in de nieuwe WRO wordt uitsluitend over structuurvisies gesproken.
Gaat u dat hele begrippenkader opschonen en vertalen in structuurvisies?
Anders hebben uw AMvB's namelijk geen status.Minister Cramer:Ik heb hier nota van genomen. Daar waar begrippen tot onduidelijkheid
en verwarring leiden, moeten die misschien worden verwijderd dan wel opgeschoond.
Het gaat erom dat er in de toekomst strakker met specifieke begrippen gewerkt
blijft worden. In deze zin kan ik aan uw wens tegemoetkomen.Mevrouw Neppérus (VVD):U gaf aan dat zij de centrale sturing op een aantal punten meer inhoud
wil geven. U kent mijn mening daarover: ik ben daar wat terughoudender in.
Ik ga er wel van uit dat wij steeds vooraf overleg hebben over hoe en wat.Minister Cramer:Ik wil u geruststellen: wij zullen geen stappen zetten voor de uitwerking
van "centraal wat moet" zonder dat de Kamer daarin gekend wordt.
Het gaat immers om een zeer wezenlijke invulling van zowel de Nota Ruimte
als de nieuwe WRO. Daartussen moeten wij nu duidelijker links leggen. Ik heb
al een tipje van de sluier opgelicht door aan te geven wat er nieuw geregeld
moet worden. Daar zijn wij druk mee bezig. Het is heel duidelijk gebleken
dat de "gele passages" van de Nota Ruimte goed bekeken moeten worden
in die zin dat wordt nagegaan hoe die doorwerken in de nieuwe WRO. De vraag
die in dit verband beantwoord moet worden, is wat er in provinciale verordeningen
en in AMvB's geregeld moet worden om die "gele passages" vorm te
geven. Nog voor de begrotingsbehandeling wordt de Kamer geïnformeerd
over onze vorderingen met deze exercitie. Ik ben van mening dat wij hierbij
tempo moeten maken, omdat iedereen wacht op de wijze waarop wij de Nota Ruimte,
de nieuwe WRO en het begrippenkader, alsook "centraal wat moet en decentraal
wat kan" voortvarend aanpakken.De voorzitter:Even voor een goed begrip: er komt voor de begrotingsbehandeling hierover
een brief naar de Kamer?Minister Cramer:Mevrouw de voorzitter. Die is al toegezegd naar aanleiding van een motie
van de heer Duyvendak. In dat verband was het verzoek of wij voor de begrotingsbehandeling
dit punt specifieker zouden kunnen aangeven in een brief.De voorzitter:Dat is duidelijk.Minister Cramer:Er is verder gevraagd in hoeverre wij in de uitwerking worst and best
practices meenemen. Vanzelfsprekend is het van belang dat wij ook daardoor
leren hoe wij zaken beter kunnen aanpakken. Wij leren van slechte maar ook
van goede voorbeelden. Aan de hand van voorbeelden zullen wij dit aan de gemeenten
en provincies uitdragen.Mevrouw Vermeij heeft gevraagd wie een projectbesluit zal nemen als men
ook direct een bestemmingsplan kan aanpassen. Als een gemeente een bestemmingsplan
wil aanpassen, kan zij daarvoor in principe twee wegen bewandelen. In de eerste
plaats kan de gemeente direct een aangepast bestemmingsplan maken. In de tweede
plaats kan de gemeente een projectbesluit nemen, dat binnen een bepaalde tijd
moet worden gevolgd door aanpassing van het bestemmingsplan. De gemeente kan
in dit geval pas leges heffen als het bestemmingsplan is aangepast. Bij het
heffen van leges is het aan de gemeente welke weg zij wil bewandelen. Het
is niet aan mij om hierover meer te zeggen. Wil de gemeente niet het risico
lopen dat zij geen leges kan innen, dan zal het meer in de rede liggen om
direct het bestemmingsplan aan te passen. Soms geef een gemeente er toch de
voorkeur aan om een projectbesluit te nemen.Mevrouw Vermeij (PvdA):Is het feit dat de legesheffing pas te gebruiken is wanneer het bestemmingsplan
is aangepast niet een totale uitholling van het projectbesluit, dat juist
is bedoeld om buiten het bestemmingsplan om toch projecten te kunnen ontwikkelen?
Door de Kamer is deze mogelijkheid opgenomen, maar door de koppeling met de
legesheffing kan ik mij geen gemeente meer voorstellen die eerst een projectbesluit
zal nemen om vervolgens vier jaar te wachten totdat zij leges krijgt omdat
het bestemmingsplan dan pas is aangepast.Minister Cramer:Nee, maar het omgekeerde lijkt mij ook moeilijk.Mevrouw Vermeij (PvdA):Waarom kan men niet leges heffen nadat men een projectbesluit heeft genomen?Minister Cramer:Dat zou ook kunnen, maar men moet dan toch eerst binnen een bepaalde tijd
zorgen dat het besluit weer in het bestemmingsplan is aangepast. Dan gaat
men leges heffen.Mevrouw Vermeij (PvdA):Daarover kan men afspraken maken. Leggen wij dit instrument nu niet bij
het bestemmingsplan neer, waarmee wij het projectbesluit uithollen? Is het
ook mogelijk om leges te heffen nadat men een projectbesluit heeft genomen?
Dat staat nu niet in de wet.Minister Cramer:Nee, dat is niet mogelijk. Er zijn twee wegen, die ik zojuist heb genoemd.De heer Van Leeuwen (SP):Voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen. Wij
komen nog terug op het Ruimtelijk Planbureau. Het feit dat de minister geen
antwoord heeft gegeven op mijn vraag daarover vat ik maar onder het adagium "wie
zwijgt, stemt toe". Ik vat dit dus zo op dat zij het ermee eens is dat
inhoudelijk en kwalitatief onderzoek noodzakelijk blijft voor goede structuurvisies.Wat mijn oproep betreft om iets te doen aan het bestuurlijke gat, begrijp
ik dat de minister het verzoek van mevrouw Vermeij steunt om de staatssecretaris
om een brief te vragen.Ik wil de minister graag tot steun zijn als het gaat om haast maken met
structuurvisies en daarmee iets van de regierol van het Rijk terugpakken.
Ik dien daartoe de volgende motie in.De Van LeeuwenKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat ruimtelijke ordening het algemeen belang dient;constaterende dat Rijk, provincies en gemeenten hierin een gedeelde verantwoordelijkheid
hebben;overwegende dat, om inhoud aan de verantwoordelijkheid te geven, de rol
van het Rijk geconcretiseerd moet worden;verzoekt de regering om de gezamenlijke visievorming over het behoud en
versterken van een open landschap en de klimaatbestendige inrichting van Nederland
voor eind 2009 vast te leggen in structuurvisies en verzoekt tevens, nieuwe
ontwikkelingen die een onomkeerbare invloed kunnen hebben op de openheid van
het landschap of de klimaatbestendigheid van de inrichting, aan te houden
en te toetsen aan de op te stellen structuurvisies,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Leeuwen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(30938).De heer Van Heugten (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar reactie in eerste termijn. Het
vraagstuk van de WGR-plusgebieden heeft in ieder geval veel discussie opgeroepen.
Ik constateer dat dit moeilijke vraagstuk kan worden teruggebracht tot een
zwart-witdiscussie. Daarmee bedoel ik dat als er sprake is van mandatering,
hetzij van provincie naar een plusregio hetzij van gemeenten naar een plusregio,
er ofwel sprake is van het inwisselen van een bestuurslaag of van het toevoegen
van een extra bestuurslaag. In het eerste geval ben ik het volledig met de
heer van Leeuwen eens. Dan wissel je dus een democratisch gekozen bestuurslaag
in voor een bestuurslaag die niet democratisch is gekozen. Dat achten wij
een ongewenste situatie. In het tweede geval is sprake van het toevoegen van
een niet democratisch gekozen bestuurslaag. In dat geval is dus sprake van
een vierde bestuurslaag. Dat vinden wij eveneens onwenselijk. Hoe wij het
dus wenden of keren, hoe je het beestje ook een naam geeft, het is het een
of het ander. Of je wisselt een democratische bestuurslaag in voor een ondemocratische,
of je voegt er een toe en dan heb je per definitie een vierde. Wij handhaven
het amendement daarom onverkort omdat wij beide situatie onwenselijk achten.Naar aanleiding van hetgeen mevrouw Wiegman in eerste termijn naar voren
heeft gebracht, blijf ik met het probleem zitten dat als gemeenten het binnen
hun plusregeling onderling eens zijn, er geen enkel probleem is om de regionale
visie ten aanzien van tracébesluiten, bedrijventerreinen en natuurgebieden
te vertalen in hun eigen bestemmingsplannen. Dan hoeft er niet te worden geschoven
met mandateringen of bevoegdheden. Als men het niet eens kan worden, zal men
deze bevoegdheid ook nooit gaan manderen. Ik meen dat hier een moeilijke situatie
zal ontstaan, die in de praktijk toe zal leiden tot de conclusie dat mandatering
geen effectieve uitwerking zal kunnen hebben.De heer Van Leeuwen (SP):Wij concentreren ons erg op de WGR-plusregeling maar er zijn ook veel
gemeenten die regionaal samenwerken. Ik doel daarmee op gemeenten die helemaal
niet tot een WGR-plusregio behoren maar die toch gewoon regionale afspraken
maken die in gemeentelijk beleid worden vertaald. Dat kan altijd. Ik ben daarvan
een groot voorstander. Ik neem aan dat de heer Van Heugten ook dat bedoelt
wanneer hij spreekt over vrijwilligheid en de situatie dat gemeenten het met
elkaar eens zijn.De heer Van Heugten (CDA):De heer Van Leeuwen haalt mij de woorden uit de mond. Ik heb hier de vraag
aan de minister staan hoe het is gesteld met regio's als Zwolle, Tilburg,
Groningen, Assen, Breda en Parkstad. Dat zijn allemaal regio's met dezelfde
problematiek. Ook daar wordt samengewerkt. Men ontbeert daar het kader dat
wij op deze manier bieden, maar men blijkt in deze regio's wel degelijk tot
een goede samenwerking te kunnen komen.Ik stipuleer dat de vele vragen die mevrouw Wiegman in eerste termijn
heeft gesteld en waarop de minister naar mijn mening niet expliciet is ingegaan,
onderstrepen dat het mandateren ook nog eens een keer bijzonder lastig is.
Er leven allerlei vragen. Is het per keer? Hoe kan de gemeente het terugdraaien?
Al deze zaken zouden allemaal nog aanvullend moeten worden geregeld om de
mandatering in een zorgvuldig kader te gieten.Met andere woorden: wij zijn van mening dat er, ook zonder dat het kader
van de WGR-plusgebieden in de Wet ruimtelijke ordening wordt ingevuld, mogelijkheden
bestaan. De heer Van Leeuwen stelde terecht dat het in een aantal andere regio's
ook goed gebeurt. Ik hecht er aan om nogmaals te benadrukken dat wij in het
coalitieakkoord de ambitie hebben vastgelegd om het aantal bestuurslagen en
de bestuurlijke drukte te verminderen. Wij moeten dan niet de onduidelijkheid
laten bestaan dat de regio's verplichte afstemmings- en verplichte mandateringscircussen
moeten opzetten.De voorzitter:Ik verzoek u om af te ronden.De heer Van Heugten (CDA):Ik ben blij met de opstelling van de minister ten aanzien van de bouwvergunningen.
Ik ben van mening dat de minister helder is geweest ten aanzien van de begripsbepaling "relevante
ruimtelijke ontwikkeling". Ik zeg haar daarvoor dank.De structuurvisie van de gemeente zal inderdaad een belangrijke rol gaan
spelen bij de vraag of een beheersverordening op een goede manier toegepast
kan worden. Ik vind het in dit opzicht jammer dat de minister de twijfel heeft
opgegeven die zij in eerste instantie had over de vraag of beschermde stads-
en dorpsgezichten al in de eerste fase, de experimenteerfase van de beheersverordening,
moeten worden ingebracht. Zij betwijfelde aanvankelijk of dit verstandig zou
zijn, maar door de discussie is de werking van de invoeringswet verruimd en
nu kan het volgens haar wel. Mij is geleerd dat je bij twijfel even niet moet
inhalen. Mijn fractie is er daarom nog steeds vóór, in de experimenteerfase
van de beheersverordening deze kwetsbare beschermde stads- en dorpsgezichten
in dit opzicht even te parkeren.Mevrouw Vermeij (PvdA):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor haar antwoorden. Ik vind het
bijzonder dat zij op alle vragen van mij heeft geantwoord, want dat gebeurt
niet altijd in dit soort overleggen.Ik kom terug op de discussie over de WGR. Daarover kan ik kort zijn. Er
is een WGR-plus en er is een wet. Volgens mij beoogt de wet die nu ter tafel
ligt niets anders dan binnen deze wet de bevoegdheden te regelen. Ik kan daar
niet anders dan vóór zijn, tenzij wij middels een amendement
op de Wet op de ruimtelijke ordening een discussieput opentrekken. De discussie
over regionale samenwerking wil ik graag voeren, maar wel in een ander verband.
Dit gebeurt mijns inziens nog steeds met het amendement van mevrouw Neppérus
en de heer Van Heugten zoals dit nu voorligt.Ik ben erg blij met de inbreng van mevrouw Wiegman, die heel fijn artikel
na artikel fileerde. Ik ben ook blij met de antwoorden die de minister hierop
gaf. Ik ben daardoor zeer gerustgesteld.Wat betreft het projectbesluit neem ik het antwoord van de minister in
overweging. Ik ben namelijk van mening dat dit antwoord eigenlijk inhoudt
dat wij met dit projectbesluit niet uit de voeten kunnen. Ik overweeg hierover
een amendement in te dienen, maar weet dit dus nog niet zeker.Verder zie ik uit naar de brief waarin de minister niet alleen de gele
passages van de Nota Ruimte vertaalt, maar ook nadere invulling geeft aan "centraal
wat moet" en aan de koerswijziging die wij met z'n allen beogen.De heer Van Heugten (CDA):U hebt het over een koerswijziging die wij met z'n allen beogen? In het
coalitieakkoord hebben de drie regeringspartijen in ieder geval afgesproken
dat de Nota Ruimte uitgangspunt is; die is onze koers en daarvan wijken wij
niet af.Mevrouw Vermeij (PvdA):In het coalitieakkoord staat tevens dat wij een aantal gebieden specifiek
zullen bezien. Er staat ook iets over de samenhang in de ruimtelijke ordening
en over de samenhang met andere projecten zoals het MIRT. In het akkoord staat
dus veel meer dan alleen het voornemen, de Nota Ruimte te volgen; dat weet
u ook.De heer Van Heugten (CDA):Onder een koerswijziging versta ik iets anders. Wat u nu schetst, is een
nadere invulling en daarover zijn wij het eens. Ik maak er echter ernstig
bezwaar tegen als de woordvoerder van de fractie van de PvdA de term "koerswijziging"
in dit verband inbrengt.Mevrouw Vermeij (PvdA):U kunt daartegen bezwaar maken, maar u weet dat ik bezwaar maak tegen
het feit dat u met een amendement een bestuursakkoord tussen enerzijds het
Rijk en anderzijds de VNG en het IPO openbreekt.De heer Van Leeuwen (SP):Ik heb nog een vraag aan de heer Van Heugten ter ondersteuning van de
koerswijziging die mevrouw Vermeij introduceert. Ik heb het regeerakkoord
er even op nageslagen. Daarin staat dat het kabinet vindt dat de rijksregie
en betrokkenheid van het Rijk bij de ruimtelijke inrichting versterkt moet
worden. Ik wil dit zo langzamerhand toch een koerswijziging noemen.De heer Van Heugten (CDA):Het overeenkomen van een bestuursakkoord mag nooit tot doel hebben, de
Kamer buitenspel te zetten. Daarvoor is de verantwoordelijkheid van de Kamer
voor een wetgevingstraject te groot. Er kan niet op een achternamiddag besloten
worden dat de Kamer daarbij geen inbreng meer heeft. Over de term koerswijziging
zeg ik nogmaals, dat wij het hierbij mijns inziens hebben over een nadere
concretisering en invulling. Zo staat het ook in de toelichting bij het regeerakkoord.Mevrouw Vermeij (PvdA):Ik ben benieuwd wat het IPO en de VNG zullen vinden van het feit dat u
vindt dat het bestuursakkoord op een achternamiddag is gesloten. Mijns inziens
zet u zich daarmee redelijk buitenspel bij de onderhandelingen. Bovendien
merk ik op dat ook in de troonrede wordt gesproken over de zorg die men heeft
over de openheid van het landschap, de regie van het Rijk die op dit vlak
gevoerd moet worden en de maatregelen die hiervoor het komend jaar genomen
worden. Ik zal de minister van harte steunen als zij met plannen hiervoor
naar de Kamer komt.Mevrouw Neppérus (VVD):Voorzitter. Ik krijg het gevoel dat de minister wat schuift wat betreft
het uitgangspunt dat centraal geregeld moet worden wat moet en decentraal
wat kan. Zij moet natuurlijk rekening houden met het regeerakkoord. Mijn partij
heeft niet aan tafel gezeten bij de totstandkoming daarvan, maar in de tekst
heb ik toch gewoon gelezen dat het uitgangspunt is dat decentraal gebeurt
wat kan en centraal wat moet. De minister wil daaraan invulling geven. Ik
ben blij met de toezegging van de minister dat zij dit duidelijk zal maken
en met ons bespreken. Het uitgangspunt blijft: decentraal wat kan, centraal
wat moet. Dat stond destijds al in de Nota Ruimte. Ik meen dat het ook in
het regeerakkoord stond, maar ik laat de discussie daarover verder over aan
de coalitiepartners.Het zal duidelijk zijn dat de minister mijn niet heeft weten te overtuigen
op het punt van de WGR-plus. De VVD blijft moeite houden met het democratische
gehalte. Wij voelen niet voor het formeel overdragen van bevoegdheden. Daarover
verschillen wij dan van mening.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar heldere beantwoording. Veel
zaken waarover ik in eerste termijn sprak zijn duidelijker geworden, in het
licht van een meer overkoepelende visie en de relatie met de Nota Ruimte.
Ik vond het betoog van mijn collega van de PvdA ook heel verhelderend. Zij
zette een lijn neer die wij delen.In eerste termijn heb ik vooral stilgestaan bij de democratische controle
en de legitimatie. Om mijn betoog kracht bij te zetten dien ik een amendement
in op artikel 5.2. In eerste termijn heb ik gezegd dat het artikel nauwkeuriger
moet worden geformuleerd. Het gaat namelijk om een eenmalige mandatering voor
een concreet project. Ik wil daarom de zinsnede toevoegen: volgens
door hen te geven regels en binnen door hen aan te geven grenzen. Daarmee
wordt duidelijk aangegeven binnen welke kaders de mandatering plaatsvindt.Minister Cramer:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de vele positieve signalen over deze
derde ontwikkeling van de wetgeving in het kader van de nieuwe WRO. Ik ben
ervan overtuigd dat de Kamer op heel veel punten met het wetsvoorstel instemt.De heer Van Leeuwen heeft een motie ingediend die een lichte variant is
van een motie die door de heer Duyvendak is ingediend. Ik stel daarom voor,
die motie nog even aan te houden, totdat de door de heer Duyvendak gevraagde
voorstellen aan de Kamer zijn aangeboden. Anders wordt er motie op motie gestapeld,
waarmee in wezen steeds hetzelfde wordt beoogd. Ik heb al toegezegd dat ik
in ieder geval voor de begrotingsbehandeling met een uitwerking kom voor zover
die op dat moment mogelijk is.Ik blijf met de heer Van Heugten van mening verschillen, ook omdat de
ervaringen met de WGR-plusregio's heel positief zijn, juist vanwege de mogelijkheden
voor de ruimtelijke ontwikkeling op regionaal niveau. Met de WGR-plus worden
niet zomaar bevoegdheden overgedragen. Men kan ook niet zeggen dat die niet
democratisch te controleren zouden zijn. Het is de bedoeling dat de bevoegdheden
die worden overgedragen, gelden op de terreinen waarop de regio's willen samenwerken
om de slagkracht te vergroten. Van de mensen in het land hoor ik dat de zeven
WGR-plusregio's heel goed functioneren. Wie zijn wij dan om daar tegen te
zijn, ook omdat de bevoegdheden goed democratisch controleerbaar zijn?Het mandateren waarover de heer Van Heugten sprak, gebeurt nu ook al.
De vorm die wij nu kiezen is eigenlijk lichter dan de vorm waarmee wij al
jaren gewerkt hebben. Ik heb alle begrip voor wat hij naar voren brengt, maar
ik verkeer toch in dubio. Ik zou hem graag tegemoetkomen, maar ik moet toch
echt bij mijn opvatting blijven: wat er nu in de tekst staat, vind ik een
beter werkbaar principe dan wat hij voorstelt.De heer Van Heugten (CDA):Er zijn inderdaad ongelooflijk veel positieve ervaringen, maar weet de
minister ook dat er enorm veel negatieve ervaringen zijn? In de Randstad verschillen
de provincies en stadsregio`s ontzettend veel van mening. Ik weet dat in de
regio Eindhoven de uitwerking van het streekplan afwijkt van het regionaal
opgestelde structuurplan. Bedrijven en burgers weten niet meer aan welk planologisch
regime zij zich moeten houden. Er zijn dus wel degelijk negatieve ervaringen
en wat vindt u daarvan?Minister Cramer:Er zijn inderdaad ook negatieve ervaringen. Die hebben meer te maken met
het feit dat de bestuurders alles niet goed en slagvaardig organiseren. In
eerste termijn heb ik al gezegd dat als wij niets regelen de regio zonder
toestemming van de provincie niet bevoegd is en dan niet slagvaardig kan optreden.
Dat is mijn hoofdpunt. Daarom kan ik mij niet in uw amendement vinden. Ik
blijf bij het voorstel dat nu voor ons ligt.De heer Van Heugten (CDA):Mag ik concluderen dat u eigenlijk een cultuurverandering wilt en dat
u die met een structuurverandering probeert te bewerkstelligen?Minister Cramer:Nee, dat bedoel ik niet. Ik zeg nogmaals wat mijn hoofdpunt is: sommige
ruimtelijke ontwikkelingen overschrijden de gemeentegrenzen. Samenwerking
tussen gemeenten is dan absoluut noodzakelijk. Kun je de bevoegdheden van
gemeenten zodanig overdragen dat daarmee een slagvaardig regionaal orgaan
ontstaat dat de nodige taken goed uitvoert, dan ben ik daar veel meer voor
dan voor het uitvoeren van die taken door een orgaan zonder enige bevoegdheid.U sprak ook nog over beschermde stadsgezichten. U betwijfelde of mijn
voorstel zou moeten doorgaan. Ik heb navraag gedaan, maar het is mogelijk
om overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht beroep aan te tekenen. Er
zijn dus mogelijkheden om op plannen terug te komen. Dat is voor u misschien
een geruststelling.Mevrouw Vermeij uitte met haar opmerkingen over het projectbesluit twijfels.
Als je al direct bij een projectbesluit leges toestaat, zit er geen sanctie
meer in als het alsnog niet past bij de aanpassing van het bestemmingsplan.
Overigens hoeft zo'n aanpassing geen vier jaar te duren zoals u hebt gesuggereerd.
Wij moeten er toch van blijven uitgaan dat gemeenten kunnen kiezen voor een
van die twee wegen. Ik hoop dat ik u daarmee gerust heb gesteld. Ik zie niet
precies wat u erbij wint door meteen na het projectbesluit leges te heffen.Mevrouw Vermeij (PvdA):Het instrument van het projectbesluit zit nu in deze wet. Ik zou graag
zien dat het wordt genomen, want anders hebben wij een leeg instrument bedacht.
Het enige wat je daarmee zou winnen, is dat het om het even is of je meteen
het bestemmingsplan herziet of een projectbesluit neemt. Nu zit de sanctie
van de leges erin. Ik moet er nog even over nadenken, maar ik snap wel waarom
die erin zit: dan worden er snel actuele bestemmingsplannen gemaakt. Dat is
ook een groot goed, maar ik voorzie dat veel gemeenten direct zullen overgaan
tot het herzien van het bestemmingsplan in plaats van het nemen van een projectbesluit,
wat ook een heel handig instrument is.Minister Cramer:Mevrouw Neppérus stelde opnieuw het punt "decentraal wat kan"
aan de orde. Ook anderen vroegen of daarmee het punt "centraal wat moet"
een wijziging van beleid was. Wij hebben vanaf het begin van dit kabinet gesteld
dat wij uitgaan van de Nota Ruimte, maar dat wij "centraal wat moet",
wat nog geen duidelijke uitwerking heeft gekregen in de Nota Ruimte, ook in
het licht van deze nieuwe WRO duidelijker uitwerken. Juist de koppeling tussen
de nieuwe WRO en de gele passages in de Nota Ruimte moet worden verhelderd
in provinciale verordeningen en mogelijk in bepaalde AMvB's, zodat helder
is wat in wezen al in de Nota Ruimte staat, maar nog geen vertaalslag heeft
gekregen in de sturing die van Rijk en provincie wordt verwacht. Moet je dat
een koerswijziging noemen? Laten wij het er vooral op houden dat wij proberen
een mooier Nederland te maken en verrommeling te verminderen of zelfs te voorkomen.Mevrouw Wiegman heeft een opmerking gemaakt naar aanleiding van het amendement
om in artikel 5.2 de zinsnede "taken en bevoegdheden" te vervangen
door "taken en bevoegdheden volgens door hen te geven regels
en binnen door hen aan te geven grenzen". Ik heb geen enkele moeite met
deze toevoeging. Het geeft nog preciezer weer wat er wordt bedoeld. Het gaat
erom dat de gemeenten zelf aangeven welke taken en bevoegdheden zij specifiek
overdragen aan een regionaal bestuur opdat de zaken op die manier beter kunnen
worden geregeld. Ik kan dit onderschrijven en heb er geen bezwaar tegen, maar
ik laat het oordeel over het amendement aan de Kamer over.Tegen de heer Van Leeuwen zeg ik nog dat ik het helemaal met hem eens
ben dat het van belang is dat wij een goed Ruimtelijk Planbureau houden. De
functie van het bureau blijven wij in onderzoekstermen vervullen. De monitoring
van de stand van zaken in de ruimtelijke ontwikkelingen en de toekomstverkenning
van de ruimte vinden wij erg belangrijk. Wij zullen dit waarborgen in een
gefuseerde RPD en MNP. Waarschijnlijk zal dit nieuwe bureau de volgende titel
krijgen: Planbureau voor de duurzame leefomgeving.De heer Van Leeuwen (SP):Worden de ministeries van VROM en LNV dan ook samengevoegd?Minister Cramer:Laat ik lachend antwoorden en zeggen: alles gebeurt stap voor stap.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik zal de toezeggingen herhalen, voor zover zij betekenen dat de Kamer
op een later moment schriftelijk wordt geïnformeerd.De minister zegt de Kamer toe dat de Invoeringswet ruimtelijke ordening
per 1 juli 2008 van kracht zal zijn. Indien mocht blijken dat deze invoeringsdatum
niet wordt gehaald, zal de Kamer hierover worden geïnformeerd.De Kamer zal uiterlijk maandag 1 oktober aanstaande worden geïnformeerd
over de consequenties van het amendement op stuk nr. 17 inzake de bevoegdheden
van WGR-plusregio's voor het bestuursakkoord Rijk/IPO/VNG.De Kamer wordt voor de begrotingsbehandeling geïnformeerd over de
uitvoering van de motie-Duyvendak c.s. (29435, nr. 195) inzake de uitwerking
van het uitgangspunt "centraal wat moet, decentraal wat kan", zoals
toegezegd in het VAO uitvoering Nota Ruimte.Sluiting 22.55 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-303-319.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl