Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Instelling van een Fonds economische structuurversterking (Wet Fonds economische structuurversterking) (23002); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking voor het jaar 1994 (23400 G); Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking voor het jaar 1994 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (23741)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 631-639

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-12-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 15, pagina 631-639

20-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23002Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23400 GToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23741Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23900 EToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24018Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24146Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24204Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24316Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

15de vergadering; 20 december 1995Pagina 595-595
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Wet privatisering ABP) (24205); Vaststelling van een kader voor regeling van rechten en verplichtingen van overheidspersoneel, onderwijspersoneel en daarmee gelijk te stellen personeel ter zake van vrijwillig vervroegd uittreden (Wet kaderregeling vut overheidspersoneel) (24217); Regels met betrekking tot de oprichting van de Stichting Uitvoeringsinstelling Sociale Zekerheid voor Overheid en onderwijs (Wet Stichting USZO)Pagina 625-631
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61, betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (23247)Pagina 595-595
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Wet privatisering ABP) (24205); Vaststelling van een kader voor regeling van rechten en verplichtingen van overheidspersoneel, onderwijspersoneel en daarmee gelijk te stellen personeel ter zake van vrijwillig vervroegd uittreden (Wet kaderregeling vut overheidspersoneel) (24217); Regels met betrekking tot de oprichting van de Stichting Uitvoeringsinstelling Sociale Zekerheid voor Overheid en onderwijs (Wet Stichting USZO) (24222)Pagina 596-606
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Instelling van een Fonds economische structuurversterking (Wet Fonds economische structuurversterking) (23002); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking voor het jaar 1994 (23400 G); Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking voor het jaar 1994 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (23741)Pagina 631-639
Voortzetting van de behandeling van enkele punten van de agenda van de JBZ-raad van 23 en 24 november 1995 (23490, EK nr. 90)en van: de motie-Jurgens c.s. over het tijdig aan de Staten-Generaal overleggen van ontwerp-besluiten van de JBZ-raad (23490, nr. 90c)Pagina 621-625
Behandeling van de wetsvoorstellen: Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) (23812); Wijziging van de voorstellen van wet tot wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) en in verband mer de richtlijn van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61, betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (24477)Pagina 595-595
Behandeling van het wetsvoorstel Nadere wijziging van een aantal sociale-zekerheidswetten (technische verbeteringen in verband met de wetten TAV, TBA en TZ, alsmede enige andere wijzigingen) (24326)Pagina 606-611
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: Wijziging van de Wet Infrastructuurfonds en de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 (herziening van de voeding van het Infrastructuurfonds) (24476); Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de Wet belasting- en premiefaciliteit voor de zeevaart 1995 (wijziging van enige belastingwetten in het belang van de zeescheepvaart) (24482)Pagina 595-595
Stemmingen over de Algemene nabestaandenwet) (24169) en Wijziging van de Algemene Ouderdomswet en enkele andere wetten (24258)Pagina 620-621
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: Privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Wet privatisering ABP) (24205); Vaststelling van een kader voor regeling van rechten en verplichtingen van overheidspersoneel, onderwijspersoneel en daarmee gelijk te stellen personeel ter zake van vrijwillig vervroegd uittreden (Wet kaderregeling vut overheidspersoneel) (24217); Regels met betrekking tot de oprichting van de Stichting Uitvoeringsinstelling Sociale Zekerheid voor Overheid en onderwijs (Wet Stichting USZO); Wijziging van de Algemene burgerlijke pensioenwet en de Algemene militaire pensioenwet (invoering partnerpensioen), alsmede van de Uitkeringswet gewezen miliatiren (rechtspositionele erkenning van andere relatievormen dan het huwelijk) (24227)Pagina 611-620

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen:
 
 Instelling van een Fonds economische structuurversterking (Wet Fonds economische
structuurversterking) (23002);
 
 
 Vaststelling van
de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking
voor het jaar 1994 (23400 G);
 
 
 Wijziging van de
begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Economische Structuurversterking
voor het jaar 1994 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (23741);
 
 
 Vaststelling van de begroting van de uitgaven
en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het
jaar 1995 (23900 E);
 
 
 Wijziging van de begroting
van de uitgaven en de ontvang sten van het Fonds economische
structuurversterking voor het jaar 1994 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
(24018);
 
 
 Wijziging van de Wet Fonds economische
structuurversterking (24146);
 
 
 Wijziging van de
begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking
voor het jaar 1995 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (24204);
 
 
 Wijziging van de begroting van de uitgaven en
de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar
1994 (slotwet/rekening) (24316).
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik geef het woord aan de heer Loudon, die zijn maiden-speech uitspreekt.
 
 
 
 
 
 De heer Loudon (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Voordat ik mij uitlaat over de wetsvoorstellen
wil ik een korte opmerking maken. Een hogere, mij onbekende hand heeft twee
keer geprobeerd mijn spreektijd te beperken tot vijf minuten. Als ik dan al
op het punt sta mijn maagdelijkheid te verliezen, dan doe ik daar toch liever
tien minuten over dan vijf.
 
 De fractie van de VVD is de ministers erkentelijk voor de snelle en uitgebreide
beantwoording in de memorie van antwoord van de eerder gestelde vragen. Op
een aantal punten blijven er echter nog vraagtekens bestaan en daarom zou
mijn fractie de minister thans nog om enige verduidelijking willen vragen.
 
 De leden van de VVD-fractie hadden met gemengde gevoelens kennis genomen
van de instelling van het Fonds economische structuurversterking. In de eerste
plaats dragen aparte begrotingsfondsen het risico met zich mee dat de algemene
afweging van inkomsten en uitgaven wordt verstoord en dat de flexibiliteit
van de rijksbegroting wordt aangetast. Het beleid zal er dan ook op moeten
blijven gericht om zo spoedig mogelijk tot de invoering van een kapitaaldienst
op de rijksbegroting te komen. Weliswaar stelt de minister dat ook met een
kapitaaldienst het FES een nuttige rol zou kunnen vervullen door het oormerken
van bepaalde ontvangsten voor bepaalde uitgaven, maar bij een kapitaaldienst
zal daar toch veel minder behoefte aan bestaan. Daar staat tegenover dat extra
aandacht voor de versterking van onze infrastructuur en de financiering daarvan
meer noodzakelijk is dan ooit. De toekomstige prestaties van de Nederlandse
economie en onze internationale concurrentiepositie worden in hoge mate bepaald
door een aan de eisen van de moderne tijd beantwoordende infrastructuur.
 
 Het gaat bij de uitgaven van het FES om investeringsprojecten die van
nationaal belang zijn en de economische structuur versterken. Dit zullen meestal
projecten van langere duur zijn, waarbij de uitgaven over meerdere jaren worden
gespreid. Wanneer verplichtingen ten laste van het FES worden aangegaan, is
het inderdaad redelijk om ook rekening te houden met de toekomstige voeding
van het fonds. Wat voor beleid is de minister van plan te voeren om erop toe
te zien, dat het fonds steeds aan zijn uitgavenverplichtingen kan voldoen?
Kan de minister toezeggen, dat bij de meerjarenraming van de voeding van het
fonds van realistische schattingen zal worden uitgegaan, zowel wat de tijd
betreft als de omvang? Bij tijd doel ik met name op de opbrengst uit de voorgenomen
vervreemding van staatsdeelnemingen, voordat het precieze tijdstip van de
desinvestering kan worden vastgesteld. Bij omvang denk ik onder meer aan de
onzekere elementen, die liggen opgesloten in de inkomsten uit extra aardgasbaten,
zoals de waarde van de dollar, de olieprijs en de onzekerheid met betrekking
tot de zogenaamde common area-baten. Wat is de minister voornemens te doen
indien op één moment de verplichtingen van het fonds groter
zijn dan de bezittingen? Worden de betrokken projecten dan uit de algemene
middelen gefinancierd c.q. vindt uit deze middelen een aanvullende voeding
van het fonds plaats?
 
 Even belangrijk is de aanwending van de FES-gelden. Wat voor soort projecten
komen hiervoor in aanmerking? Het moet in ieder geval gaan om investeringsprojecten,
die van nationaal belang zijn en de economische structuur versterken. Op basis
van deze criteria lijkt de besteding van FES-middelen redelijk afgedicht.
Typische projecten die in aanmerking zouden komen zijn de Betuwelijn, de HSL,
Schiphol en de ontwikkeling van de Rotterdamse haven. Echter, er blijven toch
nog wat onduidelijkheden. Op basis van de nieuwe criteria is het ook mogelijk
dat er bijdragen worden verstrekt voor bodemsanering in binnensteden bij omvangrijke
bouwprojecten. Volgens de memorie van antwoord moet het gaan om grootschalige
bouwprojecten van nationaal belang, die een bijdrage leveren aan verbetering
van de economische structuur van de binnensteden. Het gaat dus niet om grootschalige
bouwprojecten, die alleen een stedelijk of regionaal belang hebben. Het moet
dan ook nog gaan om een maatschappelijke economische prioriteit. Zouden de
ministers ons voorbeelden kunnen geven uit het verleden van bodemsaneringsprojecten
die voor financiering uit het FES in aanmerking zouden zijn gekomen? Wij blijven
van mening, dat dit soort maatschappelijke prioriteiten in de eerste plaats
uit de reguliere begrotingsmiddelen dienen te worden gefinancierd. In feite
geldt dit ook voor de medefinanciering van de inrichting van de Ecologische
hoofdstructuur. De verleiding wordt wel erg groot om langs deze weg reguliere
departementale begrotingen te ontlasten ten laste van het FES.
 
 Met nadruk herhaal ik de voorkeur van mijn fractie dat de ontvangsten
uit het vervreemden van vermogensbestanddelen in de eerste plaats worden aangewend
voor de reductie van de staatsschuld. Daarvoor is alle aanleiding nu onze
overheidsschuld in 1996 nauwelijks enige daling van betekenis laat zien en
daarmede nog ver verwijderd blijft van het hierop betrekking hebbende toelatingscriterium
voor de EMU. De staatsschuld in enge zin stijgt zelfs met 17 mld. of met ruim
4%. De rente van 30 mld. is langzamerhand een molensteen van formaat om de
nek van de Nederlandse economie. De in ieder geval gedeeltelijke aanwending
van deze ontvangsten voor vermindering van de staatsschuld heeft volgens mijn
fractie dan ook wel een zeer hoge prioriteit. Het beginsel "vermogen voor
vermogen" moge mooi klinken, maar onze schulden beginnen langzamerhand een
aardig gedeelte van ons vermogen te worden, om het maar eufemistisch
te zeggen.
 
 De VVD-fractie zal zich overigens niet verzetten tegen de instelling van
het Fonds voor economische structuurversterking en de overige wetsvoorstellen,
waarbij wij nogmaals wensen te benadrukken dat dit fonds de invoering van
een kapitaaldienst niet in de weg mag staan. Mijn fractie heeft zich bij haar
politieke afweging met name laten leiden door een tweetal antwoorden, die
de minister op schriftelijke vragen heeft gegeven. Hierbij stellen de ministers
duidelijk dat een begrotingsfonds als het FES het bij uitstek mogelijk maakt
om in enige jaren nog niet tot besteding gekomen ontvangsten mee te nemen
naar het volgend jaar. De ontvangsten kunnen niet voor andere doeleinden worden
aangewend. En dat is maar goed ook, want het gehele overheidsbeleid dient
meer doordrongen te worden van de noodzaak om meer te investeren en minder
te consumeren. Werk, werk en nog eens werk verwordt tot een loze kreet als
er niet meer wordt geïnvesteerd. Verder stellen de ministers, dat reeds
aan de Tweede Kamer is toegezegd, dat op het moment dat er een voorstel komt
voor een kapitaaldienst, er opnieuw zal worden gekeken naar de functie van
fondsen zoals het FES en het lnfrastructuurfonds.
 
 Mijn fractie wacht de reactie van de ministers met belangstelling af.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Bij het scheiden van de markt dit jaar wil ik u als eerste feliciteren
met deze maiden-speech. U brengt vanuit het bedrijfsleven grote ervaring mee,
zowel hier als elders. U bent politiek actief geworden in de jaren zeventig
uit onvrede met het beleid toen. U zult zich toen niet hebben kunnen indenken,
dat u uw maiden-speech zou uitspreken in een debat met een kabinet van PvdA,
VVD en D66. Dat politiek en bedrijfsleven iets met elkaar te maken hebben,
hebt u altijd ingebracht. Daarom is het buitengewoon goed dat mensen met ervaringen,
opgedaan in het bedrijfsleven, in de politiek actief zijn. Overigens hebt
u in "Maatschappijbelangen" onlangs gezegd dat het een enorme misrekening
is om te denken dat succesvolle ondernemers automatisch goede politici zijn.
Gelukkig hebt u niet gezegd dat het uitgesloten is.
 
 Onder uw leiding is een bekend bedrijf tot een van de grootste internationale
bedrijven geworden. Ik denk dat wij met name uw internationale ervaringen
in de Eerste Kamer bij een Europa steeds meer zonder grenzen heel goed kunnen
gebruiken.
 
 Ik wens u van harte geluk met uw maiden-speech.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 
 De heer Pit (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ook in mijn fractie is uiteraard gesproken over
de vraag of dit via de kapitaaldienst moet worden geregeld of dat een fonds
beter is. Wij hebben vastgesteld dat voor beide werkwijzen sterke argumenten
zijn. Er zijn sterke argumenten die ervoor pleiten om jaarlijks prioriteiten
te stellen en het dus via de kapitaaldienst doen. Je hoeft echter niet alleen
in Luik rond te lopen om te weten dat het ook van belang is om voor grote
infrastructurele projecten voor meer jaren het geld en de financiering veilig
te stellen. Wat dit betreft, kan mijn fractie uitstekend leven met het Fonds
economische structuurversterking. Dit geldt zowel voor het oorspronkelijke
voorstel als voor de wijzigingen die later zijn aangebracht ten aanzien van
de voeding en de projecten die mee te financieren zijn.
 
 Een probleem heeft mijn fractie, net als die van de VVD, ten aanzien van
de bodemsanering in de steden. Grote projecten komen maar moeizaam van de
grond, naar ons gevoel omdat zij grote risico's meebrengen en veel geld kosten.
Vaak zijn zij onbetaalbaar volgens de mensen die met het ontwikkelen ervan
bezig zijn. De vraag is of daaraan wat is te doen en of het feit dat zo'n
project duur is voldoende reden is om het uit het FES te betalen. Kan dat?
Wij hebben het gevoel dat, zeker in binnensteden, de multifunctionele bestemming
van de bodem de zwaarste eisen stelt. Wellicht is iets te doen door een meer
specifieke normering voor specifieke bestemmingen te maken.
 
 Ten slotte merk ik op dat wij van mening zijn dat de gedachte vermogen
voor vermogen niet alleen mooi is, maar ook houdbaar en goed voor de ontwikkeling
van grote infrastructurele projecten die per slot van rekening nieuw vermogen
opleveren. Wij zullen derhalve voor het voorstel stemmen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Mede namens de fracties van de RPF en het GPV wil ik enkele
woorden wijden aan dit wetsvoorstel.
 
 Bij de voorbereiding van mijn bijdrage aan de behandeling van het wetsvoorstel
Wijziging van de Wet fonds economische structuurversterking constateerde ik
dat er in de discussie in de Tweede Kamer onder meer op gewezen is dat er
in feite voldoende ruimte moet zijn op de begroting voor overheidsinvesteringen.
Onze fracties zijn het erover eens dat dit het geval zou moeten zijn. Minister
Wijers deelde ook die mening. Hij gaf aan dat de overheidsinvesteringen in
1970 nog zo'n 4,7% van het BBP bedroegen op de rijksbegroting, terwijl zij
in 1989 2,7% bedroegen. Hij voegde eraan toe dat dit ten dele te maken heeft
met het feit dat onze economie rijper is – ik vind dat een heel mooi
woord – dus dat al veel is gerealiseerd.
 
 Voorzitter! Het leek mij nuttig om tot een afgewogen oordeel te komen
over het voorliggende voorstel en een analyse te maken van het gevoerde beleid
ten aanzien van overheidsinvesteringen. Wij vinden het een goede zaak, toekomstige
plannen te toetsen aan wat uit de historie bekend is. Dat doen wij op ethisch
terrein regelmatig en ook op dit terrein vinden wij dit nuttig.
 
 Zo'n vijftien jaar geleden werden wij door de stagnerende wereldhandel
geconfronteerd met een recessie. De gevolgen voor de Nederlandse economie
bleven niet uit. De werkloosheid steeg, onder meer door vermindering van de
werkgelegenheid. Het financieringstekort steeg van 5,3% in 1979 tot 9,4% in
1983. Door een beleid van loonkostenmatiging en bezuinigingen op de overheidsuitgaven
daalt de volumegroei van de particuliere consumptie. Om de problemen het hoofd
te kunnen bieden, werd een adviescommissie inzake de voortgang van het industriebeleid
ingesteld door de toenmalige minister van Economische Zaken. Twee zaken die
toen belangrijk werden geacht, wil ik apart vermelden. Ik doe dat omdat zij
nu nog niets aan belang hebben ingeboet. Ik doel op de oplossing
van de problemen met de infrastructuur en de noodzaak van technologische vernieuwingen.
Die zaken zouden absolute prioriteit moeten hebben en dat geldt nu nog.
 
 Wat is met het advies van bedoelde commissie gebeurd? Na het uitbrengen
van het advies is de zaak naar mijn gevoel wat in de versukkeling geraakt.
Wij hebben de indruk dat de politiek op zoek is naar een goede aanpak. Het
wordt hoog tijd dat wij die zoektocht omzetten in daadkracht. Onze fracties
zien het instellen van een fonds als een goede tussenoplossing. Dat soort
zaken zou echter in de begroting opgenomen moeten kunnen worden. De kapitaaldienst
is genoemd en aan de overzijde is dit ook aan de orde geweest. Op dit moment
geeft dit fonds een zekere waarborg voor infrastructuurversterking en technologische
vernieuwingen op nationaal niveau. Anders kwamen wij niet zover.
 
 Voorzitter! Ik wil vervolgens iets zeggen over de voeding. Er is besloten
tot wijziging van het oorspronkelijke wetsvoorstel. De absolute verplichting
om bijvoorbeeld de opbrengsten uit staatsdeelnemingen in het fonds te storten,
is niet meer aan de orde. Dit heeft naar onze mening tot gevolg dat de voeding
voor een deel in hoge mate onzeker kan zijn. Een zorgvuldige raming is dan
ook niet mogelijk naar onze mening. Dit kan praktische problemen geven, zeker
als de wensenlijst omvangrijk is en voldaan wordt aan de criteria. Kunnen
de bewindslieden onze ongerustheid hierover geheel of gedeeltelijk wegnemen?
 
 Voorzitter! Over de bodemsanering is het een en ander gezegd. Ik heb dit
punt als knelpunt opgevoerd. In het kader van de Vinex-onderhandelingen zijn
over de periode 1995-1998 middelen beschikbaar gesteld voor de bodemsanering.
Deze Vinex-gelden dienen volgens de systematiek van de Wet bodemsanering via
het bodemsaneringsprogramma besteed te worden. Door de Vinex-gelden toe te
voegen aan het WBB-budget en de regels van budgetfinanciering van toepassing
te verklaren, ontstaat in de praktijk een behoorlijk aantal problemen ten
aanzien van de besteding van gelden voor het eind van 1998. Dit vindt zijn
oorzaak o.a. in de inzet van het juridisch instrumentarium. Dit instrumentarium
uit de WBB is gebaseerd op het uitgangspunt dat sanering in eerste instantie
dient te worden betaald door de veroorzaker/eigenaar en pas in laatste instantie
door de overheid: de vangnetconstructie. Ik zie bij wijze van spreken de ministers
denken: waarom stelt hij dat hier aan de orde? Dat merken zij wel als ik toe
ben aan de staart van mijn verhaal. Het is natuurlijk niet direct hun probleem,
maar het probleem van een van hun collega's. Maar toepassing van dit instrumentarium
op die Vinex-locaties, waarbij de woningbouw voorop staat en niet de milieuhygiënische
urgentie, leidt tot knelpunten. En dat kan natuurlijk het gehele bouwproces
vertragen. Mijn vraag is de volgende. Als dit al zoveel problemen geeft, zullen
er allerlei oplossingen voor bedacht worden. Misschien zijn die er al. Maar
is het dan niet beter om toch eens te gaan nadenken of het wel verstandig
is om uit die FES-middelen voor dit soort programma's gelden beschikbaar te
stellen? Ik heb mijn vraag dan wat onderbouwd vanuit een andere invalshoek.
Ik sluit mij dan aan bij de voorgaande sprekers die dit ook betoogd hebben.
 
 Het zou namelijk heel goed zijn als wij zoveel mogelijk middelen in dat
FES-fonds hebben voor zaken die erg belangrijk zijn en die wij misschien nu
niet helemaal kunnen realiseren. En dan zou het jammer zijn als er toch vertragingen
optreden. Laat dan die vertraging er maar zijn, maar houdt dan deze gelden
voor dit fonds beschikbaar.
 
 
 
 
 
 De heer Boorsma (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! De CDA-fractie is voor de wetsvoorstellen en vond
het ook niet nodig om daarover het woord te voeren. Ik wil het toch doen,
omdat ik het er niet mee eens ben. Ik wil aangeven waarom ik de wetsvoorstellen
niet goed acht. Ik zal dat kort doen vanwege mijn wat uitzonderlijke positie
nu.
 
 In de eerste plaats ben ik tegen fondsen in het algemeen. Ik verwacht
eigenlijk enige steun van de minister van Financiën voor dit standpunt,
want dat is – zeg maar – de orthodoxie in de openbare financiën.
 
 In de tweede plaats valt het natuurlijk op dat de aanwendingen waarover
gesproken wordt binnen het Fonds economische structuurversterking –
te weten: de hoge-snelheidslijn, Betuweroute en dergelijke – alle infrastructuurprojecten
zijn. Daar doet zich een volgend bezwaar voor: wij hebben al een Infrastructuurfonds.
Het is mij volstrekt onduidelijk waarom dit fonds aanwezig moet zijn naast
het Infrastructuurfonds.
 
 In de derde plaats kan men binnen het FES kiezen voor andere aanwendingen.
Denk nu eens niet aan bodemsanering, want dat hoort hier inderdaad niet in
thuis naar mijn mening. Denk aan technologische aanwendingen, waar ik veel
waardering voor heb. Daarvoor geldt dat dit gewoon via de begroting van Economische
Zaken moet. Daar hebben wij helemaal geen FES voor nodig.
 
 In de vierde plaats meen ik dat wij bezig zijn met volstrekt overbodige
wetgeving bij dit verdeelfonds. Alles wat een kabinet, dit kabinet, een vorig
kabinet of een volgend kabinet, wil doen, kan heel normaal via de gewone begroting
en via de gewone comptabele spelregels.
 
 Als gezegd wordt dat dit fonds het mogelijk maakt om gelden over te hevelen,
wijs ik erop dat dit in beperkte mate kan via de eindejaarsregeling. Ik wijs
erop dat het ook mogelijk is om te kiezen voor andere regelingen. Zie de afspraken
die de minister van Financiën maakt met Ontwikkelingssamenwerking. Men
kan afspraken maken met de minister van Financiën in het kader van de
ijklijnen. Kortom, het is een volstrekt overbodige wet. De doelen zijn goed.
Het belang van de infrastructuur staat voor de hele CDA-fractie voorop, ook
bij mij dus, maar dit stukje comptabiliteit is volstrekt overbodig.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Mijnheer de voorzitter! Geheel oneigen aan dit kabinet beginnen wij met
de uitgaven en niet met de inkomsten. De heer Loudon heeft, evenals de heren
Pit en Van den Berg, het thema van de bodemsanering aan de orde gesteld. De
heer Loudon vroeg waar wij het eigenlijk over hebben. Hij vroeg om een voorbeeld
van een bouwproject in binnensteden, dat van nationaal belang is en dat de
economische structuur zou versterken. 
 
 Twee voorbeelden komen dan op. Het eerste is de Kop van Zuid in Rotterdam
en het tweede is het helaas niet gerealiseerde, maar daarom toch wel tot de
verbeelding sprekende IJ-oeverproject in Amsterdam. Bij de Kop van Zuid gaat
het om een project met zo'n totale projectkosten van 2,5 mld., publiek/privaat.
De bodemsaneringskosten zijn zo'n 100 tot 150 mln. Dat is ongeveer 4% van
de totale kosten. Het is een project met een grote economische uitstraling.
Het is een grootschalige woon- en werklocatie. Dit heeft absoluut bijgedragen
aan versterking van de mainport. Dit is een project dat aan die criteria voldoet,
waarbij overigens wel geldt, wat door de heer Pit aan de orde is gesteld,
dat het vervolgens wel moet gaan om additionele fondsen. Het moet niet gaan
om kosten die binnen reguliere regelingen vallen. De bestaande regeling heeft
overigens alleen een milieuhygiënische prioriteitsstelling. Het gaat
dus om de vraag of je zo'n project niet of zeer vertraagd kunt realiseren
doordat er een probleem is met de bodemsanering, een project dat uit de reguliere
middelen niet te realiseren is.
 
 Het mag niet zo zijn dat dit ertoe leidt dat door deze maatregelen geen
kosten kunnen worden verhaald op de vervuilers. In dat verband vroeg de heer
Pit of er niet een specifieke normering gewenst is voor bodemsanering in de
binnensteden. Ik denk dat wij er inderdaad voor moeten zorgen dat er niet
alleen meer geld is voor bodemsanering, zoals de FES mogelijk maakt. Wij moeten
ook erg letten op een efficiënte besteding. Dus de sanering moeten wij
verantwoord uitvoeren en wij moeten dus niet, om het maar raillerend te zeggen,
een garagebedrijf bouwen nadat wij eerst de grond hebben schoongemaakt alsof
wij er groenten op willen telen. Dat is een zakelijke benadering van wat de
eindtermen moeten zijn van de grond. Mijn collega De Boer heeft daar alle
aandacht voor en zij werkt ook daaraan.
 
 In dit verband stelde de heer Van den Berg het thema van de vertraging
en de onderuitputting op Vinex-locaties aan de orde. De onderuitputting op
de bodemsanering, maar ook op het gebied van verkeer en vervoer is nogal zorgelijk.
Ik ben het volstrekt eens met de heer Van den Berg. Een voortvarende uitvoering
is nodig, juist voor die economische structuurversterking waar wij het hier
over hebben.
 
 De versnelling van de procedure is een aandachtspunt, maar wij moeten
ontzettend uitkijken dat wij niet de bestaande regelingen overboord gooien.
In de eerste plaats is er toch echt aandacht nodig voor de rechtmatigheid
van saneringsuitgaven. Het kan niet zo zijn dat wij juridische procedures
tegen vervuilers zodanig versneld uitvoeren dat het de staat geld kost en
dat daardoor rechtsongelijkheid ontstaat. Wat misschien nog wel belangrijker
is, is dat lang niet alle vertraging te wijten is aan bodemsanering. Bodemsanering
is meestal volgend op de besluitvorming over nieuwe woon- en werklocaties.
Daarbij ontstaat vaak al vertraging.
 
 En nog een technisch punt. De suggestie was dat wij misschien specifieke
regels moeten maken. Ik denk dat wij beter geen speciale regels kunnen maken
voor FES-middelen, maar dat wij het administratief beter zoveel mogelijk kunnen
koppelen aan bestaande departementale regelingen. Eén ding is zeker:
het FES mag er niet toe leiden dat er weer een extra interne overheidsbureaucratie
wordt opgebouwd. Wij denken ook, eerlijk gezegd, dat dit op te lossen is.
 
 De heer Van den Berg heeft nog gevraagd – ik vond dat wel een interessante
vraag – wat nu eigenlijk terechtgekomen is van de aanbevelingen van
de commissie-Wagner, de adviescommissie Industriebeleid inzake infrastructuur
en technologische vernieuwing, zoals zij destijds heette. Dan gaan wij dus
terug naar de jaren 1981-1984. Het is interessant om dat eens te doen, omdat
wij altijd de indruk hebben met buitengewoon originele discussies bezig te
zijn en prioriteiten te stellen. Quod non. Laten wij eens kijken wat in die
tijd werd opgeschreven, wat de aanbevelingen van de commissie-Wagner zijn.
Even los van veel andere zaken, die ook interessant zijn, maar die niet aan
de orde zijn.
 
 Er is een verschuiving nodig van consumptieve naar produktieve overheidsbestedingen,
waaronder infrastructuur. Ja, dat vinden wij nog steeds. Er is speciale aandacht
nodig voor infrastructuur voor het bedrijfsleven, met name de vervoers- en
communicatie-infrastructuur. En nu komt het: een fonds voor de infrastructuur,
waar mogelijk private financiers inschakelen, wat betreft de technologie een
betere oriëntatie van de technologische infrastructuur op het bedrijfsleven.
En toen vroeg ik mij ook af waar ik dat eerder had gehoord.
 
 Kortom, dat zijn "oldies, but goodies". Ik denk ook dat de agenda van
de commissie-Wagner nog steeds actueel is. Het is natuurlijk niet zo dat er
de afgelopen jaren niets gebeurd is. Het is wel degelijk zo dat er een relatieve
stijging van de overheidsinvesteringen heeft plaatsgevonden. Van 1992 tot
1996 is de investeringsquote in het BBP op 2,8 gekomen. Je ziet dan wel een
dalende collectieve-uitgavenquote in het BBP van 59,2 naar 53,9. Er is de
instelling van het FES. Er is de instelling van het Infrastructuurfonds. Er
wordt hard gewerkt aan een betere aansluiting van de technologische infrastructuur
aan het bedrijfsleven. Met het FES zijn er ook meer middelen voor de economische
infrastructuur vrij gemaakt, niet alleen voor vervoer, maar ook voor kennisinfrastructuur
en voor telecommunicatie. Er is de nodige ervaring opgedaan, zowel in positieve
zin als in negatieve zin, met private financiering. Die agenda is echter in
een aantal opzichten nog steeds een belangrijke agenda waar wij mee bezig
zijn, maar die nog niet in alle opzichten is uitgevoerd. Dat inspireert ons
ook in ons werk in het volgend jaar.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Ik ben de geachte afgevaardigden erkentelijk voor hun instemming.
Ik ben de heer Boorsma erkentelijk voor de gewetensfunctie die hij hier vervult,
aangezien hij mij nog eens aansprak op mijn eigen Financiën-geweten.
Ik zal daar uiteraard op ingaan.
 
 Laat ik beginnen met een aantal kwesties die de heer Loudon aan de orde
stelde. Dat betreft de vraag hoe je kunt verzekeren dat je aan je verplichtingen
kunt voldoen. Die vraag is niet uit de lucht gegrepen, want toen dit kabinet
aantrad was er wèl een hele uitgavenplanning, maar had het fonds veel
te weinig dekking. Wij startten dus eigenlijk met een negatief saldo. Doordat
wij ook de verkopen van deelnemingen hebben gebruikt om het fonds te voeden,
weten wij dat de uitgaven die tot en met 1999 gepland zijn, al gedekt zijn.
 Wat dat betreft hebben wij een aardige inhaalslag gemaakt.
 
 Dan het punt van de realistische schattingen. Gaan wij rekenen met realistische
ramingen bij de voeding van het fonds? Nee, wij gaan rekenen met behoedzame
ramingen bij de voeding van het fonds. Dat is nog beter dan realistisch.
 
 Het tijdsaspect is lastig. Ik heb begrepen dat de vraag is of wij ervoor
zorgen dat wij tijdig de verkoop van deelnemingen in beeld brengen. Dat gebeurt
echter meestal op het laatste moment of zelfs achteraf, omdat het in veel
gevallen niet eerder kan. Je kunt niet bekend maken dat je een bepaalde deelneming
verkoopt, voordat je de verkoop geregeld hebt. Dit in verband met beurskoersvorming,
het overleg dat je nodig hebt met de desbetreffende onderneming, etcetera.
Voorlopig zitten wij redelijk op rozen, in die zin dat wij tot 1999 vooruit
kunnen. Tot dan toe zijn de uitgaven gedekt.
 
 De aardgasbaten fluctueren inderdaad erg sterk. Wij hebben geprobeerd,
de behoedzaamheid te accentueren door een buffermechaniek in te bouwen. Op
die manier valt de reserve vrij als de baten echt binnen zijn. Al speculerend
op mooie olieprijzen kun je uitgaven niet verantwoord doen. Mocht er toch
nog een moment komen dat er inmiddels zoveel uitgaven ten laste van het fonds
zijn gedaan dat de voeding te kort schiet – wat ik niet hoop –
dan is inderdaad de conclusie dat het uit de algemene middelen zal moeten.
Dat is niet onze bedoeling. Ik zei al dat wij tot en met 1999 in ieder geval
dekking hebben. Maar mochten wij ooit in zo'n situatie komen, dan lijkt mij
de ultieme consequentie dat het uit de algemene middelen zal moeten. Het allerbeste
is echter dat, als wij aan het einde van deze kabinetsperiode zijn, wij samen
kunnen verklaren dat alle uitgaven die tot en met 2005 zijn gepland, van een
dekking zijn voorzien. Dan kunnen wij gelukkig demissionair worden!
 
 De heer Loudon maakt melding van prioriteit voor reductie van de staatsschuld.
In deze kabinetsperiode slaan wij twee vliegen in één klap,
zou je kunnen zeggen. Wat was het geval? Er zijn al verplichtingen aangegaan
in de uitgavenkant van het FES, met onvoldoende opbrengsten. Dat is in feite
een soort schuldopbouw die in het FES gecreëerd was. Doordat wij het
FES nu voeden, vindt die schuldopbouw niet plaats en daardoor is de ontwikkeling
van de schuldquote gunstiger dan anders het geval was geweest. Mochten wij
in de situatie komen dat wij een overkill aan middelen hebben – dat
kan met name gaan spelen als de common area-baten binnenkomen – dan
komt opnieuw de afweging in het kabinet aan de orde van permanente staatsschuldreductie
of nieuwe projecten in de sfeer van de infrastructuur. Daar zullen wij dan
ook met de Kamer over spreken.
 
 Ik denk niet dat het fonds kapitaaldienstinvoering in de weg staat. Er
zitten eigenlijk twee aspecten aan het fonds. Aan de ene kant geef je via
het fonds een aparte bestemming aan opbrengsten uit de export van aardgas
en de eventuele verkoop van deelnemingen. Dat is niet per se zo bij een kapitaaldienst.
Je kunt de bedragen dan wel uitsmeren in de tijd, maar de kapitaaldienst op
zich kun je ook voeren terwijl je nul investeringen doet. Dit heeft een element
van prioritering, maar ook van egalisatie in zich. Daar lijkt de kapitaaldienst
ook op. Doordat je fluctuerende inkomsten – met name common area-baten
en de verkoop van deelnemingen – in het fonds zet, kun je vervolgens
een rustig investeringstempo voor een veel langere periode garanderen. Dat
zie ik zelf in dit geval als het belangrijkste voordeel van de fondsconstructie.
Het is ook veel duidelijker dan bijvoorbeeld bij het Gemeentefonds het geval
is. Als wij praten over een fonds dat een begrotingsartikel kan worden, dan
leent het Gemeentefonds zich daar bij uitstek voor, omdat daarin het egalisatie-element
eigenlijk helemaal geen rol meer speelt. Juist bij het FES is dat wèl
het geval. Als wij één fonds zouden moeten hebben, zou ik dit
fonds bepleiten. Maar hiermee steek ik eigenlijk al enigszins over naar de
opmerkingen van de heer Boorsma.
 
 De heer Pit heeft vragen gesteld die op het terrein van de minister van
Economische Zaken lagen. Ik ben hem er uiteraard erkentelijk voor dat hij
het principe "vermogen voor vermogen" steunt.
 
 De heer Van den Berg heeft ook gevraagd hoe het zit met de onzekere voeding.
Wij zijn in die zin voorzichtig geweest dat wij de voeding min of meer al
gegarandeerd hebben tot en met 1999. Dat is voldoende om de uitgaven te doen.
Dat maakt het ramingsrisico aan de ontvangstenkant ook wat geringer. Ik hoop
dat ik hiermee zijn ongerustheid heb kunnen wegnemen.
 
 Ik betreur het uiteraard dat mijn leermeester Boorsma de wetsvoorstellen
niet steunt. Ik verheug mij erop dat de rest van zijn fractie de voorstellen
wèl steunt. Ik zei al dat aan de fondsensystematiek allerlei bezwaren
kleven. De bezwaren uit de literatuur zijn uiteraard ook op het ministerie
van Financiën bekend: het fonds onttrekt zich aan de algemene prioriteitenstelling
en je krijgt allemaal aparte potjes met aparte rechten. Toch zijn er twee
of misschien wel drie redenen waardoor dit fonds gerechtvaardigd kan worden.
 
 In de eerste plaats willen wij echt middelen apart zetten voor investeringsprojecten
van nationaal belang. Je kunt natuurlijk zeggen dat je dat binnen de gewone
begroting kunt doen. Dat zeiden De Pous en Zijlstra indertijd ook, maar vervolgens
zijn de aardgasbaten wel helemaal verjubeld. Een van beiden of een andere
minister van Economische Zaken of van Financiën heeft ooit gezegd dat
hij achteraf de aardgasbaten, die zo explodeerden, toch liever in een fonds
had gestopt. Immers, met het mooie verhaal van algemene prioriteitenstelling
en inpassing zijn de aardgasbaten vervolgens consumptief aangewend. Wij zetten
hiervoor dus iets apart. Waarom dan de fondsconstructie? De baten komen zeer
onregelmatig binnen, soms met grote klappen. Zo is de KPN-klap een grote voeding
van het fonds geweest. Je kunt zo'n bedrag niet in het jaar zelf investeren.
Door de methodiek en door het overboeken van de saldi blijft het mogelijk
om er een normaal investeringspatroon op na te houden, zonder dat je hele
begrotingsproces en je begrotingsbeeld erdoor verstoord worden. Als je de
verkoop van deelnemingen als een relevante begrotingspost opneemt in de gewone
begroting, krijg je geweldig fluctuerende begrotingsbeelden. Je kunt zeggen
"ach, daar moet je maar doorheen kijken", maar dat maakt het opereren in het
kabinet en de Kamer toch wat duidelijker. Er kan niet gezegd worden: wij hebben
toch zo'n mooi saldo, daar kunnen wij wel wat mee doen, want je kunt het toch
niet direct investeren. Dat soort neigingen worden bedwongen
door het apart parkeren van de inkomsten in het fonds.
 
 Dan is er nog de vraag of het niet ingepast kan worden in het Infrafonds.
In de schriftelijke beantwoording is al aangegeven dat het Infrafonds een
heel beperkte doelstelling heeft, namelijk investeringen voor verkeer en vervoer.
Telecommunicatietechnologie valt ook onder het Fonds economische structuurversterking.
Daarom heeft het een wijdere strekking dan het Infrafonds. Overigens is het
FES wel een van de belangrijke donateurs van het Infrafonds. In die zin zien
wij het daarin dus terug.
 
 De geachte afgevaardigde de heer Boorsma heeft wel gelijk op het punt
van de eindejaarsregeling. Dat is echter onvoldoende om bedragen die soms
met 5 mld. binnenkomen, weg te zetten. Bovendien hebben wij aan die eindejaarsregeling
de ramingshypothese gekoppeld dat wat erin gaat, ook eruit gaat. Bij dit soort
grote bedragen is het in mijn ogen evident dat je er niet op voorhand op mag
rekenen dat "ingaand is uitgaand" opgeld doet. Ook voor de doorzichtigheid
van het algemene begrotingsbeleid is het naar mijn mening dus een voordeel
om dit fonds te creëren en in stand te houden. Dit maal is de continuïteit
ten opzichte van het vorige kabinet dus de moeite waard.
 
 
 
 
 
 De heer Loudon (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister van Economische Zaken voor
het voorbeeld van een grootschalige bodemsanering van nationaal belang en
met maatschappelijke prioriteit. Ik vraag mij af of de Kop van Zuid onder
die kwalificatie had kunnen voorkomen als die niet in Rotterdam had gelegen.
Ik heb daar twijfel over. Ik hoop in ieder geval dat het niet zover gaat,
dat alle stations die langs de hogesnelheidslijn of de Betuwelijn aangelegd
moeten worden, uit dit FES moeten worden gefinancierd, ook als er een beetje
bodemsanering bij nodig is. De minister is erin geslaagd een voorbeeld te
vinden, dus ik kijk met belangstelling hoe het verder gaat.
 
 Het is heel prettig dat de uitgaven van het FES nu tot en met 1999 zijn
gedekt. Hierbij moet gezegd worden dat, volgens mijn fractie helaas, de dekking
voor een groot gedeelte heeft plaatsgevonden uit de verkoop van staatsdeelnemingen.
Ik wil de minister van Financiën toch een klein sommetje voorhouden.
Als wij erin slagen, 1 mld. extra op de staatsschuld af te lossen, besparen
wij zelfs bij de lage rentestand van dit moment jaarlijks een bedrag van 60
mln., dat niet aan rente betaald hoeft te worden en dat wij dus ergens anders
aan kunnen besteden. Dat is ongeveer het bedrag waarover wij gisteren tot
diep in de nacht hebben gesproken, toen het erom ging wat er moet gebeuren
wanneer wij de onredelijke verschillen in de nabestaandenwet wensen te minimaliseren.
Het is er maar een klein voorbeeldje van wat het betekent om de staatsschuld
verder te reduceren. Je bereikt hiermee niet een eenmalig voordeel, maar een
voordeel dat je vervolgens elk jaar meedraagt.
 
 Ik heb al gezegd dat mijn fractie akkoord gaat met de oprichting van het
FES. Ik ben het eens met de opmerking van de heer Van den Berg. Wij zien dit
voorstel graag als een tussenoplossing. Als de kapitaaldienst er komt, moeten
wij nog maar eens erg goed bekijken of wij een FES echt nodig hebben naast
de andere bestaande fondsen.
 
 
 
 
 
 De heer Boorsma (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank vooral de minister van Financiën voor zijn reactie
op de enkele opmerkingen die ik heb gemaakt. Ik ben er het met hem over eens
dat het Gemeentefonds en het Provinciefonds kunnen worden opgeheven en in
begrotingsartikelen kunnen worden omgezet. Ik heb dit wel eens verdedigd in
het hol van de leeuw, maar toen had ik wat boos publiek tegenover mij.
 
 Ik ben het er ook met de minister over eens en ik wist al dat de eindejaarsregeling
niet voldoende is; die betreft 1% of zoiets van het begrotingstotaal. Ik heb
er dan ook bij opgemerkt dat er andere regelingen zijn, zoals de minister
van Financiën bijvoorbeeld met de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
maakt. Ook daarbij kan het om grote bedragen gaan. Meer in het algemeen heb
ik gezegd dat het een kwestie is van afspraken maken binnen het kabinet over
de manier waarop men omgaat met eventuele grote meevallers die men in de tijd
wil uitsmeren. Hiervoor is deze wet dus niet nodig.
 
 Ik meen dat het inderdaad Jelle Zijlstra was die gezegd heeft dat in zijn
ogen achteraf gezien een fonds beter was geweest, hoewel hij net als ik in
principe tegen een fonds was. Daar heeft de minister gelijk in.
 
 Waarom geloof ik niet in een fonds? Het blijkt dat die zogenaamde oormerking
niet zo hard is. Kabinetten, niet per se dit kabinet, plegen er zeer soepel
mee om te gaan. Men is flexibel genoeg van geest om de appel in de kern te
laten verrotten. Ik wijs op de vrij recente beslissing, van een jaar of drie
geleden, om extra aardgasbaten te gebruiken voor infrastructuur. Dat was een
hard kabinetsbesluit etcetera. Wat doet men ermee? Men laat er het Duitse
Huis in Utrecht mee restaureren, dat niets met infrastructuur te maken heeft.
Dus, oormerking, ach, men kan ermee omgaan zoals men wil.
 
 Als de minister al vindt dat oormerking een dam kan opwerpen tegen sommige
bedreigingen, moet hij het er met mij over eens zijn dat de dam in wezen al
doorgebroken is. Hij zegt dat het Infrastructuurfonds te eng is, omdat het
alleen voor verkeer en vervoer is. Dat fonds is juist voor infrastructuur,
terwijl het aanwenden van geld voor binnensteden of bodemsanering geen infrastructuur
betreft en dus niet had mogen gebeuren. Men gaat dus erg soepel hiermee om.
 
 Ik ben het wel eens met de minister van Financiën als hij zegt dat
de jaarbeelden verstoord worden als je ineens een groot bedrag binnenkrijgt,
bijvoorbeeld door de verkoop van aandelen. Hiervoor geldt echter weer dat
hij creatief genoeg is om dat goed te verantwoorden en te voorkomen dat het
verjubeld wordt. Wij hebben in het verleden grappen meegemaakt zoals het nieuwe
begrip politiek-relevant tekort. Daar werden bijvoorbeeld de studieleningen
uit gehaald, wat nog steeds gebeurt, met instemming van deze minister. Dat
spijt mij overigens. Ik wil maar aangeven dat kabinetten flexibel genoeg zijn
om met dit soort dingen om te gaan. Hiervoor is deze wet volstrekt niet nodig.
 
 Voorzitter! Als ik straks aantekening vraag, is dat uiteraard niet voor
de fractie van het CDA, maar voor mij alleen. Ik zeg dit voor de volledigheid.
 
 
 
 
 
 Minister Wijers:
 
 Voorzitter! Het is, voor de goede orde, niet de bedoeling dat bodemsanering
als zelfstandig element wordt gefinancierd. Bodemsanering is aan de orde als
een structuurversterkend project van nationale betekenis niet kan worden gerealiseerd
doordat er een bodemsaneringsvraagstuk is dat niet uit de reguliere middelen
kan worden gefinancierd. Dit is een zeer relevant probleem, waar wij tegen
aanlopen en zullen aanlopen.
 
 Heb je nu zoiets nodig? Een kabinet houdt zich immers toch niet aan de
criteria, want deze zijn niet eenduidig? Nee, zij zijn niet eenduidig. Uiteindelijk
zijn zij politiek en daarom neemt het kabinet er beslissingen over. In een
kabinet kan er op een gegeven moment een code voor ontstaan wat er wel en
niet onder valt. Ik ben ervan overtuigd dat wij elkaar in dit kabinet verstaan
over de bedoeling van structuurversterkende projecten van nationale betekenis
die voldoen aan die en die criteria.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Ik ben de heer Loudon ervoor erkentelijk dat hij nog eens
het belang van staatsschuldreductie illustreert, ook voor de ruimte op de
gewone begroting. Wij hadden hier een wetsvoorstel liggen, door het vorige
kabinet ingediend en door de Tweede Kamer geamendeerd, dat voorschreef dat
iedere verkoop van deelnemingen naar het FES moest. Wij hebben via een novelle
wijziging hierin aangebracht en de mogelijkheid geopend dat verkoop van deelnemingen
ook voor staatsschuldreductie wordt gebruikt.
 
 Als je als kabinet aantreedt, krijg je een erfenis. Het FES was een negatieve
erfenis, in de zin dat de uitgaven allemaal al waren gepland en dat de ontvangsten
ontbraken. De eerste zaak is dan toch dat je die negatieve erfenis wegwerkt;
dan ben je weer vrij om nadere keuzen te doen, met het accent op staatsschuldreductie
of in bepaalde gevallen toch op infrastructuur.
 
 Ik heb de heer Boorsma niet kunnen overtuigen en ik had die illusie ook
niet. Toch wil ik de verstoring van het begrotingsbeeld illustreren aan de
hand van het jaar 1995. In 1995 hebben wij een flow aan investeringen van
1 mld. Aan ontvangsten hebben wij 3,5 mld. Dat zou het begrotingsbeeld met
2,5 mld. hebben beïnvloed. Als ik via de normale begroting in de ministerraad
kom met een bonus van 2,5 mld. dan zou ik de heer Boorsma, als hij minister
van Financiën was, veel sterkte wensen bij het voorkomen dat het op een
verkeerde manier wordt uitgegeven. Zoals wij het nu geregeld hebben, wordt
er helemaal niet over gesproken in de ministerraad, want dan is het vanzelfsprekend
voor toekomstige investeringen. Het maakt mijn leven, als minister van Financiën,
een stuk gemakkelijker.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De heer Boorsma wordt conform artikel 121 van het Reglement van orde aantekening
verleend, dat hij geacht wil worden zich niet met de wetsvoorstellen te hebben
kunnen verenigen.
 
 
 Medeleden! Mag ik nog een enkele opmerking maken aan het eind van deze
twee volle dagen en eigenlijk aan het eind van deze twee à drie volle
weken, om u deelgenoot te maken van mijn wat gemengde gevoelens?
 
 Aan de ene kant zijn er, kwantitatief gezien, gevoelens van tevredenheid
dat het gezamenlijk gelukt is, een heel groot aantal wetsontwerpen af te doen
en – ik heb dat vanaf deze plaats kunnen meemaken – dat ook op
een serieuze wijze te doen hoewel wij daar zelf zo nu en dan enige twijfel
over hadden. Dat is gelukt met medewerking van de Tweede Kamer die het overgrote
deel van de wetsvoorstellen hier tijdig kon deponeren, met medewerking van
de fracties, door de onderlinge goede verhoudingen en uiteraard met de medewerking
van de medewerkers hier. Dat betekent dat wij vanmiddag, woensdag 20 december,
op een redelijk tijdstip uiteen kunnen gaan om elkaar pas op 9 januari voor
het eerst weer te treffen.
 
 Ik noem u een paar kwantitatieve gegevens en ik doe dat natuurlijk niet
helemaal zonder reden. Bij de brief van de minister-president (d.d. 25 oktober
1995), die ons ook dit jaar weer mocht bereiken, was een aantal bijlagen gevoegd.
Ik begin bij de bijlage waarin alle wetsvoorstellen stonden, waarvan afhandeling
voor het kerstreces door de Eerste Kamer wenselijk werd geacht. Daarop stonden
19 wetsvoorstellen. Daarvan hebben wij er 17 aangenomen en 2 zijn nog in behandeling.
Voor beide wachten wij nog op de memorie van antwoord. De tweede bijlage bevatte
een lijst met wetsvoorstellen waarvan afhandeling door Tweede èn Eerste
Kamer wenselijk werd gevonden. Daarop stonden 48 wetsvoorstellen. Daarvan
zijn er 32 aangenomen en 16 nog niet; 2 daarvan werden te laat bij de Tweede
Kamer ingediend en 6 werden niet door de Tweede Kamer aangenomen. Van die
48 liggen er hier nog 8. Ten slotte was er een bijlage waarin een aantal wetsvoorstellen
werd genoemd waarvan het kabinet graag afhandeling door de Tweede Kamer had
gezien. Daarop stonden 20 wetsvoorstellen; 2 daarvan zijn aangenomen en 18
zijn nog in behandeling bij de Tweede Kamer.
 
 Ik noem deze aantallen ook omdat er een enkel gerucht is, dat aan "de
overkant" het gevoel bestaat dat zelfs als de Tweede Kamer de behandeling
snel i.c. voor 1 december afdoet, het wetsvoorstel hier toch niet voor het
kerstreces wordt afgedaan en dat die snelle afhandeling volgend jaar dus niet
meer hoeft. Dat gevoel is op weinig gebaseerd. Tot zover is er, kwantitatief
gezien, een lichte mate van tevredenheid.
 
 Kwalitatief moet ik u deelgenoot maken van een gevoel van ontevredenheid.
In de eerste plaats is dat gevoel bijna inherent geworden aan deze Kamer omdat
wij vaak in "blessuretijd" spelen. Wij zijn parttimers met vaak een (andere)
hoofdfunctie erbij, die één dag per week in plaats van drie
vergaderdagen beschikbaar hebben, die geen eigen ondersteuning hebben (hetgeen
een groot beroep doet op de medewerkers hier die beperkt in aantal zijn maar
hoog van kwaliteit). Dat eerste gevoel van ontevredenheid zullen wij altijd
wel houden, zij het dat zowel de Tweede Kamer als zeker het kabinet er rekening
mee zou kunnen houden dat er een Eerste Kamer is. Zolang die er is, zouden
zij het dwingen van die Kamer tot het spelen in blessuretijd, kunnen beperken. 
 
 De tweede reden om ontevreden te zijn is, dat er altijd de neiging bestaat
om uitgerekend politiek en maatschappelijk heel belangrijke wetsontwerpen
op het laatste moment hier door de Kamer te jagen.
 
 De derde reden van ontevredenheid heeft te maken met de kwaliteit van
de wetgeving. De kwaliteit van wetgeving, van sommige departementen meer dan
van andere, laat zozeer te wensen over dat uitgerekend die taak van deze Kamer
eerder zwaarder wordt dan lichter.
 
 Als wij deze drie factoren bij elkaar nemen, dan kunnen wij constateren
dat ze elkaar en daarmee het gevoel van ontevredenheid versterken. Het gevolg
is ook, dat de Eerste Kamer steeds meer als Tweede Kamer wordt behandeld en
dat zij in zekere zin gedwongen is, zich als Tweede Kamer te gedragen, ook
om te redden wat er nog te redden valt. Dat betekent dat naar buiten toe pretenties
worden opgeroepen die wij niet kunnen waarmaken. Het betekent ook dat hier
onder politieke pressie, een splitsing ontstaat tussen regeringsmeerderheid
en oppositieminderheid, die niet nodig zou zijn en die niet bij het karakter
van deze Kamer past omdat de effectiviteit van deze Kamer ligt in het breed
gedragen optreden. Alleen zo kunnen wij echt iets.
 
 Ik vrees dat, als deze drie factoren niet verbeteren, wij op drie conflicten
afstevenen. In de eerste plaats op een conflict met onszelf en onze eerste
taak, toetsing op de kwaliteit van de wetgeving. In de tweede plaats op een
conflict met het kabinet en in de derde plaats op een conflict met de Tweede
Kamer. Ik vind dat wij allen, wijzelf, het kabinet en de Tweede Kamer, een
uiterste poging moeten doen om alle drie genoemde conflicten te voorkomen.
Dat wilde ik u en ook de regering aan het einde van dit jaar nog zeggen.
 
 Ik wil de medewerkers hartelijk danken voor hun ondersteunende bijdragen.
Ik wil u allen, kabinet, kamerleden, medewerkers, ambtenaren heel goede kerstdagen
toewensen en op voorhand een heel gelukkig nieuwjaar, in de eerste plaats
persoonlijk.
 
 
 
 
 
 Sluiting 17.15 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19951996-15-631-639.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl