Behandeling wetsvoorstel Tijdelijke regeling houdende beperking van de inkomensgevolgen door de toepassing van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor personen in bepaalde leeftijdscategorieën (Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium) (24484)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 2406-2421

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 31, pagina 2406-2421

28-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24484Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Rabbae (GroenLinks) aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, over sponsoring van scholenPagina 2360-2362
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 28 november 1995)Pagina 2421-2422
Behandeling wetsvoorstel Tijdelijke regeling houdende beperking van de inkomensgevolgen door de toepassing van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor personen in bepaalde leeftijdscategorieën (Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium) (24484)Pagina 2406-2421
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Infrastructuurfonds en de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 (herziening van de voeding van het Infrastructuurfonds) (24476)Pagina 2364-2364
Stemmingen in verband met het voorstel van rijkswet Aanpassing van de Rijksoctrooiwet 1995 in verband met het op 15 april 1994 te Marrakech tot stand gekomen verdrag tot oprichting van de Wereld Handelsorganisatie, met bijlagen 1, 2 en 3, alsmede wijziging van de Rijksoctrooiwet (24457, R1552)Pagina 2365-2365
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met loondoorbetaling door de werkgever bij ziekte van de werknemer (Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte) (24439)Pagina 2365-2403
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de Wet belasting- en premiefaciliteit voor de zeevaart 1995 (wijziging van enige belastingwetten in het belang van de zeescheepvaart) (24482)Pagina 2364-2364
31ste vergadering; 28 november 1995Pagina 2355-2355
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de sociale zekerheidswetten in verband met de nadere vaststelling van een stelsel van administratieve sancties, alsook tot wijziging van de daarin vervatte regels tot terugvordering van ten onrechte betaalde uitkeringen en de invordering daarvan (wet boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid) (23909)Pagina 2363-2363
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Destructiewet (24505)Pagina 2403-2406
Stemmingen over zes moties, ingediend in het nota-overleg over het kabinetsstandpunt inzake vernieuwing bestuurlijke organisatie, te weten: de motie-De Cloe c.s. over een regeringsstandpunt over de noodzaak van een stadsprovincie voordat alternatieven aan de orde komen (21427, nr. 118); de motie-De Cloe c.s over een regeringsstandpunt over de stadsprovincie Zuidoost-Brabant (21427, nr. 119); de motie-Van der Heijden over een regeringsoordeel over de provincies nieuwe stijl voordat bestuurlijke alternatieven worden overwogen (21427, nr. 120)Pagina 2364-2365
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (belastingplan 1996) (24463)Pagina 2363-2364
Stemming over een motie, ingediend in het debat over het tomaten voor vis-akkoord, te weten:de motie-Van Ardenne-van der Hoeven over het associatie-akkoord met Marokko (21501-01,21501-02, nr. 79)Pagina 2362-2363
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 28 november 1995)Pagina 2355-2357
Vragen lid Van de Camp (CDA) over nationale kennisdebat, mede naar aanleiding van uitlatingen van PvdA-voorzitter Rottenberg in Vrij NederlandPagina 2357-2360

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 87 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Tijdelijke
regeling houdende beperking van de inkomensgevolgen door de toepassing van
het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor personen in bepaalde leeftijdscategorieën
(Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium)
(24484).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Voorzitter! Dit wetsvoorstel, afgekort tot BINA, is rechtstreeks het gevolg
van de discussie in deze Kamer kort voor het zomerreces over de werking van
het schattingsbesluit en de problematiek inzake de herkeuringen. Naar aanleiding
daarvan zijn er afspraken gemaakt over de inkomensgevolgen voor een tweetal
categorieën betrokkenen.
 
 De eerste categorie betreft de mensen die op 1 augustus 1993 45 jaar of
ouder waren, maar nog geen 50 jaar. De grens van 50 is opgenomen omdat de
regelgeving uit de TBA van toepassing was. Die hield in dat mensen van 50
jaar of ouder onder het oude regime zouden blijven. Er was dus geen reden
om een aanvullende regeling voor die groep te maken inzake inkomensgevolgen
van nieuwe arbeidsongeschiktheidscriteria. Ik noem dit met name, omdat het
relevant is voor het inmiddels ingediende amendement ter zake.
 
 De tweede categorie betreft de mensen die op 31 december 1986 35 jaar
of ouder waren. De bijzonderheid om die mensen onder deze regeling te laten
vallen, was dat deze groep bij de herbeoordeling de verdiscontering kwijt
zou raken, om het maar eens gemakkelijk uit te drukken.
 
 Er was op dat moment aanleiding om voor twee groepen betrokkenen deze
tijdelijke wet ter beperking van de inkomensgevolgen tot stand te brengen.
De VVD-fractie heeft dat indertijd gesteund. Dat was in relatie tot de criteria
die ik zojuist genoemd heb. Ik leg hier de nadruk op, omdat
collega's Adelmund en Schimmel een amendement hebben ingediend, waarbij aan
deze criteria voorbij wordt gegaan. Het gaat om een groep mensen die ouder
dan 50 jaar zijn en die voor de herkeuringen onder het oude regime vallen.
Zij zouden dus niet geconfronteerd worden met het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium.
Om die reden is de VVD-fractie uiterst terughoudend ten opzichte van dit amendement.
 
 Nog een reden is dat de VVD-fractie tot dit moment niet heeft gezien in
hoeverre er een voorziening voor het financiële plaatje van dit amendement
getroffen is. Maar het kan zijn dat het de bedoeling is om de beschikbare
fondsen, voortvloeiend uit de oorspronkelijke afspraak, verminderd worden
voor de betrokkenen en dat deze groep daarbij betrokken wordt. Het is mij
echter niet helemaal duidelijk op welke wijze dat financieel rond moet lopen.
 
 Wat de VVD-fractie betreft mag uit deze inleiding duidelijk zijn geworden
dat zij de afspraken die toen gemaakt zijn, toen steunde en nog steeds steunt.
Zij kan zich vinden in de inhoud van het wetsvoorstel. De vragen die zij hierover
had, zijn in de schriftelijke voorbereiding afdoende behandeld.
 
 Ik heb nog één vraag aan de staatssecretaris. In de discussie
rond de herbeoordeling en de wijziging van het schattingsbesluit zijn er nogal
wat afspraken gemaakt die ten dele neer moeten slaan in een aangepast schattingsbesluit.
Ten dele zullen zij ook neer moeten slaan in, laat ik maar zeggen, uitvoeringsregels
voor de uitvoering. Zonder daar op dit moment tot in detail op in te gaan,
is het wel interessant om van de staatssecretaris te vernemen in hoeverre
er op dit moment al zicht is op realisering van die wijzigingsregeling in
de praktijk en in hoeverre het al zo is dat de wensen die de Kamer toen heeft
uitgesproken ter aanpassing van de uitvoering van de herkeuringen, in de dagelijkse
werkelijkheid van de herbeoordeling als richtlijn worden gebruikt. Graag heb
ik hierop een antwoord van de staatssecretaris.
 
 Waar deze zaak in juni urgent en belangwekkend was, is zij op dit moment
nog minstens zo belangwekkend, zeker als het gaat om een snelle invoering.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Voorzitter! Met dit wetsvoorstel komt er een extra inkomensvoorziening
voor oudere herkeurde arbeidsongeschikten die op 1 augustus 1993 recht hadden
op een arbeidsongeschiktheidsuitkering en die op die datum tussen 45 en 50
jaar waren. De regeling geldt ook voor degenen die op 1 januari 1987 een arbeidsongeschiktheidsuitkering
hadden en toen 35 jaar of ouder waren. Deze arbeidsongeschikten hebben recht
op deze extra inkomensvoorziening tot het 65ste jaar, na afloop van hun WW-uitkering.
De voorziening is overeenkomstig de WW-vervolguitkering en zij geldt ook voor
arbeidsongeschikten die na herbeoordeling een deel van hun arbeidsongeschiktheidsuitkering
verliezen en geen recht hebben of krijgen op WW. Ook zelfstandigen die in
dezelfde omstandigheden verkeren, vallen onder de nieuwe wet. De regeling
geldt overigens niet voor het overheidspersoneel. Daar kent men reeds een
soortgelijke minimum inkomensgarantie. De regeling kent geen middelentoets.
En bij ongewijzigd beleid zouden de oudere arbeidsongeschikten na verloop
van tijd onder bepaalde voorwaarden een bijstands- of IOAW/IOAZ-uitkering
hebben ontvangen, waarbij het inkomen van de partner en/of het eigen vermogen
wel van invloed zijn op de hoogte van de uitkering. Wij zijn er tevreden over
dat deze inkomensvoorziening is gecreëerd.
 
 In zijn algemeenheid zal ik nog enkele opmerkingen maken. In 1995 en 1996
moeten wij rekening houden met 10.000 en 20.000 herkeurde WAO'ers die een
baan gaan zoeken. Een baan vinden is niet eenvoudig, zeker niet voor een herkeurde
WAO'er. Wat mij zorgen baart is dat de staatssecretaris nog geen inzicht kan
geven in het aantal herkeurde WAO'ers dat inmiddels een baan heeft gevonden.
Het college van toezicht doet onderzoeken. Dat is natuurlijk altijd goed.
Maar waarom is het niet mogelijk dat de bedrijfsverenigingen dit bijhouden?
De bedrijfsverenigingen worden nu toch ook aangesproken op reïntegratie-inspanningen?
Wordt daar niet aan gewerkt? Graag heb ik hierop een reactie van de staatssecretaris.
 
 Zoals wij vanmiddag tijdens het debat over de WULBZ hebben gezegd, hebben
wij inmiddels een karrevracht vol reïntegratie-instrumenten, die op zichzelf
wel goed bedoeld zijn, maar waarvan wij inmiddels weten dat zij niet altijd
even effectief zijn. Bijvoorbeeld van de loonkostensubsidies heeft het CTSV
vastgesteld dat zij nuttig zijn, maar veel minder worden toegepast dan drie
jaar geleden bij de invoering werd gedacht. Er blijkt concurrentie tussen
de verschillende maatregelen te zijn. En dat doet sterk denken aan de verschillende
vormen van gesubsidieerde arbeid. Bij de gesubsidieerde arbeid vindt nu een
stroomlijning plaats. Wij vinden het belangrijk dat die ook plaatsvindt bij
de reïntegratie-instrumenten voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. In
dit kader hebben wij in de schriftelijke voorbereiding gepleit voor een kaderwet,
waarin toch de stroomlijning en het element van concurrentie tussen de maatregelen
aandacht krijgt. Wij vinden het trouwens jammer dat de staatssecretaris daar
in de schriftelijke voorbereiding zo terughoudend over is. Hij zegt zelfs
dat de rapportage van het CTSV geen aanleiding is om nadere maatregelen te
overwegen. Wij hebben hier graag een reactie op.
 
 Het blijft vrij onbevredigend dat de vroeggehandicapten, terwijl zij niet
aan de nieuwe keuringseisen onderworpen worden, wel op 1 augustus de maatregel
over zich heen krijgen dat de verdiscontering er uitgaat. Dat leidt in de
praktijk tot vreemde situaties. De stichting Rozij-werk heeft ons daarover
geïnformeerd. Het is niet helemaal duidelijk hoe die situaties op dit
ogenblik worden ondervangen en ik verzoek de staatssecretaris om daarop in
te gaan. Het gaat om mensen die vanwege een verstandelijke handicap sinds
hun jeugd vertrouwd zijn met een instelling voor de zwakzinnigenzorg, opeens
helemaal goedgekeurd worden en nauwelijks meer aan het werk kunnen blijven
in een sociale werkvoorziening. Het is, dunkt mij, belangrijk om de vraag
onder ogen te zien of het de bedoeling was dat de wetgeving zulke consequenties
zou hebben.
 
 Het schattingsbesluit is nog niet formeel gewijzigd maar wel in werking.
Als ik het goed heb begrepen, gelden de nieuwe regels vanaf 17 juli 1995.
Bedrijfsverenigin gen, uitvoeringsinstellingen en het ABP werken
met de aanpassingen die in de Tweede Kamer zijn afgesproken. Ik ben blij dat
er in dit opzicht zeer voortvarend te werk is gegaan. Daarnaast ben ik er
buitengewoon in geïnteresseerd hoe de nieuwe medische standaard er uitziet,
de zogenaamde VG-standaard. Hetzelfde geldt voor het functie-informatiesysteem.
De staatssecretaris zal overleg voeren met het TICA en de Tweede Kamer zal
op de hoogte worden gehouden. Mijn vraag aan de staatssecretaris is hoe het
daarmee staat.
 
 Ik kom toe aan een paar specifieke elementen van de regeling in het wetsvoorstel.
Het is mij niet helemaal duidelijk hoe de relatie tussen de startersregeling
en de BINA-regeling is. Heb ik gelijk, als ik constateer dat de inkomsten
van een starter worden verrekend met de BINA-regeling en dat de starter na
anderhalf jaar moet kiezen tussen doorgaan met zijn of haar bedrijf en zijn
of haar BINA-regeling? Mijn fractie vindt anderhalf jaar wat kort. Bij de
behandeling van de wachtgelders in het onderwijs heeft de fractie van D66
voorgesteld om hun drie jaar de tijd te geven om met een eigen bedrijf te
beginnen. Ook in het kader van fiscale faciliteiten voor startende ondernemers
wordt rekening gehouden met een termijn van drie jaar. Gezien het grote belang
van reïntegratie van ex-arbeidsongeschikten op de arbeidsmarkt moet de
mogelijkheid van herleving van recht op uitkering van de voorgestelde regeling
voor de duur van drie jaar mogelijk zijn. De ex-arbeidsongeschikten die een
eigen bedrijf willen starten, zullen daar over het algemeen meer tijd voor
nodig hebben. Zij zijn lange tijd uit het arbeidsproces geweest en hebben
vaak geen beginkapitaal, met als gevolg dat de periode om te beoordelen of
hun bedrijf levensvatbaar is, langer zal zijn. De fractie van D66 heeft dan
ook een amendement ingediend om de termijn van anderhalf jaar uit te breiden
tot drie jaar.
 
 Over de oudere WAO'er die niet gekeurd wordt volgens de nieuwe maar volgens
de oude keuringseisen, merk ik het volgende op. Ook deze WAO'er kan zijn of
haar uitkering verliezen en verkeert dan net zo goed in een slechte arbeidsmarktpositie.
Deze WAO'er heeft doorgaans een lange WAO-geschiedenis, maakt weinig kans
meer op een baan en verkeert dus niet in een veel betere positie dan de nieuwe
WAO'er, van de leeftijd 44-plus, die recht op de BINA-regeling kan doen gelden.
Het lijkt erop dat deze groepen meer vergelijkbaar zijn dan wij veronderstellen,
en daarom heb ik het amendement van mevrouw Adelmund ondersteund, waarmee
wordt bewerkstelligd dat deze groep onder dezelfde regeling valt.
 
 Inzake de kosten staat in de nota naar aanleiding van het verslag dat
ze 25 mln. bedragen over een langere periode, namelijk tien jaar. Ik hoop
dat ik daarmee ook de vraag van de heer Van Hoof heb beantwoord.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Het enige wat mevrouw Schimmel heeft geantwoord, is dat zij voor een periode
van tien jaar geen dekking aangeeft, terwijl ik geïnteresseerd ben in
de dekking van het bedrag van 25 mln. op korte en op lange termijn. Het is
erg gemakkelijk om te zeggen dat iets slechts 25 mln. kost, gespreid over
tien jaar. Ook mevrouw Schimmel weet dat de vraag naar de dekking, volgens
de regels die wij hanteren in dit soort zaken, relevant blijft.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Gelet op de leeftijd van de betrokken personen en op de omvang van de
groep, maximaal 5000 personen, gelden gedurende een beperkte periode, circa
tien jaar, extra kosten die maximaal 25 mln. zullen bedragen. Dat kan toch
niet echt de doorslaggevende reden zijn om de positie van de twee groepen
arbeidsongeschikten met elkaar te vergelijken?
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Maar daar gaat het helemaal niet om. Mevrouw Schimmel geeft nog eens exact
aan hoe zij aan het bedrag komt, maar mijn vraag was hoe dat gedekt wordt.
Als zij zegt dat niet te kunnen, dan stel ik dat maar vast. In mijn bijdrage
heb ik aangegeven, dat deze groep oorspronkelijk helemaal niet onder de regels
van BINA viel. De vraag is op basis waarvan dat moet gebeuren en of er straks
nog een nieuwe groep te voorschijn komt. Dit is niet wat was afgesproken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Ik heb al aangegeven waarom die groep vergelijkbaar is met die oudere
groep. Je kunt namelijk verwachten dat hun positie op de arbeidsmarkt ongeveer
even slecht zal zijn als de groep die in het juni-debat ter sprake is gekomen.
Door hun lange WAO-geschiedenis komen zij in net zo'n slechte positie te verkeren
als zij na herkeuring weer op de arbeidsmarkt verschijnen.
 
 Voorzitter! In de Eerste Kamer is de suggestie gedaan om een groep werknemers –
de 45- tot 50-jarigen – bij eenmalig besluit onder de remigratieregeling
1985 te brengen. Op een studiemiddag van artsen en bestuursrechters over de
gevolgen van TBA bleek, dat door de herkeuringen mensen waren teruggegaan
naar het land van herkomst, maar door de uitslag van de TBA-keuring weer terug
zijn gegaan naar Nederland om weer beschikbaar te zijn op de arbeidsmarkt.
Hele families zijn weer teruggekomen naar Nederland. Nu suggereert de staatssecretaris
in de schriftelijke beantwoording, dat het niet de bedoeling is dat de BINA-regeling
gaat gelden voor de oudere herkeurde WAO'er, die zich inmiddels weer heeft
gevestigd in het land van herkomst. Hij noemt daar een aantal argumenten voor.
Die argumenten hebben te maken met recht op WW-uitkering op basis van het
territorialiteitsbeginsel als je inmiddels weer bent teruggekeerd. Aan de
andere kant zien we ook wat er in de praktijk gebeurt met de herkeuringen.
De vraag is dan of het geen wijsheid is om deze groepen werknemers toch bij
eenmalig besluit onder de remigratieregeling 1985 te brengen. Voorwaarde voor
deze remigratieregeling is, dat de aanvrager op het moment van aanvraag minstens
50 jaar moet zijn en ten minste een halfjaar werkloos of arbeidsongeschikt
moet zijn. Volgens de huidige regeling zou de remigrant niet aan de leeftijdsgrens
voldoen maar wel aan de andere voorwaarden als hij onder de BINA-regeling
valt. Indien deze personen vrijwillig willen terugkeren naar het land van
herkomst, is D66 van mening dat ook deze groep weinig kans maakt op een baan
en een slechte positie op de arbeidsmarkt zal hebben. Ik krijg graag een reactie
van de staatssecretaris.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Voorzitter! Hoe pakt de vergelijking uit tussen de mensen die u onder
de remigratieregeling wilt laten vallen en dus in feite wilt
vrijstellen van beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt en de Nederlander die
zich in dezelfde situatie bevindt?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 De remigratieregeling kent al een aantal voorwaarden: 50 jaar en gedurende
een halfjaar werkloos. Ik probeer alleen maar even een situatie uit de praktijk
onder de aandacht te brengen. Als uit een studiemiddag blijkt, dat herkeurde
WAO'ers inmiddels naar Turkije of Marokko zijn geremigreerd, maar weer helemaal
terugkomen naar Nederland om beschikbaar te zijn voor de Nederlandse arbeidsmarkt,
dan zie ik de consequenties. Ik vraag alleen maar aan de staatssecretaris
om een oordeel daarover. Zou het geen verstandig beleid zijn om eens na te
gaan of die BINA-regeling ook niet kan gelden voor de hiervoor genoemde groep
die recht zou kunnen doen gelden op de BINA-regeling, ware het niet dat zij
inmiddels niet meer in Nederland woont?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Je zou je kunnen afvragen wie tegen een wetsvoorstel kan zijn
zoals wij vanavond behandelen, waarbij het gaat om een extra inkomensbescherming
voor een bepaalde groep arbeidsongeschikten. De fractie van het CDA zal op
zichzelf dan ook niet tegen dit wetsvoorstel zijn.
 
 Toch roept dit wetsvoorstel de herinnering op aan het debat in juni 1995,
want toen hadden wij in feite dezelfde groep voor ogen. Toen was op uitdrukkelijk
verzoek van de fractie van het CDA de vraag aan de orde om degenen die voor
1 augustus 1993 een arbeidsongeschiktheidsuitkering hadden en ouder waren
dan 45 jaar, niet meer voor de herkeuring op te roepen. Dat voorstel heeft
toen geen meerderheid behaald. Dan kun je zeggen dat het voorstel dat nu voorligt
in feite de next-best-oplossing is. Ze was ook min of meer aangekondigd in
het debat van juni 1995. Maar ik denk dat de voorzitter mij niet euvel duidt
dat die herinnering toch nog wel boven komt als je dit wetsvoorstel in al
zijn ins en outs probeert te doorgronden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Voorzitter! Ik kan het toch even niet laten. De heer Biesheuvel gaat nu
opnieuw de in juni al gehouden discussie voeren. In juni hebben wij ons beziggehouden
met een reparatie van de gevolgen van wetgeving die in de vorige kabinetsperiode
tot stand is gekomen. Nu kan de heer Biesheuvel wel weer krokodilletranen
gaan huilen en zeggen dat die herkeuringen vanaf 45 jaar eigenlijk niet hadden
moeten plaatsvinden. Maar hij draagt daar mede de verantwoordelijkheid voor.
En wat er nu wordt gedaan is een reparatie van de inkomensgevolgen voor die
groep van 45 tot 50 jaar. Dus ik ben er verbaasd over dat de heer Biesheuvel
het opnieuw naar voren durft te brengen.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ja, dat durf ik, om twee redenen. Ten eerste omdat wij in juni 1995 die
groep heel nadrukkelijk voor ogen hadden en ten tweede omdat er toen ook mede
door een tweetal coalitiepartijen verwachtingen zijn gewekt. Daarom durf ik
dat nog eens heel nadrukkelijk te stellen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 U hebt ten tijde van het vaststellen van die TBA in ieder geval voor die
groep de weg afgesneden voor het geval die herkeuring te hard zou uitpakken.
Dus u behoeft het hier niet over verwachtingen te hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Ik denk dat mevrouw Schimmel zich het debat van juni 1995
nog maar eens in herinnering moet roepen. Want ik durf hier met verve te blijven
verdedigen wat ik toen heb gezegd en waar ik nog steeds achter sta. Dat was
volgens mij de beste oplossing geweest. Maar goed, een meerderheid van de
Kamer heeft anders beslist.
 
 Ik constateer dat ik tot nu toe nog maar één amendement
in handen heb, al sprak mevrouw Schimmel over een tweede amendement dat zich
richt op de zelfstandigen. Dat heb ik nog niet gezien, dus dat wacht ik nog
met belangstelling af. Overigens doet het mij bijzonder deugd dat onder dit
wetsvoorstel ook de groep van zelfstandigen genoemd is.
 
 Maar het amendement dat nu wel voorligt, is het amendement op stuk nr.
7. De vraag die je kunt stellen is of de groep die de indieners van dit amendement
nu voor ogen hebben, de groep is die nog eens een extra bescherming nodig
heeft. Als je dan een keuze zou mogen maken met betrekking tot de groep die
extra kwetsbaar is, is het de vraag of deze groep die de indieners voor ogen
hebben en die al een extra bescherming heeft – ze worden namelijk gekeurd
volgens de oude regels – ook inderdaad de groep is die je bij dit wetsvoorstel
voor ogen zou moeten houden. De eerste ondertekenaar van dit amendement zal
straks nog het woord voeren, dus wellicht wil zij nog ingaan op de bepaald
niet kinderachtige uitvoeringsproblemen die aan dit amendement verbonden zijn.
 
 Bij de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel heeft de fractie
van het CDA ook aandacht gevraagd voor de keuring van vroeggehandicapten.
Wij willen graag bij de behandeling van de begroting nog eens terugkomen op
het probleem met betrekking tot Rozij-werk, dat mevrouw Schimmel heeft aangeduid.
Want ik denk dat die kwestie een zelfstandige beoordeling vraagt, te meer
daar de minister van Sociale Zaken ons inmiddels een brief heeft gestuurd,
waarin hij aangeeft van oordeel te zijn dat het probleem is opgelost. Wij
hebben echter nog wel een aantal vragen.
 
 In het kader van dit wetsvoorstel wil ik nog enkele opmerkingen maken.
Er is rondom de keuringen van vroeggehandicapten een regime, een tijdschema
opgesteld waarvan ik mij het volgende afvraag. Is het oproepen van vroeggehandicapten
voor keuringen nu per se noodzakelijk? Ik ken persoonlijk situaties waarin
vroeggehandicapten worden opgeroepen. Ik vraag mij af waarom niet op basis
van het medisch dossier tot een zelfstandig oordeel kan worden gekomen. Ik
vraag mij af wat het voor zin heeft om iemand op te roepen die vanaf de geboorte
dubbel gehandicapt is, mede gelet op de emoties die daarmee gepaard gaan.
Bovendien is het apparaat dat de keuringen moet uitvoeren zwaar belast. Is
het niet mogelijk om meer op basis van medische dossiers te oordelen, zo vraag
ik de staatssecretaris nadrukkelijk. In negen van de tien gevallen blijft
na herkeuringen van vroeggehandicapten de oude situatie bestaan.
 
 De CDA-fractie heeft ook gevraagd naar de doorwerking van de aangepaste
regels met betrekking tot de keuring en de herkeuring. Wij wachten
met belangstelling het toegezegde overzicht af.
 
 Met betrekking tot de reïntegratiemaatregelen heeft mevrouw Schimmel
een aantal opmerkingen gemaakt. De grote vrees blijft altijd in hoeverre de
reïntegratiemaatregelen zelf concurrerend in plaats van stimulerend werken
en in hoeverre deze onderling versterkend zouden kunnen zijn.
 
 Alles afwegende, zullen wij onze steun aan het wetsvoorstel geven. Toch
zal het van belang blijven om aan de hand van de uitwerking van de regels
die wij met elkaar hebben afgesproken te bezien of wij op de juiste weg zijn
met betrekking tot de WAO. Ik sluit niet uit dat wij altijd nog gevallen kunnen
tegenkomen die extra aandacht verdienen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Dijke (RPF):
 
 Mijnheer de voorzitter! Nu ik het gezicht van staatssecretaris Linschoten
weer in vak K zie, krijg ik de indruk dat het niet veel uitmaakt of hij in
de regering of in de Kamer zit. Zijn overstap heeft hem wat dat aangaat niet
veel voordeel gebracht. Hij is de laatste tijd net zo vaak hier als ik. Maar
goed, het is niet vreemd dat hij hier zo vaak gesignaleerd wordt. Wij naderen
immers het einde van het kalenderjaar. Traditiegetrouw worden er dan veel
spoedeisende wetten op het terrein van sociale zaken door het parlement gesleept.
Het voor ons liggende wetsvoorstel is één van die spoedeisende
gevallen. Jammer genoeg gaat dat wel eens ten koste van de zorgvuldigheid
van wetgeving.
 
 In het onderhavige geval zijn met name vraagtekens te zetten bij de te
verwachten kosten. Daarnaast zou het onze voorkeur hebben om de arbeidsmarktpositie
van herkeurde arbeidsongeschikte gehandicapten meer integraal te regelen,
bijvoorbeeld via de eerder door ons gesuggereerde fiscale route. Wat Rozij-werk
betreft sluit ik mij aan bij de opmerkingen en vragen die door mevrouw Schimmel
zijn gesteld. Het lijkt mij overigens goed om bij de behandeling van de begroting
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dit punt nog eens integraal aan de orde
te stellen.
 
 Voorzitter! Het aantal WAO- en AAW-gerechtigden is in het derde kwartaal
van dit jaar minder fors gedaald dan het afgelopen anderhalf jaar het geval
was. Dat blijkt uit de cijfers die vorige week door het College van toezicht
sociale verzekeringen werden gepresenteerd. Het is te verwachten dat die trend
zich voortzet, omdat de cohortgewijze beoordeling van oudere WAO'ers nog niet
heeft plaatsgevonden. Ik kan mij voorstellen dat die operatie een wat ander
beeld geeft dan de resultaten van de nu lopende herbeoordelingen. Deelt de
staatssecretaris deze verwachting?
 
 Voor de zomer hebben wij gesproken over de Wet Amber, waarin een breed
pakket reïntegratiemaategelen is opgenomen. Gelet op de haast die wij
daarmee destijds maakten, is het nogal teleurstellend dat de Eerste Kamer
pas 31 oktober akkoord ging met die wet. In de nota naar aanleiding van het
verslag wordt meegedeeld dat de nieuwe reïntegratie-instrumenten zo snel
mogelijk na de plaatsing in het Staatsblad in werking treden. Is het inmiddels
zover? Het is jammer dat er door deze gang van zaken nog geen zicht bestaat
op het functioneren van het totale reïntegratiepakket. Los daarvan lijkt
vast te staan dat met name oudere werknemers hoogst waarschijnlijk weinig
baat hebben bij het reïntegratiebeleid. Herkeurde arbeidsongeschikten
die hun arbeidsongeschiktheidsuitkering geheel of gedeeltelijk verliezen,
staan voor de vrijwel onmogelijke opgave werk te vinden. De regeling lijkt
hierop te anticiperen, door in dit wetsvoorstel voor te stellen een extra
inkomensvoorziening in het leven te roepen voor oudere herkeurde arbeidsongeschikten.
Ik denk dat dit getuigt van realiteitszin.
 
 Maar tegelijkertijd vind ik het jammer dat de regering niet veel steviger
inzet op reïntegratie van die oudere werknemers met een al dan niet verdwenen
arbeidshandicap. Ik heb onder andere bij de behandeling van de Wet Amber aandacht
gevraagd voor het introduceren van fiscale aftrekmogelijkheden, in verband
met het in dienst nemen van gehandicapten en ouderen. Nu dreigt deze categorie
betrokkenen min of meer te worden afgeschreven, althans voor de arbeidsmarkt.
Dat is tenminste mijn inschatting, omdat naar ons oordeel de geldende sollicitatieverplichting
tot het bereiken van de leeftijd van 57,5 jaar voor deze categorie in de praktijk
niet veel meer zal zijn dan een dode letter. Ik kom daar nog op terug.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het voorgaande neemt niet weg dat de RPF-fractie
het toejuicht, dat de regering op de nu voorgestelde wijze inzet om de negatieve
inkomensgevolgen van herkeuringen onder het nieuwe regime te verzachten. Over
de wet zelf heb ik geen specifieke vragen meer; wel zou ik nog aandacht willen
vragen voor de positie van niet in Nederland wonende ex-arbeidsongeschikten.
Zij komen niet in aanmerking voor de verlengde WW-uitkering – ik denk
dat de staatssecretaris valide argumenten levert om hiertoe te besluiten –
maar ik vraag mij wel af, wat de financiële toekomst is van goedgekeurde
arbeidsongeschikten die in een land wonen waarin geen voorzieningen als de
bijstand bestaan. Heeft Nederland niet op enigerlei wijze een verantwoordelijkheid
voor diegenen die in die bodemloze put dreigen te storten? Ik koppel hieraan
de vraag, of het denkbaar is dat de desbetreffende ex-arbeidsongeschikten
bij een dreigende stopzetting van hun uitkering hun heil komen zoeken in Nederland.
Zo ja, hebben zij dan veel kans op een verblijfsvergunning? Wij zouden het
op prijs stellen, als op dit punt in elk geval duidelijkheid wordt gegeven.
 
 Mijnheer de voorzitter! Er bestaat nu nog geen inzicht in de gevolgen
van het nieuwe keuringsregime voor de personen die onder de werkingssfeer
van deze wet vallen, omdat de cohorten waarover wij spreken – de groepen
vanaf 44 jaar – pas vanaf volgend jaar aan de beurt zijn voor een herbeoordeling.
Toch zullen ook nu reeds personen die ouder zijn dan 44 jaar worden herkeurd,
al ga ik ervan uit dat op grond van de oude arbeidsongeschiktheidscriteria
gebeurt.
 
 De staatssecretaris wijst hier ook zelf op in de nota naar aanleiding
van het verslag. Welk beeld geven deze herkeuringen te zien? Hoe staat het
in het algemeen met de herkeuringen van de oudere arbeidsongeschikten? Hoeveel
aandacht wordt daaraan besteed, naast de lopende keuringen op grond van het
cohortenbesluit?
 
 De regering ziet ervan af, ook personen die op de datum van inwerkingtreding
van de Wet TBA 50 jaar of ouder waren, recht te geven op een BINA-uitkering
als zij gedeeltelijk worden goedgekeurd. De RPF-fractie kan zich vinden in
de motivatie van het kabinet. De positie van degenen die na
herstel geen werk hervatten en, voor zover zij zich beschikbaar stellen voor
de arbeidsmarkt, in aanmerking komen voor een WW-uitkering, verschilt inderdaad
niet veel van die van andere werklozen.
 
 De fractie van D66 heeft in het verslag de suggestie gedaan, een kaderwet
voor mensen met een arbeidshandicap te ontwerpen, waarin de bestaande instrumenten
worden geïntegreerd en geëffectueerd. Ik vind dat een goede suggestie.
Het is te hopen dat de regering deze op termijn ook zal overnemen. Er is geen
evaluatie van de nu bestaande regeling voor nodig om het nut daarvan in te
zien.
 
 Ik heb bij de behandeling van het wetsvoorstel Amber al aandacht gevraagd
voor het punt van de pensioenopbouw, en ik heb daarover een motie ingediend.
De staatssecretaris beloofde de problemen in kaart te zullen brengen. Maar
begrijp ik het goed dat hij die toezegging nakomt, door die summiere opmerkingen
die hij in de stukken maakt? Kunnen we op dit onderdeel geen brief meer tegemoetzien?
De inzet van de regering is vooralsnog dat zij de pensioenopbouw wil overlaten
aan de sociale partners, maar is in alle redelijkheid van hen te verwachten
dat ze op dit punt zaken zullen doen? Ik zou de staatssecretaris willen vragen
of hem bekend is wat de houding in dezen is of zal zijn van de overheid als
werkgeefster. Is hij van plan zijn invloed daarop uit te oefenen? Zolang over
de opstelling van de sociale partners in de marktsector geen duidelijkheid
wordt gegeven, denk ik dat optimisme over een eventuele regeling op het terrein
van de pensioenopbouw niet op zijn plaats is.
 
 Over optimisme gesproken: de regering verwacht dat de kosten die met de
voorliggende regeling gepaard gaan, beperkt zullen blijven. Dat optimisme
is vooral gestoeld op het verwachte aantal werkhervattingen. Het kabinet gaat
uit van een percentage van 30. Je hoeft geen kenner van onze arbeidsmarkt
te zijn om te veronderstellen dat niet helemaal reëel is. We hebben het
immers over oudere werknemers. Door het GAK is in 1994 geconstateerd dat circa
10% van de toen herkeurde arbeidsongeschikten reeds kort na het moment van
herkeuring het werk had hervat. Maar het betreft hier met name – dat
neem ik althans aan – jongere werknemers. Is dat beeld derhalve niet
enigszins vertekend? In hoeverre wordt er daarnaast van uitgegaan dat de BINA-uitkeringen
in dezen in zekere zin demotiverend werken? Met andere woorden: hoe kan worden
voorkomen dat de sollicitatieplicht een dode letter wordt?
 
 De RPF-fractie kan zich vinden in de voorgestelde inkomensvoorziening.
Wel wordt met het instrument opnieuw een element toegevoegd aan het reeds
bestaande oerwoud van regels op dit terrein van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.
Wij gaan akkoord met het voorstel, maar slechts onder het motto: beter een
zachte landing dan een harde crash. Ik wacht met belangstelling de beantwoording
van de staatssecretaris af.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Vlies (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het wetsvoorstel Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen
nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium maakt onderdeel uit van een totaalpakket
van maatregelen dat voor het zomerreces is gepresenteerd als reactie op de
toch al scherpe uitwerking van de nieuwe WAO-keuringen. Dit pakket is in een
tamelijk emotioneel debat op hoofdlijnen besproken. Een groot deel van dat
pakket heeft inmiddels zijn beslag gekregen. Het wetsvoorstel Amber, waarin
behalve de afschaffing van het bonus/malus-systeem, ook een aantal reïntegratiemaatregelen
was vervat, is onlangs de Eerste Kamer gepasseerd. Het wetsvoorstel Amber
en de reïntegratiemaatregelen zijn vanmiddag nog uitvoerig aan de orde
geweest en ik ga daar dus nu aan voorbij.
 
 Het schattingsbesluit is met terugwerkende kracht aangepast, zodat het
onder andere niet meer mogelijk is om tot schatting over te gaan in de gevallen
waarin het niet mogelijk is om ten minste drie verschillende in Nederland
uitgeoefende functies te duiden. Over de aanpassingen in de toepassing van
het arbeidsongeschiktheidsbegrip zullen wij binnenkort worden geïnformeerd.
Het CTSV publiceerde dezer dagen het derde-kwartaaloverzicht van het WAO-bestand
en de ontwikkelingen daarin. Er is sprake van een iets afvlakkende afname
van het volume. Dat wordt verklaard uit het feit dat het schrikeffect van
vorig jaar wegebt. Daarbij komt dat de oudere leeftijdscategorieën nu
aan de beurt zijn voor herkeuring en die herkeuring heeft minder uitschrijvingen
tot gevolg. Er is toch nog altijd een daling, zij het een kleinere dan in
de vorige periode.
 
 Dan rest nu nog de inkomensvoorziening voor herkeurde arbeidsongeschikten
die na de herkeuring geen aanspraak meer kunnen maken op een WAO-uitkering.
Ook hiervan zijn de hoofdlijnen al eerder besproken. Over de praktische uitwerking
wil ik daarom kort zijn. De SGP-fractie kan zich in principe vinden in een
extra inkomensvoorziening voor oudere herkeurde arbeidsongeschikten, te weten
voor hen die op 1 augustus 1993 recht hadden op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
en op die datum tussen de 45 en 50 jaar oud waren en voor hen die op 1 januari
1987 een arbeidsongeschiktheidsuitkering hadden en toen 35 jaar of ouder waren.
 
 In tegenstelling tot een aantal reïntegratiemaatregelen waarvan wij
de effectiviteit afwachten, gaat het in onze ogen bij dit wetsvoorstel om
een verbetering die ook werkelijk inhoud heeft. Wel of geen inkomens- en vermogenstoets,
dat maakt nogal wat uit. Ook de vorm waarin de maatregelen gegoten zijn, namelijk
een aparte tijdelijke wet die ultimo 2016 vervalt, kan onze goedkeuring wegdragen.
Met instemming nemen wij er kennis van dat de WW-bepalingen ter zake van de
wekeneis in deze wet niet overeenkomstig van toepassing zijn. Dit hebben wij
ook in het debat voor het zomerreces bepleit.
 
 Voorzitter! Mevrouw Adelmund en mevrouw Schimmel hebben een amendement
ingediend waarmee wordt beoogd personen die op 1 augustus 1993 ouder dan 50
jaar zijn en op de vooravond van die datum een WAO-uitkering hadden, ook onder
deze wet te brengen. Wij zijn benieuwd naar het oordeel van de staatssecretaris
hierover. Wij staan niet onsympathiek tegenover dit amendement. Ik onderschrijf
wel de vragen over de uitvoeringstechnische aspecten en de financiële
consequenties. 
 
 Voorzitter! Ik sluit mij aan bij het betoog van de heer Biesheuvel inzake
de vroeggehandicapten. Ik heb dit punt namens de SGP-fractie regelmatig naar
voren gebracht. Voor sommigen – helaas, want dit is pijnlijk genoeg
voor de personen in kwestie en hun omgeving – is het van het begin af
aan duidelijk dat ze niet kunnen integreren in het arbeidsproces. Via het
medische dossier, dat op dit punt uiteraard eenduidig dient te zijn, zouden
deze mensen uitgesloten moeten worden van de herkeuringssystematiek. Ik ben
het volstrekt eens met collega Biesheuvel. Ik heb er met de staatssecretaris
al vaker over gediscussieerd. Hij wees er in die discussies op dat er veel
extra werk mee gemoeid is, omdat je dan medische dossiers zou moeten kennen
en moet kunnen herijken. Daar staat echter het moreel moeilijke moment tegenover
voor betrokkenen als zij worden aangesproken door de uitvoerende instanties
om zich nog eens te laten keuren. Daar komt het namelijk op neer. Ik vraag
de staatssecretaris dringend, daar een regeling voor te treffen.
 
 Voorzitter! Ik kan mij aansluiten bij de vragen van enkele collega's over
het pakket aan werk voor gehandicapten, dat onder de naam Rozij-werk bekend
is geworden. Collega Van Dijke zei zojuist dat hij er bij de behandeling van
de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op terug zal komen. Die
behandeling willen wij graag afwachten en hem daarin steunen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Voorzitter! Door verschillende woordvoerders is aan de orde geweest om
welke categorieën het bij het onderhavige wetsvoorstel gaat. Het gaat
om mensen die op 1 augustus 1993 45 jaar of ouder waren, maar nog geen 50
jaar, om mensen die op 1 januari 1987 35 jaar of ouder waren en toen en nu
bij de herkeuring WAO/AAW hadden of hebben en om zelfstandigen in een vergelijkbare
positie. De ratio is natuurlijk om mensen die een zeer geringe kans op betaalde
arbeid hebben, te beschermen tegen de middelentoets, zodat het inkomen van
de partner en het eigen vermogen buiten beschouwing blijven. Deze mensen blijft
dan een tocht naar de bijstand bespaard. Voor de zomer is de politieke discussie
hierover gevoerd. Deze staat mij nog levendig voor de geest. Met de woordvoerders
voor mij ben ik het eens dat zaken altijd voor verbetering vatbaar zijn. Dus
in die zin hoop ik dat het zondebesef zo nodig flink doorzet.
 
 Dan kom ik bij de nota naar aanleiding van het verslag. De staatssecretaris
zegt daarin over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering Amber-besluiten,
dat hij bij de behandeling van de begroting nog zal rapporteren over de WAGW.
Ik verzoek hem dat per brief te doen, voordat de begroting wordt behandeld.
Wij kunnen dan, gezien de omvang van die evaluatie, besluiten er eventueel
een afzonderlijk overleg aan te besteden. Er ligt namelijk nogal wat in het
kader van post-Amber-zaken. Ik heb bijvoorbeeld uitspraken gezien van de Centrale
raad van beroep, die in feite niet tegemoetkomen aan wat wij wat de intentie
betreft over moeilijk objectiveerbare medische zaken hebben afgesproken. Het
lijkt mij goed om die zaken uitvoerig met elkaar door te nemen. Wij krijgen
dus graag een brief van de staatssecretaris op dit punt. Zo er ten aanzien
van de Amber-zaken te evalueren valt over meer punten dan alleen de WAGW,
pleit ik ook op voorhand al voor een afzonderlijk overleg.
 
 In het verslag is mijn vraag opgenomen of herkeuring ook wel eens gebeurt
voor de in het cohortenbesluit genoemde periode. De staatssecretaris antwoordt
op pagina 6 van de nota naar aanleiding van het verslag dat hem geen gevallen
bekend zijn, waarin is gekeurd naar nieuwe maatstaven voor de datum genoemd
in het cohortenbesluit. Ik had de vraag juridisch bedoeld. Ik had niet gevraagd
of het voorkomt, maar of het mag. Volgens mij mag pas op basis van de nieuwe
criteria gekeurd worden vanaf de periode in het cohortenbesluit. Een eventuele
keuring daaraan voorafgaand kan alleen op grond van oude criteria. Kan de
staatssecretaris dat bevestigen?
 
 Op pagina 14 van de nota naar aanleiding van het verslag staat een aantal
punten waaraan tegemoet is gekomen met een nota van wijziging. Het gaat daarbij
over artikel 4, zesde lid. Op pagina 14 staat ook – hulde daarvoor –
dat BINA-gerechtigden van 57,5 jaar geen sollicitatieplicht meer hebben. Mijns
inziens heeft de staatssecretaris wat dat betreft een juiste conclusie getrokken.
Nu nog ten aanzien van de 50-plussers. Dit punt is voor de zomer kort aan
de orde geweest. Voor personen die op 1 augustus 1993 50 jaar of ouder waren
en die op 31 juli 1993 een arbeidsongeschiktheidsuitkering hadden, blijft
de oude definitie van arbeidsongeschiktheid van toepassing. Zij vallen dus
nu buiten de BINA-regeling. Wij willen hen graag binnen de BINA-regeling laten
vallen, want ook zij lopen de kans dat zij bij keuring naar de oude maatstaven
hun arbeidsongeschiktheidsuitkering geheel of gedeeltelijk verliezen en werkloos
blijven. Zij vallen dan niet onder de termen van de onderhavige tijdelijke
wet en daardoor zal een beperkt aantal van hen uiteindelijk een beroep moeten
doen op de IOAW. Voor deze categorie in deze situatie acht mijn fractie dat
ongewenst. Vandaar het amendement om hen onder de termen van de tijdelijke
wet te brengen, zodat ook voor hen de garantie kan gelden van de BINA/WW-vervolguitkering.
Gelet op de leeftijd van betrokkenen zal dit slechts gelden voor een beperkt
aantal personen, namelijk maximaal 5000, gedurende een beperkte periode, namelijk
tien jaar. Dit zal maximaal 25 mln. kosten. Het amendement voorziet de wet
van een breder uitgangspunt, dus misschien moeten opschrift en citeertitel
wat worden aangevuld. Het lijkt ons echter een goede zaak, die zou moeten
ingaan per 1 januari 1996.
 
 Over de financiering werd zojuist een vraag gesteld door de heer Van Hoof.
De totale uitgave is 25 mln. De totale uitgave voor de werkloosheid in 1996
is geraamd op 12,519 mln., zoals is te zien in de Sociale nota op pagina 99.
En 25 mln. is dus 0,2%. De foutenmarge is groter, zoals bijvoorbeeld al blijkt
uit het feit dat het CPB in de MEV van 1995 de werkloosheid voor 1995 op 560.000
personen raamde, en in de MEV van 1996 voor 1995 op 540.000. Hierbij is dus
sprake van een foutenmarge van 20.000, van een verschil van 20.000 personen.
En bij dit wetsvoorstel gaat het over 5000 personen over tien jaar. De foutenmarge
die wordt gehanteerd is 4% en dat is twintig keer zo groot als wij over tien
jaar zouden willen. Dit ter relativering van hetgeen er zojuist
speelde.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Maar dat laat de volgende vraag onverlet. Hoe wil mevrouw Adelmund over
tien jaar het gat vullen dat in het genoemde bedrag van 25 mln. wordt geschoten?
 
 Ik heb ook nog een tweede vraag. Mevrouw Adelmund begon haar verhaal met
de verwijzing naar criteria voor de groepen waarvoor de BINA-regeling van
toepassing zou zijn en zij had het toen over arbeidsmarktkansen. Maar het
gaat er juist om dat er sprake is van herkeuringen met nieuwe criteria; dat
is gezegd toen de redenen voor deze BINA-regeling aan de orde waren. De bestaande
gevallen zijn heel anders, want die vallen onder de oude regelgeving en onder
het oude keuringsregime. Ik begrijp wel dat de fractie van mevrouw Adelmund
vindt dat deze gevallen er niet onder moeten vallen, maar op basis waarvan
dan niet? Zij zijn indertijd wel heel even aan de orde geweest, maar niet
boven tafel gebleven. Nu komen zij er weer bij, maar waarom dan? Is dat alleen
maar omdat de PvdA het zo aardig vindt dat iedereen boven de 50 geen inkomens-
en vermogenstoets meer heeft, of omdat het maar om 25 mln. gaat? Kan mevrouw
Adelmund precies aangeven waarom zij afwijkt van de uitgangspunten voor de
BINA-regeling, die wij in juni met elkaar hebben afgesproken?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 In juni hebben wij met paars iets bijzonders tot stand gebracht: op een
bepaald moment hebben wij de kans gezien – via zeer veel voorgesprekken –
om verstand en hart te verbinden en daarmee te komen tot een maatregel voor
de 45- tot 50-jarigen. Dat heeft heel veel moeite gekost, want tijdens dat
debat ging het over reïntegratie als de koninklijke weg en werd gesteld
dat gepraat kon worden over de systematiek van de herkeuringen. Na zeer veel
overleg is daarbij de vraag gevoegd of er voor de herkeuringen een "zachte
landing" gemaakt kon worden. Binnen paars is daarvoor vervolgens een oplossing
gevonden, en ik voorspel de heer Van Hoof dat die oplossing zo mooi is, dat
er boven-50-jarigen zullen zijn die zeggen: doet u mij maar de nieuwe criteria
èn de BINA-regeling.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Het kan natuurlijk altijd veel mooier, maar als mevrouw Adelmund zo uitgebreid
uitlegt dat wij vóór het zomerreces binnen de paarse coalitiepartijen
die criteria zodanig hadden geformuleerd, dat de groepen die nu in het wetsvoorstel
zijn opgenomen, onder de zachte landing zouden vallen, dan begrijpt zij misschien
dat ik er verbaasd over ben dat er een groep bij komt waarover wij toen niet
hebben gesproken. Daarom vraag ik wat voor haar de overwegende reden is, uit
te gaan boven hetgeen toen tot stand is gekomen en waarover wij het toen eens
waren. Oké, het gaat om 25 mln., maar toch... Waarom komt zij nu ineens
met een hele categorie buiten de bestaande en buiten de overeengekomen criteria
om? Vindt zij het erg als ik zeg dat dit op zichzelf vreemd is?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Ook in het debat voor de zomer heb ik deze groep aan de orde gesteld.
Ik herinner mij de bijval van de heer Rosenmöller. Ik heb die groep aan
de orde gesteld omdat het in het openbare debat gaat...
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Voorzitter! Met alle respect, maar als mevrouw Adelmund iets aan de orde
stelt, is het daarmee nog niet afgesproken! Wij hebben dit niet afgesproken.
Zij mag van mij alles aan de orde stellen als zij daarna maar niet tegen mij
zegt dat wij daarover afspraken hebben gemaakt. Ik stel vast dat wij het debat
in juni gestopt zijn met de conclusie dat de groepen die nu in dit wetsvoorstel
worden genoemd, de groepen zijn voor wie de BINA-regeling zou worden geformuleerd
en voor wie de zachte landing van toepassing zou zijn. Dat geldt niet voor
de groepen die mevrouw Adelmund allemaal nog aan de orde heeft gesteld.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Mijnheer Van Hoof, ik heb nooit de indruk gekregen de afgelopen maanden
dat de samenwerking tussen ons zo goed verliep dat ik namens u kon spreken.
Dat doe ik op dit moment ook niet. Ik spreek namens de fractie van de PvdA.
Dat heb ik voor de zomer gedaan en dat doe ik op dit moment. Ik heb daar een
hard argument voor. De mensen boven de 50 die worden herkeurd onder de oude
criteria zijn mensen die zeer lang van de arbeidsmarkt zijn weggeweest. Hun
situatie is daarom onvergelijkbaar met die van nieuwe WAO'ers of WW'ers. Dat
is voor ons het doorslaggevende criterium om deze groep in de regeling te
laten meelopen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Hoof (VVD):
 
 Maar zij zijn niet anders dan andere WAO'ers of WW'ers van dezelfde leeftijdsgroep.
Dat staat ook in de nota naar aanleiding van het verslag. U hebt ook nog steeds
geen antwoord gegeven op mijn vraag. Kennelijk heeft u dat antwoord niet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Ik heb dat antwoord wel, mijnheer Van Hoof. Kijkt u maar naar de cijfers.
Het moment dat zij werkloos werden of arbeidsongeschikt ligt zeer ver terug
in de tijd. Deze mensen hebben dus uitermate weinig kans om aan het werk te
komen. Om die reden willen wij hen laten meelopen in de BINA-regeling.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Het is prettig om ook eens met deze staatssecretaris te kunnen
discussiëren zonder begeleidende ordedebatten. Het was ook prettig mevrouw
Adelmund zoëven de hoop te horen uitspreken dat het zondebesef sterk
zal toenemen. Niet alleen op dit terrein, zo zou ik daaraan willen toevoegen.
 
 Voorzitter! Mijn fractie is er over het algemeen geen voorstander van,
maatregelen te steunen waarvan bij voorbaat vaststaat dat zij leiden tot een
verschuiving in het beroep op de sociale uitkeringen zonder dat te verwachten
is dat dit een substantiële daling van het aantal uitkeringen tot gevolg
zal hebben. Wij hechten eraan dat de overheid een arbeidsmarktbeleid voert
dat primair is gericht op vergroting van de vraag naar arbeid en op het reïntegreren
van hen die om welke reden dan ook langs de kant staan. Helaas blijkt ook
hierbij dat willen en kunnen niet altijd aan elkaar gelijk zijn. De arbeidsmarktpositie
van werklozen is afhankelijk van leeftijd, opleiding, maar ook van de tijdsduur
dat men al naast het arbeidsproces staat.
 
 In het wetsvoorstel dat wij vanavond behandelen, wordt voorgesteld de
inkomensgevolgen van de herbeoordelingen voor oudere arbeidsongeschikte werklozen
 te beperken. Het is schrijnend dat arbeidsongeschikten die
als gevolg van de herkeuring hun WAO-uitkering geheel of gedeeltelijk verliezen
door een slechte positie op de arbeidsmarkt in de bijstand dreigen terecht
te komen. Omdat de kans klein wordt geacht dat oudere herkeurde arbeidsongeschikten
een baan vinden, stelt het kabinet op goede gronden voor, deze personen nadat
de maximumduur van een normale uitkering op grond van de WW is verstreken
tot hun 65ste een uitkering te verstrekken overeenkomstig de voorwaarden van
de vervolguitkering van de WW. Ook de verplichtingen die aan deze wet kleven,
zijn van toepassing. Verwacht de staatssecretaris dat de reïntegratiemaatregelen
van de Wet Amber die ook voor deze groep blijven bestaan, een positief effect
sorteren op de inschakeling van deze arbeidsongeschikten of is dat een academische
vraag geworden?
 
 De arbeidsmarktsituatie van deze categorie is niet wezenlijk anders dan
die voor de oudere langdurig werklozen. Voor deze laatste groep wacht echter
wel de bijstand. Ziet het kabinet mogelijkheden om ook voor deze oudere langdurig
werklozen de inkomenspositie te verbeteren? Ik vrees van niet, maar zou het
beginsel van gelijke behandeling dat eigenlijk niet vergen? Tijdens de behandeling
van de Wet afschaffing malus en bevordering reïntegratie heb ik eraan
herinnerd dat mijn fractie al bij de stelselherziening in 1986 heeft gepleit
voor een betere voorziening voor oudere arbeidsongeschikten en/of werkloze
werknemers door een verlaging van de toetredingsleeftijd van de IOAW en de
IOAZ. Ook achteraf gezien had het kabinet mijns inziens daarvoor kunnen kiezen.
Dan zouden de oudere arbeidsongeschikten en de oudere werklozen verzekerd
zijn geweest van een inkomensvoorziening, waardoor voor beide groepen een
vermogenstoets gelijkelijk zou zijn voorkomen.
 
 Voorzitter! In de voorgestelde regeling is neergelegd dat een herkeurde
arbeidsongeschikte na werkhervatting als werknemer bij ontslag altijd weer
terug kan vallen op het uitkeringsrecht ingevolge deze regeling. Dat is prima.
Maar het geldt niet indien de arbeidsongeschikte als zelfstandige aan de slag
gaat. Dan geldt een terugkeeroptie voor een termijn van anderhalf jaar. In
de nota stelt de staatssecretaris dat deze zelfstandige, indien de terugkeeroptie
tot het 65ste jaar bestaat, geneigd kan zijn tot het nemen van meer risico's,
wat kan leiden tot concurrentievervalsing.
 
 De staatssecretaris zal het toch met mij eens zijn dat, hoewel door deze
regeling de inkomensgevolgen enigszins worden beperkt – en daar heb
ik waardering voor – er toch geen sprake is van een vetpot? Daarom zal
de overweging om terug te kunnen vallen op de voorgestelde regeling, naar
mijn inschatting een minimale rol spelen bij de bedrijfsvoering. Hoe groot
is nu eigenlijk dat risico? Ik vind het, eerlijk gezegd, wat overdreven. Het
woord "concurrentievervalsing" lijkt mij in dit verband veel te groot.
 
 Daarom stel ik de vraag, hoe redelijk en zinvol het nu eigenlijk is om
in deze regeling de termijn van anderhalf jaar te introduceren of te handhaven.
Aangezien ik ervan overtuigd ben dat de reïntegratie optimaal gestimuleerd
moet worden, dienen zoveel mogelijk drempels die een reïntegratie kunnen
verhinderen, te worden verwijderd. Dit is zo'n drempel. Het mag duidelijk
zijn dat ik in elk geval sympathie heb voor het amendement dat mevrouw Schimmel
zoëven heeft laten ronddelen.
 
 Het kabinet gaat ervan uit dat het effect van de herkeuring van de oudere
arbeidsongeschikten ongeveer gelijk zal zijn aan het effect van de herkeuring
van de jongste leeftijdcohort. Is dat reëel? Het CTSV verwacht voor 1996
een minder forse daling van het aantal arbeidsongeschikten dan de afgelopen
jaren. Een mogelijke oorzaak is het feit dat nu de wat oudere WAO'ers aan
de beurt zijn voor herkeuringen. Ook collega Van der Vlies heeft daar al op
gewezen. Tevens gaat het kabinet ervan uit dat 30% van de herkeurde arbeidsongeschikten
kort na de herkeuring het werk heeft hervat. Het TICA gaat echter uit van
5%. Dat is dus een verschil van 25%. Kan de staatssecretaris een verklaring
geven voor dit grote verschil?
 
 Voorzitter! Ik kom tot een conclusie. Aangezien de arbeidsmarktpositie
van de doelgroep niet op korte termijn drastisch is te veranderen, ben ik
van mening dat wij een verantwoordelijkheid hebben te nemen in het beperken
van de inkomensachteruitgang van deze groep als gevolg van de herkeuringen.
Een inkomensbeperkende maatregel, gericht op een specifieke groep met als
doel te voorkomen dat deze groep in de bijstand terechtkomt, is echter alleen
te verdedigen als voor deze groep tevens reïntegratie door gerichte maatregelen
zoveel mogelijk wordt gestimuleerd.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Collega's hebben inmiddels duidelijk gemaakt over welke groep
oudere herkeurde WAO'ers wij het hier hebben. Ik zal dat dus niet herhalen.
 
 Dit wetsvoorstel is op zichzelf de erkenning, het beste bewijs dat de
belofte die tijdens de behandeling van de Wet TBA gedaan is, namelijk dat
de bestaande gevallen zouden worden ontzien, in ieder geval niet gestand is
gedaan. Wij hebben het hier immers over bestaande gevallen. Wij hebben er
in het verleden met deze staatssecretaris over gesproken dat het een zeer
groot punt van zorg was dat mensen die in de WAO zaten, met de nieuwe criteria
geconfronteerd zouden worden en dat zij vervolgens via de WW naar de bijstand
zouden gaan. De staatssecretaris heeft ook altijd gezegd dat dat niet de bedoeling
was.
 
 Voor een deel van die mensen wordt nu iets gerepareerd. Als die herkeuringen
tot reïntegratie zouden leiden, dan was het natuurlijk allemaal nog tot
daar aan toe. Dan was het ook niet zo erg. Die herkeuringen leiden echter
nauwelijks tot reïntegratie. De cijfers, die overigens ook in de nota
naar aanleiding van het verslag staan, vragen wel om een nadere verduidelijking.
Het kan toch moeilijk tot in lengte van dagen, weken, maanden volgehouden
worden dat de staatssecretaris namens het kabinet spreekt over een percentage
van 30 dat op korte termijn weer aan werk komt. Hij zegt overigens dat die
verwachting mede gebaseerd is op cijfers van het GAK, die erop neerkomen dat
10% van de mensen al vrij snel aan een baan komt. Als je je oor in het veld
te luisteren legt, dan moet je daaraan toevoegen dat van dat percentage van
10 al weer de helft afvalt na drie maanden. Van de zeer vele mensen die misschien
wel in aanmerking komen voor de reïntegratiemaatregel, houdt de helft
dat weer niet vol voor een periode van drie maanden of langer. Dat is natuurlijk een zorgelijke ontwikkeling. Graag dus nog een nadere
toelichting over die cijfers. Dat kan misschien op dit moment niet in definitieve
zin, omdat wij daar ook weer nader onderzoek voor nodig hebben, maar enfin.
 
 Voorzitter! Een van de maatregelen – wij hadden het er vanmiddag
al even over – is natuurlijk loonkostensubsidie. Op zich is het goed
dat het kabinet ook op bladzijde 6 van de nota naar aanleiding van het verslag
van dit wetsvoorstel erkent dat die loonkostensubsidies maar een zeer beperkte
werking hebben. Amber moet natuurlijk nog ingaan, maar de vraag die ik vanmiddag
ook al aan de staatssecretaris heb gesteld...
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Die heb ik al beantwoord!
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Ja, precies. Soms bent u uw tijd ver vooruit, maar desalniettemin behoort
die opmerking ook in het kader van dit wetsvoorstel gemaakt te worden. De
vraag is natuurlijk of die maatregelen zoden aan de dijk zetten. Sterker nog:
onze opvatting is – maar daar komen wij morgen ook nog wel over te spreken –
dat het wetsvoorstel inzake de privatisering van de Ziektewet juist averechts
werkt als het gaat om de bereidheid van werkgevers om voormalig WAO'ers in
dienst te nemen. Dit wetsvoorstel moet tegemoetkomen aan de problemen waardoor
die groep herkeurde arbeidsongeschikten wordt getroffen. Toch is het goed
om hier te herhalen dat het dus niet alle herkeurde personen betreft, maar
die oudere groep. Het ware vele malen beter geweest als wij dat voor de zomer
meer systematisch hadden durven aanpakken. Toen lagen er voorstellen –
wij weten allemaal waarover het gaat – om de 45-plussers te ontzien
als het gaat om de herkeuring. Dat was niet een soort premie op luiheid, want
de keuringspraktijk conform de oude criteria zou voor die groep mensen wel
degelijk worden gecontinueerd waar het ging om de confrontatie met de nieuwe
criteria en de effecten daarvan. Ik blijf er nog steeds een groot voorstander
van dat wij daar vroeg of laat – dit of volgend jaar – in andere
verhoudingen over komen te spreken.
 
 Voorzitter! Ik heb een aantal specifieke punten. Voor de doelgroep van
dit wetsvoorstel stagneert de pensioenopbouw. De collega's van de PvdA-fractie,
de D66-fractie en de RPF-fractie hebben daar, samen met onze fractie, in het
voorlopig verslag een aantal opmerkingen over gemaakt. Die zijn weinig bevredigend
beantwoord door de staatssecretaris. Hij vindt dat de pot te snel leeg raakt
als je het Fonds voorheffing pensioenvoorzieningen – of hoe heet dat
ding; het FVP – daarvoor inzet en vindt dat een verantwoordelijkheid
voor de sociale partners. Dat vind ik eerlijk gezegd een weinig bevredigende
reactie, omdat het punt als zodanig daarmee wel blijft staan – je kunt
het wel overhevelen naar werkgevers en werknemers – maar omdat veel
van die mensen in de strikte zin van het woord geen werknemer meer zijn, lijkt
het mij geen oplossing als je het verschuift naar die tafel. Op dat punt graag
een reactie. Als je dat overlaat aan werkgevers en werknemers, zeg je volgens
mij gewoon: wij nemen afscheid van de pensioenopbouw van die mensen.
 
 Dan zo mogelijk een nog belangrijker punt. Ik vraag ook de collega's om
daar nog even stil te staan. Ik doel op de kwestie van de geremigreerde werknemers.
Ik vind het eerlijk gezegd buitengewoon teleurstellend als ik zie hoe de regering
zich van dit probleem afmaakt. Mensen zijn indertijd geremigreerd in de verwachting
dat er geen herkeuring meer zou plaatsvinden. Dat erkent de staatssecretaris
in de stukken. Nu zijn een aantal dingen veranderd: zij zijn er 100% zeker
van dat er sprake is van een herkeuring en de criteria zijn fors strenger
geworden. De situatie die nu dreigt, nee sterker nog: voor zeer veel mensen
gaat ontstaan, is dat de geremigreerde mensen als gevolg van de herkeuringen
met strengere criteria niet meer terug kunnen naar Nederland. Daar waar die
herkeuringen – dat geldt voor veel mensen en waarom dus niet voor hen? –
ook niet meer leiden tot het continueren van een WAO-uitkering, hebben zij
dus ook geen WW-uitkering en bijstandsuitkering. Dus: zij kunnen niet meer
terug naar Nederland, zij raken hun WAO kwijt, zij raken WW kwijt en zij raken
bijstand kwijt. Dat lijkt mij eerlijk gezegd een beetje te veel van het goede.
Ik breng dit vraagstuk heel nadrukkelijk in eerste instantie onder de aandacht
van de staatssecretaris. Collega Schimmel is er ook op ingegaan, ook in het
voorlopig verslag, en er zijn volgens mij inderdaad twee mogelijkheden. In
de Eerste Kamer is een debat geweest over die beperkte groep. Het is mogelijk
dat je voor die groep eenmalig een terugkeeroptie regelt. Ook kan de mogelijkheid
opengesteld worden om die mensen weer onder de remigratieregeling te brengen.
 
 Volgens mij kan het niet zo zijn dat mensen die geremigreerd zijn en een
WAO-uitkering hebben, met de situatie geconfronteerd worden dat zij niet meer
naar Nederland kunnen en dat zij de WAO-, WW- of bijstandsuitkering kwijt
raken. Dat is volgens mij aan de orde. Dat lijkt mij buitengewoon pijnlijk
voor die mensen. Eerlijk gezegd, is dat naar Nederlandse maatstaven sociaal
zeer onwenselijk. Graag verneem ik hierop van de staatssecretaris een wat
uitgebreidere reactie dan hij in de stukken heeft gegeven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Waaruit bestaat nu precies de onbillijkheid? Ik ben best bereid om met
u mee te denken en ik meen het probleem wel te zien, maar bij herkeuring geldt
het beginsel van gelijkheid. Datgene wat geldt voor mensen die hier een herkeuring
ondergaan, moet ook gelden voor mensen die geremigreerd zijn. Dit zult u met
mij eens zijn. Ik neem aan dat u dit niet wilt terugdraaien. Maar inmiddels
hebben die mensen gekozen voor het land waar zij vandaan komen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Op het moment dat zij een herkeuring ondergaan en goedgekeurd worden,
hebben zij geen terugkeeroptie. Zij kunnen niet meer naar Nederland. Dat is
het wezenlijke verschil met degenen die in Nederland zijn. Bovendien komen
zij niet meer in aanmerking voor een remigratieregeling. Dat is wel mogelijk
op het moment dat men hier is en wil remigreren. Daarvoor kom je niet in aanmerking
als je een WAO-uitkering hebt. Het verwachtingspatroon bij de remigratie was
dat men, een enkeling uitgezonderd, niet voor een herkeuring zou worden opgeroepen,
ook niet volgens de oude criteria. De staatssecretaris bevestigt dit in de
stukken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Dit heeft u eerder gezegd. Maar dat verwachtingspatroon
hadden natuurlijk ook veel Nederlanders die in Nederland zijn blijven wonen.
Daarin onderscheiden zij zich niet van de grote categorie.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Nee, maar de cumulatie van situaties die zich voordoen, brengt voor deze
groep met zich wat ik zojuist geschetst heb. Dit is vanwege de stap naar remigratie.
Velen van ons vonden dat ook wenselijk of althans niet onwenselijk. Maar die
stap pakt in die gevallen dermate pijnlijk uit dat zij ongeveer nergens voor
in aanmerking komen: niet meer terug naar Nederland en bij de herkeuring de
consequentie – en dat is de parallel – dat je goedgekeurd wordt.
In Nederland krijgt men bij goedkeuring nog een WW-uitkering, omdat men hier
woont. Dan geldt het territorialiteitsbeginsel, het grondbeginsel. Dat geldt
dus niet voor degenen die geremigreerd zijn. Ik noem ook de bijstandsuitkering.
Je bent dan goedgekeurd, maar je hebt nul. In het land van herkomst moet je
dan aan de slag zien te komen. Op zich is dat een nobel streven, maar dat
is ook niet voor iedereen weggelegd. Ik zoek naar een oplossing in de vorm
van een eenmalige terugkeeroptie of een remigratieregeling voor die groep.
 
 Voorzitter! Een aantal collega's is al ingegaan op het vraagstuk van de
zelfstandige die een eigen bedrijf gestart is en na anderhalf jaar voor het
dilemma komt te staan om door te gaan en de terugvaloptie naar de WW te verliezen
of niet. Collega Schimmel heeft een amendement ingediend dat ertoe strekt
om de termijn van anderhalf jaar te verlengen tot drie jaar. Dat wil ik van
harte steunen. Daar wil ik het bij laten.
 
 Nog iets over de herbeoordeling van de herbeoordeelden. Dit betreft mensen
die weer geconfronteerd worden met de aanpassing van het schattingsbesluit.
Het gaat om het duiden van één functie en van drie functies.
Hoe wordt dat met terugwerkende kracht geëffectueerd? Volgens de informatie
in de stukken wordt dat allemaal administratief geregeld. Ik plaats de nodige
vraagtekens bij de zorgvuldigheid. Ik wil graag dat de staatssecretaris die
wegneemt.
 
 Als ik mij niet vergis, wordt er in de motie van collega Schimmel van
een halfjaar geleden gepleit voor een individueel trajectplan. In de stukken
zegt de staatssecretaris daarover dat hij daarop terugkomt in een aparte brief.
Waarschijnlijk gebeurt dat aan de vooravond van de begrotingsbehandeling.
Zo langzamerhand is het gebruik geworden dat wij aan de vooravond van de begrotingsbehandeling
de ene brief na de andere krijgen. Dat is op zichzelf allemaal prima, maar
nu wij dit onderwerp hier bespreken, vraag ik de staatssecretaris, dit punt
en de ervaringen die op dit punt zijn opgedaan, ons hier zoveel mogelijk mede
te delen, opdat wij het allemaal op ons kunnen laten inwerken. Dan kunnen
wij er in de tweede termijn of bij de begrotingsbehandeling op terugkomen.
 
 Voor zover er wellicht geen tweede termijn wordt gehouden, zeg ik dat
er aan het stemgedrag van onze fractie over het wetsvoorstel BINA niet mag
worden getwijfeld: uiteraard is de fractie van GroenLinks vóór
dit wetsvoorstel. Het is het eerste wetsvoorstel dat wij in zoverre van harte
steunen dat het een stap betekent die mensen eens níet in de bijstand
brengt, maar juist uit de bijstand haalt. Het is goed, dat eens expliciet
te vermelden, omdat ik ook altijd expliciete kritiek heb als er wetsvoorstellen
worden ingediend die, al dan niet expliciet, leiden tot een vergroting van
het beslag op de bijstand. Ik denk inderdaad dat wij daar van af moeten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik heb niet de neiging, het vermoeden van de heer Rosenmöller over
de tweede termijn te weerspreken!
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Ik dank degenen die in eerste termijn het woord gevoerd hebben,
niet in de laatste plaats omdat ik tot mijn genoegen heb kunnen vaststellen
dat er in de Kamer in belangrijke mate steun bestaat voor het wetsvoorstel
dat ik vanavond mag verdedigen.
 
 Met het voorliggende wetsvoorstel worden de inkomensgevolgen van de herbeoordeling
op het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor ouderen verzacht, door
hen na afloop van de maximumduur van de WW-uitkering een uitkering toe te
kennen, overeenkomende met de vervolguitkering op grond van de WW en deze
niet aan een maximumduur te binden. Zoals door een aantal woordvoerders al
is aangegeven, gaat het om personen uit een tweetal categorieën. In de
eerste plaats gaat het om personen die op 1 augustus 1993 45 jaar of ouder,
maar jonger dan 50 jaar waren en die op 31 juli 1993 recht hadden op een AAW-
of WAO-uitkering. Het gaat hierbij dus om de oudste twee cohorten die met
de herbeoordeling op grond van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium
te maken krijgen. De arbeidsmarktpositie van betrokkenen die bij de herbeoordeling
tussen de 48 en 55 jaar oud zijn, zal op het moment van de afschatting derhalve
niet sterk zijn. Overigens, tegen degenen die een vergelijking hebben getrokken
met oudere langdurig werklozen zeg ik dat het kiezen van de categorieën
niet alleen met dat argument te maken heeft gehad. Het is destijds in de discussie
met de Kamer aan de orde geweest. Ik zou het ook nu nog eens willen benadrukken.
 
 In de tweede plaats gaat het om de groep personen die op 31 december 1986
35 jaar of ouder waren en toen recht hadden op een AAW- of WAO-uitkering en
die deze door de herbeoordeling geheel of gedeeltelijk verliezen. Dat is een
categorie die in de discussie die wij met de Kamer hebben gehad, in eerste
instantie op verzoek van de fractie van D66 is toegevoegd.
 
 Ik meen dat hiermee inderdaad invulling is gegeven aan toezeggingen die
ik heb gedaan en die ik in de brief van 2 juni jl. aan de Kamer heb gemeld.
In eerste instantie hadden die natuurlijk betrekking op de motie van de leden
Adelmund, Schimmel en Van Hoof, die op dat punt is ingediend.
 
 Dit waren mijn inleidende opmerkingen bij deze discussie. Ik loop nu even
de opmerkingen van de woordvoerders langs.
 
 Ik ben het met de heer Van Hoof eens, zoals ik al zei, dat het een rechtstreeks
gevolg was van de discussie die wij in de Kamer hebben gehad rondom het schattingsbesluit.
Ik zeg nadrukkelijk "rondom", omdat daarbij meerdere thema's aan de orde waren.
De heer Van Hoof heeft gezegd dat in die discussie – dat heeft ook te
maken met het amendement-Adelmund c.s. – helder was voor welke twee
categorieën de BINA-regeling een oplossing zou bieden. Ik stel vast dat
mevrouw Adelmund en mevrouw Schimmel daar nog een derde categorie
aan toevoegen, namelijk de categorie van de 55-plussers die herkeurd worden,
maar nog steeds op basis van het oude arbeidsongeschiktheidscriterium. Ik
geef maar meteen een oordeel over het amendement. Naar mijn idee is het toevoegen
van deze categorie aan beide categorieën die ik in het wetsvoorstel heb
opgenomen, niet in overeenstemming met de afspraak die wij in de Kamer hebben
gemaakt naar aanleiding van het debat over het veranderd arbeidsongeschiktheidscriterium.
Er zijn wat mij betreft twee redenen om niet te kunnen instemmen met dit amendement.
 
 De eerste reden is een principieel argument. Wij hebben een keuze gemaakt
met betrekking tot deze categorieën, uiteraard vanwege de leeftijdsgrenzen,
maar met name ook vanwege het gegeven dat een aantal mensen door aanpassingen
van het beleid geconfronteerd worden met herkeuringen. Zij worden niet zomaar
met herkeuringen geconfronteerd, maar met herkeuringen op basis van een ander
arbeidsongeschiktheidscriterium dan waar zij in eerste instantie op beoordeeld
zijn. De herbeoordeling had ook kunnen plaatsvinden zonder dat het arbeidsongeschiktheidscriterium
was aangepast. Het feit dat de herbeoordeling op basis van het nieuwe criterium
gebeurt, was een niet onbelangrijke reden om deze regeling te overwegen. Met
de categorie die in het amendement is neergelegd, is dat niet aan de orde.
 
 Daar komt bij dat het amendement financiële consequenties heeft.
Die zijn niet overdreven groot, maar ook met een bedrag van 25 mln. moeten
wij rekening houden. Ik stel vast dat de indieners van het amendement in ieder
geval geen adequate financiële voorziening hebben getroffen om die consequenties
op te vangen, zoals gebruikelijk is bij discussies in de Kamer.
 
 Om deze twee redenen moet ik aanvaarding van het amendement ernstig ontraden.
 
 Een aantal woordvoerders, onder wie de heer Van Hoof en mevrouw Schimmel,
heeft gevraagd of er al zicht is op realisering van alles wat wij met elkaar
hebben afgesproken rondom het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium in de
praktijk, vooruitlopend op aanpassing van de regelgeving. Ik houd al degenen
die hierover het woord hebben gevoerd, het volgende voor.
 
 Wij zijn zo snel mogelijk na het debat in de Kamer aan de slag gegaan
om te proberen de regelgeving waar het om ging, zo snel mogelijk aan te passen.
Dat geldt voor het schattingsbesluit zelf, maar zoals bekend heb ik daarnaast
de Kamer toegezegd om te bezien welke elementen bij wijze van spreken op de
dag na het debat in de Kamer geëffectueerd zouden kunnen worden. Daarover
is bestuurlijk overleg met het TICA gevoerd. Aan die toezegging aan de Kamer
heb ik mij volledig gehouden en een aantal van de afspraken is dan ook inmiddels
effectief in de praktijk, vooruitlopend op aangepaste regelgeving.
 
 Mevrouw Schimmel is tevreden over de inkomensvoorziening, maar stelde
nog een vraag over het instrumentarium voor reïntegratie. Zij had het
over een karrevracht van dergelijke instrumenten. Strikt genomen is het onderwerp
niet aan de orde bij de behandeling van dit wetsvoorstel, omdat de reïntegratie-instrumenten
bij Amber en ook elders geregeld zijn. Ik zit niet erg te springen om op dit
moment te stroomlijnen. In Amber, toch ook een kaderwet, is immers neergelegd
dat wij vinden dat het benodigde instrumentarium zo snel mogelijk beschikbaar
moet komen voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de reïntegratie.
Ook mevrouw Schimmel vindt dat, naar ik in het verleden heb begrepen. Die
wet is inmiddels de Eerste Kamer gepasseerd, maar moet nog van kracht worden.
Het gaat mij te ver om nu al in dat kader evenzeer als voor de werkloosheidsregelingen
een stroomlijning te overwegen, maar ik houd mij natuurlijk altijd aanbevolen
voor een discussie om te bekijken of wij ook die instrumenten kunnen fine-tunen.
Het mag helder zijn dat wij de wisselwerking tussen de verschillende instrumenten
goed in de gaten zullen houden. Mochten wij op enig moment op grond van nieuwe
inzichten tot de conclusie komen dat verdere fine-tuning wenselijk of mogelijk
is, dan ben ik de laatste om dat niet te willen overwegen.
 
 Mevrouw Schimmel, de heer Biesheuvel en de heer Van der Vlies hebben over
de vroeggehandicapten gesproken. Het is een misverstand dat vroeggehandicapten,
voor wie het evident onmogelijk is om te reïntegreren, alsnog worden
opgeroepen. Het wordt feitelijk al bij dossier afgedaan; daar wijs ik de woordvoerders
graag op. Ik wil graag bekijken of er op dit punt in de praktijk knelpunten
voorkomen. Ik ben het er met degenen die er een opmerking over hebben gemaakt,
over eens dat het zinloos is om mensen voor een herkeuring op te roepen, terwijl
het op voorhand voor iemand die twee seconden naar het dossier heeft gekeken
of contact heeft opgenomen met de behandelende artsen, volstrekt duidelijk
is dat er geen sprake kan zijn van een enigszins serieuze poging tot reïntegratie.
Daar moet je mensen dan ook niet mee belasten. Mij is gemeld dat er in die
evidente gevallen op dit moment ook al geen sprake van is dat de betrokkene
wordt opgeroepen. Nogmaals, mocht een van de woordvoerders over informatie
beschikken waaruit blijkt dat het anders is, dan verneem ik die graag, omdat
ik het ten principale eens ben met datgene wat zij hierover hebben opgemerkt.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik ben blij met die toezegging. Ik haal mijn informatie onder andere uit
een folder van het GAK, waarin uitdrukkelijk staat dat degene die als vroeggehandicapte
niet in een AWBZ-erkende inrichting zit, wordt opgeroepen. Die publieke informatie
wil ik u toch even voorhouden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Wij zijn het materieel met elkaar eens. Ik zal mijn medewerkers
graag laten kijken naar hoe dat in de praktijk gaat. Als er problemen zijn,
kan ik daar eventueel op terugkomen. Het kan niet de bedoeling zijn, dat in
evidente gevallen waarin er geen sprake is van welke kans op reïntegratie
dan ook, de mensen worden belast met iets wat tot niets kan leiden. Daar ben
ik het mee eens. Nogmaals, mocht men geconfronteerd worden met andere uitvoeringspraktijken,
dan hoor ik dat graag. Ik zal er zelf ook naar laten kijken.
 
 Voorzitter! Mevrouw Schimmel heeft een aantal opmerkingen gemaakt over
de ontwikkelingen die zich moeten voordoen met het betrekking tot het functie-informatiesysteem
en met betrekking tot de te ontwikkelen VG-standaarden. Ik ben het met haar
 eens, dat dit van cruciale betekenis is in relatie tot de
vraag hoe de keuringspraktijk rondom het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium
en de aanpak van reïntegratie gestalte moet krijgen. Ik ben van mening
dat het FIS de komende jaren niet alleen maar als instrument moet worden gebruikt
voor theoretische schattingen, maar dat met name de informatie uit dat FIS
dienstbaar moet worden gemaakt aan de reïntegratie zelf. De informatie
uit dat systeem is voor degenen die verantwoordelijk zijn voor het reïntegreren
van betrokkene maar ook voor de betrokkenen zelf heel waardevol. Het TICA
blijkt zelf overigens ook die kant op te willen. Ik verwacht dan ook heel
snel verbeteringen op dat punt.
 
 Met de VG-standaarden gaat het sneller. Daar zijn op drie punten afspraken
gemaakt om zaken te doen: VG-standaard – contact curatieve sector, VG-standaard –
moeilijk objectiveerbare gevallen en VG-standaard met betrekking tot de relatie
verzekeringsgeneeskundige en de arbeidsdeskundige. Ik deel de opvatting van
mevrouw Schimmel dat dit van belang is voor de arbeidsongeschiktheidskeuringen.
 
 Voorzitter! De relatie tussen de startersregeling en de BINA-regeling
is ter sprake gebracht, evenals het gegeven dat men na anderhalf jaar een
keuze moet maken. Mevrouw Schimmel heeft dat pregnant aan de orde gesteld
en daarover ook een amendement ingediend en ook de heer Van Middelkoop is
erop ingegaan. Het argument is inderdaad concurrentievervalsing. De heer Van
Middelkoop kan wel zeggen dat het een zwaar woord is in een dergelijke situatie,
maar starters verkeren bijna altijd in een moeilijke situatie. Om nu die periode
op te rekken, zou op zijn minst kritiek opleveren. Dat een bepaalde voorziening
wordt getroffen vanwege het belang van reïntegratie is evident maar het
moet ook niet worden overdreven. De periode van anderhalf jaar is redelijk.
Dat is het eerste argument.
 
 Het tweede argument is, dat we natuurlijk ook een dergelijke regeling
van anderhalf jaar kennen in het kader van de Werkloosheidswet. Het is natuurlijk
raar als men in de WW-fase geconfronteerd wordt met anderhalf jaar en vervolgens
in de BINA-fase met opeens weer drie jaar. Zowel om inhoudelijke redenen –
concurrentievervalsing – als met betrekking tot de systematiek van de
wet – WW in relatie met de BINA-regeling – is er mijns inziens
geen aanleiding om een dergelijke aanpassing te overwegen.
 
 Ik moet de Kamer op grond van die twee overwegingen ontraden met dit amendement
in te stemmen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Voorzitter! Ik heb een relatie gelegd naar de belastingfaciliteiten voor
startende ondernemingen. Deze faciliteiten kunnen gedurende drie jaar aangevraagd
worden, omdat men na drie jaar wordt verondersteld een duidelijk oordeel te
hebben over de levensvatbaarheid van het bedrijf. Dit amendement sluit meer
aan op de levensvatbaarheid van bedrijven en hoeveel tijd men daarvoor nodig
heeft dan op de regelingen die de staatssecretaris onder de aandacht brengt.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Ja, maar de vraag wanneer een bedrijf al dan niet levensvatbaar is, kan
natuurlijk op verschillende momenten worden beantwoord. Misschien is het ook
na drie jaar nog niet te beantwoorden en in een aantal andere gevallen zal
dat binnen een jaar helder zijn. We realiseren hier een aparte voorziening,
die de betrokkene in een gunstiger positie plaatst dan eventuele concurrenten
die een eigen bedrijf zouden willen starten. Om wille van concurrentievervalsing
moet je daarmee voorzichtig zijn. Bovendien lijkt het mij gezien de systematiek
goed om, gezien de relatie met de WW, de termijnen goed op elkaar te laten
aansluiten. Nogmaals, ik adviseer de Kamer dan ook om dit amendement niet
aan te brengen.
 
 Verschillende woordvoerders hebben gevraagd om een eenmalig besluit om
de betrokkenen onder de remigratieregeling 1985 te brengen. Dit wetsvoorstel
brengt op zichzelf geen verandering in de positie van degenen die in het buitenland
wonen, een Nederlandse uitkering hebben, herkeurd worden en naar aanleiding
van die herkeuring op een lagere uitkering uitkomen. Overigens staat de gehele
problematiek van de remigratieregelingen ter discussie, ook in de boezem van
het kabinet. Dat is voor een niet onbelangrijk deel ingegeven door het feit
dat de bestaande remigratieregelingen die wij op ons departement uitvoeren,
in feite hun beste tijd hebben gehad, om het zo maar te zeggen. Deze remigratieregelingen
zijn namelijk toegesneden op de oude situatie van de vroegere "gastarbeiders",
terwijl wij bij remigratie nu over een totaal andere populatie beschikken.
Het lijkt mij dat deze problematiek het beste aan de orde kan komen als de
Kamer zich buigt over de toekomst van de remigratieregelingen. Ik ben niet
voornemens om bij deze inkomensvoorziening een aparte voorziening te treffen
voor degenen die buiten Nederland vertoeven. Ik geloof namelijk niet dat de
verantwoordelijkheid die wij met dit wetsvoorstel nemen en het realiseren
van deze aparte inkomensvoorziening zich zouden moeten uitstrekken tot die
categorieën.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Erkent u het probleem dat ik redelijk omstandig heb proberen uit te leggen,
waarbij een situatie denkbaar is dat mensen als gevolg van die herkeuringen,
als ze goedgekeurd zouden worden, niet meer in aanmerking komen voor een WW-uitkering
of een bijstandsuitkering, terwijl ze ook geen terugkeeroptie meer hebben
en dus gewoon niks hebben, behalve de mogelijkheden in het eigen land maximaal
te benutten, wat op zichzelf ook iets is? Erkent u dat dat toch een beetje
onmenselijk is tegen de achtergrond van die opeenstapeling van wijzigingen
die zich de afgelopen periode hebben voltrokken?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Maar ik geef u aan dat dat ook de bestaande situatie is, wat betekent
dat er ook met dit wetsvoorstel geen verandering in wordt aangebracht. Ik
begrijp best dat je alle problemen die zich voordoen in verband met herkeuringen,
arbeidsongeschiktheid en reïntegratie wederom bij de behandeling van
dit wetsvoorstel aan de orde kunt stellen. Maar strikt genomen heeft dat niets
met dit wetsvoorstel te maken.
 
 Dat het overigens door betrokkenen als een probleem wordt ervaren, is
helder. Dat zou ik ook niet willen ontkennen. Het is ook verschillende malen
in discussies aan de orde geweest. Maar de concrete vraag nu, om bij deze
bijzondere inkomensvoorziening voor twee heel specifieke categorieën
ook een speciale oplossing te bieden voor degenen die in het buitenland met
herkeuring geconfronteerd worden en met eventuele afschattingen,
ligt niet in het voornemen van het kabinet. Dat is wat ik de heer Rosenmöller
voorhield.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dat strikt formele argument begrijp ik op zichzelf. Maar het gaat mij
nu even om de relatie met hetgeen blijkbaar nu in de boezem van het kabinet
aan de orde is met betrekking tot die remigratie. Mag ik u vragen dit vraagstuk
in ieder geval mee te nemen naar de boezem van het kabinet en het te betrekken
bij de overweging binnen het kabinet die leidt tot het antwoord dat naar aanleiding
van deze kwestie aan de Kamer zal worden gestuurd?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Ik zal deze wens van de heer Rosenmöller overbrengen
aan de minister van Binnenlandse Zaken, die in dit verband coördinerend
optreedt. Maar het is natuurlijk ook aan de heer Rosenmöller om dit opnieuw
aan de orde te stellen op het moment dat de Kamer ten principale praat over
het remigratiebeleid en de daarbij behorende regelingen.
 
 Het enige dat ik op dit moment kan meedelen, en daar beperk ik mij ook
toe, is dat het in het kader van de BINA en de voorzieningen die wij nu treffen,
niet in het voornemen van het kabinet ligt om dat uit te breiden in de richting
van categorieën die op dit moment in het buitenland verblijven en op
grond van die overweging, gegeven het territorialiteitsbeginsel, niet in aanmerking
komen voor de speciale voorziening die wij hiermee proberen te realiseren.
 
 Ondanks al zijn lovende woorden voor dit wetsvoorstel, blijft het oordeel
van de heer Biesheuvel toch steken in de kwalificatie dat het een next-best-oplossing
is. Ik moet eerlijk zeggen dat ik een beetje meevoelde met mevrouw Schimmel,
toen zij de heer Biesheuvel interrumpeerde. In ieder geval kan de heer Biesheuvel
het kabinet niet voorhouden dat wij andere verwachtingen hebben gewekt. Wat
wij hier doen, is een reparatie plegen die noodzakelijk is als gevolg van
een beleid waarvoor toch ook het CDA zeer indringend verantwoordelijk is.
Nu weet ik wel dat je niet al te veel terug moet grijpen in de historie. Maar
daar waar de heer Biesheuvel wederom terugkomt op het discussiepunt dat wij
in juni vrij uitgebreid met elkaar besproken hebben, leidt het ook bij mij
tot de conclusie dat het wat navrant overkomt. Het is niet het huidige kabinet
dat een probleem realiseert en dat een probleem produceert. Nee, het vorige
kabinet, onder de bezielende leiding van ook CDA-bewindslieden, heeft een
probleem gecreëerd dat wij hier voor een belangrijk deel op een adequate
wijze proberen op te lossen. Dan past degenen die destijds verantwoordelijkheid
hebben genomen enige bescheidenheid, waar het gaat om het becommentariëren
van en het geven van kwalificaties bij het voorstel dat ik op dit moment verdedig.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Dat laat natuurlijk onverlet dat wij hier juni 1995 een uitgebreid debat
hebben gevoerd. Dat recht heb ik. Ik heb ook beargumenteerd namens de CDA-fractie
wat de reden is geweest waarom wij uiteindelijk daartoe zijn gekomen in juni
1995. U kunt dat wel wegpoetsen, maar dat vind ik iets te gemakkelijk.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Het is absoluut niet gemakkelijk. Wij worden geconfronteerd met herkeuringen
waarbij voor bepaalde categorieën, ook de categorieën die in dit
wetsvoorstel aan de orde zijn, de gevolgen heel hard kunnen zijn. Het kabinet
stelt voor, naar aanleiding van de discussie die wij in deze Kamer hebben
gehad, om een zachte landing te realiseren. Dat heeft u niet overwogen toen
u de verantwoordelijkheid nam voor die besluiten. In dat opzicht zijn wij
bezig met het repareren van een probleem dat ook onder uw bezielende leiding
heeft kunnen ontstaan de afgelopen jaren.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 In juni 1995 hadden wij een nog zachtere landing voor ogen. Dat kunt u
niet ontkennen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Dat is een beetje gemakkelijk wegkruipen achter het doen van suggesties
op het moment dat je niet meer zelf de verantwoordelijkheid draagt. Ik wijs
u op de positie die u heeft betrokken op het moment dat u wel verantwoordelijkheid
droeg voor het realiseren van dit soort zaken. Wat ik u aangeef, is dat wij
met deze regeling proberen daarop een niet onbelangrijke correctie aan te
brengen.
 
 Voorzitter! De heer Biesheuvel heeft gesproken over de concurrentie van
reïntegratiemaatregelen. De afgelopen maanden hebben wij dit punt in
verschillende discussies aan de orde gehad. Ik heb oog voor die concurrentie.
Maar de heer Biesheuvel zal het mij niet euvel duiden dat wij eerst willen
bezien hoe met name de instrumenten die nu beschikbaar zijn, binnen het wetsvoorstel
Amber maar ook op andere plekken, in hun onderlinge samenhang gaan functioneren.
Enkele woordvoerders hebben gevraagd hoe het loopt met de reïntegratie
van oudere werknemers. Een niet onbelangrijk deel van de instrumenten, zeker
de combinatie daarvan, kan pas binnenkort worden ingezet. Wij kunnen dan pas
bekijken op welke manier er sprake is van een verbetering in dat opzicht.
 
 Voorzitter! De vragen van de heer Van der Vlies heb ik voor een groot
deel al beantwoord. Hij heeft gelijk als hij stelt dat de cijfers van het
college van toezicht een afvlakking van de afname van het volume van de afschatting
laten zien. Dat zal zeker te maken hebben met de positie van de betrokkenen
en de leeftijdscategorieën. Ik wil nu niet vooruitlopen op de vraag hoe
bestendig dit is en hoe een en ander zich in de komende periode zal voortzetten.
Gelukkig is er nog steeds sprake van een significante daling. In dat opzicht
hoeven wij ons dus niet al te veel zorgen te maken.
 
 Ook de heer Van Dijke heeft aandacht gevraagd voor de nieuwe reïntegratiemaatregelen.
Ik heb hierop inmiddels gereageerd. Hij heeft gevraagd welk beeld op dit moment
bestaat van de herkeuring van oudere arbeidsongeschikten en het schattingsbesluit.
Hij stelde bovendien, evenals anderen, een nadere vraag over de pensioenopbouw.
Ik begin met de herkeuring van oudere arbeidsongeschikten, los van het schattingsbesluit.
Ik neem aan dat de heer Van Dijke doelt op degenen die niet onder het cohortenbesluit
vallen maar desalniettemin geconfronteerd worden met een herkeuring op basis
van het oude arbeidsongeschiktheidscriterium. Ik heb op dit moment niet een
beeld van wat er gaande is. Feit is dat wij precies in de wet hebben vastgelegd
op welk moment mensen worden geconfronteerd met een herkeuring op
basis van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium. Dat proces zal zijn
beslag krijgen de komende periode. Maar ik kan op dit moment niet uit de losse
pols een beeld schetsen van de overige herkeuringen. Als de heer Van Dijke
er prijs op stelt, zal ik het voor hem laten nagaan. Wellicht kunnen wij er
dan volgende week bij de begrotingsbehandeling met elkaar een wat helderder
beeld van schetsen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Dijke (RPF):
 
 Daar zou ik prijs op stellen, voorzitter. Indien nodig, kunnen wij er
dan nog op terugkomen. Ik zou het fijn vinden als de staatssecretaris mij
dat per brief wil doen toekomen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Ik betwijfel of ik op dit punt een brief moet toezeggen. Het gaat om onderdelen
van het departement die enorm onder druk staan om een aantal andere zaken
ook gerealiseerd te krijgen. Ik zal voor mijzelf nagaan of ik dat beeld kan
verkrijgen. Aan de hand daarvan zal ik bekijken op welke manier ik in de richting
van de heer Van Dijke en de overige woordvoerders, voorafgaand aan de begrotingsbehandeling,
een en ander nader in beeld kan brengen.
 
 Een aantal woordvoerders heeft gesproken over de pensioenopbouw. Dit is
een niet onbelangrijk gegeven, maar ik blijf inderdaad – dat is meer
dan alleen een formele reactie – vasthouden aan het gegeven dat hiervoor
een primaire verantwoordelijkheid ligt bij de sociale partners. Bij het invullen
van die verantwoordelijkheid, en ook bij het in beeld brengen van het Fonds
voorheffing, zijn door de sociale partners natuurlijk keuzes gemaakt. Ik wil
die verantwoordelijkheid daar laten liggen; ik wil me daarmee niet bemoeien.
Maar ik wil de woordvoerders wel voorhouden dat het voortdurend wijzen naar
dat prachtige potje dat het Fonds voorheffing heet, op zijn minst tot de consequentie
zou hebben geleid – als de Kamer in alle gevallen haar zin had gekregen –
dat de inhoud van dat potje inmiddels een keer of tien zou zijn uitgegeven.
Het verstandige beleid dat de sociale partners in dit verband hebben gevoerd,
heeft er derhalve toe geleid, dat er nog steeds een potje is waarmee de voorzieningen
die gecreëerd zijn in de sociale zekerheid, daadwerkelijk kunnen worden
betaald.
 
 
 
 
 
 De heer Van Dijke (RPF):
 
 Hoe opereert u daarin zelf als werkgever?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Oei! Goeie vraag! Volgens mij is dat geregeld, omdat er hier een speciale
relatie is tussen overheidspersoneel, met de daarvoor bestemde regelingen,
en wat bij het ABP wordt opgebouwd. Ik begrijp dat dit probleem voor de overheid
zelf op een behoorlijke manier geregeld is. Mocht dat niet zo zijn, dan hoort
u daarover meer in tweede termijn. Maar volgens mij is de relatie tussen sociale
zekerheid, overheid en ABP op een zodanige wijze geregeld, dat dit probleem
zich uitsluitend in de marktsector voordoet.
 
 Ik kom toe aan de 30% werkhervattingen, met name voor oudere mensen. Hoe
kan het, zo is gevraagd, dat wij een veel groter aantal werkhervattingen verwachten
dan het TICA. Voorzitter! Dat blijft natuurlijk een welles/nietes-spelletje,
ofte wel stoeien met cijfers. Een heel belangrijke belemmering voor oudere
werknemers om werk te hervatten vanuit een situatie van arbeidsongeschiktheid,
was het feit dat ze het risico liepen om ten opzichte van hun uitkering met
het accepteren van bijvoorbeeld een baan met een lager salaris, op een glijdende
schaal terecht te komen. Uiteindelijk zouden ze dan door werkhervatting hun
eigen positie verslechteren. De Kamer weet dat we in het wetsvoorstel Amber
het probleem van de stimulering van oudere werknemers tot een oplossing hebben
gebracht. Op grond van die overwegingen ga ik ervan uit dat het aantal werkhervattingen
voor deze leeftijdscategorie de komende jaren er wat positiever uit zal zien
dan het TICA ons wil doen geloven. Nogmaals, achteraf zullen we pas kunnen
vaststellen, wie het op dit punt bij het juiste eind had.
 
 Ik ben het eens met veel van wat mevrouw Adelmund heeft gezegd, vooral
over dat wat paars aan prachtigs tot stand heeft gebracht in relatie tot dit
dossier. Daarover hoeven we de degens niet te kruisen. Zij heeft een vraag
gesteld over het cohortenbesluit. Mogen oude gevallen, dus degenen die niet
onder dit besluit vallen, op een andere wijze dan op basis van het oude arbeidsongeschiktheidscriterium
gekeurd worden, zo vroeg zij. Het antwoord is "neen". Hetzelfde geldt voor
de mensen die onder het cohortenbesluit vallen; zij mogen niet voordat de
voor hen relevante datum aanbreekt, op basis van het nieuwe criterium gekeurd
worden. Dat moet helder zijn. Dat is geen opvatting van mij, dat volgt rechtstreeks
uit de wet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Ik heb gevraagd of de brief inzake de WAGW voor de begrotingsbehandeling
in ons bezit kan zijn; zo niet, dan graag een afzonderlijk beraad. Op die
vraag heb ik geen antwoord gekregen.
 
 Het eerste argument voor de categorie 45- tot 50-jarigen is dat zij natuurlijk
onder een ander criterium vallen dan dat op grond waarvan zij in de WAO zijn
gekomen. Het tweede argument is dat zij buitengewoon weinig kansen hebben
op de arbeidsmarkt. Dat tweede argument geldt ook voor de categorie 50- tot
65-jarigen. Het gaat om twee cruciale variabelen, waarbij de laatste groep
inderdaad aan één variabele voldoet. Voor het reces heb ik al
betoogd – ik blijf dat ook nu nog een uitstekende zaak vinden –
dat in de regeling "oud" en "oud" bij elkaar moeten worden gehouden. Je maakt
dan een regeling voor de categorie 45- tot 65-jarigen, waarmee je de zaak
in feite administratief gezien dichter bij elkaar brengt, in plaats van daarvoor
twee aparte regelingen te laten bestaan: een groep "oud" onder de ene regeling,
en een groep "oud" onder een andere regeling. Je laat ze dan qua inkomensvoorziening
op elkaar lijken, wat mij gunstig lijkt in het kader van de overzichtelijkheid,
ook voor de mensen die hier niet iedere dag rondlopen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Wij hebben met betrekking tot de categorieën die in het
kader van deze speciale voorziening aan de orde zijn naar aanleiding van de
motie-Adelmund c.s. een aantal afspraken gemaakt. Die afspraken voer ik nu
uit. Er wordt nu een nieuw element toegevoegd, waarbij bovendien gebruik wordt
gemaakt van een onderscheidend criterium dat anders is dan het onderscheidend
criterium dat ik namens het kabinet op tafel heb gelegd. Dat is ook de reden
waarom ik op dit punt tot een andere conclusie kom dan mevrouw Adelmund. 
 
 Voorzitter! De WAGW. Ik ben graag bereid om volgende week in de discussie
rondom de begroting de stand van zaken op te maken en te bekijken welke conclusies
daaraan moeten worden verbonden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 De vraag was of er vooraf een brief gestuurd kan worden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Ik moet eerst nog nagaan of het nuttig is om die gegevens
per brief te overleggen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Adelmund (PvdA):
 
 Als de materie omvangrijk is, dan is het de vraag of daaraan aandacht
moet worden besteed in het kader van de begrotingsbehandeling of dat er een
afzonderlijk overleg nodig is. Het is nogal veel. Als er een evaluatie komt
van de betekenis van Amber en als die wordt toegevoegd aan de begrotingsbehandeling,
dan zal dat daar een substantieel beslag op leggen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Ik zal mij beraden op de stand van zaken en naar aanleiding daarvan bekijken
wat in dit geval wijsheid is.
 
 Dan kom ik aan de vraag van de heer Van Middelkoop, of van Amber een positief
effect op de inschakeling van de groep "BINA-mensen" wordt verwacht. Het antwoord
daarop is natuurlijk "ja". Het feit dat wij een aparte voorziening treffen
om met betrekking tot het inkomen een zachte landing mogelijk te maken, wil
niet zeggen dat wij de betrokkene op voorhand hebben afgeschreven. Dat betekent
dat voor een deel van de betrokkenen, degenen onder de 57,5 jaar, ook de sollicitatieplicht
geldt en dat het volledige reïntegratie-instrumentarium voor deze groep
inzetbaar blijft. Dat moet ook met een hogere effectiviteit worden ingezet
dan wij tot voor kort gewend waren.
 
 De heer Rosenmöller heeft over het individuele trajectplan gesproken.
Ik wil graag samen met hem volgende week bezien wat de stand van zaken op
dat punt is. Het is helder dat er zeer veel te gebeuren staat. De ambities
van het kabinet zijn hoog. Het stelt mij gerust dat wij ons op dit punt, evenzeer
als bij het invoeren van de BINA-regeling, kunnen verheugen in de steun van
de fractie van GroenLinks.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Die conclusie kan pas getrokken worden als wij weten hoe het
staat met de uitvoering van de maatregelen. De staatssecretaris zegt nu dat
hij daarop bij de behandeling van de begroting in zal gaan. Ik had graag gewild
dat wij, in het kader van de uitvoering van de motie-Schimmel, inzicht krijgen
in de wijze waarop een en ander wordt geëffectueerd. Ik denk dat wij
bij de begrotingsbehandeling nauwelijks hierover kunnen discussiëren.
Het is beter als de Kamer eind van deze week een brief hierover krijgt. Wellicht
is dat mogelijk.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Wellicht kan dit onderwerp wel goed aan de orde komen tijdens de begrotingsbehandeling.
Ik heb mij nu niet op die discussie geprepareerd, maar dat zou ik, op uw verzoek,
wel kunnen doen bij de begrotingsbehandeling. Op dit moment kan ik niet de
exacte stand van zaken geven. Ik ben wel bereid om dat inzicht te verschaffen
en daarover met de Kamer van gedachten te wisselen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Is het niet een goede tussenweg dat u ons daarover schriftelijk informeert?
Dit kan in het weekend of op maandag of op dinsdag. Dan kunnen wij ons ook
voor de begrotingsbehandeling op dat punt prepareren. Als wij hieraan in de
tweede termijn nog aandacht moeten besteden, komt dit onderwerp niet in voldoende
mate aan de orde.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Linschoten:
 
 Voorzitter! Het antwoord is "ja".
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, donderdag na de lunchpauze over het wetsvoorstel te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 Sluiting 22.43 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-31-2406-2421.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl