Behandeling van het voorstel van wet van het lid Duivesteijn houdende regels ter bevordering van het overleg tussen huurders en verhuurder van woongelegenheden (Wet op het overleg huurders verhuurder) (24080)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 1589-1604

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-06-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 31, pagina 1589-1604

19-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24080Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Noot 1 met Rapport van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrief van de heer R.F. Ruers i.v.m. zijn benoeming tot lid van de Eerste KamerPagina 1640-1640
Behandeling van het wetsvoorstel Regels over tegemoetkoming in de schade en de kosten in geval van overstromingen door zoet water, aardbevingen of andere rampen en zware ongevallen (Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen) (25159)Pagina 1589-1589
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van het lid Duivesteijn houdende regels ter bevordering van het overleg tussen huurders en verhuurder van woongelegenheden (Wet op het overleg huurders verhuurder) (24080)Pagina 1620-1638
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met de invoering van leerwegen in de hogere leerjaren van het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede van leerwegondersteunend en praktijkonderwijs (regeling leerwegen mavo en vbo; invoering leerwegondersteunend en praktijkonderwijs) (25410)Pagina 1588-1589
Presentie en opening (dinsdag 19 mei 1998)Pagina 1569-1569
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Duivesteijn houdende regels ter bevordering van het overleg tussen huurders en verhuurder van woongelegenheden (Wet op het overleg huurders verhuurder) (24080)Pagina 1589-1604
Lijst van besluiten (dinsdag 19 mei 1998)Pagina 1638-1638
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels ter bescherming van in het wild levende planten- en diersoorten (Flora- en faunawet) (23147); - Nieuwe regelen ter bescherming van natuur en landschap (Natuurbeschermingswet 19..) (23580)Pagina 1570-1588
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 19 mei 1998)Pagina 1638-1639
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels ter bescherming van in het wild levende planten- en diersoorten (Flora- en faunawet) (23147); - Nieuwe regelen ter bescherming van natuur en landschap (Natuurbeschermingswet 19..) (23580)Pagina 1604-1620
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels inzake plannen op het terrein van het verkeer en het vervoer (Planwet verkeer en vervoer) (25337); - Samenvoeging van de gemeenten Gulpen en Wittem (25738); - Wijziging van de Luchtvaartwet met betrekking tot de bevoegdheden ter voorkoming van overschrijding van grenswaarden (25758)Pagina 1570-1570

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het voorstel van wet
van het lid Duivesteijn houdende regels ter bevordering van het overleg tussen
huurders en verhuurder van woongelegenheden (Wet op het overleg huurders verhuurder)
(24080).De beraadslaging wordt geopend.Voorzitter: PostmaDe heer Baarda (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik wil graag beginnen met de indiener van harte
te feliciteren met zijn herverkiezing tot lid van de Tweede Kamer en met zijn
installatie hedenmorgen. Ik neem aan dat wij ook in de komende periode weer
veel van hem zullen horen op het gebied van de volkshuisvesting.Voorzitter! Met belangstelling heeft de CDA-fractie kennisgenomen van
de door de indiener gegeven antwoorden op haar vragen in het voorlopig verslag
en het nader voorlopig verslag. De CDA-fractie heeft waardering voor de inzet
van de indiener om te komen tot een wettelijke regeling voor het overleg huurders
verhuurder. Ook door het CDA is diverse malen, zowel in de Tweede Kamer als
in deze Kamer, op een wettelijke regeling aangedrongen. De staatssecretaris
van VROM dank ik voor zijn bereidheid om een aantal in de schriftelijke voorbereiding
aan hem gestelde vragen te beantwoorden.In de memorie van antwoord heeft de indiener gewezen op de lange weg die
moest worden gegaan en de vele discussies die werden gevoerd voordat er sprake
kon zijn van de door verschillende partijen aanvaarde wenselijkheid van een
wettelijke regeling inzake het overleg huurders verhuurder.Terecht is daarbij verwezen naar de nota Volkshuisvesting in de jaren
negentig, de nota-Heerma. Een nieuwe periode in volkshuisvestingsland: meer
markt, minder overheid. Dat schept verplichtingen voor direct betrokkenen.
Inderdaad gaat het daarbij in de eerste plaats om de eigen verantwoordelijkheid
van bewoners en maatschappelijke organisaties, zelf te voorzien in de eigen
huisvesting. Maar daarvoor gelden ook de nodige spelregels en daarbij heeft
ook de overheid een taak.De nota-Heerma is feitelijk al uitgevoerd. Ik wil graag vanaf deze plaats
namens de fractie van het CDA staatssecretaris Tommel dankzeggen voor het
beleid dat hij heeft gevoerd als voortzetting en als uitbouw van de nota Volkshuisvesting
in de jaren negentig.In die nota van staatssecretaris Heerma wordt uitgegaan van een overleg
op basis van gelijkwaardigheid tussen huurders en verhuurder. De indiener
heeft daar terecht op gewezen. Ook naar onze mening vraagt dat om een wettelijke
regeling, maar dan wel om een wettelijke regeling die wordt gedragen door
de betrokken maatschappelijke organisaties. De indiener heeft in de stukken
daarbij verwezen naar het poldermodel. Wij onderschrijven dat. En dat was
nu met name het geval met de Contourennota.In het voorlopig verslag heeft de CDA-fractie – ik wil dat hier
herhalen – haar waardering uitgesproken voor het feit dat de Nederlandse
Woonbond, de Nationale woningraad, het NCIV en de Raad voor onroerende zaken
tot overeenstemming waren gekomen en gezamenlijk de Contourennota voor een
wettelijke regeling voor het overleg tussen huurdersorganisaties en verhuurders
hebben opgesteld.Tijdens het debat in de Tweede Kamer over zijn initiatiefvoorstel heeft
de indiener het ook een historisch moment genoemd, dat men het in de sector
met elkaar eens is geworden. De staatssecretaris van VROM heeft dat gehonoreerd
met de toezegging om de Contourennota te vertalen in een wetsvoorstel. Het
wetsvoorstel van de staatssecretaris is inmiddels gereed, zo blijkt uit de
 stukken, en ook al voorzien van het advies van de Raad van
State.Bij de schriftelijke voorbereiding hebben wij de vraag gesteld of het
niet meer voor de hand zou hebben gelegen om de Contourennota te volgen, overeenkomstig
de toezegging van de staatssecretaris, en de daarop gebaseerde wet na een
bepaalde periode te evalueren. Dan was gekozen voor een voorstel dat de instemming
heeft van de betrokken organisaties en waarmee ervaring zou kunnen worden
opgedaan, zonder dat de verschilpunten het overleg al direct kunnen frustreren
en vertroebelen, waardoor lastige procedurele kwesties kunnen ontstaan. Met
de instemming van de betrokken maatschappelijke organisaties zou dan kunnen
worden bereikt dat er na jaren van discussie en tegenstellingen eindelijk
een wet zou komen, die uitgaat van de gelijkwaardige positie van huurders
en verhuurders bij het overleg. Na evaluatie, als in de praktijk voldoende
ervaring is verkregen, zou deze eventueel kunnen worden gewijzigd en waar
nodig aangescherpt.De indiener en met hem de Tweede Kamer hebben voor een andere weg gekozen.
Al "werkende weg" en met amenderingen door de Tweede Kamer, die langdurige
discussies opleverden, ligt het door de Tweede Kamer aanvaarde initiatiefwetsvoorstel
nu ter beoordeling bij de Eerste Kamer.Op verzoek van de vaste commissie voor Volkshuisvesting van deze Kamer
heeft de staatssecretaris bij schrijven van 17 september 1997 meegedeeld dat
het kabinet thans niet voornemens is tot indiening van het regeringswetsvoorstel
met het advies van de Raad van State bij de Tweede Kamer over te gaan. Daar
is natuurlijk alle begrip voor; eerst afwachten wat er met het initiatiefwetsvoorstel
in de Eerste Kamer gebeurt, dan kan het regeringswetsvoorstel achter de hand
worden gehouden.Tijdens de behandeling door de Tweede Kamer werd het initiatiefwetsvoorstel
aanzienlijk gewijzigd. Deze wijzigingen van het oorspronkelijke voorstel waren
zodanig dat onze vaste Kamercommissie het noodzakelijk vond dat daarover advies
werd gevraagd aan de Raad van State. Wij zijn de Tweede Kamer erkentelijk
dat dit advies alsnog is gevraagd en ontvangen. In het voorlopig verslag heeft
de CDA-fractie enkele vragen gesteld over het advies van de Raad van State,
waar ik nog op terugkom.Tegen het initiatiefwetsvoorstel zijn bij de Eerste Kamer bezwaren ingediend
door de koepelorganisaties van verhuurders, de Nationale Woningraad, het NCIV
en de Raad voor onroerende zaken. Wij hebben de indiener gevraagd in te gaan
op deze bezwaren. Enkele bezwaren heeft hij in de gewisselde stukken kunnen
wegnemen, andere zijn blijven bestaan.Over de geschillenregeling, die is voorgeschreven in artikel 8 van het
voorstel, heeft de indiener in de memorie van antwoord naar onze mening duidelijk
gemaakt dat er ook naar zijn opvatting geen inhoudelijke toetsing door de
kantonrechter mag zijn, maar dat het hier alleen om een procedurele toetsing
gaat.Naar aanleiding van het advies van de Raad van State, gedateerd 16 december
1997, sub b, hebben wij in de verslagen gewezen op de noodzaak van een delegatiebepaling
voor een ministeriële regeling van een kostenvergoeding. In de memorie
van antwoord heeft indiener hierover geschreven dat hij zich kan voorstellen
dat middels een novelle alsnog een aanvulling op de wet zal kunnen plaatsvinden,
maar hij spreekt als zijn voorkeur uit om deze in de praktijk te laten uitkristalliseren.
Wellicht, zo schrijft de indiener, kan worden overwogen om het OLCHV eerst
een modelverordening te laten opstellen, op basis waarvan verhuurders en huurdersorganisaties
hun handelen kunnen bepalen.Onze voorkeur blijft echter uitgaan naar een delegatiebepaling voor een
ministeriële regeling. Wij vinden dat huurdersorganisaties recht hebben
op een onkostenvergoeding, die wettelijk moet zijn geregeld, zodat zij die
rechten ook kunnen claimen.Op onze nadere vragen over de kostenvergoeding heeft de indiener in de
nadere memorie van antwoord aangegeven dat wordt afgesproken dat de wet op
dit punt een jaar na inwerkingtreding wordt geëvalueerd. Mocht uit de
rapportage blijken dat een regeling van bovenaf noodzakelijk is, dan kan de
wet worden aangepast. Wij beschouwen dat als een toezegging en zien dit thans
graag als zodanig door de indiener bevestigd.Voorzitter! De CDA-fractie heeft het op prijs gesteld, op haar verzoek
een concepttekst van een besluit tot wijziging van het Besluit beheer sociale
huursector, het BBSH, als afstemming op de wet op het overleg huurders verhuurder
te mogen ontvangen. Dat heeft een zorgvuldige beoordeling van het initiatiefwetsvoorstel
mede mogelijk gemaakt. Bij de memorie van antwoord is een brief van de staatssecretaris
van VROM gevoegd, waarin de verschillen tussen het regeringswetsvoorstel en
het initiatiefwetsvoorstel op een overzichtelijke wijze worden aangegeven.
Er zijn echter ook veel punten van overeenkomst.De staatssecretaris geeft in zijn brief aan dat in twee bezwaren van de
verhuurders de meer principiële punten van de in de brief genoemde punten
van verschil liggen. Dat betreft de opmerking over het ontbreken van een regeling
voor voorrang bij meerdere huurdersorganisaties en de opmerking van de verhuurders
over fusies, deelneming en verkoop. Deze bezwaren zijn inderdaad principieel
en voor de CDA-fractie onoverkomelijk. Laat ik dat maar ronduit zeggen! Maar
toch willen wij wetgeving, moeten wij proberen om eruit te komen en, wat ons
betreft, graag vandaag. Ook wij zijn gevoelig voor het beroep dat veel huurdersorganisaties
en de Woonbond op ons hebben gedaan. De Woonbond zet zich ook terecht in voor
een wettelijke regeling. Wij zullen elkaar dan echter tegemoet moeten komen.
Namens de CDA-fractie wil ik daartoe vanmiddag een poging wagen.Op de vraag van de CDA-fractie om een reactie te geven op de bij de Eerste
Kamer binnengekomen brieven van de NWR en NCJV, gedateerd 11 februari 1998
en 20 maart 1998, is de indiener inhoudelijk niet ingegaan. Dat betreuren
wij, juist omdat in deze brieven wordt aangegeven dat met enige aanpassing
van het initiatiefwetsvoorstel consensus zou kunnen worden bereikt tussen
de belanghebbende organisaties. Wij hebben de indiener gevraagd of hij alsnog
bereid is om zijn initiatiefwetsvoorstel op een aantal onderdelen aan te passen.
Ook op deze vraag hebben wij echter geen antwoord gekregen.De CDA-fractie blijft van mening dat er nu spoedig wetgeving op het overleg
huurders verhuurder moet komen. Het heeft allemaal al veel
te lang geduurd. Dan moet het echter wel wetgeving zijn die kan steunen op
een breed draagvlak. In de Tweede Kamer is langdurig over het initiatiefwetsvoorstel
gediscussieerd, maar toch was deze discussie niet afgerond. Dat geldt met
name voor de door mij genoemde twee punten met betrekking tot de representativiteit
van huurdersorganisaties bij toegelaten instellingen en de verplichte informatie
over fusies, deelnemingen en verkoop van de onderneming, zoals neergelegd
in artikel 4, lid 1, onder b, en het daaraan gekoppelde gekwalificeerde adviesrecht.In de Tweede Kamer heeft mijn partijgenoot Biesheuvel ten aanzien van
de huurdersorganisaties opgemerkt, dat er afspraken gemaakt moeten worden
als er meerdere huurdersorganisaties zijn. Er moet bijvoorbeeld worden afgesproken
dat de grootste als spreekbuis optreedt. Met betrekking tot het tweede punt
stelde Biesheuvel dat naar zijn mening artikel 4, lid 1, onder b, conform
de bedoelingen van het amendement anders had moeten luiden en waarschijnlijk
zelfs in zijn geheel geschrapt had moet worden. Naar onze mening had die discussie
in de Tweede Kamer moeten worden doorgezet, zodat wij in de Eerste Kamer een
beter voorstel hadden ontvangen. Een voorstel waarin duidelijkheid bestaat
over de representativiteit van huurdersorganisaties en waarin de verplichte
informatie over fusies, deelnemingen en verkoop van de onderneming zou zijn
geschrapt, zou voor de CDA-fractie aanvaardbaar zijn. Ik licht dat nader toe.Ten aanzien van de representativiteit van een huurdersorganisatie bij
een toegelaten instelling als bedoeld in artikel 70 van de Woningwet zijn,
net als in de door de sector opgestelde contouren van een wet op het overleg
tussen huurders en verhuurders, slechts kwalitatieve eisen gesteld. Dit had
met name te maken met de wens van toegelaten instellingen om de overgang tussen
het overleg op grond van het BBSH – artikel 18 en volgende – en
het overleg in de zin van het initiatiefwetsvoorstel vloeiend te laten verlopen.
Het hanteren van een kwantitatief criterium zou dit frustreren. Op basis van
de representativiteitscriteria, genoemd in de artikelen 1 en 2 van het wetsvoorstel,
ontstaat de mogelijkheid dat daar waar er op complexniveau bewonersorganisaties
actief zijn – of er helemaal geen organisatie is – en daarmee
niet worden aangemerkt als huurdersorganisatie in de zin van het wetsvoorstel,
zich bij een toegelaten instelling meerdere organisaties kunnen melden die
aan de definitie van huurdersorganisaties voldoen. Een belangrijk criterium
is daarbij dat zij allen als doelstelling hebben: het behartigen van de belangen
van huurders.Voorzitter! Uit het wetsvoorstel volgen geen doelmatigheidscriteria voor
het overleg met de verhuurder. Uit artikel 2, tweede lid, valt echter op te
maken dat indien een huurdersorganisatie is of wordt ingesteld, aan die organisatie
de rechten voortvloeiend uit het wetsvoorstel, toekomen. Dat lijkt doelmatig:
een organisatie waarmee op instellingsniveau wordt gesproken. Graag zouden
wij van de indiener vernemen of hij beoogd heeft, te regelen dat bij een toegelaten
instelling het overleg met een centrale huurdersorganisatie plaats zal vinden,
tenzij partijen anders zijn overeengekomen.In het geval zich de bijzondere situatie voordoet dat er geen centrale
huurdersorganisatie aanwezig is en na inwerkingtreding van het initiatiefwetsvoorstel
meerdere bewonerscommissies op complexniveau zich omvormen tot huurdersorganisatie
in de zin van het wetsvoorstel of zich meerdere huurdersorganisaties melden,
zouden wij graag van de indiener willen vernemen welke criteria de verhuurder
moet toepassen om tot een centrale huurdersorganisatie te komen.Deze vragen van de CDA-fractie hebben tot doel de voorkeur van een centrale
huurdersorganisatie, zoals bedoeld in artikel 2, lid 2, te bevestigen, tenzij
partijen anders zijn overeengekomen. Gelet op verschillen in aantallen en
spreiding van het woningbezit bij toegelaten instellingen ligt de doelmatigheid
van het overleg besloten tussen het eerste en tweede lid van artikel 2. Als
criteria voor het vormgeven van het overleg tussen partijen per geval gelden
dan redelijkheid en billijkheid. Graag ontvang ik hierop een reactie van de
indiener.Voorzitter! Zoals reeds is gesteld, heeft de CDA-fractie onoverkomelijke
bezwaren tegen de verplichte informatie over fusies, deelnemingen en verkoop
van de onderneming, zoals voorgesteld wordt in artikel 4, lid 1, onder b.
Het betreft hier bij uitstek bedrijfsaangelegenheden, die naar hun aard zeer
gevoelig en zeer kwetsbaar kunnen zijn voor ontijdige berichtgeving. Een wettelijke
verplichting om huurdersorganisaties hierbij te betrekken is dan ook ongewenst.
Dat is overigens ook niet in overeenstemming met het BBSH. Het gekwalificeerd
adviesrecht als bedoeld in artikel 5 van het initiatiefwetsvoorstel dient
naar de mening van de CDA-fractie alleen van toepassing te zijn op de in artikel
3, tweede lid, genoemde onderwerpen.Dit wetsvoorstel zou voor de CDA-fractie aanvaardbaar kunnen zijn wanneer
duidelijkheid zou worden geschapen ten aanzien van de representativiteit van
een huurdersorganisatie bij een toegelaten instelling en vervolgens –
en dat betekent in ieder geval een novelle –: - in artikel
4, eerste lid, onderdeel a, vervalt: "eerste en" en onderdeel b wordt vervangen
door: "inzake het beleid tot vervreemden en bezwaren van woongelegenheden";- in artikel 5, eerste lid, vervalt: "dan wel een voornemen als bedoeld
m artikel 4, eerste lid, onderdeel b".Voorzitter! Als gevolg van deze wijzigingen zou ook meer overeenstemming
worden bereikt met het BBSH. Ook de indiener heeft tijdens het debat in de
Tweede Kamer betoogd dat de kern van zijn voorstel in feite de punten behelst
van het BBSH, dat voor hem uitgangspunten zijn de onderwerpen in het BBSH
en dat er geen principieel onderscheid gemaakt moet worden tussen particuliere
en sociale verhuurders. Immers, het gaat om de kwaliteit van het wonen en
leven. Dat onderschrijven wij.Ook stelde de indiener tijdens het debat in de Tweede Kamer dat, als het
gaat om het verkopen van bezittingen, hij zich ontzettend goed kan voorstellen
dat het adviesrecht het bedrijfsleven direct kan schaden. Kennisnemende van
de Handelingen van de Tweede Kamer over het initiatiefwetsvoorstel is de CDA-fractie
van mening dat, door de zojuist onder I en II genoemde wijzigingen, de wettekst
alsnog in overeenstemming zal worden gebracht met de bedoeling
van de Tweede Kamer.Voorzitter! Met meer dan gewone belangstelling wachten wij een reactie
van de indiener en een mogelijk advies van de staatssecretaris af.De voorzitter:Het is misschien goed om bij het initiatiefwetsvoorstel de juiste staatsrechtelijke
formuleringen te gebruiken. De heer Duivesteijn heeft het wetsvoorstel aanhangig
gemaakt bij de Tweede Kamer. Vervolgens is het door de Tweede Kamer aanvaard.
De Tweede Kamer heeft nadien gebruikgemaakt van haar initiatiefrecht om het
wetsvoorstel in te dienen bij de Eerste Kamer. Dit lijkt muggenzifterig, maar
het is de juiste formulering uit de Grondwet.De heer De Beer (VVD):Voorzitter! Ik weet niet zeker of ik overal het woord "aanhangig" zal
gebruiken, zo niet, dan moet u ervan uitgaan dat daar waar ik "indien" zeg,
bedoel "aanhangig maken".Op 25 maart 1997 tijdens de behandeling van de VROM-begroting 1997 heb
ik namens onze fractie het navolgende gezegd: "De VVD-fractie heeft zich een
jaar geleden verzet tegen het wetsvoorstel over de procesvereisten; niet omdat
wij tegen de versterking van de positie van de huurders bij huurverhoging
zouden zijn, maar wel omdat wij vonden dat het een veel te sterk regulerend
voorstel was en omdat wij van mening waren dat deze materie beter door de
sector zelf zou kunnen worden geregeld. Het is verheugend, nu te kunnen constateren
dat dit laatste inderdaad is geschied. De Nationale Woningraad, het NCIV,
de Woonbond en de Raad voor onroerende zaken hebben een uitstekend rapport
gepubliceerd onder de titel Contouren van een wettelijke regeling overleg
huurdersorganisaties."Na een korte samenvatting van dit rapport kwamen wij tot de volgende conclusie:
"Met dit voorstel wordt vrijwel geheel tegemoet gekomen aan onze bezwaren
van destijds. Ons dringende advies aan de regering is, bij de concrete wettelijke
vormgeving niet opnieuw allerlei toeters en bellen toe te voegen. Als zij
bij het wetsvoorstel straks niet verder gaat dan de eenvoudige opzet van het
rapport, kan het voorstel op onze steun rekenen." Daarmee was wat de VVD-fractie
betreft de politieke toon gezet.Wat gebeurde er daarna? Zowel de regering als de geachte indiener zijn
in een race om een voorstel van wet verwikkeld geraakt die door de indiener
met een neuslengte is gewonnen. Dat laatste kwam overigens, doordat de regering
gehouden was om haar ontwerp aan de Raad van State voor te leggen, terwijl
een meerderheid in de Tweede Kamer het niet nodig had geoordeeld om hetzelfde
te vragen van het geheel vernieuwde ontwerp van wet van de indiener. Maar
dit terzijde.Indien de indiener zich zou hebben gehouden aan de opzet, zoals die in
de Contourennota was beschreven, zou hij wat ons betreft geen centje pijn
hebben gehad. Dat had natuurlijk best gekund, want hij diende zijn herziene
voorstel vijf maanden na de verschijning van de nota in. Wij zouden zijn wetsvoorstel
zonder problemen hebben aanvaard. Maar neen, hij achtte het noodzakelijk om
op een aantal essentiële punten af te wijken. Daarmee mist zijn ontwerp
de heldere en op de praktijk afgestemde lijn van de Contourennota. Het initiatiefvoorstel
is op een aantal aspecten inhoudelijk en technisch slechter. Ik kom daar straks
op terug.Een nog groter bezwaar is dat, waar de Contourennota de weerslag was van
een akkoord tussen huurders en verhuurders, dit initiatiefvoorstel het bereikte
akkoord openbreekt. De sociale verhuurders – ik noem ze nog maar even
bij de oude naam: Nationale Woningraad en NCIV – zijn, op een nette
manier, behoorlijk boos. Bij brief van 2 april 1997 hebben zij laten weten
dat zij bij acceptatie van het initiatiefvoorstel geen mogelijkheden meer
zien voor continuering van advisering, indien grote inspanningen om tot een
sectorbreed gedragen advies te komen, ten tweede male genegeerd worden. Met
andere woorden: het initiatiefvoorstel mist het maatschappelijk draagvlak
dat de Contourennota wél had. In de memorie van antwoord wordt dat
door de indiener gebagatelliseerd. De door de verhuurders aangedragen bezwaren,
doet hij af door te spreken van "enkele kanttekeningen bij onderdelen van
het wetsontwerp". Nu, dat is het understatement van het jaar.Voorzitter: Korthals AltesDe heer De Beer (VVD):Mijnheer de voorzitter! De VVD-fractie heeft een aantal bezwaren van inhoudelijke
aard tegen het initiatiefvoorstel. Ten eerste: fusies, deelnemingen en verkoop
van de onderneming zijn strategische bedrijfsbeslissingen, die ver afstaan
van de directe woonsituatie. Het initiatiefvoorstel brengt ze ten onrechte
onder de reeks van onderwerpen die aan de huurders moeten worden voorgelegd.Een tweede bezwaar betreft de vergoeding die de verhuurders aan de huurdersorganisaties
moeten betalen. In de Contourennota was de mogelijkheid voorzien van een bijdrage
in de kosten die redelijkerwijs noodzakelijk zijn voor de vervulling van de
wettelijke taken door de huurdersorganisaties. Partijen zouden onderlinge
afspraken moeten maken over de hoogte van de bijdrage. Het initiatiefvoorstel
daarentegen spreekt van vergoeding van dé kosten – dat wil dus
zeggen: álle kosten – van het overleg, waaraan nog worden toegevoegd:
alle kosten van scholingsactiviteiten en vooral dat laatste kan behoorlijk
oplopen. En bovendien moet de verhuurder minstens 50% vergoeden van de kosten,
die de organisaties van huurders maken voor de activiteiten naar de achterban.
Dit gaat ons beslist veel te ver – en ons niet alleen, zoals uit het
voorlopig verslag is gebleken.De indiener zinspeelt in de memorie van antwoord op een mogelijke novelle,
maar geeft ten slotte toch de voorkeur aan een modelverordening, op te stellen
door het overleg van huurders en verhuurders. Wij merken op dat dit laatste
volstrekt niet toereikend is. Immers, wel of geen modelverordening, de grote
hoogte van de vergoeding blijft in de wet geregeld. Daaraan valt niet te tornen.
En de suggestie van een evaluatie na één jaar, gedaan in de
nadere memorie van antwoord, achten wij, met permissie, een zoethoudertje.Een derde bezwaar betreft in feite de gehele opzet van het initiatiefvoorstel.
In de Contourennota werd onderscheid gemaakt tussen de sociale verhuurders
en de overige verhuurders. Voor de sociale verhuurders zou op instellingsniveau –
en per gemeente, al stond dat er niet expliciet in – één
representatieve huurdersorganisatie moeten optreden. Voor
de overige verhuurders zouden de organisaties daarentegen op complexniveau
(van minstens twintig woningen) moeten zijn georganiseerd, tenzij anders overeengekomen.
Dit onderscheid per sector was op de praktijk toegespitst en leverde een goed
werkbaar geheel op. Het initiatiefvoorstel stelt echter geen representativiteitseis
voor organisaties van huurders bij corporaties. Het gevolg is dat per corporatie
meerdere grotere of kleinere huurdersorganisaties werkzaam kunnen zijn, óók
binnen één gemeente; ja, zelfs binnen één complex.
Dat is zeer onwenselijk en kan de sociale verhuurders veel onnodig werk en
extra kosten bezorgen.Ik kom bij het vierde bezwaar. In het initiatiefontwerp vallen complexen
van minder dan twintig woningen onder de wet – ja, zelfs vallen afzonderlijke
woningen onder de wet, indien de verhuurder in totaliteit minstens 100 woningen
verhuurt. Daarbij moet worden bedacht dat ook makelaars en andere tussenpersonen,
die het bezit beheren van vele kleine eigenaren, onder de werking van de initiatiefwet
vallen zodra zij boven die 100-woningengrens uitkomen. Dat is door de indiener
nog eens bevestigd in de nadere memorie van toelichting. Juist bij versnipperd
woningbezit zullen zeer verschillende huurverhogingen en andere bedingen worden
gemaakt. Dat wordt een onoverzichtelijke toestand, want de huurdersorganisatie
zal zich met al die afzonderlijke gevallen bezig moeten gaan houden. Bovendien
zal in zo'n situatie lang niet altijd duidelijk zijn welke organisatie welke
huurders vertegenwoordigt. Uit een oogpunt van deregulering zou het beter
zijn geweest, indien de indiener het voorbeeld van de Contourennota zou hebben
gevolgd en een ondergrens van 20 woningen per complex zou hebben gehanteerd.
Het merkwaardige is, dat in artikel 1, lid 1, onder c, een wooncomplex wordt
gedefinieerd als minstens 20 bij elkaar gelegen woningen; maar dat het begrip
"wooncomplex" verder geen enkele praktische consequentie heeft voor de werking
van het initiatiefvoorstel. Kan de indiener dit laatste bevestigen?Het vijfde maar het bepaald niet minste inhoudelijk bezwaar acht de VVD-fractie,
dat ook geliberaliseerde huurwoningen onder de werking van het initiatiefvoorstel
worden gebracht. Ik heb zojuist het betoog van de heer Baarda aangehoord.
Hij maakte de staatssecretaris een compliment en bedankte hem voor het feit,
dat hij de nota-Heerma zo voortreffelijk heeft uitgevoerd. De heer Baarda
zal zich echter herinneren, dat de liberalisatie van een zeker bovendeel van
de huurwoningen ook een van de elementen van de nota-Heerma was en ook feitelijk
in wetten is vertaald. Nu wordt weer een deel van die liberalisatie in het
onderhavige voorstel ongedaan gemaakt en wordt inbreuk gemaakt op het werk
van de heer Heerma, dat de heer Baarda zojuist zo uitbundig heeft geprezen.
Ik wijs hem daar maar even op. Geliberaliseerde huurwoningen zijn per definitie
gedereguleerde woningen, die niet onder allerlei overheidsbemoeienis vallen,
anders dan het Burgerlijk Wetboek.Mijnheer de voorzitter! Het initiatiefvoorstel bevat ook enige technische
onvolkomenheden. De meest opvallende is wel de formulering van artikel 8:
"Geschillen die voortvloeien uit deze wet, worden voorgelegd aan de kantonrechter."
Achter dit simpele zinnetje gaat een hele voorgeschiedenis schuil. De aanvankelijke
bedoeling van de indiener was immers om de kantonrechter ook inhoudelijk te
laten toetsen of de verhuurder aan zijn verplichtingen jegens de huurdersorganisatie
had voldaan. Daartegen liepen de verhuurders massaal te hoop. In de Contourennota
was voor de kantonrechter slechts een marginale toetsing weggelegd of de procedure
correct was gevolgd. De Tweede Kamer heeft daar vervolgens op gereageerd door
aanneming van het amendement-Biesheuvel op stuk nr. 24, waardoor de tekst
van artikel 8 werd teruggebracht tot het zojuist door mij geciteerde zinnetje.
Maar hoe kort en krachtig dit zinnetje op het eerste gezicht ook mag overkomen,
daaruit blijkt helaas niet dat het de bedoeling van de wetgever was om de
kantonrechter slechts marginaal te laten toetsen. Het amendement is dan ook
voorzien van een paginagrote toelichting, die duidelijk moet maken wat precies
met dat zinnetje is bedoeld. Dit feit alleen al doet vermoeden, dat de wettekst
zelve in feite niet adequaat is. En nu maar hopen, dat iedere kantonrechter
wanneer hij te zijner tijd uitvoering moet geven aan artikel 8, die toelichting
ook werkelijk zag lezen. Wij achten dit alles bijeengenomen geen gelukkige
zaak.Een ander mankement is de formulering van artikel 2, lid 2. Daarin worden
bij een toegelaten instelling complexgewijze huurdersorganisaties niet erkend
indien voor alle woongelegenheden van die toegelaten instelling één
huurdersorganisatie is ingesteld; tenzij de verhuurder en die ene organisatie
anders zijn overeengekomen. Onze kritiek daarop in het nader voorlopig verslag
was dat met deze bewoording geen rekening is gehouden met sociale verhuurders,
die in meerdere gemeenten actief zijn, en dat de uitzonderingsbepaling moet
gelden indien sprake is van "één huurdersorganisatie voor alle
woongelegenheden binnen één gemeente". Dat zou logischer geweest
zijn. Het antwoord daarop van de indiener is, dat voor de oplossing van dit
probleem een beroep kan worden gedaan op de zinsnede "tenzij de verhuurder
en de eerstbedoelde huurdersorganisatie anders zijn overeengekomen". Maar
dat snijdt geen hout. Uit de tekst blijkt zonneklaar dat die zinsnede slechts
slaat op de mogelijkheid, dat ondanks de aanwezigheid van een huurdersorganisatie
toch andere complexgewijze organisaties worden toegelaten. Dit is beslist
niet toegesneden op de door ons geschetste situatie. Wij blijven dit een gebrekkige
tekst vinden. Als het wetsontwerp werkelijk in werking zou treden, is het
wachten op de huurdersorganisatie van één complex, die met een
beroep op deze tekst erkenning eist.En dan is daar ook nog het gehannes over de onzelfstandige woonruimten.
Vallen die nu wel of niet onder de werking van dit initiatiefvoorstel? Deels
wordt de onduidelijkheid daarover veroorzaakt door het feit dat de indiener
zich bedient van de term "woongelegenheden". Voorzover ons bekend, wordt hiermee
een nieuw begrip geïntroduceerd dat niet in de reeds bestaande wetgeving
voorkomt. Zoiets moet je nooit doen, als daar geen heel dringende reden voor
is. En die is er volgens ons ook niet. De indiener had gewoon kunnen volstaan
met de hantering van het woord "woningen" en in het definiëringsartikel
kunnen aangeven dat daaronder in het kader van deze wet ook standplaatsen
en woonwagens worden begrepen. Dat is elders in bestaande wetten ook zo geschied.
Maar dit ter zijde.Waar het om gaat, is of onder "woongelegenheden" ook onzelfstandige woonruimte
moet worden verstaan. Uit artikel 1, lid 1, onder b, zou kunnen worden afgeleid
dat dit niet het geval is. In de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer
week de indiener daar echter vanaf, toen hij schreef dat grote kamerverhuurders
en dergelijke weer wel onder de werking van de wet zouden vallen. Toen wij
in het nader voorlopig verslag op deze tegenstrijdigheid wezen, kwam ten slotte
het antwoord dat een kamer geen woning is in de zin van dit wetsvoorstel.
Hoe dat zit met incidentele kamerverhuur binnen een woning, is nu wel duidelijk.
De hospita aan de keukentafel die ik destijds ten tonele heb gevoerd –
de staatssecretaris zal zich die wellicht nog herinneren – speelt hierbij
dus geen rol. Voor alle zekerheid vragen wij echter toch nog het volgende.
Indien een grote verhuurder met meer dan honderd woningen, zoals een woningcorporatie
of een stichting voor studentenhuisvesting, kamers verhuurt aan huurders die
daarin hun hoofdverblijf hebben, valt dat dan evenmin onder de werking van
het initiatiefvoorstel?Voorzitter! Ik kom tot mijn conclusie. Wij hebben waardering voor de inspanning
die de indiener zich heeft getroost om dit voorstel zo ver te brengen. Dat
hij het zo ver gebracht heeft, verdient een compliment. Het zal inmiddels
echter wel duidelijk zijn dat wij het initiatiefvoorstel niet zullen steunen.
Als het zou worden verworpen, is dat bepaald geen ramp. Eerder in dit betoog
maakte ik reeds melding van het voorstel van wet dat door de regering is voorbereid.
Daarin wordt, voorzover dat voor ons valt na te gaan, beter aangesloten op
het akkoord tussen huurders en verhuurders in de Contourennota. Voor ons is
dat – wij zeiden dit reeds een jaar geleden – het toetspunt. Het
regeringsontwerp is geheel voorbereid en kan onmiddellijk worden ingediend.
Het kan ruim vóór 1 juli 1999 in werking zijn getreden. Wat
dat betreft, maakt het geen verschil, want ook het thans aan de orde zijnde
initiatiefvoorstel kan niet meer op de huurronde van 1 juli van dit jaar van
toepassing zijn.De heer Hessing (D66):Voorzitter! Ook mijn complimenten aan de indiener dat hij dit voorstel
tot hier heeft kunnen leiden. Uit het debat van vandaag zal moeten blijken
of het nog verder gebracht kan worden.De wettelijke regeling van het overleg tussen huurders en verhuurders
is op zichzelf geen hemelbestormend onderwerp te noemen. Dat neemt echter
niet weg dat er in de praktijk van alledag veel aan gelegen is om ervoor te
zorgen dat huurders op reguliere wijze in gesprek komen met de verhuurders
over zaken die voor hen van belang zijn. Op zichzelf is dat een doodnormale
zaak die eigenlijk geen regeling, laat staan een wettelijke regeling, zou
behoeven. Gelukkig kan dan ook worden vastgesteld dat in veel gevallen en
wellicht zelfs in zeer veel gevallen nu reeds zonder enige wettelijke stok
achter de deur goed overleg plaatsvindt tussen huurders en verhuurders. Dezelfde
praktijk geeft echter ook aan dat dit normale overleg niet in alle gevallen
goed tot stand komt. Goede omgangsvormen, waaronder begrepen informatie-uitwisseling
en overleg, zijn niet in alle gevallen vanzelfsprekend te noemen. Daaraan
wordt, zo laat de praktijk zien, op zeer verschillende wijzen inhoud gegeven.
Mijn fractie is dan ook met de indiener van oordeel dat in ieder geval voor
alle huurders eenzelfde uitgangssituatie geschapen moet worden en dat dus
een wettelijke regeling voor het overleg tussen huurders en verhuurders als
een verbetering valt te kwalificeren ten opzichte van de huidige situatie.Dat de positie van de huurders als zodanig voor versterking in aanmerking
komt, is min of meer een logisch uitvloeisel te noemen van de ontwikkelingen
die zich de laatste jaren hebben voltrokken op het terrein van de volkshuisvesting.
De volkshuisvesting, en dan met name de positie van de verhuurders, is in
verregaande mate verzelfstandigd. De betrokkenheid van de overheid is navenant
afgenomen. Maar de positie van de huurders is in deze operatie in grote lijnen
buiten schot gebleven. Derhalve is er dus aanleiding om op het terrein van
de volkshuisvesting, die aldus een meer marktgerichte inhoud heeft gekregen,
de positie van de vragers, de huurders, en aanbieders, de verhuurders, zoveel
mogelijk gelijk te trekken. Tegen deze achtergrond vormt een wettelijke regeling
van het overleg tussen huurders en verhuurders in zekere zin een logisch sluitstuk.
Mijn fractie ziet dan ook geen aanleiding, onderscheid te maken tussen de
sociale en de geliberaliseerde sector, zoals de heer De Beer zojuist heeft
gedaan.Zeer veel huurdersverenigingen hebben laten blijken van hun visie, dat
het voorliggende wetsvoorstel steun verdient. Nog vanmorgen hebben wij op
het Binnenhof kunnen zien, dat dat ook echt het geval is. Maar het initiatiefvoorstel
dat nu voorligt, is niet de eerste poging om een regeling om de positie van
de huurders ten opzichte van de verhuurders te versterken, in het Staatsblad
te brengen. In deze Kamer is in april 1996 het wetsvoorstel procesvereisten
gesneuveld. Mijn fractie heeft dat destijds betreurd, en was dan ook verheugd
dat de Nationale woningraad, het NICV, de Nederlandse woonbond en de Raad
voor onroerende zaken het initiatief hebben genomen om de contouren te schetsen
van een algemene regeling voor de betrekkingen tussen huurders en verhuurders.
Met de aldus tot stand gekomen Contourennota was een gunstige uitgangspositie
geschapen voor een wettelijke regeling die door de partners in het veld werd
gesteund.Wat had meer voor de hand gelegen, dan te wachten op een daarop geënt
wetsvoorstel van de staatssecretaris? Om het prikkelend te stellen: een initiatiefvoorstel
heeft toch pas toegevoegde waarde, wanneer blijkt dat de regering niet bereid
of niet in staat is, op een bepaald onderwerp wetgevende arbeid te verrichten?
Wat er mogelijk ook gezegd kan worden van deze staatssecretaris, in ieder
geval niet dat hij op dit onderwerp in gebreke is gebleven. Integendeel, de
staatssecretaris zag, zoals gezegd, een eerder voorstel van zijn hand over
dit onderwerp, ondanks een robuuste verdediging van zijn kant, de eindstreep
niet halen. Buiten twijfel stond en staat dat de staatssecretaris er veel
aan gelegen was en is om een tweede poging succesvol af te ronden. Tegen deze
achtergrond vindt mijn fractie dat een en ander niet direct de schoonheidsprijs
verdient. De omstandigheid, dat nu per saldo een wetsvoorstel voorligt dat
niet op brede steun vanuit het veld kan rekenen, betreurt mijn fractie. Partijen
hebben elkaar in de Contourennota weten te vinden, maar deze consensus is
niet benut, en dat lijkt geen goede ontwikkeling te zijn. Ik sluit mij aan
bij de woorden van de heer De Beer op dit punt.Maar goed, het oordeel van mijn fractie wordt thans in eerste instantie
niet gevraagd over de procedure, maar wel over de inhoud. Ondanks de waardering
die mijn fractie heeft voor de inzet van de initiatiefnemer en de sympathie
die mijn fractie koestert voor het onderwerp, zijn er toch serieuze bezwaren
aan te voeren tegen het wetsvoorstel. Een belangrijk bezwaar tegen het voorstel
betreft de reikwijdte van de verplichte informatieoverdracht. Artikel 4, lid
1, onder b, stipuleert dat de verhuurder eigener beweging de betrokken huurdersorganisatie
schriftelijk informeert over zijn voornemens tot het aangaan van fusies met
andere verhuurders, deelneming in andere rechtspersonen, dan wel verkoop van
zijn onderneming. Nu toch algemeen bekend is dat verhuurders in veel gevallen
beleggers zijn die op volstrekt andere terreinen dan de verhuur actief zijn,
zou het betekenen dat van iedere mutatie op die andere terreinen als bedoeld
in het wetsvoorstel informatie moet worden verstrekt.Naar het oordeel van mijn fractie gaat deze informatieplicht te ver, in
ieder geval verder dan uit een oogpunt van de behartiging van huurdersbelangen
voor wenselijk moet worden gehouden. Bedrijfsaangelegenheden worden met deze
verplichting onvoldoende gescheiden van volkshuisvestelijke aangelegenheden.
Zeker, het is niet uitgesloten dat er gevallen denkbaar zijn, waarbij deelneming
in andere rechtspersonen of verkoop van ondernemingen van invloed kunnen zijn
op de woon- en leefpositie van huurders. Maar in zijn algemeenheid schiet,
zoals gezegd, deze informatieplicht te ver door. Heeft de initiatiefnemer
bijvoorbeeld een notie, wat dit voorschrift voor consequentie heeft voor een
verhuurder als het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds? Mijn fractie kan niet
overzien, welke informatiestromen als gevolg van dit voorschrift zullen gaan
ontstaan, maar niet uit te sluiten valt dat, wanneer verhuurders dit wetsartikel
naar letter en geest zullen gaan volgen, er nogal wat over tafel zal gaan.
En dan gaat het per saldo om informatie die zeer gevoelig is, en waarvan moet
worden aangenomen, dat voortijdige bekendmaking daarvan mogelijk schade kan
opleveren. Natuurlijk kan de verhuurder een beroep doen op het bedrijfsbelang
en de gegevens niet verstrekken, maar dan is niet uitgesloten dat de kantonrechter
in beeld komt. Een en ander zal dan tot gevolg hebben dat het nog geruime
tijd kan duren, voordat met zekerheid vaststaat dat de verhuurder terecht
een beroep heeft kunnen doen op het bedrijfsbelang om de bewuste gegevens
niet te verstrekken. Dat alles lijkt mij voor de bedrijfsvoering van de verhuurder
toch buitengewoon schadelijk te zijn. Mijn fractie heeft de indruk dat met
deze brede verplichting als het ware met een olifant op een mug wordt geschoten.
Het is ook nog maar de vraag of deze plicht, gelet op het oogmerk ervan, wel
zo ruim had moeten worden geformuleerd. Het gaat er in de kern om dat de verhuurder
al die gegevens aan de huurders ter kennis brengt die van invloed kunnen zijn
op de concrete woon- en leefsituatie van de betrokken huurders. Heeft de indiener
niet overwogen om de informatieplicht in deze zin te redigeren? Als ik de
Contourennota op dit punt ter hand neem, kom ik bijvoorbeeld tot de volgende
redactie: "De verhuurder informeert de huurdersorganisatie eigener beweging
zo spoedig mogelijk schriftelijk over zijn beleid en de daarbij behorende
maatregelen die rechtstreeks te maken hebben met de bestaande woningvoorraad
en de bestaande woonomgeving en die van invloed zijn op de directe woon- en
leefsituatie van de huurders, tenzij het bedrijfsbelang van de verhuurder
zich daartegen verzet." Heeft de indiener op enig moment een dergelijke aanpak
overwogen?Een ander punt betreft de kosten die de verhuurder moet vergoeden aan
de huurdersorganisatie. De Contourennota spreekt over een bijdrage in de kosten.
Partijen moeten hierover afspraken maken. Misschien is dat nog wat te vrijblijvend
geformuleerd, maar het gaat wel uit van het principe dat ook de huurders zelf
een inspanning moeten leveren om het overleg vorm en inhoud te geven. Huurders
en verhuurders hebben als vragers en aanbieders een gezamenlijke verantwoordelijkheid
om te zorgen voor een goede woon- en leefomgeving. Vanuit die gezamenlijke
verantwoordelijkheid geredeneerd, past het ook dat huurders een bijdrage leveren.
In het initiatiefwetsvoorstel wordt echter in artikel 7, lid 1, de verhuurder
aangeslagen voor de te maken scholingskosten. Mijn fractie acht dit een verkeerde
keuze. Op zichzelf verzet zich er niets tegen dat de verhuurder bijdraagt
aan scholingsactiviteiten, maar om deze kosten geheel en al bij de verhuurder
te leggen, gaat mijn fractie te ver. Ook de huurders hebben wat dit betreft
een eigen verantwoordelijkheid, maar die blijft nu buiten schot.Ten slotte kom ik op het punt van de toetsing door de kantonrechter. Daarover
heeft enig misverstand bestaan. Uit de woorden van de heer De Beer maak ik
op dat die misverstanden wat hem betreft nog steeds bestaan. Uit de toelichting
op het desbetreffende amendement van de heer Biesheuvel valt de reikwijdte
van de bemoeienis van de kantonrechter toch redelijk precies te duiden. Daarin
wordt aangegeven dat de toetsing door de rechter een sterk procedureel karakter
kent en dat een inhoudelijke toetsing door de kantonrechter van een door de
verhuurder aan de huurdersorganisatie voorgelegde voorgenomen beleidswijziging
en de daaraan ten grondslag liggende belangenafweging van de verhuurder buiten
het bereik van de wet valt. Met deze toelichting lijkt voldoende zekerheid
gegeven, althans voor mijn fractie, dat interventie van de kantonrechter in
hoofdzaak toeziet op de toereikendheid en volledigheid van de verstrekte gegevens
met het oog op de nakoming van de procedurele verplichtingen. Alleen waar
het gaat om een beroep op bedrijfsbelang dient de kantonrechter na te gaan
of de verhuurder in redelijkheid en billijkheid kon besluiten de gewenste
informatie om die reden achter te houden.Ik rond af. Een voorlopig oordeel over het initiatiefwetsvoorstel moet
voor mijn fractie helaas negatief uitvallen. Hoezeer ook mijn fractie is doordrongen
van de noodzaak om een wettelijke regeling te treffen voor de gewenste omgangsvormen
tussen huurders en verhuurders, dit wetsvoorstel schiet haar
doel voorbij, ondanks de goede intenties. Hoewel mijn fractie uiteraard het
antwoord van de indiener afwacht, zijn haar bezwaren zodanig fundamenteel
van aard dat niet goed valt in te zien dat hij die bezwaren redelijkerwijs
zou kunnen ondervangen. Indien de indiener echter bereid is om zijn wetsvoorstel
aan te passen, zoals is gesuggereerd door de heer Baarda, ontstaat er wellicht
een andere situatie.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter! Toen ik mij op een mooie zondag nogmaals in het hele dossier
verdiepte, kon ik regelmatig een sterk gevoel van ergernis niet onderdrukken.
Die ergernis is ook vandaag, na de laatste spreker, behoorlijk toegenomen.
Bij het aanvankelijke initiatiefwetsvoorstel van de heer Duivesteijn was er
bij mij nog wel sprake van enig enthousiasme. Fris van de lever kwam de heer
Duivesteijn met scherpe kritiek op het volkshuisvestingsbeleid, ook van zijn
eigen partij. Zijn initiatiefwetsvoorstel met verplichte huurdersraden, met
instemmingsrecht en medezeggenschap zou de krom gegroeide machtsverhoudingen
na de brutering, de verzelfstandiging en de door de politiek opgedrongen verzakelijking,
soms zelfs vercommercialisering van de sector, wat rechttrekken. In de discussies
binnen GroenLinks vonden we toen te veel advies en te weinig instemming, te
weinig medezeggenschap, laat staan zeggenschap.Dit raakt natuurlijk meteen de principiële vraag: van wie zijn die
woningen eigenlijk, van wie behoren ze te zijn en wie heeft zeggenschap waarover?
Is het wel zo vanzelfsprekend dat die vele miljoenen woningen, die allemaal
met gemeenschapsgeld, subsidies en huren zijn gebouwd en worden onderhouden,
in bezit en beheer zijn van woningbouwverenigingen of stichtingen, waar slechts
een handjevol professionals – meestal goedbetaald en zelf wonend in
de koopsector – als een nieuwe kaste mandarijnen de dienst uitmaakt?
Vaak wordt de marginale positie van de huurders verdedigd met het argument
dat zij er, soms, kort in wonen en daarom te weinig verantwoordelijk voor
de toekomst zouden zijn. Alsof corporatiebestuurders allemaal zo zetelvast
zijn. Ook daar is sprake van doorstroming.Dit is een onderwerp waar al heel veel over is gesproken. In de socialistische
beweging werd vaak de term "in handen van de gemeenschap" gebruikt. Dat klonk
altijd sympathiek, maar loste de concrete problemen niet echt op, want een
volledig bewonerszelfbeheer kan ook tot groepsegoïsme leiden –
bijvoorbeeld de woningen ver onder de kostprijs verkopen aan de zittende huurders –
en daarom heb ik ook altijd politieke controle en randvoorwaarden door een
democratisch gekozen overheid noodzakelijk gevonden. Natuurlijk moeten woningbouwverenigingen
zelf ook een zekere mate van autonomie kunnen uitoefenen, maar onbeperkt zal
dat nooit mogen zijn en dat is het in de regelgeving ook nooit geweest.Kortom, het zal altijd gaan om een mix van verantwoordelijkheden van de
bewoners/huurders, woningbouwverenigingen en de overheid, waarbij het in de
huidige situatie nog steeds zo is dat bewoners een volstrekt ondergeschikte
positie hebben. In de visie van GroenLinks zou in de machtsbalans van huurders,
overheid en verhuurders veel meer macht en zeggenschap naar de bewoners geschoven
moeten worden, met politieke randvoorwaarden en controle door met name de
lokale overheid. Daarbij zouden de managers van de corporaties zich vooral
dienstbaar en dienstverlenend moeten opstellen richting bewoners. Zij immers
wonen en leven in de huizen en buurten, zij betalen de, steeds maar stijgende,
huren en als mondige huurders willen ze ook steeds meer reële invloed
op factoren die hun leven kunnen verbeteren of verpesten.Maar er is ook een cruciale strategische factor. Als we de slag met de
koopsector niet volledig willen verliezen – dat dreigt nu wel te gebeuren –
zal dit voordeel van de koopsector, grote zeggenschap, ook in de huursector
gerealiseerd moeten worden. In een van de vele brieven, die wij ten faveure
van voorliggend wetsvoorstel ontvingen stond het helder: "De verhuurders hebben
de woningen, de kennis en het geld. De huurders hebben slechts een individueel
huurcontract."De verhuurders hebben inderdaad de macht en ik heb moeten constateren
uit het hele dossier en de treurig stemmende brieven die we ontvingen, dat
ze die ook willen houden en op essentiële punten, zoals fusies, zelfs
niet eens het recht op informatie en overleg geregeld willen zien. Kennelijk
heeft de hele verzelfstandiging en de brutering er inderdaad toe geleid, dat
de bestuurders van woningbouwverenigingen zich niet langer als bondgenoot
van de huurders kunnen en willen opstellen. Door de liberalisering moeten
ze hun eigen broek ophouden en daarbij zijn huurders slechts lastig bij huurverhogingen
of fusies en worden wettelijke regelingen om dit te veranderen als een bedreiging
gezien.Door de initiatiefnemer is terecht herhaaldelijk gewezen op de ongelijke
machtsverhoudingen na de verzelfstandiging waarbij verhuurders zich steeds
verder professionaliseerden. Veel overleg kan gekenschetst worden als een
wedstrijd tussen Ajax 1 en een juniorenteam. Waar vroeger de overheid –
in theorie althans, want in de praktijk viel dat vaak tegen – nog enige
bescherming bood voor de huurders, moet nu in onderling overleg zaken worden
gedaan. En het is dan ook zonder meer noodzakelijk, dat de positie van de
huurdersorganisaties structureel verbeterd moet worden. Ik sprak net over
mijn grote ergernis. Die werd veroorzaakt door de volgende factoren.Ten eerste de opstelling van sommige politieke partijen, waarbij de VVD
aan de overzijde met haar ongeïnteresseerde en destructieve houding wel
het hoogtepunt vormde. Het is onbegrijpelijk dat er nog één
huurder in dit land op deze partij stemt.Ten tweede de opstelling van de woningbouwverenigingen en de volgzame
houding van de staatssecretaris hierbij. Terwijl paars er altijd zo trots
op was dat ze weer het primaat van de politiek opeiste, moest er nu zo nodig
achter een, waterig, compromis van de sector aangelopen worden. Ook tegen
de heer Hessing zeg ik: wij zijn toch niet voor niets politici geworden? Met
de Contourennota als bijbeltje in de hand werd het voorliggende wetsontwerp
platgeamendeerd en dat door een partij, door een staatssecretaris die eens
radicale democratisering als hoofddoel van zijn politieke beweging had gekozen.Ten derde de opstelling van de indiener van het wetsvoorstel. Hij moest
de ene na de andere concessie doen. Het was niet eens meer een kwestie van
eieren voor zijn geld kiezen; hij moest soms zelfs door het stof gaan. En
toch bleef hij verdedigen dat de kern van zijn voorstel volledig overeind
is gebleven. Waarom geeft hij niet eerlijk toe dat er zware concessies gedaan
moesten worden om nog iets overeind te houden? Dat zou mijn advies zijn.Toch ga ik zeker niet zo ver als bijvoorbeeld de SP, die bij monde van
de heer Poppe het allemaal "minder dan surrogaat" noemde en het beter vond
"geen wet te hebben dan een waardeloze wet". Naast het populisme waart de
geest van het maximalisme en radicalisme – liever een hele dop dan een
half ei – in die partij kennelijk nog steeds rond. Hiermee wordt ook
het keiharde gegeven genegeerd dat veel bewonersorganisaties in het land de
senaat krachtig hebben gevraagd, dit afgezwakte wetsvoorstel over te nemen.
Zou het allemaal "vals bewustzijn" zijn?Maar de houding van de VVD kon ik, zoals gezegd, het minste waarderen.
Zij stonden toe dat CDA en D66 het initiatief stevig uitkleedden en verweten
de indiener vervolgens vilein gebrek aan karakter, omdat hij deze afzwakkingen
niet had mogen accepteren als hij een beetje vent was geweest. Ik zal dit
gedrag maar niet proberen te typeren, want ik vrees dat ik woorden zal gebruiken
die uit de Handelingen geschrapt moeten worden.De heer De Beer (VVD):Waarom heeft uw partij dat niet gezegd tijdens dat debat aan de overkant?De heer Pitstra (GroenLinks):Dat weet ik niet. Dat zou u aan mijn collega's aan de overzijde moeten
vragen.Voorzitter! Erg komisch en interessant vond ik het dat de heer Hofstra,
sprekende over de VVD, regelmatig zwaaide met de term "marxistisch". De brave
sociaal-democraat Duivesteijn schrok zich een hoedje van dit verwijt, dat
tegenwoordig als scheldwoord kennelijk al effectief is. Volgens de heer Hofstra
was het eerste ontwerp marxistisch. Nu weet ik dat de heer Hofstra wel eens
een boekje van Domela Nieuwenhuis heeft gelezen. Daar is hij erg trots op.
Wellicht weet hij daardoor iets van het anarchisme. En dat is voor een benepen
rechtse conservatief – het liberale kan ik dan niet meer ontwaren –
nooit weg. Maar het was misschien voor dat debat interessant geweest om naar
zijn definitie te vragen en om te bezien welke elementen daaruit in het eerste
ontwerp aanwezig waren. Had hij op het instemmingsrecht – op trouwens
zeer beperkte onderwerpen – gewezen, dan zou inderdaad de WOR, maar
ook medezeggenschap in het onderwijs, waar instemmingsrecht voor ouders heel
gewoon geregeld is, ook Marxistisch zijn. Maar zou hij verzonnen hebben dat
het eerste ontwerp uitging van machtsverschillen en dat hij deze wilde verkleinen,
dan zou het misschien nog een beetje in de richting zijn gekomen. Het is trouwens
opmerkelijk dat zij die ongelijke machtsverhoudingen willen stabiliseren en
elke regelgeving van de overheid om dit te beteugelen als betutteling of overregulering
zien, niet kunnen inzien dat zij evenzeer strijd voeren als degenen die daar
iets aan wilden veranderen. Conflicten worden niet door marxisten uitgevonden,
zij bestaan bij botsende belangentegenstellingen. In deze VVD-visie levert
het SCP ook marxistische producten, want herhaaldelijk wezen zij op de zwakke
onderhandelingspositie van de huurder, die door de brutering sluitstuk van
beleid waren geworden.Deze gedachte van machtsverschillen en ongelijkheid is inderdaad een inzicht
dat vele wetenschappers wel of niet bewust aan Marx hebben ontleend, zoals
ook velen van Freud inzicht hebben gekregen zonder onmiddellijk psychoanalyticus
te hoeven worden. Maar goed, ik laat de VVD in haar verhuurdersisolement zitten.
Ook hier in de senaat, waar vele spijkers op laag water zijn gevonden, valt
er tegen hun vooringenomenheid moeilijk in te argumenteren.De heer De Beer (VVD):Dit is een volstrekt onterecht verwijt. Ik heb gezegd dat de positie van
de huurders wel degelijk verbetering behoeft. Ik heb gezegd dat er een beter
ontwerp klaarligt dan dit ontwerp. Wij geven de voorkeur aan dat betere ontwerp
van de regering. Dat betekent niet dat wij een verhuurdersmentaliteit hebben.
Dat betekent dat wij, kiezend uit twee mogelijkheden, voor die ander kiezen.
Dat is heel iets anders dan wat u nu zegt.De heer Pitstra (GroenLinks):Dat moet ik nog zien. De VVD heeft namelijk ook de Wet procesvereisten
van deze staatssecretaris afgeschoten op punten. Heel veel kritiek die u nu
hebt geleverd zou ook gelden voor het initiatief van de staatssecretaris.
Want veel van die kritiek geldt natuurlijk ook de voorstellen die de staatssecretaris
heeft gedaan.De heer De Beer (VVD):Absoluut niet, want wij hebben wel enig inzicht gekregen in het ontwerp
van de staatssecretaris. Dat is een totaal ander ontwerp. Nogmaals, daar geven
wij de voorkeur aan. De heer Pitstra ontwijkt een antwoord op mijn interruptie.
Hij verwijt ons een soort verhuurdersmentaliteit, volkomen ten onrechte. Wij
willen op dit punt best iets voor de huurders doen, maar niet volgens het
ontwerp van de heer Duivesteijn, maar volgens het ontwerp van de regering.
Dat hebben wij een jaar geleden al gezegd en dat herhaal ik hier opnieuw.
De opmerking van de heer Pitstra slaat helemaal nergens op.De heer Pitstra (GroenLinks):Ik moet dat nog zien. Ik betwijfel in hoge mate dat, als hier het wetsvoorstel
van de heer Tommel had gelegen – de heer Tommel zegt daarover zelf dat
het maar op een paar kleine punten afwijkt van het voorstel van de heer Duivesteijn –
de heer De Beer dat van harte had gesteund, zeker gelet op de kritiek die
hij net allemaal heeft weten te vinden op definities...De heer De Beer (VVD):Daarnet was de heer Pitstra er zeker van, nu betwijfelt hij dat wij ervoor
zijn. Hij gaat de goede kant uit.De heer Pitstra (GroenLinks):Ik twijfel er niet aan dat het verzet van de heer De Beer hier is ingegeven
door de lobby van de verhuurders. Daar twijfel ik helemaal niet aan. Dat houd
ik gewoon staande. Ik betwijfel wel dat, als hier het voorstel van de staatssecretaris
had gelegen, de heer De Beer dan niet dezelfde spijkers op laag water had
gevonden. Maar goed, dat is niet te bewijzen. Dat kunnen wij
pas bewijzen als er iets gebeurt waar ik niet voor ben, namelijk als dit voorstel
hier wordt verworpen.Voorzitter! Veel interessanter is de rol van het CDA. Zou de senaatsfractie
van het CDA erin slagen de vernieuwingskoers van haar partij te volgen of
volgen ze net als bij de Wet procesvereisten de VVD en de verhuurderslobby?Er is voor en tijdens de verkiezingscampagne, met name in het blad Trouw,
veel geschreven over en toegeschreven naar overeenkomsten tussen het vernieuwde
CDA en GroenLinks. Ook tijdens de campagne ontmoette ik veel nieuwe CDA'ers
die het erg graag met ons eens wilden zijn op diverse onderwerpen. Onze beide
partijen, mijnheer Baarda, vinden dat er meer is dan markt en overheid en
benadrukken de rol van de civiele samenleving – dat doet GroenLinks –
en het maatschappelijk middenveld. Dat doet het CDA. Vandaag kan het CDA duidelijk
maken op wie het zich primair oriënteert bij dat maatschappelijk middenveld.
Wordt het, zoals vanouds, kiezen voor de nieuwe kaste van mandarijnen of kiest
het voor de veel grotere groep van huurders, die meer invloed wil? Wij zijn
benieuwd.De heer Baarda (CDA):Kan de spreker zijn stelling onderbouwen met voorbeelden? Dit gaat mij
wel erg ver. Het CDA kiest inderdaad voor het maatschappelijk middenveld,
maar dat zijn én de huurders én de verhuurders.De heer Pitstra (GroenLinks):Soms moet je daartussen kiezen. Soms hebben zij verschillende standpunten
en verschillende belangen. Dat doet zich vandaag voor. De verhuurders hebben
ons brieven gestuurd waarin zij vragen het initiatiefvoorstel niet aan te
nemen. Wij hebben ook talloze brieven gehad van huurders waarin zij vragen
het alsjeblieft wel aan te nemen. Het CDA zal dus kleur moeten bekennen.De heer Baarda (CDA):Die kleur hebben de organisaties zelf bekend. De verhuurdersorganisatie
en de huurdersorganisatie zijn het eens over het voorstel neergelegd in de
Contourennota. Wat wil de heer Pitstra nog meer met zijn kritiek op het maatschappelijk
middenveld?De heer Pitstra (GroenLinks):Ik kom zo nog even op dat waterig compromis en de opstelling van de Woonbond
daarbij.Het argument dat dit wetsvoorstel een bron van ellende wordt omdat de
corporatiebestuurders er kritiek op hebben, kan toch nooit overtuigen. De
geschiedenis van dit soort voorstellen leert immers dat er altijd weerstand
tegen veranderingen bestaat. Terecht werd in de memorie van antwoord aan onze
Kamer gewezen op het advies van de commissie-Glastra van Loon – hij
is nu niet in de zaal, maar hij zal het zich ongetwijfeld nog herinneren –
die al in de jaren zeventig na vier jaar studie en overleg niet tot overeenstemming
wist te komen. Bij dit soort situaties moet de politiek knopen doorhakken.
De vraag is dus of de huidige CDA-senaatsfractie deze zeer bescheiden stap
vooruit in het belang van de huurders kan maken. Aan de overzijde lukte het
wel om zich los te maken van de VVD, nadat zij overigens vrij effectief het
wetsvoorstel hadden afgezwakt in hun eigen richting.De opvattingen van het CDA aan de overzijde vond ik toch op een aantal
punten raar. De huurders mochten wel overleggen, maar zij mochten niet onderhandelen.
Wat een betutteling! Ik denk dat die versterkte vakbondsvleugel in de nieuwe
CDA-fractie er volstrekt anders over denkt. Werknemers overleggen en onderhandelen
met de werkgevers. Soms staken zij zelfs. Misschien moet de heer Baarda nog
eens stevig overleggen met de heer Hofstede over het belang van onderhandelen.
Waarom zouden huurders dat niet mogen doen?De heer Baarda (CDA):Zou de heer Pitstra de titel van de wet willen noemen waar wij nu over
spreken? Er wordt gesproken over de Wet overleg huurders verhuurder.De heer Pitstra (GroenLinks):Dat klopt. De heer Biesheuvel was het daar erg mee eens. Hij was er zelfs
tegen dat er werd onderhandeld. Ik vraag wat er tegen is dat huurders onderhandelen
met verhuurders. Wat is erop tegen dat werknemers onderhandelen met werkgevers?
Wat is dat voor rare ideologische preoccupatie en betutteling van de positie
van huurders? Overleg heeft toch ook vaak het karakter van onderhandelen?Het initiatiefvoorstel is sterk afgezwakt, van elan en van alle scherpte
ontdaan, maar het heeft nog wel waarde. Het gaat ook iets verder dan de Contourennota
en het virtuele wetsvoorstel van Tommel, dat wij nooit hebben gezien. Door
de amendering zijn de verschillen enorm verkleind, maar nog wel aanwezig.
In de bijlage bij de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer heeft de staatssecretaris
ze netjes voor ons op een rijtje gezet, maar ik moet zeggen dat ik ze niet
spectaculair vond.Verhuurders, ook particuliere verhuurders, worden verplicht om op een
aantal belangrijke punten met huurders te overleggen en ze van de nodige informatie
te voorzien. Bij de kantonrechter kan een conflict worden voorgelegd. Over
dit laatste punt wil ik de initiatiefnemer een vraag stellen. Anderen deden
dat ook al, vanuit een andere optiek.Het is duidelijk dat de kantonrechter door de amendering niet volledig
inhoudelijk op de stoel van de verhuurder mag gaan zitten, maar kennelijk
mag hij toch wel meer dan alleen maar procedureel en marginaal toetsen. Aan
de overzijde is hierover eindeloos gedelibereerd. Er is inderdaad een verschil
tussen de tekst en de toelichting. Kan de indiener, en wellicht ook de staatssecretaris,
aan de hand van een concreet voorbeeld verduidelijken hoe hij dit artikel
uiteindelijk interpreteert?Hoewel mijn vingers jeuken om op alle onderdelen van het aanhangige initiatiefvoorstel
uitgebreid in te gaan, lijkt mij dit niet de rol van GroenLinks in de Eerste
Kamer. Ik wil slechts op twee punten inhoudelijk ingaan. Met de nieuwe verhoudingen
in de Tweede Kamer, een progressieve meerderheid en een versterkte fractie
van GroenLinks zijn er wellicht de komende jaren nieuwe, verdergaande initiatieven
te ondernemen.Het eerste punt zijn de financiële vergoedingen voor de huurdersorganisaties.
De heer Baarda heeft hierbij een progressief standpunt ingenomen, terwijl
de VVD dat te ver vond gaan. Uit onderzoek blijkt dat dit zeer verschillend
en vaak zeer ontoereikend is geregeld. In het wetsvoorstel wordt het wel aangeduid
als vereiste, maar op geen enkele manier concreet uitgewerkt. Dat moet zich
in de praktijk maar uitwijzen en wellicht is later nog regelgeving
nodig, is de gedachte.Maar het ligt toch voor de hand om de huurdersorganisaties goed te faciliteren?
De verhuurders zijn toch ook goed voorzien van kennis, faciliteiten en geld?
Dat wordt toch ook betaald uit een vaste bijdrage uit de huren? Dan is het
toch zonder meer redelijk dat huurders ook recht hebben op een vaste bijdrage
per woning? In de praktijk fluctueert deze enorm, van ƒ 1 tot ƒ
15 per woning, waarbij slechts 10% van de verhuurders voor een financiële
vergoeding zorgt en de meeste huurdersorganisaties het moeten halen uit een
schamel budget van gemiddeld ƒ 2000! Hoezo meer machtsgelijkheid, als
dit het bedrag is dat een corporatiebestuurder betaalt aan een gemiddelde
studiedag? Ik vraag de staatssecretaris nadrukkelijk hierop te reageren. Is
een bedrag van pakweg ƒ 7 tot ƒ 10 per woning niet heel redelijk?
Zou dit na een evaluatie over een jaar niet in het belang van de rechtsgelijkheid
geregeld moeten worden?Een ander punt is de kwestie van de verkoop van huurwoningen van woningbouwcorporaties.
Informatieplicht en overleg zijn hierbij niet verplicht volgens het voorliggende
wetsvoorstel. Dat bevreemdt GroenLinks in hoge mate, omdat dit naast belangrijke
zaken als verbetering, sloop, huurbeleid, servicekosten en dergelijke voor
bewoners een zeer wezenlijke kwestie is.Het is mij bekend dat er in het eerste ontwerp van dit wetsvoorstel, dat
al van tafel is, nog zeer kritisch door de indiener werd geschreven over de
vermindering van het aantal huurwoningen. Er werd geroepen dat het leuk wonen
moest zijn in Nederland, ook in een huurhuis, maar in een later wetsvoorstel
wil hij 1 miljoen huurwoningen verplicht en ondoordacht verpatsen. Hij bezweek
voor de tijdgeest in plaats van die ter discussie te stellen, is mijn analyse,
maar het zou mij toch verbazen als hij daarom akkoord is gegaan met nieuwe
teksten, waarin bewoners hierover niet meer verplicht geïnformeerd hoeven
te worden. Is dit een omissie? Ziet hij of anders de staatssecretaris nog
kans om dit vuiltje weg te werken?Er is veel gesproken over dit initiatiefvoorstel en het voorstel van de
staatssecretaris, dat wel op instemming van de sector kon rekenen. De Woonbond
was hiermee akkoord gegaan. Er is nog nooit zoveel gewicht toegekend aan het
standpunt van deze organisatie! De Woonbond ging natuurlijk akkoord omdat
er, gegeven de machtsverhoudingen en de jarenlange impasse, eindelijk eens
iets geregeld zou worden. Achteraf gezien is dat niet echt handig, in mijn
ogen is het zelfs onverstandig, maar op zichzelf is het natuurlijk wel te
begrijpen.Het is mij bij bestudering van de stukken duidelijk geworden, dat het
volkomen terecht was dat er vanuit de Tweede Kamer zelf met een initiatief
werd gekomen. Het valt de heer Duivesteijn te prijzen dat hij daarvoor de
energie en de puf had. De staatssecretaris en de regering wilden immers, ondanks
nadrukkelijke verzoeken vanuit de Tweede Kamer, steeds afwachten en uitstellen.
Zij wilden wachten op initiatieven van de sector zelf, die nauwelijks vooruit
te branden was. Ik wil hierbij nadrukkelijk stellen dat er in Nederland uiteraard
ook verhuurders zijn die hun zaakjes wel goed voor elkaar hebben, die het
vanzelfsprekend vinden om hun huurders nauw bij het beleid te betrekken, zelfs
bij fusies, en die zelfs het instemmingsrecht, waar de Tweede Kamer per se
niet aan wilde, in de praktijk goed laten functioneren. Je zou eigenlijk kunnen
zeggen dat de meerderheid van de Nederlandse politiek deze voorlopers in de
sector in de steek laat en dat zij de achterblijvers en de tegenwerkers beloontDoor de critici van het wetsvoorstel, ook hier in de Eerste Kamer, is
alles uit de kast gehaald om het te laten stranden. Wat zullen zij teleurgesteld
zijn geweest over het, in onze ogen trouwens overbodige, advies van de Raad
van State waaruit bleek dat het technisch goed in elkaar zat. Ik wil het CDA
oproepen om dat dan ook gewoon ruiterlijk toe te geven. Het CDA heeft om dat
advies gevraagd, het zag er goed uit, maar de woordvoerder van de CDA-fractie
heeft er zojuist helemaal niets over gezegd.Voorzitter! Ik kom tot mijn slotconclusie. Wij vinden het voorliggende
wetsvoorstel niet moeders mooiste. Echte democratisering en het radicaal openbreken
van machtige posities in het maatschappelijk middenveld waren in Nederland
kennelijk nog niet mogelijk. De meerderheid in de Nederlandse politiek hield
dit in nauwe samenwerking met de nieuwe mandarijnen en de rijksoverheid effectief
tegen. Met de nieuwe Tweede Kamer en een vernieuwde CDA-fractie aan de overzijde
zijn er wellicht nieuwe mogelijkheden.Het aanvankelijke elan van dit wetsvoorstel met stevige kritiek op de
nieuwe verhoudingen verdween, ook bij de initiatiefnemer. Hij werd onderdeel
van de tijdgeest, ook in zijn partij, waar de hypotheekrenteaftrek een taboe
moest blijven en de huursector verder in het defensief werd gebracht. Wat
overbleef, ondanks de sterke afzwakking, is toch een stap vooruit richting
meer huurdersinvloed, met name voor de particuliere sector. Huurders willen
die invloed, als recht en niet als gunst of goodwill. Zo schrijft bijvoorbeeld
de bewonersvereniging Loudonstraat te Dordrecht dat dit voorstel moet worden
aangenomen, omdat hun particuliere verhuurder onder geen enkele voorwaarde
bereid is overleg te voeren of zelfs informatie te verstrekken. Als dit wordt
aangenomen, dan zal hij wel moeten. En als het nu weer wordt afgewezen, dan
kan het een hele poos duren voordat wij hier over een nieuw voorstel spreken.Als dat poldermodel door iedereen zo bewierookt wordt, dan is het toch
onbegrijpelijk dat deze Kamer van reflectie in de lijn van de gebeurtenissen
bij de Wet procesvereisten opnieuw een kamer van de conservatieve reactie
zal blijken te zijn.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Het is voor een parlementariër toch altijd
een vreugde wanneer een collega-Kamerlid, en dan nog wel een vers beëdigde,
van de overkant een wetsvoorstel zover heeft weten te brengen dat het onze
Kamer bereikt en wellicht daarna ook het Staatsblad, opdat de werkelijkheid
verandere.Ik zal mijn inbreng als volgt opbouwen. Ik zal eerst een aantal opmerkingen
maken over de zin van het wetsvoorstel ten principale. Dat is een wat meer
ideologisch getint verhaal. Ik zal vervolgens ingaan op de procedure en daarna
op het concrete wetsvoorstel zoals het tot ons is gekomen. Ook in onze ogen
 zijn er hier en daar een aantal onderdelen wat minder gelukkig
geformuleerd, maar ik ben ervan overtuigd dat de verdere beantwoording van
de kant van de "aanhanger" onze ongerustheid over het feitelijk kunnen functioneren
van deze wet in de praktijk zal wegnemen. Het zal zelfs na deze korte inleiding
reeds duidelijk zijn dat wij bereid zijn, onze steun aan het wetsvoorstel
te geven.Voorzitter! Toen collega Duivesteijn zijn oorspronkelijke wetsvoorstel
aanhangig maakte in februari 1995 was ik zelf, in het kader van de voorbereiding
de sociale top van de VN, voorzitter van het Nederlandse NGO-platform. De
discussie ging toen wereldwijd over de vormgeving van de civic society, over
het betrekken van burgers bij de veranderende wereld. Steeds vaker zien wij
dat overheden taken overdragen aan de markt. Natuurlijk ging het behalve om
armoedebestrijding en toegang tot essentiële bronnen zoals onderwijs,
welzijn, gezondheidszorg, arbeid en huisvesting, om milieu en gelijke behandeling
van mannen en vrouwen. Daarbij speelde de transparante overheid een hoofdrol,
evenals bij de Habitat II-conferentie. Ook daar was in het raam van de inbreng
van de non-gouvernementele en bewonersorganisaties betrokkenheid een essentieel
onderdeel van het menselijk bestaan, in relatie met wonen. Ik heb daar de
staatssecretaris, op wereldniveau, belangrijke woorden horen uitspreken. Graag
had ik vanuit de Nederlandse samenleving bij de NGO-bijeenkomsten gewezen
op de wettelijke garanties en rechten in de sfeer van de bewonersparticipatie
die wij in ons poldermodel tot stand hadden gebracht.Voorzitter! Bewonersparticipatie en actieve betrokkenheid bij het in stand
houden en ontwikkelen van de gebouwde leefomgeving zijn noodzakelijk, niet
alleen om tevreden consumenten te houden maar ook als voorwaarde voor het
creëren en in stand houden van een positieve leefomgeving bij de flat
en in de buurt. Gelukkig zijn vele sociale verhuurders zich daarvan ten volle
bewust. Het is ons inziens noodzakelijk om in dit geheel tot wetgeving te
komen. De terugtredende overheid, óók op het terrein van de
volkshuisvesting – ik denk aan de privatisering van de gemeentelijke
woningbedrijven en aan de bruteringsoperatie – heeft de directe invloed
van gekozen organen, waaronder gemeenteraden, op het reilen en zeilen van
deze verhuurders teruggedrongen. Overal waar de overheid zich op een andere
wijze manifesteert en terugtreedt ten gunste van de markt, zal expliciet aandacht
moeten worden gegeven aan de gevolgen van deze nieuwe verhoudingen voor de
gebruikers. Dat behoort ook te gelden voor de sectoren gezondheidszorg en
sociale zekerheid.Ik zou willen, voorzitter, dat er sprake was van een paars dogma: overal
waar de overheid de verhoudingen wijzigt, dient de participatietoets deel
uit te maken van de wijzigingsvoorstellen. Die toets zou juist voor de partijen
die zich sterk willen maken voor marktwerking, relevant moeten zijn. Deze
toets zou op elk terrein moeten worden toegepast. Wat dat betreft, voorzitter,
zijn de afgelopen vier jaren wat triest geweest. Immers, behalve een klein
beetje cliëntenparticipatie in de zorgsfeer en de herziening van de WOR –
dat is overigens geen Marxistisch wetsvoorstel geweest – is er op dit
terrein niet veel gebeurd. Direct samenhangend met de bruteringsoperatie en
de privatisering had een wettelijke regeling voor overleg tussen huurders
en verhuurders moeten worden vastgesteld. Dat had in feite Heerma nog moeten
doen. Ik spreek echter ook de huidige demissionaire staatssecretaris aan op
de trage en weinig actieve houding van het kabinet op dit terrein. Echter,
ik kan mij voorstellen dat de staatssecretaris door de Eerste Kamer teleurgesteld
is geraakt, aangezien het wetsvoorstel inzake de procesvereisten met een heel
klein beetje overleg tussen huurders en verhuurders, door die Kamer werd verworpen.Voorzitter! Mocht paars ook de kleur zijn van het volgende kabinet, dan
hoop ik dat een participatietoets en een actieve inzet voor de vergroting
van betrokkenheid van burgers in de preambule van het regeerakkoord wordt
opgenomen. Dat lijkt mij een goed motto.Het goede van een wettelijke regeling is vanzelfsprekend dat daarmee gebruikers,
in dit geval huurders, ongeacht de status van de verhuurder, sociaal of commercieel,
zich kunnen beroepen op een aantal rechten betreffende informatie. Ze moeten
gehoord worden en kunnen adviezen geven. Nu moet ik toegeven dat de vorm die
wij in Nederland kiezen voor betrokkenheid en de uitwerking daarvan de neiging
hebben om te ontaarden in stapels papier. Onze wijze van "inpoldering" leidt
tot aanzienlijk veel overleg en veel commissies, met veel deskundigen en vreselijk
veel papier. Dat bevalt ons kennelijk goed; anders zouden we ook in deze Kamer
niet zo vaak om weer een nieuwe commissie vragen. Echter, in de sfeer van
de uitwerking kan dit betekenen dat alleen vergadertijgers zich in dat polderlandschap
echt gelukkig voelen. Uit een artikel over de Bijlmer, onlangs in de Volkskrant
verschenen – wie dat liever heeft, kan ook spreken over Amsterdam-zuid-oost –
kwam sterk naar voren dat het risico van deze participatie-opvatting kan zijn
dat grote groepen consumenten/gebruikers niet meedoen. Ook in overwegend kleurrijke
buurten zit dan een beperkte groep redelijk goed opgeleide autochtonen in
een vergaderzaaltje dikke pakken papier te verwerken en produceren. Dit kán
een werkwijze zijn, maar die vloeit niet per definitie uit de wet voort.Ik doe hierbij een oproep aan de verhuurders en huurders om deze wet niet
te zien als een verplichting om elkaar met papier te bestoken, maar als een
uitdaging door nieuwe vormen van overleg te creëren en andere werkwijzen
met betrekking tot informatieoverdracht zodat een draagvlak ontstaat voor
een gezamenlijke inzet, gericht op goed wonen en leefbaarheid in en om het
eigen huis en in wijk en buurt. Het gaat daarbij niet alleen om vergaderen,
maar om samen buurtgerichte activiteiten te ontwikkelen. Je moet gaan kijken
in de wijk en nieuwe mogelijkheden bezien voor problemen als renovatie, vernieuwbouw
en groot onderhoud. Een discussie over huren moet niet een actie zijn van
huurders om de huren laag te houden. Het moet een open discussie zijn over
de noodzaak van investering, ook op langere termijn, het in stand houden van
een goed en goedkope woningvoorraad en de effecten op de koopkracht van de
burgers. Het gaat om directe effecten, men voelt het in de portemonnee, en
indirecte effecten door de aanwezigheid of afwezigheid van relevante voorzieningen
in en om de woning. Het gaat om de bewoonbaarheid van buurt
en stad. Vanuit die invalshoek moet men proberen om zo laag mogelijke huren
te bereiken. Met andere woorden: bewonersparticipatie en huurdersbelangen
zijn gediend met een werkwijze waarbij alle betrokkenen met inzet en plezier
hun betrokkenheid vorm kunnen geven.Mijn algemene kritiekpunt op een wettelijke regeling is dat de hoeveelheid
rechten en plichten en de wijze waarop deze zijn omschreven, het risico inhouden
dat bewonersorganisaties sterk zullen professionaliseren en dan weer behoefte
krijgen aan deskundige ondersteuning. De kloof tussen de beperkte groep deelnemers
en de grote groep bewoners kan dan groot worden. Als dit met deze wet in de
hand gebeurt, en ik schilder hier natuurlijk een karikatuur, zal veel scholing
plaatsvinden. Een kleine groep "beroepsparticipanten" zal zo nu en dan naar
de rechter stappen, zonder dat het enig effect heeft op het woonplezier van
allen. Ik hoop dat de bewonersorganisaties goed geïnformeerd een rol
kunnen spelen bij de leefbaarheid van de buurt. Ik vind dat binnen de scholing
die de wet mogelijk maakt voor de bewonerscommissies aandacht moet worden
besteed aan de vraag hoe je je buren erbij kunt betrekken. Het gaat niet om
de vraag hoe je jaarstukken moet lezen. Eigenlijk vind ik dat de bewonersorganisaties
zonder brede betrokken achterban geen echte bewonersorganisaties zijn. Ik
kom hierop nog terug.Ik kom bij de loop van dit wetsvoorstel. Het werd aanhangig gemaakt in
februari 1995 en het had een andere vorm. Te veel werd naar mijn indruk gevaren
op de lijn van de WOR. Die was in ieder geval niet marxistisch. Gebruikers,
consumenten, hebben een andere rol dan personeelsleden in dienst van de onderneming.
Het is dan ook begrijpelijk dat het wetsvoorstel onder invloed van maatschappelijke
ontwikkelingen door zowel de indiener als de Tweede Kamer is bijgesteld. De
eerste vraag is natuurlijk of het wetsvoorstel, nadat verhuurders en huurders
in een breed gedragen convenant een Contourennota hadden uitgebracht, niet
vooral had moeten bestaan uit codificering van die gemaakte afspraken. Het
zou in volkshuisvestingsland redelijk uniek zijn wanneer alle verhuurder,
ook de commerciële, en de woonbond zich hadden kunnen verenigen. Voor
het draagvlak van de implementatie zou het een voordeel geweest zijn wanneer
alle partijen zich mede verantwoordelijk hadden geweten voor de spelregels.
Nu heeft de indiener zich gedeeltelijk laten leiden door de uitkomst van het
overleg, maar de afwijkingen hebben geleid tot het aantasten van het ontstane
draagvlak. Ik vind dat jammer en ik betreur dit meer dan de afwijkingen van
de Contourennota.Nu had natuurlijk, en dat is mijn tweede punt van kritiek, de staatssecretaris
die zelf met een wetsvoorstel naar de Raad van State is gegaan zich ook met
de indiener kunnen verstaan en vice versa. Samen hadden ze dan in een van
beide wetsvoorstellen zodanige wijzigingen kunnen aanbrengen dat er een voorstel
was ontstaan in plaats van een virtueel voorstel dat kennelijk in de opvatting
van de VVD nog boven de markt hangt. Dat wetsvoorstel is er niet.Het gegeven dat het wetsvoorstel niet kon worden ingediend, had mede te
maken met het feit dat de staatssecretaris de Tweede Kamer mededeelde dat
de Raad van State zoveel kritiekpunten had op het wetsvoorstel, dat wij dus
niet kennen, dat het niet snel kon worden ingediend. Het voordeel van een
gezamenlijke inspanning zou zijn geweest dat het minder knelpunten had gehad.
Ik deel de opvatting van de heer Pitstra dat, als de heer De Beer het wetsvoorstel
van de heer Tommel als enige voor zijn neus had gehad, hij daar ook niet geheel
voor zou zijn geweest. In de huidige situatie steunen de heren politici die
nu achter de tafel zitten elkaar af en toe. Soms spreken ze elkaar tegen.
Het beeld wordt daarbij opgeroepen dat mevrouw Borst bedoelde toen ze sprak
over de kleine P. De staatssecretaris heeft zich bij behandeling van de wet
dan wel ruimhartig opgesteld, ik vind het nog steeds betreurenswaardig dat
zij elkaar niet eerder hebben kunnen vinden. Je raakt toch een keer uitgeplast.Bij de behandeling in ons huis heeft het wetsvoorstel inderdaad een vertraging
ontmoet. Het wetsvoorstel was zo vergaand gewijzigd dat het oorspronkelijke
advies van de Raad van State nauwelijks meer van toepassing kon worden geacht
op de thans voorliggende tekst. De Tweede Kamer had nader advies van de Raad
van State kunnen vragen. Wij, de Eerste Kamer, waren, juist gezien de brief
van de staatssecretaris aan de Tweede Kamer dat zijn wetsvoorstel zulke vergaande
kanttekeningen van de Raad van State had ontvangen, genoodzaakt ons af te
afvragen, temeer omdat beide wetsvoorstellen vermoedelijk veel op elkaar zouden
lijken, of de Raad van State nog sterk afwijzende kritiekpunten zou hebben.
Het is een goede zaak dat de Tweede Kamer op het verzoek van de Eerste Kamer,
dat door u, voorzitter, is overgebracht, alsnog het wetsvoorstel heeft willen
doen complementeren met een advies van de Raad van State. Het advies was niet
geheel zonder kritiek, maar kan ook weer niet als sterk afwijzend worden gekenschetst.Vele briefschrijvers, voorzitter, waren ongerust door de vertraging en
hebben voor een deel zelfs gedacht, dat u, als lid van de VVD, erop uit zou
zijn geweest deze brief persoonlijk als vertragingsmiddel ten aanzien van
het wetsvoorstel te schrijven. Dat is een misverstand en ik zal dit ook hier
gaarne weer uit de wereld helpen, evenals ik dat bij een aantal briefschrijvers
heb gedaan. Het gaat erom dat wij als Eerste Kamer het recht en de plicht
hebben te zorgen dat er sprake is van zorgvuldige wetgeving. De acceptatie
van een wet door de Tweede Kamer is, hoe belangrijk ook vanuit de politieke
keuze, nooit alleen doorslaggevend voor onze beoordeling, hoe graag sommigen
dat ook zo nu en dan zouden willen. Eigenlijk ben ik de indiener en de Tweede
Kamer dan ook wel dankbaar voor de mogelijkheid die zij ons hierdoor hebben
aangereikt de route eens te betrachten om in een dergelijke situatie nader
advies van de Raad van State te kunnen verkrijgen. Maar, het is waar, het
heeft geleid tot vertraging. Met de termijn die de invoering nog inhoudt,
zal het wetsvoorstel, na aanvaarding door onze Kamer, niet voor 1 september
in werking kunnen treden. De vraag is dan of de invoeringstermijn toch ruim
genoeg wordt geacht om de noodzakelijke aanpassingen van het BBSH te realiseren.Opvallend bij de briefschrijvers was overigens dat er kennelijk vooral
behoefte bestaat bij de bewonersorganisaties om meer informatie te krijgen
over de zaken die heel direct met het wonen samenhangen, zoals huren,
onderhoud, huurstijging – zaken dus, waarvan je kunt zeggen dat zij
het directe bewonersbelang nauwelijks overstijgen. Ik vermoed dan ook dat
veel problemen die de verhuurders voorzien met informatieverstrekking over
bijvoorbeeld fusies, deelneming en verkoop van de ondernemingen, zich in de
praktijk nauwelijks zullen voordoen.En zo, mijnheer de voorzitter, kom ik tot het derde onderdeel van mijn
betoog: de concrete inhoud van deze wettelijke regeling, en dan kom ik toch
met name op de zaken waar ook wij wat vraagtekens bij hebben. Wij, de PvdA,
kunnen ons zeer wel situaties voorstellen waarbij het een wezenlijk huurdersbelang
is invloed te kunnen uitoefenen op de vraag wie de verhuurder is. Het voorbeeld
dat in de nadere memorie van antwoord werd genoemd, waarbij het Bouwfonds
Nederlandse Gemeenten aandelen overdroeg aan een besloten vennootschap met
als doel niet zozeer het beheer van de woningen maar veel meer het maken van
winst, is daarvoor een sprekend voorbeeld. Het mag dan zo zijn dat de verhuurders
dit vooral zien als bedrijfsvoering, ik vind dat hiermee voldoende is aangetoond
dat dergelijke besluiten van invloed kunnen zijn op het woonwelzijn. Bovendien
is het, daar waar het bedrijfsbelang geschaad zou worden, expliciet geoorloofd
om geen advies te vragen aan de bewonersorganisaties. Naar onze opvatting
zal de verhuurder van deze ruimte beperkt gebruikmaken en moeten maken. Anderzijds
dient ook de bewonersorganisatie er zelf voor te waken tijd en geld niet vooral
te besteden aan dergelijke zaken die veelal het directe bewonersbelang kunnen
overstijgen.Het is slecht voor het creëren van draagvlak bij alle huurders, als
een bewonersorganisatie gezien zou worden als een clubje semi-professionals.
Het kan toch niet de bedoeling zijn dat bewonersorganisaties zich diepgaand
kunnen en moeten verdiepen in het bedrijfsbeleid van een vastgoedexploitant,
als onderdeel van een groot bankconcern, wanneer dat bankconcern in zijn totaliteit
samen zou gaan werken met een Belgisch bankconcern, waarop die bewonersorganisaties
eventueel via de rechter om alle denkbare stukken zouden kunnen vragen. Dat
is toch een absurde voorstelling van zaken. Het zal hier toch gaan om de gewone
informatie die te maken heeft met vragen als: wie is eigenaar van de woningen,
en de gevolgen daarvan.Als het kan helpen voor de aanneming van het wetsvoorstel, indien op dit
punt nog een nadere helderheid wordt aangebracht, hebben wij daar geen bezwaar
tegen. We zouden niet zover willen gaan om de verhuurder in staat te stellen
nooit en te nimmer informatieplicht te hebben met betrekking tot zaken waar
het gaat om deelneming, fusies en verkoop van de onderneming, daar waar het
direct de bewonersrechten en de eigendomssituatie van de huizen aangaat. Ik
merk dit op naar aanleiding van de vraag van de heer Baarda om op dat punt
eventueel met een novelle nadere verduidelijking aan te brengen. Een verduidelijking
is wat mij betreft oké, als het helpt voor het wetsvoorstel, maar ga
nooit zover dat daarmee de eigendomssituatie van de huizen waar het om gaat,
geen onderdeel van overleg zou zijn, als die situatie verandert, want dan
schiet het wetsvoorstel zijn doel voorbij.Voorzitter! In afwijking van de bereikte overeenstemming tussen verhuurders
en huurders is niet nader geregeld op welk niveau er sprake moet zijn van
een bewonersorganisatie. Thans zal bij een grote bewonersorganisatie naast
de overkoepelende bewonersorganisatie sprake zijn van een groot aantal actieve
bewonersorganisaties en groepen op deelniveau. Ik denk hierbij aan het voormalig
gemeentelijk woningbedrijf – thans geheten woningbedrijf – Amsterdam,
waar naast het overleg op instellingsniveau ook de bewonersorganisaties van
de delen – de Distel in Disteldorp, de Vrije Vogel in Vogeldorp etc. –
zeer actief participeren in de discussie over hoe het verder kan en zal gaan
met hun wijk. Maar bij een wettelijke regeling kan het betekenen, dat meerdere
organisaties – en zelfs meerdere organisaties binnen één
wijkje – al hun rechten kunnen en zullen ontlenen aan de wet. Daarbij
gaat het om rechten met betrekking tot geld, scholing en wat niet al. Stelt
u zich even een negatieve situatie voor van een kleine wijk met twee of drie
elkaar beconcurrerende bewonersorganisaties. Bij onenigheid ontstaat er nog
weer een vierde, bestaande uit drie huurders die geen van alle aan enige representativiteitseis
behoeven te voldoen en desalniettemin erkend behoren te worden. Het zou een
onwerkbare situatie zijn. Hoe zou een verhuurder dat nu kunnen en moeten oplossen?
In de Contourennota was uitgegaan van één bewonersorganisatie
op instellingsniveau met de mogelijkheid gezamenlijk te komen tot verdere
decentralisatie. Het lijkt mij dat – als bij de evaluatie blijkt dat
hieruit problemen voortvloeien – hier toch nog eens naar gekeken moet
worden. Ook de heer Baarda wees hierop als een punt van mogelijk conflict.
Hoe stelt de indiener zich voor, dat een verhuurder met het door mij geschetste
probleem zal moeten omgaan? Ook hij zal toch aangegeven, dat in dergelijke
situaties bewonersorganisaties zich goed zullen realiseren, dat veel advies
uiteindelijk betekent geen advies. Een vorm van "duizend bloemen bloeien-democratie"
kost erg veel tijd en geld, zonder ergens toe te leiden. Nogmaals, in de praktijk
zou het probleem zich niet voordoen want ook nu al kennen we bewonersorganisaties
met deelorganisaties en iedereen ziet heel goed in dat gezamenlijke macht
dubbele macht is. Bovendien leiden kleinere organisatievormen ook tot een
betere participatiemogelijkheid. Zij staan dichter bij de burger en zij zijn
direct betrokken bij de eigen leefomgeving. Ik zie graag de mogelijkheid tot
meerdere organisaties onder een overkoepelende organisatie, maar wel graag
in goed onderling overleg tussen zowel de diverse bewonersorganisaties als
de verhuurder. De vraag is dus of de verhuurder hierin een zekere hiërarchie
in mag aanbrengen.Voorzitter! Het derde punt is de financiële vergoeding. Een goede
verhuurder stelt prijs op een actieve bewonersorganisatie en zal vanzelfsprekend
bijdragen aan de kosten door vergaderruimte ter beschikking te stellen, mogelijkheden
te bieden voor communicatie naar de achterban – bijvoorbeeld drukwerk,
portokosten – en scholing zodanig op prijs te stellen, dat hij daarvoor
nu ook al geld ter beschikking stelt, evenals voor het inhuren van enige deskundigheid
en deskundige ondersteuning. Maar als iedere willekeurige bewonersgroep daarop
aanspraak kan maken, wordt de zaak wel ietwat warrig. Moet het budget dan
worden versnipperd of verhoogd? Het lijkt mij duidelijk, dat ook
bij deze vorm van zeggenschap de verhuurder niet ongebreideld alle kosten
hoeft te subsidiëren. Er is immers sprake van een vorm van koppelsubsidie:
de huurders moeten ook zelf direct bijdragen.Maar een heldere regeling over wie allemaal huurdersorganisatie is en
wie er allemaal rechten aan deze wet kan ontlenen, zal gebaat zijn bij een
goede regeling van de financiële kant. Wanneer deze niet spontaan tot
stand komt, zal in geval van conflict een wet toch een oplossing moet kunnen
bieden. De toezegging van de indiener, dat mocht uit de evaluatie blijken
dat hier problemen zijn, alsdan te pleiten voor een nadere wetswijziging,
zou mijns inziens in samenhang gezien moeten worden met de bepaling wie dan
als bewonersorganisatie erkend kan worden.Het is gebruikelijk om in wetgevingsprocessen op een aantal terreinen
ontwikkelingen af te wachten en een evaluatie toe te zeggen voor een eventuele
nadere bijstelling. Het is jammer – maar ook dat is gebruikelijk –
dat evaluatie weliswaar wordt toegezegd met de mogelijkheid tot bijstelling
als al bij voorbaat vaststaat dat een wetstekst misschien tot problemen kan
leiden. We maken wetten voor situaties niet waar het goed gaat maar om problemen
op te lossen. Het kan zijn, dat hier in de wet de mogelijkheid tot conflict
zit en geen oplossing. Als de heer Baarda inderdaad gelijk heeft dat daar
een zodanig zwaarwegend punt in zit en het hem over de streep van het wetsvoorstel
zal helpen om op dat punt helderheid te krijgen, zouden wij tegen een verdere
helderheid geen enkel bezwaar hebben maar wel onder de voorwaarde die ik al
eerder formuleerde, namelijk dat het niet de kern uit het wetsvoorstel mag
halen. De zeggenschaps- en eigendomsverhoudingen van de bewoners van die huizen
is een kernonderdeel.De heer Baarda (CDA):Voorzitter! Bedoelt mevrouw Ter Veld daarmee te zeggen dat zij wil aansluiten
bij datgene wat in het BBSH staat over, zoals het juridisch zo mooi wordt
gesteld, het vervreemden en bezwaren van woongelegenheden? Kunnen wij elkaar
daarop vinden?Mevrouw Ter Veld (PvdA):Ik denk dat wij elkaar daar vergaand op kunnen vinden. Ik wil echter liever
niet dat ook op dat terrein uitgebreid de mogelijkheid wordt gecreëerd
van verschoning vanuit bedrijfsbelang. Ik vind het bewonersbelang hier namelijk
bijna expliciet noodzakelijk. Degene die de eigendom heeft van het huis waarin
je woont, is gewoon je gesprekspartner.Mijnheer de voorzitter! Ik kom tot een afronding. Het belang van een wettelijke
regeling voor huurdersparticipatie en overleg tussen verhuurders en huurders
is onomstreden, ook in dit huis. Ook het veld zelf heeft verzocht om codificatie
van gemaakte afspraken terzake. Voor de PvdA is een wettelijke regeling voor
huurdersparticipatie en overleg tussen huurders en verhuurders temeer noodzakelijk
waar de overheid, de samenleving georganiseerd in de Staat, verder terugtreedt.
Na de totstandkoming van dit wetsvoorstel verdient de indiener zeker een compliment
voor zijn inzet en zijn snelle wijze van werken. Het oorspronkelijke wetsvoorstel
is al drieënhalf jaar geleden ingediend; hieruit blijkt zijn inzet. De
snelle wijze van werken kwam mede tot uiting in de snelle beantwoording van
al onze schriftelijke vragen. Zijn inzet is naar mijn overtuiging ook mede
de oorzaak geweest van de latere totstandkoming van de Contourennota van verhuurders
en huurders. Het valt te prijzen dat hij zijn wetsvoorstel ook door die afspraken
heeft doen beïnvloeden.Wij hebben echter wel kritiek. Deze betreft met name de wijze waarop de
indiener en de staatssecretaris samen hebben gewerkt op weg naar een goede
wettelijke regeling. Dat had beter gekund en gemoeten, temeer waar de overeenkomst
tussen het wetsvoorstel dat hier voorligt, en het virtuele wetsvoorstel –
dat is hier nog niet bekend; de staatssecretaris heeft echter met kruisjes
aangegeven op welke punten er verschillen zijn – zeer groot is en er
maar weinig verschillen zijn. Ik vind dan ook dat wij beide politici, dus
de staatssecretaris en het Kamerlid, mogen uitdagen om samen te bekijken hoe
zij ervoor kunnen zorgen dat deze wet zo snel mogelijk in het Staatsblad komt
te staan. Als de voorstellen toch op elkaar lijken, gaat het op die manier
het snelste. Als wij het onderhavige wetsvoorstel nu aannemen, gaat het altijd
X keer sneller dan wanneer een virtueel wetsvoorstel met een heel andere Tweede
Kamer weer die lange reis met amendering moet maken. Ik daag beide heren dus
uit om op de punten waarop nog geen volledige afstemming is bereikt, zeer
snel overleg te voeren. Bovendien, ieder wetsvoorstel heeft hier of daar een
zwakke plek, ook het onderhavige. De vraag die wij als PvdA-fractie dan te
beantwoorden hebben, is of het grote goed van het wetsvoorstel tot wet te
helpen verheffen, wordt geschaad door het kleinere kwaad dat er hier en daar
sprake is van enige onevenwichtigheid.Met de indiener zijn wij van oordeel dat de opgaven voor de volkshuisvesting
in de 21ste eeuw, waaronder de herstructurering van oudere en naoorlogse wijken,
vereist dat er goed overleg tussen verhuurders en huurders bestaat. Naar ons
oordeel kan het wetsvoorstel hier ondanks de aangegeven oneffenheden zeker
aan bijdragen. Voor die verhuurders die zich reeds hielden aan de bestaande
regels, zal blijken dat het verschil tussen toepassing van oud en nieuw helemaal
niet groot is. Zij deden het al. Voor hen die zich niet hielden aan het BBSH,
of voor wie het BBSH niet van toepassing is, zal de implementatie van deze
wettelijke regeling in de praktijk vast positief blijken uit te werken. Voorzitter!
Om een verkiezingsleuze van de oppositie maar eens aan te vullen: wonen doe
je samen!De heer Hessing (D66):Voorzitter! Ik heb nog een vraag aan mevrouw Ter Veld, namelijk wat zij
met haar suggestie bedoelt. Waar zou zo'n prettig gesprek tussen de indiener
en de staatssecretaris toe moeten leiden? We behandelen nu het initiatiefvoorstel
van de heer Duivesteijn. Dat wordt aangenomen of niet. Wat daarna gebeurt,
zien wij dan wel. Ik kan dus niet geheel bevroeden wat de toegevoegde waarde
is van een gesprek.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Als twee politici die nog wel eens met elkaar te maken willen hebben,
goed samenwerken, heeft dat altijd een toegevoegde waarde. Als de weg van
de heer Baarda noodzakelijk zou zijn om een meerderheid voor het initiatiefvoorstel
van de heer Duivesteijn te bereiken, lijkt het mij dat voor een dergelijke
novelle een snelle samenwerking van deze staatssecretaris
en dat Kamerlid noodzakelijk is. Volgens mij gaat het namelijk niet om de
vraag of het een wetsvoorstel-Tommel of een wetsvoorstel-Duivesteijn wordt,
alhoewel het daar zo langzamerhand wel op lijkt. Het gaat er echter om of
er snel een goede regeling kan komen op grond waarvan huurders en verhuurders,
als het kan, vanaf 1 september goed kunnen samenwerken. En daar kunnen beide
heren samen hartstikke veel aan bijdragen.De voorzitter:De beraadslaging wordt geschorst tot na de dinerpauze.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst.De voorzitter:Aangezien de behandeling van het vorige wetsvoorstel aanzienlijk meer
tijd heeft gevergd dan beoogd, en het ernaar uitziet dat de afhandeling van
de gehele agenda vandaag erg veel tijd zal vergen, wordt op het ogenblik nagegaan
of het mogelijk is, de behandeling van de wetsvoorstellen 25477 en 25618 uit
te stellen tot 9 juni. Als dat lukt, zou de afhandeling van dit wetsvoorstel
tot aan de dinerpauze duren, waarna de afhandeling van de initiatiefwet van
de heer Duivesteijn kan plaatsvinden. Ik stel mij voor dat de minister het
goedvindt dat ik zijn antwoord even onderbreek wanneer ik op dit punt uitsluitsel
kan geven, zodat de leden van de Kamer daarmee rekening kunnen houden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-1589-1604.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl