Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verlenging van de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege (28238)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 242-251

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-11-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 7, pagina 242-251

13-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28238Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke invrijheidstelling (30513)Pagina 235-242
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke invrijheidstelling (30513)Pagina 254-264
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verlenging van de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege (28238)Pagina 242-251
Presentie en opening (dinsdag 13 november 2007)Pagina 225-225
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2005/85/EG van de Raad van 1 december 2005 betreffende minimumnormen voor de procedures in lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus (PbEU L 326) (30976)Pagina 251-254
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met de implementatie van richtlijn 2005/89/EG inzake maatregelen om de zekerheid van de elektriciteitsvoorziening en de infrastructuurinvesteringen te waarborgen (30934), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968 in verband met richtlijn nr. 2006/112/EG van de Raad van de Europese Unie van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PbEU L 347) (aanpassing aan de BTW-richtlijn 2006) (31121) en het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 houdende bepalingen inzake de invoering van een tweetal nieuwe begrotingen (Vierde wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (31204)Pagina 226-226
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Wet op de zorgtoeslag houdende vervanging van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico (31094), en over de motie-Putters c.s. over een compensatieregeling die niet alleen gekoppeld is aan FKG's en langdurig AWBZ-verblijf (31094, F)Pagina 226-227
Lijst van besluiten (dinsdag 13 november 2007)Pagina 264-264
Behandeling van het wetsvoorstel Verlenging van de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege (28238)Pagina 227-234
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2005/85/EG van de Raad van 1 december 2005 betreffende minimumnormen voor de procedures in lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus (PbEU L 326) (30976)Pagina 234-235
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 13 november 2007)Pagina 264-265

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Verlenging van de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging
van de verpleging van overheidswege (28238).De beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Albayrak:Dit is voor mij een bijzonder moment, uiteraard vanwege het feit dat dit
de eerste keer is dat ik in uw Kamer een wet verdedig, maar vooral ook omdat
het een wet betreft die over de tbs-maatregel gaat. Het eerste debat dat ik
in de Tweede Kamer als staatssecretaris heb mogen voeren was naar aanleiding
van het inmiddels bekende incident in Enschede met een tbs'er die tijdens
zijn verlof een ernstig strafbaar feit beging.Eveneens naar aanleiding van incidenten heeft de Tweede Kamer besloten
tot een parlementair onderzoek. Dat heeft het rapport-Visser opgeleverd met
een flink pakket aan maatregelen. Die maatregelen vormen samen een goede basis
voor verbeteringen van de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel en nemen
daarmee een stuk risico voor de samenleving weg. Ik zet mij sterk in voor
een snelle uitvoering van die maatregelen.Een van die maatregelen betreft de verlenging van de voorwaardelijke beëindiging
van de tbs-maatregel. De gedachte achter die verlenging is dat
je het grootste risico loopt als de overgangen bij de tenuitvoerlegging van
die maatregelen te abrupt zijn, bijvoorbeeld de overgang van begeleid naar
onbegeleid verlof en van onbegeleid verlof naar transmuraal verlof. Maar ook
de overgang van de setting in de tbs-kliniek naar een voorwaardelijke beëindiging,
waar je onder voorwaarden weer vrij in de maatschappij mag proberen te functioneren,
moet niet te abrupt zijn. Hetzelfde geldt voor de overgang naar volledige
vrijheid in de samenleving. Uit de praktijk bleek – en dat hebben alle
deskundigen ons verzekerd – dat met name de overgang van kliniek naar
de vrije samenleving onder voorwaarden, wel eens leidde tot complicaties,
onder andere doordat rechters maar drie jaar toezicht mee konden geven en
daarom terughoudend waren. Dat was echt een knelpunt. Ik beaam dat het beëindigen
van de maatregel geen doel op zich is. Het gaat erom dat je het verantwoord
kunt doen en dat je de mogelijkheden om toezicht te regelen maximaal kunt
benutten. Via deze maatregel wordt een stuk risico voor de samenleving weggenomen.
Ik sta achter het voorstel, inclusief de termijn van negen jaar. De vragen
waarom er gekozen is voor negen jaar en voor wie het moet gelden, zal ik zo
meteen beantwoorden. Tot zover mijn inleiding over de achtergronden van deze
wetswijziging en de noodzaak om de voorwaardelijke beëindiging die nu
op drie jaar staat, te verlengen tot negen jaar.Een van de onderwerpen die door uw Kamer is aangesneden met behoorlijk
indringende vragen, betreft hoe het amendement-Teeven/De Roon zich verhoudt
tot de rechtszekerheid. Toen ik het voorstel aan de Tweede Kamer deed toekomen,
was het voornemen om het alleen te laten gelden voor de mensen die vanaf het
moment dat de wet ingaat, de voorwaardelijke beëindiging opgelegd krijgen.
Dat is gewijzigd omdat het amendement heeft gevraagd – een amendement
dat met grote meerderheid aangenomen is in de Kamer – om niet alleen
de nieuwe gevallen onder deze wet te brengen maar ook de mensen die reeds
een voorwaardelijke beëindiging opgelegd hebben gekregen. Het gaat uitdrukkelijk
niet om de mensen die al helemaal klaar zijn met de tbs-maatregel. Die discussie
is ook even gevoerd: als het hierdoor veiliger wordt, zou je dan de groep
die je gaat begeleiden en waarop je toezicht gaat houden niet groter moeten
maken? Daarvoor is uitdrukkelijk niet gekozen, ook niet door de indiener van
het amendement.Het amendement is er gekomen. Ik heb aanneming ervan inderdaad ontraden
in het debat. Nadat het was aangenomen, heb ik mij afgevraagd en ook vanuit
alle invalshoeken bekeken of de consequenties van het amendement voor mij
en voor de minister van Justitie aanvaardbaar zijn. Wij hebben die consequenties
goed doordacht.Een punt komt terug in het debat dat u straks met de minister van Justitie
gaat voeren over de vervroegde invrijheidstelling. Het betreft het principe
van straffen met terugwerkende kracht. Ik wil hier uitgesproken hebben –
de minister zal dat straks uitgebreider doen – dat wij die regel niet
te absoluut moeten willen uitleggen in het strafrecht, als dat erop zou neerkomen
dat elke verandering onmogelijk is. Dat is een verkeerde lezing van het recht.De heer Kox (SP):Te absoluut moet je niks lezen, maar wij hebben bijvoorbeeld de Hoge Raad
om ons daarbij te helpen. Die spreekt in dit verband over een ongeclausuleerd
verbod. Dat is vrij absoluut. Volgens mij is dat niet voor niks zo gezegd,
omdat dit zo'n lijn is waar je niet overheen moet gaan. Ik hoor van u graag
voorbeelden waarin wij die lijn voortdurend passeren. Volgens mij zijn wij
daar erg kien op, althans in deze Kamer. Te absoluut moet je niks doen, maar
een ongeclausuleerd verbod is een ongeclausuleerd verbod. Daarom moet u dat
niet in deze wettekst schrijven.Staatssecretaris Albayrak:Ik ga er helemaal van uit dat u dit debat straks ook met de minister van
Justitie voert, omdat het gaat om het principe van het straffen met terugwerkende
kracht.De argumenten waarom ik dat niet geheel van toepassing vind op de tbs
zitten vooral in het feit dat de tbs een maatregel betreft. Wij weten dat,
als die maatregel wordt opgelegd, dit niet automatisch gepaard gaat met een
vooruitzicht op eindigheid daarvan. Wij weten uit ervaring ook dat die maatregel
oneindig lang kan voortduren. In het verschil tussen tbs als straf en als
maatregel zit vooral de relevantie voor dit debat en ook voor de waardering
van de voorwaardelijke beëindiging als maatregel die ook gaat gelden
voor de mensen die reeds de tbs voorwaardelijk beëindigd hebben gezien.De heer Kox (SP):Volgens mij is de oplossing gevonden door het een strafmaatregel te noemen.
Het is een combinatie van de straf en een maatregel om de veroordeelde te
behandelen en te begeleiden. U zegt dat het niet is gericht op eindigheid,
maar deze regeling heet voorwaardelijke beëindiging. Dat was in 2002
voor het toenmalige kabinet een van de zes punten die ik heb genoemd waarom
je niet eindeloos zou kunnen verlengen. Het is een maatregel die als sanctie
kan worden ervaren, die verzwarende effecten heeft en die in de literatuur
ook als zodanig wordt gezien. Het is geen doktersbehandeling; er wordt een
sanctie opgelegd door de rechter. De vraag is of u dan het beginsel "geen
strafbaarheid zonder strafbaarstelling" mag passeren. U kunt niet zomaar
zeggen: het is een maatregel, dus het valt daar niet onder. Tenminste, u mag
dat gerust zeggen, maar dan ontwikkelt u toch iets nieuws op het gebied van
het strafrecht.Staatssecretaris Albayrak:Wij moeten zuiver houden wat de tbs-maatregel precies is. Er zijn toepassingsvarianten:
je kunt tbs opgelegd krijgen zonder straf, maar vaak is het in combinatie
met een gevangenisstraf. De tbs-maatregel die voorziet in dwangbehandeling
is echt wat anders. Dwangbehandeling is bedoeld om een psychische aandoening
zo te behandelen dat recidive uitgesloten kan worden. Het gaat mij te ver
om dat onderdeel volledig onder onze waardering van straffen te brengen.De heer Kox (SP):Ik haalde in mijn betoog ook de staatssecretaris zelf aan. U constateerde
op basis van dat principe dat aanneming van het amendement moest worden ontraden.
Dan moet u zeggen dat u sindsdien uw visie hebt bijgesteld en dat u anders
over dat beginsel bent gaan denken. Maar in de Tweede Kamer zei u: ik ontraad
dit om die redenen.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb het ontraden om die reden. Maar nadat de politieke werkelijkheid
van een aangenomen amendement ook voor mij tot consequenties
moest leiden, hebben wij gekeken of de consequenties ervan aanvaardbaar waren.
Vanuit deze politieke werkelijkheid vind ik de consequenties van dit amendement
aanvaardbaar. Dat is ook de reden waarom ik het niet onaanvaardbaar noem.De heer Kox (SP):U zegt eigenlijk: in beginsel moet ik het ontraden, maar omdat de consequenties
meevallen kan ik ermee leven. Iets is eigenlijk niet aanvaardbaar, maar het
wordt aanvaardbaar omdat de consequenties meevallen. Het is wel interessant
om dat te weten, want dan gaat u nogal flexibel om met dit beginsel.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb er een paar argumenten voor; ik zeg dat niet zomaar. Ik wees al
op het verschil tussen tbs als straf en als maatregel. Ik heb gekeken naar
de groep die door dit amendement onder de verlenging kan vallen. Ik heb mijzelf
de vraag gesteld of het erg is om die groep de mogelijkheid te onthouden om
via een verlengd toezicht, dat gepaard gaat met een netwerk van zorgverleners
en toezichthouders, terug te keren in de tbs. Dat is het ultieme doel. Uit
recidivecijfers blijkt dat je na negen jaar een kleiner risico loopt om weer
de fout in te gaan. Als het in individuele gevallen nodig is, kunnen wij negen
jaar lang toezicht bieden. Dat is wat mij betreft geen onmenselijke mogelijkheid
voor deze groep. Via dat toezicht en die begeleiding kun je persoon helpen
om in recidive niet terug te vallen en daarmee in het strafproces terug te
komen. Als de tbs onvoorwaardelijk is beëindigd, kunnen mensen terugvallen.
Als zij terugvallen, bijvoorbeeld na drie jaar, kan dat betekenen dat zij
wederom in het strafproces komen. Vanwege de hogere straf en vanwege de belasting
van het hele strafsysteem zijn niet alleen wij, maar vooral ook zijzelf slechter
af. Dat is een van de argumenten waardoor ik mij heb laten overtuigen dat
er een groep is die hierbij gebaat kan zijn. Ik heb ook in ogenschouw genomen
dat de rechter hiernaar kan kijken, ook voor de mensen die op dit moment al
de voorwaardelijke beëindiging hebben. Het is de rechter die jaarlijks
of tweejaarlijks over die verlenging van de dwangverpleging beslist en daarmee
uiteindelijk de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging bepaalt.
Ik meen dat ik voldoende ben ingegaan op het principiële punt of je de
negatieve consequenties van dien aard vindt dat het moet opwegen tegen het
principe van de rechtszekerheid.De heer Franken vraagt of dit betekent dat de rechter bij deze groep van
de door het amendement bedoelde tbs-gestelden de verlenging steeds zal moeten
afwijzen. Op die afweging kan ik niet vooruitlopen. Het is vooral aan de rechter
om die weging te maken, jaarlijks of tweejaarlijks. Ik wijs op deze rol van
de rechter, omdat hij in alle gevallen uiteindelijk de totale duur bepaalt.
De termijn van de voorwaardelijke beëindiging kent daarmee een rechterlijke
legitimatie. De wet geeft slechts een maximumduur. Alles wat daarbinnen blijft
is uitdrukkelijk aan de rechter en dat geldt ook voor de redenen waarom het
binnen die negen jaar zou moeten blijven. Ik heb niet bedoeld te zeggen dat
de rechter bij de groep tbs'ers zoals genoemd in het amendement, verlenging
steeds zál moeten afwijzen. Ik heb daar niet een eigen aanvulling aan
willen geven; dat laat ik graag aan de rechter over. De heer Kox vroeg hoe het amendement-Teeven/De Roon zich verhoudt tot
het legaliteitsbeginsel. De tbs-maatregel is in beginsel niet gebonden aan
een termijn. Zoals ik zojuist heb uitgelegd, wordt de uiteindelijke duur bepaald
door de periodieke rechterlijke toets. De rechter fungeert dan als executierechter,
als verlengingsrechter. Dat is het verschil met de rechter die in het initiële
proces wel met het legaliteitsbeginsel te maken heeft. Dan gaat het om strafoplegging
en praat je over het legaliteitsbeginsel; het is echter niet relevant voor
de rechterlijke toets bij de executie.Het debat in de Tweede Kamer over de duur heeft een aantal varianten opgeleverd
voor de negen jaar waarvoor ik gekozen heb. De VVD-fractie stelde een duur
van vijftien jaar voor en de SP-fractie stelde een oneindige duur voor. Ik
heb er bewust niet voor gekozen om de maatregel van voorwaardelijke beëindiging
oneindig te maken. Mijn uitgangspunt is dat het een justitiële titel
van bepaalde duur is; deze moet op enig moment ophouden, met uitzondering
misschien van de levenslange gevangenisstraf. Ik hecht eraan dit uitgangspunt
wel te handhaven. Bij verlenging van de termijn van voorwaardelijke beëindiging
van dwangverpleging moet niet uit het oog worden verloren dat het om toezicht
gaat in het licht van de ophanden zijnde beëindiging van de tbs-maatregel.
Een toezicht van onbeperkte duur verhoudt zich daarom niet met de aard van
deze maatregel.De heer Kox (SP):Voorzitter. Voor de Handelingen is toch van belang dat mijn collega Van
Velzen noch ik een oneindige regeling bepleit. Integendeel, wij bepleiten
geen algemene regeling, maar een regeling die op de persoon is toegesneden.
Die zou dus niet alleen in het belang van de samenleving zijn, maar ook in
het belang van de persoon zelf. Het begrip "oneindigheid" klinkt
nog erger dan levenslang en dat hebben mevrouw Van Velzen en ik dan ook niet
bepleit. Ik vraag de staatssecretaris dat begrip niet te gebruiken.Staatssecretaris Albayrak:Ik moet misschien spreken van "levenslang toezicht", want dat
zijn de woorden die uw collega Van Velzen gebezigd heeft.De heer Kox (SP):Als u mijn woorden aanhaalt, kunt u beter zeggen wat ik gezegd heb. Ik
heb gezegd: geen algemene regel over wanneer het eindigt, maar een regel die
zegt dat de rechter, gesteund door deskundigen, beslist wanneer de maatregel
eindigt. Dat is niet oneindig, maar wordt overgelaten aan de rechterlijke
macht. U bepleitte zojuist zelf dat dat zo goed is.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Ik heb het hier daarom nadrukkelijk over de beëindiging
van de justitiële titel. Dat betekent niet dat de zorg ophoudt. Op het
moment dat er nog zorg geïndiceerd is na ommekomst van die negen jaar,
moet deze naadloos aansluiten op de bestaande BOPZ-faciliteiten en het toezicht
erop. Ik wil overigens niet onvermeld laten dat bij delictgevaarlijken de
tbs-periode steeds wordt verlengd, zodat feitelijk levenslange verpleging
wordt gerealiseerd. Dat geldt voor die groep. Ik vind echter dat de voorwaardelijke
beëindiging eindig moet zijn, ook in individuele gevallen. Juist in die
individuele gevallen moet gekeken worden naar de resterende zorgbehoefte.
Het is mij zeer veel waard dat wij dat in de praktijk goed laten aansluiten. De heer Kox vroeg naar mijn verklaring van het verschil tussen het oorspronkelijke
wetsvoorstel en dit wetsvoorstel. Eerst was het zes jaar en daarop was veel
kritiek. Wij zijn een paar jaar verder; nu is het negen jaar en dat wordt
aangenomen. Het feit dat het wordt aangenomen, is niet onbelangrijk. De Tweede
Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen omdat er tussen het eerste en dit
voorstel een parlementair onderzoek gehouden is. Dat was een fors onderzoek
waaruit een pakket aan maatregelen volgde. Daarbij was dit een belangrijk
element vanuit het oogpunt van meer ruimte voor rechters om te kijken of er
een alternatief is voor almaar binnen de muren houden, uiteraard op voorwaarde
dat zij het verantwoord vinden de tbs-maatregel voorwaardelijk te beëindigen,
maar eveneens als mogelijkheid voor mensen om die resocialisatie daadwerkelijk
vorm te geven. De heer Kox refereerde aan een groot aantal adviezen met argumenten
daaruit, maar dat zijn adviezen en argumenten uit díe tijd en vanuit
díe beleving; zij stammen uit de tijd voorafgaand aan het rapport-Visser,
waarin dat een echt samenhangend pakket aan maatregelen is en dit daar een
onderdeel van vormt. Dat zal op vele manieren doorwerken in de verbeteringen
die wij proberen te realiseren.De heer Kox vroeg wat er gebeurt met de groep voor wie een periode van
negen jaar te kort blijkt. Ik heb al iets gezegd over de aansluiting met de
BOPZ. Indien de betrokkene in deze negen jaar geen nieuwe strafbare feiten
heeft begaan en zich uiteraard aan de voorwaarden heeft gehouden, dan kan
toch langer toezicht nodig blijken te zijn. Voor zover die groep of individuele
personen daaruit nog zorg nodig hebben, moet die zorg in het reguliere ggz-circuit
geregeld worden. Ik vind dat de eindigheid van de tbs-maatregel inderdaad
niet noodzakelijkerwijs betekent dat er een einde aan de zorg moet komen.
Het bieden van de zorg moet echter niet meer via het strafrecht, maar via
de civielrechtelijke BOPZ geregeld worden. Daartoe maken wij afspraken met
de ggz over capaciteit, et cetera.Tevens vroeg de heer Kox waarom geen nader advies over de verlenging naar
negen jaar is ingewonnen bij de Raad van State. Dat is nagelaten vanwege dat
uitgebreide onderzoek in de Tweede Kamer. Dat heeft heel veel materiaal en
argumenten opgeleverd en er zijn heel veel deskundigen aan het woord geweest
die pleitten voor een verlenging vanwege het argument van de fluïde overgang
en om mensen zorg en toezicht te kunnen blijven bieden voor een langere duur.
Ik vond het daarom niet nodig om nog een keer met dit element naar de Raad
van State te gaan. De Raad van State heeft zich reeds uitgesproken over de
verlenging; daarbij ging het destijds uiteraard over die beperktere verlenging
van drie naar zes jaar.Het volgende onderwerp betreft de reclassering. Daarbij gaat het vooral
om de reclassering en tbs-klinieken die gezamenlijk moeten zorgen voor een
fluïde overgang, maar vooral voor het regelen van optimaal toezicht.De heer Kox heeft gevraagd naar de capaciteit. Zoals het er nu naar uitziet,
hebben zowel de reclasseringsorganisaties als de tbs-klinieken voldoende capaciteit.
Voor de reclasseringsorganisaties is structureel 4,2 mln. extra beschikbaar
op dit moment. Ook voor tbs-klinieken is extra geld beschikbaar gekomen voor
toezicht, oplopend tot structureel 4,5 mln. in 2011. De inspectie voor de
sanctietoepassing gaat in 2009 een onderzoek doen naar de kwaliteit van het
reclasseringstoezicht. Indien nodig zal afhankelijk daarvan worden bezien
of verruiming van het budget nodig is. Op dit moment heb ik zo veel in beeld
qua extra maatregelen en financiële middelen dat ik vind dat wij nu een
start moeten maken met het in de praktijk brengen ervan.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik hoor de staatssecretaris zeggen dat er voldoende financiële middelen
beschikbaar zijn ten behoeve van die extra capaciteit. Heeft zij echter ook
enig inzicht of er voldoende gekwalificeerd personeel voorhanden is? Die 4,2
mln. kun je dan wel hebben, maar als er geen poppetjes zijn, kom je ook niet
veel verder.Staatssecretaris Albayrak:Die specifieke vraag had u inderdaad eerder gesteld. Als u mij toestaat,
kom ik daar later in mijn betoog op terug.Zoals gezegd, is er financiële ruimte voor klinieken en reclasseringsorganisaties.
Het komt op dit moment vooral aan op het doen, op het in de praktijk brengen
van al die maatregelen die wij bedacht hebben en de ruimte die er nu is. Het
gaat ook om een verviervoudiging van het aantal uren toezicht dat tbs'ers
geboden wordt, namelijk van 30 uur naar 120 uur per halfjaar. Dat is een gemiddelde
norm. Niet iedereen hoeft 120 uur te krijgen. Het kan minder zijn voor de
mensen die met minder af kunnen en meer voor de mensen die nog intensiever
toezicht nodig hebben.Mevrouw Tan (PvdA):De komende drie jaren zijn vanwege allerlei vragen relevant, ook in verband
met de eerdere kwestie van wel of geen terugwerkende kracht en spanning met
de rechtszekerheid. Voor het budget heeft de staatssecretaris het bedrag van
4,2 mln. genoemd. Heb ik goed begrepen dat als structureel budget vanaf 2010
in dat bedrag is voorzien, dat vanaf 2007 de investering 1,8 mln. bedraagt
en dat dit bedrag gradueel oploopt? Dit is ook relevant vanwege de vraag op
welke termijn welke verbeteringen kunnen worden verwacht.Staatssecretaris Albayrak:De verbeteringen die wij bij het reclasseringstoezicht nodig hebben, zijn
echt niet alleen een financiële kwestie. Daarom heb ik gezegd dat wij
snel moeten beginnen. Voor de start van de verbeteringen hebben wij voldoende
budget. Ik wijs ook op de 40 mln. vanuit pijler 5 van het beleidsprogramma
van het kabinet. Dat bedrag is bedoeld voor nazorg en gaat de komende jaren
voor een belangrijk deel naar reclassering en reclasseringstoezicht. Die 4,2
mln. is dus niet het enige bedrag. Er komt nog veel meer bij. Ik heb dus echt
niet de indruk dat wij met de reclasseringsorganisaties een financieel probleem
hebben, maar dat het vooral aankomt op de praktische oplossingen, bijvoorbeeld
de samenwerking met het Openbaar Ministerie, het melden aan het OM van een
overtreding van de voorwaarden op het moment dat die heeft plaatsgevonden.Voor een deel zullen wij daarin voorzien door middel van het aantal uren
geïntensiveerd toezicht. Het gebeurt niet alleen in kwantiteit, maar
ook in kwaliteit. In mijn ogen moet dit een type toezicht worden waarbij wij
andere partijen, ook intensiever, gaan betrekken dan wij tot op heden hebben
gedaan: de familie van betrokkenen bijvoorbeeld, de politie in een wijk, het
Openbaar Ministerie. In mijn beleving is dit een netwerk van
mensen dat om zo'n tbs'er heen moet staan om ervoor te zorgen dat de voorwaarden
optimaal worden nageleefd.Mevrouw Tan (PvdA):Ik vind het een obstakel dat wij vandaag deze twee wetten afzonderlijk
behandelen en dat er natuurlijk samenloop en overlap bestaat, bijvoorbeeld
bij deze kwestie van de budgetten. De staatssecretaris heeft het budget van
40 mln. genoemd voor nazorg, of was het 40 mln. voor de recidivebestrijding?
Onder die titel heb ik het bedrag ook teruggevonden in de Handelingen van
het overleg over de rapporten. Wij hebben die vraag zo-even aan de minister
gesteld in het debat over de voorwaardelijke invrijheidstelling. Ik neem dus
aan dat de minister en de staatssecretaris, beide kabinetsleden, onderling
hebben afgestemd hoe de beantwoording zal plaatsvinden, zodat wij niet alles
dubbel hoeven te doen?Staatssecretaris Albayrak:Zeker niet, maar wat is het verschil tussen enerzijds via toezicht ervoor
zorgen dat mensen niet meer de fout ingaan en anderzijds recidivebestrijding?
Dat ís recidivebestrijding.Mevrouw Tan (PvdA):Wij hebben in het andere debat aan de minister gevraagd om ons inzicht
te geven in welk budget nu precies beschikbaar is voor de drie reclasseringsinstellingen
ten behoeve van het toezicht; zowel het toezicht ten behoeve van de voorwaardelijke
invrijheidstelling als het toezicht bij de voorwaardelijke beëindiging
van de tbs.De heer Franken (CDA):Wij waren en zijn allemaal ongerust over de daadwerkelijke uitvoering.
In het antwoord werd op dit onderwerp voortdurend het etiket van de heer Kox
geplakt, maar ik neem aan dat de staatssecretaris in hem ons allen heeft aangesproken
en ik schaar mij graag onder zijn paraplu. Wij hebben het in bijna dezelfde
woorden allemaal uitgesproken. Tot dusver heeft de staatssecretaris steeds
gezegd dat zij iets aan budgetten doet, maar dat geld alleen niet alles oplost.
Naast de kwantitatieve benadering maak ik mij nog steeds zorgen over de kwalitatieve
benadering. Men heeft bij de tbs deskundige mensen nodig. Daar kan niet iedere
pas beginnende reclasseringsambtenaar met een maatschappelijkwerkopleiding,
als ik het zo mag zeggen, mee aan de slag gaan. Dat geldt ook voor die specifieke
groep die ik aan het eind van mijn betoog heb genoemd, voor wie het psychiatrisch
toezicht geleidelijk moet overgaan in reclasseringstoezicht in de ouderwetse
opvatting. Ik hoop dat de staatssecretaris daarover ook wat wil zeggen.Staatssecretaris Albayrak:Jazeker, mijn opmerkingen tot nu toe betroffen vooral de vragen over het
budget in relatie tot capaciteit en de ruimte om toezicht te kunnen bieden.
Die vragen heb ik beantwoord en uiteraard zal de minister in dezelfde lijn
antwoorden. De bedragen die wij hebben genoemd, zijn zoals ik deze zojuist
heb herhaald. Dat zijn die 4,2 mln. en die 40 mln. In de uitwerking van het
programma Veiligheid begint bij voorkomen, zal die 40 mln. een aanwending
krijgen.Zeker, alle fracties hebben stilgestaan bij dit punt. Ik herken het sterk
omdat het ook in mijn beleving een van de belangrijkste onderwerpen is geweest
in het werk van de commissie-Visser. Ik heb de fluïde overgang genoemd.
Ik zeg het nog een keer, omdat dit misschien wel een van de meest kenmerkende
momenten is waarop dat goed moet zijn geregeld. Er is alsmaar gezegd dat de
muur van de kliniek niet letterlijk en figuurlijk een muur moet zijn, ook
niet tussen de organisaties die met zo'n tbs'er of ex-tbs'er aan de slag gaan.
Men moet de reclasseringsmedewerkers de kliniek in halen, vooral gedurende
de laatste maanden voordat iemand bijvoorbeeld met transmuraal verlof of proefverlof
kan. In de fase dat iemand vrijer in de samenleving moet zijn, moeten de mensen
die daarop het toezicht houden dus al goed weten wat voor iemand het is en
waarop zij goed moeten letten. Het begint in de kliniek, dus de reclassering,
de samenleving gaat de kliniek in. Wat mij betreft komt de kliniek ook de
samenleving in. Het is de bedoeling dat de klinieken in de vorm van het forensisch
psychiatrisch toezicht uitdrukkelijker betrokken worden bij het traject waarin
tbs'ers zich bevinden wanneer zij buiten de muren mogen. In alles wat wij
nu regelen rond forensisch psychiatrisch toezicht hebben wij hiervoor uitdrukkelijk
aandacht. Wij zijn bezig met het ontwikkelen van intensief toezicht met forensisch
psychiatrische expertise. Dat is een gezamenlijk traject van de klinieken
en de reclasseringsorganisaties. Ik wil die twee niet scheiden. In mijn optiek
zit het voordeel daarvan vooral in de samenwerking van deze organisaties langs
de weg die ik zojuist heb geschetst. Reclasseringsmedewerkers worden verder
opgeleid in psychopathologie en risicomanagement. De nodige expertise zal
worden bereikt door de tbs-klinieken een rol te geven bij de vormgeving van
het toezicht.Mevrouw Broekers-Knol heeft gevraagd of er voldoende mensen zijn met een
adequate opleiding voor het vervullen van deze toezichtfunctie en of de reclassering
over voldoende capaciteit en kennis beschikt. Dit jaar is gestart met het
opleiden van een groot deel van de reclasseringsmedewerkers die toezicht houden
op tbs-gestelden. De opleiding is, zoals ik zei, gericht op psychopathologie
en risicomanagement. Daarnaast is een onderwijsspecialisme ontwikkeld voor
werken in gedwongen kader. Dit zijn hbo-opleidingen. Het zijn nieuwe initiatieven,
waarvan ik veel nut verwacht. In de zomer van 2008, dus al zeer binnenkort,
zal van deze opleiding de eerste uitstroom plaatsvinden. Daarnaast zijn wij
modules aan het inkopen voor het bestaande personeel. Er is dus niet alleen
sprake van personeel in opleiding maar ook van het opleiden van personeel
dat wij al in dienst hebben. Dit in antwoord op de opleidingsvraag. De behoefte
was gevoeld en daarin wordt voorzien in de vorm van nieuwe opleidingen.De vraag van de heer Franken over BOPZ-aansluiting heb ik voldoende beantwoord.Mevrouw Tan heeft gevraagd naar de 24-uursbereikbaarheid van de reclasseringsorganisaties.
De reclassering moet die zodanig inrichten dat buiten kantooruren en in het
weekend voortvarend op risico's of ernstige incidenten kan worden gereageerd.
De 24-uursbereikbaarheidsdienst zal voor het einde van dit jaar gerealiseerd
zijn. Daarna zal voor tbs-gestelden met een hoog recidiverisico ook 24-uurstoezicht
worden gerealiseerd.De heer Holdijk heeft gevraagd of er een wettelijke basis nodig is voor
tbs-longstay. Ik wijs erop dat de tbs-longstay een relatief nieuw fenomeen
is dat nu in een ontwikkelingsstadium verkeert. Daarbij komen vragen
aan de orde als wat is het eigenlijk en wie hoort hierin thuis. Ik zal me
de komende tijd vooral richten op de vraag of de juiste personen wel op de
juiste plek zitten. Wie gaat er de tbs in? Welke mogelijkheid is er om er
weer uit te komen?Het belangrijkste project in dit kader, is het project vernieuwing forensische
zorg. Door middel van het inkopen van plaatsen zullen wij er mede voor zorgen
dat er voldoende plaatsen beschikbaar zijn in ggz-instellingen voor mensen
die een hoge zorgbehoefte, maar een lage beveiligingsbehoefte hebben. Op dit
moment zijn er in de tbs bijvoorbeeld bejaarde mensen met een zware psychose
en een zedenverleden die heel goed behandeld zouden kunnen worden in een ggz-omgeving.
Zij hebben de zware beveiliging van een tbs-longstay niet meer nodig, maar
omdat zij blijvend delictgevaarlijk zijn, kan een oplossing worden gezocht
in medicatie en behandeling in een ggz-instelling. Omdat er nu geen ander
alternatief is, is de longstay de enige mogelijkheid om deze mensen blijvend
onder te brengen met minder risico voor de samenleving. Dit is voor mij een
reden om het project vernieuwing forensische zorg aan te grijpen om ervoor
te zorgen dat de capaciteit wordt ontwikkeld die nodig is om de mensen op
de juiste plaats te behandelen en te verzorgen.De vraag naar de wettelijke basis houdt niet rechtstreeks verband met
deze wetswijziging, maar ik snap de relevantie van dit debat. Daarom heb ik
in ieder geval mijn visie op de longstay gegeven. De longstay heeft inderdaad
geen expliciete juridische basis, maar ik wijs er wel op dat de plaatsing
op zo'n afdeling is omgeven met diverse wettelijke waarborgen. Daarom zie
ik geen reden voor een expliciete basis in de wet.Ik zal die waarborgen in het kort opsommen. In artikel 11, derde lid van
de Bvt is bepaald dat de overplaatsing van de tbs-gestelde naar een andere
inrichting plaatsvindt op last van de minister van Justitie. Daartegen kan
uiteraard beroep worden ingesteld op basis van artikel 69, eerste lid, sub
a Bvt. Het hoeft geen betoog dat onder deze bepaling ook de plaatsing op een
longstay-afdeling is begrepen.Tbs-gestelden die zijn geplaatst op een longstay-afdeling verschijnen
periodiek voor de rechter. Dus ook voor de longstaygeplaatsten vindt er periodiek
een rechterlijke toets plaats. Daar wordt beoordeeld of de longstay moet worden
voortgezet of dat mensen moeten worden teruggeplaatst in een behandelsetting.Als de tbs langer dan zes jaar duurt, is er op grond van artikel 509 van
het Wetboek van Strafvordering tevens een advies vereist van twee onafhankelijke
deskundigen.Al die waarborgen brengen mij tot de overtuiging dat een wettelijke basis
niet meer waarborgen zou kunnen bieden. Dit is volgens mij nu al goed geregeld.Er zijn enkele voorbeelden van patiënten die uit een longstay omgeving
zijn geplaatst. In die gevallen komt de mogelijkheid van een voorwaardelijke
beëindiging in zicht.De longstay is van relatief recente datum. Ik verwacht dat het in de toekomst
vaker mogelijk zal zijn om mensen van de longstay terug te plaatsen als er
nieuwe behandelmethoden zijn bijvoorbeeld door nieuwe medicatie. Wat vandaag
niet of niet goed behandelbaar is, kan dat morgen wel zijn.Voor negen longstay tbs-gestelden is door de inrichting een verzoek ingediend
tot overplaatsing naar een behandelinrichting. Inmiddels heeft dit in drie
gevallen geresulteerd in een feitelijke terugplaatsing naar een behandelafdeling.
Een longstay tbs-gestelde verkeert op dit moment in afwachting van terugplaatsing.
Vijf longstaypatiënten verkeren in de procedure waarin wordt getoetst
of terugplaatsing naar het gevangeniswezen zinvol is.Dat is natuurlijk de andere kant van het verhaal. Er kunnen mensen uit
de tbs-longstay worden overgeplaatst naar de ggz omdat zij meer zorg dan veiligheid
nodig hebben, maar er zijn natuurlijk ook mensen die meer veiligheid dan zorg
nodig hebben. Dit zijn de notoir persoonlijkheidsgestoorden, psychopaten,
et cetera. Vooral in die groep zijn er mensen van wie wij weten dat zij blijvend
delictgevaarlijk zijn. De beveiliging krijgt dan een hogere prioriteit dan
het verlenen van zorg in verband met de behandelbaarheid van de aandoeningen.
Ik onderzoek thans of die mensen met een vorm van zorg in een gevangenisomgeving
beter op hun plaats zijn. Zo bekijk ik de tbs-longstay dus ook.De heer Kox heeft gevraagd hoe het nieuws zal worden gebracht aan tbs-gestelden
die de voorwaardelijke beëindiging verlengd zien. Wij zullen daar zeker
aandacht aan besteden in het toezicht. Voor een aantal patiënten kan
de omzetting naar tbs met dwangverpleging worden voorkomen. Een van de argumenten
die mij hebben overtuigd is dat het ook uitdrukkelijk in het voordeel van
een patiënt kan zijn indien dit het dreigende alternatief van tbs met
dwangverpleging kan voorkomen. Het zal ook zo met betrokkenen worden besproken,
dat wil zeggen als een zorgaanbod, een toezicht dat ertoe kan leiden dat betrokkene
kan worden geholpen.De heer Kox (SP):Ik hoop dat de pakweg 200 mensen die het aangaat – drie keer 90
mensen die uitstromen minus diegenen die toch nog opgesloten blijven –
allen zullen zeggen: keurig mevrouw de staatssecretaris, wij hebben hier alle
begrip voor, dit is een goede regeling en u doet dit toch vooral om ons te
helpen. Dit is toch wel een groep waarvan bekend is dat de mensen extra weerspannig
kunnen reageren op dit soort mededelingen. Naast het principiële argument
dat je niet met terugwerkende kracht strafverzwaring moet opleggen, want ik
houd voorlopig nog overeind dat dit het geval is, is er ook een praktisch
argument, namelijk dat het averechts kan werken. De staatssecretaris moet
zich er terdege van bewust zijn dat zij een heel speciale groep een mededeling
brengt waarvan de overgrote meerderheid de indruk zal hebben dat zij op een
oneerlijke manier worden gepakt als zij te horen krijgen dat hun voorwaardelijke
periode van drie jaar wordt opgerekt tot negen jaar. Er hoeft er maar een
door te slaan en dan hebben wij een groot probleem.Staatssecretaris Albayrak:Zeker, maar ik wijs erop dat de toets voor verlenging wordt uitgevoerd
door de rechter. Indien geoordeeld moet worden over verlenging na de periode
van drie jaar worden alle aspecten meegewogen. Dit oordeel is echt aan de
rechter.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording van de gestelde
vragen. Ik heb namens de VVD-fractie in eerste termijn al gezegd
dat de antwoorden van de staatssecretaris in de memorie van antwoord op de
vragen over de terugwerkende kracht voor mij voldoende waarborgen inhielden.
Ook in het antwoord van de staatssecretaris op de diverse vragen die hier
gesteld zijn, kan mijn fractie zich geheel vinden. Ik signaleer twee voordelen
van de gang van zaken. De tbs'ers– ook die 200 – worden goed begeleid
en geholpen bij verbetering. Verder is er minder risico voor de samenleving.
Dat is een heel belangrijke zaak. Tot slot vindt de jaarlijkse of tweejaarlijkse
beoordeling door de rechter plaats.In eerste termijn heb ik al gezegd dat de VVD-fractie het wetsvoorstel
van harte steunt. Ik herhaal dat graag. Mijn fractie bepleit een snelle invoering
van het wetsvoorstel.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoorden. Zij is diepgaand
op de problematiek ingegaan. Ik heb drie punten aan de orde gesteld. Ten eerste
de uitvoeringsproblematiek, waar wij ons allemaal zorgen over maakten en maken,
ondanks de goede voornemens van de staatssecretaris. Het WODC-rapport heeft
onze neus echt op de feiten gedrukt en daar zijn wij toch wel van geschrokken.
Er is gesproken over budgetten, over parketten en over het feit dat de staatssecretaris
aandacht heeft voor een adequate opleiding van de mensen die dit als nieuw
werk moeten gaan doen. Zij worden geconfronteerd met mensen die risicovol
gedrag aan de dag leggen. Het is niet niets om een dergelijke functie te vervullen,
om toezichthouder te zijn over iemand die in een voorwaardelijke tbs zit.
Dat is een uiterst verantwoordelijke functie, waarbij een zware last rust
op de schouders van de mensen die het moeten doen.De staatssecretaris is ingegaan op de voortzetting van de begeleiding
na negen jaar. Ik ben het van harte eens met de uitspraak van de staatssecretaris
dat een strafsanctie eindig moet zijn. Zij heeft afspraken gemaakt met de
ggz en de BOPZ-mogelijkheden worden onderzocht. Die weg zal daadwerkelijk
worden bewandeld.Een punt waar langdurig over is gesproken, kan onder het etiket "terugwerkende
kracht" worden gevat. Er zijn mensen die al in een voorwaardelijke beëindigingsperiode
lopen; die periode wordt nu verlengd. Er kan van terugwerkende kracht worden
gesproken omdat de rechter, die de sanctie heeft opgelegd, ten aanzien van
een reeds beslist feit een nieuwe verlengingsbevoegdheid krijgt. Hij maakt
daarvan gebruik, wat in strijd is met de rechtszekerheid. Ik ben het wel eens
met de opmerking van de staatssecretaris dat de rechter die deze beslissing
neemt, een executierechter is. Die is in het Nederlands recht eigenlijk verder
niet als zodanig bekend. Ik heb de invoering daarvan, naar Frans voorbeeld,
bepleit. Het zou goed zijn als de Nederlandse rechterlijke macht executierechters
krijgt zodat er niet alleen maar een straf wordt afgeroepen maar ook de daadwerkelijke
gebeurtenissen kunnen worden begeleid. De rechter die de verlenging van de
tbs oplegt, is een executierechter. Daarvoor geldt dat het om een maatregel
gaat die bij een tbs-gestelde niet altijd het vooruitzicht op beëindiging
geeft. Het is altijd mogelijk dat de rechter zegt: nu nog maar niet. Naar
mijn mening "verzacht" – een term die de staatssecretaris
ook gebruikte in relatie tot het slikken van het amendement-Teeven –
dat de strijd met de rechtszekerheid. Ik vind het nog steeds niet gelukkig,
maar de staatssecretaris kan moeilijk opereren tegen een amendement dat door
een grote meerderheid van de Tweede Kamer is aanvaard. Op dit punt moet een
politieke afweging worden gemaakt. Mijn mening is in dat licht: mooi is anders,
maar omdat het om een executierechter gaat die de vinger aan de pols kan blijven
houden, zal ik mij niet verder ertegen verzetten.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Namens de fracties waarvoor ik het woord voer, dank ik de
staatssecretaris voor de wijze waarop zij het onderwerp waarover de meeste
vragen leefden, is ingegaan. Ik bedoel het punt van de longstay-tbs'ers. De
centrale vraag van onze kant was of het karakter van dat longstayverblijf,
dat een levenslange opsluiting kan betekenen zonder behandeling, niet een
expliciete, wettelijke grondslag vergt. Er zijn zekere parallellen te trekken
met de levenslange gevangenisstraf. Ik geef hiermee natuurlijk niet een juridische
definitie, maar iedereen kan op die gedachte komen bij deze categorie tbs'ers.
Als sprake is van een vast bestand, een categorie die met deze consequenties
geconfronteerd wordt, dan is in onze ogen een expliciete wettelijke basis
voor plaatsing noodzakelijk zijn. Er zijn minder belangrijke kwesties waarvoor
expliciete bepalingen voor worden gemaakt. Ik wijs in dit verband op het wetsvoorstel
over de voorwaardelijke invrijheidsstelling dat wij vandaag ook behandelen;
ter wille van de grondrechten is in artikel 15a. een expliciete bepaling opgenomen
terwijl de regering zelf erkent dat dat zonder bezwaar kan worden weggelaten.
Zo zorgvuldig gaan wij te werk als er grondrechten in het geding zijn. Ik
heb erkend dat er wettelijke waarborgen zijn als het om de plaatsing en het
voortduren van het verblijf op dergelijke afdelingen gaat. Momenteel is er
behoefte aan beweging. Wij kunnen niet van een vast bestand spreken. Het is
wel duidelijk dat er beweging moet komen; zowel de commissie-Visser als de
Raad voor de Strafrechtstoepassing heeft bezorgdheid uitgesproken over de
sterke doorstroom naar de longstayvoorzieningen. Zij hebben dat als een ongewenste
ontwikkeling beschouwd. De manier waarop dit moet worden aangepakt, moet echter
niet worden besproken in het kader van dit wetsvoorstel. Er is hierbij sprake
van een problematiek in beweging. Ik concludeer dat wij tevredengesteld zijn
door het antwoord van de staatssecretaris en dat wij daarom op dit moment
niet zullen blijven aandringen op de expliciet wettelijke grondslag. Ons zal
dan ook niets verhinderen om voor het wetsvoorstel te stemmen.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. Ik draai
de volgorde om en begin mijn tweede termijn met het punt van de uitvoerbaarheid
en effectiviteit. Wij hebben het kabinet gevraagd hoe men het tempo inschat
van de verbetering van de uitvoeringspraktijk die wordt verwacht. Ik denk
hierbij aan wat de reclassering in de afgelopen periode allemaal heeft mogen
of moeten meemaken, ook in de tijd voor het aantreden van de staatssecretaris. Volgens de staatssecretaris is er voldoende capaciteit. Wij zijn blij
dat de ISt in 2009 de kwaliteit nog eens gaat toetsen. Volgens de staatssecretaris
zijn de financiën niet het probleem, maar zal de financiële situatie
in 2009 nog eens worden bezien. Zij heeft ook uitgelegd wat zij verstaat onder
een 24-uursbereikbaarheid. Een en ander klinkt indrukwekkend en moet nog dit
jaar geëffectueerd worden. Hiervoor is dit jaar 1,8 mln. beschikbaar.
Ik hoop maar dat het allemaal gaat lukken. Gelukkig houdt de ISt de vinger
aan de pols en ook wij zullen een en ander nauwgezet volgen. Er zal in de
komende drie jaar veel moeten veranderen en verbeteren.Ik kom op het punt van de rechtszekerheid. Het gaat hierbij om mensen
die nu een voorwaardelijke beëindiging van in principe drie jaar hebben.
Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, kan hun voorwaardelijke beëindiging
alsnog worden verlengd tot negen jaar. Wij hebben goed geluisterd naar het
antwoord van de staatssecretaris en naar de reactie hierop van de CDA-fractie.
Deze fractie benadrukt de kwestie van de executie- en de uitvoeringsrechter.
Hoe het onderscheid tussen straf en maatregel kan worden gemaakt, blijft echter
een moeilijke vraag. Wellicht is juridisch gezien alles wel helder, maar ik
kan mij voorstellen dat dit voor personen die het betreft niet altijd gemakkelijk
te volgen is. Daarin sluit ik mij aan bij het pleidooi van de heer Kox voor
extra aandacht voor communicatie hierover naar de doelgroep toe. Als dit niet
gebeurt, kunnen contraproductieve effecten optreden.Volgens de staatssecretaris moet er een netwerk komen voor de begeleiding
van deze groep. Deze begeleiding is nu in zowel kwalitatief als kwantitatief
opzicht nog niet op niveau. Hieraan moet de komende drie jaar worden gewerkt.Het is dus, samenvattend, vrij cruciaal wat er de komende drie jaar allemaal
gebeurt. Wij hebben begrip voor de voortvarendheid waarmee de staatssecretaris
deze zaken willen aanpakken. Daarom ben ik vooralsnog geneigd om dit wetsvoorstel
het voordeel van de twijfel te geven, in afwachting van nader beraad door
mijn fractie voor zover dit nog mogelijk is.Voorzitter: Timmerman-BuckDe heer Kox (SP):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. De eerste
kennismaking met haar in deze Kamer is niet tegengevallen. Tegelijkertijd
is het allemaal niet erg mooi wat er op dit moment gebeurt. De heer Franken
stelde dat ook al. Het is vervelend dat dit gebeurt bij de eerste verdediging
door de staatssecretaris van een wetsvoorstel in de Eerste Kamer. Zij vond,
en vindt mijns inziens nog steeds dat er reden was om dit amendement in de
Tweede Kamer te ontraden. Volgens eigen zeggen heeft zij zich na de stemming
laten overtuigen, maar de werkelijkheid is dat zij is overruled. Daaraan kan
je niets doen. Het is goed dat de democratie zo werkt, maar toch zitten wij
met deze situatie. Als de Eerste Kamer het had mogen oplossen, had die het
niet op deze manier gedaan.Verschillende fracties zeggen dat er toch iets moet gebeuren. Dat vindt
mijn fractie ook. De verlenging van de termijn van drie jaar wordt breed gesteund.
Het is de vraag welke termijn dan wel de beste is. Wij moeten daarvoor ervaring
opdoen. Toch blijft het vervelend dat er een groep mensen is die op dit moment
voorwaardelijk vrij is, die er op heeft mogen rekenen dat de voorwaardelijke
invrijheidstelling binnen nu en drie jaar zou eindigen bij goed gedrag, en
die nu te horen krijgt dat deze periode ook zes jaar kan duren. Het is fijn
dat de staatssecretaris zegt dat zij de mensen deze boodschap op een goede
manier zal brengen. Ik denk dat zij dit meent, maar toch benadruk ik dat dit
inderdaad wel heel zorgvuldig zal moeten gebeuren. Deze mensen hebben allemaal
iets gedaan wat vreselijk is. Toch hebben zij ook recht op de waarborgen die
de rechtsstaat ons biedt. De overheid heeft hun gezegd dat zij binnen nu en
drie jaar vrij man zullen zijn als zij zich goed gedragen. Die toezegging
wordt nu ingetrokken. Ik kan mij voorstellen dat dit heftige reacties oplevert,
zeker bij deze mensen die niet de meest zakelijke types zijn. In hoeverre
kan de staatssecretaris garanderen dat deze boodschap werkelijk zorgvuldig
wordt gebracht? Als deze zaak maar één keer fout gaat, zal dat
zeker weer tot een spoeddebat in de Tweede Kamer leiden. De staatssecretaris
kan daarvoor dan alvast haar agenda vrijmaken.De staatssecretaris zegt dat zij zich ook heeft laten overtuigen, omdat
de rechter zaken altijd nog eens kan beoordelen. Uiteraard is dat zo. Daarmee
wordt echter het probleem op het bordje van de rechter geschoven. Ik vraag
mij af of dat de juiste methode is. Mijn fractie blijft daarom van mening
dat wij hiermee een stap te ver zetten. Ik zie echter wat de stemverhoudingen
zijn. Ik wil daarom in ieder geval vragen om stemming over dit wetsvoorstel,
zodat wij nog een week kunnen nadenken over de vraag wat wij uiteindelijk
zullen gaan stemmen. Volgens mijn fractie is er iets fundamenteels aan de
orde.De staatssecretaris verzekert ons dat wij ons geen zorgen hoeven maken
over de centen en over de mensen. Ik heb er alle vertrouwen in dat het met
de centen inderdaad goed zal komen, maar op het punt van de mensen ligt het
anders. Er zullen mensen worden opgeleid. Die zullen volgens de staatssecretaris
in 2008 geschikt zijn. Ik vraag mij echter af of dat dan allemaal in orde
zal zijn. Zij zegt ook dat zij voor meer geld zal zorgen als dat nodig is.
Zij wijst erop dat het toezicht al verviervoudigd wordt. Dat is ook nodig.
Verder zegt de staatssecretaris dat de bereikbaarheid van 24 uur per etmaal
voor het einde van het jaar gegarandeerd kan worden. Ook het toezicht van
24 uur per etmaal zal kan gegarandeerd worden als dit nodig is. De staatssecretaris
heeft echter niet gemeld per wanneer dit laatste gegarandeerd kan worden.
Vanaf wanneer is dit mogelijk?De kwaliteit van de medewerkers van de reclassering is volgens onze fractie
dus buitengewoon belangrijk. Voor deze kwaliteit moet de staatssecretaris
garant kunnen staan, want anders is het risico te groot. Als er toch nog een
paar mensen door het lint gaan, hebben wij een heel groot probleem.In eerste termijn heb ik gezegd dat de staatssecretaris eigenlijk met
een novelle zou moeten komen. Ik begrijp dat deze Kamer dit net iets te ver
vindt gaan. Dit heeft niet te maken met het feit dat wij vandaag te maken
hadden met het eerste optreden van de staatssecretaris in deze Kamer, want
zo genereus zijn wij hier niet. Het heeft meer te maken met het feit dat zij
een deel van de Kamer blijkbaar heeft kunnen overtuigen. Ik zei al dat ik
graag over dit onderwerp wil stemmen, zodat mijn fractie nog een week kan
nadenken over het stemgedrag.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun reacties in tweede termijn, waaruit
steun blijkt voor het wetsvoorstel.De heer Franken sprak over de BOPZ. Voor de volledigheid wil ik nog een
element voor de aansluiting op de BOPZ noemen dat ik in eerste termijn niet
heb genoemd. In het kader van het project Vernieuwing Forensische Zorg maken
wij het mogelijk dat de toezichtmaatregel uit hoofde van de BOPZ wordt opgelegd
door de strafrechter. Dat kan al door de rechter in het initiële proces
worden gedaan, maar wij willen het ook mogelijk maken voor de executierechter.
Als wij dat gerealiseerd hebben, is er een extra waarborg dat de rechter die
de verlengingen bekijkt de voorwaardelijke beëindiging niet verlengt,
omdat hij BOPZ een betere titel vindt om iemand de zorg en het toezicht te
geven die nodig zijn. Wij regelen dit in het wetgevingstraject Vernieuwing
Forensische Zorg.De heer Franken is overtuigd door hetgeen ik in eerste termijn heb gezegd
in relatie tot de rechtszekerheid. Ik dank hem en enkele andere leden daarvoor.
De heer Holdijk dank ik omdat hij mij steunt in de opvatting dat op dit moment
niet moet worden overgegaan op een wettelijke basis voor de tbs long stay.
Dat heeft alles te maken met de bewegende groep. Wij nemen allerlei maatregelen
om die groep nog beweeglijker te maken. Wij proberen de mensen op de juiste
plekken te krijgen.Ik begrijp de zorg van mevrouw Tan. In eerste termijn heb ik zeker niet
willen suggereren dat alles in kannen en kruiken is wat de reclasseringsorganisaties
de komende jaren moeten doen, veranderen en oppakken. Het is niet alleen een
kwestie van kwantiteit, meer toezichtsuren of een bredere groep waarvoor het
toezicht is georganiseerd. Het gaat ook om de kwaliteit van het toezicht.
Er moet anders worden gelet op de voorwaarden. Er moet anders worden samengewerkt
met de partners in het veld. Terecht is door iedereen opgemerkt dat het uitgangspunt
niet direct de beste basis is voor het oppakken van alle kwantitatieve en
kwalitatieve veranderingen, gelet op reorganisaties en bezuinigingen waarmee
de reclasseringsorganisaties in de jaren voor ons te maken hebben gehad.Het kabinet kiest er uitdrukkelijk voor om preventie te koppelen aan het
terugdringen van recidive. De ambitie om recidive terug te dringen wordt uitdrukkelijk
gekoppeld aan een betere nazorg, een betere begeleiding en een beter toezicht
op de voorwaarden, opdat men de mensen minimaal de gelegenheid krijgen om
gedrag te ontwikkelen waarmee zij niet meer de fout in gaan. Bijvoorbeeld
een verslavingsprobleem moet in goede banen worden geleid.Dit geldt bij uitstek voor tbs'ers, die hebben laten zien dat zij in staat
zijn een tbs-waardig delict te plegen. Dat is niet niks. Ik ben de laatste
die zal zeggen dat het wel goed komt en dat wij alles onder controle hebben.
Wel zeg ik dat de politieke wil er is om dit integraal aan te pakken, in relatie
met de lokale overheden. De gemeenten moeten een belangrijke rol gaan vervullen
in alle nazorgtrajecten, voor alle ex-justitiabelen. Ik zeg dit met de wetenschap
dat het een complex geheel is. Wij kunnen dat realiseren met geld, middelen,
opleidingen en alles wat je kunt bedenken. Wij moeten er nog wel even bij
blijven, voor een vertaling in concrete verbeteringen. Dat is ons aller zorg.
Er komen evaluaties. Wij kijken hoe de reclasseringsorganisaties zich ontwikkelen
en of dit in de praktijk leidt tot meer en beter toezicht. De Inspectie voor
de Sanctietoepassing gaat dit in 2009 doen. Het is het eerste moment waarop
wij een begin van inzicht hebben of de ontwikkeling een kant opgaat die wij
allen wensen. Ik acht zowel de maatregel als de financiële middelen die
wij op dit moment hebben een goede basis om te werken.De heer Kox zei dat ik niet was overtuigd, maar overruled door een amendement
dat in de Tweede Kamer is aangenomen. Ik heb het iets anders gezegd. Ik heb
het amendement ontraden, met de argumenten die ik in eerste termijn heb genoemd.
Vervolgens heb ik vanuit de politieke werkelijkheid van een aangenomen amendement
gekeken wat de consequenties kunnen zijn. Vind ik die aanvaardbaar? Daar heb
ik een positief oordeel over gegeven, met alle argumenten die ik heb genoemd.
Die zal ik kortheidshalve niet nog eens herhalen. Als ik tot een ander oordeel
was gekomen, had dat waarschijnlijk andere consequenties gehad voor wat de
heer Kox overruled zijn noemt.Ik ben het niet met de heer Kox eens dat de positie van de 200 mensen
die hij noemt verslechtert. Het is niet gezegd dat de mensen die nu een voorwaardelijke
beëindiging met drie jaar hebben naar maximaal negen jaar zullen gaan.
Een rechter kan bepalen dat een verlenging na twee jaar wordt beëindigd.
De maximumtermijn van negen jaar is geen minimumtermijn. Dat hoef ik niet
uit te leggen. De verlenging kan betekenen dat mensen wel degelijk extra hun
best gaan doen om ervoor te zorgen dat de rechter besluit tot beëindiging.De heer Kox (SP):Voorzitter. Collega Franken had het al over een niet mooie regeling. Laten
wij het in ieder geval zo noemen. De staatssecretaris moet het ook niet mooier
maken dan het is. Op dit moment verkeren mensen in de periode van drie jaar.
Tegen hen is gezegd dat zij als zij zich goed gedragen binnen drie jaar een
vrije mens zouden zijn. Tegen die mensen gaan wij nu zeggen dat het niet meer
zo is. Zij zijn binnen uiterlijk negen jaar een vrije mens. Wij moeten die
mensen dan niet wijsmaken dat zij zulke bofkonten zijn, omdat zij misschien
al eerder vrijkomen. Dat gold al. Voor 200 tot 220 mensen wordt maximaal drie
jaar maximaal negen jaar. Dat is nogal een verzwaring. De staatssecretaris
kan dat niet mooier maken.Staatssecretaris Albayrak:Dat toont nogmaals aan hoe groot het belang is om ervoor te zorgen dat
het niet maximaal negen jaar wordt. Wij moeten nu misschien maar niet te zeer
in de psychologie van de mensen treden.De heer Kox (SP):Wij moeten ook niet in de psychologie treden, wij moeten gewoon in de
feiten treden. De staatssecretaris zegt dat het niet alleen maar negatief
is. Ik zeg dat het als het maximaal negen jaar wordt terwijl je eerst te horen
hebt gekregen dat je binnen maximaal drie jaar een vrije mens wordt, in dit
huis niemand wijs gemaakt kan worden dat dit een verbetering is van de situatie.
Het is een verzwaring van de situatie. Als wij dat niet verbeteren, zal het
een probleem zijn om dat aan de betrokkenen te vertellen.Staatssecretaris Albayrak:Als het alternatief is dat na drie jaar de botte bijl valt, er geen toezicht
en begelei ding meer is en men dan de fout in gaat, moet men
terug in de tbs, met dwangverpleging. Wij weten dat de kans op recidive negen
jaar hoog is. Het alternatief met de dwangverpleging zal de mensen in ieder
geval niet aantrekkelijk lijken.De heer Kox vraagt om garanties dat mensen niet de fout in gaan omdat
zij te horen hebben gekregen dat zij in de groep horen die langer onder de
voorwaardelijke beëindiging valt. Die garantie kan ik niet geven, alleen
al doordat in deze sector dit type garanties helemaal niet te geven is. Het
verband tussen oorzaak en gevolg is niet aan te geven. Is dat de verlenging,
zat het in de genen van de betrokkene, is er iets misgegaan of was het een
psychische stoornis? Over de oorzaak van recidive zijn geen garanties te geven.
Was dat maar waar, dan zouden wij heel veel meer mogelijkheden hebben om de
kans op recidive in te schatten en risico's met risicotaxatie-instrumenten
weg te nemen. Dat is helaas niet mogelijk, ik houd hier net als in de Tweede
Kamer vol dat dit een sector is die gepaard gaat met een risico op herhaling
van strafbare feiten. Wij proberen dit risico te minimaliseren en dit wetsvoorstel
is een stap in de goede richting. Zo wil ik het ook verdedigen. Uitsluiten
van risico's gaat niet samen met tbs.De heer Kox (SP):Dat begrijp ik ook wel, maar juist daarom moet u wel beseffen dat u aan
een vrij grote groep een mededeling gaat doen die daar tot weerspannigheid
kan leiden. Ik ben niet de enige die dit heeft bedacht, zelfs de wetenschap
heeft bedacht dat het zo kan gaan. Daarvoor bent u verantwoordelijk, want
u zet dit door. Als er met deze groep iets gebeurt, mogen wij u daarop aanspreken,
want u hoeft dit niet te doen.Staatssecretaris Albayrak:Ik wil best nog een tijdje met u verder discussiëren over de argumenten
en de onderbouwing van het onderzoek dat u heeft genoemd, maar het gaat mij
te ver om mij als staatssecretaris persoonlijk verantwoordelijk te stellen
voor elke recidive bij de groep van tweehonderd die nu in de fase van voorwaardelijke
beëindiging verkeert, tenzij u mij nu een wetenschappelijke onderbouwing
kunt leveren van een mogelijk oorzakelijk verband tussen het horen van dit
nieuws en het opnieuw in de fout gaan. Het is een complex geheel, het gaat
mij te ver om mij nu verantwoordelijk te stellen voor elke vorm van recidive
in deze groep.De heer Kox (SP):Persoonlijk is hierbij niemand verantwoordelijk, maar politiek bent u
verantwoordelijk.Staatssecretaris Albayrak:Nee, ook politiek niet.De heer Kox (SP):U geeft terugwerkende kracht aan een regeling voor een groep die daar
volgens gedegen onderzoek weerspannig op kan reageren. Als er iets gebeurt,
wil dat niet zeggen dat er een oorzakelijk verband is, maar dan moet u wel
komen uitleggen waarom daar inderdaad geen sprake van is.Staatssecretaris Albayrak:Dat is een ander verhaal, daar ben ik te allen tijde politiek verantwoordelijk
voor. Daarom heb ik ook in de Tweede Kamer gezegd dat ik zal komen wanneer
zij mij ook maar oproept. De toon in het hele debat over tbs is inmiddels
wel zo dat wij incidenten kunnen scheiden van steun en draagvlak voor het
stelsel, dat zich internationaal bewezen heeft en waarvoor ik pal wil staan.
Maar dit ontslaat mij niet van de verantwoordelijkheid om zelfs nog op de
vierkante millimeter naar verbeteringen te zoeken waarmee wij nog wat meer
veiligheid kunnen verkrijgen. Dat zal altijd mijn politieke verantwoordelijkheid
blijven.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De stemming over dit wetsvoorstel zal volgende week dinsdag worden gehouden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-242-251.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl