Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1009-1018

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 17, pagina 1009-1018

29-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29200-XIVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 1008-1009
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)Pagina 1009-1018
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 1075-1076
Presentie en opening (woensdag 29 oktober 2003)Pagina 987-987
Noot 1 (zie blz. 1018): Schriftelijke antwoorden van de mnister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2004 (29200 VI)Pagina 1077-1092
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2004 (29200 VI)Pagina 1018-1075
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200 XIV)Pagina 987-1008

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2004 (29200
XIV).De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter. Boven mijn bijdrage heb ik geschreven: succes is een kwestie
van willen en doen. De Nederlandse land- en tuinbouw en de aanverwante agrobusiness
bieden zeer veel werkgelegenheid en leveren een grote bijdrage aan het bruto
nationaal product. De primaire sector zorgt bovendien voor de ontwikkeling
en de instandhouding van het platteland. In mijn ogen kan niemand daar omheen.
Diezelfde primaire sector heeft een gigantische vernieuwingsimpuls nodig,
want wie wil bouwen aan een toekomst, zal moeten vernieuwen. De LPF-fractie
is ervan overtuigd dat de vernieuwing niet tot stand komt door uitgebreide
en verstikkende regelgeving. Mensen in de primaire sector blijven op hun plek,
omdat zij weten dat, als zij wat meer zouden willen doen op het gebied van
dierenwelzijn en milieu, er alle mogelijke nieuwe regels op hen afkomen, die
niet rendabel zijn of die hun bedrijf juist geen mogelijkheden bieden. Deze
Kamer heeft er zelf voor gezorgd dat de vernieuwing er niet is gekomen die
er in de primaire agrarische sector had moeten komen. Er mag nooit met een
beschuldigende vinger worden gewezen naar de mensen die op de werkplek hun
werk doen. Het zou beter zijn als wij in deze Kamer met onze vinger wezen
naar onszelf. Juist daarom hebben mensen in de primaire sector amper brood
op de blank. Dit jaar heeft de akkerbouw dat misschien wel, omdat het door
de droogte een goed aardappeljaar is. Maar wij kunnen niet aannemen dat elk
jaar een droog jaar is en dus een goed aardappeljaar. In zijn antwoorden op
vragen zei de minister dat vanaf 1 januari 1998 tot medio 2003 precies 855
nieuwe regelingen erbij zijn gekomen. In dezelfde periode zijn er 276 regelingen
geschrapt. Wie nog niet gek is, zou het hier in ieder geval wel van worden.Boeren en tuinders in Nederland vragen zich af hoe zij hun bedrijf in
stand kunnen houden en hoe zij sociaal nog op een redelijke wijze kunnen functioneren,
zonder 24 uur per dag bezig te moeten zijn en zonder anderhalve dag per werkweek
te moeten besteden aan allerlei administratieve beslommeringen. Zolang dat
niet verandert, zul je de agrarische sector nooit krijgen zoals je hem hebben
wilt. De LPF-fractie is ervan overtuigd dat de eerste handreiking door deze
Kamer moet worden gedaan. Je mag geen handreiking vragen aan de mensen die
in het veld werken. Zij staan al met hun rug tegen de muur en hebben amper
of geen brood op de plank. Dat is het vertrekpunt van de LPF-fractie. Een
ander vertrekpunt is: als je voedsel produceert, zorg er dan voor dat het
veilig is. Je bent immers voedselproducent.In de afgelopen weken is steeds door mijn gedachten gegaan dat er eigenlijk
weinig is veranderd ten opzichte van dertig jaar geleden, toen ik nog in het
jongerenwerk zat. Toen waren wij als jongeren afhankelijk van de subsidies
die wij van het toenmalige ministerie van CRM kregen. Als wij de subsidie
in het jongerenwerk niet opmaakten, dan waren wij die middelen in het jaar
daarop kwijt. Nu is met het Koopmansgeld hetzelfde gebeurd. Wij hebben het
niet gebruikt en het is afgepikt. Ik zou de minister willen vragen om al het
mogelijke te doen om er nu in ieder geval voor te zorgen dat de 85 mln die
hij nog beschikbaar heeft, worden ingezet. Anders is hij dat geld binnen de
kortste keren kwijt. De minister schudt zijn hoofd. Ik hoop hier een uitgebreid
antwoord op te krijgen, want ik heb het in de praktijk doorgans niet anders
zien gebeuren.Voorzitter. Bij de behandeling van de landbouwbegroting en voor de vraag
hoe de achterban daarop reageert, is het altijd gruwelijk belangrijk wat de
houding is van de minister. Hebben de mensen in het veld het gevoel dat zij
in de minister een medestander hebben? Of zeggen mensen in het veld kijkend
naar de minister: zo de wind waait, waait mijn jasje? Ik denk dat de mensen
in het veld grote verwachtingen hebben van deze minister. Ik denk ook dat
de mensen in het veld soms wel eens denken: verdikkeme, hij reageert toch
net anders dan wij hadden verwacht. Neem nou bijvoorbeeld het geschil dat
iemand in het veld kan hebben met een overheid. De boer of tuinder stapt ten
einde raad naar de rechter. Hoe gemakkelijk reageert dan de minister met de
woorden: het ligt bij de rechter en ik bemoei mij er niet mee. Dan kunnen
wij wel onze schouders ophalen, maar de desbetreffende ondernemer staat met
zijn rug tegen de muur en de stap naar de rechter is zijn enige mogelijkheid
om zijn kansen veilig te stellen. Wij vinden allemaal dat de boerderijzuivelaars
in het verleden niets verkeerd hebben gedaan. Zij worden van de ene op de
andere dag met een probleem geconfronteerd dat zijn weerga niet kent en de
minister zoekt amper naar een oplossing omdat het onder de rechter is. Ik
vind dat de minister op dat moment geen goede houding aanneemt. Hetzelfde
is ook aan de orde bij de vliegtuigspuiters. Er is een probleem en men loopt
naar de rechter omdat men door moet. Dat duurt eindeloos, maar het probleem
wordt niet opgelost.Het volgende punt is de houding van de minister. Ik heb de minister vorig
jaar tijdens de algemene beschouwingen gevraagd wat hij doet
aan de, wat nu wordt genoemd, terroristische aanslagen in de intensieve veehouderij.
Hij zei toen dat dit niet in de eerste plaats zijn pakkie-an was en dat wij
bij de minister van Justitie moesten zijn. Hij zegde echter ook toe dat hij
hierover met hem zou spreken. Het is steeds verder gegaan. Wij hebben erover
gesproken met de minister van Justitie. Ik zie echter weinig vorderingen op
dit terrein. Ik heb daarover een vraag aan onze minister. Ik noem hem heel
bewust onze minister, want ik vind niet dat deze minister een minister is
van de coalitie. Hij is onze minister. Op welke wijze heeft onze minister
er bij minister Donner op aangedrongen om meer zaken op dit terrein te regelen?Ik vraag aandacht voor de wijze waarop deze minister met moties omgaat.
Ik vind het heel moeilijk te verteren dat de Kamer moties aanneemt en dat
de minister op alle mogelijke manieren probeert om allerlei overlegstructuren
te creëren om ervoor te zorgen dat hij de betreffende motie niet hoeft
uit te voeren als deze hem niet helemaal past. De VVD-fractie noemt dat polderen.
Ik vind dat bijna een ouderwets woord. Ik denk dat de minister een democraat
in hart en nieren is. Wat is dan het niet-democratische in hem waardoor hij
een motie niet wil uitvoeren? Het is een wens van de meerderheid van de Kamer.
Door een motie niet uit te voeren, dwingt hij de Kamer om met een amendement
te komen en om hem te plaatsen voor een voldongen feit. Waarom doet hij dat?
Ik vind dat men in een democratie en in een parlement waarin men van meerderheden
uit moet gaan niet op deze manier kan functioneren. Ik heb de hoop dat de
minister dat verandert. Ik heb overigens van de week tegen hem gezegd dat
wie de hoop laat varen bij voorbaat verloren is.Vorig jaar is een motie aangenomen over het couperen van de staarten van
schapen. Deze is niet uitgevoerd. De staarten van schapen worden niet meer
gecoupeerd. Vervolgens worden de dieren geëxporteerd en het eerste dat
er in het buitenland gebeurt, is het afhakken van de staart. Dat vind ik dierenkwelling.
Er wordt in dit geval niet goed omgegaan met dierwelzijn. Ik vind dat deze
motie, die is aangenomen door een meerderheid van de Kamer, moet worden uitgevoerd.
Als de minister dat niet doet, dwingt hij ons om met een amendement te komen.De stand van zaken inzake agrarisch natuurbeheer is voor mij duidelijk.
De LPF-fractie vraagt zich af hoe er in een neergaande economie zoveel geld
kan worden uitgetrokken voor de ecologische hoofdstructuur. Er kan omgekeerd
ook worden gezegd dat het om de toekomst gaat en dat de ecologische hoofdstructuur
in elk geval veilig moet worden gesteld. De LPF-fractie zal niet tornen aan
deze ecologische hoofdstructuur. Er is vorig jaar een motie aangenomen waarin
werd gevraagd om zo min mogelijk geld te besteden aan grondaankoop en zoveel
mogelijk aan agrarisch natuurbeheer. De minister komt echter nu ineens met
60/40 uit de bus. Ik denk dan dat hij de motie anders leest dan wij haar hebben
bedoeld. De minister schrijft ergens in een stuk dat het agrarisch natuurbeheer
nog niet is geworden wat hij ervan had verwacht. De LPF wil niet meemaken
dat het agrarisch natuurbeheer niet van de grond zou komen, maar daar zullen
dan wel de voorwaarden voor moeten worden geschapen. Er zullen contracten
voor minimaal 18 jaar moeten komen en de vergoeding zal niet moeten worden
geënt op inkomstenderving, maar op de geleverde dienst. Succes is een
kwestie van willen en doen. Willen wij agrarisch natuurbeheer inhoud geven?
Ja! Maar dan moeten wij ook zorgen voor de voorwaarden en dan moet niet weer
het meeste geld aan aankoop van gronden besteed worden.De voorzitter:Ik onderbreek u even. Ik weet dat de onderlinge verhoudingen in uw fractie
zeer goed zijn, maar om dat zo te houden raad ik u toch aan om een beetje
op de tijd te letten, want u heeft al elf van de opgegeven twaalf minuten
gebruikt en het systeem is dat wat u méér gebruikt, in mindering
wordt gebracht van de spreektijd die uw fractiegenoten nog voor de begrotingsbehandeling
hebben.De heer Van den Brink (LPF):Dan zal ik heel snel afronden, voorzitter, het kan nu eenmaal niet anders.Verleden jaar is er gezegd dat wij in Europa van een level playing field
uitgaan. Ik heb geconstateerd dat de minister heeft aangegeven dat hij de
volledige roostervloeren in de varkenshouderij toch wil afschaffen. Uit onderzoek
blijkt dat dit niet nodig is; ik ben benieuwd of de minister nog van standpunt
wil veranderen, anders zien wij ons verplicht, een motie in te dienen.De minister schrijft dat hij bij een volgend draaiboek voor de aanpak
van een besmettelijke dierziekte niet direct een fokverbod wil laten ingaan.
Als er nu morgen een dierziekte uitbreekt, gaat er dan automatisch een fokverbod
in? Wij hebben al een keer aangegeven dat een fokverbod dat optioneel wordt
ingesteld, 30 dagen na de laatste uitbraak dient te worden opgeheven.Wij hebben verleden jaar een motie ingediend over het bosbeheer van maart
tot en met juni. Deze motie is aangenomen, maar nog niet uitgevoerd. De minister
overlegt, maar het gevolg is dat de bosbouwers nu hout moeten kopen in het
buitenland. Het kan niet waar zijn dat deze stroperigheid doorgaat, succes
is een kwestie van willen en doen.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Ook ik feliciteer graag mevrouw Kruijsen met haar maidenspeech.Duurzame ontwikkeling in productiemethoden en concurrentiekracht, dat
is het spanningsveld waarin de landbouw zich anno 2003 bevindt. Hoe zorgen
wij ervoor dat de landbouw duurzaam wordt, dat het platteland leefbaar blijft,
dat de natuur versterkt wordt en dat Nederland bij de innovatie voorop loopt
in de zin van het in stand houden van zijn concurrentiekracht? Ik zal hier
in het kort op ingaan.Er gebeurt op het gebied van het mestbeleid in Europa van alles. Er is
een uitspraak van de Europese Commissie; daar dienen wij ons aan te houden.
Nu blijkt in gesprekken met allerlei spelers in het veld dat het ministerie
zich op het ogenblik een beetje gedraagt als een boze puber op een studentenkamer:
de deuren gaan dicht en er wordt niet meer met de sector gesproken, terwijl
LTO graag met de minister zou spreken over hoe de problemen moeten worden
opgelost. De minister vindt natuurlijk dat het wel meevalt, maar dan zou ik
graag van hem horen hoe hij vóór 20 december een visie op dit
punt aan ons kan voorleggen. Er zou wat ons betreft heel veel
ruimte moeten worden geboden voor alternatieve bemestingsvormen. Ik heb al
een keer Kamervragen gesteld over FIR, over andere beplanting op het platteland
om ervoor te zorgen dat de stikstofproductie vermindert. Ik hoop dat de minister
leiderschap toont als het gaat om de vermindering van de mestproductie en
dat hij met alle betrokkenen gaat spreken. Europees commissaris Wallström
heeft gezegd dat er voldoende ruimte is voor debat over de derogatie. Ik hoop
dat de minister alles doet om tot een constructief gesprek met haar te komen.De heer Koopmans (CDA):Ik steun de interventie over alternatieve bemestingstechnieken. Die hebben
wel negatieve gevolgen voor ammoniak, maar dat neemt de heer Van der Ham op
de koop toe? Misschien kunnen wij in de toekomst daarover wat uitgebreider
spreken.De heer Van der Ham (D66):Ik neem helemaal niets op de koop toe. Ik zeg dat eerst bekeken moet worden
hoe het bijvoorbeeld met FIR zit. Daarover wordt ontzettend veel gesproken.
Ik weet bijvoorbeeld dat vanuit de CDA-fractie daarover een aantal behartigenswaardige
opmerkingen zijn gemaakt. Er is echter een ontzettende clash tussen LNV en
de boeren die iets willen. De boeren willen het graag onderzocht zien. Geef
ze dan de ruimte om te experimenteren, zodat wij hier op basis van feiten
erover kunnen praten.Het non-vaccinatiebeleid hebben wij al vaker aan de orde gesteld. Elk
moment kan er bij wijze van spreken weer een nieuwe uitbraak van dierziektes
komen. Wij vinden het belangrijk dat de minister in Europa pleit voor initiatieven
op het gebied van het non-vaccinatiebeleid. Hij heeft dat overigens al toegezegd.
Ik steun de minister daarin van harte. Misschien moeten wij ons in Nederland
ook voorbereiden op iets nieuws. Nu is daarvan eigenlijk al sprake bij de
kalkoenen, los van de vraag hoe wij het gaan oplossen. Wij bepleiten dat de
hobbydierhouders hun dieren in de dierziektevrije periode kunnen enten indien
een vaccin beschikbaar is, en dat primaire producenten hun producten op de
binnenlandse markt kunnen afzetten indien dat mogelijk is. Ik hoop dat de
minister op dat punt ook met initiatieven komt.De D66-fractie wil een robuuste EHS. De D66-fractie ziet uit naar de invulling
door de minister, de doelen en de uitwerking van de plannen. Voor de natuurdoelen
is het afwachten waarmee de minister komt, maar wij geven hem de vrijheid
om te bekijken hoe hij de doelstellingen in het regeerakkoord wil halen. In
2018 moet de EHS zijn gerealiseerd. Ik ben blij dat de minister de suggestie,
die ik verleden jaar heb gedaan over het voorfinancieren door provincies,
oppakt. Welke afspraken zal hij maken? Hoe wordt dit op de rails gezet?Voor de realisatie van de EHS is het belangrijk dat er een goede afstemming
is tussen de ministeries van VROM en LNV. Ik hoop dat de minister een goede
interventie pleegt op de plannen van andere ministeries, bijvoorbeeld de nota
Ruimte, en daarin een belangrijke functie wil vervullen. Ook in het kader
van het EU-voorzitterschap moet Nederland vooroplopen in het denken over internationale
EHS-verbanden. Dat is erg belangrijk.GIOS (groen in en om de stad) is erg belangrijk, want daar is de druk
het grootst. Mag ik er van uitgaan dat in de doelen die de minister de komende
jaren zal stellen, de gebieden in de verstedelijkte omgeving de voorkeur verdienen
omdat daar de druk het grootst is? Ik noem Maastricht, Waterland, Rotterdam,
het Groene Woud en dergelijke.De regering is van plan om diverse militaire vliegvelden te sluiten. De
kans is groot dat het ministerie van Defensie de gronden zo duur mogelijk
wil verkopen of uitbaten. In het geval van de vliegbases Twenthe, Ede en Soesterberg
lijkt mij dat geen goede zaak. Welke inspanningen zal de minister van LNV
plegen om deze gebieden groen te houden? Zeker in de omgeving wordt daarop
ontzettend aangedrongen. Ik hoop dat de minister daartoe een poging waagt
en een forse bijdrage aan de discussie levert, zeker ook in kabinet bij zijn
collega van Defensie.De heer Oplaat (VVD):In het debat over de toekomst van het vliegveld Twenthe heeft de heer
Bakker, partijgenoot van de heer Van der Ham, een motie ingediend, waarin
wordt opgeroepen om andere economische activiteiten te laten plaatsvinden
in de regio en om het civiele gedeelte van de luchthaven open te houden. Dat
is in tegenstelling tot wat u nu zegt.De heer Van der Ham (D66):En wat is er met die motie gebeurd?De heer Oplaat (VVD):Die is aangenomen. Het wachten is of het kabinet haar zal uitvoeren.De heer Van der Ham (D66):De situatie is dus dat wij daarover nog onvoldoende duidelijkheid hebben.
Mocht het vliegveld gesloten worden en mocht er iets anders komen dan wat
de heer Bakker heeft voorgesteld, dan vind ik dat het groen moet blijven.
Dan moet niet vooruit gekeken worden naar andere economische activiteiten.De heer Oplaat (VVD):Met alle respect, het vliegveld wordt gesloten. Maar wat dan? Welke economische
activiteit zou er moeten komen als het groen moet blijven?De heer Van der Ham (D66):Je kunt denken aan woningbouw.De heer Oplaat (VVD):Groene woningbouw?De heer Van der Ham (D66):Precies. Je kunt aan verschillende vormen van woningbouw denken. Wordt
het een grote Vinex-locatie of komen er bomen tussen te staan? Wordt het volgebouwd
met beton of wordt gekozen voor een duurzame oplossing?Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik heb nu wel wat verduidelijking nodig, want volgende week gaan wij stemmen
over de moties. Ik denk daarbij aan de motie-Bakker. Wat dat betreft kent
iedereen in Twente de heer Bakker van D66 als degene die Twente uiteindelijk
weer overeind zal houden naar de toekomst toe – maar dan niet alleen
met bloemetjes en bijtjes. Te dien aanzien hebben wij in de motie-Bakker gezegd:
het gebied mag zelf, via een bestuursakkoord, bespreken wat men wil naar de
toekomst toe. Dat staat in de motie van de heer Bakker, vanuit uw partij,
en dat is wat wij volgende week gaan ondersteunen. Als u het hier echter gaat
ontkrachten, dan zal ik in mijn fractie een ander advies naar voren brengen.De heer Van der Ham (D66):Nee, zo is het niet. Ik heb daar een goed contact over gehad met de heer
Bakker. Deze zegt dat alles wat daar gebeurt en alles wat in de motie staat,
zal moeten worden ingebed in wat daar aan natuur aanwezig is. Dat bedoel ik
met het groen houden.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Mijn vervolgvraag is dan deze. Wij hebben gezegd: het gebied gaat met
elkaar in gesprek en geeft dan van onderaf aan – wij zeggen hier altijd:
naar boven, naar de Kamer – wat men wil. Welnu, dan gaan wij toch niet
via de begrotingsbehandeling LNV zeggen wat er met het vliegveld Twenthe verder
moet gebeuren?De heer Van der Ham (D66):U moet goed luistern naar wat ik heb gezegd. Ik zeg dat als het gaat om
de discussie over dit vliegveld, de minister van Defensie daar allereerst
mee bezig is en dat ook de minister van VROM ermee bezig is wat betreft de
ruimte en dergelijke. Voorts doe ik de oproep aan de minister van LNV om te
kijken welke rol hij daarin kan spelen. Dat is wat ik zeg. Mijn doelstelling
sluit aan bij wat al die mensen daar zeggen. Wij willen iets moois maken van
de plek die nu vrij komt en zij zeggen: kijk ook naar de groene omgeving.
Dat moet allemaal in evenwicht zijn.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Ik moet u één ding zeggen. Ik woon er zelf midden in, maar
ik heb het nog niet allemaal zo gehoord zoals u het hier verwoord hebt.De heer Van der Ham (D66):Mijn opstelling sluit aan bij al die initiatieven die van onderop komen;
daarbij worden er ook zaken over de natuur gezegd. Ik vraag aan de minister
van LNV om mee te doen in het debat met de mensen die daar wonen. Dát
is wat ik zeg. Ik zeg helemaal niet dat het daar zus of zo moet. Nee, dat
moet juist van onderop komen. Wel is het zo dat wat betreft de natuurvariant
het in Twente dát verhaal is, terwijl je in Soesterberg en in Ede ook
vliegvelden hebt die worden gesloten. Nu, laten wij dat ook bekijken in het
kader van natuur- en groenontwikkeling: wat kunnen wij daar doen voor moois?
Hoe kunnen wij daar mooie dingen gaan doen die ook passen in het groen?Mevrouw Van Velzen (SP):Vorige week hebben wij drie complete dagen over de defensiebegroting gesproken.
Ik heb daarbij veel over de natuurgebieden gesproken maar zorgvuldig het woord
Twente gemeden. Ik merk echter dat wij hier dezelfde discussie krijgen. Misschien
kan ik de vraag die u stelt, mijnheer Van der Ham, ombuigen. Ik heb tijdens
de defensiebegroting een motie ingediend met daarin de vraag of de vliegbasis
Soesterberg verworven kan worden als natuurgebied, alsmede een aantal gebieden
in de Kop van Noord-Holland en het duingebied daar, respectievelijk het schietkamp
Botgat. Daarbij gaf de minister van Defensie aan dat hij weinig mogelijkheden
had, omdat hij veel geld moest ophalen. Zou u dan, mijnheer Van der Ham, namens
mij aan de minister willen vragen of hij zich ervoor wil inzetten om in ieder
geval die twee gebieden te verwerven, namelijk het duingebied Noord-Holland
en Soesterberg? Laten wij Twente dan maar even in het midden laten, want dat
lukt hier niet zo.De voorzitter:Dit had u ook in uw tweede termijn kunnen zeggen, mevrouw Van Velzen.De heer Van der Ham (D66):Wanneer het gaat over het duingebied, merk ik op dat ik die motie niet
ken. Dat zou ik derhalve nog eens moeten bekijken. Wanneer het echter gaat
over Soesterberg, doe ik dat beroep en vraag ik de minister om daarnaar te
kijken. Daar heb ik al over gesproken.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb toch nog wat problemen met de opstelling van de heer Van der Ham,
als het gaat om het groen houden van een gebied. Denkt hij dan aan het versterken
van economische activiteit of denkt hij aan heel iets anders?De heer Van der Ham (D66):Ik denk dat u nu een tegenstelling creëert die er niet altijd hoeft
te zijn. Ik denk dat als je daar ontwikkelingen bevordert, ook economische
ontwikkelingen, het op zichzelf heel verstandig is om na te gaan: hoe kunnen
wij dat nu zo mooi mogelijk, zo groen mogelijk en zo leefbaar mogelijk doen?
Dat is mijn oproep en meer niet. Dat is waar ik aandacht voor vraag, ook van
de minister van LNV.De heer Van der Vlies (SGP):Betreft dat niet veel meer het inpassen van economische activiteiten in
de omgeving?De heer Van der Ham (D66):Ja, zo kun je het ook formuleren.De heer Van der Vlies (SGP):Als het bijvoorbeeld gaat om het groen houden van het Groene Hart, heeft
de D66-fractie daarbij toch altijd beoogd de vestiging van economische activiteit
te mijden en zelfs te weren...De heer Van der Ham (D66):...en waar het dan wel gebeurt, die te bundelen en het zo te doen dat
het niet allemaal versnipperd is over allerlei gemeenten. Ja, dat is zoals
wij dit doen: een goede inbedding. Dat is waar ik toe oproep. Ik sta hier
helemaal geen blauwdrukken of wat dan ook te verkopen. Dat zeg ik helemaal
niet.Onder soortenbeschermende organisaties, het bedrijfsleven en binnen het
ministerie van LNV bestaat de behoefte te komen tot een actuele, betrouwbare
en toegankelijke database voor beschermde planten- en diersoorten. Het netwerk
ecologische monitoring is een lopend project waarbij een aantal ontwikkelingen
van soorten in de tijd wordt gevolgd. Het benodigde geld is er echter niet
en ik pleit ervoor daar méér geld voor uit te trekken. Ik heb
een amendement klaarliggen maar ik wil de minister eerst vragen hoe hij de
verplichtingen uit het regeerakkoord op dat punt wil nakomen. Mocht dat antwoord
niet bevredigend zijn, kan ik alsnog dat amendement indienen.Ook in de begroting wordt een aantal doelstellingen geformuleerd ten aanzien
van het soortenbeleid. Er is echter een tekort van drie miljoen om die te
kunnen voeren. Ook daarvoor heb ik een amendement voorbereid, maar ook hier
zou ik willen horen hoe de minister een en ander precies wil aanpakken.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Waar haalt u de dekking voor de amendementen vandaan, mijnheer Van der
Ham? En waarop heeft het bedrag van 3 mln betrekking?De heer Van der Ham (D66):Het gaat om 3,1 mln voor het soortenbeleid. Dat kan gevonden worden in
de efficiencykorting die ontstaat door samenvoeging van een
aantal diensten. Het andere bedrag kan worden gevonden in de marges die er
nog zijn bij de EHS.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA):Kunnen wij het conceptamendement al zien?De heer Van der Ham (D66):U heeft het al, mevrouw Schreijer, en ik zal het straks verder ronddelen.De heer Oplaat (VVD):Ik ben benieuwd welke diensten worden samengevoegd.De heer Van der Ham (D66):Het gaat om LASER, het Bureau heffingen, het loket LNV en de Dienst basisregistratie
2110. Als die beter gaan samenwerken, komt daar ruimte vrij voor dit project.De heer Oplaat (VVD):En het tweede deel van de financiering kwam uit de marges van de EHS?De heer Van der Ham (D66):Nee, nee.De heer Oplaat (VVD):Dat zei u wel.De heer Van der Ham (D66):Ik moet even kijken.De voorzitter:Er ontstaat nu verwarring over een amendement dat niet eens is ingediend.
Ik stel voor dat hierover zo nodig gesproken wordt in de tweede termijn na
de beantwoording door de minister.De heer Van der Ham (D66):Dat is handiger, voorzitter. De vraag ligt nu bij de minister en afhankelijk
van zijn antwoord kom ik al dan niet met een amendement.Ik vind dat minister met betrekking tot de foodsector een duidelijke visionaire
rol moet spelen. De wetenschappelijke onderzoekers hebben te maken met verschillende
ministeries en vinden dat er niet voldoende dialoog plaatsvindt met de overheid.
Ik hoop dat de minister komt met een toekomstvisie voor die sector. Wat doet
de overheid daaraan? De heer Oplaat wees terecht op het belang van de foodsector
voor Nederland. Er moet een duidelijke visie komen vanuit LNV en geen versnippering
via EZ en VROM. U, mijnheer Veerman, bent de minister van LNV! Er is een aantal dingen gezegd over het Honden- en kattenbesluit. Ook
hierover heb ik een aantal vragen. Heeft de minister hierover gesproken met
de Dierenbescherming en andere organisaties en bekeken of dat niet op een
andere manier uit te voeren is? Wat vindt de minister van de suggestie dat
de Dierenbescherming een deel van de handhaving zou kunnen overnemen?Vervolgens kom ik te spreken over de intensieve landbouw. Voor mijn fractie
is heel belangrijk de 10% biologische landbouw en zij hoopt dan ook dat de
minister met een concreet plan komt om dat te realiseren. Dan resteert nog
de overige 90%. Wat gaan we daar precies mee doen? De afgelopen week ben ik
met "Varkens in nood" langs supermarkten gegaan en heb ik daar gesproken met
allerlei consumenten. Die zeggen: ik wil wel iets doen voor dierenwelzijn,
maar dat biologische stukje vlees is mij nu te duur. Het is dus heel erg belangrijk
dat ook het overige vlees dat in de supermarkten ligt, wat duurzaamheid betreft
omhoog wordt getrokken. Dat is de allereerste verantwoordelijkheid van de
retail. Als het gaat om het opkrikken van dierenwelzijn, kan een prachtige
incentive uitgaan van de retail waarin de kippenboer of de varkensboer te
verstaan wordt gegeven dat er geen vlees wordt afgenomen als het niet anders
geproduceerd wordt. Afgelopen vrijdag stond een prachtig artikel in de Gelderlander
over een kalverenboer die allerlei eisen met liefde omarmde omdat hij graag
zijn producten wilde afzetten aan de Engelse grote supermarktketen Tesco.
Dat soort initiatieven zou ik graag willen zien. Vanuit de consument en vanuit
de overheid zou een beroep moeten worden gedaan op de supermakten en de grote
tussenhandelaren die het varkensboeren of kippenboeren nu nog zo moeilijk
maken om echt te innoveren omdat ze nu eenmaal in de cyclus zitten van goedkoper
en goedkoopst.De heer Van den Brand (GroenLinks):De heer Van der Ham preekt hier richting de supermarkten. Dat is wel wat
cynisch omdat er nu een prijzenoorlog wordt gevoerd met afbraakprijzen voor
vlees en melk. Tegelijkertijd is er minder speelruimte voor boeren en tuinders
voor duurzame investeringen. Vindt hij niet dat behalve de preek, de minister
de supermarkten zou moeten aanspreken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid
en dat hij de regie zou moeten voeren om te komen tot prijzen voor met name
versproducten die niet door de bodem heen zakken?De heer Van der Ham (D66):Je kunt natuurlijk wel heel erg op de markt gaan inspreken; dat houd je
een keer vol maar daarna niet meer. Ik denk dat wij elkaar goed verstaan wanneer
het gaat om de verantwoordelijkheid van supermarkten en van al die anderen
in de keten van "zaadje tot karbonaadje". Iedereen heeft daarin een eigen
verantwoordelijkheid.De heer Van den Brand (GroenLinks):U denkt dat de preek voldoende is?De heer Van der Ham (D66):Neen, natuurlijk niet. Het is heel erg belangrijk dat de consumenten hun
supermarkten er over aanspreken. Het is ook belangrijk dat wij dat als Kamer
doen. Het is dus ingewikkelder dan alleen maar een wet maken.De heer Van der Vlies (SGP):De heer Van der Ham nam ons zojuist mee naar het gesprek tussen de retailer
en de producent, waarbij de retailer tegen de producent zegt: ik wil dat stukje
vlees van jou wel, maar dan moet je het wel onder die en die voorwaarden produceren.
Welnu, zou het daarbij dan niet passen dat die retailer er de prijs voor betaalt?
Is dat niet het mechanisme dat we zoeken, doorvertaald naar de consument uiteraard?De heer Van der Ham (D66):Dat is precies waar het over gaat. Dan hebben wij het niet alleen over
de biologische landbouw maar vooral ook over de duurzame landbouw. Er zijn
dus meer smaken dan alleen biologische landbouw. Nogmaals, ik pleit voor biologische
landbouw. Het is heel belangrijk dat de minister daarop fors inzet, maar het
is niet het enige verhaal.De heer Van den Brink (LPF):Ik heb nog een vraag in verband met het dierenwelzijn. Wat vindt u van
ritueel slachten en vindt u dat daaraan wat moet veranderen?De heer Van der Ham (D66):Ik meen dat er regels zijn voor ritueel slachten, maar daar ben ik niet
zo heel erg goed van op de hoogte. U waarschijnlijk meer, dus ik zou de vraag
eerder aan u willen stellen. Als het ritueel slachten volgens die regels gebeurt,
dan mag dat volgens mij.De heer Koopmans (CDA):Ik mag er toch wel van uitgaan dat wat u heeft gezegd over de verduurzaming
van de intensieve veehouderij valt binnen hetgeen in het regeerakkoord daarover
is afgesproken?De heer Van der Ham (D66):Ik zeg dat wij hier niet via alleen wetgeving kunnen komen tot een duurzame
landbouw en dat wij niet door alleen maar eisen te stellen aan de Nederlandse
boer, uiteindelijk een duurzaam stukje vlees in de schappen hebben liggen.
Als de retail zegt dat het vlees hier te duur is, gaat hij het in Thailand
inkopen. Dan zijn wij nog niets verder. Dat is mijn pleidooi en volgens mij
past dat uitstekend binnen het regeerakkoord.De heer Waalkens (PvdA):Collega Van der Ham zegt dat het niet alleen bij een moreel appèl
kan blijven, maar dat ook de minister een regisserende en kaderstellende positie
moet innemen. Is voor hem een vergroening van het belastingstelsel een bepreekbare
route om te komen tot het creëren van een bonus op hetgeen je goed doet
en een malus op hetgeen je minder goed doet?De heer Van der Ham (D66):In het regeerakkoord staat al dat wij ook inzetten op vergroening van
het belastingstelsel. Ik vind alles bespreekbaar. Er wordt ook gesproken over
accijnzen en dergelijke. In het debat moet maar naar voren komen hoe wij de
landbouw op een marktgerichte manier kunnen verduurzamen, waarbij er ook nog
voor gezorgd wordt dat de boer een goede boterham verdient. Dit los van de
vraag of wij met deze hoeveelheid boeren verder kunnen. De boeren die overblijven,
moeten echter een goede boterham kunnen verdienen. Vervolgens wil de burger
een lekker en duurzaam stukje vlees. De consument maakt in de supermarkt echter
een andere keuze. Hoe gaan wij die vicieuze cirkel doorbreken? Dat kan onder
andere door de verantwoordelijkheid bij de retailers te leggen. Dat zijn er
maar een paar in Nederland. Er zijn een aantal goede buitenlandse voorbeelden
zoals het Engelse Tesco en Marks & Spencer, die strenge eisen stellen.
Het lijkt mij zinnig om daar op in te zetten.De heer Van den Brand (GroenLinks):Voorzitter. Wij hadden veel van deze minister verwacht. Ik doe dat eigenlijk
nog steeds. Hij is de schrijver van een redelijk progressieve landbouwparagraaf
van het CDA-verkiezingsprogram. Hij toonde eerder op allerlei terreinen durf
en lef en is een krachtig bestuurder die niet bang is voor tegenwind. De politieke
praktijk werd echter anders. De rechts-conservatieve meerderheid in de Kamer
heeft de minister in zijn greep en zijn profiel verbleekt. Of, zoals hij gisteren
in het debat over de kalkoenenziekte zelf verwoorde: ik word met de dag voorzichtiger.
Hij treedt stevig op naar de hobbydierhouders, maar durft het conflict met
de pluimveesector niet aan. Na de zoveelste dierziekte volstaat hij slechts
met een maatschappelijk debat. Het zijn vijf boerenbijeenkomsten geworden,
met ook wat gasten van buiten. Welk gewicht kent de minister toe aan de uitkomst
van deze zogenaamde dialoog? Telt de mening van deze toevallige meerderheid
of heeft hij zijn eigen agenda al klaar? Het laatste lijkt er meer op.Er is nog steeds veel dierenleed achter de staldeur. Nederland kreeg een
Europese onvoldoende voor het mestbeleid. De ecologische modernisering stokt.
De opdracht voor de minister is groot. Een duurzame landbouw ontstaat niet
spontaan. Hiervoor moeten keuzes worden gemaakt. Die kunnen even pijn doen,
maar zijn onvermijdelijk. Denkt hij nu echt dat de sector, met de veevoersector
voorop, zich iets van zijn moraliserende preek over eigen verantwoordelijkheid
zal aantrekken? Wij weten allemaal dat veermannen doorgaans alleen maar heen
en weer varen, zonder vooruitgang te boeken. Deze veerman zou een stuurman
moeten zijn, die de weg inslaat naar duurzame landbouw. De minister stevent
af op een hard oordeel van de fractie van GroenLinks. Het motto van Veerman
is steeds vaker: wij dronken een glas, wij deden een plas en alles bleef zoals
het was. Straks zijn er weer vier jaar verknoeid.GroenLinks wil de problemen in de landbouw wel aanpakken. GroenLinks vindt
dat de overheid actief de producent en de consument moet stimuleren tot duurzame
gedrag. GroenLinks stelt voor de prijzen van gangbaar en biologisch
dichter bij elkaar te brengen: een heffing op bio-industrieel vlees, een btw-nultarief
op biologisch vlees, een heffing op kunstmest en bestrijdingsmiddelen en premies
voor voorlopers. Hiermee krijg je eerlijke prijzen en zal de duurzame consumptie
enorm toenemen. Waarom blijft de minister volharden dat een heffing op vlees
niet kan? Ik nodig ook D66 en het CDA uit om samen een voorstel te doen voor
een heffing op vlees. De minister wil de destructie verhalen op de consument,
wij willen de duurzame landbouw stimuleren. Daar moeten wij samen uit kunnen
komen.Over het dierenwelzijn het volgende. Het Hoofdlijnenakkoord biedt de mogelijkheid
om voor specifiek Nederlandse problemen zelf oplossingen te zoeken. De minister
maakt daar geen gebruik van en heeft niets voor ogen. GroenLinks denkt graag
constructief mee. Wat dacht hij van een plan om toch voor 2006 alle koeien
in de wei te hebben en te houden? Hij kan zelf stimuleren en zelf regels stellen.
Er is verder geen draagvlak voor het ruimen van hobbydieren. Daarom zou de
minister moeten garanderen dat deze dieren nooit meer hoeven te worden geruimd.
Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar ik wil graag op deze twee punten een
reactie van de minister.De minister verbond zijn lot als minister aan extra geld voor natuur en
platteland. Dat geld kwam er gelukkig, ook mede dankzij succesvolle oppositie
van politiek samen met veel natuurorganisaties. De minister neemt met zijn
nieuwe aanpak enorme risico's. Hij laat de natuur in Nederland over aan de
goede en vrije wil van particulieren. Hoe krijgt hij de particuliere natuur
daar waar hij die hebben wil? De fractie van GroenLinks betwijfelt sterk of
hij de keiharde doelstelling uit het Hoofdlijnenakkoord haalt, de EHS in 2018
klaar te hebben. Wij vragen hem, het Natuurplanbureau opdracht te geven een
plan te maken om de EHS met behoud van kwaliteit alsnog in 2018 gerealiseerd
te hebben.Meten is weten en gissen is missen. De natuurstatistieken van het CBS
worden door bezuinigingen stopgezet. Is de minister bereid, in overleg met
de minister van Economische Zaken dit te voorkomen en wil hij desnoods met
geld over de brug komen? Wij zullen met de fractie van de PvdA een amendement
indienen om de eerder besproken twee proeftuinen van geld te voorzien, zodat
zij van start kunnen gaan.De fractie van GroenLinks stelt voor, het boerenland in het kader van
het Programma beheer voor wandelaars open te stellen en een stimuleringsregeling
voor natuurverenigingen hierop aan te passen. Eerder gaf de minister aan dit
niet te willen. Ik overweeg dan ook een motie op dit punt in te dienen.Hoe belangrijk natuur is, heb ik zelf op het boerenland in mijn herstelperiode
actief mogen ervaren. De roep van de eerste grutto vitaliseerde.De heer Waalkens (PvdA):Waarom houdt u zo vast aan een systematiek van heffingen op bijvoorbeeld
niet duurzaam geproduceerd vlees? Waarom kiest u niet voor waardering door
het uitdelen van bonussen voor wat goed gaat? Op die manier zal de kostprijs
van duurzaam geproduceerde landbouwproducten en dus van voeding naar beneden
gebracht kunnen worden. Waarom wilt u de consument confronteren met heffingen?
Het is een beladen systematiek die bijna niet toegepast kan worden. Waarom
kiest u er niet voor datgene te waarderen wat wel goed gaat?De heer Van den Brand (GroenLinks):Als u goed naar mijn bijdrage geluisterd hebt, hebt u gehoord dat onze
benadering twee kanten kent. Wij willen via premies en heffingen goed gedrag
stimuleren en belonen. Daarnaast willen wij tegelijkertijd niet gewenst gedrag
afremmen. Als je dat zou willen, heb je daarvoor het fiscale instrument.De heer Oplaat (VVD):Geldt die heffing op het vlees ook voor vlees dat wordt geëxporteerd
dan wel geïmporteerd of geldt het alleen voor vlees dat in Nederland
wordt geproduceerd en geconsumeerd?De heer Van den Brand (GroenLinks):Nee, je moet dan het principe van gelijke monniken, gelijke kappen hanteren.De heer Oplaat (VVD):U meent dat dit allemaal kan in Europa en in de WTO: een heffing op vlees
en klaar is kees?De heer Van den Brand (GroenLinks):U hebt mij niet horen zeggen dat dit morgenmiddag na afloop van dit debat
rond is. De vraag is: wat wil je, wat kan je en wat durf je. Ik weet dat u
niet zo voor een koploperspositie bent, wij zijn dat wel. Wij zouden in Europa
of in Nederland wat meer dingen actief kunnen uitproberen.De heer Oplaat (VVD):Wij zijn 100% voor een koploperspositie, maar die moet wel uit de markt
komen. Er moet geen sprake zijn van gedwongen winkelnering.De heer Van den Brand (GroenLinks):Als u goed naar mijn bijdrage hebt geluisterd, hebt u mij horen zeggen
dat de overheid daarin kaderstellend kan zijn. De verduurzaming moet uiteindelijk
wel via de boodschappentas verlopen. Daarmee ben ik het eens. Ik ben voor
eerlijk voedsel voor een eerlijke prijs.Mevrouw Van Velzen (SP):De heer Van den Brand pleitte voor meer geld voor de proeftuinen en kondigde
aan met de fractie van de PvdA een amendement te zullen opstellen. Ik neem
aan dat ik mij daarbij kan aansluiten, gezien mijn eerste aanzet daartoe.De heer Van den Brand (GroenLinks):U kunt zich daar zonder meer bij aansluiten.De voorzitter:Mevrouw Van Velzen, wat bedoelt u in een interruptie met de opmerking
dat u zich daarbij kunt aansluiten? Dat is toch geen vraag aan de heer Van
den Brand?Mevrouw Van Velzen (SP):Hij stelt een amendement voor. Ik zei dit vanwege de eerdere vragen van
de heer Waalkens aan mij om mij daarbij aan te sluiten.De voorzitter:Vandaar dat ik u dit vroeg. Ik begrijp het nu procedureel.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. De landbouw heeft het moeilijk. Verschillende collega's hebben
daar vandaag op gewezen. Het percentage landbouwers dat het minimumgezinsinkomen
niet haalt, groeit met het jaar. Dat baart ook de fractie van de ChristenUnie
zorgen. Het is absoluut noodzakelijk dat er perspectief is
en blijft voor de landbouw. Met name voor jonge agrariërs moet het weer
mogelijk zijn, de uitdaging te kunnen aangaan om op een maatschappelijk verantwoorde
wijze het boerenbestaan op te pakken om zo evenals voorgaande generaties weer
drager van landschap te kunnen worden. Dit betekent dat onnodige drempels
moeten worden weggenomen. In dat opzicht zijn wij blij met het akkoord dat
bereikt lijkt te zijn over de voortzettingswaarden in het kader van de bedrijfsovername.
Dat hebben wij in ieder geval uit de pers vernomen. Wij zouden, tegen de tijd
dat het kan, daarover graag verder geïnformeerd worden.Ik ben zeer geïnteresseerd in de voorzet die de heer Koopmans heeft
gegeven om iets te doen voor de jonge boeren. Wij wachten af waarmee hij gaat
komen. Het zag er in eerste instantie echter goed uit. Nogmaals, als wij drempels
weg kunnen nemen die er niet hoeven te zijn, moeten wij dat gewoon doen.De minister heeft in de afgelopen weken van zich doen spreken met de door
hem gesignaleerde dubbelhartigheid van de burger en de consument. Ook anderen
hebben daarop al gewezen. De roep van de burger om duurzaamheid en diervriendelijkheid
is duidelijk. De weigering van de consument om duurzame, diervriendelijke
producten te kopen, betitelde de minister als "je reinste hypocrisie". De
vraag is of het moreel appèl, dat wij onderschrijven, gepaard kan gaan
met passende maatregelen. Wij zouden heel graag daarin verder willen komen.
Het appèl is namelijk in de afgelopen jaren al veel vaker uitgegaan.Deze vraag wordt urgenter nu er een prijzenoorlog is uitgebarsten tussen
de grote supermarkten in ons land. Vandaag is die oorlog een nieuwe fase ingegaan.
Keer op keer blijkt dat de supermarkten de machtigste schakel in de keten
vormen, al ontmoet de detaillist bij de vaste kruideniersproducten van de
A-merken ook machtige fabrikanten die zich niet zomaar onder druk laten zetten
door bijvoorbeeld Albert Heijn. Met betrekking tot producten zoals zuivel,
vlees, groenten en fruit ligt dat wat anders. Bij deze producten is de link
tussen de supermarkt en de primaire producent veel directer aanwezig. Aangezien
de primaire producent de zwakste schakel in de keten blijkt te zijn, en ondanks
de "countervailing power" van de diverse afzetcoöperaties, lijkt het
gevaar op lange termijn aanwezig dat de effecten van deze prijzenoorlog mede
worden afgewenteld op de primaire consument.Wij hebben niets tegen enige prijzenconcurrentie. De consument kan daar
beter van worden. In deze economisch moeilijke tijden is dat natuurlijk mooi
meegenomen. Het moet echter wel een eerlijke strijd zijn. De vraag is of dat
nu het geval is. Ligt er niet een taak voor de overheid om te zorgen voor
evenwichtige machtsverhoudingen in de samenleving en voor rechtvaardige prijzen?
Ik zeg dat met nadruk met het oog op prijzen voor zuivel, vlees, groenten
en fruit. Moeten wij niet verbieden dat daarmee gestunt mag worden?Naar aanleiding van de inconsistentie in de rollen van de mens als burger
en als consument en naar aanleiding van de door de grote supermarktketens
ontketende prijzenoorlog stel ik de minister de volgende vragen. De verdeling
van de marktmacht in de agroketen is al jarenlang een zorgelijk punt. Het
gevolg van die onevenwichtigheid in marktmacht is een onevenwichtige verdeling
van de marges in de keten. In het verlengde daarvan heb ik de volgende vraag.
Onder meer Albert Heijn is een van de grote drijvende krachten geweest achter
het certificeringssysteem EurepGap. Dat valt te prijzen. Mede hierdoor is
EurepGap een groot succes aan het worden. Zelfs de Europese Commissie heeft
zich er lovend over uitgelaten. Dat betekent dat boeren enkel en alleen producten
kunnen leveren als zij EurepGap-gecertificeerd zijn. Dat brengt met zich dat
zij aan een aantal duurzaamheidscriteria moeten voldoen. Een staaltje dus
van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het wrange is echter dat het de
boeren geen cent extra oplevert. De supermarkt eist een perfect maatschappelijk
verantwoord geproduceerd product, maar is niet bereid om een kostendekkende
prijs te betalen. En dan nu ook nog een prijzenoorlog. Dat is bepaald geen
staaltje van maatschappelijk verantwoord ondernemen van deze grote supermarktketens.
Ik vraag de minister of het in een certificeringssysteem zoals EurepGap niet
mogelijk is om bepaalde "fair trade"-normen af te spreken.Is het niet hoog tijd dat de overheid prikkels in het systeem inbouwt,
zodat de consument zijn verantwoordelijkheid gaat nemen? Wij denken aan het
nemen van fiscale maatregelen, zodat de prijsvorming reëler wordt. In
het verleden is dat vaker geopperd. Wij weten dat het lastig ligt. Het is
echter niet helemaal uitgesloten dat het mogelijk is. Ik doel op een laag
btw-tarief op duurzaam geproduceerde producten en een hoog btw-tarief op niet-duurzaam
geproduceerde producten om de consumenten te prikkelen. Recent is er een heel
interessant voorstel gedaan door LEI-econoom Van Brughem, die duurzaamheidspunten
wil verwerken in de streepjescode van de producten. Via die duurzaamheidspunten
krijgt de consument kortingen van de detaillist, die de detaillist vervolgens
bij de overheid kan declareren, bijvoorbeeld tegelijk met de btw-verrekening.
Wij zoeken kortom naar mogelijkheden om in het debat verder te komen. Wij
moeten creatief denken. Wij moeten ook proberen om de beperkte marges te benutten.Over de EHS en de reconstructie is vanmorgen reeds uitvoerig gesproken.
In de begroting staat dat de realisatie van de doelstellingen van de EHS in
2018 van vitaal belang zijn. Wij zijn dat van harte met de minister eens en
staan achter de omslag van verwerving naar beheer, zolang die omslag werkelijk
van de grond komt. Wat ons betreft mag heel nadrukkelijk ingezet worden op
dat beheer. Ik onderstreep de betogen van degenen die daarover hebben gesproken;
de landbouwers die daarmee aan de slag willen, moet een meerjarig perspectief
worden geboden. Zij stappen er anders natuurlijk niet in.Over het afgesloten landbouwakkoord op Europees niveau stel ik de volgende
korte vragen. Volgens het Regiebureau POP kan Nederland een groter beroep
doen op Europese gelden voor plattelandsontwikkeling, de zogenaamde "POP-gelden".
Zal de minister daar gebruik van maken? Wij weten dat in het verleden een
flink bedrag aan gelden is blijven liggen. Dat geld is dus gewoon weg. Hoe
wil de minister dat geld gebruiken? Wij menen dat het geld goed gebruikt kan
worden voor de compensatie van boeren die problemen hebben
bij de bedrijfsvoering door bijvoorbeeld hoog water of de vogel- en habitatrichtlijn.Er is ook al veel gezegd over de modulatie. Wij schatten in dat extra
geld kan vrijkomen. Wij zien graag dat dit gebruikt wordt voor de plattelandsontwikkeling.
Dat kan vanaf 2005 worden ingezet.Een belangrijk punt van dit kabinet, dat terugkomt in de begroting, is
de vermindering van de regeldruk en de administratieve lasten. Wij proberen
daar ver in mee te gaan maar de zorgvuldigheid staat voorop. Laten wij in
dit verband nog eens goed kijken naar het kabinetsvoorstel rond het Honden-
en kattenbesluit. Regels die wij niet kunnen handhaven en niet nodig zijn,
moeten geschrapt worden. Laten wij echter niet alles in een keer overboord
zetten. Ten aanzien van het verminderen van de regeldruk hadden wij natuurlijk
gehoopt dat op het punt van de mestwetgeving een behoorlijke slag zou kunnen
worden geslagen. Hoe realistisch is dat nog in het licht van de recente uitspraak
van het Europees Hof van Justitie?Tot slot spreek ik onze waardering uit voor de inzet van de minister op
het punt van de ethisch verantwoorde landbouw. Wij steunen hem in zijn onverminderde
inzet voor afschaffing van het Europese non-vaccinatiebeleid. Ook het opstarten
van een debat over de toekomst van de intensieve veehouderij is een goed initiatief.
Er dient echter niet alleen fundamenteel te worden nagedacht. Uiteindelijk
moeten keuzes gemaakt worden. Het primaat daarvoor ligt bij de politiek. In
dat opzicht zijn wij benieuwd hoe de minister, nu hij zijn ronde door Nederland
heeft gemaakt, daarmee verder gaat. Misschien kan hij morgen een tipje van
de sluier oplichten.De heer Koopmans (CDA):De heer Slob spreekt zich uitdrukkelijk uit over de modulatie, de middelen
die vanaf 2007 beschikbaar komen. Hij spreekt zich niet uit over de mogelijkheid
om de 10% en 30% zuivelenveloppen rechtstreeks in te zetten voor de boer.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb in mijn opmerkingen over de modulatie nadrukkelijk aangegeven,
dat de vrijgekomen gelden voor de landbouw moeten worden ingezet. Dat signaal
geef ik ook af in de richting van de minister. Dat is volgens mij gelijk aan
hetgeen u gezegd hebt.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De leden van de SGP-fractie onderstrepen nog eens expliciet
het grote belang van de land- en tuinbouw voor ons land. Er zijn grote zorgen
over de toekomst van de landbouw in Nederland. Een kwart tot eenderde van
de ondernemers in deze sector zit onder de inkomensgrens en het aantal bedrijfsbeëindigingen
neemt toe, waardoor problemen ontstaan voor de omgeving. Wij zullen daarom
inzetten op het uitbaten van kwaliteit, duurzaamheid en diversiteit in nieuwe
kansen. Er moet ruimte zijn voor agrarische ondernemers, de administratievelastendruk
moet omlaag en de overheid moet voor kwaliteitsborging zorgen.Knelpunten zijn er natuurlijk te over. Ik noem er enkele. Over het zware
dossier van het mestbeleid hopen wij binnenkort uitgebreid te debatteren;
ik ga er nu aan voorbij. De veeziektes van de achterliggende jaren hebben
tot veel onzekerheid in de betreffende sectoren geleid. Diverse sectoren,
laatstelijk de pluimveesector, zijn zwaar getroffen. Mede naar aanleiding
daarvan is een brede discussie over de intensieve veehouderij geëntameerd
door de regering. Wij vonden dat een verstandige aanpak om draagvlak te creëren,
maar wachten de uitkomsten uiteraard af. Deze uitkomsten moeten resulteren
in concrete beleidsvoorstellen van deze minister en vervolgens is de politiek
aan slag. Er is niets mis met dat primaat.Een belangrijk actueel punt is de prijzenslag tussen de supermarkten.
Wij pleiten al geruime tijd voor een onderzoek van de NMa dat moet bezien
of supermarktketens, tussenhandel en inkoopcombinaties niet een te grote macht
hebben bij de inkoop van producten waardoor de boer een te lage prijs krijgt.
Wij vinden het trouwens onacceptabel dat er gestunt wordt met primaire levensbehoeften.De heer Waalkens (PvdA):Collega Van der Vlies ziet een rol weggelegd voor de NMa. In gevallen
waarin de NMa zich heeft bemoeid met onevenredige machtsverdeling, heeft dit
niet geleid tot de conclusie dat het niet kon zoals het nu gaat.De heer Van der Vlies (SGP):Ik herinner mij natuurlijk eerdere onderzoeken, maar ik blijf vaststellen
dat de prijs die de producent krijgt, onevenwichtig is in vergelijking met
de prijs die de consument betaalt. Daar zit een hele kolom aan actoren tussen
en ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat daar te veel macht is geconcentreerd
om te komen tot een redelijke prijsverhouding. Ik zou daarnaar inderdaad willen
laten kijken door een daartoe bevoegde instantie. Wij moeten hier een keer
doorheen. Dat zei collega Slob zojuist, maar andere collega's hebben het ook
gezegd. Het kan niet zo zijn dat de prijs van een product voor de consument
op hetzelfde niveau blijft of zelfs lager wordt, terwijl de producent op kostprijsniveau
en soms zelfs lager wordt uitbetaald. Dat kan niet.De heer Waalkens (PvdA):Ik hecht eraan te zeggen dat als de heer Van der Vlies dat zo nadrukkelijk
uitspreekt, ik daar scherp naar luister. Hij legt nogal de nadruk op een oneigenlijke
afstand tussen de producentenprijs en de consumentenprijs. Daar zegt hij nogal
iets mee, want uit onderzoeken is gebleken dat zich in principe geen onterechte
machtsconcentraties voordoen. Ik ken de heer Van der Vlies als een zeer gewaardeerde
collega waar je goed naar moet luisteren, maar hij zegt nu nogal wat.De heer Van der Vlies (SGP):Ik houd het voor mogelijk dat wij bepaalde bevindingen kunnen laten vaststellen.
Dat pleidooi houd ik al enige tijd en ik erken dat ik het tot nu toe niet
heb gered. Juist de actualiteit van heden zou aanleiding kunnen zijn die discussie
met elkaar te voeren. Daar is toch op zichzelf niets mis mee?De heer Van den Brand (GroenLinks):Ook wij luisteren natuurlijk met belangstelling naar de gedachten die
de heer Van der Vlies hierover heeft ontwikkeld en nu opnieuw ontwikkelt.
Hij vindt het onacceptabel dat er gestunt wordt met de prijzen van primaire
levensbehoeften. Wat betekent voor hem het woord "onacceptabel", ook vanuit
de verantwoordelijkheid waarvoor wij hier bij elkaar zijn?De heer Van der Vlies (SGP):Ik bedoel "onacceptabel" niet in de zin dat er onrechtmatige dingen gebeuren
waarop het strafrecht van toepassing zou zijn. Zo bedoel ik het niet. Ik noem
het onacceptabel in mentaal-politieke zin.De heer Van den Brand (GroenLinks):Daarom zegt u dat u instrumenten wilt verkennen om te kijken of aan die
praktijken een halt kan worden toegeroepen?De heer Van der Vlies (SGP):Zo is dat! Ik hoop dat het voor de consument haalbaar en betaalbaar kan
blijven, maar mijn inzet is dat de producent voor diverse primaire producten
een betere prijs kan krijgen. Dat is hard nodig!Ik was er juist aan toe om te vragen of de regering mijn opvatting deelt.
Kan de landbouwsector niet eens een betere positie krijgen om, daar waar dat
nodig is, een vuist te maken tegenover de andere actoren in die kolom? Wij
zijn van mening dat de eisen die aan de primaire sector worden gesteld, ook
moeten worden gesteld aan de supermarkten en de tussenhandel. Dit betekent
dat ook producten die van buiten worden ingekocht, ten principale aan dezelfde
eisen moeten voldoen. Dit is een thema dat steeds terugkomt, maar een en ander
zou beter moeten worden afgetimmerd en ik vraag de minister om zich daarvoor
in te zetten. Dit zal dan vooral moeten gebeuren op Europees niveau en zelfs
op WTO-niveau.Wij hebben vernomen dat Polen met het oog op de toetreding op grote schaal
bezig is met het inslaan van middelen die in de Europese Unie verboden zijn
en die na toetreding van dit land nog gewoon mogen worden opgebruikt. Is deze
praktijk bij de regering bekend en wordt bij de toetredingsverdragen voorkomen
dat dergelijke praktijken zich voordoen en gehonoreerd worden?Wat de SGP-fractie betreft komt er snel duidelijkheid over de gevolgen
van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de individuele
boer. Mijn fractie dringt er bij de regering op aan om daarbij de grootst
mogelijke spoed te betrachten. Door de modulatie komt er heel veel geld beschikbaar
in de tweede pijler en ik sluit mij aan bij de vragen die zijn gesteld over
de wijze waarop de regering deze gelden denkt weg te zetten, uiteraard op
een constructieve wijze. Tot nu toe stelt de regering, deze POP-gelden niet
te willen besteden aan vestigingssteun voor jonge boeren. Mijn fractie vindt
en vond dit onbegrijpelijk. Vrijwel alle landen doen dit namelijk, dus waarom
doet Nederland dit dan niet? Deze visie zou moeten worden herzien. Wij blijven
van mening dat er meer moet gebeuren voor de jonge boeren, om het platteland
leefbaar en vitaal te houden. Met steun van de Kamer ben ik al jarenlang bezig
de moeizaamheid rond bedrijfsopvolging op te heffen. Weliswaar is er inmiddels
iets bereikt, te weten de guldenvliesregeling. Verder is het Borgstellingsfonds
gepositioneerd. Zeer onlangs is de "going concern"-waarde ingevoerd, waarbij
overeenstemming is bereikt tussen de sectoren en staatssecretaris Wijn van
Financiën. Onzes inziens is dit echter nog niet genoeg. Mijn fractie
vindt dat er in het kader van de vitalisering van het platteland gedacht moet
worden aan een rentesubsidieregeling met cofinanciering, bijvoorbeeld voor
de eerste tien jaar na bedrijfsovername.Mijn fractie is het niet zonder meer eens met de verdeling van het bedrag
van 700 mln euro in eenderde deel voor reconstructie en tweederde deel voor
de EHS, omdat wij van mening zijn dat het reconstructieproces van essentieel
belang is voor de kwaliteit van onze landbouwsector en voor de toekomstperspectieven
daarvan. Wij willen geen verdere vertraging. Reconstructiecommissies hebben
hun plannen gepresenteerd of staan op het punt dat te doen. De overheid mag
dit proces niet langer frustreren door te weinig middelen beschikbaar te stellen.
Daarbij moet worden bedacht dat de reconstructie juist ook in het belang is
van de EHS. Deelt de regering deze opvatting? Mijn fractie zet zich ervoor
in dat er meer geld voor reconstructie beschikbaar komt, opdat dit proces
eindelijk van de grond komt. Als wij dit niet met elkaar ophoesten, moeten
wij de ambities bijstellen.Ik sluit mij kortheidshalve aan bij de vragen die zijn gesteld over de
Koopmansgelden. Kan de minister de stand van zaken aangeven rond de AMvB met
betrekking tot de Flora- en faunawet, die duidelijkheid verschaft over de
bosbouwaannemerij? Kan hij de toezegging doen dat de AMvB wordt ingevuld in
de geest van de gedragscode die door de sector zelf is opgesteld? De houtverwerkende
industrie moet nu al inplannen waar zij haar hout inkoopt en dreigt dit in
Duitsland te gaan doen. Dat vind ik een beetje contrair. Over de AMvB inzake
gewasbescherming is nogal wat te doen geweest. Ik had begrepen dat, in de
context van het convenant, de AMvB het sluitstuk zou zijn van wat de sectoren
via hun intussen publiek gemaakte plannen zouden hebben bereikt. Als uit een
tussentijdse evaluatie, die is voorzien voor 2006 of 2007, blijkt dat dit
te weinig is, is er sprake van een "extra stootje" via de AMvB. Dat heb ik
zo toch goed begrepen?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De minister zal morgenochtend antwoorden.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-1009-1018.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl