Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007 (30800 XIV)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1638-1656

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 24, pagina 1638-1656

07-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30800-XIVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat over heffingen op mp3-spelersPagina 1682-1692
Behandeling van Verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven (30865, nrs. 1 t/m 6)Pagina 1659-1659
Behandeling van de Subsidiariteitstoets van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Technologie-Instituut (COM(2006) 604 definitief/2) (30870)Pagina 1659-1659
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 7 december 2006)Pagina 1692-1693
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007 (30800 XIV)Pagina 1638-1656
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de vergaderingen van de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese Unie, te weten: - de motie-Van Baalen c.s. over onmiddellijke opschorting van de toetredingsonderhandelingen met Turkije (21501-02, nr. 716); - de motie-Peters/Van der Ham over voorstellen van Cyprus voor een alomvattende oplossing (21501-02, nr. 717); en - de motie-Wilders over gebruik van het Nederlandse vetorecht (21501-02, nr. 718)Pagina 1658-1659
Noot bij blz. 1638: schriftelijke antwoorden van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (30800 XIV) voor het jaar 2007Pagina 1694-1703
Presentie en opening (donderdag 7 december 2006)Pagina 1629-1629
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 december 2006)Pagina 1656-1658
Behandeling van de Subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap (COM(2006) 594 definitief) (30869)Pagina 1659-1659
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007 (30800 XIV)Pagina 1659-1682
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 6 december 2006 over de vergaderingen van de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese UniePagina 1629-1637

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het
jaar 2007 (30800 XIV).(Zie vergadering van 5 december 2006)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit op vragen, gesteld in eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen
van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Veerman:Mevrouw de voorzitter. Toen ik gisterenavond van uw benoeming hoorde,
dacht ik dat ik de bevoorrechte zou zijn om u daarmee als eerste geluk te
wensen namens de regering, maar de minister van Buitenlandse Zaken die over
het algemeen vlotter is dan ik, heeft die eer al gehad. Maar ook ik wil u
graag van harte gelukwensen met deze verkiezing en benoeming. Ik hoop op een
goede samenwerking, alhoewel ik vrees dat die niet al te lang zal duren. Maar
dat ligt nog in de schoot van de toekomst verborgen. Daarover zal ook nog
wel gespeculeerd worden.Ik dank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn. Toen de grote Nederlandse
minister van Landbouw Mansholt, uit het Noorden, lid werd van de Europese
Commissie en werd voorgesteld aan Adenauer, zei Adenauer: ein Sozialist und
ein Bauer, dass ist des Guten zuviel. Of vertaald: dat is van het goede te
veel. Ik moest aan die woorden denken toen de heer Waalkens zijn filippica
begon. Ik dacht: dass ist vom Slechte zuviel. Maar gelukkig, mijnheer Waalkens,
is het schijn.Dit is mijn laatste begroting, mevrouw de voorzitter. Enig gevoel van
weemoed bekruipt je als je na al die jaren dit feit onder ogen moet zien.
Sommigen betreuren dat niet en sommigen betreuren dat wel. Laten wij hopen
dat het oordeel van de geschiedenis mild zal zijn.Het hoofdthema van mijn ministerschap is samen te vatten onder het woord
verbinden. De vertegenwoordiger van de ChristenUnie heeft dat gisteren nog
eens heel duidelijk naar voren gebracht. Ik zeg hem daarvoor dank: zo kort
in de Kamer en dat al zo goed begrijpen! Een compliment.De huidige samenleving is veelkleurig en gecompliceerd. Er zijn veel belangen
die om vervulling strijden. Er zijn ook veel externe bedreigingen; bedreigingen
die door de burger als het ware onder de huid direct worden gevoeld. Ik wijs
op de gevolgen die wij ervaren van opkomende economieën. Voor twee cent
vervoerskosten wordt een T-shirt uit China hier gebracht. De opkomende economie
in India bedreigt ook hoger gekwalificeerde banen. Wij vragen ons af wat de
gevolgen zullen zijn van de klimaatveranderingen, wat dit betekent voor ons
land en voor de uitoefening van de land- en tuinbouw. Wij vragen ons af wat
de gevolgen zullen zijn van de stijgende energiekosten, niet alleen voor huishoudens
maar ook voor belangrijke productiesectoren zoals de glastuinbouw. Ook vragen
wij ons af of de spanning tussen voedsel en energie, die eigenlijk zo oud
is als de wereld maar die wij hebben kunnen wegnemen door de grote vooruitgang
van de landbouwtechnologie, niet opnieuw terugkomt.Al die bedreigingen vallen ook nog samen met het feit dat er geen dominantewaardensystemen
meer zijn na 1989. Dachten wij nog dat het liberalisme zou triomferen, al
heel snel werd duidelijk dat dit een eenzijdige gedachte was. Vrijheid en
individualisme leken de boventoon te voeren. Komend uit de situatie waarin
de overheid als leverancier van geluk en zekerheid werd gezien en de overheid
haar burgers als klant beschouwde, uit een situatie van afhankelijkheid van
een overheid die gedacht werd alles te kunnen c.q. alles te moeten, gaan wij
nu naar een situatie waarbij de overheid kennelijk die rol niet kan waarmaken
en naar mijn mening in een aantal gevallen ook niet moet willen waarmaken.Het gevolg daarvan is dat het ons ontbreekt aan nieuwe oriëntaties,
aan nieuwe invulling van vrijheid en aan een nieuw evenwicht tussen verantwoordelijkheden.
Dat is naar mijn mening de kern van het maatschappelijk proces en van de maatschappelijke
onrust waarvan wij dagelijks kunnen kennisnemen. Het idee dat de mens in zijn
volledige vrijheid uiteindelijk zijn hoogste bestemming heeft bereikt, is
naar mijn mening onjuist. Vrijheid gezien als een domeinbegrip, als een bezit
waarbij de gemeenschap gedacht wordt vanuit de individu, is volgens mij geen
houdbare samenleving op termijn.In tegenstelling daarmee ben ik van oordeel dat het begrip "vrijheid"
een begrip is dat gevuld wordt door een relatie, door samenwerking en door
samenhang. De mens is niet wat hij vindt of meent, de mens wordt mens samen
met anderen! Immers, als wij slechts zijn of willen zijn wat wij vinden, staakt
de dialoog als essentieel middel om in de samenleving maatschappelijke vrede
te garanderen en te bewerkstelligen. De opgave is dus: verbinden en niet scheiden!
Dat betekent omdenken van de vrijheid, omdenken dat vrijheid een relatie is
en geen bezit, omdenken dat vrijheid met anderen wordt vormgegeven en geborgd
en dat daarmee sociale verbanden ontstaan. Daaruit ontstaat een visie op de
gemeenschap en de taak en opdracht van een ieder: verbinden dus ook als taak
van de politiek, het bestuur en een daaruit voort bloeiende en groeiende nieuwe
belangstelling voor burgerschap. Dat heb ik geprobeerd vorm te geven in de
domeinen waarvoor ik verantwoordelijkheid draag, bijvoorbeeld door de visie
op de positie van het dier en ook door mijn opvattingen omtrent de rol van
regels en administratieve verplichtingen.Dat is het denkkader waarbinnen ik mij in de afgelopen jaren heb georiënteerd.
Vatten wij vrijheid op als een bezit, dan sluiten wij ons af van anderen.
Vatten wij vrijheid op als een grondrecht dat met anderen vorm krijgt, dan
ontstaan nieuwe mogelijkheden om samen te leven. Sluiten wij de dialoog af
doordat wij zijn wat wij vinden, dan ontstaan slechts eilanden van verschil
terwijl een maatschappelijke vrede geboden is. Daaraan bijdragen kan ook op
andere plaatsen dan alleen hier. Het is om die reden dat ik de keuze heb gemaakt
om na een periode van meer dan vier jaar op andere plaatsen maatschappelijke
verantwoordelijkheid te willen aanvaarden. Vanuit dit denken ontstaat ook een opvatting over dierenwelzijn. Met uw
welnemen wil ik daar een aantal dingen over zeggen in algemene zin en vervolgens
terugkomen op de specifieke vragen die de Kamer daarover heeft gesteld.Ik beschouw een dier als een medeschepsel. Het debat in de Kamer in eerste
termijn was in belangrijke mate gecentreerd rondom de vraag van dierenwelzijn.
Een dier is een medeschepsel. Vanuit die visie moeten wij trachten vorm te
geven aan onze omgang met het dier. Is het dier een productiemiddel? In zekere
zin, ja. Staat het dier in zijn zijn de mens ten dienste? Zeker. Is het dier
aan onze zorg toevertrouwd en is het van ons afhankelijk? Absoluut. De vraag
doet zich voor op welke wijze wij invulling geven aan die grote verantwoordelijkheid
en op welke wijze wij bereid zijn daarin nieuwe evenwichten zoeken. Er is
dus geen twijfel over het uitgangspunt, misschien wel verschil van inzicht
of taxatie over de weg waarlangs en het tempo waarin dit zou kunnen worden
bereikt.Mevrouw Thieme (PvdD):U had het over "verbinding". Heb ik het juist gezien dat u het
vooral heeft over verbindingen in de maatschappij tussen mensen of denkt u
in uw filosofische gedachtegang ook na over verbindingen tussen mens en dier?
Zo ja, hoe ziet u dat op dit moment? Is dat een goede verbinding of is die
een beetje verstoord?Minister Veerman:Ik ken uw voorliefde voor duidelijke antwoorden. Maar als u mij toestaat,
dat komt vanzelf. Het is volstrekt duidelijk dat ook de verbinding tussen
mens en dier aan de orde is. Immers, hoe kan ik anders een dier als medeschepsel,
dus op gelijk niveau wat onze herkomst betreft, beoordelen en waarderen?Het komt erop aan dat wij ook in dit opzicht de dialoog voeren, met elkaar
van gedachten wisselen, wat mij betreft op het scherp van de snede maar altijd
vanuit de gedachte: hoe maken wij het beter, hoe proberen wij een betere positie
voor mens en dier te bewerkstelligen? Het begin van een slechte dialoog is
het stilstaan bij de schuldvraag. Het begin van een goede dialoog is een analyse
hoe de situatie is ontstaan en welke krachten en invloeden de situatie hadden
kunnen beïnvloeden of stimuleren. Mijn uitgangspunt daarin is eenvoudig:
eten is weten, eten is geweten. Dit is een uitspraak van Louise Fresco. Ik
heb eerder gezegd dat consumeren een morele daad is. Het komt op hetzelfde
neer. Iedereen heeft dezelfde verantwoordelijkheid: consumenten en producenten,
degenen die met dieren werken en degenen die dieren opeten of de producten
ervan gebruiken. Wij hebben ons af te vragen op welke wijze wij bijdragen
aan processen, aan omstandigheden die wij in feite ongewenst vinden. Als dat
zo is, dan is er maar één oplossing: gestalte geven aan de verantwoordelijkheid
van iedere burger. Dat appel doe ik en heb ik in de afgelopen jaren steeds
gedaan.Naast het goede beginpunt van een discussie en een dialoog is het voor
het bereiken van een goede oplossing nodig om partijen de ruimte te geven
om de gekozen richting in te slaan. Daarover bestaat geen verwarring. De meningen
liggen echter uiteen over de wijze waarop de richting moet worden ingeslagen.
Hoe wordt die vormgegeven: door middel van regulering of door de eigen verantwoordelijkheid
van betrokkenen op te roepen? Daar scheiden in belangrijke mate nog onze wegen.
Die tussen de regering en een belangrijk deel van het parlement en die tussen
partijen binnen het parlement. Sommigen willen strengere regels en handhaving,
omdat zij bijvoorbeeld de pakkans als criterium nemen voor het bepalen van
hun opvatting over het dierenwelzijn. Als je alles toestaat wat niet verboden
is, waarop je niet gepakt wordt, dan zet dat het eigen morele kader, de eigen
morele afweging, als het ware buiten haken. Dat is buitengewoon ongewenst.Aan de andere kant, als wij alleen op het goede geweten van de individuele
consument of producent zouden vertrouwen, zou dat betekenen dat wij ons verlaten
op een mensbeeld dat niet strookt met de realiteit. Althans, zoals ik dat
in mijn kring belijd. Ik zie de heer Van der Vlies instemmend knikken. Hier
bevinden wij ons vooralsnog op gemeenschappelijke grond. De schrijvers van
de Heidelberger hebben ons dat geleerd. Tot op heden vind ik het een voortreffelijke
werkhypothese.Ik verschil dus niet van opvatting met een belangrijk deel van de Kamer
over de intrinsieke waarde van het dier. Datzelfde geldt de positie van het
dier. Ik verschil wel van mening over de wijze waarop die positie kan worden
verbeterd en vooral het tempo waarin dat kan geschieden. Wij moeten in de
komende jaren streven naar het voortzetten van de dialoog. Het gaat om een
goede analyse en een correct en indringend appel op producent en consument.
Wij moeten elkaar de ruimte gunnen om daarbinnen oplossingen te zoeken.Ik noem eerst een aantal voorbeelden van dingen die gebeurd zijn. Vervolgens
zal ik ingaan op concrete vragen van de Kamer. Niet om weg te lopen voor het
verleden, maar om slechts op te sommen wat er is gebeurd, stel ik in de eerste
plaats vast dat in het denken van producenten, niet alleen van boeren, maar
ook van ketenpartijen, een belangrijke verandering is opgetreden in de wijze
waarop men het productiedier beschouwt.In de sector van de gezelschapsdieren is nog veel te winnen. Ik hoor nog
steeds mensen zeggen dat zij een hond "nemen". Soms zegt men dat
zelfs over nazaten. Een uiterst merkwaardige spreekwijze. Als men een dier
toelaat in zijn gezinskring, dan krijgt men een huisgenoot, een deelgenoot
aan het eigen leven, en niet slechts een pleziertje, een "pet".
Het gaat om een dier dat zijn plek in het huisgezin mag innemen met alle gevolgen
van dien. Het stimuleren van het denken en de discussie daarover is belangrijk,
zowel ten aanzien van de productiedieren als ten aanzien van de gezelschapsdieren.Mevrouw Thieme (PvdD):Bent u het niet met mij eens dat varkens, koeien en kippen ook als huisgenoten
moeten worden gezien? Waarom mag je een kip of een varken wel "nemen",
maar een hond niet?Minister Veerman:Van oorsprong zijn varkens, koeien, paarden, konijnen en dergelijke huisdieren
van mensen. Ik heb het nu even niet over vegetariërs. Ik zal de aandrift
bedwingen om het hekeldicht van Speenhoff over de vegetariër hier te
citeren. Hij was geen vriend van vegetariërs, maar dat moet men nog maar
eens nalezen. Mensen hebben ervoor gekozen om vlees te eten tegen de laagst
mogelijk prijs. Dat proces heeft zich niet alleen voltrokken in Nederland
of in Europa, maar dit is wereldwijd te zien. In groeiende economieën,
zoals in China, blijkt het gebruik van vlees gelijk op te lopen met het
welvaartsniveau. Weinig correlaties zijn zo perfect als deze.Wij hebben daarvoor gekozen, terwijl dat volgens deskundigen niet per
se nodig was uit een oogpunt van gezondheid of welbevinden. Voor die keuze
dragen wij ook met z'n allen verantwoordelijkheid. Wat wij in de politiek
moeten doen, is ervoor zorgen dat wij weer zo dicht mogelijk komen bij de
oorspronkelijke opvatting dat deze dieren huisdieren zijn. Daarin hebben Kamer
en minister een eigen taak. Wij hebben te maken met productie op een zekere
schaal omdat boeren toch een inkomen moeten genereren op een markt die niet
bereid is, meer te betalen voor de producten. Wij hebben de opdracht om stapsgewijs
verbetering in dit mechanisme te brengen. Het gaat niet aan om de verantwoordelijkheid
bij een schakel van de keten te leggen. Dan verbinden wij niet, maar brengen
wij een scheiding aan.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik concludeer hieruit dat een goede relatie tussen mens en dier ineens
niet belangrijk is als er tegen lagere kosten kan worden geproduceerd, dus
als er meer geld met die dieren verdiend kan worden. Grootschaligheid is belangrijk
omdat er dan meer geld verdiend kan worden. De normen en waarden in de relatie
tussen mens en dier reiken niet verder dan een aai over de kop van een hond.Minister Veerman:Nu maakt u het wel erg bont. Dat heb ik niet gezegd. Ik probeer te analyseren
op welke wijze wij in het verleden met z'n allen een wereldwijd systeem hebben
opgezet. De intensieve veehouderij komt niet alleen voor in Nederland, al
krijg je wel eens die indruk uit de discussie. U zult ook weten dat de wijze
waarop met dieren wordt omgegaan sterk cultureel bepaald is. Er bestaan grote
verschillen in opvatting over dierenwelzijn tussen Nederland en bijvoorbeeld
het verre oosten. Ik probeerde zojuist duidelijk te maken dat wij niet de
schuld bij één partij moeten leggen, maar dat wij ons bewust
moeten zijn van het mechanisme wat erachter zit. Alle partijen hebben de opdracht
om na te gaan op welke wijze en op welke termijn hierin verbetering gebracht
kan worden. Er kan niet simpelweg gezegd worden dat het alleen maar om meer
winst gaat. De rendementen in de intensieve veehouderij zijn bedroevend. Daar
ligt de oorzaak niet. Het punt is dat de consument uiteindelijk voor een appel
en ei dierlijke producten wil hebben en ook krijgt.De heer Waalkens (PvdA):In het essay van de commissie-Wijffels over het herontwerp van de veehouderij
stonden de vijf internationale standaards, vrijheden voor het houden van dieren
centraal. Daarbij gaat het zowel om dieren die voor commerciële doeleinden
worden gehouden als om gezelschapsdieren. Deelt u het uitgangspunt van die
notitie, maar ook het vastleggen van die vijf vrijheden bij het beoordelen
van de houderijsystemen? Is dat ook voor u het kader waarbinnen de overheid
zich normstellend en kaderstellend zou moeten positioneren?Minister Veerman:Het lijkt mij dat de heer Waalkens dat wel kan distilleren uit de dingen
die ik de afgelopen jaren heb geprobeerd. Wij kunnen echter niet concluderen
dat dat even in een vloek en een zucht zou kunnen. Daar is tijd voor nodig.
Het heeft de afgelopen jaren – met name toen dat rapport van Wijffels
kwam – vastgezeten op de gekozen beleidslijn. Ik meen de vorige minister
correct te citeren als ik zeg dat hij het zo samenvatte: "Dit rapport
wordt uitgevoerd; punt." Dat staat mij nog helder voor de geest. Dat
is niet het begin van een nieuwe weg, een weg die je in gezamenlijkheid gaat
om verbetering aan te brengen. Dat is een vaststelling en een politieke gegeven.
Dat is eenieder gegeven, maar het gaat nu om de vraag op welke wijze wij stap
voor stap vanuit de door mij gedeelde uitgangspunten kunnen komen tot verbetering
in internationaal verband. Laten wij in Nederland maar verzinnen hoe wij het
beter kunnen doen en laten wij dat ook in Europees verband bepleiten en toepassen.
Wij moeten echter niet zeggen: wij doen dat in Nederland eventjes en voor
de rest zien wij dan wel. Dat is een non-discussie; dat hoef ik u volgens
mij niet uit te leggen. Waar het mij om gaat, is ervoor zorgen dat het beter
gaat, maar wel met alle daarbij betrokken partijen. Dat heb ik de afgelopen
jaren gedaan. Ik heb nog veel meer te melden. Ik kan de spanning er dus nog
een beetje inhouden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voordat de spanning ons te veel wordt, zou ik u een vraag willen stellen.
U houdt een heel aardige filosofische beschouwing waar dit deel van de Kamer
het eigenlijk niet mee oneens kan zijn. Mijn concrete vraag is echter: wat
hebt u de afgelopen jaren als minister bijgedragen aan het invullen van de
filosofische uitgangspunten die u hier nu poneert? Wat diervriendelijkheid
betreft, is het immers niet echt beter geworden; het is juist slechter geworden
en er zijn een aantal vervelende maatregelen getroffen. Wat de bio-industrie
betreft, zegt u zelf tussen neus en lippen...Minister Veerman:Ik heb de vraag goed begrepen, mevrouw Van Gent.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Nog een laatste punt. U zegt dat de boeren in de bio-industrie het heel
moeilijk hebben, want zij verdienen nauwelijks iets. Dat is immers heel lastig
in de internationale markt. Moeten wij dan wel op die weg doorgaan?Minister Veerman:Ik was er juist aan toe om uiteen te zetten wat er gebeurd is. De heer
Waalkens stelde mij de vraag naar de basis; die heb ik onderschreven. Mijn
centrale punt is de wijze waarop wij dat doen. Daar scheiden de wegen tussen
links en – zo zal ik het maar zeggen – rechts. Ik weet precies
hoe u het zou willen doen, namelijk morgen alle intensieve veehouderij weg,
te beginnen uit Nederland. Die indruk hebt u in ieder geval wel eens gewekt;
laat ik het dan voorzichtig zeggen. Dat is geen weg waarmee je die verandering
bereikt. Die verandering bereik je alleen als je precies weet vanuit welke
beginselen je die met de betrokken partijen wilt bereiken en als de bereidheid
bestaat om met elkaar stap voor stap die richting te gaan. Het heeft geen
enkele zin als Nederland zou stoppen met de intensieve veehouderij. Daarover
hebben wij twee jaar geleden een discussie gehad. De generale conclusie daarvan
was dat dat niet het issue was. Het issue is hoe wij in Nederland, vooruitlopend
en vooroplopend, stappen kunnen zetten en bepleiten in Brussel om stap voor
stap vorderingen te maken. Die vorderingen hebben wij gemaakt. U zegt dat
er een aantal verslechteringen zijn, maar daar staan een heleboel verbeteringen tegenover. Ik was juist zover om die op te lezen. Misschien kan
ik die even toelichten en kunt u uw oordeel dan wijzigen. Daar ga ik in ieder
geval een poging toe doen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het zal niet zo makkelijk zijn om mijn oordeel te wijzigen.Minister Veerman:Wacht u nou mijn argumenten even af!Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ja, maar op het punt van de bio-industrie komt u er natuurlijk niet met
een filosofische beschouwing in de zin van "eten is weten" en "daar
moeten wij consciëntieus mee omgaan". Daar moet ook een plan aan
ten grondslag liggen voor hoe u dingen wilt wijzigen. De bio-industrie is
immers natuurlijk niet de duurzame toekomst. Dat weet u net zo goed als ik.
GroenLinks heeft een helder plan: investeren in omschakeling en verlaging
van de btw-tarieven voor andere producten, zodat die betaalbaar worden voor
iedereen. Daar hebben wij een tijdsplanning aan gegeven, want alleen met vage
beschouwingen op dit punt komt u niet verder en met die boeren gaat het ook
niet geweldig. Wat gaat u nou concreet doen of wat hebt u gedaan? Ik moet
vaststellen dat dat de zaak niet echt vooruit heeft geholpen. Als u eerlijk
naar uzelf kijkt, moet u dat toch ook vaststellen?De voorzitter:Mevrouw Van Gent, ik vraag u om iets kortere interrupties te plegen. Ik
begrijp uw passie.Minister Veerman:Ik waardeer de passie van mevrouw Van Gent. Zij zit er echter gewoon naast.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Die opmerking vind ik heel gemakzuchtig.Minister Veerman:Ik dacht aan het woord te zijn.De voorzitter:Mevrouw Van Gent heeft dat allang begrepen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De minister daagt mij uit.De voorzitter:Daar moet u geen gehoor aan geven. Houd het alstublieft zakelijk.Minister Veerman:Mevrouw Van Gent daagt mij op haar beurt ook uit.Mevrouw Van Gent werpt mij voor de voeten vage beschouwingen te houden.
Ik was net aan het moment gekomen om te vertellen wat ik heb gedaan. Ik heb
daarvoor de kans nog niet gekregen. In de afgelopen jaren is mij overigens
al gebleken dat onze wegen zich scheiden. Die wegen scheiden zich echter niet
op het beginsel, maar op de wijze waarop. Laten wij dat vaststellen. Ik wil
vanuit het beginsel starten om de dingen samen te doen met degene die het
betreft. Ik wil niet alleen werken met overheidsgeboden of met overheidsgeld.
Wij moeten stap voor stap werken om iets te bereiken. Dat is het verschil
van inzicht tussen mevrouw Van Gent en mijzelf. Dat verschil zal wel even
blijven. Dat zal de toekomst uitwijzen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vind het nogal heilloos als de minister de Kamer opnieuw probeert te
overtuigen van een toekomst voor de bio-industrie. Die is er immers niet.
Hij vindt van wel. Wij gaan elkaar niet meer overtuigen in de paar maanden
die de minister nog rest. De overeenkomsten zijn interessanter. De minister
zei in zijn betoog dat vooral bij gezelschapsdieren nog veel winst te boeken
is. Dat is prachtig. Kan de minister een paar concrete punten noemen waar
die winst te behalen is? Wil hij dat ook in het overdrachtsdossier opnemen,
zodat wij weten wat het testament van de minister is?Minister Veerman:Een deel van mijn testament maak ik niet openbaar. Dat is geen issue voor
de Kamer. Ik zal er echter voor zorgen dat de Kamer mijn politiek testament
ontvangt. Dat is immers een goed gebruik in Nederland. Ik zal bovendien eind
volgende week een aantal gedachten openbaren over hoe het in Europa verder
moet.Ik ben al twee keer uitgedaagd om te vertellen wat er is gebeurd. Ik word
echter iedere keer onderbroken.De voorzitter:De Kamer heeft het recht om u vragen te stellen. Als u bedoelt te zeggen
dat u eerst dit blokje wilt afmaken, geef ik u daartoe het woord.Minister Veerman:Mevrouw Van Gent vroeg mij wat ik heb gedaan naast het ophangen van mooie "filosoficaties".
Ik heb goede stappen gezet tijdens het Europese voorzitterschap bij het transport
van dieren. Wij wilden meer, maar hebben in Europa niet onze zin gekregen.
Het non-vaccinatiebeleid is door onze inzet op de helling gezet en is op tal
van punten veranderd. Wij hebben vanaf het begin gepleit voor beëindiging
van het onverdoofd castreren. Ik heb mij steeds ingezet voor welzijnsregels
voor vleeskuikens.Mevrouw Van Velzen sprak in eerste termijn over honden- en kattenbont.
Zij zei dat Nederland de EU daarbij volgt. Het is echter juist andersom. Nederland
heeft onderzoek gedaan. De Nederlandse regering heeft bij de Europese Commissie
herhaaldelijk aangedrongen op een Europees verbod. Lees de notulen er maar
op na. Nu is dat er uiteindelijk gekomen tot onze vreugde, mede op basis van
wat de Nederlandse regering aan onderzoeksresultaten heeft aangedragen. De
Commissie zegt dat ook met zo veel woorden. Wij sluiten ons aan bij de EU.
Daarbij moet echter de inzet niet worden vergeten.Samen met de Italiaanse autoriteiten is een protocol opgesteld voor het
internationale langeafstandstransport. Wij gaan daarbij strenger controleren.
Ik informeer de Kamer daarover nog via een brief die over enkele weken zal
worden verstuurd.Wij hebben een fiscale investeringsaftrek opengesteld voor diervriendelijke
houderijsystemen, de zogenaamde MIA. Wij hebben via het Forum Welzijn Gezelschapsdieren
stappen gezet op het vlak van de gezelschapsdieren. Mevrouw Van Velzen vraagt
mij of daar nog winst te boeken valt. Dat is zeker het geval. Wij hebben daar
in het verleden ook over gesproken. In het forum van gezelschapsdieren spreken
wij over mogelijkheden om illegale handel te voorkomen en de controle op het
houden van dieren te versterken. Ik zal dit gaarne als een belangrijk punt
in mijn politieke testament opnemen.Verder hebben wij stappen gezet in het kader van het ingrepenbesluit waar
wij in juni over hebben gesproken. Voor het eind van het jaar krijg ik van
de pluimvee- en varkenssector een onderzoek en een plan van
aanpak. Ik moet dat nog ontvangen, maar ik ga ervan uit dat daarin een aantal
praktische toepassingen zal staan. Ook heb ik een commissie ingesteld die
kortelings zal rapporteren over het couperen van schapenstaarten. De Kamer
weet hoe dat debat is verlopen. Als de commissie concludeert dat het verantwoord
is om te stoppen, dan zal ik dat ook doen. Dat heb ik al bij voorbaat gezegd.Mevrouw Thieme heeft gevraagd naar het preventief couperen van varkensstaarten.
Preventief couperen is nu al verboden. Die afleidingsmanoeuvre van een ketting
vind ik ook niet voldoende. Ik zal dat vanaf medio volgend jaar ook niet meer
toestaan. Met de sector werk ik op dit moment aan een voorbeeldlijst van alternatieve
materialen om tegemoet te komen aan het natuurlijke gedragspatroon van varkens.
Er had nog veel meer kunnen gebeuren, maar wij hebben in het kader van het
regeerakkoord afgesproken dat wij binnen het Europese kader aan het werk gaan.
Dit is de achterliggende filosofie. Ik heb mij op die punten ingezet. Ik heb
misschien niet de resultaten bereikt die ik had willen bereiken. Het was mij
een lief ding waard geweest als ik meer mogelijk had gemaakt voor de dieren
in Europa. Er ligt dus nog een lange weg voor ons.Op het gebied van de veemarkten en de slachterijen is ook het nodige te
verbeteren. Ik begrijp de zorgen over de handhaving op de veemarkten en over
het bedwelmen en doden van dieren. De situatie op de veemarkten heeft geleid
tot een samenspraak van alle partijen en een protocol. Daar zal ik een belangrijk
punt aan toevoegen, namelijk meer aandacht van de AID. Mevrouw Van Velzen
heeft gesuggereerd om het installeren van camera's mogelijk te maken, maar
dat vind ik een taak van de veemarkten zelf. Ik zal de veemarkten daar wel
op aanspreken. Ik zal de aanbeveling doen om camera's te installeren, vooral
ook omdat ze een bewijsmiddel kunnen zijn in strafrechtelijke vervolging.
Ook heb ik besloten om de handhavingscapaciteit van de AID op het punt van
dierenwelzijn met 15 fte, ongeveer 20% van de capaciteit, uit te breiden.De heer Van der Ham (D66):Met het laatste ben ik erg blij, want daar hoef ik dan geen motie over
in te dienen. Ook ik heb een vraag gesteld over het cameratoezicht. U hebt
gezegd dat u het aan de veemarkten wilt overlaten. U zult dat die mensen waarschijnlijk
wel inpeperen. Waarom zou u het echter niet verplichten?Minister Veerman:Het installeren van camera's moet niet per definitie een overheidstaak
worden. Daar moet je voorzichtig mee zijn. In sommige gevallen is het nodig,
bijvoorbeeld om rellen tegen te gaan. Kijk maar naar de gebeurtenissen van
een aantal jaren geleden bij disco's. Warenhuizen doen het zelf, met het oogmerk
diefstal tegen te gaan. Ik vind dit op het grensvlak liggen. Ik zal er echter
met de organisatie van de veemarkten over spreken. Die organisatie wil zelf
ook tegen deze praktijken optreden. Dat leggen wij ook vast in een protocol.
Die praktijken zijn afschuwelijk. Toen ik de beelden zag, heb ik dat ook onmiddellijk
gezegd. Dieren zijn medeschepselen. Wij zijn het er allemaal over eens dat
dit niet mag gebeuren. Ik denk dat het een taak is van de veemarkten om camera's
te plaatsen. De opnamen kunnen zij twee dagen bewaren en dan kan iedereen
in twijfelgevallen zien wat er feitelijk is gebeurd. Ik denk dat een indringend
gesprek wel een oplossing voor de veemarkten zal opleveren.De heer Van der Ham (D66):Ik vrees dat degene die bepaalt waar de camera's komen, ook bepaalt waar
ze niet komen. Die vrees wordt natuurlijk door velen gedeeld en ik denk dat
de minister die mogelijkheid ook onderkent.Minister Veerman:Wij plaatsen natuurlijk geen camera's op plaatsen waar niets aan de hand
is. Wij plaatsen camera's om te kijken wat er gebeurt en niet om te zien hoe
het er in de kantine aan toe gaat.De heer Van der Ham (D66):Het nadeel kan zijn dat er nu juist dingen gebeuren die wij niet willen
op plaatsen waar net geen camera staat. Laten wij nog eens nadenken over de
vraag hoe dit moet worden ingericht.Ik heb al eerder gezegd dat er bij het Openbaar Ministerie en de AID meer
bewustzijn moet ontstaan over dierenwelzijn. Hoe wil de minister dit bevorderen?Minister Veerman:De AID en de VWA zullen samen een concreet plan opstellen om de extra
handhavingcapaciteit die ik zojuist heb aangekondigd, effectief in te zetten.
Dit plan zal zich in ieder geval richten op de transporteurs, slachthuizen
en veemarkten. Ik zal verder onderzoeken of het huidige strafrechtinstrumentarium
moet worden aangevuld met een andere wijze van sanctionering.Mevrouw Van Velzen (SP):Sinterklaas komt een beetje laat dit jaar, maar ik ben wel blij met de
toezeggingen van de minister, vooral met de toezegging dat hij in overleg
zal treden met de veemarkten over het plaatsen van camera's. Ik wacht de uitkomst
van dit overleg met belangstelling af, maar vraag de minister of hij alvast
wil nadenken over zijn reactie als de veemarkten zeggen dat zij dit niet nodig
vinden. Dit is misschien nog wel een helderder signaal dan de beelden die
ons allen bekend zijn.Minister Veerman:Ik denk dat mevrouw Van Velzen even moet vertrouwen op mijn overtuigingskracht.Met de castratie van biggen is iedereen begaan, ook de regering. Het is
en blijft mijn opzet en inzet om het castreren van biggen volledig te beëindigen.
De heer Cramer heeft gevraagd of ik gas wil geven in Europees verband. Ik
zal me dit nog een keer ter harte nemen, maar het gas staat er al op. Ik wil
mij vooral richten op Duitsland en het aansporen om stappen te ondernemen,
want er zijn mogelijkheden om dit op een andere wijze te doen, maar de Duitse
retail belemmert dit.In nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, ketenpartijen en maatschappelijke
organisaties heb ik dit onderwerp op de agenda van de Europese Commissie gezet.
De Europese Commissie wil actie ondernemen. In januari 2007 organiseert zij
een bijeenkomst van deskundigen om precies op een rijtje te zetten welke mogelijkheden
er zijn. Ik streef ernaar om de castratie van biggen in Europa zo snel mogelijk
te beëindigen. Er wordt wel gezegd dat 2009 redelijk ambitieus is, maar
ik wil dat dit zo spoedig mogelijk gebeurt.De Duitse retail is niet bereid om het vlees van ongecastreerde varkens
af te nemen. Wij hebben de Duitsers en de Duitse retail hier natuurlijk op
aangesproken. De Denen hebben een geurdetectiesysteem ontwikkeld –
dit kostte bijna 100 mln. – maar de Duitse markt ging dicht voor het
Deense vlees, omdat er geen "zero tolerance" kon worden gegeven
voor deze methodiek. Dit is buitengewoon spijtig. De systemen zijn nu bij
wijze van spreken weer opgeborgen, maar de enige goede manier om dit te regelen
is detectie aan de slachtlijn. Zo ver zijn wij dus nog niet. Er zijn nu twee
dingen nodig. In de eerste plaats moet het systeem verder worden verbeterd.
Wij dragen hieraan bij door middel van onderzoek. In de tweede plaats moeten
wij de retail en de consument overtuigen dat hier niets mis mee is. Het ontdekken
van berengeur aan de slachtlijn is een kansrijk alternatief. Ik financier
onderzoek om dit te bereiken met€ 300.000 in 2007. Dit lijkt mij
voorshands voldoende, want andere landen doen hier ook aan mee. Bovendien
kan de expert meeting in januari aanstaande ons een beter beeld geven van
wat er is en wat er eventueel nog nodig kan zijn. Het gewijzigde amendement
op stuk nr. 29 van mevrouw Van Velzen beschouw ik dan ook als ondersteuning
van mijn beleid. Ik heb € 300.000 beschikbaar gesteld en in het
amendement staat € 500.000, maar die € 200.000 zal het
probleem niet zijn. Laten wij eerst maar eens zien wat nodig is. Onze intentie
en aanpak zijn immers hetzelfde. De ketenpartijen werken aan de ontwikkeling
van detectieapparatuur. Ik ben bereid om daarin te participeren als men een
beroep zou doen op de overheid. Ik denk dan niet aan een financiële bijdrage,
maar aan de kennis die wij ter beschikking kunnen stellen.Nu er nog geen detectie aan de slachtlijn mogelijk is, richt de discussie
zich op verdoofde castratie. Vanmorgen stond in de krant dat het Centraal
Bureau Levensmiddelen daarop inzet. Het aanbrengen van een verdoving op een
zo gevoelige plek eist uiterste voorzichtigheid. Verbeteren wij het dierenwelzijn
werkelijk met deze methodiek? Dat is een wezenlijke vraag. Als tussenstap
beoordeel ik het wel positief. Het is dan een tussenstap tussen onverdoofde
castratie en detectie aan de slachtlijn. De biologische sector gaat hiermee
experimenteren. Ik zal een aantal ethologen vragen om deze pilot nauwgezet
te begeleiden en te onderzoeken of verdoofde castratie werkelijk het dierenwelzijn
verbetert. Als het middel erger blijkt dan de kwaal, hebben wij immers niets
gewonnen. Ik zal de Kamer op de hoogte houden van de ontwikkelingen.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Uit onderzoek van de Wageningen Universiteit is toch al gebleken dat hierdoor
de stress en pijn bij biggen alleen maar toeneemt? Is het dan wel nodig om
nogmaals onderzoek te laten doen?Minister Veerman:De geleerden zijn het niet met elkaar eens. De biologische sector wil
een pilot houden en ik beschouw die als een praktijkproef die moet uitwijzen
of het ene of het andere wetenschappelijke kamp gelijk heeft. Ik benadruk
dat het een tussenstap is, want het moet iedereen kraakhelder zijn dat wij
toe willen naar detectie aan de slachtlijn.Mevrouw Thieme (PvdD):De bio-industrie beweert al jaren dat zij het dierenwelzijn wil verbeteren
en dat zij alles op alles zet om dieren een beter leven te geven. Is het dan
niet vreemd dat deze pilot en de ontwikkeling van detectiesystemen gedragen
worden door de biologische veehouders en dat geen enkele gewone veehouder
zich heeft aangemeld voor deze pilot? Zegt dat niet iets over de onwil van
de bio-industrie om werkelijk iets te veranderen?Minister Veerman:Nee. Dat ben ik niet met u eens. Ik weet ook niet of de gewone veehouderij
wel of niet mee wil doen aan dit experiment. Ik kan dat onderzoeken. Ik denk
dat het helemaal niet verkeerd zou zijn als ook een aantal niet-biologische
veehouders bij de pilot wordt betrokken. Het is echter geen wezenlijk punt,
want wezenlijk is dat wij in de praktijk moeten vaststellen of het middel
wel of niet erger is dan de kwaal. Ik kan mij daar namelijk van alles bij
voorstellen.Mevrouw Thieme (PvdD):Het lijkt mij wel wezenlijk dat hierbij mensen uit de bio-industrie worden
betrokken, zeker gezien de verbindingen, waaraan u zo veel belang hecht.Minister Veerman:U hebt het goed begrepen.De heer Waalkens (PvdA):Het is goed dat de minister zegt dat verdoofde castratie een tussenstap
is en dat het uiteindelijke doel een verbod blijft. Wij kunnen wetenschappelijke
publicaties van voor- en tegenstanders blijven verzamelen. Door de Animal
Science Group waaraan net gerefereerd is, is inderdaad gezegd dat zich onvolkomenheden
voordoen. Ook de European Food and Safety Authority heeft ernaar gekeken.
Aangegeven op een schaal wordt aan onverdoofd castreren een tien en aan verdoofd
castreren een zeven gegeven. Ik stel mij toch voor dat wij een politieke uitspraak
doen over die tussenstap, ongeacht de pilots die worden gestart. De kwestie
heeft ook een ethische kant. Onverdoofd castreren past naar mijn mening niet
bij het houden van dieren.Minister Veerman:De vraag is welk ethisch criterium wordt gehanteerd. Wij gaan niet filosoferen,
maar er is een groot verschil tussen de benaderingen. Hanteren wij het nuttigheidscriterium,
waarbij de pijn wordt geminimaliseerd, of achten wij een onverdoofde ingreep
als zodanig onacceptabel? Mijn opvatting verschilt van die van de heer Waalkens.
Op het punt van het dierenwelzijn is het mijn intentie om dieren niet meer
te laten lijden dan nu nog nodig is. Mensen die vlees kopen willen het niet
hebben.De heer Waalkens (PvdA):Uit alle onderzoeken blijkt dat het beter is om verdoofd dan om onverdoofd
te castreren. Om die reden vind ik dat wij hierover een politieke uitspraak
moeten doen. Wij moeten alles doen wat in ons vermogen ligt om dat leed te
minimaliseren en in elk geval te verminderen.Minister Veerman:Ik ben het daar dus niet mee eens. Dit staat niet volledig vast. Gelet
op de rapportages hierover van zowel veterinaire artsen als dierethologen
blijkt dat het om twee ingrepen gaat in plaats van één en dus
om twee keer stress veroorzaken bij de dieren. Verder is het proces logistiek
zeer ingewikkeld; dat moet tot in de puntjes worden geregeld. Stelt u zich
eens voor: de verdoving mag alleen door een veearts worden toegediend. Er
wordt een tamelijk agressief goedje ingespoten; als iemand het binnenkrijgt,
kan het hartfalen veroorzaken. Door de logistieke ingewikkeldheid
kunnen zich allerlei fouten voordoen. Wij moeten daar niet op inzetten. Wij
moeten vaststellen of verdoving in de praktijk inderdaad leidt tot minder
belasting van het dier en op welke wijze een en ander optimaal kan worden
geregeld in de komende periode. Dat is verstandig. Laten wij ons die ruimte
nu gunnen. Het lijkt mij onverstandig dat een politicus een uitspraak doet
als hij niet beschikt over feiten die voldoende duidelijk maken dat de ene
of de andere wijze beter is. Het is natuurlijk toegestaan, maar ik vind het
niet verstandig. Geef dit gewoon de kans.De heer Van der Ham (D66):Ik heb in mijn bijdrage mijn twijfels geuit over dat verdoofd castreren,
juist omdat er ongelooflijk veel discussie is over de vraag of daarmee een
bijdrage wordt geleverd. Ik wil dus verstandig naar dit punt kijken. Ik vind
het goed dat door de biologische varkenshouders een onderzoek wordt gedaan,
maar ik ben het met mevrouw Thieme eens dat het erg jammer is dat slechts
weinig meer gangbare veehouders zich daarvoor hebben ingeschreven. Dat is
jammer omdat door de soms fabrieksmatige omgang met de dieren fouten kunnen
worden gemaakt, waarmee het dierenwelzijn kan worden geschaad. Voor de kwaliteit
van het onderzoek is het belangrijk dat de gangbare veehouders worden uitgedaagd
en verleid om mee te doen aan een dergelijk onderzoek. Jaarlijks worden 13
miljoen biggetjes gecastreerd. Het kost geld om deze verdoofd te castreren,
van 50 cent tot € 1 per big. Speelt wellicht het financiële
aspect een rol in de overweging van gangbare veehouders om al dan niet mee
te doen? Is de minister bereid om daar een bijdrage ten bate van deze pilot
aan te leveren? Op die manier willen mogelijk meer gangbare veehouders meedoen
aan dit project.Minister Veerman:Het financiële aspect speelt geen rol. Uit berekeningen blijkt dat
onverdoofd castreren misschien 1 cent per kilo geslacht gewicht uitmaakt.
LTO-Nederland heeft bij monde van mevrouw Annegien ten Have uitgesproken graag
te willen meewerken aan het verdoofd castreren van biggen, maar dat de logistiek,
het doorvoeren van het systeem op deze wijze, een groot vraagstuk is. Zijn
er voldoende gekwalificeerde veeartsen? Is de logistiek van het twee keer
in de hand nemen doenbaar? Ten eerste moet worden beantwoord wat pijnlijker
is en ten tweede of wij het aankunnen. Zolang daarover geen duidelijkheid
bestaat, moeten wij geen nieuw systeem introduceren vanwege politieke redenen.De heer Van der Ham (D66):De minister doet onrecht aan mijn vraag, want ik vroeg...Minister Veerman:Ik ben nog in het geheel niet uitgesproken! Ik ben er zeker van dat ik
ook de gangbare veehouderij kan interesseren voor een pilot. Dit had ik overigens
al in antwoord op de vraag van mevrouw Thieme gezegd.De heer Van der Ham (D66):Wij willen vandaag natuurlijk wel zaken doen, met de minister of met elkaar.
Op welke termijn zullen die gangbare veehouders meedoen aan de pilot? Dat
dit snel gebeurt, is belangrijk om de door LTO-Nederland opgeworpen praktische
bezwaren mee te nemen in de pilot.De voorzitter:Die toezegging is volgens mij al gedaan.De heer Van der Ham (D66):De minister heeft geen toezegging gedaan over het tijdstip.Minister Veerman:De pilot gaat van start in de biologische sector en die laten wij gelijk
oplopen met een pilot in de gangbare sector. Ik weet dat LTO-Nederland daaraan
wil meedoen. De enige bedoeling is om aan de weet te komen waarmee wij bezig
zijn. Dat moeten wij toch willen weten? De heer Van der Ham krijgt dus 100%
zijn zin. Mevrouw Thieme had dat al gekregen, maar ik geef het graag twee
keer weg.De heer Van der Ham (D66):Het gaat mij om het tijdstip. Wij willen nu zaken doen. Het is voor de
Kamer van belang – mevrouw Thieme heeft dat ook gezegd – dat de
minister er snel mee komt.Minister Veerman:Laten wij niet twisten over mijn duidelijkheid: mijn intentie is hetzelfde.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik las vanochtend tot mijn vreugde in de krant dat niet alleen de ZLTO
en de dierenartsen tegen het onverdoofd castreren zijn, maar dat ook het CBL
zich ertegen heeft uitgesproken. Dat schept mogelijkheden om geen discussie
meer te voeren over het wel of niet verdoven maar om in één
keer te stoppen met castreren bij de productie voor de Nederlandse markt.
Die opening biedt het CBL. Ik heb mijn amendement daarom gewijzigd, in de
zin dat er geen extra geld voor onderzoek moet worden uitgetrokken –
de minister zegt terecht dat dit al gebeurt – maar voor het in één
keer komen tot een stroom totaal niet-verdoofde en -gecastreerde varkens die
in de Nederlandse supermarkten terecht kunnen komen. Dat geld kan worden gebruikt
om de varkenboeren en -slachterijen te helpen bij geurdetectie. Ik hoop op
een positieve grondhouding van de minister.Minister Veerman:Die grondhouding is er wel, maar het allergrootste deel van het varkenvlees
wordt naar Duitsland geëxporteerd. Het apart houden van een stroom varkensvlees
voor de Nederlandse markt vergt een logistieke operatie. Ik kan niet zonder
het bedrijfsleven te raadplegen hier toezeggen dat dit wel even kan. Stel
dat het het CBL menens is: wij willen vlees in de schappen leggen dat via
detectie aan de slachtlijn is gepasseerd. In dat geval wil ik samen met het
bedrijfsleven bezien of een gescheiden stroom kan worden gecreëerd. Dat
kunnen wij echter niet nu hier regelen. De grote slachterijen zullen daarover
eerst hun oordeel moeten geven. Dit politieke signaal van de Kamer en van
mij als minister zal de betrokken partijen ongetwijfeld sterken in de mening
dat dit een aardige pilot kan zijn.Mevrouw Van Velzen (SP):Het CBL heeft een eerste stap gezet. Ik sluit mij graag aan bij de minister
om de betrokkenen ervan te overtuigen dat zij ook de volgende stap moeten
zetten. Daarom heb ik een amendement ingediend om dat financieel te steunen.
Ik hoop dat de minister daarover een positief oordeel geeft.Minister Veerman:Mevrouw Van Velzen begrijpt dat ik dat eerst heel goed moet bestuderen.De voorzitter:Het woord is aan de heer Van der VliesDe heer Van der Vlies (SGP):Ik was inderdaad eerst, maar ik heb een vraag over een ander punt, aangezien
ik had gewacht op het einde van het blokje. Mevrouw Van Gent wil waarschijnlijk
aansluiten bij dit punt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De heer Van der Vlies is even galant als altijd. De minister vindt 2009
redelijk ambitieus. Dat is gek, want LTO-Nederland gaat ook al uit van 2009.
Verdoofd castreren brengt inderdaad ook problemen met zich mee. Het geven
van een prikje doet ook bij de tandarts zeer, maar de behandeling is vervolgens
een stuk prettiger. Verdoofd castreren moet daarom op zo kort mogelijke termijn
worden ingevoerd. 2009 is dan wel erg lange termijn. Kan dat niet wat sneller?
LTO-Nederland is het er al mee eens dat het sneller moet kunnen, dus 2009
is niet ambitieus.Minister Veerman:U hebt de conclusie al getrokken dat verdoofd castreren minder dieronvriendelijk
is, maar zo ver ben ik nog niet. Daarvoor lijken mij bovendien geen goede
gronden te zijn, maar u mag dat natuurlijk vinden. Mijn intentie is juist
om dit eens goed uit te zoeken. Wij moeten het einddoel, niet castreren, ook
op Europees niveau voor elkaar zien te krijgen. Het heeft namelijk geen enkele
zin als wij dit in ons eentje doen en de Duitsers ons vlees niet meer willen
hebben. Wij leggen dan 60 à 65% van onze export stil. De molens
in Brussel malen, maar niet in het tempo dat wij graag zouden zien.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U moet wel de druk op de ketel houden. U hebt gezegd dat u onderzoek gaat
doen naar verdoofd castreren en detectie aan de slachtlijn, dus stoppen met
castreren. Hierover is natuurlijk al veel informatie. Wanneer komt u met uitkomsten,
aangezien er op korte termijn knopen doorgehakt moeten worden? Als de onderhandelingen
met Brussel zo moeilijk zijn en Duitsland zo lastig doet, blijft het ook in
2009 lastig. Daarom moet u nu hard ingrijpen en keihard onderhandelen.Minister Veerman:Met alle respect, maar u haalt nu een paar dingen door elkaar. Wij zijn
het er allemaal over eens dat onverdoofd castreren moet worden beëindigd.
De vraag is op welke manier wij dat kunnen bewerkstelligen. Van verdoofd castreren
staat niet vast of dat niet pijnlijker, vervelender of stressvoller is voor
dieren. U hebt hierover wel een opvatting, maar ik nog niet.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Duurt het nog lang voordat u hierover een opvatting heeft?Minister Veerman:Daarover wilde ik nu net iets zeggen, maar u bent mij steeds voor.De voorzitter:Dat ligt ook een beetje aan uzelf.Minister Veerman:Ik probeer mijn gedachten te ordenen en ik probeer zo helder mogelijk
te antwoorden. U bent mij echter steeds één stap voor. Ik denk
niet sneller. Mijn opvatting over verdoofd castreren komt echt! Mijn grootmoeder
zei altijd dat geduld met een grote "G" wordt geschreven. Deze opmerking
houd ik altijd voor ogen. Ik probeer ook redelijk systematisch te antwoorden. Wij gaan experimenten in de biologische en de gewone sector aan. Deze
experimenten moeten ten minste een half jaar de tijd hebben om uit te kristalliseren.
Hierbij ga ik ook af op de waardevolle adviezen van mensen uit de praktijk,
die zeggen dat een en ander niet binnen twee maanden vastgesteld kan worden.
Dat zal duidelijk moeten worden in de loop van 2007. In 2009 is het afschaffen
van castreren op Europees niveau voorzien. De manier waarop dit moet gebeuren
is detectie aan de slachtlijn. Hiervoor moeten wij Europees draagvlak vinden.
De vraag is of wij dat voor elkaar krijgen. Dat bedoelde ik toen ik mij afvroeg
of dit experiment niet te ambitieus is. Als de experimenten uitwijzen dat
verdoofd castreren beter is dan de huidige methode, dan kunnen wij dat in
de tussenliggende periode tot 2009 breder uitrollen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Volgens mij maakt de minister één klein foutje. LTO-Nederland
zegt in 2009 – wat ik niet ambitieus genoeg vind – helemaal van
het castreren af te willen zijn en niet alleen van het onverdoofd castreren.
Dat hebt u toch wel goed begrepen?Minister Veerman:Het mag dan aan mijn spraakvermogen laboreren, maar niet aan mijn begrip.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U sprak over onverdoofd castreren in 2009. Dat was blijkbaar een foutje.Minister Veerman:Op Europees niveau. LTO gaat nog steeds alleen over Nederland.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dan kan het dus wel alleen in Nederland. Je kunt dan nog discussiëren
over die termijn.Minister Veerman:Nee.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Jawel, zelfs uw bondgenoot in dezen, LTO-Nederland, is het daarover eens.
Waarom kan het dan niet eerder? Wij wijken dan ook af van Europa.Minister Veerman:Als u de brief van LTO-Nederland goed tot u neemt, dan zal daaruit blijken
dat LTO-Nederland dat vóór 2009 of ten minste in 2009 wil. De
uitdrukkelijke voorwaarde is echter dat het op Europees niveau gebeurt. Anders
zou LTO-Nederland 60% à 65% van de eigen export stilleggen.
Dat zal niet de prijs zijn die LTO wil betalen.De heer Van der Vlies (SGP):Dit is precies het punt waarop ik even met de minister wil doorpraten.
Wat zijn de perspectieven op Europees niveau voor het halen van het jaartal
2009? De minister heeft gezegd dat het nog een lastige klus zal worden. Ik
begreep dat er een deskundigenmeeting zal worden georganiseerd op Europees
niveau. Duitsland ligt dwars en moet in beweging komen. Wat kunnen wij nu
nog meer inzetten dan alleen overredingskracht en onderzoek om Europa zover
te krijgen per 2009? Is die datum taakstellend of is er een inspanningsverplichting?Minister Veerman:Nederland is in de EU op het gebied van land- en tuinbouw
gezaghebbend. Als de nieuwe regering erin slaagt een voortreffelijke minister
van LNV te detacheren, helpt dat. Het is echter een onmiskenbaar feit dat
in grote delen van Europa vanuit cultuurverschillen en andere opvattingen
over dierenwelzijn heel andere ideeën bestaan over wat pijn bij dieren
is en tot welke mate die mag worden toegebracht ter wille van een gewin. Er
bestaan heel grote verschillen op dit terrein. Het zal een reusachtige toer
worden. Voor ons is 2009 taakstellend voor het behalen van het einddoel van
niet castreren. Wij doen alles wat politiek en bestuurlijk mogelijk is om
met name de twee grote landen die vanwege onze exportpositie en hun politieke
invloed van belang zijn, namelijk Duitsland en Frankrijk, aan onze kant te
krijgen.Het probleem in Duitsland zit overigens niet bij de overheid of bij het
bedrijfsleven, maar bij de consumenten en de aanbieders van consumentenproducten.
Daar zullen wij ons op moeten concentreren. Daarnaast moet het systeem worden
verfijnd en verbeterd. Daarom is de periode tot 2009 een goede overgangsperiode.
Nul tolerantie zal niet worden bereikt. Waar wordt immers in het leven 100%
zekerheid gegeven? Er zal een soort vangnet moeten komen voor het geval dat
er een keer een dier tussendoor schiet bij de detectie in de slachtlijn waarvan
het vlees een heel vervelende geur verspreidt bij verwarming. Het is volstrekt
duidelijk wat er aan de hand is, als dat gebeurt. Dan moet zo'n batch worden
teruggehaald. Daar ziet het bedrijfsleven natuurlijk tegenop, vooral de retailsector.
Dat begrijp ik wel.Het moet duidelijk zijn dat het knelpunt bij de afname zit. Daarnaast
moet de detectietechnologie worden verbeterd. Daar steek ik geld in. Ik help
daar samen met het bedrijfsleven aan mee. Er moet ook druk worden uitgeoefend
op andere landen in Europese kaders. Dat is soms succesvol. Het doorbreken
van het non-vaccinatiebeleid was vier jaar geleden onbespreekbaar, maar het
is ons wel gelukt. Zo zal ons dit ook lukken.De heer Van der Vlies (SGP):Wij hopen dat het lukt. Het kan echter op Europees niveau wel eens langer
duren dan nodig en gewenst is. Wij moeten er ons voor inzetten om de onderzoeksresultaten
die wij nog nodig hebben op tijd beschikbaar te hebben. Hopelijk hebben deze
voldoende overtuigingskracht voor lidstaten die daar om allerlei reden nog
niet erg aan toe zijn gekomen.Minister Veerman:De exportbelangen van andere lidstaten spelen ook een rol. Lidstaten die
geen exportbelangen hebben, zullen natuurlijk veel gemakkelijker de detectie
aan de slachtlijn als geautoriseerde opsporing van berengeur goed vinden in
andere landen. Zij kunnen immers besluiten om dat in eigen land niet te doen
zonder daar verder last van te hebben. Het gaat erom dat het mogelijk wordt
om de methodiek in Europees verband toe te passen. Daarnaast moet het handelskanaal
worden opengesteld voor die producten.Een volgende kwestie is het opnemen van dierenrechten in de Grondwet.
De heer Graus en andere leden hebben daarover gesproken. Ik kan daar als minister
van LNV niet in treden. Ik zal dit verlangen van een deel van de Kamer aan
mijn ambtgenoot van BZK overbrengen. Naar mijn mening is de positie van het
dier echter al goed geborgd in de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren
en de regelgeving die daarmee samenhangt. Het expliciete uitgangspunt van
deze wet is de intrinsieke waarde van het individuele dier. Het gaat om de
afweging van het doel van de ingreep en van het belang dat daarmee wordt gediend
ten opzichte van het belang van het dier. U weet dat wij bezig zijn met een
nieuwe wet dier en dierlijke productie. Iemand zei – ik dacht mevrouw
Van Velzen – dat het daar allemaal nog gekker van wordt, maar dat is
niet zo. Als het voorontwerp van wet publiek wordt gemaakt, zal men kunnen
vaststellen dat er op dat vlak geen enkel verschil is met de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren. Het uitgangspunt is en blijft de integriteit van
het dier.De heer Graus en mevrouw Van Velzen spraken over dierenmishandelaars,
vooral gericht op gezelschapsdieren maar ook in algemene zin. Zij zeggen dat
ik die harder moet aanpakken. Over de strafmaat kan ik zeggen dat die vorig
jaar verhoogd is. De maximumstraf is van twee jaar naar drie jaar gegaan.
Dat is geregeld in de Wet herijking strafmaxima die op 1 februari jongstleden
in werking is getreden. Daarbij is ook het Wetboek van Strafvordering gewijzigd.
Op grond daarvan kan een verdachte in voorlopige hechtenis worden genomen.
Dat is een wezenlijk punt, want over het houdverbod moet ik het volgende zeggen.
De minister van Justitie heeft in augustus op vragen van de heer Wilders geantwoord
dat de huidige mogelijkheid, dus een houdverbod als bijzondere voorwaarde
bij een voorwaardelijke veroordeling, effectiever is dan een zelfstandig verbod
op het houden van dieren. Het is een beetje technisch, maar dat is in de afgelopen
maanden wel duidelijk geworden. De reden ervoor is dat tegen een beslissing
om een voorwaardelijke straf alsnog ten uitvoer te leggen, geen rechtsmiddel
open staat, terwijl bij het overtreden van een zelfstandig verbod op het houden
van dieren opnieuw vervolging moeten worden ingesteld voor een nieuw feit.
Daarover zou vervolgens tot in hoogste instantie kunnen worden geprocedeerd.
Een zelfstandig houdverbod naast de bestaande mogelijkheid van de bijzondere
voorwaarde heeft naar de mening van de regering dan ook geen meerwaarde.Overeenkomstig mijn toezegging in het algemeen overleg van 14 september
jongstleden heb ik de minister van Justitie nog een keer gevraagd te kijken
naar de mogelijkheden voor een expliciet houdverbod. Zijn reactie was op grond
van de voorgaande redenering dat hij bij zijn standpunt bleef. De minister
van Justitie heeft bovendien gewezen op het initiatiefwetsvoorstel-Eerdmans/Wolfsen,
waarin een houdverbod wordt voorgesteld. Het lijkt de regering correct om
dit voorstel zijn correcte gang in dit huis te laten hebben.De heer Graus (PVV):Wij hebben niets aan maximumstraffen. Het moeten minimumstraffen worden.
De maximumstraf moet inderdaad verhoogd worden, maar de maximumstraffen worden
nu niet gegeven. Ik heb het in de praktijk gevolgd. Iedere dag lopen recidivisten
van ernstige dierenmishandeling na een paar uur vrij rond. Ik heb hier echt
dingen samen met de politie gedaan. De politie raakt hiervan ook totaal gefrustreerd.
Laten wij nog zwijgen over wat er met kinderen of andere mensen kan gebeuren,
want de vergrijpen worden meestal zwaarder. Daarom pleiten wij voor minimumstraffen.
Het is heel belangrijk dat daarvoor wordt gezorgd.De voorzitter:Dat mag u zeggen, maar een interruptie is niet bedoeld om een standpunt
naar voren te brengen maar om een vraag te stellen.Minister Veerman:Zoals ik zojuist heb gezegd, zal ik het standpunt van de heer Graus aan
de minister van Justitie overbrengen. Die gaat echter evenmin over de straftoekenning,
zal dan zijn antwoord zijn, vrees ik. Voor het overige verwijs ik de heer
Graus naar de behandeling van de begroting van Justitie.Er liggen nog een paar amendementen over het onderwerp dierenwelzijn.
Het amendement-Van Gent op stuk nr. 17 strekt ertoe, 2 mln. vrij te maken
voor het onderzoek naar diervriendelijke dodingsmethoden en het prenataal
seksen van kippeneieren om te voorkomen dat haantjes moeten worden vernietigd.In het recente verleden hebben wij onderzoek gedaan naar het diervriendelijk
doden van gehouden dieren, onder andere pluimvee en paling. De Europese Commissie
is bezig met een evaluatie van de richtlijn voor doden van dieren, waarbij
de beschikbare methoden worden bekeken. Nieuw onderzoek, vooruitlopend op
die evaluatie van de Europese richtlijn, lijkt mij niet zo zinvol. Ik stel
voor om de evaluatie af te wachten en dan te bezien in hoeverre Nederland
er verder aan kan bijdragen, mede gelet op het feit dat Nederland er al heel
veel aan heeft gedaan. In die zin moet ik aanvaarding van het eerste deel
van het amendement ontraden.Over het tweede deel het volgende. In 2004 heeft de Animal Sciences Group
op mijn verzoek onderzoek gedaan naar deze mogelijkheid. Het blijkt dat het
nog niet mogelijk is om in een vroeg stadium van het broedproces embryo's
in broedeieren te seksen. In een laat stadium is dat in theorie wel mogelijk
maar nog niet praktijkrijp. Ik heb in oktober een brief aan de Kamer geschreven
waarin ik heb aangegeven dat ik, wanneer het bedrijfsleven die weg verder
op wil, bereid ben om daaraan financieel bij te dragen. Dat aanbod staat nog
steeds. De kosten zijn buitengewoon hoog; dat staat wel vast. Naast het feit
dat ik bereid ben om daaraan een bijdrage te leveren samen met het bedrijfsleven,
zal ik dat ook op Europees niveau aankaarten. Daar zijn ook fondsen beschikbaar
voor dergelijk onderzoek.Het Research Centrum van de universiteit van Wageningen doet op dit moment
een literatuur onderzoek naar de technische mogelijkheden en naar de ethische
aspecten van genbeïnvloeding, dat is genetische modificatie als een methode
om geboorte van niet gewenste eendagskuikens te voorkomen. Dat is dus het
voorstadium. Dat rapport komt begin 2007 beschikbaar. Ik zal dat aan de Kamer
aanbieden en dan kan daarover met mij of met de nieuwe minister gediscussieerd
worden. In dat opzicht acht ik het tweede deel van het amendement overbodig.Dan kom ik bij het amendement-Waalkens op stuk nr. 23 over schutstallen.
Mijnheer Waalkens, vorig jaar hebben wij daarover een interessant debat gevoerd.
U hebt geen nieuwe argumenten aangedragen en ik heb geen nieuwe visie kunnen
ontwikkelen. Laten wij het hierbij maar laten. Ik ontraad aanvaarding van
het amendement met respect voor de passie die erachter schuilt.Ik vervolg met het amendement-Van der Ham op stuk nr. 20. De heer Van
der Ham wil 1 mln. méér voor onderzoek naar het effect van voorlichting.
Dit past prima in het door mij ingezette beleid op het terrein van voedselkwaliteit.
De overheid dient de producent en de consument waar nodig te faciliteren om
hun morele verantwoordelijkheid op dit punt duidelijk te maken. LNV heeft
het Voedingscentrum gevraagd om na te gaan hoe consumenten bewuster gemaakt
kunnen worden van die waarden. In het najaar is een uitgebreide nulmeting
gedaan. Dat is het begin van een campagne over dierenwelzijn die uiterlijk
1 april 2007 van start gaat. Daarvoor is een kleine 2 mln. gereserveerd.
Die campagne is erop gericht dat consumenten een bewuste afweging maken bij
de aankoop van dierlijke producten. In latere jaren – 2008 tot en met
2010 – zal met die campagne ook worden ingegaan op andere waarden van
de voedselkwaliteit: fair trade, biodiversiteit en milieu. Mijnheer Van der
Ham krijgt nog meer dan hij heeft gevraagd!De voorzitter:Heeft mijnheer Van der Ham het ook allemaal gehoord? U heeft zo veel binnengehaald,
maar u heeft het niet opgemerkt.Minister Veerman:Ik neem aan dat de heer Van der Ham zijn amendement kan intrekken.De voorzitter:U hoeft niet per se iets te zeggen, mijnheer Van der Ham, maar ik hoop
dat u weet welke toezeggingen u heeft gehad!Minister Veerman:Ik sta hier mijn best te doen om iedereen te coifferen, maar dan moet
men wel luisteren.Mevrouw Thieme vroeg of in het lesprogramma van de basisscholen ook over
smaak kan worden gesproken, met name op het aspect van het dierenwelzijn.
Ik kan melden dat in de smaaklessen met name aandacht besteed wordt aan de
herkomst en de waarde van voedsel. Dat hangt samen met de wijze waarop dat
wordt voortgebracht. In verband met dierenwelzijn is dat een issue en dat
zal worden voortgezet.Mevrouw Thieme (PvdD):Het doet mij deugd te horen dat in de smaaklessen gesproken wordt over
de herkomst van dierlijke producten. Ik vraag mij alleen af wie de auteur
is van deze lessen.Minister Veerman:Dat antwoord moet ik u nu schuldig blijven. Ik zal u dat schriftelijk
laten weten, mevrouw Thieme.Een aantal leden heeft gesproken over de biologische landbouw. Mevrouw
Van Velzen heeft op stuk nr. 21 een amendement ingediend rondom de vraag,
op welke wijze de biologische landbouw verder kan worden gestimuleerd. Het
zal geen verrassing zijn dat ik met mevrouw Van Velzen verschil over de manier
waarop dat zou moeten gebeuren. Zij wil het vooral doen via het subsidiëren
van de omschakeling. Eerdere evaluaties op dat punt hebben laten zien dat
de stimulerende rol van de overheid veel effectiever tot zijn recht komt,
wanneer wij het zoeken in het stimuleren van de markt, van de consumptiekant
in plaats van de productiekant. Elk aanbod schept zijn eigen vraag, zei een
belangrijke econoom. Wij hebben vastgesteld dat die wet verleden tijd is,
maar het was ook lang geleden dat hij dat formuleerde. Hier schept elke vraag
zijn eigen aanbod. Dat blijkt ook steeds weer. Als een rendabele productie
mogelijk is, is een omschakeling verder een bedrijfseconomische rekensom.
Ik heb gekozen voor een vraaggerichte aanpak en het blijkt daadwerkelijk te
helpen. De inzet van publieke middelen kan dan ook veel beter aan die kant
plaatsvinden dan aan de andere kant, zoals onderzoekingen uitwijzen. Het spijt
mij voor mevrouw Van Velzen, maar ik moet aanneming van dat
amendement ontraden.Mevrouw Van Velzen (SP):Toch vrees ik dat de minister zijn eigen doelstellingen op het gebied
van het vergroten van de biologische markt niet zal halen. Hij is rechtlijnig:
ik ga voor de vraagkant en niet voor de aanbodkant, ik verschil daarover van
mening en het is aan de Kamer om daarover te beslissen. Ik heb hem in eerste
termijn een paar vragen over de vraagkant gesteld, bijvoorbeeld of hij bereid
is om alsnog in Europa te kijken of er draagvlak is voor het verlagen van
het btw-percentage op biologische producten en wat de mogelijkheden zijn om
de nationale envelop, 10% van de inkomensondersteuning, te gebruiken
voor het verlagen van de marktprijs.Minister Veerman:Daar kom ik nu op. U vroeg om van de nationale envelop gebruik te maken
om het prijsverschil tussen regulier en biologisch weg te nemen. Dat is een
sympathiek idee, maar het is werkelijk jammer dat het niet uitvoerbaar is.
In 2004 is vanwege de complexe uitvoerbaarheid en de beperkte aanwendingsmogelijkheden
bij de vaststelling van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid besloten
om van de mogelijkheid van de nationale envelop geen gebruik te maken. Dat
is in 2004 per brief aan uw Kamer gemeld en het is aan de Europese Commissie
gemeld. Dat ligt nu vast en wij kunnen het in deze periode niet terugdraaien.
Ik begrijp wel dat u het prijsverschil wilt wegnemen. Ik krijg binnenkort
de onderzoeksresultaten van het prijsexperiment dat wij hebben gedaan, om
precies te zijn op 18 december. Ik ga ervan uit dat die resultaten ons
beter inzicht geven in datgene waarover wij in het verleden veronderstellenderwijs
hebben gesproken. Zo krijgen wij er steeds beter inzicht in wat zich nu precies
afspeelt in die markt.Mevrouw Thieme heeft gevraagd wat wij fiscaal kunnen doen. Er zijn verschillende
mogelijkheden die vooral zijn gericht op investeringssteun. Wij hebben de
Vamil, de willekeurige afschrijving milieu-investering, de MIA, de milieu-investeringsaftrek
en de EIA, de energie-investeringsaftrek. Die zijn gekoppeld aan energiezuinige
of milieuzuinige bedrijfsmiddelen. De biologische sector kan er volop gebruik
van maken. Vorig jaar waren de regelingen overtekend, met name de MIA en de
EIA. Collega Zalm moest die sluiten. Het zijn gebudgetteerde regelingen; als
ze worden overschreden, moeten ze worden gesloten. De minister van Financiën
heeft, genereus als hij altijd is, de overschrijding niet ten laste willen
brengen van het budget van volgend jaar, wat wel gebruikelijk is. Daardoor
zijn er dit jaar tientallen miljoenen meer aan de sector ten goede gekomen
dan normaal binnen het budget zou hebben gepast. Wij zijn de minister van
Financiën daar zeer dankbaar voor, maar wij hadden dan ook heel goede
argumenten. En dat is het enige wat hem beweegt, zoals u weet.Een andere mogelijkheid is de fiscale groenregeling. Een ondernemer kan
daarvan gebruikmaken om tegen een lager renteniveau dan het normale niveau
geld aan te trekken om zijn bedrijf te financieren.Ik kom op de vraag van mevrouw Van Velzen over het btw-tarief. Mevrouw
Thieme vroeg daar ook naar. Over de toepassing van het btw-nultarief voor
biologisch vlees hebben wij al meerdere malen zeer uitvoerig gesproken. Ik
heb toen aangeven dat een laag btw-tarief op biologisch vlees en een hoog
btw-tarief op gangbaar vlees volgens de Europese regels niet is toegestaan.
Btw is een objectieve belasting, gekoppeld aan het goed als zodanig, ongeacht
de milieu- of diervriendelijke karakters van dat goed. Het is ook niet toegestaan
omdat biologische en niet-biologische producten op het oog niet van elkaar
zijn te onderscheiden. Er zijn dus twee redenen: een zuiver fiscaal-juridische
en een praktische. Ik kan verwijzen naar mijn brief van 6 oktober 2003,
die ik de Kamer gaarne nog een keer toezend, en het debat dat wij daarover
hebben gevoerd tijdens de begroting 2004. Meer kan ik daarover niet zeggen.
De argumenten zijn herhaaldelijk gewisseld en de feiten zijn niet veranderd.Mevrouw Thieme (PvdD):Wat zijn wij als dierenbeschermers toch blij met Europa, maar niet heus.
Ik wil toch nog wel bekijken of er niet creatiever kan worden omgegaan met
die hantering van het btw-tarief. Er moet eigenlijk een onderzoek naar worden
gedaan.Ziet de minister mogelijkheden om een fiscale vrijstellingsregeling te
maken voor investeringen in meer plantaardige eiwitten om zo die transitie
van dierlijke eiwitten naar plantaardige eiwitten te bewerkstelligen? Die
transitie is zeer gewenst voor de toekomst van onze aarde en de milieuvoordelen
die het oplevert.Minister Veerman:Het is handig als mevrouw Thieme eerst naar die brief van 6 oktober
2003 en het debat daarover kijkt voordat zij zich het hoofd breekt over initiatieven.
Daarin zijn alle argumenten en alle mitsen en maren de revue gepasseerd. Dat
hoeft haar creativiteit niet te doden, maar dan weet zij in ieder geval waarover
zij niet verder hoeft na te denken.De manieren om meer plantaardig eiwit te maken, zijn zo oud als de wereld.
Erwten, bonen en kapucijners zijn plantaardige eiwitten van een voortreffelijke
kwaliteit, maar ons bevalt als consument de smaak van dierlijk eiwit beter.
Het is spijtig maar waar. PROFETAS heeft een rapport opgesteld, waaraan wij
in het onderzoek zeker nog aandacht zullen besteden. Dat gebeurt ook in Wageningen.
Ik stel vast dat het bedrijfsleven op een aantal punten stappen heeft gezet.
Campina is met een product van kunstvlees gekomen. Het is een duidelijke poging
om te trachten uit melk een product à la vlees te maken. Als de consument
gaat vragen om andere producten – dat gebeurt onmiskenbaar – is
het de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven om daaraan gehoor te geven.
Het debat rondom de begroting ging voor 80% over dierenwelzijn. Dat
ontgaat de industrie niet. Dat ontgaat het bedrijfsleven niet. Er ligt een
stimulans om na te denken over de manier waarop het daarop kan inspelen in
de ontwikkelingsrichting en het assortiment.Mevrouw Thieme (PvdD):Het ontgaat de minister volledig dat PROFETAS de alarmklok heeft geluid.
Het gaat niet zozeer om lekkere trek of om smaakoverwegingen, als wel om het
feit dat wij zagen aan de taak waarop wij met z'n allen zitten. Als wij op
deze schaal doorgaan met de productie van vlees, hebben wij op een gegeven
moment gewoon geen aarde meer. De FAO onderschrijft dat. Ik verbaas mij erover
dat de minister zegt dat het bedrijfsleven moet reageren op de vraag van de
consument.Minister Veerman:Dat is niet wat ik zei. Mevrouw Thieme moet mijn woorden
niet verdraaien, wij moeten eerlijk blijven discussiëren. Ik zei dat
naar mijn overtuiging het bedrijfsleven de maatschappelijke tendens zal oppakken
om te komen tot producten die in de richting gaan van de aanbevelingen van
het PROFETAS-rapport. Het bedrijfsleven begrijpt heel goed wat de maatschappelijke
trend is, soms nog beter dan wij hier. Mevrouw Thieme hoeft mij niet duidelijk
te maken hoe het met de aarde gesteld is. Daarover draag ik dezelfde zorgen
als u. Als u aan deze kant van de lijn staat, leert u dat tussen droom en
daad wetten in de weg staan en praktische bezwaren en ook weemoedigheid, die
niemand kan verklaren en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.De voorzitter:Dames en heren, er zijn elf blokjes bij de minister en daar hebben wij
er nu drie van gehad. Ik wil om 13.30 uur klaar zijn met het antwoord van
de minister. Ik ga u nu dus echt helpen om het heel kort te houden. De minister
kan helpen door korter en beknopter te beantwoorden. Mevrouw Van Velzen heeft
een vraag.Mevrouw Van Velzen (SP):In de hele kwestie van het verlagen van btw-tarieven voor biologische
producten zitten veel meer mogelijkheden dan de minister schetst. Die discussie
wil ik graag voortzetten met zijn opvolger. Ik heb wel een vraag over het
PROFETAS-rapport. Ik heb in mijn termijn namelijk aangegeven dat er knelpunten
liggen. De onderzoekers hebben aangegeven dat er wettelijke knelpunten liggen
en dat er knelpunten liggen in de WTO-afspraken die de VS en Zuidelijk Amerika
hebben gemaakt en die hier de introductie van grootschalige voor humane consumptie
bestemde eiwitten in de weg staan. Ik zou de minister nogmaals willen vragen
of hij daar inhoudelijk op wil ingaan. Dat mag van mij ook schriftelijk, maar
wil hij inhoudelijk ingaan op de wettelijke knelpunten die er zijn om die
omslag van dierlijke naar plantaardige eiwitten nu al echt te gaan maken?De voorzitter:Dit is een veel te lange vraag, mevrouw Van Velzen. Dat kan echt in eenderde
van de tijd.Minister Veerman:Ik zal daar ongedacht kort op antwoorden: dat laat ik aan mijn opvolger.Ik kom bij de jongeboerenregeling. Op dat punt zijn twee amendementen
ingediend, het amendement op stuk nr. 26 en het amendement op stuk nr. 28.
Iedereen bekommert zich om de jonge boeren. Eigenlijk moeten wij spreken van "de
gulden vlies"-regeling, want het is Van der Vlies geweest die daar vanaf
het allereerste begin aandacht voor heeft gevraagd. Dat heeft later brede
steun in deze Kamer gekregen. De heer Atsma heeft daar herhaaldelijk een lans
voor gebroken. De heer Cramer ondersteunt hem thans daarin en wie eigenlijk
niet? Ook de heer Waalkens heeft het amendement immers ondertekend. Voor de
subsidie van de investeringen hebben wij de afgelopen jaren 20 mln. gereserveerd
en daarbovenop nog 6 mln. vanuit de bijdragen van provincies en de EU in cofinanciering.
Nagenoeg alle aanvragen die voor de subsidie in aanmerking komen, konden –
in tegenstelling tot wat in het amendement van de heer Van der Vlies wordt
gesuggereerd – worden gehonoreerd. In 2005 werden van de 1500 aanvragen –
dat was een stuwmeer van aanvragen, omdat iedereen voelde dat die regeling
er zou komen – 70 aanvragen niet gehonoreerd omdat er onvoldoende budget
was. Bij openstelling in 2006, toen men weer kon meedoen, zijn van de 770
aanvragen – dat is meteen iets meer dan de helft; het stuwmeer is dus
in belangrijke mate geabsorbeerd – konden 40 à 50 aanvragen niet
worden gehonoreerd omdat er onvoldoende budget was. Het afwijzen van aanvragen
als gevolg van een ontoereikend budget betrof uitsluitend de provincies die
niet hadden meebetaald. Met andere woorden: daar konden de cofinanciering
en de eigen bijdragen niet worden ingezet. De overige afgewezen aanvragen
voldeden niet aan de voorwaarden voor deelname. Het is logisch dat zij daardoor
werden afgewezen.In de begroting is rekening gehouden met 3 mln. Voor de POP-periode is
er nationaal jaarlijks een bedrag van 1,5 mln. Dat wordt samen met Brussel
verdubbeld. Dat is in totaal 18 mln. in deze POP-periode. Ik vind dat met
die gereserveerde bedragen de aangegane verplichtingen voor 18 mln. best kunnen
worden geholpen. Ik neem mij dus voor om die maatregel ongewijzigd open te
stellen. Als er voor meer dan 3 mln. aan rijksmiddelen wordt aangevraagd,
zal ik ervoor zorgen dat tot een maximum van 5 mln. kan worden gehonoreerd.
Dat is nog eens zakendoen! In totaal gaat het dus om maximaal 8 mln. Ik zal
mijn ogen dan niet alleen richten op de heer Koopmans, maar ook op de gelden
die naar zijn naamgenoot zijn vernoemd. Om die reden vind ik het amendement
overbodig. Ik neem het dus in feite over, met de conditie dat wij geen geld
hoeven te bestemmen als daar geen bestemming voor is. Ik stel de regeling
dus ongewijzigd open.De heer Atsma heeft ook nog gevraagd naar de modulatiegelden. Het bedrag
dat de EU in de kader van het POP voor Nederland heeft vastgesteld, is voor
een deel afkomstig uit die modulatiegelden. Dat is ongeveer 1,5 mln. per jaar.De heer Atsma (CDA):Ik dank u voor uw uitleg en toelichting. U zegt dat u het initiatief overneemt
omdat u het daarmee eens bent. Dan willen wij nog maar één ding:
de toezegging dat er hoe dan ook voldoende geld is om de aanvragen te kunnen
honoreren als zij aan alle voorwaarden voldoen. Dan maakt het ons op zich
niet uit of het om 4 mln., 5 mln. of 6 mln. gaat; het gaat erom dat er voldoende
geld is. Dat is de achterliggende intentie, want loten is de oneerlijkste
manier om het doel te bereiken dat wij allemaal voor ogen hebben. Er zijn
andere oneerlijke methoden. Dat geef ik toe. Daarin moet dan ook een keuze
worden gemaakt. Wij willen de zekerheid hebben dat er hoe dan ook voldoende
geld is. Ik wil dat de minister dat toezegt. Ik doel dan niet op eventuele
bijdragen van de provincies. Ik vind het overigens jammer dat niet elke provincie
daarvoor de ogen heeft geopend. Wij willen de toezegging dat er voldoende
geld is. Dat moet ook in de begroting worden verwerkt. Ik neem aan dat de
minister met een begrotingswijziging komt.Minister Veerman:Ik wil een maximum afspreken van 8 mln. Daar voel ik mij comfortabel
bij, gezien de genoemde cijfers. Het stuwmeer is immers afgewikkeld. Ik stel
de regeling dan ook ongewijzigd op. Ik ben er immers zeker van dat het genoemde
bedrag voldoende is. De Kamer moet het maar aan mij overlaten waar ik het
geld vandaan haal.De heer Van der Vlies (SGP):Er zijn tientallen bedrijven uitgeloot. Dat is minder dan in de toelichting
op mijn amendement is gesuggereerd. Ik zal daar nog naar kijken.Minister Veerman:Die bedrijven kunnen weer meedoen.De heer Van der Vlies (SGP):Als die bedrijven weer in een loting mee moeten doen, zouden die opnieuw
de neus kunnen stoten. Een dergelijke ontmoediging moet worden voorkomen.
Als de minister toezegt dat er voldoende geld is, onder randvoorwaarden van
billijkheid en redelijkheid, is mijn probleem verdwenen. Kan de minister dat
bevestigen?Minister Veerman:Bedrijven die vorig jaar zijn uitgeloot, maar die wel een goed plan hadden,
krijgen een streepje voor.Ik kom bij de glastuinbouw. De heer Atsma en mevrouw Snijder hebben vragen
gesteld over het overhevelen van fiscaal geld naar de LNV-begroting. Qua systematiek
is dat, zoals bekend, in strijd met de begrotingsregels van de minister van
Financiën. Ik kan dus geen uitspraak doen over deze verschuiving. Dat
ligt niet binnen mijn mogelijkheden.Inhoudelijk wil ik er het volgende over zeggen. Op Prinsjesdag is een
fors bedrag gereserveerd voor ondersteuning van de sector bij de omschakeling
naar innovatieve, energiebesparende systemen. Het gaat om 105 mln. voor de
komende drie jaren. Daarnaast is er 105 mln. beschikbaar via de bestaande
fiscale maatregelen. Vanuit die middelen zet ik voor semigesloten kassystemen
15 mln. investeringssubsidie in. Dat budget heb ik opgehoogd met 4 mln. uit
de CO2-reductiegelden. In totaal is er voor de semigesloten kassen
dus 19 mln. ingezet, binnen de in ontwikkeling zijnde subsidieregeling gericht
op het stimuleren van de vroege marktintroductie van energie-innovaties.Ik vind het een goed plan om nog eens te kijken hoe de besteding van deze
105 mln., plus de 4 mln. uit de CO2-reductiegelden, in de praktijk
uitwerkt alvorens nieuwe middelen toe te voegen. Bij de voorbereiding van
de claim is met Financiën, het bedrijfsleven en het Landbouwkundig Economisch
Instituut hard gestudeerd en gerekend op het bedrag. Alleen voor stimulering
van dit type investeringen kan overigens een rechtvaardiging worden gevonden
vanuit de publieke sector. Er is 19 mln. beschikbaar voor de semigesloten
kassen. De vraag is of de sector in het jaar 2007 in staat is om dit extra
geld uit te geven.Ik zeg de Kamer toe om het bedrag van drie keer 12 mln. in overleg met
de minister van Financiën over te hevelen. Ik heb gelet op mijn goede
verstandhouding met hem goede moed dat het zal lukken. Het moet dan gaan om
goede, op korte termijn uitvoerbare plannen. Het geld moet immers uitgegeven
worden aan zinvolle projecten. Het is niet de bedoeling om publiek geld, omdat
het nu eenmaal uitgegeven moet worden, toe te wijzen aan minder goede projecten.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dit is een prachtige toezegging. Ik herinner de minister er alleen aan
dat wij uitgaande van de begroting voor 2006 denken aan drie keer 20 mln.
Ik hoop dat de minister dat in zijn overwegingen meeneemt. Ik ben blij met
deze inzet, want dan hoef ik geen motie in te dienen. Natuurlijk zijn wij
het ermee eens dat het geld goed moet worden weggezet. De achterliggende gedachte
is dat de fiscale faciliteit niet goed benut kan worden. Wij willen allemaal
dat er iets gebeurt. Daarom willen wij nu een slag maken voor de semigesloten
kassen.Minister Veerman:Die slag maken wij om tot een lagere energieconsumptie te komen, dus een
lagere rekening, een lagere kostprijs, een betere marge en een hogere winst.
Dan ontstaat de mogelijkheid om van het fiscale spoor gebruik te maken. Een
deel hevelen wij dus over en een deel houden wij in stand. U hebt gelijk dat
het rendement slechter is geworden. Daarom is die overheveling, zij het niet
geheel, te verdedigen. Daar zal ik mijn best voor doen, maar ik denk dat de
minister van Financiën en ik daar wel uitkomen.De heer Atsma (CDA):Ik ben blij met de toezegging. Dan hoeven wij het aangekondigde amendement
niet in te dienen. Ik neem aan dat wij bij Voorjaarsnota duidelijkheid zullen
krijgen over de financiën.Minister Veerman:Ik help u. Nu hoeft u geen ingewikkeld amendement te maken. Ik heb tenminste
begrepen dat het nog niet is geschreven.De heer Atsma (CDA):Nee.Minister Veerman:Het is niet waterdicht; laat ik het dan zo zeggen. Dit is een veel betere
oplossing. Dat zult u met mij eens zijn.De heer Atsma (CDA):U hebt het amendement nog niet gezien, maar het is er wel. Het moet alleen
nog uit onze boezem komen, dus uit de boezem van mevrouw Snijder en mij.Minister Veerman:Laat het daar dan maar liggen.De heer Waalkens (PvdA):Deze dode mus kan naar mijn idee bijgezet worden in museum Naturalis bij
de andere dode mussen. De tuinbouw is de dupe van dit politieke spel.Minister Veerman:Kunt u dit nader verklaren?De heer Waalkens (PvdA):De coalitiepartijen hebben meermalen gezegd dat er drie keer 70 mln. beschikbaar
zou komen. Daar hebben wij een debat over gevoerd. Dat heeft geleid tot een
niet-geschreven amendement, dat overigens onuitvoerbaar zou zijn. Het heeft
geleid tot een motie die niet wordt ingediend. Vervolgens zegt u toe dat u
eventuele projecten van de sector welwillend zult bekijken. Waarom passen
sommige projecten, die zijn beoordeeld door SenterNovem, niet binnen de kaders
die SenterNovem toepast? De projecten kwalificeren zich wel voor een publieke
ondersteuning. Ik vind dat een treurige constatering. Ik constateer verder
dat er nog een aantal dode mussen op tafel ligt.Minister Veerman:Die kwalificatie doet niet ter zake. Ik probeer de sector tegemoet te
komen. Wij hebben geconstateerd dat er voor 105 mln. aan projecten is en dat
er zinvolle innovaties zijn en niet meer. U kunt niet van de regering verwachten
dat zij meer geld geeft. Wij moeten voorzichtig omgaan met publieke middelen. Daarom heb ik ook gezegd dat drie keer 70 mln. niet aan de orde
is, maar dat drie keer 35 mln. in de fiscale sfeer prima is. In een tijdsbestek
van een halfjaar is het rendement slechter geworden. Ik ben gevoelig voor
het argument van de heer Atsma en mevrouw Snijder dat de sector vanwege het
opgedroogde rendement niet zo gemakkelijk van dat fiscale voordeel kan profiteren.
Daarom willen wij nog wat aan de subsidiekant doen, maar wij moeten niet te
ver gaan. Wij moeten het besluit nog wel kunnen beargumenteren. Op de vraag
naar de projecten moet ik het antwoord schuldig blijven, maar ik zal dat laten
uitzoeken. Die vraag kan ik misschien in tweede termijn beantwoorden.Mevrouw Snijder heeft gesproken over de greenports en de herstructurering
van de verouderde glastuinbouw. Op het Greenportcongres op 29 juni 2006
is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Dit is ook mijn beleidslijn. Die
visie vormde de aanzet voor een nieuwe uitvoeringsagenda die momenteel door
het bedrijfsleven en overheden wordt uitgewerkt.De zogenaamde Greenportclaim is ruim 36 mln. en past binnen de versnellingsgelden
van de nota Ruimte die 250 mln. bedragen voor de periode 2007-2011. De claim
bevat vooral infrastructurele projecten die deel uitmaken van de integrale
gebiedsherstructurering. De greenport Venlo is daar onderdeel van. De FES-claims
worden beoordeeld door het Centraal Planbureau.Mevrouw Snijder heeft gezegd dat er nog 37 mln. van de Stidug-gelden op
de plank liggen. Dit was voor mij een aansporing om na te gaan of dit echt
het geval is. Er ligt geen 37 mln. op de plank. Het overgrote deel van dit
budget, namelijk ruim 25 mln., wordt via het ILG besteed en in de ILG-contracten
met de provincies Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland zijn maximale subsidiebedragen
afgesproken voor het realiseren van duurzame glastuinbouwgebieden in Steenbergen,
Terneuzen en de Zuidplaspolder.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):In het kader van de herstructurering heb ik doorgevraagd over de Rood-voor-Roodregeling.
De voornemens voor de infrastructuur en de greenports zijn ons uit het hart
gegrepen. Wij hebben daar bij vorige begrotingsbehandelingen naar verwezen
en om gevraagd. De provincies hebben de mond vol over de Rood-voor-Roodregeling
en volgens ons kan er op dit terrein veel meer gebeuren zonder dat er veel
geld nodig is. Is de minister bereid om hier meer de nadruk op te leggen?Minister Veerman:Dit is vooral een zaak van de provincies.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Mijn vraag is of de minister de provincies nog een extra duwtje wil geven.Minister Veerman:Voor duwtjes geven ben ik altijd in de markt. Als ik kan helpen om het
denken wat verder te brengen, zal ik dat vanzelfsprekend doen, maar de verantwoordelijkheid
ligt bij de provincies.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Mijn vraag over de Stidug-gelden had niet zo zeer betrekking op het bedrag,
maar op de uitvoering. Wij krijgen signalen dat er een aantal projecten op
de plank ligt dat kan worden uitgevoerd, maar dat niet wordt meegenomen. In
eerste termijn heb ik er al op gewezen dat mensen gaan procederen en dat is
een slechte zaak. Zo is er geen voortgang in het beleid.Minister Veerman:Ik ben hier in de schriftelijke antwoorden al op ingaan. Ik zal nagaan
in hoeverre zich bij de provinciale uitvoering problemen voordoen.De heer Atsma heeft behartigenswaardige woorden gesproken over het melkquotum.
Hij heeft gepleit voor internationale verhandelbaarheid van quota, verlaging
van de superheffing, verevening van het quotum binnen de Europese grenzen
en een geleidelijke quotumverruiming. Al die maatregelen gaan in de richting
die ik ook in Europa zie, namelijk naar een geleidelijke afschaffing van het
quotum in 2015. Feitelijk zal het belang van het quotum al eerder minder worden,
doordat de prijs op de wereldmarkt en de prijzen op de interne markt elkaar
steeds dichter naderen. Mede op grond van een studie van het Landbouwkundig
Economisch Instituut heb ik aan de sector duidelijk gemaakt dat het investeren
in melkquota in toenemende mate een zaak wordt van zeer grondige afweging
gelet op deze ontwikkeling. Ik ben het dus met de heer Atsma eens dat deze
maatregelen passen in het patroon van een geleidelijke afschaffing van de
melkquotering. De instrumenten zijn bruikbaar voor de discussie en wij zullen
ze hanteren bij de evaluatie van het zuivelbeleid in 2008.Velen hebben gesproken over de koe in de wei. De heer Atsma heeft tijdens
de begrotingsbehandeling vorig jaar hierover een motie ingediend die door
de Kamer is aangenomen. Dit thema heeft de aandacht van velen getrokken. De
weidende koe is een visitekaartje voor de sector in brede zin. Gisteren mocht
ik een bezoek brengen aan CONO in Middenbeemster. Deze coöperatie betaalt
een halve cent extra op een liter melk als de koeien buiten lopen. In een
ander deel van Nederland doet de kleine coöperatie Rouveen hetzelfde.
Verder heeft ook Campina een initiatief genomen om weidegang te stimuleren
en wel door specifieke producten op de markt te brengen. Om de motie-Atsma
te kunnen uitvoeren heb ik andere maatregelen getroffen. Daarbij moet vooral
gedacht worden aan het project Koe en wij, waarbij ingezet wordt op het verbeteren
van de beweiding door kavelruil. Dit project loopt prima. De primaire sector
en maatschappelijke organisaties voelen zich bij Koe en wij betrokken. Er
zijn veel concrete ideeën geopperd en op dit moment worden bestudeerd
of er ideeën bij zitten die de sector kunnen stimuleren om vast te houden
aan beweiding.Het onderzoek waaraan mevrouw Thieme refereerde, laat zien dat er nog
een wereld te winnen is in de perceptie van veehouders van het weiden. Met
name het project Koe en wij is erop gericht om dat in belangrijke mate te
realiseren. Uit de bezoeken die ik breng aan de zuivelindustrie en veehouders
blijkt dat die gedachte steeds meer veld wint. De samenwerking in het kader
van het project Koe en wij wil ik samen met maatschappelijke organisaties
als Natuur en Milieu en de Dierenbescherming blijven stimuleren.Voorzitter. Ik kom nu toe aan het onderwerp natuur. De heren Waalkens
en Van der Ham noemen het rapport van de Rekenkamer vernietigend. Ik begrijp
de achtergrond van hun commentaar, maar ik wil toch herhalen wat ik in de
begeleidende brief bij het rapport heb geschreven. Wellicht leidt dat tot
een milder oordeel. Het rapport van de Rekenkamer beslaat de periode tot en
met 2004. De Rekenkamer heeft dus bijna twee volle jaren niet
bij haar beoordeling betrokken. Ik heb de volle verantwoordelijkheid gedragen
voor deze jaren, jaren waarin de injectie van 700 mln. in natuur en reconstructie
uit het begin van de kabinetsperiode tot wasdom kon komen. Als deze jaren
bij de beoordeling waren betrokken, was er naar mijn stellige overtuiging
een ander beeld ontstaan.Het is een kwestie van techniek, maar zeker niet zonder consequenties
dat de Rekenkamer niet de hectaren heeft meegenomen die in bewerking zijn
en de hectaren die in de portefeuille van het BBL zitten en door de provincies
aan natuurdoelen zijn toegewezen. Als men die hectaren had meegeteld, hadden
de calculaties een aanzienlijk andere uitkomst gehad. Desondanks heeft de
Rekenkamer gelijk met haar conclusie dat er nog veel moet gebeuren. Belangrijk
is ook dat het concept ehs door de Rekenkamer als een volstrekt valide concept
wordt beschouwd.De nieuwe systematiek van het ILG – eergisteren heeft de Eerste
Kamer ingestemd met het wetsvoorstel – geeft de provincies vanaf 1 januari
de nodige waarborgen en flexibiliteit om de natuurdoeltypekaarten gestalte
te geven. Er moet nog wat gedaan worden aan de begrenzingen van deze kaarten
en bovendien moeten de beheerplannen worden opgesteld in het kader van Natura
2000.De aanwijzingsbesluiten voor Natura 2000-gebieden gelden voor 45%
van de ehs. Zowel begrenzingen als kwaliteitsambities zijn daarin nauwkeurig
vastgelegd. In 2003 heb ik de Kamer de voorlopige landelijke natuurdoelenkaart
toegestuurd. Deze kaart was zoveel mogelijk een aggregaat van de provinciale
natuurdoeltypekaarten. Daardoor wordt alle betrokkenen aanzienlijke duidelijkheid
gegeven. Er is dus veel informatie beschikbaar over de natuurkwaliteit. Op
dit moment bestaan er nog een aantal kwaliteitssystemen naast elkaar. Het
is een belangrijke opgave om die te synchroniseren en om met provincies en
terreinbeherende organisaties te komen tot een integraal, eenduidig en effectief
sturingssysteem voor natuurkwaliteit. Afgesproken is dat uiterlijk in 2010
een midterm review in de ILG-contracten wordt opgenomen. Ik kan mevrouw Snijder
echter geruststellen: ik zal dit zoveel eerder doen als mogelijk is. Door
dit instrumentarium, de duidelijke verantwoordingsafspraken en de rapportages
zijn aanvullende maatregelen zoals de grote projectenprocedure overbodig.
Deze zouden zelfs contraproductief kunnen werken en in elk geval tot meer
ambtelijke drukte leiden.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik kom nog even terug op de begrenzing van de ecologische hoofdstructuur.
Wij hebben in het verleden regelmatig gezegd dat mogelijkheden voor versnelling
goed moeten worden bekeken. Ik doel daarbij vooral op de saldobenadering en
op herbegrenzen. Wij hebben er echt twijfels over of daar grondig op wordt
ingegaan. De Rekenkamer legt heel nauwlettend de vinger op de zere plek door
te stellen dat het niet duidelijk is. Ik vind dat er op heel korte termijn
duidelijkheid moet zijn. Wij moeten ervoor zorgen dat bedrijven die eigenlijk
niet binnen de ehs hoeven te vallen, daarbuiten kunnen blijven. Ik roep u
op om druk op de provincies te leggen om daarmee aan de slag te gaan. Ik heb
hier echt mijn twijfels over.Minister Veerman:Er wordt voortdurend overlegd met de provincies, ook in het kader van
de vorming van de beheersplannen. Een voorwaarde voor het maken van de beheersplannen
is de beschikking over een goede provinciale natuurdoeltypenkaart en een adequate
begrenzing. Die gaan hand in hand. Met de provincies is afgesproken dat de
beheersplannen binnen drie jaar worden opgesteld. De begrenzing gaat daaraan
vooraf.Mevrouw Van Velzen (SP):Na het alarmerende Rekenkamerrapport lijkt het mij wenselijk dat de Kamer
wat dichter op de afspraken gaat zitten die de minister met de provincies
maakt op het punt van de kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de ecologische
hoofdstructuur. Is de minister bereid om de contracten die getekend worden
met de provincie voor te leggen aan de Kamer, zodat de Kamer inzicht krijgt
in de kwaliteit en de kwantiteit?Minister Veerman:Ik leg ze niet voor maar ik breng ze wel ter kennisname.De heer Van der Ham (D66):Ik vertrouw u wel toe dat u de gesprekken goed ingaat, maar het is mogelijk
dat het particuliere natuurbeheer, waarbij veel vraagtekens worden gezet en
waarover diverse keren in de Kamer is gediscussieerd, niet de ideale vorm
van invulling van de MEP is. Er wordt een evaluatie daarvan verwacht. Deze
zou ertoe kunnen leiden dat de overeenkomsten worden aangepast, in overeenstemming
met de provincies. Bent u daartoe bereid?Minister Veerman:De zaak wordt in de komende jaren in een aantal fases geëvalueerd.
Vervolgens kan de balans worden opgemaakt. Bij de start van het kabinet-Balkenende
I moest een stop worden gezet op de aankopen. Uw partij maakte daar geloof
ik geen deel van uit?De heer Van der Ham (D66):Met onze kabinetsdeelname is dat punt toen hersteld.Minister Veerman:Ik stelde mijn deelname aan dat kabinet daar ook van afhankelijk. Laten
wij het beeld in zijn totaal bezien. Er doen zich verheugende ontwikkelingen
voor. Vorige week was ik getuige van het tekenen van een contract voor 250
ha particulier natuurbeheer rondom Meerstad in Groningen. Dat was een eerste
initiatief van boeren die zeggen: wij kopen die grond en wij gaan die beheren.
Die grond hoefde niet per se naar een grote natuurbeschermingsorganisatie.
Mijn opvatting is bekend: grond die echt moet worden bewaard voor de eeuwigheid,
moet bij grote organisaties worden ondergebracht. Als het echter kan, kan
grond in particuliere handen of via agrarisch natuurbeheer worden ondergebracht.De heer Atsma (CDA):Er werd net gezegd dat het rapport van de Rekenkamer alarmerend was, maar
ik stel vast dat de Rekenkamer soms erg kort door de bocht gaat. Is de minister
het met de CDA-fractie eens dat het uitgangspunt van het realiseren van de
ehs is dat boeren op basis van vrijwilligheid hun grond aanbieden? De ambitie
is volstrekt helder, maar vrijwilligheid is het uitgangspunt in convenanten
met provincies om te komen tot realisering van de ehs.Minister Veerman:Dat is inderdaad het uitgangspunt. Vrijwilligheid is op
tal van manieren te genereren. Mensen zijn daar vindingrijk in. Ook spelen
sommige personen een belangrijke rol om die vrijwilligheid te genereren. Ik
heb dat van zeer nabij meegemaakt omtrent de verwerving van Tiengemeten. Personen
spelen in dergelijke gevallen vaak een belangrijke rol. Ik zou daar prachtige
anekdotes over kunnen vertellen, maar dat vindt de voorzitter niet goed. Als
een laatste diehard completering in een gebied tegenhoudt, dan kan de publieke
sector nooit uitsluiten dat er meer nodig is dan vriendelijke gesprekken alleen
om tot afronding te komen. De inzet is helder, maar"zero" kan ik
niet beloven, omdat dit van de publieke sector niet kan worden gevraagd. Dit
zou betekenen dat degene die het langste wacht de hoogste prijs krijgt en
dat is niet fair ten opzichte van anderen.De heer Atsma (CDA):Het eerste aspect is dat er sprake van vrijwilligheid moet zijn om draagvlak
te creëren en te behouden. Een ander aspect is, en ook hier legt de Rekenkamer
niet de vinger op, dat er ook een aankoopplicht moet zijn als er grond wordt
aangeboden. Kan de minister bevestigen dat deze aankoopplicht voor 100%
kan worden waargemaakt?Minister Veerman:Absoluut. Dat was de reden dat die financiële injectie aan het begin
van het kabinet-Balkenende II noodzakelijk was.De heer Atsma (CDA):Klopt het vanuit verschillende provincies naar voren gebrachte bericht
dat de aankoopplicht nog steeds niet overal waargemaakt kan worden als er
grond wordt aangeboden?Minister Veerman:Dat is mij niet bekend.De heer Waalkens (PvdA):Het rapport van de Algemene Rekenkamer was vernietigend over de verslaglegging,
want deze zou niet volledig, niet betrouwbaar en niet consequent zijn. Ik
vind dat de Kamer hieruit haar consequenties moet trekken. De PvdA-fractie
zal gaan voorstellen om hiervan een groot project te maken. Met betrekking
tot het ILG ging het gerucht dat hiervoor inspanningsverplichtingen zouden
gelden. In de beantwoording op de vragen heeft de minister van LNV gezegd
dat deze verplichtingen grotendeels resultaatsverplichtingen zijn. Voor welke
punten gelden de inspanningsverplichtingen dan eigenlijk? Het particulier
natuurbeheer heeft overigens geen betrekking op Meerstad maar op de Blauwe
Stad.Minister Veerman:Neemt u mij niet kwalijk, er zijn ook zo veel steden in Groningen. Wat
betreft het eerste deel van de vraag blijven de heer Waalkens en ik, mede
om politieke redenen, van mening verschillen. Laten wij dit gedeelte dus maar
niet overdoen. De inspanningsverplichting concretiseert zich met name op het
punt van het nationale landschap. De provincies hebben op dit punt grotere
ambities dan waarvoor nu rijksmiddelen voorhanden zijn. Wij hebben afgesproken
dat deze minister van LNV en zijn opvolgers zich blijven inspannen om in de
toekomst, bijvoorbeeld bij een kabinetsformatie, meer rijksmiddelen voor dat
specifieke doel te genereren. Voor dit doel divergeren namelijk momenteel
de middelen en de ambities.De heer Waalkens (PvdA):Mede naar aanleiding van de uitspraak over de motie-Kruijsen, kan ik mij
voorstellen dat u de contracten vóór ondertekening ter kennisname
bij het parlement neerlegt.Minister Veerman:Wij zijn het volstrekt met de provincies eens geworden na een lang, intensief,
uitvoerig en minutieus onderhandelingsproces. Daaraan hebben drie commissies
bijgedragen. Wij zijn het volstrekt met elkaar eens. Het gaat hier om een
bevoegdheid die is gemandateerd aan de minister van LNV. Dit is door gedeputeerde
en provinciale staten goedgekeurd of moet de komende dagen nog worden goedgekeurd.
Op dat niveau zijn wij contractpartners. De Kamer krijgt het te zien, maar
ik leg het de Kamer niet voor.Een aantal leden hebben over de Flora- en faunawet gesproken en dan met
name over het jachtverbod in natuurgebieden en de drijfjacht op wilde zwijnen.
Dit wetsontwerp ligt nu voor advies bij de Raad van State. Naar mijn mening
is opheffing verantwoord. Waarom? Het gaat hier om een bepaald aantal soorten,
namelijk de haas, de fazant, de patrijs, de wilde eend, het konijn en de houtduif.
Het gaat niet om wilde zwijnen en reeën. Met de opheffing wordt de jacht
in natuurgebieden niet vrijgegeven. Er is altijd toestemming van de jachthouder
vereist. In natuurgebieden kunnen dit grote natuurbeschermende organisaties
zijn. Daarnaast geldt het beschermingsregime van de Natuurbeschermingswet
1998. Het uitgangspunt is dat per gebied in het beheersplan wordt bepaald
of en onder welke voorwaarden jacht kan worden toegestaan. Een categorisch,
generiek jachtverbod gaat te ver. Na ontheffing kan per gebied een belangenafweging
worden gemaakt afhankelijk van de specifieke kenmerken van het gebied. Dat
is aan de orde, in tegenstelling tot de beeldvorming die hier en daar is ontstaan.
Ik meen dat ik mevrouw Van Velzen iets hoorde zeggen over een schiettent.
Dat is geenszins het geval. De jachthouder bepaalt of het gebeurt. De jachthouder
is in dit geval de eigenaar van het natuurgebied. Het gaat uitdrukkelijk ook
alleen om de soorten die ik net heb genoemd. Deze mogen alleen worden bejaagd
als zij ten detrimente van andere soorten gaan. De natuurbeheerder is immers
gehouden om de totale biodiversiteit in het betrokken gebied evenwichtig in
stand te houden.Het verbod op de drijfjacht op wilde zwijnen is niet opgeheven. Afschot
van wilde zwijnen kan alleen worden toegestaan in het kader van het noodzakelijke
populatiebeheer of schadebestrijding. Jacht op wilde zwijnen is verboden.
Populatiebeheer is noodzakelijk omdat bij een te hoge dichtheid van wilde
zwijnen in een leefgebied de dieren elkaar schade doen en schade aanrichten
in het eigen leefgebied en daarbuiten. Er moet dan worden ingegrepen.Bij dit noodzakelijke populatiebeheer kan op grond van de Flora- en faunawet
worden toegestaan dat één persoon wilde zwijnen binnen het schootsveld
van één jager brengt, dat is de zogenaamde een-op-eenmethode.
De dieren kunnen dan direct met één schot worden gedood. Drijven
is hier dus niet aan de orde. Deze methode moet zo worden toegepast dat het
zwijn rustig blijft en stilstaat. Het is dus echt een misverstand dat dit
een dieronwaardige methode is in het licht van het te groot worden van de
populatie in het leefgebied, in tegenstelling tot de in Nederland verboden
drijfjacht. Dat is een totaal andere wijze van bejagen. Hierbij
worden wilde zwijnen in grote groepen opgedreven in de richting van een in
linie opgestelde groep jagers, waardoor het vaak niet lukt om de zwijnen direct
metéén schot te doden. Dat is om redenen van dierenwelzijn uiteraard
sterk af te wijzen.Gedeputeerde staten kunnen alleen ontheffing verlenen om de een-op-eenmethode
te mogen toepassen wanneer volgens artikel 7a van het Besluit Beheer en schadebestrijding
dieren de minister heeft bepaald dat het leggen van lokvoer in enig jaar niet
voldoende effectief is om het benodigde afschot van wilde zwijnen te kunnen
realiseren. Dat hangt natuurlijk samen met de beschikbaarheid van de natuurlijke
voedselhoeveelheid die, zoals bekend, van jaar tot jaar sterk kan variëren.
Het Faunafonds heeft een advies uitgebracht. Hierin wordt vastgesteld dat
er zoveel natuurlijk voedsel is voor wilde zwijnen, met name eikels en beukennoten,
dat het benodigde afschot niet alleen met behulp van lokvoer kunnen worden
gerealiseerd. Op grond van dat advies heb ik in de Staatscourant bekend gemaakt
dat binnen het leefgebied van wilde zwijnen op de Veluwe het leggen van lokvoer
niet voldoende effectief is gebleken om tijdens het seizoen 2006/2007 binnen
het leefgebied het benodigde afschot te realiseren. Daardoor kunnen gedeputeerde
staten ontheffing verlenen. Dat is de goede gang van zaken voor het toepassen
van de een-op-eenmethode.Ik kom nu tot het weidevogelbeheer. Het verbeteren van weidevogelbeheer
zal vorm krijgen via het uitwerken van de acties uit het programma Een rijk
weidevogellandschap. Daar is een regiegroep voor ingesteld onder voorzitterschap
van gedeputeerde Jansen van de provincie Overijssel. Onder die regiegroep
zullen in korte termijn in samenwerking met de provincies pakketten worden
ontwikkeld die beter aansluiten bij de beleidsdoelen. De pakketten die worden
ontwikkeld met betrokkenheid van Natuurlijk Platteland Nederland, zijn gericht
op samenwerking tussen agrariërs, vrijwilligers, terreinbeheerders en
andere beheerders. Het gaat hierbij om de realisatie van gebiedsmozaïeken
van voldoende omvang en samenhang, dus plaatsen met een goede leefomgeving
voor weidevogels.Het project leidt tot bouwstenen voor een nieuw weidevogelpakket, dat
in provinciale verordeningen kan worden opgenomen. Met de inwerkingtreding
van de Wet inrichting landelijk gebied ligt de verantwoordelijkheid voor het
beheer bij de provincies. In het amendement van de heren Waalkens en Atsma
wordt gevraagd om vooruitlopend hierop 5 mln. vrij te maken voor weidevogelbeheer
en 1 mln. voor een aantal pilots. Op dit moment voert het Milieu- en Natuurplanbureau
de ecologische evaluatie van zowel het Programma Beheer als Staatsbosbeheer
uit. De conclusies moeten wij afwachten. In het eindrapport van het Weidevogelverbond
is de ambitie neergelegd om in 2010 de achteruitgang van de weidevogels te
stoppen en de vooruitgang in te zetten inclusief een opschaling tot 250 ha.
Zowel de ecologische evaluatie als de ambitie van het Weidevogelverbond moeten
in samenhang tot een herzien weidevogelbeleid leiden en tot instrumentalisering
voor de nieuwe pakketten, zowel op het gebied van agrarisch natuurbeheer als
van het beheer van natuurterreinen. Het naar aanleiding van de evaluatie herziene
beleid zal een grote inspanning van alle betrokkenen vergen. Dat staat wel
vast. Hoe dan ook constateer ik dankzij dit amendement dat de Kamer mijn visie
deelt dat het weidevogelbeheer een belangrijk onderwerp is. Toch moet ik de
aanneming vanwege de ontijdigheid ervan ontraden. Het eventueel uittrekken
van extra geld voor de weidevogelproblematiek moet namelijk in samenhang met
de uitkomsten van de evaluatie worden overwogen. Het is op dit moment dus
te vroeg. Als de evaluatie bovendien uitwijst dat bepaalde weidevogelpakketten
niet opleveren wat wij hopen en verwachten, is het verkeerd om aan degenen
die het weidevogelbeheer ten principale of om meer principiële redenen
een minder gewenste ontwikkeling vinden, het signaal af te geven dat er meer
geld voor moet worden uitgetrokken. Ik kan mij vinden in de geest van het
amendement, maar vind het onverstandig om nog voor de evaluatie extra geld
uit te trekken. Als die negatief uitpakt, slaat die als een boemerang op de
sector en het weidevogelbeheer terug, vrees ik. Dat moeten wij allemaal willen
vermijden.Mevrouw Van Gent doelt in het door haar ingediende amendement op stuk
nr. 31 op de langeafstandspaden. Er is nu al 5,5 mln. beschikbaar voor de
periode 2007-2013 in het kader van het ILG. Wij zetten het rijksbudget dus
in dat kader in. Minister Peijs heeft bovendien nog eens 2,8 mln. vrijgemaakt
voor de knelpunten op het Pieterpad. Het uitgangspunt voor de keuze van de
op te lossen knelpunten in de routenetwerken ligt vast in het meerjarenprogramma
Landelijke routenetwerken, wandelen, fietsen en varen 2007-2013. Dat is namelijk
de periode dat ik er ook gebruik van ga maken. In 2007 wordt de nulmeting
geëvalueerd. Die evaluatie kan leiden tot een verandering in de aanpak.
Ook de aanneming van dit amendement ontraad ik dus vanwege de ontijdige indiening
ervan.In de Noordzeevisserij in Nederland is veel geïnvesteerd. De Noordzeekottervloot
heeft toekomst, maar moet die toekomst zelf wel willen regisseren. Een belangrijke
opgave is rendementsverbetering en tegelijkertijd duurzame visserij. Het Visserij
Innovatieplatform dat ik heb geïnstalleerd, heeft de opdracht gekregen
om vernieuwingen voor te stellen. Nodig zijn versterking van het ondernemerschap,
samenwerking tussen de vissers onderling, maar ook in de keten en bovenal
samenwerking met de samenleving. De overheid moet ruimte scheppen om duurzaam
ondernemen mogelijk te maken. De afgelopen periode is het vertrouwen van de
sector in de overheid gegroeid. Er is gewerkt aan verbinding en herstel van
vertrouwen. Ik zie ook een begin van samenwerking tussen ondernemers ontstaan.
Ondernemers steken hun nek uit. Dat beschouw ik als belangrijke signalen van
vernieuwing.Naar aanleiding van het amendement van de heer Van der Vlies op stuk nr.
27 merk ik op dat in de LNV-begroting structureel 7 mln. voor de duurzame
Noordzeevisserij in de periode tot en met 2010 opgenomen is. Dat is exclusief
de Europese cofinanciering die op een zelfde bedrag uitkomt. In 2007 en de
jaren erna is er dus inclusief de Europese Unie-middelen jaarlijks zo'n 10 à
15 mln. ter beschikking. In totaal is er dus bijna 100 mln. voor de visserij
beschikbaar. Dat is een enorm bedrag in verhouding tot de omzet van rond de
300 mln. die de sector maakt. Die verhouding brengt mij ertoe, te zeggen dat
hier meer dan geld genoeg is voor innovatie. Daar voeg ik aan toe dat in de
afgelopen jaren 35 mln. in een saneringsregeling is geïnvesteerd. In
totaal kan de sector dus over een periode van acht jaar rekenen op een maatschappelijk kapitaal van bijna 135 mln. Dat lijkt mij vooralsnog
voldoende.Het is niet goed als wij geld gaan geven terwijl er nog geen goede plannen
zijn. De financiële mogelijkheden die via de begrotingen voor de komende
jaren zijn aangegeven, zijn ruim bemeten. Ik heb daarover met de sector herhaaldelijk
overleg gehad. Ik heb een nieuw innovatieplatform ingesteld. Hier moet het
makkelijk mee kunnen. De sector vindt dat misschien niet helemaal, want de
sector denkt "dubbel is eens zo dik". Ik ga daar niet in mee. Ik
zeg dat ook in de richting van de heer Van der Vlies. De heer Van der Vlies
is in het algemeen geen grote vrager, maar laten wij het hier maar even bij
laten. Laten wij ook hier druk op de sector zetten om echt te vernieuwen en
niet vallen in de valkuil van een nieuwe saneringsronde. Ik heb de sector
helder aangegeven dat men kon inschrijven op een saneringsronde. De sector
heeft voor ongeveer 30 mln. ingeschreven, waar 5 mln. van overbleef. Ik heb
de periode verlengd, waarna nog een paar spijtoptanten hebben ingeschreven.
Uiteindelijk heb ik gezegd dat dat het was. U weet: ik saneer maar een keer.
Iedereen heeft zijn belang kunnen wegen en kunnen bepalen of meedeed.Ik vind het dus niet aan de orde om weer een nieuwe saneringsronde te
starten. Dat zal namelijk wel de achtergrond zijn van de brief van het productschap,
een brief die mij niet heeft bereikt maar u kennelijk wel. Ik heb daarover
mijn ongenoegen kenbaar gemaakt. Ik zit met de sector aan tafel. Ik doe met
de voormannen, met het productschap, zaken. Ik heb mij ingespannen om veel
geld, zeer veel geld voor deze sector op de plank te krijgen. Dan stoort het
mij als ik niet op de hoogte ben van een brief van het productschap waarin
een nog hogere claim wordt gelegd, die uitmondt in een overigens zeer te prijzen
initiatief van de heer Van der Vlies om er nog geld bij te doen. Ik zeg het
u vierkant, mijnheer Van der Vlies: ik vind het niet nodig. De sector weet
precies waar men staat. Ik zal mij tot het uiterste inspannen om de beperking
van de quota en de zeedagen in de week voor kerst tot een minimum te beperken,
maar hiermee moet het maar kunnen.De voorzitter:Mijnheer Van der Vlies, ik heb gezegd dat ik geen interrupties meer wil
omdat wij het moeten afronden.Minister Veerman:Voorzitter. Over het Groene Hart vroeg de heer Van der Ham of het niet
structureel kan worden. Het kabinet heeft twee keer 15 mln. vrijgemaakt. Voor
latere jaren zal moeten worden bekeken of het rijksprogramma het Groene Hart
in de FES-middelen, ongeveer 1 mld., een plek kan krijgen. Wat mij betreft
zijn er in de komende jaren ruim voldoende middelen, gelet op de twee keer
15 mln. en het feit dat de FES-middelen er nog voor open staan.Mevrouw Van Velzen heeft twee amendementen, stuk nrs. 5 en 6, ingediend
over de AID. Ik begin bij het amendement op stuk nr. 5. En dat is aardig,
ik kan melden dat ik binnen mijn eigen begroting middelen heb kunnen vrijmaken
voor de AID. Hiermee is het budget voor de AID voor 2007 iets hoger geworden
dan in 2006. Het amendement wordt daarmee dus overbodig.Het amendement op stuk nr. 6 beoogt het versterken van de opsporingsafdeling.
Ik sta positief tegenover de strekking van het amendement. In 2007 zal expliciet
aandacht worden besteed aan de illegale handel, vooral die via het internet.
Wij hebben daarover eerder in een algemeen overleg met elkaar gesproken. Wij
zullen ook samenwerking zoeken met andere opsporingsdiensten. Over de illegale
handel in exoten is in het handhavingsarrangement 2007 afgesproken, dat de
AID in 2007 een marktverkenning realiseert en dat de handel via internet hiervan
expliciet onderdeel zal uitmaken. Aan de hand van die marktverkenning wordt
bezien welke vervolgstappen wij in dat opzicht kunnen zetten. Met de afgesproken
acties tegen de illegale handel in exoten en de stappen die ik heb gezet,
is dus dit amendement niet nodig. Daarom ontraad ik aanvaarding van het amendement.
Ook bij de gezelschapsdieren zet ik nog een stap. De inzet van de AID zal
met drie fte's worden versterkt. In 2008 komen er nog eens drie bij. In totaal
komen er dus zes fte's bij.Mevrouw Van Velzen had ook kritiek op het niet halen van de doelen van
de AID en het jaarverslag. Het jaarverslag van 2005 verschijnt nog dit jaar.
Het is laat, maar daar zijn goede redenen voor.De resultaten bij handhaving dierenwelzijn, vooral bij natuur, dierentuinen,
verwaarlozing en veetransport, worden ruim tot goed behaald. Maar eerlijk
is eerlijk, op enkele thema's is er een onderrealisatie. Die wordt veroorzaakt
doordat prioriteit gegeven wordt aan verificaties die door Brussel verplicht
zijn voorgeschreven en door de inzet van de AID bij crises, zoals vogelpest
of het voorkomen van vogelpest door bijvoorbeeld controle op naleving van
de ophokplicht. Het jaarverslag 2004 laat zien dat er hier en daar sprake
is van overrealisatie. De AID stelt nog een onderzoek in naar de klachten.
De AID probeert altijd te reageren op klachten.Het amendement-Van de Ham op stuk nr. 19 betreft rasveredeling wiet. Daar
begin ik niet aan.Mevrouw de voorzitter. Dit was mijn reactie op de eerste termijn van de
Kamer. Het is mijn laatste begroting. Het is een afsluiting van een periode.
Het is altijd aardig om vast te stellen. Ik heb al eerder aangehaald wat Felix
Timmermans schreef over de boerenstiel, maar ik vind het zo mooi dat ik het
nu nog een keer voorlees. "Vraag aan de dichters, de schilders en de
filosofen wat het schoonste der bedrijven is en zij zullen antwoorden: de
boerenstiel. Men kan aan de wereld alles ontnemen: de juweliers, de artiesten,
de professoren, maar neemt ge den boer weg dan is de wereld om zeep."De voorzitter:Zijn er nog vragen die dringend in eerste termijn gesteld moeten worden?
Dat geldt in ieder geval voor mevrouw Van Velzen die geen antwoord op een
amendement heeft gehad.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb gevraagd hoe het staat met het implementeren van criteria voor
de duurzaamheid van soja-import. Het is al een jaar geleden dat wij daarover
het laatst gehoord hebben.Verder heb ik twee amendementen ingediend met als doelstelling om de regeling
draagvlak natuur wat meer financiële middelen te geven. Ik weet niet
of de minister over die amendementen beschikt, maar ik wil wel graag een reactie.Minister Veerman:Het lijkt mij typisch een zaak voor mijn opvolger om in den brede terug
te komen op het veelomvattende vraagstuk van de duurzaamheid
van soja-import.Mevrouw Van Velzen heeft een amendement ingediend over kennis- en innovatiemiddelen,
maar zij heeft daarop een andere toelichting gegeven. Ik moet dat bestuderen
en kom daarop in tweede termijn terug.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat is niet het amendement waarop ik doel. Ik heb twee amendementen ingediend,
een bij de LNV-begroting en een bij VROM met als doelstelling extra geld vrij
te maken voor de regeling draagvlak natuur. Uit de gezichtsuitdrukking van
de minister krijg ik de indruk dat hij die amendementen niet heeft ontvangen.Minister Veerman:Ik zal dat bezien.De heer Atsma (CDA):De CDA-fractie heeft een aantal punten gemist, onder andere wat wij naar
voren hebben gebracht over de WTO-onderhandelingen in relatie tot de markttoegang.Verder hebben wij een amendement ingediend voor een meerjarige financiële
impuls voor de Floriade.Afgelopen dagen is met name vanuit het ministerie van Economische Zaken
het een en ander gekomen over de MEP-regeling. Hoe kijkt deze minister aan
tegen de laatste brieven van Economische Zaken in relatie tot het kunnen helpen
van die bedrijven in de primaire sector die een beroep op deze regeling zouden
willen doen?Ten slotte willen wij graag een reactie van de minister op de problematiek
van de vetmelk. Kan de minister daarop terugkomen bij de eerstvolgende Landbouwraad?Minister Veerman:Op de vraag over de Floriade heb ik schriftelijk geantwoord. Het ligt
niet op de weg van de overheid om aan dat evenement te betalen, hoewel ik
de herkomst van dat verzoek wel begrijp.Over de WTO zijn op dit moment geen nieuwe feiten te melden. Alles is
in de discussies rondom de Landbouwraad gewisseld. Het leek mij niet aan de
orde om daarover weer te filosoferen. Er zit weinig schot in. Het Europese
standpunt over de non trade concerns krijgt in de ogen van de WTO geen enkele
vorm van steun omdat dit wordt uitgelegd als een bijzondere vorm van marktbescherming.Dan kom ik bij uw laatste vraag. Als Economische Zaken een brief schrijft,
schrijft hij die namens de regering.De heer Atsma (CDA):Mijn vraag ging over de MEP-regeling.Minister Veerman:Het is een brief van EZ. U mag ervan uitgaan dat het een brief van de
regering is.De heer Atsma (CDA):Dat heb ik gezien; de brief is ondertekend door minister Wijn. Wij hebben
het hier ook over het leefbaar houden van het platteland, over de activiteiten
op het platteland. Wij weten allemaal hoe de problemen zich hebben ontwikkeld
in de afgelopen maanden, toen bekend werd dat de regeling half augustus werd
gesloten, overigens om valide redenen. Kunt u een inschatting maken van het
effect dat de overgangsregeling zal hebben op datgene wat wij allen beogen?Minister Veerman:Dat zal ik moeten uitzoeken. Daar ga ik op dit moment niet over filosoferen.De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn antwoord in eerste termijn.Het amendement-Van Velzen (stuk nr. 5, herdruk) is overgenomen.Dan beginnen wij aan de nieuwigheid van het vaststellen van de toezeggingen
van de minister.1. De Kamer ontvangt dit jaar een brief over de stand van zaken van de
beleidsvoornemens op het terrein van diertransport.2. Begin 2007 krijgt de Kamer een kabinetsreactie op dit jaar te verschijnen
onderzoek en een plan van aanpak voor de sector met betrekking tot het Ingrepenbesluit.3. De handhavingscapaciteit van de AID wordt uitgebreid met 15 fte ten
behoeve van het dierenwelzijn, onder andere voor de veemarkten.4. Inzet is om in de EU zo spoedig mogelijk te komen tot een verbod op
het castreren van biggen in de EU in 2009. Tot die tijd is er als tussenstap
het verdoofd castreren, als pilots positief zijn, in 2007.5. Vanaf 1 juli 2007 is het verboden om alleen kettingen als afleidingsmateriaal
te gebruiken ter voorkoming van staartbijten van varkens.6. Er komt een schriftelijk antwoord op vragen over onderwijsmateriaal
voor smaaklessen en over toekenning van subsidie voor glastuinbouwprojecten.7. De regeling voor jonge boeren wordt onveranderd opengesteld met een
maximum van 8 mln. Boeren die vorige keer afvielen, hebben een streepje voor.8. Er wordt overlegd met de minister van Financiën over overheveling
van de fiscale middelen voor glastuinbouw ten behoeve van de gesloten kassen.9. Er komt een rapport over dodingsmethoden van dieren, waaronder kippen
en kuikens.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.45 uur tot 14.30 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1638-1656.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl