Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen:  - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I - Arbeidsmarkt en inkomensbeleid) (28013);  - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III - Natuur, milieu en vervoer) (28014);  - en nog drie andere wetsvoorstellen (Belastingplan 2002 IV, V en II) (28015) (28016) (28034)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 1609-1622

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 23, pagina 1609-1622

14-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28034Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28016Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28013Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28014Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28015Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Interpellatie-Van Gijzel, gericht tot de ministers van Justitie en van Verkeer en Waterstaat, en de interpellatie-Leers, gericht tot de ministers van Verkeer en Waterstaat en van Economische Zaken, over bouwfraude en corruptie van ambtenarenPagina 1622-1657
Noot 1: BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Financiën, op vragen gesteld in de eerste termijn van de gezamenlijke behandeling van het Belastingplan 2002Pagina 1683-1699
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I - Arbeidsmarkt en inkomensbeleid) (28013); - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III - Natuur, milieu en vervoer) (28014); - en nog drie andere wetsvoorstellen (Belastingplan 2002 IV, V en II) (28015) (28016) (28034)Pagina 1597-1608
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I - Arbeidsmarkt en inkomensbeleid) (28013); - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III - Natuur, milieu en vervoer) (28014); - en nog drie andere wetsvoorstellen (Belastingplan 2002 IV, V en II) (28015) (28016) (28034)Pagina 1609-1622
Presentie en opening (woensdag 14 november 2001)Pagina 1589-1589
; Pagina 1697-1699
Regeling van werkzaamheden (woensdag 14 november 2001)Pagina 1608-1609
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I - Arbeidsmarkt en inkomensbeleid) (28013); - Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III - Natuur, milieu en vervoer) (28014); - en nog drie andere wetsvoorstellen (Belastingplan 2002 IV, V en II) (28015) (28016) (28034)Pagina 1657-1681
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet melding ongebruikelijke transacties en de Wet identificatie dienstverlening 1993 met het oog op het verplichtstellen van de identificatieplicht en van de meldingsplicht van ongebruikelijke transacties door handelaren in zaken van grote waarde (28018)Pagina 1589-1597
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 14 november 2001)Pagina 1681-1682

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 87 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I
- Arbeidsmarkt en inkomensbeleid) (28013);het
wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III -
Natuur, milieu en vervoer) (28014);het wetsvoorstel
Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 IV - Herziening successie-
en schenkingsrecht, BTW-maatregelen, artiesten- en sportersregeling, alsmede
overige aanpassingen) (28015);het wetsvoorstel
Wijziging van enkele sociale zekerheidswetten (Belastingplan 2002 V - Sociale
zekerheidswetgeving) (28016);het wetsvoorstel
Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 II - Economische infrastructuur)
(28034).De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter. Ik was in mijn beantwoording gebleven bij het onderdeel
van het belastingplan deel I dat betrekking heeft op de voorstellen ten bate
van gehandicapten en chronisch zieken. Ik wil twee verwijten die mij op dit
punt in meer of mindere mate door verschillende leden voor de voeten zijn
geworpen, weer terugwerpen. In de eerste plaats is dat het verwijt dat dit
kabinet zich niets gelegen laat liggen aan de problematiek van gehandicapten
en chronisch zieken en dat het allemaal heel mager is. In de tweede plaats
is dat het verwijt dat de motie-Melkert niet zou zijn uitgevoerd.Ik wijs de leden erop dat in 1998 de arbeidsongeschiktheidsaftrek chronisch
zieken met 50 mln gulden is verhoogd en dat de drempel voor ongehuwden is
verlaagd, dat er in 1999 een aftrek buitengewone lasten voor belastingplichtigen
met chronisch zieke kinderen is geïntroduceerd en dat er een aftrekpost
is ingevoerd voor weekeinduitgaven voor gehandicapte kinderen, dat in 2000
de Wajong-aftrek is ingevoerd en dat het forfait voor arbeidsongeschiktheid
chronisch zieken en het ouderdomsforfait zijn verhoogd, dat in 2001 de drempel
voor de dieetkostenregeling is verlaagd, dat er een normering heeft plaatsgevonden
van uitgaven voor gezinshulp, dat de drempel voor de buitengewone uitgavenregeling
is verlaagd en dat er in 2001 nog andere voorstellen worden ingediend. Dit
alles bij elkaar houdt een kleine 100 mln gulden in ten bate van gehandicapten
en chronisch zieken. Het consistente beeld van de laatste vier jaar is dat
van een kabinet dat bereid is, jaar op jaar extra geld uit te trekken voor
gehandicapten en chronisch zieken.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is niet onwaar, maar in dit historisch overzicht past het ook, iets
verder terug te gaan. Dat levert een ander beeld op. De reparaties van dit
kabinet zijn op zich te prijzen, maar zij vloeien wel voort uit een periode
waarin via tal van maatregelen de effectieve tegemoetkoming voor mensen met
een handicap of een chronische ziekte in tal van opzichten is verlaagd.Staatssecretaris Bos:Ik probeer strikt te antwoorden op wat mij strikt verweten werd, namelijk
dat dit kabinet niet genoeg zou doen voor gehandicapten en chronisch zieken.
Ik meen dat in ieder geval overtuigend te hebben weerlegd.Ik weerspreek dat de motie-Melkert niet zou zijn uitgevoerd. In de motie-Melkert
wordt de regering verzocht, te onderzoeken op welke wijze het huidige belastingforfait
voor chronisch zieken en arbeidsgehandicapten omgezet kan worden in een heffingskorting
en onderzoek te doen naar een systeem van forfaitaire, individueel geïndiceerde
aftrekposten. Al die onderzoeken zijn gedaan en vastgelegd in een rapport waarvan de Kamer voor de zomer besloten heeft, dat niet verder met
ons te bespreken.Wij hebben uit dat onderzoek de conclusie getrokken dat het om allerlei
redenen niet verstandig zou zijn, nu over te schakelen op een heffingskorting,
omdat die niet in het voordeel is van alle gehandicapten en chronisch zieken.
Er zijn andere maatregelen die materieel hetzelfde effect bewerkstelligen.
Ik wijs met name op het feit dat wij niet alleen voor de vermenigvuldigingsfactor
hebben gekozen op het gebied van de buitengewone uitgaven, maar ook nog eens
voor een vermenigvuldigingsfactor die inkomensafhankelijk is. Je doet dan
materieel iets wat heel erg de inkomenseffecten benadert die zouden optreden
bij een heffingskorting.Alle bekende voorbeelden van de nadelen die kleven aan het nu invoeren
van een heffingskorting zijn uitgebreid schriftelijk besproken met de Kamer.
Met name de werking van het forfait voor chronisch zieken, waardoor mensen
makkelijker de drempel overschrijden, zou verdwijnen als het forfait wordt
omgezet in een heffingskorting. Er ontstaan dan ook problemen met de verzilvering.
Niet alle heffingskortingen kunnen altijd geïncasseerd worden, bijvoorbeeld
als men onvoldoende belastingschuld heeft. Kortom, er zit nogal wat aan vast.Een beetje onderbelicht is gebleven dat wij vorig jaar met de Kamer een
heel moeizaam traject hebben doorlopen in het kader van de aanpassingswet.
Wij hebben toen gemerkt wat je allemaal moet aanpassen in inkomensafhankelijke
regelingen als je het inkomensbegrip verandert waaraan mensen getoetst worden
op hun rechten uit inkomensafhankelijke regelingen. Als deze aftrekpost wordt
omgezet in een heffingskorting, stijgt het toetsinkomen voor mensen die bijvoorbeeld
huursubsidie willen aanvragen. Uit hoofde daarvan hebben zij dus minder recht
op huursubsidie. Die vermindering moet je dan weer corrigeren, zoals wij bij
de aanpassingswet gedaan hebben. Je kunt dat doen met een correctie van standaard-
en niet-standaardaftrekposten of met nieuwe tabellen in inkomensafhankelijke
regelingen. Dat kan misschien allemaal wel, maar in onze afweging leek het
ons verstandig dat niet nu te doen, vooral omdat wij materieel in staat zijn
gebleken, met behulp van de vermenigvuldigingsfactoren in inkomensafhankelijke
zin eigenlijk te doen wat de Kamer op dit punt van ons gevraagd heeft.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit is voor een deel een herhaling van de schriftelijke ronde. Dat is
niet per definitie verkeerd, want het is een belangrijk onderwerp. Als je
het forfait voor chronisch zieken omzet in een korting, creëer je volgens
de staatssecretaris een probleem voor mensen die dankzij het forfait wel de
drempel halen en door die korting weer niet. Die mensen hebben dan nog steeds
wel recht op die korting. Dat ruil je uit. Het effect dat de staatssecretaris
beschrijft, is absoluut juist, maar er staat een ander effect tegenover. Het
gaat om de combinatie van die twee.Iets anders is dat veel arbeidsgehandicapten en chronisch zieken überhaupt
die drempel niet halen, met of zonder forfait voor chronisch zieken. De redenering
van de staatssecretaris is daardoor niet onjuist, maar zij biedt die groep
geen soelaas. Zij hebben geen recht op vermenigvuldigingsfactoren die terecht
inkomensafhankelijk zijn gemaakt. Daarnaast speelt het probleem dat tal van
bijzondere uitgaven niet worden toegekend of niet in aanmerking genomen mogen
worden bij de aftrek voor buitengewone uitgaven. Het betoog dat de staatssecretaris
houdt, speelt voor die groep geen rol. Dat zijn de kernproblemen die chronisch
zieken en gehandicapten op dit moment hebben. Misschien wil de staatssecretaris
daarop eens uitvoerig ingaan.Staatssecretaris Bos:Dat is zeker een kernprobleem. Ik trek er wel conclusies uit. De eerste
is dat het veel belangrijker is, gezamenlijk verder te zoeken naar andere
dan intelligente manieren om de bestaande fiscale faciliteiten te benutten.
Belangrijker dan dat is een betere identificatie van de groep die wij willen
bedienen. Met tamelijk botte indicatoren zoals de mate waarin de buitengewone
uitgavenregeling wordt benut of de mate waarin het chronischziekenforfait
wordt benut of de mate waarin een bepaalde kostencategorie wordt opgevoerd,
komen wij er niet bij het duiden van de groep die wij willen helpen. Er komen
bepaalde mensen dan niet aan bod van wie wij eigenlijk vinden dat zij wel
aan bod moeten komen en het omgekeerde is ook het geval. Wij zijn er nog niet
in geslaagd om een betere manier te vinden voor het omschrijven van deze groep.
Wellicht doemt er enig perspectief op als de regionale indicatieorganen meer
status krijgen. Daarnaast is een onderzoek gestart naar de inkomens- en kostenposities
van mensen die wij omschrijven als gehandicapten en chronisch zieken. Daarbij
gaat het om vragen als: hoe hoog zijn ziektegerelateerde meerkosten van gehandicapten
en chronisch zieken? In hoeverre worden die meerkosten al gedekt door bestaande
generieke en specifieke regelingen? Hoe kunnen wij dat beter op elkaar afstemmen?
Hoe is de spreiding over de diverse inkomensgroepen? Het onderzoek moet antwoord
geven op de vraag uit welke mensen de groep bestaat die wij willen helpen
en wat precies de aard van het probleem is. Ik voeg hieraan toe dat wij niet
altijd direct naar oplossingen in de fiscale sfeer moeten zoeken. Als het
feitelijke probleem ligt in de sfeer van de WVG of de persoonsgebonden budgetten,
moet het niet via de fiscaliteit worden geregeld. Wij moeten de diverse beleidsvelden
in onderlinge samenhang blijven bekijken.De heer Van der Vlies (SGP):Wij zijn op zoek naar maatwerk. Als mensen ergens recht op hebben, moet
dat recht kunnen worden geoperationaliseerd. Als mensen geen rechten kunnen
doen gelden, moet ervoor worden gezorgd dat zij er niet van profiteren. De
vraag is nu opgeworpen hoe de mensen kunnen worden bereikt die wij willen
bereiken. De door de staatssecretaris gekozen vermenigvuldigingsfactoren lijken
meer mensen te bereiken dan nodig is.Staatssecretaris Bos:Een aantal problemen die kleven aan het huidige stelsel, kleven ook aan
de door ons voorgestelde problemen. Wij hebben geprobeerd om met een bot instrumentarium
zo gericht mogelijk te werken. Ten eerste door expliciet in te spelen op de
kennelijke wens van de Kamer om perspectief te bieden voor mensen uit de lagere-inkomensgroepen,
vandaar de inkomensafhankelijkheid. Verder neemt de vermenigvuldigingsfactor toe naarmate er sprake is van meerjarig gebruik van de betreffende
aftrekposten. Dat houdt een zekere filtering in om ervoor te zorgen dat de
desbetreffende faciliteit vooral ten goede komt aan mensen die over langere
tijd en niet incidenteel veel kosten maken. Dat is in ieder geval een toespitsing,
maar meer dan dat kan en wil ik niet doen.De heer Van der Vlies (SGP):Dat zijn goede accenten waar de SGP-fractie zich achter kan scharen, maar
zie ik het goed dat de systematiek van de vermenigvuldigingsfactoren een positief
effect heeft voor zowel de hoge als de lage inkomens en voor zowel degenen
die er wel behoefte aan hebben als degenen die er geen behoefte aan hebben?Staatssecretaris Bos:Dat is een misverstand. Het gaat om een faciliteit ten behoeve van mensen
in een bepaalde inkomensgroep. Het voordeel heeft dus alleen betrekking op
de lagere inkomens. Het is een toegespitst voordeel, omdat het gaat om mensen
die kennelijk meerjarig dat probleem hebben. De botheid en de ongerichtheid
zit hem erin dat wij weten dat niet iedereen die gebruik maakt van die aftrekpost
en boven de drempel komt in onze ogen het predikaat "gehandicapt" of "chronisch
ziek" verdient. Dat probleem kan ik niet oplossen met het fiscale instrumentarium,
maar volgens mij eerder door eerst beter inzicht te krijgen in het soort mensen
waarom het gaat, welke kosten zij maken en hoe het over inkomens is verdeeld
en vervolgens te bezien of er iets te verzinnen is, bijvoorbeeld in de vorm
van een indicatiestelling, waarmee wij die groep buiten het fiscale instrumentarium
om kunnen bestempelen als de groep waarvoor wij iets willen doen. Dan kan
ik mijn instrumenten ook op die groep richten.Mevrouw De Vries (VVD):De staatssecretaris zegt dat hij net als wij hebben gedaan, wil zoeken
naar mogelijkheden om de aftrekposten gerichter te gaan inzetten, maar dat
hij nog niet in staat is om dat al te regelen voor 2002. Begrijp ik hem zo
goed? Zo ja, dan is het op zich best wel zuur, want wij hebben dit al vaker
aan de orde gehad. Wanneer krijgen wij dan ook een prioriteitstelling van
het kabinet om op dit punt zo snel mogelijk gericht aan de slag te kunnen
gaan?Staatssecretaris Bos:Wij doen wat wij kunnen doen. Na de debatten van verleden jaar hebben
wij een interdepartementale werkgroep ingesteld die al een boel interessante
en relevante dingen heeft gevonden, maar nog geen oplossing voor dit structurele
identificatieprobleem. Dat betekent dat wij nu dus een volgende fase moeten
ingaan om te kijken of wij die op een andere wijze wellicht wel kunnen vinden.
Wij onderzoeken enerzijds hoe die groep nu precies is samengesteld en moeten
anderzijds kijken naar de rol die indicatieorganen wellicht kunnen spelen.
Uiteraard spreekt het kabinet wel met één mond, maar ik denk
dat hierbij toch vooral mijn collega's van Sociale Zaken en van Volksgezondheid
een rol moeten spelen, want dit ligt toch echt buiten de fiscaliteit!Mevrouw De Vries (VVD):Hoe lang gaat dat dan nog duren? Wij praten al langer over dit dossier.
Als ik mij goed herinner was het twee jaar geleden bij fiscale debatten ook
al aan de orde. Het lijkt erop alsof het geen prioriteit heeft. Ik denk dat
u het ook wel wilt, maar als u zegt dat er verder gepraat zal gaan worden,
wanneer hebben wij er dan meer zicht op? Wij moeten de zaak toch zo snel mogelijk
in gang zetten, want anders zitten wij volgend jaar nog met dit probleem.
Met al onze beste bedoelingen gebeurt er nog geen biet!Staatssecretaris Bos:Ik heb net een overzicht gegeven waaruit blijkt dat wij vijf jaar lang
al iets doen en ook nog voor substantiële bedragen. Elke keer doen wij
wat dat toch wel van betekenis is voor betrokkenen! Voor het onderzoek is
geld uitgetrokken en dat loopt of begint spoedig te lopen. Niets houdt dat
dus meer tegen. De regionale indicatieorganen gaan pas werken vanaf 1 januari
a.s. en ik stel mij voor, mij na afloop van dit debat te wenden tot de collega's
van Sociale Zaken en van Volksgezondheid met het verzoek om u te informeren
over de mogelijkheden om gebruik makend van die nieuwe structuur een volgende
stap in de richting van een goede afbakening van de onderhavige doelgroep
te kunnen zetten.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Gisterenavond heb ik op dat punt een voorstel gedaan dat bestond
uit twee onderdelen. Van WAO-, WAZ- en Wajong-gerechtigden met een verhoogde
grondslag weten wij wie het zijn, want die hebben namelijk een uitkering gekregen
dat als bewijs kan dienen voor toetreding tot een bepaalde fiscale faciliteit.
Vervolgens maak je een limitatieve lijst van verstrekkingen waar chronisch
zieken en gehandicapten recht op hebben. Die toekenningsbeslissingen zijn
er en die kunnen ook aan de belastingdienst worden overhandigd. Die limitatieve
lijst van vergoedingen zal de staatssecretaris waarschijnlijk sowieso moeten
gaan opstellen om meer helderheid te verschaffen in de kosten die überhaupt
worden toegelaten tot de buitengewone lastenaftrek, want daar zit toch een
waaier aan problemen, zoals op het punt van vervoer, niet-medische hulpmiddelen,
enz. Dat werk zal hij sowieso dus moeten doen en zou hij dan ook kunnen gebruiken.
Wat mij betreft, hoeft dat niet zo riant. Je zou kunnen beginnen met een mooie
maar bescheiden lijst. Dan hebben wij al twee afbakeningen van een doelgroep
op grond waarvan degenen die daartoe behoren toegang kunnen krijgen tot een
aparte fiscale faciliteit. Hebben zij er geen toegang toe, dan blijft gewoon
de buitengewone lastenaftrek van toepassing die in het voorliggende belastingplan
is opgenomen en die een verbetering betekent ten opzichte van de huidige.
Dat zal wellicht niet altijd weer even fraai zijn, maar het lijkt mij wel
werkbaar. Zou de staatssecretaris daar eens op willen reageren, want wellicht
zal ik op dit punt een amendement indienen?De voorzitter:En dit was dan wel de laatste interruptie van vanmiddag!Staatssecretaris Bos:Dan wordt het wel erg rustig!Ik ben er in ieder geval niet van overtuigd dat de omschrijving die u
geeft, als je genieter bent van een WAO, WAZ of Wajong, ben je dus gehandicapt
of chronisch ziek, werkbaar is.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik had er de verhoogde grondslag aan toegevoegd!Staatssecretaris Bos:Ik ben er niet van overtuigd dat dit een dekkende omschrijving is van
de groep die wij willen bedienen, maar ik ben ook niet voldoende op de hoogte
om dit zo te kunnen beoordelen. Ik ben bereid die vraag mee te nemen naar
het overleg met mijn collega's van SZW en Volksgezondheid. Zij zijn veel beter
in staat te beoordelen of de oplossing die de heer Vendrik aangeeft, in de
toekomst perspectief kan bieden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb deze vraag gisteravond al gesteld en zou het prettig vinden als
de regering daarop nu antwoordt. Wij dragen het probleem van de goede afbakening
van de doelgroep al jaren met ons mee. Nu ligt er een concreet voorstel en
daarop hoor ik graag een concrete reactie van het kabinet. Nu is het moment
om amendementen in te dienen en de afbakening van de doelgroep speelt daarin
een essentiële rol. Het is lastig als wij geen reactie van het kabinet
hebben.Staatssecretaris Bos:De reactie van het kabinet is dat wij van mening zijn dat wij een goed
pakket maatregelen hebben voorgesteld voor volgend jaar. Als de heer Vendrik
meer wil, zullen wij daarmee even zorgvuldig omgaan als met de suggesties
van vorig jaar. Ik zal dit inbrengen in het overleg met mijn collega's die
hierover veel beter kunnen oordelen dan ik.De heer Dijsselbloem (PvdA):De staatssecretaris heeft gelijk dat het in de motie-Melkert gevraagde
onderzoek inmiddels is verricht en dat de uitkomsten bij de Kamer zijn neergelegd.
Wij trekken het boetekleed aan; wij hadden dit beter apart en eerder kunnen
bespreken.Een opvallende conclusie uit dit onderzoek is dat de inkomensgrens eigenlijk
niet voldoende discriminerend functioneert om de doelgroep waar het ons om
gaat, te onderscheiden. Dit heeft te maken met de bulk van buitengewone uitgaven
die bij elkaar worden genomen en het feit dat er een inkomensgrens is gesteld.
Ik vind het opvallend dat het kabinet geen voorstellen doet om dit probleem
aan te pakken. Uit het onderzoek komt dit probleem toch duidelijk naar voren.Staatssecretaris Bos:Dit klopt, wij hebben geen oplossing gevonden voor dit probleem. Dit is
triest maar waar.Mevrouw Giskes (D66):Ik ben blij dat de staatssecretaris nu eindelijk overleg zal voeren met
zijn collega's. Ik zou graag zien dat hij dit doet met de ondertoon dat hij
volgende keer in de Kamer wil staan met een oplossing, en niet uitgaat van
de vraag of het zou kunnen. Het overleg over dit onderwerp is al zo lang gaande
dat dit overleg een hele stellige insteek moet hebben.Staatssecretaris Bos:Gelooft u mij, wij zouden het om allerlei redenen ook heel prettig vinden
om aan deze discussie op een verstandige manier een einde te maken. Ik weet
alleen niet of ik dan nog degene zal zijn die hier in de Kamer staat, want
wij hebben het in essentie niet over een fiscaal probleem, maar over de vraag
hoe de groep chronisch zieken en gehandicapten moet worden omschreven die
behoefte heeft aan inkomensondersteuning omdat betrokkenen worden geconfronteerd
met disproportionele kosten. Dit is de problematiek en die is niet primair
de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van Financiën. Ik zal
ervoor zorgen dat er bij mijn collega's geen misverstand bestaat over de verwachting
die de Kamer op dit punt koestert.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik hoop dat de staatssecretaris namens het kabinet vanavond iets beter
beslagen ten ijs komt, want ik zal een amendement indienen en ik krijg niet
graag een afkeurende reactie, omdat informatie ontbreekt.Staatssecretaris Bos:Ik vrees dat de heer Vendrik zich hierop toch moet voorbereiden.De heer Dijsselbloem heeft gevraagd of belastingplichtigen al met ingang
van 2002 een beroep kunnen doen op de vermenigvuldigingsfactor. Het antwoord
is bevestigend. Als zij voldoen aan de voorwaarden voor 2000 en 2001, kunnen
zij dit recht ook doen gelden in 2002.Hij heeft verder gevraagd waarom de aftrek voor buitengewone uitgaven
voor inwonende ernstig gehandicapte kinderen niet wordt uitgebreid tot andere
inwonende invalide personen. Hij heeft aangekondigd dat hij hierover een amendement
zal indienen. Wij kunnen ons hierbij iets voorstellen. Wij zullen ons beraden
aan de hand van dit amendement, maar de gedachte is ons sympathiek.Ik kom nu op drie onderwerpen in deel I van het belastingplan waarvan
ik weet dat de Kamer overweegt amendementen in te dienen. Ik wil een dringend
beroep doen op de Kamer om dit niet te doen. Die onderwerpen zijn: co-ouders,
doorschuiffaciliteit en zwangere onderneemsters. Ik begin bij het onderwerp
co-ouders. Zoals afgesproken, is de problematiek op dit punt onder de loep
genomen. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat zich op het eerste gezicht
geen grote onbillijkheden voordoen. Op een aantal punten kunnen zaken verbeterd
worden, maar gelet op de complexiteit moet daaraan op een verstandige manier
gewerkt worden. Het zou dan ook buitengewoon jammer zijn als vandaag of morgen
een amendement wordt ingediend dat op deze exercitie vooruitloopt.Langs dezelfde lijn redenerend, kom ik op de doorschuiffaciliteit. De
Kamer pleit net als vorig jaar voor een verruiming van de faciliteit in de
vorm van het onbelast kunnen doorschuiven naar werknemers. Deze gedachte komt
mij zeer sympathiek voor en ik wil graag meewerken aan het realiseren ervan.
Ik krijg evenwel graag de tijd om op dit punt kwalitatief goede wetgeving
op te stellen en daarom geldt voor de doorschuiffaciliteit hetzelfde als voor
het co-ouderschap. In het voorjaar kan ik een analyse leveren en een voorstel
doen met betrekking tot de wijze waarop het verzoek van de Kamer gerealiseerd
kan worden.In het kader van zwangere onderneemsters wil ik waken voor onderschatting
van de aspecten die daarbij de aandacht behoeven. De Kamer verzoekt de regering
de zelfstandigenaftrek en S&O-aftrek ook toe te kennen aan onderneemsters
die vanwege zwangerschap niet toekomen aan het urencriterium. De problematiek
heeft mijn aandacht; staatssecretaris Verstand heeft mij daarop aangesproken.
Als er sprake is van ongelijke behandeling en er een verstandige oplossing
daarvoor voor handen is, dan ben ik de eerste die daaraan meewerkt. Er moeten
evenwel eerst twee punten goed bekeken worden. Op de eerste plaats vermoed
ik dat het maken van een uitzondering voor zwangere onderneemsters
die het urencriterium niet halen voor de zelfstandigenaftrek en de S&O-aftrek
zal leiden tot een rechterlijke uitspraak tot het maken van dezelfde uitzondering
voor andere faciliteiten waarbij het urencriterium een rol speelt. Ik denk
in dit verband aan de meewerkaftrek en de extra startersfaciliteit. Er is
dus meer geld mee gemoeid dan de kosten van het strikte verzoek van de Kamer.
Het is de vraag of ik uit hoofde van gelijke behandeling staande kan houden
dat de uitzondering voor zwangere onderneemsters slechts wordt toegespitst
op de genoemde faciliteiten. Op de tweede plaats zijn ondernemersfaciliteiten
in de fiscaliteit geen inkomensvoorzieningen. De WAZ is wel een inkomensvoorziening
en zwangere onderneemsters kunnen aan de WAZ additionele inkomensvoorziening
ontlenen. Een ondernemersfaciliteit in de fiscaliteit, zoals de zelfstandigenaftrek,
wordt verleend aan personen die voldoende ondernemersrisico lopen. Als een
risico wordt gelopen, dan staat daartegenover de wijze waarop door de belastingdienst
wordt omgegaan met de inkomens, de winst- en verliesstromen. Met het urencriterium
wordt gemeten of iemand in de praktijk voldoende ondernemersrisico loopt.
Als voor een bepaalde groep het urencriterium wordt losgelaten, is het mogelijk
dat andere groepen zich beroepen op gelijke behandeling en hetzelfde eisen
voor de rechter. Het kan daarbij gaan om mensen die langdurig zorgverlof of
ouderschapsverlof hebben. Het is mij niet bekend wat de uitspraak van een
rechter in dezen zou zijn en ik verzoek de Kamer dan ook om mij de tijd te
gunnen, dit punt nader te onderzoeken.Vervolgens ben ik de eerste om ervoor te zorgen dat, als er sprake is
van een probleem dat op een verstandige manier kan worden opgelost, dit ook
gebeurt. Echter, voorkomen moet worden dat wij nu op die analyse vooruitlopen.
Een globale inschatting van datgene wat daarmee gemoeid zou kunnen zijn op
het moment dat beide effecten optreden die ik heb vermeld – men kan
het niet tot die twee faciliteiten beperkt houden en ook andere redenen waarom
mensen het urencriterium niet kunnen halen, moeten worden geaccommodeerd –
geeft aan dat het om meer dan 100 mln euro gaat. Dat vind ik toch een gevolg
dat in elk geval voor de coalitiepartners een relevant onderdeel van de afweging
zou moeten zijn.Mevrouw De Vries (VVD):Is het niet de vraag of men dit wil of niet? Wil men ervoor zorgen dat
ook zwangere ondernemers deze faciliteit krijgen of niet? Zwangerschap is
zeer goed af te bakenen. Het duurt negen maanden en je weet wanneer het begint
en wanneer het eindigt. Ik snap dat er bepaalde argumenten in verband met
risico's moeten worden gehanteerd, maar dit is goed af te bakenen. U geeft
aan dat het risico bestaat dat ook anderen aanspraak zullen maken. Op het
moment dat een en ander goed in de wetgeving wordt verankerd, loopt men veel
minder risico. Blijkt uit deze parlementaire geschiedenis dat het alleen de
bedoeling is om dit stukje emancipatiebeleid in te voeren, dan denk ik dat
dat een voldoende afbakening is. U spreekt nu over 100 mln euro maar ik denk
dat dat nog helemaal niet aan de orde is.Staatssecretaris Bos:Neen, maar mag ik u aanspreken als dit straks wél aan de orde blijkt
te zijn? Wat doet u dan?Mevrouw De Vries (VVD):U zegt bij voorbaat dat het niet kan.Staatssecretaris Bos:Neen, ik zeg dat ik op dit moment geen antwoord heb op de vragen die ik
zojuist heb verwoord. Ik sorteer niet voor op de uitkomst, maar ik vraag u
slechts, mij de tijd te gunnen om deze analyse zorgvuldig te maken en een
voorstel voor te bereiden, zulks op grond van mijn goede wil om u ter wille
te zijn. Dat voorstel moet straks bij de rechter de toets inzake gelijke behandeling
kunnen doorstaan.Ik wil het nog wel harder maken dan dat, voorzitter. Ik kan mij namelijk
een manier voorstellen waaraan mevrouw De Vries wellicht nog meer de zekerheid
ontleent dat ik van goede wil ben. Ik realiseer mij dat zowel op het gebied
van de doorschuiffaciliteit als op dat van de zwangere ondernemers amendementen
zijn of worden ingediend. Wat ik nu zou willen voorstellen, is daarin een
kleine verandering aan te brengen, namelijk dat de datum van inwerkingtreding
van deze twee onderdelen bij koninklijk besluit wordt geregeld. Dit betekent
dat men het in de wet heeft staan zoals men het wil regelen – dat is
het basisscenario waarvan wij met elkaar uitgaan – maar ik krijg de
tijd in het eerste kwartaal van het volgende jaar om zorgvuldig na te gaan
of een en ander verstandig is óf dat er goede redenen zijn om de Kamer
te adviseren om het op een andere manier te doen. Vervolgens kan men mij nog
met een motie meegeven hoe hiermee verder moet worden omgegaan. Het komt mij
voor dat ik de Kamer hiermee veel zekerheid geef over de wijze waarop ik dit
benader.Mevrouw Giskes (D66):De positieve grondhouding die uit dit alles naar voren komt, is natuurlijk
goed. Echter, er is één argument dat ik wil bestrijden. U zegt
dat er sprake is van precedentwerking in verband met anderen die om andere
redenen aanspraak zouden kunnen maken op verlaging van het urencriterium.
U gaf als voorbeeld dat men met verlof gaat. Welnu, dan heeft men in die periode
ook niet gewerkt. Dat probleem zie ik dus absoluut niet. Wél ben ik
gevoelig voor het argument dat zwangere ondernemers wellicht ook op andere
momenten gerechtigd zijn om aanspraak te maken op verlaging van het urencriterium,
zulks als gevolg van andere regelingen. Of het daarbij om honderden miljoenen
gaat, betwijfel ik zeer. In elk geval is belangrijk dat de bedragen die wij
hiervoor nu willen reserveren, overeind blijven en dat wij dus niet in tweede
instantie van u horen dat er geen geld is. Verder hoor ik graag per wanneer
wij zekerheid verkrijgen. Die moet er uiterlijk het eerste kwartaal van 2002
zijn.Staatssecretaris Bos:Het is op zichzelf interessant, na te gaan wat straks het verschil zal
blijken te zijn, houdbaar of niet, tussen de manier waarop je iemand behandelt
die niet aan het urencriterium komt als gevolg van ouderschapsverlof en iemand
die niet aan dat criterium komt ten gevolge van zwangerschap. Met iedereen
die daar wat van weet, ga ik die vraag bekijken. Ik ben bereid om er positief
over te zijn en de koninklijk-besluitvariant aan te reiken, omdat mevrouw
Giskes er zelf in haar amendement blijk van heeft gegeven dat zij de budgettaire ruimte reserveert. Ik kom dan niet met het verhaal dat daar geen
rekening mee is gehouden. Financiële elementen zijn niet meer van toepassing.
Het gaat er alleen om of wat mevrouw Giskes wil verstandig en houdbaar is
of dat ik iets beters te bieden heb. Als ik iets beters te bieden heb, hoort
de Kamer dat voor het einde van het eerste kwartaal.Mevrouw Giskes (D66):Moet ik uit uw verhaal afleiden dat wij beter wat meer geld kunnen reserveren?Staatssecretaris Bos:Ik ga ervan uit dat wij een manier vinden om te doen wat u van mij vraagt.
Daar is dan alleen het geld mee gemoeid dat u hebt gereserveerd. Ik hoop dat
u mij ter wille wilt zijn en mij de tijd gunt.Wat de co-ouders betreft, wacht ik wel af wat er komt. Ik heb geen enkele
behoefte om een fiscale benadeling, zo daar in het huidige systeem al sprake
van zou zijn, van co-ouders overeind te houden. Ik krijg graag even de tijd
om een zorgvuldige analyse te maken. Naar het zich laat aanzien, kan ik aan
het eind van het eerste kwartaal met die analyse naar de Kamer komen.De heer Dijsselbloem (PvdA):Dat zou dan ook met terugwerkende kracht betekenis kunnen krijgen?Staatssecretaris Bos:U weet dat wij daarvoor in dit huis altijd heel huiverig zijn. Dat er
geen budgettaire gevolgen zijn maakt de afweging wel iets gemakkelijker. Als
ik er enigszins toe in staat ben, zal ik pogen zoiets te bewerkstelligen.Ik ga over naar deel II van het belastingplan. Ik wil het daar alleen
hebben over de vennootschapsbelasting en de film. Over de vennootschapsbelasting
zijn twee suggesties gedaan waar ik heel erg tegen ben en een aantal suggesties
waar ik ook tegen ben, dus dat wordt een vrolijk verhaal.Ik ben er tegen om nu af te spreken dat wij even niets doen en kijken
hoe het najaarsoverleg morgen loopt. Wij hebben een afweging gemaakt wat wij
verstandig vinden, met allerlei motieven en redenen omkleed. Wij hebben in
een vroeg stadium met ondernemersorganisaties besproken of zij maatregelen
wilden in de sfeer van de vennootschapsbelasting of van de premies. Er was
duidelijk steun voor een verlaging van de vennootschapsbelasting, al wilde
men al het andere ook wel. Als men moest kiezen vond men per saldo, ook omdat
de analyse laat zien dat de vennootschapsbelasting nadrukkelijk bij midden-
en kleinbedrijf neerslaat, daarvoor kiezen verstandig. Na het najaarsoverleg
nog eens verder kijken is niet onze keus. Ons voorstel is en blijft en verlaging
van de vennootschapsbelasting met een half procent.Wij voelen niets voor de suggestie van de heer De Haan om de ruimte die
nu is ingeboekt voor het verlagen van de vennootschapsbelasting met een half
procent in te zetten voor een nog meer op het midden- en kleinbedrijf toegespitst
pakket, bijvoorbeeld door de eerste schijf in de vennootschapsbelasting uit
te breiden of het tarief daarvoor te verlagen. Als de Kamer vindt dat er onvoldoende
gebeurt voor het midden- en kleinbedrijf, ben ik geneigd een positieve houding
aan te nemen tegenover voorstellen om additioneel een aantal ook additioneel
te financieren zaken voor het midden- en kleinbedrijf te regelen. Daarvoor
zijn gisteren suggesties gedaan.Dat waren twee punten waar ik heel erg tegen ben.De heer De Haan (CDA):De verlaging van de vennootschapsbelasting werd verdedigd met als argument
verbetering van de internationale concurrentiepositie. Ik heb gisteren betoogd
dat ik er helemaal niets van geloof dat dit iets helpt. Voor een verbetering
van de dynamiek van de Nederlandse economie kunnen die middelen beter wat
gerichter worden ingezet voor het midden- en kleinbedrijf. De internationale
concurrentie positie wordt bepaald door veel meer factoren dan een half procent
belasting.Staatssecretaris Bos:Dit lijkt op de discussie over de toetrederskorting. Onze stelling is
niet dat alleen maar de hoogte van het vennootschapsbelastingtarief ertoe
doet om aantrekkelijk te zijn als vestigingsland. Onze stelling is wel dat
dit een van de elementen is die de aantrekkelijkheid bepaalt.De heer Vendrik (GroenLinks):De staatssecretaris is er zeer tegen dat wij afwachten wat het najaarsoverleg
oplevert. Dan komt er een besluit van het kabinet over de verlaging van de
VPB. Er zijn twee conclusies mogelijk. Of dit is procedureel onmogelijk of
de verlaging van de VPB speelt geen rol meer, althans het daarmee gemoeide
geldbedrag bij het najaarsoverleg morgen. Morgen stemmen wij over het belastingplan
en dan zit het er wel of niet in.Staatssecretaris Bos:Ja, het zit er dus in.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit deugt procedureel niet. Je kunt niet stemmen over een belastingplan
terwijl het kabinet nog nader overweegt, bepaalde maatregelen eruit te halen.Staatssecretaris Bos:Wij overwegen niet het bedrag van 500 mln gulden vennootschapsbelasting
eruit te halen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit maakt dus ook geen deel uit van het najaarsoverleg.Staatssecretaris Bos:Neen. Weer een misverstand uit de weg geruimd! Resteert een viertal suggesties
wat wij met de beschikbare ruimte kunnen doen. Zo is gesuggereerd, en dat
ligt in de lijn waarover de heer De Haan sprak, om vooral in de inkomstenbelastingsfeer
iets te doen voor kleine ondernemers. Ik meen dat wij daarvoor de afgelopen
jaren al heel veel gedaan hebben. Op dit moment heeft dit dus niet de hoogste
prioriteit. De PvdA opperde, de premies te verlagen. Dit werd in eerste instantie
gesuggereerd omdat dit beter tegemoet zou komen aan de behoefte van het midden-
en kleinbedrijf, maar dit blijkt niet het geval te zijn. Daarmee lijkt mij
de belangrijkste reden ontvallen te zijn aan een pleidooi voor een premieverlaging
als alternatief voor verlaging van de vennootschapsbelasting.Dit ligt een slag anders, zij het dat ik dit ook niet prefereer, voor
het pleidooi om de kapitaalbelasting te verlagen.De heer Dijsselbloem (PvdA):Is het mogelijk dat de premieverlaging een directere link heeft met de
loonkostenbeheersing en dat zij in die zin, gezien in macro-economische termen en gelet op het belang van een beheerste loonkostenontwikkeling,
van grotere betekenis kan zijn dan het inzetten van dit geld voor de VPB-verlaging?Staatssecretaris Bos:Dat is mogelijk, maar het is de vraag of dit in het huidige economische
klimaat net zozeer het geval zou zijn als wanneer er sprake is van een meer
ontspannen arbeidsmarkt en waarbij de werkgevers minder gedwongen zijn het
om het voordeel dat zij krijgen in een keer door te geven aan werknemers in
loononderhandelingen. Als dit zo is, dan heeft dit alleen een effect op korte
termijn. Op de lange termijn haalt dit niet veel uit. Het is een relevant
argument, maar ik weeg dit af tegen een aantal voordelen die ik zal noemen
en die een reden zijn waarom ik uiteindelijk kies voor de vennootschapsbelasting.
Ik zal hierbij ingaan op het pleidooi van mevrouw Giskes om de kapitaalbelasting
hierbij te betrekken.De reden om te kiezen voor een verlaging van het vennootschapsbelastingtarief
ligt in het feit dat wij denken dat Nederland er trots op moet zijn dat wij
in het kader van het onderzoek van Economist intelligence unit als land nummer
1 gerangschikt staan als het gaat om het meest aantrekkelijke investeringsklimaat
voor de komende vijf jaar. Wij doen er goed aan om dat te blijven. Een voorsprong
krijgen is vaak gemakkelijker dan een voorsprong behouden. Wij doen er goed
aan om de komende jaren de nadruk te leggen op het verbeteren van die onderdelen
waarop wij, in vergelijking met andere landen, slecht zijn. Ik heb tijdens
de algemene financiële beschouwingen gesteld dat het aantrekkelijke karakter
van Nederland door veel meer zaken wordt bepaald dan door vennootschapsbelasting.
Als je kijkt naar het politieke en arbeidsklimaat, de financiële dienstverlening,
enz., dan scoren wij als eerste. Voor ons belastingklimaat scoren wij een
stuk lager: 6 in Europa en 16 in de wereld. Op dat punt kunnen wij onszelf
dus verbeteren. Willen wij aantrekkelijk blijven, dan lijkt het mij verstandig
om zoiets ook te doen.Ik zeg dit ook omdat in een ander onderzoek, maar nu van het World Economic
Forum, Nederland een stuk lager is geëindigd dan de eerste plaats. Dat
laat overigens meteen zien hoe relatief deze standaarden zijn. Nederland is
daarin geduikeld. Uit dat onderzoek komt naar voren dat één
van de redenen dat Nederland minder aantrekkelijk is in vergelijking met andere
landen, juist te maken heeft met de hoogte van het vennootschapsbelastingtarief.
Ook dat is dus een reden om op dit punt nog even vol te houden. Tegen de heer
De Wit zeg ik ook dat ik werkelijk niet geloof, als wij van 35% naar 34,5%
gaan, dat wij beschuldigd kunnen worden van een ambitieus streven om te eindigen
waar Estland zit. Estland heeft geen vennootschapsbelasting; dat heeft dus
een 0%-tarief. Met 34,5% blijven wij daar gelukkig nog heel ver vandaan.De heer Vendrik (GroenLinks):Kennelijk zijn al die studies relatief. Desalniettemin meent het kabinet
daaraan conclusies te moeten verbinden. De staatssecretaris heeft voortdurend
bestreden dat Nederland meedoet aan de internationale belastingoorlog, the
race to the bottom. Als dit echter de argumentatie is voor de verlaging van
de vennootschapsbelasting, ook al is het maar een half procentpunt, is dat
toch gewoon een stap op weg naar een lager tarief? Dat is een uitdaging aan
andere landen om weer hetzelfde te doen. Dat is precies het proces dat wordt
beschreven onder de titel "race to the bottom".Staatssecretaris Bos:De heer Vendrik heeft om twee redenen ongelijk. Tijdens de algemene beschouwingen
heb ik al gezegd dat men mij op z'n best kan beschuldigen van een race naar
het gemiddelde en niet naar de bodem. Nederland zit op generlei wijze in de
buurt van de bodem van wat zich in Europa afspeelt. Qua effectieve druk zit
Nederland aan de bovenkant van het gemiddelde en dat verbeteren wij licht.
Verder is de benadering van Nederland er altijd één geweest
van enerzijds goed in de gaten houden hoe de effectieve druk hier is in vergelijking
met andere landen en anderzijds een fel pleitbezorger zijn van een meer gecoördineerde
benadering in Nederland van de belastingdruk op ondernemingen. De heer Vendrik
heeft met mij de afgelopen weken kunnen constateren dat dit pleidooi voor
meer coördinatie, niet alleen bij de grondslagen, maar mogelijkerwijze
ook op het gebied van tarieven, in Europa inmiddels een legitiem onderwerp
van debat is geweest, onder andere dankzij de inzet van Nederland. Zelfs commissaris
Bolkestein kan zich tot de voorzichtige bekeerlingen in dezen rekenen.De heer Vendrik (GroenLinks):Als dan niet sprake is van een race to the bottom, maar van een race to
the average, welke landen zitten dan onder het gemiddelde en zijn bezig om
bij dat hoge gemiddelde uit te komen?Staatssecretaris Bos:Ik heb begrepen dat Cyprus op weg is van 0 naar 3%.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is het gemiddelde waar de staatssecretaris op aanstuurt?Staatssecretaris Bos:Nee, natuurlijk niet. Dit is nu juist het soort ontwikkelingen in Europa
dat ons in staat stelt de vraag aan de orde te stellen of het verstandig is
dat in Europa een dergelijk verschil tussen tarieven bestaat, van 0 tot 3%
aan de ene kant en 30% aan de andere kant. Dat is misschien een reden om te
zeggen dat het tot niets leidt en om daarover afspraken te maken. Ik heb daarover
gemengde gevoelens, maar ik gebruik het wel om deze discussie verder te krijgen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan zou het toch verstandig zijn om eerst die afspraken te maken en vervolgens
pas te besluiten of het eigen tarief nationaal wordt verlaagd. Dit is een
dubbele boodschap aan Brussel.Staatssecretaris Bos:Dit is absoluut een dubbele boodschap en die blijkt in de praktijk buitengewoon
effectief te zijn. Ik houd er dus nog even aan vast.De heer De Haan (CDA):Als de landen die aan de hoge kant zitten, waar de meeste landen en de
meest gewichtige landen zitten, naar het gemiddelde gaan, gaat het gemiddelde
steeds verder omlaag. Dan is het toch een race to the bottom. Daar heeft collega
Vendrik wel een beetje gelijk in.Staatssecretaris Bos:Dat is juist. Naarmate meer landen die boven het gemiddelde zitten, zich
naar het gemiddelde bewegen, gaat het gemiddelde omlaag. Je kunt je afvragen
of dat in alle opzichten altijd erg is. De cijfers op dit moment
wijzen er niet op dat in Europa in termen van ontvangsten uit winst- en bedrijfsbelastingen
the race to the bottom daadwerkelijk op die manier plaatsvindt. Dat is echt
een beeld dat wij kunnen nuanceren.Er is nog een belangrijke reden dat ik vasthoud aan het vennootschapsbelastingtarief,
ook al geef ik tegenover mevrouw Giskes toe dat de kapitaalbelasting ook kan
toevallen aan het midden- en kleinbedrijf. Die is misschien specifieker, omdat
die alleen maar betrekking heeft op transacties waarbij kapitaal wordt gestort.
Die belasting heeft dus niet betrekking op zo'n breed scala aan bedrijven
als de vennootschapsbelasting. Voor ons is dat een belangrijke reden om voor
de vennootschapsbelasting te kiezen. Eén van de voor het kabinet meest
belangrijke redenen om dit in de sfeer van de vennootschapsbelasting in te
zetten, heeft te maken met het feit dat wij deze maatregel nadrukkelijk presenteren
in samenhang met een aantal andere maatregelen in het belastingplan deel II.
Daar is sprake van een zekere versobering in de manier waarop wij ons in internationaal-fiscaal
opzicht profileren. Laat ik het op die manier heel voorzichtig zeggen. Wij
doen een aantal voorstellen met betrekking tot de bestrijding van oneigenlijk
gebruik in de sfeer van de deelnemingsvrijstelling, met betrekking tot de
Wet internationale bijstandsverlening en met betrekking tot het hanteren van
het "arm's length"-beginsel. Ik denk dat wij per saldo een verstandige afweging
hebben gemaakt om in Europa in een beter vaarwater te komen. Het betreft een
lichte versobering – al is het maar in de beeldvorming – van wat
wij op dit punt te bieden hebben. Dat is een alleszins verantwoorde afweging
in het belang van Nederland. Tot nu toe blijkt het bedrijfsleven daarmee prima
te kunnen werken. Ik hecht er wel aan om als onderdeel van dat pakket tegelijkertijd
te laten zien dat wij ook kijken wat er gebeurt in de sfeer van effectieve
druk en op dat punt bij de tijd blijven.Mevrouw Giskes (D66):Ik wil de staatssecretaris niet belemmeren in zijn streven om de regeling
waarover hij zojuist sprak, lichtelijk te versoberen. Wat ons betreft komt
ook de afschaf van de kapitaalbelasting in dezelfde sfeer van die bedrijven
terecht. Natuurlijk kun je nooit één op één helemaal
kortsluiten welk bedrijf ergens last of voordeel van heeft. Ik zou geen pleidooi
voor de kapitaalbelasting houden als het niet zo was dat je, als je goed redeneert,
tot afschaffing van die hele belasting zou kunnen komen. Ik weet dat de geraamde
opbrengst groter is dan wat de staatssecretaris nu wil inzetten voor verlaging
van de VPB. Als men zich realiseert dat – zoals VNO zo vriendelijk was
ons voor te houden – die kapitaalbelasting ook een aftrekpost is in
de VPB en dat het afschaffen van die belasting ertoe kan leiden dat er méér
rentelasten worden afgeschreven in de VPB-sfeer, zou dat al met al de opbrengst
in de VPB net iets hoger maken en zouden wij wat mij betreft quitte kunnen
spelen. Dan hebben wij een hele belasting weggegooid die ook een belemmering
is voor buitenlandse bedrijven om hier te komen.Staatssecretaris Bos:Maar dan rekent u met invullingseffecten die wij normaal niet meerekenen
bij dit soort maatregelen. Als u in de sfeer van de kapitaalbelasting het
beschikbare budget zou willen wegzetten, komen wij naar mijn berekening uit
op een halvering van het tarief waarvan thans sprake is: grofweg van 0,55%
naar 0,25%. Dat is heel relevant en heel significant. Een van de belangrijkste
verschillen met de vennootschapbelasting is echter wel dat de vennootschapsbelasting
toevalt aan een bredere groep van bedrijven dan bij de kapitaalbelasting het
geval is. Dat is voor mij uiteindelijk een van de redenen om deze ruimte in
te zetten in de sfeer van de vennootschapsbelasting en niet in de sfeer van
de kapitaalbelasting.Mevrouw Giskes (D66):Maar wij proberen nu juist het internationale vestigingsklimaat van Nederland
mooi te houden. In dat verband is die kapitaalbelasting een zeer vreemde eend
in de bijt.Staatssecretaris Bos:Ik ontken ook niet dat uw voorstel enige logica heeft maar kies er uiteindelijk
zelf niet voor. Ik zie wel waarom u het doet, alsmede het verband tot de overige
onderwerpen. Ieder van ons legt de nuance iets anders. Voor mij ligt het zwaartepunt
bij het feit dat de vennootschapsbelasting nadrukkelijker bij een bredere
groep van bedrijven neerslaat dan de kapitaalbelasting. Dat is voor mij de
reden geweest om te kiezen voor de vennootschapsbelasting.Mevrouw Giskes (D66):Veronderstel dat er volgend jaar weer 500 mln te vergeven zou zijn, waar
gaat dat dan naar toe?Staatssecretaris Bos:Dan staat hier iemand anders, hé?Mevrouw Giskes (D66):Hoever gaan wij door met steeds halve procentjes VPB? Wanneer wordt het
interessant om de kapitaalbelasting toch af te schaffen?Staatssecretaris Bos:Het beleid van dit kabinet houdt op bij dat halve procent. Ik ga dus ook
geen mededeling doen over verdere stappen.De heer Dijsselbloem (PvdA):De staatssecretaris legt uitdrukkelijk een link tussen het voorstel om
de VPB te verlagen en de grondslagverbredende voorstellen die in het pakket
zitten. Kan hij ook zeggen of aan de grondslagverbredende maatregelen –
deelnemingsvrijstelling en andere maatregelen – ook een budgettaire
kant zit? Of heb ik dat verkeerd begrepen?Staatssecretaris Bos:Dat heeft u verkeerd begrepen. Slaat u aan op het woord versoberen?De heer Dijsselbloem (PvdA):Nee, op grondslagverbreding.Staatssecretaris Bos:Dat moet een misverstand zijn. Daarvan is bij die maatregelen geen sprake.
Oneigenlijk gebruik en dergelijke boeken wij niet snel in als opbrengsten.De heer De Haan (CDA):De verlaging van de btw met een 0,5% is voor verbetering van de internationale
concurrentiepositie. Het beleid van het kabinet houdt op bij die min 0,5%.
Dat betekent dus dat de internationale concurrentiepositie uit hoofde van
vergelijking van fiscaliteiten hiermee is afgerond. Dat kan de staatssecretaris
toch niet volhouden?Staatssecretaris Bos:Lees het verkiezingsprogramma van de PvdA er maar op na.
Ik heb niet begrepen dat het CDA iets heeft opgenomen over veranderingen in
de sfeer van de vennootschapsbelasting. De enige partij in dit huis die een
bepaalde ambitie in haar verkiezingsprogramma heeft opgenomen op het gebied
van die belasting is de PvdA.De heer De Haan (CDA):Ik ben niet geïnteresseerd in een debat over de PvdA. Namens de regering
heeft de staatssecretaris gezegd dat het met een half procent ophoudt. Dat
staat haaks op zijn redenering dat de concurrentiepositie van het Nederlandse
bedrijfsleven, ook uit hoofde van de fiscaliteit, moet worden verbeterd.Staatssecretaris Bos:Ik begrijp die redenering niet. Met dit half procent doen wij wat wij
op dit moment verstandig vinden. Ik sluit niet uit dat een eventuele opvolger
op enigerlei moment weer tot een andere afweging komt en dat er op een bepaald
moment een extra stap wordt gezet, maar daar ga ik op dit moment niet over.De heer De Haan (CDA):Dat snap ik, want dit kabinet zit er nog maar een half jaar. In die zin
heeft de staatssecretaris altijd gelijk als hij zegt dat het voor dit kabinet
met een half procent ophoudt. Wij behandelen het belastingplan ook maar een
keer per jaar. Stel echter dat het kabinet blijft zitten. Met de stelling
dat een half procent voldoende is, kan de concurrentiepositie dan niet meer
worden verbeterd uit hoofde van belastingmaatregelen.Staatssecretaris Bos:Voorzitter. Het slechtste wat je kunt doen als je Nederland aantrekkelijk
wilt houden, is je ogen en oren dichtstoppen na vandaag en niet meer letten
op wat er in de wereld gebeurt. Ik ga ervan uit dat iedereen die het type
verantwoordelijkheid draagt dat ik in dezen draag dit na mij ook op die manier
zal beleven. Welke conclusies hij of zij daar dan uit trekt, dan laat ik aan
hem of haar.Ik kom dan te spreken over de film. De meest principiële vraag die
in dit kader aan de orde is gesteld, door de heren Van Dijke, Van der Vlies
en Vendrik, is of de filmindustrie in Nederland überhaupt wel moet worden
gesteund. Er is gevraagd waarom er zo'n selectieve aandacht voor zo'n specifieke
sector is. Ik begrijp die redenering. Ik heb er ook enige sympathie voor,
maar ik acht mij gebonden aan het feit dat dit kabinet enige jaren geleden
in de vorm van een belofte heeft afgesproken de desbetreffende sector vijf
jaar te ondersteunen. Halverwege die periode zijn wij tot de conclusie gekomen
dat de manier waarop dit gebeurde niet in alle opzichten verstandig was. Toen
is er een aanpassing gevolgd, maar dat doet niets af aan het feit dat ik mij
gebonden acht om gedurende de periode van vijf jaar op een evenwichtige en
betekenisvolle manier steun te verlenen aan de filmsector.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik word ingedeeld bij een categorie collega's dat mij zeer dierbaar is,
maar ik hoor nu even niet bij degenen die vinden dat de film in Nederland
überhaupt niet moet worden gestimuleerd. Mijn ook tamelijk principiële
vraag was welk instrument je daarbij inzet.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Los van de vraag wat je vindt van het ondersteunen van de
Nederlandse film en hoe ver die steun moet reiken, vind ik dat, als je dit
doet voor een periode die beperkt is in de tijd, het fiscale instrument helemaal
niet in aanmerking komt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb van deze voorzitter altijd ingegeven gekregen dat ik niet in herhaling
moet vervallen, dus ik sluit mij aan bij de vraag van de heer Van Dijke.Staatssecretaris Bos:Eén van de redenen waarom de oude faciliteit voor de film-CV pur
sang zo aantrekkelijk was, naast het feit dat er veel geld mee was gemoeid,
was dat er voor een fiscaal instrument was gekozen in plaats van voor een
subsidie-instrument. Wij weten allemaal dat dit voor werkgevers, ondernemers,
een heleboel voordelen biedt. Je voldoet aan bepaalde eisen en dan kun je
er gebruik van maken. In de filmwereld kenden wij ook andere toedelingmechanismen.
Die liepen langs het filmfonds. Daarbij was sprake van een ander type keuring
en toets. Wij hebben willen vasthouden aan dat als prettig ervaren aspect
van de oude regelgeving. Het is een fiscaal instrument, waarvan je gebruik
kunt maken als je aan de eisen voldoet. De eisen zijn wel aangescherpt, vooral
de bestedingseis. Die is ook in de wet terechtgekomen, met name wat betreft
de mate waarin men kan genieten. Er zijn wat dat betreft plafonds. Daarnaast
is er nog steeds ruimte om ook via de begroting van OCW een aanvullende impuls
te geven. Ik neem aan dat daar bij de begroting van OCW ook over zal worden
gesproken. In samenhang vormen die twee faciliteiten een instrument waarvan
wij verwachten dat het aantrekkelijk zal blijken te zijn, effectief en per
saldo soberder en gerichter, dan het oude instrumentarium.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Met alle respect, maar nu gaan wij het belastingplan wijzigen, terwijl
het instrument voor een vrij korte periode effectief zou moeten zijn via die
fiscale route, conform de toezegging. Twee instanties gaan zich bemoeien met
de toetsing van de vraag of het een terecht verzoek is, de belastingdienst
en degene die de subsidie verstrekt. Dat is allemaal erg omslachtig en onhandig.
Ik vind dat wij het niet op deze manier moeten doen.Staatssecretaris Bos:Uit de filmwereld zelf heeft zich niemand bij mij gemeld die meent dat
de filminvesteringsaftrek onhandiger zou zijn dan als wij die 50 mln gulden
gewoon via een fondsfaciliteit aan de sector ten goede zouden laten komen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Dat kan ik wel begrijpen.Staatssecretaris Bos:Dat is toch ook relevant? Wij luisteren toch ook naar andere ondernemers
als het gaat om de manier waarop wij stimuleringsinstrumenten vormgeven?De heer Vendrik (GroenLinks):Dat was de discussie ook helemaal niet. De discussie ging over het inperken
van de veel te ruime faciliteit. De filmsector werd uitgedaagd om daarop te
reageren. Het ging dus niet om een voorstel van het kabinet, maar om het geld
dat daarmee is gemoeid in dezelfde of in mindere mate toe te voegen aan de
begroting van OCW en daar een fatsoenlijke regeling voor te maken. Daarover
heb ik een vraag. De staatssecretaris geeft aan dat er behoefte is aan de zekerheid die via de fiscaliteit wordt verkregen, maar niet via
een subsidiepot. Volgens mij klopt dat niet, want subsidies worden ook op
een deugdelijke manier verstrekt. Dat behoort althans tot de mogelijkheden.
Dat gebeurt al jaren in Nederland. Alle extra criteria die zijn toegekend
aan de nieuwe regeling kunnen in gelijke mate overgenomen worden in de vorm
van een goede en fatsoenlijke subsidieregeling. Je krijgt nu de rare figuur
dat zowel de belastingdienst als OCW en de daartoe aangewezen instellingen
zich met veel projecten moeten bemoeien. Uitvoeringstechnisch wordt het ingewikkelder.
Deze staatssecretaris heeft in zijn interview in de Staatscourant omtrent
die belastinguitgave perfect aangegeven waarom dit niet zou moeten.De voorzitter:Mijnheer Vendrik, dit is de tweede keer dat ik u erop moet wijzen dat
er ook nog een tweede termijn komt. Wilt u alstublieft niet zulke lange interrupties
plegen.Staatssecretaris Bos:De heer Vendrik heeft gelijk als hij constateert dat het begrotingsbeleid
op dit moment ons niet in staat stelt om vrijvallende fiscale gelden aan te
wenden via de uitgaven in de begroting. Dat was inderdaad een reden om na
het wegvallen van de ene fiscale faciliteit een nieuwe oplossing te zoeken
langs de fiscale kant, zij het dat wij gelukkig ook aan de uitgavenkant ruimte
vonden. Vandaar die 15 mln gulden bij OCW. Daar komt bij dat wij in het overleg
met de desbetreffende sector al die varianten hebben doorgesproken. Natuurlijk,
men wil altijd meer. Die discussie hebben wij gehad en zullen wij altijd hebben.
Maar als het gaat om het type instrument waarvoor is gekozen en hoe zich dat
laat vergelijken met vergelijkbare instrumenten in andere landen in Europa,
is dit het type instrument waar men het liefst mee wil werken. Dat stuit bij
ons ook niet op grote problemen. Het feit dat je halverwege de periode van
vijf jaar zo'n instrument omgooit en voor nieuwe dingen kiest, is inderdaad
slordig en rommelig, maar het was gegeven de omstandigheden de best mogelijke
keus.Mevrouw Giskes (D66):Kan de staatssecretaris nog een paar vragen toelichten? Is er ook per
film sprake is van een maximum? Het is een afgebakend budget. Over ijklijnen
voor belastinguitgaven gesproken! Wie het eerst komt, het eerst maalt, lijkt
het principe te zijn, maar op welk moment wordt het beoordeeld? Ik begrijp
dat als men bij dat center langs is geweest, waar een soort principeakkoord
wordt gesloten, het nog lang niet zeker is dat zo'n project ook echt uitgevoerd
wordt. Kortom, hoe wordt daarmee omgegaan? Wordt er nog een ministeriële
regeling aan de Kamer voorgelegd?Staatssecretaris Bos:Er is sprake van een bestedingseis per film, niet per film-CV en er is
sprake van een maximum per film. Dat is opgenomen in de aftrek. Ook in de
PPS-regeling, die via OCW loopt, zitten maxima per film, om te zorgen dat
er een toespitsing is.Mevrouw Giskes (D66):Kunt u zeggen om welk bedrag het gaat?Staatssecretaris Bos:In de PPS-regeling gaat het om maximaal 30% van het filmbudget en maximaal
900.000 euro. In de filminvesteringsaftrek gaat het om een filmbudget van
maximaal 15 mln euro. De regeling is gebudgetteerd. Als de zaak niet nader
wordt geregeld, zal het principe gaan gelden van wie het eerst komt, het eerst
maalt. Dat is niet nieuw. Ook de Vamil-regeling is een fiscale, gebudgetteerde
regeling die loopt via Senter en waarvoor geldt: op is op. Wij gaan met Economische
Zaken na of daar op een andere wijze mee omgegaan kan of moet worden. Economische
Zaken zal een ministeriële regeling uitbrengen op dit gebied, die, zo
lijkt mij, zonder problemen aan de Kamer voorgelegd moet kunnen worden.Mevrouw Giskes (D66):Wordt de regeling eerst naar de Kamer gezonden alvorens zij van kracht
wordt, dus met voorhang?Staatssecretaris Bos:Vindt u dat echt nodig?Mevrouw Giskes (D66):Ja.Staatssecretaris Bos:Ik zal dit verzoek aan mijn collega overbrengen.Mevrouw Giskes (D66):De regeling zal dus pas van kracht worden als dat allemaal rond is. Mocht
dat niet voor 1 januari a.s. het geval zijn, blijft dan de overgangregeling
van kracht?Staatssecretaris Bos:Wij zullen er alles aan doen om de regeling toch op 1 januari in te laten
gaan. Ik neem aan dat dit ook voor u geldt. Het is niet de bedoeling dat deze
gang van zaken de invoering ophoudt.Mevrouw De Vries (VVD):De huidige regeling wordt aangepast omdat er sprake is van veel misbruik
en oneigenlijk gebruik, waardoor veel Nederlands belastinggeld naar het buitenland
vloeit. Kunt u garanderen dat dit bij de nieuwe regeling niet het geval is?
Op welke wijze kan gecontroleerd worden dat 50% in Nederland wordt besteed?
Ik zie de inspecteur er niet achteraan lopen. Het streven is goed, maar het
gaat mij om de uitvoering.Ik heb gevraagd om de criteria op papier te zetten voor het geval er meer
films, zowel binnenlandse als buitenlandse, in een CV zitten. Op welke wijze
wordt dan met de criteria omgegaan, juist om de voorkomen dat men niet aan
de eisen voldoet?Staatssecretaris Bos:De criteria gelden per film, dus het mandje is niet relevant voor de toekenning
van de faciliteiten.De bestedingseis is opgenomen in de wet en valt niet meer onder de uitvoeringsbesluiten,
waardoor er meer duidelijkheid is over de wijze waarop daarmee moet worden
omgegaan. Het gaat er daarbij om dat meer dan 50% van de productiekosten van
een film in Nederland besteed moet worden. De belastingdienst moet dat achteraf
kunnen controleren. Dat recht wordt niet weggegeven. De laatste jaren hebben
wij daar ook ervaring mee opgedaan. Het probleem van de laatste jaren was
niet dat de belastingdienst dat niet kon controleren, maar dat de regelgeving
waaraan de belastingdienst moest toetsen misschien niet in alle opzichten
duidelijk genoeg was. Garantie wordt alleen op stofzuigers gegeven, maar op
deze wijze worden wij maximaal in staat gesteld om zekerheid te kunnen bieden.
Bij het vastleggen van een bestedingseis in de wet, hebben wij nagedacht over
de uitvoering. Mijn antwoord luidt dus: ja.De heer De Haan (CDA):Het maximum is 50 mln gulden., dus wie het eerst komt,
het eerst maalt. De financierders van de film dienen dan in januari, februari
plannen in die dan niet goed zijn uitgewerkt. U komt niet aan een distributiemechanisme
toe. Dit wordt niks.Staatssecretaris Bos:Wij werken met een vaandel en een budget. Ondernemers staan niet in de
rij om hun vaandelaanvragen in januari in te dienen. Dat valt niet allemaal
zo te timen als de opzet van de regeling wellicht suggereert. Niettemin onderkennen
wij uw punt. Wij zijn in gesprek met Economische Zaken over de vraag of het
verstandig is, op dit punt nadere regels op te nemen in de ministeriële
regeling.De voorzitter:Kunt u, aangezien u ook begonnen bent met deze serie vragen, kort zijn?De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik ben altijd kort.De staatssecretaris moet mij nog even uitleggen hoe het precies zit. 1.
Het is een fiscale faciliteit. Dan geldt toch niet: wie het eerst komt, het
eerst maalt? Iedereen kan dan een recht claimen op grond van fiscale regels.
2. Als de productie over verschillende fiscale jaren plaatsvindt, ontstaan
er dan geen nieuwe problemen? 3. Als een regisseur uit Nederland een deel
in Amsterdam opneemt en een ander deel in New York, hoe is het dan geregeld?Staatssecretaris Bos:Wij kennen de vorm van een gebudgetteerde fiscale regeling in ons stelsel.
Het is dus niet nieuw, inclusief de problemen die zich daarbij kunnen voordoen.De tweede vraag is mij helaas ontschoten.De derde vraag betreft eventuele bestedingen in een ander land dan Nederland.
De toets is dat 50% van de productiekosten in Nederland moet hebben plaatsgevonden.
Dat kunnen wij controleren en vaststellen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Mijn tweede vraag betrof een filmproductie die in verschillende fiscale
jaren plaatsvindt.Staatssecretaris Bos:Net als bij andere gebudgetteerde fiscale faciliteiten zijn daarvoor regels
opgesteld waarmee je de zaken toedeelt aan bepaalde jaren, al naar gelang
bepaalde kosten gemaakt zijn.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Die regels zijn buitengewoon complex en maken de uitvoering van deze regeling
onevenredig duur.Staatssecretaris Bos:Ik probeer een belofte die dit kabinet gedaan heeft aan de filmsector
om gedurende een periode van vijf jaar op een betekenisvolle manier een stimulans
te verlenen zo goed mogelijk gestand te doen. Dat heeft zo zijn onvolkomenheden.
Ik geef dat de heer Van Dijke grif toe.Een aantal leden heeft opmerkingen gemaakt over de problematiek rond waterkrachtcentrales
en het nihiltarief in de regulerende energiebelasting. Waterkracht rendeert
langzamerhand in heel Europa en heeft dus geen fiscale stimulans meer nodig
om gewoon op de markt zijn weg te vinden. Als wij een nihiltarief op zouden
nemen voor waterkracht, zal buitenlandse waterkracht die toch al geproduceerd
wordt, naar Nederland getransporteerd worden. Dat heeft twee gevolgen. Het
eerste is dat de wereld er geen spat groener van wordt, want deze energie
zou toch al geproduceerd worden. Het tweede is dat het zou kunnen leiden tot
verdringing van de Nederlandse waterkrachtsector.Binnen de regulerende energiebelasting (REB) kunnen wij geen onderscheid
maken tussen een tarief voor de binnenlandse en buitenlandse sector. Het is
dus echt het een of het ander. Wij hebben ervoor gekozen, geen nihiltarief
te hanteren. Wij hebben dat vandaag in een uitgebreide brief vastgelegd, bijvoorbeeld
aan Nuon die ons erop gewezen heeft. Op die manier halen wij ook geen buitenlandse
waterkracht naar Nederland.Wij overleggen wel met de sector over manieren waarop wij hen kunnen ondersteunen,
zodat zij er niet het slachtoffer van worden. Je kunt dat op talrijke manieren
doen, maar je moet het wel zodanig doen, dat het de toets der Brusselse kritiek
kan doorstaan. De minister van Economische Zaken, mevrouw Jorritsma, heeft
mij verzekerd dat zij daarover in druk overleg is met alle partijen. Wij erkennen
dat het probleem bestaat, maar het is geen reden, na te laten wat wij nu doen.
Het is wel een reden om te bekijken hoe wij de binnenlandse waterkrachtsector
van additionele stimulans kunnen voorzien.De heer Dijsselbloem (PvdA):Als het belastingplan wordt aangenomen, gooien wij de waterkrachtprojecten
in Nederland, inclusief de kleine en nieuwe, uit het nultarief. Wij hebben
geen enkel handvat en geen begin van zicht op de wijze waarop de sector gesteund
zal worden door het ministerie van Economische Zaken. Ik vind dat een heel
lastige situatie. Wil de staatssecretaris die beslissing, waterkracht uit
het nihiltarief te halen, eventueel een jaar opschorten?Staatssecretaris Bos:Daar helpt u de binnenlandse sector niet mee, want die wordt net zo hard
verdreven door de buitenlandse sector die dan ook binnen mag komen.De heer Dijsselbloem (PvdA):Hoewel buitenlandse waterkracht naar Nederland kan worden gehaald, bereiken
ons signalen dat er kleinschalige initiatieven zijn in Nederland. Die komen
van de grond, mede dankzij het nihiltarief. Degenen die deze initiatieven
ontplooien, zeggen dat zonder het nihiltarief, de grond onder hun voeten wordt
weggeslagen.Staatssecretaris Bos:Als wij dat niet doen, wordt die grond ook onder hun voeten weggeslagen.
Die trend is niet te keren. U signaleert dus dat er grote haast geboden is
bij de acties die de minister van Economische Zaken op dit punt dient te ondernemen.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw De Vries wil interrumperen, maar als iedereen drie
keer wil interrumperen bij elk onderwerp dat de staatssecretaris behandelt,
kan vandaag de tweede termijn niet worden afgerond. Er moet minder vaak en
korter worden geïnterrumpeerd en dan alleen door degenen die het onderwerp
hebben besproken.Mevrouw De Vries (VVD):Ik zal mijn vraag voor de tweede termijn bewaren.De voorzitter:Dat is nog eens een voorbeeld!Staatssecretaris Bos:Voorzitter. Wat betreft de autokostenfictie hebben diverse
leden mij gevraagd waarom ik in de nota naar aanleiding van het verslag kenbaar
maak dat ik mij beraad over overgangsmaatregelen en vervolgens met niets gekomen
ben. Dat heeft te maken met het feit dat de heer Dijsselbloem sneller was.
Hij heeft een amendement ingediend dat ziet op een gefaseerde en budgettair
neutrale invoering gedurende een periode van drie jaar. In dit type overgangsmaatregel
kunnen wij ons vinden.Verder is nog de kwestie van de bestelauto aan de orde gesteld. Gevraagd
is of er sprake moet en kan zijn van terugwerkende kracht en of moet worden
gestreefd naar een vorm van plafonnering van de waarde van de bijtelling.
Ik zou niet aan een terugwerkende kracht willen beginnen. Als wij dat wel
doen, moet het voor de hele maatregel gelden en gaat het dus ten nadele van
sommigen werken. De wettelijke maatregel, die nu bedoeld is voor 2002 en waarin
woon-werkkilometers betrokken worden bij het totale aantal kilometers, moet
dan in haar geheel op 2001 worden toegepast. Er zullen dan ook bestelauto's
zijn die daarvan nadeel ondervinden. Het met terugwerkende kracht toepassen
van regelingen waarvan mensen nadeel ondervinden, hoort niet tot de gewoonten
in dit huis. Ook ben ik niet enthousiast over een plafonnering van de waarde
van de bijtelling. In de eerste plaats is die bijtelling al geplafonneerd
door een forfaitair percentage van 10 te hanteren. In dat percentage is rekening
gehouden met het feit dat je een matigende veronderstelling hanteert met betrekking
tot de waarde van de betreffende wagen. In de tweede plaats is het uit hoofde
van gelijke behandeling onvermijdelijk dat je ook de waarde van een auto waarin
een vertegenwoordiger rijdt – vaak een dure auto – gaat plafonneren
als je de waarde van de bestelwagen plafonneert in de bijtelling. Dat effect
zou ik niet voor mijn rekening willen nemen. In de derde plaats zouden wij
een debat ten principale moeten voeren over de vraag of niet de werkgever
de financiële gevolgen moet dragen als hij een werknemer dwingt om in
een dure auto te rijden.Mevrouw De Vries (VVD):In eerste termijn heb ik de staatssecretaris gevraagd om een notitie waarin
de lappendeken in kaart wordt gebracht en een aantal varianten onder de loep
wordt genomen. Kan hij toezeggen met een notitie te komen zodat wij een wat
meer genuanceerde blik krijgen op de kerstboom, zoals hij dat zelf noemde?Staatssecretaris Bos:Eigenlijk niet. Wij hebben immers dit jaar al een notitie uitgebracht
waarin alle mobiliteitsvormen en hun fiscale aspecten aan de orde komen. Daar
is niet veel aan toe te voegen. Als wij praten over de wetgevingsvoorstellen
met betrekking tot de kilometerheffing zou kunnen worden nagedacht over vormen
van integratie en harmonisatie.Mevrouw De Vries (VVD):Dit vind ik uitermate onbevredigend. In die notitie heeft de staatssecretaris
geen aandacht besteed aan het feit dat het een ratjetoe van maatregelen is.
Wij vragen een aantal varianten en denkrichtingen op papier te zetten, zodat
wij kunnen meedenken en ik vind het vreemd dat de staatssecretaris mijn verzoek
botweg weigert. De staatssecretaris spreekt immers zelf ook van een kerstboom.
Ik ben niet van hem gewend dat hij een verzoek als ik gedaan heb botweg weigert.
Wij willen bijvoorbeeld graag weten wat de voor- en nadelen zijn als je de
auto van de zaak in de vennootschapsbelasting houdt. Misschien kunnen veel
problemen worden voorkomen, bijvoorbeeld door meer te harmoniseren.Staatssecretaris Bos:Ik zal er nog eens over nadenken of ik wel genoeg te bieden heb, zo vlak
nadat wij de vorige notitie hebben geschreven, terwijl wij tegelijkertijd
met een hoofdtraject van de kilometerheffing bezig zijn. Ik ben daar niet
van overtuigd.Mevrouw De Vries (VVD):Het is toch een heel legitieme vraag van de Kamer?Staatssecretaris Bos:Dat is het antwoord toch ook?Mevrouw De Vries (VVD):U kunt toch wel zeggen dat u ons omstreeks maart een brief schrijft met
de bevindingen tot op dat moment? Doe toch even uw best erop. In de notitie
stond er niets over! Ik vind het uitermate onbevredigend als u alleen maar
"neen" zegt. Dat kan toch niet?Staatssecretaris Bos:Het kan wel. Ik wil niet over elke vraag die iemand nog heeft een notitie
schrijven. Op dit punt zie ik te weinig mogelijkheden om er voldoende vlees
aan de botten mee te geven. Ik was het eigenlijk gewoon niet van plan. Wij
hebben op dit dossier nog genoeg dingen te doen en daar hebben wij al onze
handen vol aan!Voorzitter. Volgens mij heb ik hiermee echt het onderdeel auto afgerond
en ga ik over op hetgeen is overgebleven uit het vierde deel, namelijk de
voorgestelde wijzigingen in het successierecht. Ik herhaal dat ons voorstel
is ingegeven door de wens om op een aantal punten in het successierecht een
begin te maken met modernisering en dat te combineren met een zekere verlichting
van de belastingdruk op die punten waar die toch wat onredelijk was geworden.
Tevens wilden wij de gelegenheid gebruiken om het systeem waar mogelijk te
vereenvoudigen en op te schonen. Mede gezien de ontwikkelingen in het nieuwe
erfrecht, leek het ons daarom gepast om die exercitie in de sfeer van de partners
uit te voeren. Dat betekende dat wij op zoek gingen naar een partnerbegrip
dat beter aansloot bij de maatschappelijke ontwikkelingen, waardoor partners
onder bepaalde voorwaarden, feitelijk heel snel, dezelfde rechten zouden krijgen
als gehuwden en dat uitging van de gedachte dat als een van de partners zijn
partner ontvalt, hij of zij daar niet rijker van wordt en het in die zin ook
geen reden zou zijn tot het heffen van belasting – dat is ook de continuïteitsgedachte
uit het nieuwe erfrecht – en dat het daarom verstandig was om te pleiten
voor een volledige partnervrijstelling. Omdat wij daarvoor pleitten, waren
wij ook in staat om veel rompslomp die in dat fiscale systeem is geslopen
in termen van administratieve complicaties en fikse bepalingen direct op te
ruimen. Er viel niets meer te heffen vanwege de vrijstelling en dat schoont
dan heel prettig op. Wij hebben evenwel moeten constateren dat de Kamer daar
niet bar veel voor voelt. Ik merk nog wel enige sympathie voor de gedachte
om het partnerbegrip te moderniseren in de zin van een gelijkstelling van
samenwonenden met een samenlevingscontract en een zorgverplichting maar die
niet tegelijkertijd in de sfeer van de inkomstenbelasting van een ander walletje eten, met gehuwden. Vervolgens is dat op twee punten wel
enorm gaan wringen. Het eerste is dat wij niet in staat zijn om in die visie
op het partnerbegrip ook mantelzorgers een goede plek te geven. Als je het
partnerbegrip wilt bouwen op de duiding die ik net gaf, valt niet een omschrijving
van een mantelzorgrelatie te definiëren dat op een verstandige manier
kan worden ingezet. Tevens zie je ook dat bijvoorbeeld de neef en tante die
samenwonen er wel onder vallen, maar de vader en het kind niet. Het is dan
de vraag hoe dat zich verhoudt tot rechtvaardigheidsgevoelens. Wij zijn niet
in staat geweest om onze visie op dat partnerbegrip te verenigen met die twee
knelpunten die de Kamer constateert, namelijk de onmogelijkheid om mantelzorg
er op een goede manier in onder te brengen en de relatieve achterstelling –
hoe geconstrueerd misschien ook, maar toch – van ouder-kind ten opzichte
van andere samenleefvormen.Dan zijn er dus vier dingen die wij kunnen doen. Het eerste is dat wij
ons voorstel handhaven. Mijn inschatting is dat de Kamer daarvoor niet voelt.
Het tweede is dat wij de oude wet handhaven op dit punt. Daarvoor voel ik
niets. De derde mogelijkheid is dat wij ons voorstel laten amenderen door
de Kamer met alles wat haar goeddunkt voor mantelzorg en ouder-kind. Ik ben
bang dat wij dan iets terugkrijgen dat uit oogpunt van fiscale integriteit
slechter is dan wij nu hebben. Daarom zijn wij tot de conclusie gekomen dat
wij er waarschijnlijk verstandig aan doen terug te keren naar het oude stelsel
en dit uit te breiden met het ene element van modernisering waarover wel tamelijk
breed overeenstemming bestaat, namelijk dat samenwonenden die materieel een
zorgverplichting hebben ten opzichte van elkaar, in het successierecht zo
snel mogelijk worden beschouwd als gehuwden. Verder moeten wij het begrip
partner en samenwonenden maar even laten voor wat het is, mede in het licht
van het voornemen dat wij ons volgend jaar zullen buigen over de verschillende
partnerbegrippen in de inkomstenbelasting. Wij moeten nu niet geforceerd proberen
een Kamerwens onder te brengen in een nieuw systeem met het risico dat wij
er een tamelijk bouwvallige regeling voor terugkrijgen.De heer De Haan (CDA):Ik wil de staatssecretaris een suggestie voorleggen. Onze amendementen
zijn wat laat en daarom heeft hij die nog niet kunnen beoordelen. Van partners
wordt minimaal een notariële akte gevraagd. Dit zou ook van de mantelzorgers
kunnen worden geëist. Dan is de cirkel gesloten.Staatssecretaris Bos:De vraag is hoe je in een notariële akte materieel duiding geeft
aan mantelzorg. Ik vrees dat dit in de praktijk een dode letter zal blijken
te zijn.De heer De Haan (CDA):Dit geldt dan evenzeer voor partnerschap.Staatssecretaris Bos:Dat is nog maar de vraag. De mantelzorgers vallen onder het voorstel dat
ik de Kamer voorleg. Hierin wordt tevens het partnerbegrip gemoderniseerd.
Ik heb al gezegd: wij houden het oude systeem, maar wij breiden het uit met
dit moderniseringselement.In de loop van de tijd is gebleken dat er een zeker dubbel onbeoogd voordeel
optrad in de manier waarop in de successierechten de eigen woning wordt gewaardeerd.
Enerzijds was er sprake van een 60%-regeling en anderzijds was er sprake van
het waarderen op basis van vruchtgebruik of bloot eigendom. Je zou voor een
van beide moeten kiezen, want er is geen reden om allebei te doen als je de
reële waarde van de woning in de successiebelasting wilt betrekken. Wij
zijn er voorstander van om dit onbeoogde voordeel weg te nemen. Dit leidt
tot enige verzwaring van de succesdruk op de eigen woning, maar omdat dit
zich vooral afspeelt in de sfeer van partners en er tegelijkertijd een partnervrijstelling
wordt voorgesteld, valt dit in zekere zin tegen elkaar weg.Bij sommige leden beluister ik dat zij het wel eens zijn met de gedachte
dat dit dubbele onbeoogde voordeel moet worden weggenomen. Zij willen echter
afspreken dat de 60%-regeling altijd geldt. Wij denken dat dit niet voldoende
is. Wij vinden het verstandiger af te spreken dat altijd zal worden gekeken
naar de reële waarde en dit is bloot eigendom als er sprake is van bloot
eigendom en vruchtgebruik als er sprake is van vruchtgebruik. Stel dat wij
in de wet alleen de 60%-waarde zouden opnemen; dan kun je wel de waarde van
het huis bepalen, maar als er dan nog iemand in het huis woont die het recht
van vruchtgebruik heeft, terwijl er tegelijkertijd kinderen zijn die het recht
krijgen op het blote eigendom, dan is er vervolgens geen maatstaf meer om
de 60% te verdelen over diegene die in het huis zit en diegenen die het recht
op bloot eigendom hebben. Je hebt dus de waardemaatstaf van bloot eigendom
of vruchtgebruik nodig. Als je de 60%-waarde in de wet vastlegt ongeacht de
vraag of er sprake is van een onder- of overwaardering in de concrete situatie,
zul je altijd zien dat je op enig moment ook nog de waarde van het vruchtgebruik
nodig hebt en ook nog de waarde van het blote eigendom. Dan kom je binnen
de kortste keren weer uit op een dubbel voordeel in de sfeer van de waardering.
Dat lijkt ons niet de bedoeling.Als een kind een woning erft, de langstlevende ouder in het huis blijft
wonen en er sprake is van vruchtgebruik ten behoeve van de langstlevende ouder,
dan wordt het kind belast voor de waarde van het blote eigendom. In de waarde
van het blote eigendom is met alle relevante factoren rekeninggehouden, zoals
de omstandigheid dat het feitelijk gebruiksrecht bij een ander berust en de
verwachte duur van het gebruiksrecht. Bij de bepaling van de waarde spelen
de leeftijd en verwachte levensduur van degene die in het huis woont een rol.
Deze aspecten bepalen de reële waarde van een woning. Aan dit soort complicerende
factoren kan alleen recht worden gedaan door consequent te werken met begrippen
als "bloot eigendom" en "vruchtgebruik". Deze twee factoren zijn bij elkaar
opgeteld altijd 100%. Het gebruik van de 60%-regel loopt altijd een keer spaak
en leidt tot dubbel bevoordelen.Een en ander heeft ons ertoe bewogen om een nota van wijziging aan de
Kamer te doen toekomen. Het oorspronkelijke voorstel voor volledige partnervrijstelling
zal worden vervangen door het oude systeem, uitgebreid met het gemoderniseerde
partnerbegrip. De vrijstellingsgrens zal worden opgehoogd van 600.000 gulden
naar 1 mln gulden. Het oorspronkelijke voorstel met betrekking tot de waardering
van de eigen woning wordt gehandhaafd. Wij realiseren ons dat wij hiermee
een onbeoogd voordeel wegnemen, hetgeen in sommige gevallen
kan leiden tot een zekere verzwaring. Deze optie is evenwel te billijken omdat
de vrijstellingsgrens en de partnerrelatie worden opgehoogd van 600.000 gulden
naar 1 mln gulden. Tot 1 mln gulden speelt het probleem dus geen rol meer.Op deze manier blijft ongeveer 100 mln gulden over. Dit bedrag kan worden
aangewend voor een ander doel dan de totale partnervrijstelling. De Kamer
lijkt de voorkeur te geven aan besteding aan tariefgroep 3. De afweging op
dit punt laat ik graag aan de Kamer over. Ik ben voornemens, het voorgaande
vast te leggen in de nota van wijziging omdat de materie technisch enorm complex
is. Met betrekking tot tariefgroep 3 heeft de Kamer twee keuzes. Alle tarieven
in tariefgroep 3 kunnen met 3 procentpunt verlaagd worden of de drempelvrijstelling
in tariefgroep 3 kan worden omgezet in een voetvrijstelling, hetgeen een manier
is om de wat kleinere bedragen te accommoderen.Het voorstel is complex en samenhangend en ik hoop dat de Kamer het in
die context wil beoordelen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik sta sympathiek tegenover het voorstel van de staatssecretaris. Heb
ik het goed begrepen dat hij de Kamer over het partnerbegrip een notitie doet
toekomen?Staatssecretaris Bos:Ja. Mevrouw De Vries heeft vorig jaar bij motie verzocht, het partnerbegrip
in de gehele Wet inkomstenbelasting door te lichten op consistentie en functionaliteit.
Er blijken meer aspecten aan de orde te zijn dan wij hadden bevroed. Het biedt
een natuurlijke kapstok om deze materie vanuit dat perspectief te bezien.Mevrouw Giskes (D66):Het lijkt mij belangrijk dat bij het opstellen van de notitie niet een
uitholling van het begrip "mantelzorg" ontstaat. Het zou niet juist zijn om
samenwonenden als mantelzorgers te omschrijven.Staatssecretaris Bos:Wij gaan op dezelfde wijze verder. Er vindt geen uitbreiding plaats.Mevrouw Giskes (D66):Ik maak de staatssecretaris verder een compliment voor zijn gevoeligheid
voor onze interpretatie van het begrip "partner". Het is goed dat wij deze
kant opgaan.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-1609-1622.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl