Behandeling van:  - het wetsvoorstel Aanpassing van de Kieswet, Gemeentewet en Provinciewet in verband met de invoering van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens en aanpassing aan het geïntegreerd vreemdelingenbeleid (25343)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 96-104

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-11-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 4, pagina 96-104

04-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25343Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de geestelijke verzorging in instellingen in de zorgsector, in justitiële inrichtingen en in de krijgsmacht (Wet geestelijke verzorging zorginstellingen, justitiële inrichtingen en krijgsmacht) (23720)Pagina 90-95
Presentatie en opening (dinsdag 4 november 1997)Pagina 89-89
Lijst van besluiten ( dinsdag 4 november 1997)Pagina 104-104
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Aanvulling van de Wet milieubeheer met een regeling ter waarborging dat gesloten stortplaatsen geen of zo min mogelijk nadelige gevolgen voor het milieu hebben, alsmede wijziging van de Wet bodembescherming (24321); - Wijziging van de Wet milieubeheer (bepalingen inzake afvalstoffen) (24875); - Wijziging van de Financiële-verhoudingswet en enkele andere wetten en regels inzake de invoering van deze wijziging in verband met een herziening van het verdeelstelsel voor het Provinciefonds (25185); - en zes andere wetsvoorstellenPagina 89-90
Behandeling van: - het wetsvoorstel Aanpassing van de Kieswet, Gemeentewet en Provinciewet in verband met de invoering van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens en aanpassing aan het geïntegreerd vreemdelingenbeleid (25343)Pagina 96-104
Lijst van ingekomen stukken (dinsdag 4 november 1997)Pagina 104-106

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Aanpassing
van de Kieswet, Gemeentewet en Provinciewet in verband met de invoering van
de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens en aanpassing aan
het geïntegreerd vreemdelingenbeleid (25343).De heer De Boer (GroenLinks):Voorzitter! Voordat ik inhoudelijk op het wetsvoorstel inga, leg ik met
uw goedvinden eerst een punt van orde aan u voor.In motivering, argumentatie en discussie van en over de onderhavige aanpassingen,
wordt regelmatig gesteld dat dit een noodzakelijke aanpassing is aan het geïntegreerde
vreemdelingenbeleid. In de discussies wordt dan vooral gedoeld op de aanpassingen
aan de zogenaamde koppelingswet. Ik weet wel dat de wetstekst het niet over
de koppelingswet heeft, maar de motivatie en de discussie gaan daar voortdurend
wel over. Daarbij zien in mijn ogen de regering en anderen helaas over het
hoofd dat die koppelingswet nog niet bestaat. Dat ligt overigens niet aan
deze Kamer. Op 1 juli hebben wij een nader voorlopig verslag uitgebracht en
sindsdien blijft het opvallend stil van regeringszijde. Of er zijn problemen,
of men heeft niet zoveel haast met het wetsvoorstel, maar dat het 3,5 maand
duurt, is op zijn zachtst gezegd een beetje raar, aangenomen dat de regering
het een belangrijk wetsvoorstel vindt. In elk geval mag wederom een keer vastgesteld
worden dat, in tegenstelling tot wat sommigen denken, de vertraging in dit
wetgevingsproces niet door de Eerste Kamer wordt veroorzaakt. Het is toch
wel aardig om dit in het verslag op te nemen. Mij is bekend dat deze staatssecretaris
niet gaat over het wetsvoorstel inzake de koppelingswet, maar gezien de eenheid
in het regeringsbeleid kan hij er misschien iets over zeggen.Het kernpunt is de vraag of iets aangepast kan worden op grond van iets
wat nog niet bestaat. Dat is eigenlijk mijn vraag en het antwoord wil ik ook
wel geven. Ik ben van mening dat dit niet kan, in elk geval niet zou behoren
te kunnen. Ik stel de Kamer dan ook voor, de afhandeling van wetsvoorstel
25343 uit te stellen en dit gelijktijdig te behandelen met wetsvoorstel 24233
inzake de koppelingswet. Mij lijkt het aardig als de Kamer en de regering
hierop zouden reageren, maar daar ga ik verder niet over.De voorzitter:Nu is aan de orde het voorstel van orde van de heer De Boer om thans de
behandeling van het wetsvoorstel niet te laten plaatsvinden.De heer Heijne Makkreel (VVD):Voorzitter! Voorzover ik dit kan beoordelen, vereist het onderhavige voorstel
bepaald niet een wettelijke grond in een ander wetsvoorstel, welk dan ook,
dus ook niet in de koppelingswet. Dit betekent dat het wetsvoorstel dat vandaag
op onze agenda staat, gewoon rijp is voor behandeling en kan worden afgehandeld.
Ik zie geen enkele reden om dat uit te stellen.De heer Van Dijk (CDA):Voorzitter! Alvorens wij ons standpunt bepalen met betrekking tot dit
ordevoorstel, hebben wij graag antwoord op een paar vragen.De eerste vraag is door de vorige spreker al gesteld: wat is de samenhang
tussen de koppelingswet en de onderhavige aanpassing van de Kieswet? Is die
samenhang zodanig dat het onmogelijk of onverstandig is om dit wetsvoorstel
op dit moment af te handelen? Ik stel deze vraag in de eerste plaats aan de
staatssecretaris en ik denk dat hij haar impliciet al beantwoord heeft in
de nadere memorie van antwoord. Misschien kan hij hier toch wat dieper op
ingaan. Ook wij zien op dit ogenblik deze wet niet als een wet die zijn basis
heeft in een andere wet, maar als een wet die op zichzelf kan staan. Misschien
zien wij dat fout.De tweede vraag richt ik aan de initiatiefnemer van dit ordevoorstel.
Waartoe moet zulk uitstel leiden? Het is niet van belang ontbloot om te weten
welk uitstel deze wet na verloop van tijd gaat lijden. De geachte afgevaardigde
heeft reeds bij de schriftelijke behandeling uitdrukkelijk verwezen naar het
amendement-M.M. van der Burg/Hoekema. Hierdoor veronderstel ik dat hij uit
is op een wijziging van het voorliggende wetsvoorstel. De vraag is hoe. Via
een novelle? Als het antwoord daarop "ja" is, weten wij ongeveer welk uitstel
deze wet verder zou lijden.Mijn derde vraag is wederom aan de staatssecretaris gericht. Hoeveel uitstel
kan de behandeling van dit voorstel lijden, als de nieuwe criteria voor het
kiesrecht van vreemdelingen reeds bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart
aanstaande moeten worden toegepast?Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ook ik zou graag het antwoord van de staatssecretaris
horen op de vragen die de heer Van Dijk heeft gesteld. De heer De Boer heeft
op zichzelf gelijk dat in de ondersteuning van het wetsvoorstel al gewezen
wordt op het geïntegreerd vreemdelingenbeleid in verband met de koppelingswet.
In de tekst van de wet zie ik echter niet direct een samenhang met de koppelingswet.
Dat is volgens mij ten onrechte, maar daar kom ik nog wel op als de wet zometeen
toch behandeld zou worden. Ik hoor graag de antwoorden van de staatssecretaris.De heer Hessing (D66):Mijnheer de voorzitter! De kern van het voorliggende wetsvoorstel is om
het kiesrecht te koppelen aan de verblijfstitel op grond waarvan de vreemdeling
hier te lande verkeert, opdat zij die niet rechtmatig hier te lande verblijven,
niet in aanmerking kunnen komen voor het kiesrecht, ik citeer de memorie van
toelichting. Het heeft een zelfstandige waarde om dat nu geregeld te hebben.
De relatie met de koppelingswet is niet zodanig onverbrekelijk dat wij dit
voorstel niet hier en nu zouden kunnen afhandelen. Wat ons betreft kunnen
wij dit voorstel op dit moment behandelen.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Allereerst wil ik dankzeggen dat de heer De Boer mij via de
griffier in kennis stelde van dit procedurele punt, zodat ik er nog even over
na heb kunnen denken, hoewel het niet in de schriftelijke gedachtewisseling
voorkwam.De directe aanleiding voor indiening van dit wetsontwerp hangt samen met
de gedachte die achter de koppelingswet schuilgaat. Ik wil noch kan dat ontkennen,
maar de koppeling tussen dit wetsontwerp en de koppelingswet als zodanig is
in beginsel niet aanwezig. De vraag die voorligt bij dit wetsvoorstel, is
of je vindt dat vreemdelingen die vijf jaar onafgebroken in Nederland woonachtig
zijn geweest, stemrecht moeten hebben, of dat je vindt dat vreemdelingen die
vijf jaar onafgebroken met een legale status in Nederland verblijven, stemrecht
moeten hebben. Dat is de kwintessens. Dat staat formeel los van de koppelingswet,
maar het is een van de gedachten die is opgekomen door het veranderende beleid
op dit terrein. Ik denk dat het fair is om beide kanten naar voren te brengen
in mijn reactie op de opmerkingen. Er is formeel in ieder geval geen koppeling.
Er is materieel wel een causaal verband tussen de discussie over de koppelingswet
en de indiening van dit wetsontwerp. Mijns inziens is er voor degenen die
vinden dat stemrecht gegeven zou moeten worden aan vreemdelingen die vijf
jaar onafgebroken een legale status hebben gehad, formeel geen enkel beletsel
om het wetsontwerp te behandelen.Voorzitter! Ik heb tot mijn spijt niet het antwoord waarom bijvoorbeeld
de nadere memorie van antwoord op het nadere voorlopig verslag bij de koppelingswet
niet al bij deze Kamer is. Ik weet dat het kabinet er wel degelijk haast mee
heeft. Het wetsvoorstel is politiek niet onomstreden geweest, noch bij de
vorming van het kabinet, noch bij de discussie in de Tweede Kamer. Wij willen
er voortgang mee maken. De heer De Boer heeft volstrekt gelijk met zijn opmerking
over eenheid van het kabinetsbeleid. Dus nu ik hier sta, ben ik schuldig aan
de vertraging die de nadere memorie van antwoord heeft teweeggebracht.De heer Van Dijk vraagt hoeveel uitstel technisch tot de mogelijkheden
behoort, indien je zou wensen dat de inhoud van het wetsvoorstel van toepassing
is bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Eerlijk gezegd, is dat precies
de reden waarom ik zowel bij de Tweede als bij de Eerste Kamer heb aangedrongen
op spoedige behandeling. Feitelijk is het zo, dat als de Eerste Kamer erin
zou slagen, over dit ordeprobleem heen te komen, het wetsvoorstel te behandelen
en er eventueel mee in te stemmen, de hele machinerie klaar staat om alle
papieren te wijzigen. Die zijn nodig vanaf het moment dat de kandidaatstelling
voor de gemeenteraadsverkiezingen geopend wordt. Op vrij korte termijn is
dat al het geval. Ik heb de data niet paraat, maar ik meen te weten dat wij
niet erg veel uitstel kunnen gebruiken, tenzij de Kamer tot de conclusie komt,
het wetsvoorstel niet te kunnen behandelen om voor de Kamer moverende redenen.
De heer De Boer heeft er enkele genoemd. Het effect bij een uitstel van een
of twee weken zou mijns inziens bijna zo zijn dat wij het voorstel niet voor
de komende gemeenteraadsverkiezingen van toepassing kunnen verklaren.De heer De Boer (GroenLinks):Voorzitter! Mag ik een aanvullende vraag stellen? Gebruikt de staatssecretaris
geen drogredenering? In de artikelen IV en V stelt de regering zelf voor dat
de eis van vijf jaar legaal verblijf niet zal gelden voor de periode van vóór
februari 1996. Dat betekent dat het wetsvoorstel van geen enkele waarde is
bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1998, maar dat het pas tot volle werking
komt bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2002. Waarom moet er dan zo'n haast
gemaakt worden? Die haast is in deze redengeving helemaal niet aanwezig.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Het totale wetsontwerp bevat ook een aanpassing van het woonplaatsbeginsel.
Dat vergt op allerlei gronden formulieren die uitgestuurd moeten worden. Wij
moeten dat nu snel doen. Of een deel van het wetsontwerp op grond van het
artikel dat de heer De Boer noemt direct het door hem veronderstelde effect
sorteert, houd ik nog even voor mij. Als het nodig is, daarop een weloverwogen
en gefundeerd antwoord te geven, heb ik heel even ruggespraak nodig met de
ambtenaren die inmiddels ook gearriveerd zijn. Een korte schorsing van twee
minuten zou voldoende zijn.De aanpassing aan de GBA heeft een zelfstandige, technische waarde. Om
die reden zou het wetsontwerp binnen twee weken behandeld moeten worden.De heer De Boer (GroenLinks):De staatssecretaris denkt dus dat de aanpassing aan de GBA geëffectueerd
wordt bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1998?Staatssecretaris Kohnstamm:Ja, want dat kan sowieso los van de koppelingswet gebeuren.De heer De Boer (GroenLinks):Daarover heb ik zo mijn twijfels.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Technisch wordt mij nu gemeld, in antwoord aan de heer Van
Dijk, dat de kandidaatstelling voor de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvindt
op 20 januari 1998. De oproepingskaarten moeten vóór 18 februari
1998 verzonden zijn. Met het oog op de voorbereiding daarvan is inwerkingtreding
van de wet per 1 december 1997 wenselijk.De heer De Boer (GroenLinks):Voorzitter! Het gaat natuurlijk om de materiële inhoud. De discussie
wordt gevoerd in het licht van de aanscherping van het vreemdelingenbeleid,
wat je daar ook van vindt. Je kunt er verschil van mening over hebben. In
de materiële redengeving voor het wetsvoorstel wordt voortdurend de relatie
met de koppelingswet gelegd. De staatssecretaris erkent dat ook. Hij heeft
alleen wel gelijk, dat de formele wetgeving niet verwijst naar de koppelingswet.
Zij heeft er echter wel heel veel mee te maken.In de Tweede Kamer is de juiste volgorde aangehouden. Daar is de koppelingswet
aanvaard. Pas later is dit wetsvoorstel behandeld en aanvaard, namelijk eind
augustus. Wij zijn niet verantwoordelijk voor de omkering van waarden, waardoor
wij nu eerst moeten praten over een verdere uitwerking en invulling van de
aanscherping van het vreemdelingenbeleid, zonder dat de meer principiële
materie van de koppelingswet hier behandeld is. Daar heb ik en houd ik toch
bezwaar tegen. Ik had het veel netter gevonden als de volgorde was gehandhaafd.Naar mijn mening zijn er niet zo verschrikkelijk veel bezwaren om de wetgeving
niet te laten gelden voor de gemeenteraadsverkiezingen van 1998. De discussie
gaat eigenlijk over de vijf jaar dat men op een geldige verblijfstitel
in Nederland moet zijn geweest voordat men mag stemmen voor de gemeenteraad.
Dat artikel zal vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 1998 niet
geëffectueerd kunnen worden, omdat de termijn van voor 1996 niet meetelt.
Met andere woorden, waar doen wij eigenlijk ingewikkeld over?Voor de rest gaat het om kleinere bepalingen, die niet van zo'n verschrikkelijk
belang zijn. De discussie is geconcentreerd op de termijn van vijf jaar. Ik
praat dan nog niet over de rare gang van zaken, zo zeg ik de heer Van Dijk,
rond het amendement. Die komt eventueel nog wel aan de orde. Het is tamelijk
opmerkelijk dat de regering de inhoud van een amendement goed vindt, dat het
amendement vervolgens door knulligheid niet wordt aanvaard en dat de regering
zich daarna neerlegt bij het mindere. Daarmee ben ik echter de discussie al
begonnen. Dat was niet de bedoeling.De heer Van Dijk (CDA):Ik heb de heer De Boer in eerste termijn nog een vraag gesteld naar aanleiding
van het voorstel van orde. Stel dat wij hem volgen en de behandeling van dit
wetsvoorstel uitstellen totdat de koppelingswet is behandeld. Waartoe moet
dat dan leiden?De heer De Boer (GroenLinks):Dat moet leiden tot het eerst aanvaarden van de koppelingswet en het daarna
aanvaarden van dit wetsvoorstel, naar ik aanneem door een meerderheid van
de Kamer.De heer Van Dijk (CDA):Als u de band die Van der Burg en Hoekema in de Tweede Kamer hebben gelegd,
namelijk dat er beter aan gedaan zou worden om het wetsvoorstel te wijzigen,
niet legt, maakt u onvoldoende duidelijk of het uitstel enig materieel effect
zal hebben.De heer De Boer (GroenLinks):Het gaat mij om een behoorlijk wetgevingsproces, met een materiële
volgorde. Ik vind dat je eerst de discussie ten principale moet voeren. Ik
ben er niet de oorzaak van, dat de regering 3,5 maand nodig heeft om na te
denken over ons nadere voorlopig verslag. Dat had ik niet verwacht. Ik dacht
dat het in 2 weken voor de bakker zou wezen, gezien de grote meerderheid die
dit wil. Er moet echter opeens 3,5 maand over nagedacht worden. Dan is er
dus kennelijk iets aan de hand. Ik wil weten wat er aan de hand is en eventueel
gevolgen heeft voor dit wetsvoorstel. Dat is toch volkomen redelijk?De heer Van Dijk (CDA):De inhoud van de koppelingswet is u bekend, want zij ligt bij de Kamer.
Ziet u aankomen dat als de wet aangenomen wordt er enige strijdigheid is met
het wetsvoorstel dat nu voorligt?De heer De Boer (GroenLinks):Dat zou kunnen. Als u mij die vraag half juli had gesteld, had ik gezegd
dat de koppelingswet achter elkaar door de Kamer zou gaan, met een paar stemmen
tegen. Dan zou natuurlijk de onderhavige wetgeving ook volgen. Kennelijk is
er opeens een kink in de kabel, want anders hoef je er geen 3,5 maand over
na te denken. Ik wil weten wat er aan de hand is, voordat wij überhaupt
over aanscherping van de wetgeving praten. Dat vind ik echt redelijk.De heer Van Dijk (CDA):Wij hebben voorzover wij nu kunnen nagaan geen enkele indicatie dat er
wat u noemt een kink in de kabel is. Van grotere betekenis is of u nu, vooraf,
al strijdigheid ziet tussen beide wetsvoorstellen.De heer De Boer (GroenLinks):Ja, want dit wetsvoorstel staat in de teneur van een aanscherping van
het vreemdelingenbeleid. De principiële discussie over het aanscherpen
van het vreemdelingenbeleid moeten wij in deze Kamer nog voeren. Kennelijk
zijn er nu problemen, want anders hadden wij al lang een nadere memorie van
antwoord gehad. Het waarom weet ik niet, maar ik vind het heel terecht om
eerst die nadere memorie van antwoord te krijgen en om te weten of er problemen
zijn. Misschien gaat die principiële discussie inmiddels wat anders uitvallen.
Ik heb geen reden om het te veronderstellen, maar misschien trekt de regering
het wetsvoorstel terug. Waarom moet zij anders zo lang nadenken? En als het
wetsvoorstel wordt teruggetrokken, wil ik ook nog eens opnieuw de discussie
over deze aanscherping hebben. Kortom, dit alles heeft wel degelijk met elkaar
te maken.Mijn vraag is dus wat er onredelijk aan is om de regering te vragen om
eerst de koppelingswet hier in te dienen. Dan mag wat mij betreft dezelfde
dag ook deze wet afgehandeld worden. Ik heb daar geen enkel probleem mee.
Ik vind wel dat het bij elkaar hoort. Ik vind niet dat je het moet losmaken
en dat je deze Kamer de principiële discussie moet onthouden, hoe die
ook uitvalt.Nogmaals, wij zijn niet verantwoordelijk voor deze problemen. Deze problemen
worden door de regering zelf veroorzaakt. En ik wil niet opgezadeld worden
met de rare gevolgen daarvan. Ik blijf dus bij mijn voorstel.De heer Heijne Makkreel (VVD):Mijnheer de voorzitter! De koppeling die de heer De Boer signaleert en
waarover ook de staatssecretaris gesproken heeft, is een wat oneigenlijke
koppeling, namelijk het geval, dat zich veel vaker voordoet, dat een bepaalde
opvatting ertoe leidt dat verschillende wetsvoorstellen gesteund worden. Dat
betekent helemaal nog niet dat die wetsvoorstellen onderlinge afhankelijkheden
vertonen.Ik blijf erbij dat het voorstel dat nu voorligt, vandaag rijp is voor
behandeling. De staatssecretaris heeft ons nog enkele zakelijke gronden uiteengezet
om de wenselijkheid te onderstrepen dat het ook vandaag wordt behandeld. Mijn
fractie hecht eraan dat die behandeling doorgaat.De heer Van Dijk (CDA):Voorzitter! Ook wij zijn niet overtuigd van de noodzaak tot uitstel van
de behandeling van dit wetsvoorstel. Het is duidelijk geworden dat beide wetsvoorstellen
weliswaar voortkomen uit eenzelfde benadering van de problematiek, maar ook
naar de woorden van de heer De Boer is er geen noodzakelijke tegenstelling,
in de zin dat deze wet zou moeten wachten tot de andere is afgehandeld. Het
gaat er inderdaad om, zoals de staatssecretaris heeft uiteengezet, of wij
het ermee eens zijn dat op basis van betere gegevens die nu beschikbaar gekomen
zijn om ondubbelzinnig de status van vreemdelingen in ons land vast te stellen,
op een verbeterd systeem van informatie, ook inderdaad de regels zo worden
gemaakt dat een kiesrecht wordt gekoppeld aan een vijfjarig
verblijf, niet alleen als ingezetene, maar als ingezetene met een legale status.
Dat is de vraag waarvoor wij gesteld worden.De heer De Boer (GroenLinks):Maar dat verbeterde systeem van informatie wordt toch grotendeels geregeld
in de koppelingswet? Als dat verbeterde systeem van informatie er niet is,
heb je toch kans dat op allerlei momenten de gronden aan die vijfjarige verblijfstitel
kunnen – laat ik het voorzichtig formuleren – ontvallen? Het hangt
toch wel degelijk met elkaar samen? Ik begrijp wel dat u dit wetsvoorstel
wilt aanvaarden, omdat u die aanscherping van het vreemdelingenbeleid wilt.
Ik neem u dat ook niet kwalijk, maar het gaat toch te ver om te zeggen dat
er geen verband tussen deze wetsvoorstellen bestaat. Dat verband is er wel
degelijk.De heer Van Dijk (CDA):De heer De Boer heeft deze vraag in iets andere vorm reeds gesteld aan
de staatssecretaris. De staatssecretaris geeft te kennen dat hij ervan uitgaat
dat de gegevens inderdaad beschikbaar zijn.Staatssecretaris Kohnstamm:De koppeling van de vreemdelingenadministratie en de GBA is een feit dat
losstaat van de koppelingswet als zodanig. Met die technische exercitie zijn
wij nu een heel eind op dreef. Die geeft de nieuwe informatie in de GBA om
te kunnen functioneren volgens de wetgeving die nu voorligt.De heer Hessing (D66):Voorzitter! Ook mijn fractie heeft geen harde argumenten gehoord op grond
waarvan wij nu zouden moeten besluiten te wachten op behandeling van de koppelingswet.
Je zou het misschien ook kunnen omdraaien: zelfs al zou de koppelingswet hier
niet worden aangenomen, dan nog zouden wij er behoefte aan hebben om vast
te leggen dat voor het kiesrecht alleen in aanmerking komen degenen die vijf
jaar lang hier ingezetene zijn en over een geldige titel beschikken. Dat is
het zelfstandige feit dat nu voorligt in dit wetsvoorstel – een wetsvoorstel
dat wij, naar het oordeel van mijn fractie, vandaag kunnen behandelen.In stemming komt het voorstel van orde van de heer De Boer.De voorzitter:Ik constateer, dat het aanwezige lid van de fractie van GroenLinks voor
dit ordevoorstel heeft gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat
het is verworpen.Ik geef nu het woord aan de heer De Boer om over het wetsvoorstel als
zodanig het woord te voeren.De beraadslaging wordt geopend.De heer De Boer (GroenLinks):Voorzitter! Hoe je ook denkt over de aanpak om illegale vreemdelingen
uit te sluiten van voorzieningen en faciliteiten – dat komt dus bij
de koppelingswet – het is in mijn ogen tamelijk stuitend, als dit beleid
tot gevolg heeft dat ook de rechten van legaal verblijvende of gedoogde vreemdelingen
worden aangetast. Dat is met dit wetsvoorstel het geval.Nu is het zo dat vreemdelingen actief en passief kiesrecht hebben voor
gemeenteraden, als zij hier vijf jaar wonen en op de dag van de kandidaatstelling
een geldige verblijfstitel hebben. In de nieuwe situatie moet die vijf jaar
door geldige en aaneensluitende verblijfstitels worden gedekt. Ook wettelijk
of door de rechter gedoogd verblijf telt niet meer mee. Is er een onderbreking
van – ik zeg het nu even heel scherp – ook maar één
dag in die vijfjarenperiode, door welke oorzaak dan ook, dan begint de termijn
van vijf jaar opnieuw te tellen.Als motief geeft de regering dat deze wetswijziging noodzakelijk is om
conform de, nog niet bestaande, koppelingswet – daar heb je het alweer –
aan illegale vreemdelingen de toegang tot faciliteiten te ontnemen, dus ook
tot de faciliteit van het kiesrecht. Dat is, met permissie, tamelijke onzin.
Ook nu al voorkómen Kieswet en Gemeentewet dat illegalen kiesrecht
hebben; het gaat in dit geval ook over illegalen. Welke "dirty mind" veronderstelt
nu dat een illegaal zich zal laten registreren om aan gemeenteraadsverkiezingen
mee te doen? Wie voor dat probleem wetten wil veranderen, is met een zwaar
kanon aan het schieten op een in mijn ogen niet bestaande mug. Dat valt behoorlijk
tegen van een deregulerend paars kabinet en een D66-staatssecretaris.Ook het motief dat deze ingreep nodig is om een bewijs te hebben van een
zekere mate van inburgering, lijkt mij gezocht. Dan moet je niet verkrampt
vasthouden aan het ononderbroken verblijf, als dat de voornaamste redengeving
zou zijn. Een paar weken missen in een periode van vijf jaar zegt niks over
de mate van inburgering.Is de argumentatie al niet steekhoudend, ook de praktijk bij de gemeenteraadsverkiezingen
van 1986, 1990 en 1994 heeft laten zien dat er geen enkele reden is om nu
met een doorschietende oplossing voor dat niet bestaande probleem te komen.
Eigenlijk is er op dat terrein heel weinig aan de hand en past het alleen
maar in het hele beleid en de hele filosofie van de aanscherping van het vreemdelingenbeleid,
hetgeen zich nu ook tot legaal in Nederland verblijvende burgers gaat uitstrekken.Van diverse zijden is betoogd dat het volstrekt onterecht is, als legaal
verblijvende vreemdelingen het risico lopen dat zij bij fouten van de vreemdelingendienst –
daar worden nogal wat fouten gemaakt, bijvoorbeeld het niet volledig laten
aansluiten van de geldigheidsduur bij een vorige vergunning – hun kiesrecht
kwijt zijn. Dat is nog erger, als na de verkiezingen zou blijken dat intrekking
of niet tijdige verlenging ten onrechte is gebeurd, want dan zijn zij tijdens
die verkiezingen hun kiesrecht kwijt geweest en blijkt vijf maanden later
dat dit geheel ten onrechte was.Het minste zou toch moeten zijn dat lopende een bezwaar of beroep tegen
intrekking of niet tijdige verlenging, de vijfjarentermijn in elk geval intact
blijft. Ook dat is niet het geval. Hoe hard maakt de staatssecretaris de in
de Tweede Kamer gedane toezegging, dat bij verlening van verblijfstitels met
terugwerkende kracht altijd gezorgd zal worden voor perfecte aansluiting op
de vorige titel, zodat voor onderbreking niet gevreesd hoeft te worden? Maakt
deze toezegging onderdeel uit van de bij de vreemdelingendienst voorgeschreven
procedure? Hoe wordt dat vastgesteld? Kunnen toekomstige gedupeerden staat
maken en zich beroepen op deze toezegging van de regering? Moet deze toezegging
eigenlijk niet wettelijk worden vastgelegd, bijvoorbeeld in
de Vreemdelingenwet? Is de staatssecretaris bereid dit bij een volgende wetswijziging
te regelen?Schrijnend vindt mijn fractie het grote onderscheid dat ontstaat tussen
ingezetenen van de EU en legale vreemdelingen van buiten de Europese Unie.
Als de argumentatie voor actief en passief kiesrecht is gelegen in een zekere
mate van inburgering – dat gebeurt nu in de redengeving van de regering –
blijft het raar en onverdedigbaar, dat een maffiose Italiaan die geen woord
Nederlands spreekt en twee weken in Nederland woont wél kiesrecht heeft
en een vloeiend Nederlands sprekende en volledig ingeburgerde vreemdeling
met een breukje in zijn status van vijf jaar van het kiesrecht wordt uitgezonderd.
Ik vind dat dit niet klopt. Het is doorgeschoten regelneverij zonder enig
feitelijk belang, met een bedenkelijk luchtje!Welk redelijk doel dient dit nu? Deze wetswijziging is van toepassing
op hooguit 7000 legaal verblijvende vreemdelingen in Nederland. Die 7000 legaal
in Nederland verblijvende vreemdelingen met breukjes in hun termijn van vijf
jaar zijn verspreid over ongeveer 600 gemeenten. Kortom, het heeft helemaal
niets met zetels of kiesdelers te maken en het heeft geen enkel effect op
de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Kortom, waarmee zijn wij helemaal
bezig?Voorzitter! Tot slot wil ik nog iets zeggen over de amateuristische gang
van zaken met betrekking tot het gewijzigd amendement-M.M. van der Burg/Hoekema.
Dit amendement is zodanig gewijzigd dat er alleen nog punten in staan die
de regering had willen overnemen, c.q. als een verbetering beschouwt. Uit
hoofsheid jegens de Tweede Kamer – zo is deze staatssecretaris en dat
siert hem – is de staatssecretaris niet zelf met een wijzigingsvoorstel
gekomen, maar laat de eer aan de indieners van het amendement c.q. aan de
Tweede Kamer, prachtig! Vervolgens begaan de indieners de knulligheid (een
nieuwe actuele term in de politiek aan de overzijde) om niet vooraf de neuzen
te tellen. Dat doen wij hier gebruikelijk wel en als het maar enigszins spannend
lijkt te worden, vragen wij hoofdelijke stemming. Dat hebben de indieners
echter niet gedaan. Bij de stemming bleek het amendement slechts steun te
krijgen van 74 Kamerleden. Dat was niet de bedoeling. De staatssecretaris
zou het wetsvoorstel willen verbeteren op de manier zoals aangegeven in het
amendement-M.M. van der Burg/Hoekema, maar ziet daarvoor geen ruimte vanwege
de manier waarop een en ander in de Tweede Kamer verlopen is. Nu komt er dus
een wetsvoorstel waarvan hij eigenlijk vindt dat er een paar dingen in verbeterd
zouden kunnen worden, maar hij doet het niet. Collega Van Dijk heeft zich
afgevraagd, of dit niet zou moeten leiden tot een novelle. Waarom neemt de
staatssecretaris daartoe niet het initiatief?Conclusie: rare jongens, die paarse wettenmakers!Mevrouw Le Poole (PvdA):Voorzitter! We praten vandaag over een wijziging van de Kieswet. Behalve
een aantal niet-problematische wijzigingen die verband houden met wijziging
van de wet GBA, worden enkele veranderingen voorgesteld die verband houden
met de invoering van het geïntegreerde vreemdelingenbeleid.De fractie van de PvdA hecht aan het kiesrecht voor buitenlanders, die
hier langere tijd zijn. Zij vindt het ook voor de hand liggend dat het kiesrecht
wordt voorbehouden aan hen die rechtmatig in Nederland verblijven. Dit is
overigens ook volgens de huidige Kieswet het geval. De nieuwe wet verschilt
slechts op twee punten van de oude Kieswet. Het eerste punt is dat de regel
wordt geschrapt dat vreemdelingen die in procedure zijn over de verlenging
van hun verblijfstitel, kiesrecht hebben. Het tweede punt is dat een vreemdeling
slechts kiesrecht heeft na vijf jaar verblijf dat aaneensluitend is gedekt
door verblijfstitels. Na elke onderbreking, ook voor korte tijd, moet er opnieuw
worden geteld. Krachtens de wet of rechterlijk bevel gedoogd verblijf telt
niet mee.Met name het tweede punt verbaast ons. Immers, bij de bepaling van al
dan niet rechtmatig verblijf met het oog op de vijfjarentermijn wordt afgeweken
van de definitie van rechtmatig verblijf in het voorstel koppelingswet, zonder
dat daar een goede reden voor is. Volgens artikel 1b, sub 3, van de koppelingswet
genieten vreemdelingen onder meer rechtmatig verblijf: in afwachting van de
beslissing op een aanvraag om toelating, voortgezette toelating daaronder
begrepen, terwijl ingevolge deze wet dan wel op grond van een beschikking
ingevolge deze wet of op grond van een rechterlijke beslissing uitzetting
van de aanvrager achterwege dient te blijven totdat over de aanvraag is besloten.
Deze periode van rechtmatig verblijf telt in de Kieswet niet mee.Uitdrukkelijk wordt in de memorie van toelichting verwezen naar de wens
om aan te sluiten bij het geïntegreerd vreemdelingenbeleid, zoals uitgewerkt
in de koppelingswet. Op onze vragen of de huidige regeling tot problemen aanleiding
heeft gegeven, is door de regering ontkennend geantwoord.Onze partijgenoten aan de overkant hebben samen met D66 geprobeerd, aan
dit storende verschil tussen de twee wetsvoorstellen iets te doen. Dan doel
ik op het amendement van mevrouw Van der Burg en de heer Hoekema. Het uiteindelijk
door hen ingediende amendement werd door de regering gesteund. Ook de regering
onderkende dat een behoorlijke wettelijke regeling van de kiesgerechtigdheid
temeer wenselijk is, nu het gaat om een op de Grondwet steunend recht. Door
een ongelukkige gang van zaken bij de stemming werd het amendement verworpen.Door de regering is in de Tweede Kamer en ook naar aanleiding van in deze
Kamer gestelde vragen aangegeven dat in de praktijk voorkomen zal worden dat
vreemdelingen nadeel zullen ondervinden van gaten in hun verblijfstitel. Immers,
in de regel worden vergunningen met terugwerkende kracht verleend als de niet
tijdige verlenging niet is toe te rekenen aan de vreemdeling. Toegezegd is
door de staatssecretaris van Justitie dat zowel in de vreemdelingencirculaire
als in een instructie aan de vreemdelingendiensten expliciet zal worden ingegaan
op de gevallen waarin een verblijfstitel met terugwerkende kracht moet worden
verlengd. Wij waarderen deze toezegging. Het is ons echter niet duidelijk
waarom een dergelijke regel niet kan worden opgenomen in vreemdelingenwet
of -besluit. Waarom past een dergelijke regel daar niet? Is het wel juist
om deze regel te zien als uitvloeisel van een bestuurspraktijk?
Moet de terugwerkende kracht niet gezien worden als een rechtswaarborg voor
de vreemdeling? Kan wel volstaan worden met een waarborg bij ministeriële
circulaire, nu het gaat om waarborgen die essentieel zijn voor de uitoefening
van een fundamenteel recht als het kiesrecht? Als er bezwaren zijn tegen regeling
in vreemdelingenwet of -besluit, zou dan de regeling van terugwerkende kracht
niet minstens moeten worden vastgelegd in het Voorschrift vreemdelingen, waarin
het systematisch zeker ingepast kan worden? Wij verwijzen naar de artikelen
21 en 24 van dat voorschrift. Een regeling aldaar geeft helderder waarborgen.
Immers, het Voorschrift vreemdelingen is een algemeen verbindende regeling
waarvan, in tegenstelling tot beleidsnormen, niet in bijzondere gevallen mag
worden afgeweken. Een dergelijke regeling biedt ook meer waarborgen in een
procedure omtrent het kiesrecht, die niet gevoerd wordt tegen Justitie of
onder haar ressorterende ambtenaren maar voor B en W.Voorzitter! Er is nog een ander aspect van de wijziging van de Kieswet,
dat ons zorgen baart. Volgens de artikelen IV en V van het wetsvoorstel begint
de vijfjarentermijn van onafgebroken verblijfsrecht te lopen op het moment
van inwerkingtreding van de Wet gemeentelijke basisadministratie, dat wil
zeggen vanaf 1 februari 1996. De koppeling tussen GBA en VAS vertoonde op
dat moment veel imperfecties, die uitvoerig aan de orde zijn geweest bij de
behandeling van de koppelingswet in de Tweede Kamer en in de schriftelijke
voorbereiding tot nu toe in deze Kamer. Ook bij de voorzover ons bekend meest
recente meting, beschreven in de brief van de staatssecretaris van Justitie
van 10 juli 1997, was het systeem nog niet perfect. Het is wat te simpel om
te zeggen dat er sprake was van een correcte situatie in 99% van het aantal
gevallen. Er zijn volgens die meting nog 3600 vreemdelingen, waarvan niet
duidelijk is waarom ze wel in het GBA en niet in het VAS voorkomen. Er zijn
5500 gevallen, waarin het VAS niet de juiste verblijfstitel kan aanleveren.
En er zijn 20.400 VAS-records, waarin de juiste adresgegevens van het GBA
ontbreken.Op grond van deze gegevens concluderen wij, dat de kans niet denkbeeldig
is, dat een niet te verwaarlozen groep vreemdelingen ten onrechte niet als
kiezer zal staan geregistreerd. De staatssecretaris heeft ons laten weten
het moeilijk en overbodig te vinden om degenen die volgens het GBA "gaten"
in hun verblijfstitel hebben, individueel te benaderen. Dit zou volgens de
staatssecretaris ook valse verwachtingen kunnen wekken. Wij begrijpen nog
steeds niet goed, waarom dit zo moeilijk en kostbaar is en waarom valse verwachtingen
gewekt zouden worden door een behoorlijk geformuleerde aanschrijving. Kan
de staatssecretaris dit nog eens uitleggen? In elk geval staan tegenover eventuele
bezwaren ook voordelen. Als wij serieus menen, dat het geven van kiesrecht
aan vreemdelingen van belang is met het oog op hun inburgering, mag ook iets
worden geïnvesteerd om degenen die dat recht hebben te stimuleren het
uit te oefenen. Wij willen immers graag deelname van de burgers aan de politiek.
Door mensen te wijzen op bij hen gesignaleerde "gaten" in de verblijfstitel
kunnen zij tijdig actie ondernemen.De staatssecretaris zegt, dat gemeenten op de problemen zullen worden
gewezen en zodoende daaraan voldoende aandacht kunnen besteden in hun voorlichting.
Ook in landelijke voorlichtingscampagnes zal aandacht worden besteed aan het
kiesrecht van niet-Nederlanders. Is het de bedoeling in de voorlichtingscampagnes
op landelijk en gemeentelijk niveau uitdrukkelijk te wijzen op de procedure
die de Kieswet kent voor het mededeling krijgen van al dan niet registratie
en voor het opkomen tegen vermeende onjuistheden? Wil de staatssecretaris
uitleggen hoe hij zich voorstelt, dat B en W binnen 7 dagen in staat zullen
zijn om te beslissen in gevallen, waarin onduidelijkheid over de verblijfstitel
is ten gevolge van fouten in de koppeling van bestanden?Voorzitter! Wij wachten met belangstelling de antwoorden van de staatssecretaris
af.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Ik dank de Kamer voor haar plenaire inbreng in eerste termijn.
Mij dunkt dat zij over de essentie van althans een onderdeel van wetsontwerp
vrij uitvoerig heeft gesproken. Alvorens op de concrete vragen van de heer
De Boer en mevrouw Le Poole te antwoorden wil ik met nadruk aangeven waarin
de essentie van het wetsontwerp is gelegen.Wij zijn tot de conclusie gekomen, dat het weliswaar nuttig en nodig is
om het grondwettelijke recht om te kiezen en gekozen te worden gestalte te
geven, maar dat er eigenlijk imperfecties in het huidige systeem zitten. Daarom
zou het verstandig en raadzaam zijn om ten aanzien van die grondwettelijke
aangelegenheden te bezien in hoeverre je kunt nagaan dat het ingezetenschap
niet centraal hoeft te staan maar een legale status. Daarmee is niet gezegd
hetgeen de heer De Boer, meen ik, enigszins suggereerde, dat de primaire doelstelling
van het wetsontwerp is illegalen uit de procedures van het stemrecht te houden.
De heer De Boer heeft wel voor het grootste deel het gelijk aan zijn zijde
als zijn stelling erop neerkomt, dat ook in het huidige systeem illegalen
in beginsel niet het kiesrecht hebben. Daar draait de discussie echter niet
om. Degenen die de Handelingen van de Tweede Kamer op dit punt erop na hebben
gelezen, zullen tot de conclusie zijn gekomen dat er een korte discussie tussen
mevrouw Varma en mij is geweest en in het vuur van het betoog de woorden weliswaar
niet zorgvuldig werden gekozen, maar dat ik toen in tweede termijn heb gezegd:
het gaat niet puur om de illegalen; het gaat om de vraag: zouden wij de regeling
niet zo vorm kunnen geven, dat aan de vreemdelingen die hier vijf jaar onafgebroken
ingezeten zijn, de eis wordt gesteld dat er een legale titel is.Eenieder die zegt dat die termijn van vijf jaar tot op zekere hoogte voor
discussie vatbaar is, heeft het gelijk aan zijn of haar zijde. Of je nu voor
een termijn van vijf, vier, drie, zeven of tien jaar kiest, het zal altijd
een arbitrair element in zich hebben. Om allerlei redenen is op basis van
de huidige praktijk de termijn van vijf jaar gecontinueerd, ook omdat vijf
jaar onafgebroken ingezetenschap op basis van een legale status het begin
van helderheid brengt dat er sprake is van een zekere mate van inburgering.
Ook dat is tot op zekere hoogte arbitrair, maar voor dergelijke wetgeving
heb je nu eenmaal wat hardere feiten en vooral criteria nodig.De heer De Boer heeft nogal fors getoonzet het onderscheid tussen EU-onderdanen
en overige niet-Nederlanders naar voren gebracht. Ik kan hier slechts op antwoorden
dat het verschil in behandeling op dit punt het directe gevolg is van het
burgerschap van de Europese Unie zoals neergelegd in het Verdrag van Maastricht.
Ook op andere terreinen genieten EU-onderdanen op grond van dat Europese burgerschap
andere rechten dan overige niet-Nederlanders. Het kiesrecht voor EU-onderdanen
voor gemeenteraadsverkiezingen onder dezelfde voorwaarden als voor Nederlanders
is terug te voeren op een richtlijn uit 1994.De heer De Boer is ingegaan op de gang van zaken rond het amendement van
mevrouw Van der Burg en de heer Hoekema in de Tweede Kamer. Ik meen dat het
mij niet past om commentaar te geven op de gebeurtenissen in de plenaire vergadering
van de Tweede Kamer. Wel vormde ook daar de terugwerkende kracht, die hier
terecht indringend centraal is gesteld door mevrouw Le Poole, het hoofdonderdeel
van de discussie. De vraag was: hoe kun je dat waterdicht regelen? Zoals ook
is gebleken in het overleg dat ik met de collega van Justitie heb gehad, leiden
verschillende wegen naar het ook door mevrouw Le Poole gewenste effect dat
er absolute helderheid ontstaat over de terugwerkende kracht. In de praktijk
zal die zo worden vormgegeven dat bij ontbrekende elementen in de legale status
zaken die de vreemdelingen als zodanig niet zijn tegen te werpen, bijvoorbeeld
in de procedure – ik denk aan fouten van de beoordelende instanties,
etc. – er niet toe zullen leiden dat de vijfjaarperiode tegen die vreemdeling
wordt ingebracht. Ik wil nu niet de suggestie wekken een totale kenner van
de koppelingswet en van het vreemdelingenbeleid te zijn, maar ik heb mij laten
overtuigen door mijn collega dat een van die verschillende wegen de lijn van
het amendement van mevrouw Van der Burg is. De andere lijn is om het in de
circulaire zo neer te leggen dat het een direct werkend element is voor burgers
die daarop een beroep wensen te doen. Op die manier kan het voor het overgrote
deel waterdicht worden geregeld.Mevrouw Le Poole heeft in haar schriftelijke inbreng de vraag centraal
gesteld of die wens, die wordt gedeeld door mijn collega van Justitie en mijzelve,
naast de circulaire niet in de wet moet worden geregeld. Ik heb getracht,
die vraag in de stukken uitvoerig te behandelen. Mevrouw Le Poole heeft nu
niet primair om regeling in de wet of anderszins gevraagd, maar om inpassing
in het Voorschrift vreemdelingen. Voorzover ik deze vraag met de collega van
Justitie heb doorgesproken – deze vraag lag tot op heden niet zo concreet
voor – is het antwoord van haar in mijn richting, en daarmee van mij
in de richting van mevrouw Le Poole, dat haar wens zeer denkbaar is. Bij dezen
kan ik haar dan ook toezeggen dat bij aanvaarding van het nu voorliggende
wetsvoorstel mijn collega van Justitie en uiteraard ikzelf ervoor zullen zorgen
dat de regeling van terugwerkende kracht in het Voorschrift vreemdelingen
zal worden ingepast. Daarmee is nog sterker dan door neerlegging in de circulaire
het probleem van de terugwerkende kracht naar onze stellige overtuiging opgelost.
Daarmee zal dit probleem zich dus niet voordoen. Hiermee is ook een antwoord
gegeven aan de heer De Boer: ik acht het op die grond niet noodzakelijk en
overigens naar de Tweede Kamer toe niet direct aannemelijk te maken, dat op
dit punt een novelle wordt opgesteld. De toezegging die ik heb gedaan aan
het adres van mevrouw Le Poole zal ik uiteraard wél nakomen.Tegen de heer De Boer zeg ik nog dat achter de paarse wettenmakers eigenlijk
m/v zou moeten staan. Hij noemt het nu alleen jongens, maar ik denk dat dit
een vergissing zijnerzijds is.Mevrouw Le Poole heeft in de schriftelijke behandeling en ook nu de vraag
gesteld, hoe waterdicht de koppeling GBA/VAS is, en in hoeverre wij er van
uit kunnen gaan dat op basis van het voorliggende wetsvoorstel, waarbij voor
het anker van het GBA gegaan wordt voor het verkrijgen van stemrecht, de imperfectie
die de koppeling nog toonde wordt verholpen. Daarmee wordt voorkomen dat mensen
die in beginsel stemrecht zouden hebben daarvan niet in kennis worden gesteld
of dat niet zouden krijgen. Voorzitter! Op basis van het huidige totaaloverzicht,
waaraan ook sinds 10 juli 1997 fors is doorgewerkt, kom ik tot de conclusie
dat we meer overhoop halen dan we aan resultaten zouden kunnen bewerkstelligen.
De wijze waarop mensen in het huidige systeem worden opgeroepen, is natuurlijk
ook op basis van een administratieve bewerking tot stand gekomen. Waar administratieve
bewerkingen plaatsvinden zullen – het is niet anders – altijd
fouten in kunnen sluipen. De vraag die zich in eerste instantie voordoet,
is dus hoe de volhoudende inbreng op dit punt van mevrouw Le Poole namens
de Partij van de Arbeid zich verhoudt tot de huidige praktijk. Omdat verandering,
zeker in automatiseringssystemen, geen eenvoudige opgave is, zal dus heel
zorgvuldig naar een en ander moeten worden gekeken. Dat hebben we gedaan.
Er is het kabinet heel veel aan gelegen om die koppeling uiteindelijk zo foutloos
mogelijk te maken. Als de koppelingswet straks wordt aangenomen, dan zal die
vergaande effecten sorteren op de rechten van individuele burgers. Wij zullen
dus alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat er straks een zo foutloos
mogelijk systeem ontstaat. Ik zeg niet dat het systeem foutloos wordt, want
met ongeveer 15 miljoen Nederlanders in een geautomatiseerd systeem kun je
niet totaal foutloos werken. Ik zou dat wensen, maar dat behoort niet tot
de mogelijkheden.Het is de vraag of je mensen die stemrecht hebben, maar te maken hebben
met een cesuur in hun titel met betrekking tot hun verblijf in Nederland,
op dat punt moet waarschuwen, zodat zij die kwestie eventueel nog recht kunnen
zetten, alvorens er definitief stemming plaatsvindt. Ik heb dat serieus overwogen,
maar er is sprake van een aantal grote bezwaren. In de eerste plaats vergt
dit een verandering van de programmatuur van het GBA. Iedereen die iets met
automatisering te maken heeft gehad, weet dat je met een verandering van de
programmatuur, zeker nu wij hopen op vrij korte termijn met de nieuwe wet
te kunnen werken, meer overhoop haalt dan je aan effect sorteert. Vervolgens
wijs ik op de vals/positiefmelding bij deze discussie. Die heeft ook meegespeeld,
want je zult waarschijnlijk een groot aantal mensen aanschrij ven
dat op basis van het voorliggende wetsvoorstel geen stemrecht moet krijgen.
De mededeling luidt dan dat men bij het gemeentebestuur tijdig moet melden
dat de onderbreking van de legale status hen niet kan worden tegengeworpen
of dat er een fout in het systeem zit. Daardoor schrijf je veel meer mensen
aan dan je eigenlijk bedoelt te waarschuwen.Ik kom wat dat betreft tot de conclusie, ook wat betreft de communicatie
daarover naar buiten, dat voor de laatste kwestie die mevrouw Le Poole aan
mij voorlegt – dat is schriftelijk ook al gebeurd – publieksvoorlichting
de meest succesvolle en meest kansrijke manier is om te bezien in hoeverre
wij het door haar gememoreerde probleem kunnen tackelen. De publieksvoorlichting
zal in het algemeen zien op de veranderingen in het kiesstelsel. Het leeuwendeel
daarvan hebben wij hier al behandeld en heeft al in het Staatsblad gestaan.
Er is sprake van nogal wat veranderingen in de Kieswet voor de komende periode.
Wij zullen, zowel in de landelijke publieksvoorlichting als in de voorlichting
aan de gemeenten, expliciet ingaan op de mogelijkheid om herziening van de
kiezersregistratie te vragen. Ik zal daar bij de komende campagne expliciet
aandacht aan geven. Daarmee wordt mijns inziens een minder riskante en dus
betere weg gevolgd dan de weg die mevrouw Le Poole mij op dit punt vroeg te
volgen.Dan kom ik op de vraag van de heer De Boer in het kader van het ordedebat
welk effect de legale status van het wetsvoorstel heeft voor de komende verkiezingen.
De eis bij de verkiezingen voor 1998 is nog steeds: vijf jaar ingezetene.
Vanaf 1 februari 1996 wordt er ook bekeken of er sprake is van een legale
status. Op dat ogenblik is de koppeling van GBA en VAS tot stand gekomen.
Wij zullen er tot op het laatste moment aan werken om die koppeling zo perfect
mogelijk te maken.De heer De Boer (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Ik zal het heel kort houden, want wij worden het
voor een deel niet eens. In de bijdrage van collega Le Poole en van de staatssecretaris
blijkt duidelijk dat die relatie – ik durf het woord "koppeling" niet
te gebruiken, want daar is niet echt sprake van – tussen de koppelingswet
en het nu voorliggende voorstel er wel is. Deze voorstellen hebben namelijk
eenzelfde tendens. Het zal duidelijk zijn dat wij het niet eens zijn met die
tendens.Ik ga nog even terug naar de toezegging van de staatssecretaris. Alles
overwegende zegt hij dat een wettelijke regeling niet nodig is, omdat de toezegging
die hij nu doet, namelijk om die regeling met terugwerkende kracht vast te
leggen in het Voorschrift vreemdelingen, betrokkenen voldoende rechtskracht
geeft. Als er problemen rijzen kan men daarop terugvallen en zorgen dat die
aansluitende verblijfstitel wel tot stand komt. Is dat inclusief eventuele
fouten van de kant van de vreemdelingendienst? Op een gegeven moment moet
je soms van mening verschillen, procedures volgen en stukken wisselen over
de vraag wie er nu gelijk heeft. Als er een procedure loopt, sluit, als ik
het goed heb begrepen, de huidige wet mensen uit van het kiesrecht. Als men
de procedure wint, wordt dat wel weer met terugwerkende kracht hersteld, zeker
na deze toezegging, maar in de tussentijd kan men echter een gemeenteraadsverkiezing
gemist hebben. Daar is kennelijk niets aan te doen. Of is de staatssecretaris
bereid om bijvoorbeeld in datzelfde Voorschrift vreemdelingen te regelen dat
lopende de procedure de verblijfstitel intact blijft, tot het tegendeel blijkt?In het vreemdelingenvraagstuk geldt vandaag de dag nog maar één
dragende gedachte, namelijk dat alles wat aanscherpt goed is. Mijn fractie
verzet zich daar tegen. Nederland ontwikkelt zich tot een multiculturele samenleving,
maar in veel opzichten is er nog geen begin van een visie over wat dat nu
betekent en hoe dat constructief en oplossend aangepakt moet worden. De antwoorden
die nog veel gegeven worden in dit land, worden vooral gekenmerkt door aanscherping
en repressie. Wij vinden dat niet de weg, uit humaan oogpunt niet, en politiek
gezien acht ik het kortzichtig, want wij zullen ons de komende jaren om dat
hele multiculturele vraagstuk goed te regelen in het onderwijs, het grotestedenbeleid
enz. zeer zwaar tegen komen. Deze aanpak van regressie en aanscherping zal
niet helpen om die multiculturele samenleving op een goede en verantwoorde
manier in de steigers te zetten. Daar ligt ons grootste bezwaar. Men is elke
keer aan de verkeerde kant van het hele traject, van de hele samenlevingsproblematiek
bezig. Dat is voor ons een reden om tegen dit wetsvoorstel te stemmen.Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! De Partij van de Arbeid heeft moeite met dit voorstel.
Wij vinden het eigenlijk geen optimale wetgeving. De regering vindt dat er
een geïntegreerd vreemdelingenbeleid moet worden gevoerd. Daar staan
wij in beginsel achter, maar dan moet het wel op een nette manier gebeuren.
Het beleid moet ook waarlijk geïntegreerd zijn en daarom had het voor
de hand gelegen wanneer, zoals ik al een aantal keren heb gezegd, was aangesloten
bij de definitie van rechtmatig verblijf in de koppelingswet. Wij hebben die
weliswaar nog niet aangenomen, maar de Tweede Kamer wel. Die definitie van
rechtmatig verblijf had in ieder geval ook hier door de regering gevolgd moeten
worden, met een enkele uitzondering, zoals besproken in de Tweede Kamer.Wij betreuren het ten zeerste dat het amendement niet is aangenomen. Dat
zou een logische correctie van het wetsvoorstel geweest zijn. Nu de staatssecretaris
heel duidelijk heeft toegezegd dat in het Voorschrift vreemdelingen geregeld
zal worden dat gaten in de verblijfstitel die buiten de schuld van de vreemdeling
zijn ontstaan, zullen worden gedicht door een regeling in dat voorschrift,
menen wij dat de ernstigste bezwaren tegen het wetsvoorstel verholpen zijn.
De onterechte verschillen tussen de definitie van rechtmatig verblijf in de
Vreemdelingenwet na de koppelingswet en die in de Kieswet bestaan dan materieel
immers nauwelijks meer. Daarom zijn wij heel blij met de toezegging die de
staatssecretaris heeft gedaan.Wij hebben nog steeds zorgen over problemen met de koppeling. Deze wet
sluit immers aan bij 1 februari 1996. In die tijd waren er in ieder geval
nog een heleboel problemen en wij zijn bang dat dit betekent dat mensen ten
onrechte, althans in eerste instantie, niet zullen worden opgeroepen
om mee te doen aan de verkiezingen.Ik ben blij dat de staatssecretaris heeft toegezegd dat er in de voorlichting
nadrukkelijk aandacht zal worden besteed aan de mogelijkheden voor de kiezer
om iets aan zijn registratie te doen. Dat vind ik een belangrijk punt. Ik
hoop dat in de procedure zal blijken dat het inderdaad mogelijk is om de gevallen
recht te zetten die rechtgezet moeten worden.Alles tegen elkaar afwegend, juicht de PvdA niet over het wetsvoorstel,
maar zij zal het, gezien de toezeggingen van de staatssecretaris, wel steunen.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Ik dank de leden van de Kamer voor hun inbreng in tweede termijn.Ik ben het uit volle overtuiging oneens met de opmerkingen van de heer
De Boer. Het is namelijk niet waar dat het kabinetsbeleid op dit punt uitsluitend
in het teken staat van repressie en aanscherping. Alles wat bijvoorbeeld in
het kader van het stedenbeleid gebeurt, waarbij ik over mijn eigen portefeuille
spreek, gebeurt om te bezien in hoeverre weer perspectief teruggebracht kan
worden op wijk- en buurtniveau, waar sprake is van uitzichtloosheid en waar
veelal allochtonen wonen. Dat perspectief geldt voor werk, onderwijs, inburgering,
huisvesting, veiligheid en leefbaarheid. Het geldt voor alles wat het doen
en laten van deze staatssecretaris betreft, maar het geldt ook voor het kabinetsbeleid.
Het gaat om een poging, te bezien in hoeverre wij, juist bij dit soort problemen,
perspectief terug kunnen brengen op plaatsen waar dat soms ontbreekt, soms
in schrijnende zin.De pendant daarvan is dat daar waar illegaliteit was en waar mensen hier
verbleven en rechten konden doen gelden op zaken als uitkering, huisvesting
en onderwijs, geprobeerd wordt om te bezien in hoeverre door de koppeling
rechten en plichten meer in elkaar vloeien. Maar om dat eruit te trekken en
te zeggen dat dit het enige is wat het kabinet doet, doet naar mijn volle
overtuiging onrecht aan de moeite die het kabinet, gedragen door de coalitiepartners
in de Tweede Kamer, zich getroost om te zien in hoeverre rechten en plichten
beter met elkaar in overeenstemming kunnen worden gebracht.De heer De Boer zei dat hij het kort zou houden, omdat wij het toch niet
eens worden. Ik vrees dat wij het op dit punt inderdaad niet eens worden,
maar ik wilde de opmerkingen die hij hierover heeft gemaakt, niet onweersproken
laten.Het antwoord op zijn eerste vraag over de vreemdelingendienst en de terugwerkende
kracht is "ja". Als er een procedure loopt en iemand geen legale status heeft
op het moment van de verkiezingen, heeft zo iemand inderdaad de gemeenteraadsverkiezingen
gemist. Wij hebben geworsteld met de vraag voor welke kant van het risico
je kiest. Als je kiest voor vijf jaar onafgebroken legale status, dan dient
wat betreft het passief kiesrecht hieraan voldaan te zijn op het moment van
het geloofsbrievenonderzoek door het vertegenwoordigend orgaan.Ik dank mevrouw Le Poole. Ik begrijp haar worsteling goed. Het zal haar
niet verbazen dat wij onderling ook in discussie zijn geweest, waarbij essentieel
is geweest dat het gaat om een grondrecht. Zij heeft terecht getrokken aan
de andere kant van het touw. Ga er niet te snel van uit dat dit recht niet
zou bestaan. Ik ben zeer opgelucht dat wij het hierover voor een belangrijk
deel eens zijn geworden.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van GroenLinks wordt conform artikel
121 van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen
worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.Sluiting 15.50 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-96-104.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl