Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 2 maart 2000 te Oranjestad, Aruba, totstandgekomen Verdrag inzake samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van de Verenigde Staten van Amerika betreffende toegang tot en gebruik van faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor drugsbestrijding vanuit de lucht (Trb. 2000, 34) (27229, R1660)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 70-92

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-11-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 3, pagina 70-92

16-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27229Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 92-92
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - adres van A.E. de Boer te Rijswijk (ZH) betreffende kwijtschelding van een belastingaanslag (gedrukt stuk Eerste Kamer, 2001-2002, nr. II); - adres van J.W. Noordermeer te Ridderkerk betreffende het ambtshalve verlenen van een belastingteruggave (gedrukt stuk Eerste Kamer, 2001-2002, nr. III)Pagina 61-62
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734); - de motie-Pastoor c.s. inzake het alsnog opnemen in de uitwerkings-AMvB van een bureninformatieplicht bij vergunningvrij bouwen (26734, nr. 31); - en een andere motie (26734, nr. 31a)Pagina 62-62
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet milieubeheer, de Wet milieugevaarlijke stoffen en de Wet bodembescherming (verbetering handhavingsbevoegdheden) (26929); - Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de invoering van de functie van officier enkelvoudige zittingen (26962); - Wijziging van artikel 10a van de Welzijnswet 1994 (27643); - en 4 andere wetsvoorstellenPagina 62-62
DéchargeverleningPagina 62-62
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 2 maart 2000 te Oranjestad, Aruba, totstandgekomen Verdrag inzake samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van de Verenigde Staten van Amerika betreffende toegang tot en gebruik van faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor drugsbestrijding vanuit de lucht (Trb. 2000, 34) (27229, R1660)Pagina 70-92
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 92-95
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de provinciale indeling van de gemeente Vianen (27254)Pagina 62-70
Presentie en opening (dinsdag 16 oktober 2001)Pagina 61-61

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Goedkeuring
van het op 2 maart 2000 te Oranjestad, Aruba, totstandgekomen Verdrag inzake
samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van de Verenigde
Staten van Amerika betreffende toegang tot en gebruik van faciliteiten in
de Nederlandse Antillen en Aruba voor drugsbestrijding vanuit de lucht (Trb.
2000, 34) (27229, R1660).De voorzitter:Alvorens tot de beraadslaging over te gaan, heet ik natuurlijk de minister
van Buitenlandse Zaken bijzonder welkom, maar eveneens de gevolmachtigde ministers
van de Nederlandse Antillen en van Aruba. Niet in het minst heet ik de afgevaardigden
uit Aruba welkom, mevrouw Van Lis-Donata en de heer Croes. Ik ben bijzonder
verheugd dat u in ons midden hebt plaatsgenomen en straks zult deelnemen aan
de beraadslagingen.De beraadslaging wordt geopend.De heer Van Gennip (CDA):Mijnheer de voorzitter. Als ik de zeer uitgebreide voorbereiding van dit
verdrag op me laat inwerken, dan ben ik eigenlijk nog het meest getroffen
door de inbreng van de minister-president van de Nederlandse Antillen, de
heer Pourier. De analyse van Pourier is dat het niet alleen gaat om criminaliteit
of om overlast; het gaat er zelfs niet alleen om dat drugsbaronnen met hun
enorme kapitalen in de kleinschalige eilandengemeenschappen erin slagen macht
en invloed te kopen, van families tot hele democratieën toe, maar het
gaat, zo parafraseer ik, om een aantasting van de hele cultuur van een samenleving,
van arbeidsethos – waarom nog hard werken, waarom nog een overheidsbaan –
tot de kwaliteit van het onderwijs. Het gaat inderdaad om het wegnemen van
een perspectief van eerlijkheid en fatsoen bij een hele generatie. Denk nu
niet, zo zegt Pourier, dat wij die Amerikaanse investeringen en aanwezigheid
vooral willen hebben om economische redenen. Ik citeer: "Wij hechten evenwel
stukken meer belang aan de samenleving, die ontwricht wordt en aan het sociale
netwerk, dat op dit ogenblik zwaar onder druk staat." Einde citaat.Akkoord zullen velen zeggen, maar is het daarvoor nodig een intensieve
samenwerking met de VS aan te gaan met hun, in de ogen van velen, contraproductief
drugsbeleid en daardoor misschien medeplichtig te worden aan de breed bekritiseerde
aanpak van de drugsproductie in Colombia? Hebben wij wel zekerheid dat de
inlichtingen die verkregen worden alleen gebruikt worden voor drugsbestrijding
en niet voor de bestrijding van guerrilla's Lopen wij niet het grote risico
dat de guerilla-narco-groepen met aanslagen de economie van koninkrijksdelen
zullen ontwrichten? Last but not least, waarom moeten wij die immuniteit voor
vervolging gunnen aan onderdanen van een land dat zelf zich onttrekt aan de
nieuwe vormen van internationale rechtshandhaving? Waarom werken wij mee aan
een verdrag waarvan de wordingsgeschiedenis bepaald niet de schoonheidsprijs
verdient?Wij hadden dit verdrag graag afgehandeld voor het zomerreces. Ook toen
hadden wij willen wijzen op de scherpe analyse van de andere minister president,
de heer Eman. Ongeveer tezelfdertijd wijst Gehenno, die wij hier al eerder
hebben geciteerd in zijn La Fin de la Democratie op de onhoudbaarheid van
de strikte scheiding tussen externe en interne veiligheid. Op 11 september
kreeg hij meer gelijk dan hem lief was. Vijftien jaar geleden werd de heer
Eman uitgelachen in Washington en Den Haag om zijn voorstel militaire inzet
te gebruiken voor criminaliteitsbestrijding. Hoe snel zijn wij in een andere
wereld terechtgekomen!De behandeling van dit verdrag valt nu opeens in die andere wereld, in
dat andere tijdperk. Er is ongelooflijk veel van gedachten gewisseld over
dit verdrag, maar dan is er opeens die andere dimensie: drugs, criminaliteit,
terreur, interne verdediging, externe verdediging, vergelding. Ik zeg dit
niet omdat wij, ook in deze dagen, hielenlikkers van de VS zouden zijn, niet
omdat wij geen nee zouden durven zeggen, niet omdat wij de tekortkomingen
en de risico's van deze verdragen niet zouden zien, maar omdat een schonehandenpolitiek
het slechts denkbare antwoord is op de klemmende uitdagingen op dit terrein.
De vraag van beide ministers-presidenten namens hun bevolkingen is daarbij
voor ons uitgangspunt. Natuurlijk hebben wij kennis genomen van de protesten
uit sommige sectoren van de burgermaatschappij. Die zijn belangwekkend, maar
het zou een absoluut verkeerd signaal zijn – dan druk ik mij nog zwak
uit – om die in de plaats te stellen van de democratische legitimatie
van politieke voorkeuren. Als wij democratie, evenals de eigen zelfstandigheid
van de Antillen en Aruba, serieus nemen, dient dat ons uiteindelijk referentiepunt
te zijn. Het is curieus dat sommigen die hartstochtelijk het primaat van de
politiek bepleiten, kennelijk desalniettemin selectief willen zijn als het
gaat om bepaalde actiegroepen.Ons uitgangspunt is derhalve niet om onze ogen te sluiten voor de bezwaren
van verschillende aard, maar om zeer nadrukkelijk tot een afweging te komen
van die bezwaren ten opzichte van de uiteindelijke doelstelling. Het standpunt
van mijn fractie is niet het sluiten van de ogen, maar wel het afwijzen van
een schonehandenpolitiek. Wij respecteren allereerst, zoals gezegd, de afweging
van onze partners in de West. Het modewoord in de internationale samenwerking
is momenteel "ownership". Als dat ons iets waard is, dan zeker in het koninkrijksverband.
Ik zet daarom ook vraagtekens bij de toonhoogte van sommige bezwaren in ons
land. Het gaat om hun toekomst, de perspectieven van hun volgende generatie,
hun kinderen dus, de integriteit van hun samenleving, zeg maar rustig hun
cultuur, hun aanzien in de omgeving en wereldwijd en zelfs hun bescherming –
het harde woord moet vallen – tegen Nederland als grootste exporteur
van XTC-drugs!Dan is er dat andere argument: wij wijzen het Plan Colombia af; wij wijzen
het harde drugsbeleid van de VS af; wij vinden de immuniteitsregeling onverdraaglijk;
wij vinden hun afstandelijke opstelling ten opzichte van de internationale
rechtsorganen en het multilaterale systeem verwerpelijk, wij willen geen risico
lopen van betrokkenheid bij de bestrijding van de narco-guerilla en dus werken
wij niet mee aan deze vorm van drugsbestrijding; wij met onze reputatie op
dit gebied, de Antillen en Aruba met hun rangschikking in de gevarenzone van
de risicolanden. Ik ben bang dat zo'n opstelling bepaalde krachten in de VS,
die nu nog in de minderheid bleken, alleen maar zal sterken in hun agenda
van een onbeheerste oorlog tegen de drugs en hun unilateralisme.Onze fractie koos en kiest een andere weg. Al voor 11 september, al voor
het reces, hadden wij in onze inbreng willen inzetten op een driesporenbeleid.
Aan de ene kant gaat het om creatieve en royale samenwerking met de VS bij
het opsporen van drugstransporten middels dit verdrag, maar aan de andere
kant moet die samenwerking ook worden gebruikt voor een intensivering van
de dialoog met de VS over de perspectieven van een wereldwijde aanpak van
het drugsprobleem aan de producentenkant, maar vooral ook aan de afnemerskant
en de voordelen daarbij van een duidelijk multilaterale aanpak. Kan de minister
meedelen of hij zeker bij het tonen van onze goede wil kansen ziet voor een
enigszins vruchtbare dialoog met de VS in dit opzicht en misschien voor herstel
van het multilateralisme?Het derde spoor bestaat uit steun bij de opbouw van een alternatieve economie
in Colombia en herstel van de intussen vrijwel verwoeste burgersamenleving.
Het gaat om hulp, om handel – denk aan bloemenimporten – en om
contacten vanuit Europa en Nederland. Bij de behandeling van het onderdeel
ontwikkelingssamenwerking van de BZ-begroting hebben wij een- en andermaal
de noodzaak benadrukt van een zogenaamde toelatingsstrategie. Een land als
Colombia mag niet volwaardig toegelaten worden op de lijst van onze favorieten,
maar kunnen wij het daarbij laten? Wat doen we dan wel om landen en samenlevingen
te helpen om de weg naar de skybox van onze internationale samenwerking terug
te laten vinden? Juist het Plan Colombia zou een aansporing moeten zijn om
het proces van marginalisering van Latijns-Amerika in ons hulpbeleid te keren.Verder zijn wij natuurlijk zeer benieuwd of de inspanningen van meerdere
kanten en met name het moedige werk van Pax Christi in het vredesproces nog
perspectieven hebben, ook in het licht van de recente liquidaties en bedreigingen.
Graag een reactie van de regering hierop.Hoe serieus en intensief zijn de bemoeienissen van de Unie om een alternatief
voor Colombia te bieden? Kan de regering meedelen of zij in de laatste maanden
nog stappen heeft ondernomen om de Europese hulp en de handel met Colombia
te bevorderen? Het simpele verhaal dat de mensenrechten in Colombia worden
geschonden is het uitdelen van een straf juist aan het adres van degenen binnen
de Colombiaanse overheid die daaraan een eind willen maken. Wij hebben niet
de indruk dat er zijdens Europa voldoende echte betrokkenheid en zorg, een "sense of urgency", is omtrent deze ontwikkelingen, maar wij laten
ons graag van het tegendeel overtuigen.Dit zijn overwegingen en vragen vooral van voor 11 september. En nu: je
hoeft geen "White House watcher" te zijn om te beseffen dat de strijd tegen
het terrorisme zich niet zal beperken tot Afghanistan. Overal zal de relatie
georganiseerde misdaad, geld, wapens in het vizier komen, letterlijk ook.
De strijd zal lang zijn en op vele fronten, met onzichtbare vijanden, en met
geen duidelijk moment van uitgeroepen overwinning, zeggen ze in Washington.
Nu een signaal geven van schone handen en langs de kant te gaan staan bij
plannen om misdaad te voorkomen, is onbestaanbaar. Wij denken dat er in de
ontwikkelingen na 11 september ook een kans is voor een nieuw multilateralisme.
Er zijn signalen dat het besef groeit dat de oorlog tegen het terrorisme alleen
gewonnen kan worden binnen een breed gedragen VN-mandaat. De VS hebben een
belangrijk gedeelte van hun schulden aan de VN ingelost; er lijkt een nieuw
engagement ten opzichte van het conflict in het Midden Oosten te ontstaan;
er zijn veel geluiden te horen in de VS dat een veilige wereld alleen die
wereld zal zijn waarbij het overgrote deel van de bevolking ook belang heeft.
Ook dat kan de uitkomst zijn van de constatering dat de wereld na 11 september
veranderd is, wezenlijk veranderd.In die ontwikkeling kunnen wij aan de zijlijn gaan staan, of partner zijn,
in ondersteuning, in dialoog, in kritiek soms, maar vanuit een partnerschap.
Mijn fractie is daarom van mening dat het enerzijds onbestaanbaar is dat wij
nu, juist nu, zouden zeggen: wij doen niet mee; voor ons zijn de risico's
te groot of wij zijn het te zeer met jullie oneens. Maar tezelfdertijd willen
wij op den duur wel kapitaliseren op dat partnerschap, op die wil om samen
risico's te dragen. Niet meteen als een nieuwe conditionaliteit, maar in die
duidelijke boodschap dat de nieuwe strijd eerst en vooral een strijd is voor
de versterking van de internationale rechtsorde, voor de sluiting van "tax
havens" en de bestrijding van het witwassen van zwart geld tot de bevordering
van de universele competentie van het Internationaal Strafhof; in de overtuiging
ook dat grootmoedigheid en afzien van korte termijnbelangen het andere driekwart
van de wereldbevolking het perspectief kan geven van een sociaal economische
orde die ook de hunne wordt, of een milieubeleid, waarin iedereen een plaats
onder de zon gegund wordt. Wij hoeven niet te preken, zeker niet op het moment
dat er slachtoffers vallen, maar wij hoeven onze overtuiging en onze inzet
ook niet te verbergen. Daarmee wordt de acceptatie van het FOL-verdrag geplaatst
tegen de nieuwe realiteiten van na 11 september en in een breder kader van
een multilaterale bestrijding van terreur, drugshandel, wapenverspreiding,
geweld en staatscorruptie. De nieuwe realiteiten van na 11 september impliceren
dat een geïsoleerd bekijken van corruptie, drugs en misdaad in een bepaald
gebied achterhaald is, maar gezien moet worden tegen de realiteit van de mondialisering
van de georganiseerde misdaad en de terreur, en dus de noodzaak van een mondiale
bestrijdingsstrategie. Die mondialisering en die vervaging van de grens tussen
de interne en de externe veiligheid, dat zijn de nieuwe realiteiten van de
21ste eeuw. In dat kader moet ook dit verdrag gezien worden. Wij zijn benieuwd
te horen of de koninkrijksregering het toevoegen van een nieuwe dimensie van
ons partnerschap met de VS ook in dit kader wil zien.Wij zijn naar nog iets anders benieuwd. Vanuit onze fractie en vanuit
deze Kamer is herhaaldelijk de vraag gesteld waarom wij er toch zo lang over
doen om internationale verdragen, ook de meest belangrijke, in een bij de
urgentie of de aard van zo'n verdrag passend tempo te behandelen. Een paar
maanden geleden moesten wij constateren dat de Caribische Associatieverdragen
jaren behandeltijd hadden gevergd. Enkele weken later moesten wij constateren
dat Nederland bij de behandeling van het Internationaal Strafhof bij de achterhoede
dreigde te komen, Nederland nota bene zelf. Een- en andermaal is vanuit onze
fractie aangedrongen op spoed bij met name het VN-verdrag inzake de terroristische
bomaanslagen. De secretaris-generaal van de VN doet een dringend beroep, ook
op onze minister-president, om voor de millenniumtop van begin september 2000
die zaken af te wikkelen. Nee dus. Op 24 oktober 2000 stellen de heer Hirsch
Ballin en ik die zaak in schriftelijke vragen opnieuw aan de orde. De regering
geeft niet eens een direct antwoord, terwijl het toch een zeer aangelegen
verdrag is. Nu, na een jaar en na 11 september, is het nog maar net bij de
Tweede Kamer ingediend. De trage en gecompliceerde gang van dit verdrag kennen
we – het ligt niet alleen aan de regering – maar naar het oordeel
van onze fractie zit er onvoldoende druk achter het hele proces van belangrijke
internationale verdragen, ook in de essentiële sfeer van bevordering
van veiligheid en bestrijding van terrorisme en misdaad. Ons land kan zich
dat tegenover de internationale gemeenschap niet permitteren en wij vragen
de regering dringend stappen te ondernemen, die een wending in dit algemeen
lijkende beeld kunnen garanderen.Terug naar de eilanden: Ook op een meer directe manier kan de drugs- en
misdaadbestrijding breder geploegd worden. Wij krijgen goede berichten over
de samenwerking met de coast guard en wij vragen ons af, of die samenwerking
niet nog meer uitgebreid kan worden. Heeft de koninkrijksregering of hebben
de afzonderlijke eilanden nog andere verreikende plannen om de doorvoerpositie
effectiever te bestrijden? Hoe ziet de regering in dit verband de ontwikkelingen
in Venezuela, waar het nieuwe regime steeds meer een duidelijke eigen agenda,
ten dele anti-VS, ontwikkelt voor zichzelf en voor heel Latijns Amerika?Overigens onderschatten wij de risico's niet van een betrokken raken van
de eilanden bij destabiliseringsacties van de zijde van de drugssyndicaten,
die zich zwaar gedupeerd zullen voelen. Ook dat roept toch weer die al sinds
1969 sluimerende vraag op: hoe ver reiken bereidheid en mogelijkheden van
Nederland om de eilanden te beschermen tegen ontwrichting van buiten en van
binnen? De nieuwe installaties en het nieuwe belang van de eilanden in de
drugsbestrijding kunnen ze duidelijk tot doelwit maken. Daarom achten wij
het niet prematuur om te spreken over scenario's waarin een sterkere Nederlandse
beschermingsinzet gevraagd zal worden. Dat is ook een van de consequenties
van de goedkeuring van dit verdrag. Is er een standpunt van de regering te
geven over titel en omvang van een eventueel versterkt Nederlands militair
engagement bij terroristische aanslagen van buitenaf of bewust gestimuleerde
ontwrichting van binnenuit? Dit is weliswaar een hypothetisch, maar geenszins
theoretisch scenario.De immuniteitenregeling verdient niet de schoonheidsprijs, maar is wel
plaatsbaar in het denken van de Amerikaanse bevolking en regering, ook de
vorige. Het is een prijs voor het partnership, jammer genoeg een kennelijk
onvermijdelijke prijs. Deze Kamer heeft zich eerder gebogen over de immuniteitenregeling
voor Amerikaans militair personeel. Ook toen, een veertig jaar geleden, was
er al een zekere vrees en ongenoegen. Waar ging het in die tijd om? Om in
Soesterberg, want daar ging het om, dronken rond te rijden en verkeersslachtoffers
maken? Om de vrouwen in die omgeving lastig te vallen? Om drugsgebruik en
smokkel? Om geweldsmisdrijven? En dat alles onttrokken aan de Nederlandse
strafrechter? Niets daarvan, mijnheer de voorzitter. De toenmalige fractieleider
van de VVD, de heer Van Riel, maakte zich vooral zorgen over de mogelijkheid
dat Amerikaanse soldaten een artikel van onze Grondwet zouden overtreden,
en wel meer specifiek dat de katholieken onder hen het in hun hoofd zouden
halen processies te gaan houden en daarmee het toen nog geldende processieverbod
uit de Grondwet met de voeten zouden treden. Het zegt iets over de perceptie
waarmee toen kennelijk de Nederlandse politici tegen de Amerikaanse soldaten
en hun verleidingen aankeken. Ik vrees dat zelfs katholieke Amerikaanse jongens
van rond de twintig toch andere zaken aantrekkelijker vonden dan een calvinistisch
land op stelten te zetten met een paar stevige roomse processies, ook in die
tijd. Maar het zegt alles over een wereld, die in enkele decennia zo onomkeerbaar
lijkt veranderd te zijn. Achteraf is die vrees van de grote liberale voorman
ongegrond gebleken. Laten we hopen, dat het op de eilanden ook meevalt. Maar
nogmaals: het verdient de schoonheidsprijs niet, al kunnen we er wel begrip
voor opbrengen, gegeven de totaliteit van de rechtsbescherming waar de VS-militair
aanspraak op maakt. De soevereiniteit van de VS gaat daarbij voor alles. Aan
ons de opdracht vanuit dat partnership duidelijk te maken dat soevereiniteit
soms het best gediend is door er stukken van te delen met anderen. Diezelfde soevereiniteit kreeg vanuit diezelfde eilanden haar eerste saluut.
In haar laatste boek beschrijft Barbara Tuchman in haar onnavolgbare stijl
hoe vanuit wat nu de koninkrijksdelen heten, de eerste erkenning ter wereld
kwam van de tegen hun moederland revolterende verenigde staten, het eerste
saluut voor de vlag van de revolutie in de Nieuwe Wereld. Tussen dat saluut
en de handtekening onder het FOL-verdrag, tussen het saluutschot van de Bovenwinden
en wellicht het tinkelen van het glas champagne straks na de ratificatie op
onze residentie in de S Street liggen bijna twee en een kwart eeuw, vooral
van respect en samenwerking, overigens een jaar te veel met alle uitstel en
vertraging. Het is vanuit dat respect, wederzijds respect, dat wij hopen in
partnership ook op deze manier te kunnen bijdragen aan een wereld die veiliger
en vrijer wordt.Mijnheer de voorzitter. Voor onze fractie dienen bij de beoordeling van
belangrijke wetsvoorstellen of verdragen drie criteria te gelden. En het gaat
hier om een belangrijk verdrag. Hoe passen die wetten, hoe past zo'n verdrag
in onze waardenoriënteringen? Wat zijn de effecten voor de langere toekomst,
voor volgende generaties, van nu voorgestelde maatregelen? Geen quick fix,
maar lange termijn. Wat zijn dan de uitwerkingen? Last but not least: wat
is het effect van voorgestelde maatregelen en verdragen voor de versterking
van de samenleving en menselijke verbanden in plaats van mee te deinen met
trends van verbrokkeling en uiteenvallen?De heer Pourier heeft eigenlijk dat antwoord al gegeven: het gaat niet
om het geld, maar om die vrijheid en waardigheid. Het gaat om die volgende
generatie te vrijwaren van drugsdwang, het gaat om het tegengaan van de ontwrichting
van de samenleving, allereerst op de Eilanden. Daarom, mijnheer de voorzitter,
valt onze beoordeling van dit verdrag positief uit.De heer De Vries (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. De behandeling van dit wetsvoorstel confronteert
ons met de merkwaardigheden van het Statuut van het Koninkrijk. Immers, de
goedkeuring van het verdrag met de regering van de Verenigde Staten betreffende
de toegang tot en gebruik van faciliteiten op de Nederlandse Antillen en Aruba
voor drugsbestrijding vanuit de lucht, wordt in het wetsvoorstel enkel gevraagd
voor de beide rijksdelen in de West. Maar deze Kamer, die als laatste instantie
van de wetgevende macht in het Koninkrijk, afgezien van de koninklijke handtekening,
haar fiat moet geven, is net als de Tweede Kamer enkel gekozen door kiezers
in het rijksdeel Nederland. Krachtens het Statuut hebben de Staten van de
Nederlandse Antillen en Aruba en hun bijzondere gedelegeerden die naar Den
Haag zijn afgevaardigd, slechts een adviserende stem. Onze fracties –
ik spreek mede namens de SGP-fractie – hebben de neiging hier van een
democratische leemte in het koninkrijksstatuut te spreken en vragen zich af,
of dat nog wel van deze tijd is. In de parlementen van Frankrijk en Denemarken,
waar afgevaardigden van vergelijkbare gebieden stemhebbend lid zijn, is dat
naar onze mening beter geregeld. Bij een aangelegenheid als deze, waar de
belangen van de rijksdelen in de West centraal staan, valt deze leemte extra
op. Hoe oordeelt de koninkrijksregering hierover?Voor onze fracties betekent dit dat wij de gezichtspunten van die delen
van de bevolking van het Koninkrijk die ons niet hebben gekozen, extra zwaar
laten wegen. Wij onderkennen overigens dat hier ook belangen van het Koninkrijk
als geheel in het geding zijn, maar ik kom daar nog op terug.Mijnheer de voorzitter. Het lijdt geen twijfel dat de rijksdelen in de
West zeer groot belang hechten aan de totstandkoming van dit verdrag. Dat
is door de bijzondere gedelegeerden die aan het debat in de Tweede Kamer deelnamen,
duidelijk uitgesproken. Zij hadden daarvoor verschillende argumenten. In de
eerste plaats vormt de drugsmaffia ook in hun landen een groot probleem, dat
zij op eigen houtje moeilijk de baas kunnen. Hun verwachting is dat de activiteiten
van de Verenigde Staten die door dit verdrag geregeld worden, ook een gunstige
uitwerking zullen hebben op de handel in drugs in hun eigen gebieden. Het
tweede argument is dat de aanwezigheid en activiteiten van Amerikaanse militairen
op hun grondgebied een belangrijke impuls zullen geven aan de economische activiteiten, en die hebben zij dringend nodig. Het derde argument
is, dat een goede relatie met de zo nabij gelegen Verenigde Staten van grote
politieke waarde is voor deze zeer kleine landen en dat het omgekeerde heel
schadelijk voor hen zou zijn. Dit argument heeft na 11 september nog aan gewicht
gewonnen.Onze fracties achten deze drie argumenten zeer plausibel en wij voegen
eraan toe dat het laatste argument even goed opgaat voor het Koninkrijk als
geheel. Trouwens, ook de drugsproblematiek en de economie op de eilanden zijn
zaken die ons ter harte gaan.Helaas zijn er ook hier geen rozen zonder doornen. Een risico dat door
de betrokkenheid bij de Amerikaanse verkenningsvluchten wordt bevorderd, is
dat van de aanslagen van de kant van de drugsmaffia op de eilanden. Maar het
feit dat de regeringen ondanks dat krachtige pleitbezorgers zijn van dit verdrag,
moet ons wel wat zeggen. Wel vragen zij onzes inziens terecht om hulp van
de kant van het Koninkrijk, indien dreigingen ernstig worden. Erkent de regering
dat zij hier een verantwoordelijkheid heeft?Als laatste punt van betrokkenheid van het Koninkrijk als geheel noem
ik de relatie tussen de verkenningsvluchten vanaf Curaçao en Aruba
en de drugsbestrijding in Colombia, waarbij methoden worden toegepast waarvan
de Nederlandse regering en de EU afstand hebben genomen. Onze fracties menen
dat de regering in dit verdrag naar vermogen beide zaken van elkaar heeft
gescheiden. Wij gaan niet uit van kwade trouw aan de zijde van de Amerikaanse
regering en indien wel, dan is de koninkrijksregering daarvoor niet medeverantwoordelijk.
Daarbij is het onze overtuiging dat afwijzing van dit verdrag de bevolking
van Colombia zeker geen dienst zou bewijzen.Over de immuniteiten die in dit verdrag aan Amerikaanse militairen worden
verleend, zou nog wel wat te zeggen zijn. Maar nu de landsregeringen in de
West dit hebben geaccepteerd, zien onze fracties geen reden om daar nog een
punt van te maken.Voorzitter. Onze conclusie is dat wij dit verdrag met overtuiging zullen
goedkeuren.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Voorzitter. "Goedgelovige Jozias van Aartsen" kopte het Parool eind mei,
nadat de Tweede Kamer akkoord ging met voorliggend verdrag, dat de VS toestemming
geeft vliegvelden op de Antillen te blijven gebruiken voor acties tegen drugshandelaren.
De krant begrijpt niet hoe de Tweede Kamer, voorgegaan door minister Van Aartsen,
zo goedgelovig kan zijn. De krant raakt hier de kern van de discussie. Het
is en blijft moeilijk voor te stellen dat op basis van een mondelinge toezegging,
informatie ingewonnen boven Colombia niet gebruikt zal worden voor andere
doeleinden. Ik kom hier later op terug.Er is al veel gesproken over het onderhavige voorstel van rijkswet, het
FOL-verdrag, de forward operating locations. Een behandeling van negen uur
in de Tweede Kamer valt niet elk verdrag te beurt. Ook een eerste termijn
van 105 minuten in de Eerste Kamer is erg veel te noemen. Over het algemeen
heeft het afsluiten van verdragen minder voeten in aarde. Dat het bij dit
verdrag geen vanzelfsprekendheid is, is een goede zaak. Voorliggend voorstel
van rijkswet betekent de introductie van een grote betrokkenheid van het Koninkrijk
bij de Amerikaanse aanpak van de bestrijding van drugscriminaliteit in het
Caribisch gebied.Ik zal mij vandaag tot de volgende punten beperken: de relatie met plan
Colombia, de relatie met terrorismebestrijding, risico's en de jaarlijkse
evaluatie.De veel te ruime immuniteitenregeling is uitgebreid besproken in de Tweede
Kamer. Ik wil me hier beperken tot een enkele observatie. Dit soort ruime
regelingen zijn niet goed. Het is van de gekke dat op het moment dat Amerikaanse
militairen een strafbaar feit plegen, het altijd de VS zijn die bepalen of
er sprake is van een rechtsgang en van een veroordeling. Vol trots meldt de
minister in de nota naar aanleiding van het verslag dat, als er vanuit het
Koninkrijk gevraagd wordt om opheffing van immuniteit, deze vraag door de
VS in welwillende overweging genomen zal worden. Wat stelt dat in de praktijk
voor?Daar komt bij dat wanneer Amerikaanse militairen zich schuldig maken aan
schendingen van mensenrechten die zouden kunnen leiden tot vervolging voor
het Internationaal Strafhof, zij op grond van het FOL-verdrag moeten worden
uitgeleverd aan de VS. Zo'n opstelling is niet goed voor het internationale
rechtsgevoel. De VS zou er goed aan doen het Verdrag van Rome alsnog te ondertekenen
en deel te nemen aan het Internationale Strafhof. Ook de VS heeft zich te
schikken in de internationale rechtsorde.De FOL's zijn militaire steunpunten van waaruit Amerikaanse vliegtuigen
antidrugsactiviteiten uitvoeren. De VS ziet de investeringen in de FOL's als
hulp in het kader van Plan Colombia. Er is veel kritiek op Plan Colombia.
Plan Colombia bedreigt het moeizame vredesproces, verergert het interne vluchtelingenprobleem
en betekent een ernstige aanslag op de volksgezondheid en het milieu. Kortom,
het is een extreem gemilitariseerde, mens- en milieuonvriendelijke uitwas
van de Amerikaanse "war on drugs", Voldoende reden voor de EU en Nederland
om geen steun te willen verlenen aan dit plan.De Nederlandse regering zegt dat er een scheiding is tussen de FOL's en
Plan Colombia. De minister stelt in de nota naar aanleiding van het verslag
dat indien de FOL's mede tot doel hadden gehad de militaire component van
Plan Colombia te versterken, de koninkrijksregering niet bereid zou zijn geweest
toegang tot de steunpunten toe te staan. Vervolgens zegt hij dat Nederland
het Plan Colombia niet in zijn totaliteit afwijst. Ik citeer: "De activiteiten
gericht op het bieden van alternatieven verdienen in beginsel steun, afhankelijk
van de sociale, economische en landbouwkundige kwaliteit van de geboden alternatieven."
Dit is nieuw: geen totale afwijzing van Plan Colombia. Was dit één
van de redenen om te komen tot dit FOL-verdrag? Betekent dit dat er toch sprake
is van een (indirecte) relatie van de FOL's met Plan Colombia?De FOL's vormen organisatorisch een onderdeel van een joint interagency
taskforce. Deze militairen verzamelen alleen informatie over drugstransporten.
De uitvoering van het militaire deel van Plan Colombia valt onder de verantwoordelijkheid
van US special operations command. Beide onderdelen vallen, ten slotte, onder
Southcom, het commando van de Amerikaanse strijdkrachten in Zuid-Amerika.De Amerikaanse regering heeft de minister mondeling toegezegd dat via
Southcom geen informatie afkomstig van FOL-vluchten zal worden doorgegeven
ten behoeve van andere taken dan het onderscheppen van drugstransporten. Graag
zou ik zien dat deze mondelinge toezegging omgezet wordt in een schriftelijke
toezegging. Dat geeft toch meer vertrouwen in deze veranderende tijden.Bij vluchten boven Colombiaans grondgebied vliegen echter ook Colombiaanse
functionarissen mee. Deze functionarissen hebben toegang tot alle tijdens
die vluchten verzamelde informatie. De minister zegt dat de activiteiten van
de Colombianen aan boord van de Amerikaanse vliegtuigen die opereren binnen
de door het FOL-verdrag vastgestelde kaders, onder de bepalingen en beperkingen
van het verdrag vallen. Hoe denkt de minister dat te kunnen controleren? Komt
hier zijn goedgelovigheid om de hoek kijken? Is het niet beter om van de Colombiaanse
regering een vergelijkbare toezegging zoals die van de Amerikaanse regering
te vragen? Op dit moment blijft toch het gevaar bestaan dat er via de communicatiekanalen
van deze Colombiaanse functionarissen alsnog informatie gebruikt zal kunnen
worden voor andere doeleinden, bijvoorbeeld voor terrorismebestrijding.Terrorismebestrijding is mijn volgende onderwerp. De wereld is na 11 september
veranderd. Nederland heeft zich momenteel verbonden aan een wereldwijde campagne
tegen het terrorisme. De FARC en het ELN zijn eenzijdig door de VS uitgeroepen
tot terroristische organisaties, hoewel de Colombiaanse regering met beide
bewegingen vredesonderhandelingen voert. In het kader van de vredesbesprekingen
heeft de FARC een gedemilitariseerde zone ter grootte van Nederland toegewezen
gekregen. Farcolandia. Hoe groot is de kans dat de Nederlandse regering voor
de keuze gesteld wordt de FOL's ter beschikking te stellen in de strijd tegen
het terrorisme? Is de FARC ook voor Nederland een terroristische organisatie
en moet Farcolandia nu beschouwd worden als een terroristische staat? Wie
bepaalt trouwens wat een terroristische organisatie is? Er is een aantal risico's verbonden aan de FOL's. Op het directe operationele
niveau is de kans groot op zogenaamde missers. In April 2001 werd boven Peru
een burgervliegtuig neergeschoten als gevolg van een gezamenlijke Peruaans-Amerikaanse
antidrugsoperatie. Een moeder en kind kwamen daarbij om het leven. Een verkenningsvliegtuig
van de CIA leverde de inlichtingen voor de detectie, ofwel het volgen en het
onderscheppen van het vliegtuig dat werd aangezien voor een smokkelvliegtuig.
Soortgelijke missies worden straks ook uitgevoerd vanaf de FOL's.Een ander gevaar is een dreigende escalatie van de oorlog in Colombia.
Nederland dreigt zo medeplichtig te worden bij schendingen van mensenrechten
in Colombia. Het Amsterdam International Law Center van de Universiteit van
Amsterdam concludeert: "Nederland kan direct aansprakelijk zijn op grond van
het feit dat het op zijn grondgebied activiteiten toelaat die schendingen
van rechten van derde staten inhouden, indien vastgesteld wordt dat Nederland
wetenschap heeft of had moeten hebben van die schendingen. Daarnaast kan Nederland
indirect aansprakelijk zijn voor medeplichtigheid aan de schendingen van het
volkenrecht in Colombia. Nederland verleent, zij het op indirecte wijze, steun
aan, dan wel assistentie bij deze schendingen door de FOL's ter beschikking
te stellen aan de VS." Geen prettig vooruitzicht lijkt me. In deze wat academische
discours kan Nederland strikt genomen voor het Internationaal strafhof worden
gesleept. De VS niet, want zij erkennen het Hof niet.Over inhoud van de jaarlijkse evaluatie blijft de minister in de nota
naar aanleiding van het verslag vaag. Er heeft voorbereidend overleg plaatsgevonden
op ambtelijk niveau met de VS en er is overeenstemming bereikt over het feit
dat er zo'n jaarlijkse evaluatie komt. Het hoe en wat erin moet staan is nog
open. De minister zal een en ander in een briefwisseling met zijn ambtgenoot
van de VS vastleggen. Wat moet ik mij daar allemaal bij voorstellen? Wie gaat
de evaluatie doen? Komen de vluchtgegevens er in te staan? Komt er antwoord
op de vraag welke toestellen er gebruikt worden voor wat soort missies, welke
foto's zijn gemaakt en waar die voor zijn gebruikt? Essentiële gegevens
over de vluchtbewegingen vanaf Aruba en Curaçao moeten ter beschikking
komen van de Kamer. Anders is een goede openbare democratische controle van
wat er op de eilanden gebeurt, niet mogelijk.Voorzitter. GroenLinks is zeer kritisch over voorliggend verdrag. Letterlijk
wordt er een grens overschreden als de Amerikanen in de gelegenheid worden
gesteld om vluchten boven Colombia uit te voeren. Grote vraag blijft of deze
manier van drugsbestrijding effectief is. Het aantal inbeslagnemingen is het
laatste jaar toegenomen. Dertig tot veertig procent van de handel wordt onderschept.
Dat is een goede zaak. Negatief is echter dat het niet betekent dat er minder
verhandeld wordt. Effectief betekenen deze cijfers dat de productie opgevoerd
wordt. De hoeveelheid voor consumptie blijft gelijk. Deze vorm van drugsbestrijding
is contraproductief. De financiering van de FARC met drugsgelden heeft er
in ieder geval niet onder te lijden. Het fragiele vredesproces in Colombia
verdient onze aandacht. Niet het aanpakken van de drugshandel zal tot vrede
leiden, maar een duurzame vrede zal bijdragen aan het aanpakken van de drugshandel.Mevrouw Van Lis-Donata (Organisacion
Liberal Arubano):Mijnheer de voorzitter. Met grote belangstelling heb ik uitgekeken naar
deze dag waarop de behandeling van het verdrag Forward Operating Locations,
beter bekend als het FOL-verdrag, plaatsvindt in de Eerste Kamer. Het is mij
een bijzonder voorrecht in de Eerste Kamer als gedelegeerde van de Staten
van Aruba en van de fractie OLA deel te nemen aan de behandeling van dit voor
Aruba zo belangrijke verdrag. Dit verdrag is niet alleen belangrijk voor Aruba,
maar ook voor het gehele Koninkrijk der Nederlanden. De samenwerking die in
dit verdrag geregeld wordt tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde
Staten maakt het mogelijk dat gestationeerd personeel van de Verenigde Staten
gebruikmaakt van de faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor
drugsbestrijding vanuit de lucht. Hierdoor participeren Aruba en de Nederlandse
Antillen voor een periode van zeker tien jaar in internationale
drugsbestrijdingsactiviteiten.Al sinds de intrede van de Status aparte heeft de regering van Aruba ingezien
dat de drugscriminaliteit op internationale basis aangepakt dient te worden.
Voor de opbouw van de Arubaanse economie zijn er allerlei faciliteiten gecreëerd
om toeristen aan te trekken. Het toerisme was eind jaren tachtig en is tot
op heden onze voornaamste bron van inkomsten. De bevolking voelt zich gelukkig
in ons zonnig land met witte stranden en spreekt over "one happy island".
Helaas heeft ieder zonnig plekje, zoals bekend, ook een schaduwkant. Zo is
gebleken dat de voor de toeristen gecreëerde faciliteiten ook gebruikt
worden voor doorvoer van drugs van Zuid naar Noord en omgekeerd. Drugshandelaren
laten cocaïne transporteren uit Latijns-Amerikaanse landen via Aruba
naar Europa en de Verenigde Staten. Omgekeerd worden de laatste tijd ook synthetische
drugs uit Europa via het Caribische gebied naar Latijns-Amerikaanse landen
getransporteerd. Zoals bekend, is de geografische ligging van Aruba gunstig
voor de handel. De Reina Beatrix international airport is modern en heeft
dagelijks verbindingen naar vele landen. Dit is aantrekkelijk voor vele reizigers,
inclusief de drugshandelaren.Bij de doorvoer van drugs blijft er helaas steeds een zekere hoeveelheid
achter voor consumptie ter plaatse. Ten gevolge van drugsmisbruik deed ongeveer
zeven jaar geleden de eerste "choller" zijn intrede in de straten van Aruba.
Onze chollers zijn te vergelijken met de dakloze drugsgebruikers in Nederland.
Voor een kleine gemeenschap als die van Aruba komt het extra hard aan voor
de familieleden. Niet alleen volwassenen worden slachtoffers, ook jonge scholieren
worden in de buurt van scholen uitgelokt tot het gebruik van drugs. De toekomst
van onze jeugd wordt bedreigd. Het is duidelijk dat de drugs een gevaar zijn
voor groot en klein, oud en jong.Van de regering van Aruba wordt hiervoor een oplossing verwacht. De preventieve
programma's krijgen voorrang om onze jeugd goed voor te lichten over de kwalijke
gevolgen van drugsmisbruik. De invoering van een nieuwe wet om chollers onder
curatele te stellen voor gedwongen behandeling biedt slechts een gedeeltelijke
oplossing. Ook andere wetten ter beperking van het witwassen van illegaal
verkregen gelden, zoals de Wet meldpunt ongebruikelijke transacties, de wet
voor het casinotoezicht en het banktoezicht, bieden gedeeltelijke oplossingen.Derhalve is de internationale samenwerking voor bestrijding van drugsactiviteiten
ongetwijfeld een dringende noodzaak. Het FOL-verdrag komt grotendeels tegemoet
aan onze verwachtingen over de bestrijding van drugsactiviteiten op internationaal
niveau. Wij vertrouwen in het FOL-verdrag en zullen alle medewerking verlenen
om het beoogde doel te bereiken. Conform artikel XV van dit ontwerp behouden
de autoriteiten van Aruba de gehele verantwoordelijkheid voor de fysieke veiligheid
van het Reina Beatrix internationaal vliegveld.Na de terreurdaden van 11 september jongstleden in de Verenigde Staten
heeft de FOL Aruba om extra beveiliging verzocht. Het verdrag staat slechts
beperkte bewapening toe van het personeel. In afwachting van de goedkeuring
van het FOL-verdrag is het Amerikaanse personeel nog niet voltallig voor de
bediening van de vier FOL-vliegtuigen die in Aruba gestationeerd zijn. Willen
wij de permanente bescherming van de luchthaven van Aruba garanderen, dan
is de aanwezigheid van meer defensiemiddelen dringend nodig. De aanwezigheid
van een helikopter kan al veel goede diensten bewijzen in verband met deze
vraag om bescherming. In tegenstelling tot de Nederlandse Antillen zijn er
in Aruba geen vliegtuigen van de Koninklijke marine gestationeerd. Daarom
kunnen wij nog niet spreken van een afdoende afschrikkingsmechanisme.Hierbij wil ik nogmaals de aandacht vragen voor de preventieve bescherming
die het Arubaanse parlement heeft gevraagd aan Nederland bij de behandeling
van dit ontwerp in de Staten van Aruba. De in september jongstleden nieuw
opgerichte commissie voor extra bescherming van de luchthaven en haven van
Aruba, kan zeker goed gebruikmaken van extra beveiligingsmiddelen en materieel
vanuit Nederland.Tot slot wil ik nog het volgende zeggen met betrekking tot het Plan Colombia.
Al is het bekend dat het FOL-verdrag gescheiden functioneert van het Plan
Colombia, toch zijn wij, de fractieleden van de OLA, van mening dat een effectief
resultaat voor FOL bespoedigd kan worden, indien de Europese Unie een langdurige
afzetmarkt biedt voor de alternatieve landbouwproducten afkomstig van de Colombiaanse
boeren en eventueel andere landbouwbedrijven. In dit verband vertrouwen wij
op de medewerking van de Europese-Unielanden.De Staten van Aruba beseffen dat de uitvoering van het FOL-verdrag niet
altijd even makkelijk zal gaan, maar voor de Staten van Aruba staat de bescherming
van het welzijn van ons volk op de eerste plaats.De heer R.M. Croes (AVP):Mijnheer de voorzitter. Ik voel mij vereerd vanmiddag in deze Kamer deel
te mogen nemen aan deze beraadslaging, niet alleen omdat dit één
van de laatste fasen is in de afronding van het af te leggen traject bij de
afhandeling van deze goedkeuringswet, maar ook omdat er naar mijn oordeel
tijdens het hele behandelingsproces van dit verdrag in koninkrijksperspectief
ontegensprekelijk sprake is geweest van een directe democratische inbreng
en participatie van alle betrokken instanties en organen van de drie koninkrijkspartners,
overeenkomstig de bestaande staatsrechtelijke principes en regels.Dat er sinds het ontstaan van de eerste concepten van dit verdrag tot
op heden punten van zorg en zelfs kritiek naar voren zijn gebracht en geuit
ten aanzien van het verdrag of bepaalde artikelen ervan, is onzes inziens
begrijpelijk en zelfs terecht. Echter, van de zijde van Aruba is constant
en op een zeer consequente wijze gewezen op het belang van dit verdrag voor
Aruba. Mijn fractie heeft te allen tijde met klem gewezen op de niet te betwisten,
vastberaden houding van Aruba een betrouwbare partner te willen zijn in de
strijd tegen de internationaal georganiseerde drugsmisdaad.Naast deze bereidwilligheid en stellingname hebben ook andere factoren
een bepalende rol gespeeld voor Aruba om voorstander te zijn van de FOL-operaties
op het eiland. Op de eerste plaats zijn er de geografische aspecten. De kleinschaligheid
van Aruba brengt uiteraard beperkingen met zich. Aruba ligt nota bene op zwemafstand
van de kust van het Zuid-Amerikaanse vasteland. Daarnaast ligt
Aruba in de Caribische regio die met name in de laatste jaren, zowel in geopolitieke
context als ten aanzien van de activiteiten van de drugshandel, als een zeer
actief gebied beschouwd moet worden. Het is, anders gesteld, wel degelijk
zo dat Aruba niet een trampoline wil zijn: Aruba wil geen doorvoerfunctie
hebben voor de noordelijke consumptielanden.Een tweede factor die bepalend is geweest voor Aruba voor de positieve
receptiviteit voor de aanwezigheid van de FOL op het eiland, zijn het bewustzijn
en het besef dat de georganiseerde misdaad internationaal moet worden bestreden
middels internationale samenwerking. Aruba en het Koninkrijk hebben dus een
taak en een plicht in dezen. Trouwens, met betrekking tot dit concept heeft
Aruba reeds vanaf het verkrijgen van zijn status aparte in 1986 een consistent
beleid gevoerd. Constant heeft Aruba zowel bij de Verenigde Staten als bij
Nederland aangedrongen op intensievere gemeenschappelijke en gezamenlijke
samenwerking ter bestrijding van de gemeenschappelijke vijand. De behartiging
van de interne en externe veiligheid dient naar onze mening als een onlosmakelijk
verbonden geheel te worden gezien bij de bestrijding van de internationale
drugshandel.Een derde factor voor de positie van Aruba met betrekking tot de aanwezigheid
van de FOL op het eiland dient te worden gezocht in het kader van een feitelijk
politiek realisme. De politieke en economische belangen van en voor de microstaat
Aruba moeten te allen tijde voorzichtig en zorgvuldig worden afgewogen bij
elke in te nemen opstelling jegens supermogendheid de Verenigde Staten. Bovendien
is het te allen tijde op elkaar kunnen rekenen als betrouwbare bondgenoten
een absolute voorwaarde bij de bestrijding van de gemeenschappelijke vijand,
de georganiseerde misdaad.Ook het humane oftewel humanistische aspect heeft altijd een rol gespeeld
voor de positie van Aruba. Wanneer wij praten over de FOL, gaat het ons in
principe om de redding van mensenlevens, sociale structuren en perspectieven,
zowel op lokaal als internationaal niveau.Voorzitter, dames en heren. Het positief achter het FOL-verdrag staan
dient te worden gezien als een afweging van belangen, zoekend naar het gewenste
en noodzakelijke evenwicht van eenieders belangen en verantwoordelijkheden.
Nogmaals, er zijn gevoelens van verontrusting en bezorgdheid geuit omtrent
de immuniteitskwestie, het eventueel oneigenlijk doorspelen van door de FOL
verkregen informatie naar Colombiaanse autoriteiten en strijdkrachten, het
inbouwen van een mogelijke tussentijdse evaluatie van het verdrag, garanties
voor Aruba en de Antillen bij mogelijke vergeldingsacties van de FARC guerrilla
tegen Aruba en de Antillen, de mogelijke internationaalrechtelijke implicaties
voor Nederland, etc. Dat zijn onzes inziens allemaal legitieme zorgpunten.Hiertegenover staat, zoals minister Van Aartsen het heel treffend formuleerde
in de nota naar aanleiding van het verslag van 9 juli jongstleden, dat voor
dit verdrag in de eerste plaats geldt dat het Koninkrijk de Verenigde Staten
bijstaat in de uitvoering van een rechtmatige activiteit. Die rechtmatige
activiteit is de bestrijding van de illegale drugstransporten. Aruba onderschrijft
de stelling volledig.Mijnheer de voorzitter. Het Arubaanse parlement heeft heel expliciet zijn
standpunt ten aanzien van het FOL-verdrag middels de brief van 25 september
2000 kenbaar gemaakt. Ook tijdens de plenaire vergadering in de Tweede Kamer
is de houding van Aruba door alle aanwezige gedelegeerden van Aruba eensgezind
verkondigd. Echter, de gebeurtenissen in de Verenigde Staten van afgelopen
11 september hebben de aanwezigheid van de FOL op Aruba een aanvullende dimensie
gegeven. Die aanwezigheid heeft een toegevoegde waarde gekregen en gegeven
aan het eiland. De Amerikaanse investeerders maar met name de Amerikaanse
toeristen zullen naar alle waarschijnlijkheid in de nabije toekomst naar bestemmingen
vliegen en gaan waar het aspect van veiligheid een belangrijke rol speelt.
Naar onze mening draagt de aanwezigheid van de FOL op Aruba hiertoe behoorlijk
bij.Mijnheer de voorzitter. Ik verzoek u en alle aanwezigen oprecht en beleefd
uw steun en goedkeuring te verlenen aan het verdrag.De voorzitter:Ik dank u hartelijk voor uw bijdrage, mijnheer Croes.Mevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):Mijnheer de voorzitter. Vandaag behandelen wij in de Eerste Kamer het
voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 2 maart 2000 te Oranjestad, Aruba,
totstandgekomen verdrag inzake samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de regering van de Verenigde Staten van Amerika betreffende toegang tot
en gebruik van faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor drugsbestrijding
vanuit de lucht. Ik herhaal deze omschrijving omdat die duidelijk maakt dat
het om een gecompliceerd voorstel van rijkswet gaat met bovendien een serieus
te nemen inhoud. Een allesbehalve simpele wetgeving!Op 28 mei jongstleden is het wetsvoorstel aangenomen door een meerderheid
in de Tweede Kamer in tegenwoordigheid van bijzondere gedelegeerden, aangewezen
door de Staten van Aruba, alsmede in de aanwezigheid van de heer Pourier,
minister-president van de Nederlandse Antillen, en de heer Eman, minister-president
van Aruba, die beiden achter de regeringstafel zaten. Zij allen hebben deelgenomen
aan het debat. Het is goed dat mevrouw Van Lis-Donata en de heer Croes en
de twee gevolmachtigde ministers hier nu aanwezig zijn om aan onze discussie
deel te nemen.Ik memoreer dit alles omdat het bij mijn weten de eerste keer was in de
koninkrijksgeschiedenis dat een dusdanig gezamenlijke wetsbehandeling plaatsvond.
Het wetsvoorstel beoogt uitdrukkelijke goedkeuring van het Verdrag tot samenwerking
tussen de Verenigde Staten en het Koninkrijk der Nederlanden inzake de toegang
tot en het gebruik van faciliteiten in de Nederlandse Antillen en Aruba voor
drugsbestrijding vanuit de lucht (Traktatenblad 2000.34). Het betreft het
zogenaamde FOL-verdrag, Forward Operation Location. Het verdrag zal alleen
van toepassing zijn op de Nederlandse Antillen en Aruba. De vliegvelden aldaar
mogen door de Verenigde Staten worden gebruikt in het kader van de bestrijding
van de drugshandel, met name vanuit Colombia, indien ook wij het verdrag vandaag
goedkeuren.De behandeling in de Tweede Kamer, die ik grotendeels bijwoonde, was zeer
grondig en uitvoerig. Ware het niet zo'n belangrijk wetsvoorstel
dat niet alleen door zijn bijzondere koninkrijksstatus een minutieus onderzoek
vergt en naar onze mening niet vrij genoemd kan worden van potentiële
veiligheidsrisico's, dan zou mijn fractie mogelijk afgezien hebben van een
plenaire behandeling in dit huis. Om de genoemde redenen willen wij echter
toch nog enige punten van het wetsvoorstel aanstippen en de minister een paar
vragen stellen. Ik beperk mij tot een aantal veiligheidsaspecten.De geschiedenis van dit wetsvoorstel begint in mijn opinie toen de Amerikanen
hun luchtmachtbasis in Panama kwijtraakten en zich als alternatief voor Panama
op de Antillen wilden vestigen. Aruba meldde zich toen ook als gegadigde.
Om allerlei hen moverende redenen stonden deze koninkrijkslanden positief
tegenover het Amerikaanse initiatief. Nederland, de derde partner in het Koninkrijk,
wil, zo bleek in de Tweede Kamer, de koninkrijkspartners ter wille zijn en
de VVD is het daarmee eens. Een goede samenwerking gebaseerd op respect en
vertrouwen in het Koninkrijk vinden wij belangrijk. Wij steunen als geallieerde
bondgenoten vanuit de Atlantische samenwerkingsgedachte in principe ook het
FOL-verdrag, al realiseren wij ons dat Nederland zelf nauwelijks profijt heeft
van dit wetsvoorstel. Wel formuleer ik namens mijn fractie nog eens kort samengevat
de voorwaarden voor goedkeuring, zoals die ook door de VVD in de Tweede Kamer
zijn gesteld.De VVD wil niet dat Nederland direct of indirect betrokken raakt bij de
burgeroorlog in Colombia. De VVD wil niet dat Nederland c.q. het Koninkrijk
betrokken raakt bij het milieuaantastende besproeien van gewassen en/of bossen
in Colombia. De VVD wil dat na goedkeuring van het verdrag de veiligheid in
het Koninkrijk gewaarborgd wordt.De vragen die daarover zijn gesteld in de Tweede Kamer zijn in onze opinie
door de minister uitvoerig beantwoord. Toch wil mijn fractie er nog eens duidelijk
op wijzen dat de mogelijkheid van verdragschending onder ogen moet worden
gezien, evenals het feit dat drugscriminelen waar ook ter wereld tot alles
in staat zijn. Als "Caveat" stellen wij daarom de nadrukkelijke vraag hoe
de minister misbruik van of inbreuk op de gemaakte afspraken denkt te toetsen.
Hoe denkt de minister te voorkomen dat de koninkrijkslanden geen partij worden
tussen Colombia en de Verenigde Staten van Amerika?Intussen heeft door de verschrikkelijke gebeurtenissen in Amerika op 11
september jongstleden het begrip "veiligheid" een oneindig veel zwaardere
lading, een nieuwe dimensie als het ware, gekregen. Terrorisme is op onheilspellende
en ongekende wijze in staat gebleken alle hoop op veilig zijn van de Amerikaanse
bevolking, overheid en burgers, te ondermijnen. Ook buiten Amerika zijn veel
mensen bang en geschokt over wat hen in de toekomst te wachten staat. Van
de ene op de andere minuut heeft Amerika onder ogen moeten zien dat het voor
een lange periode in een keihard conflict gewikkeld is met het fanatieke terrorisme.
De NAVO-bondgenoten hebben zich vanzelfsprekend solidair verklaard met deze
strijd.Minister-president Kok heeft namens Nederland zijn onvoorwaardelijke steun
uitgesproken. Ik neem aan dat hij dat gedaan heeft mede namens de koninkrijkspartners.
Is die veronderstelling juist?Bij de behandeling van het voorliggende wetsvoorstel in de Tweede Kamer
heeft minister Van Aartsen gezegd: "Afspraak is afspraak vormt de basis van
alle internationale betrekkingen, daar is ook het FOL-verdrag op gebaseerd."
Een grote meerderheid van de Tweede Kamer, onder wie de VVD-fractie, heeft
zich blijkens de uitslag van de stemming in deze woorden kunnen vinden. De
VVD-fractie in de Eerste Kamer sluit zich hierbij aan, maar voelt zich in
het licht van de ontwikkelingen van de laatste weken wel genoopt om de minister
van Buitenlandse Zaken, naast de al gestelde vragen, indringend te verzoeken
de uitvoering van het wetsvoorstel niet alleen op de naleving van de afspraken
te controleren, maar ook anderszins met de grootst mogelijke waakzaamheid
te begeleiden. Immers, de ongekende sluwheid van de aanval op het Amerikaanse
vasteland maakt vergelijkingen met eerdere terreurdaden tegen de Verenigde
Staten en de westerse wereld nutteloos. Het behoeft dan ook nauwelijks betoog
dat wij met grote instemming in het Algemeen Dagblad van 12 september jongstleden
lazen dat de veiligheidsmaatregelen rond de Amerikaanse vliegbases FOL's zijn
opgevoerd. Dat bericht is, zo neem ik aan, juist.Mijnheer de voorzitter. In de NRC van 13 oktober jongstleden stond onder
de kop "Steun Antillen tegen terrorisme" dat Nederland, de Antillen en Aruba
intensiever zullen samenwerking bij de bestrijding van het terrorisme. De
samenwerking zal worden versterkt. Volgens premier Kok maken het internationale
karakter van het terrorisme en de internationale betrekkingen de koninkrijksbrede
aanpak noodzakelijk. Het gaat daarbij om een zo sterk mogelijk pakket aan
te treffen maatregelen, nieuwe wetgeving en versterkte samenwerking tussen
politie, justitie en inlichtingendiensten – dit past ook in het FOL-verdrag –
onder andere ten behoeve van de bescherming van luchthavens. Mijn fractie
vindt het belangrijk dat Nederland al tien van de bewuste VN-verdragen heeft
bekrachtigd, maar dat de verdragen niet automatisch van kracht zijn op de
Antillen en Aruba. Daarvoor zijn extra uitvoeringswetten nodig. Vijf van deze
uitvoeringswetten zijn al aan de orde geweest in het kabinet. Het kabinet
is nu bereid, juridische ondersteuning te bieden om ook de wetgeving voor
de overige verdragen voor te bereiden; naar ik aanneem geldt dit voor de Antillen
en Aruba. Mijn fractie beoordeelt de voornemens van de regering als heel positief.
Is de veronderstelling juist dat deze intensievere samenwerking zich ook uitstrekt
tot het verdrag dat wij thans behandelen?Mijnheer de voorzitter. Mijn fractie ziet de beantwoording van deze en
de andere vragen met bijzonder grote belangstelling tegemoet.De heer Van Thijn (PvdA):Mijnheer de voorzitter. De Eerste Kamer heeft in het geheel van de koninkrijkswetgeving
met recht een status aparte, toe te schrijven aan de institutionele asymmetrie
tussen de koninkrijkspartners. Kennen wij in Nederland het tweekamerstelsel,
aan de overzijde van de oceaan bestaat dat niet. Zo kan het voorkomen, en
dat is een waar genoegen, dat wij vandaag de heer Croes mede namens de Staten
van Aruba kunnen horen reflecteren op zijn eigen beschouwing
aan de overzijde in het koninkrijksparlement, op zwemafstand, om hem te citeren.Ik kom terzake, want het gaat nu niet om institutionele beschouwingen,
maar om de inhoud, de verbondenheid en de inhoudelijke samenwerking op dit
voor het gehele Koninkrijk zo belangrijke beleidsterrein.Ik zal een vijftal opmerkingen maken. Het is duidelijk dat mijn fractie,
in het voetspoor van de Nederlandse regering, de EU en het Europarlement,
een zekere mate van afstandelijkheid heeft, om het maar zachtjes uit te drukken,
ten aanzien van het Plan Colombia, waarin in het kader van de war on drugs
geen middel lijkt te worden geschuwd. Pogingen om het interne vredesproces
op gang te brengen en op gang te houden, worden voortdurend van alle kanten
doorkruist. De Nederlandse regering heeft bij herhaling afstand genomen van
dit plan. Geldt dat onder de huidige omstandigheden nog steeds?Veel sprekers hebben gewag gemaakt van de verschrikkelijke gebeurtenissen
op 11 september. De verleiding is groot dit debat aan te grijpen om daarop
nader in te gaan en de Nederlandse bijdrage aan de oorlog tegen het terrorisme
aan een nadere beschouwing te onderwerpen. Ik denk dat dit oneigenlijk zou
zijn. Ik volsta met de vraag of die gebeurtenissen nog invloed hebben gehad
op het Amerikaanse beleid ten aanzien van Colombia en het Nederlandse beleid
ten aanzien van Amerika. Is het waar dat er drie – en niet 2, zoals
mevrouw Zwerver zei – Colombiaanse groeperingen op de lijst van 30 terroristische
organisaties zijn komen te staan? Wat kunnen daarvan de gevolgen zijn voor
de hechte samenwerking tussen Amerika, de EU-lidstaten en andere bondgenoten
in de strijd tegen het terrorisme, waar mijn fractie op zichzelf volledig
achter staat? Wordt het partnership, zoals de heer Van Gennip bijna verlekkerd
opmerkte, nu ook voor dit onderwerp geïntensiveerd? Ik zou dat niet willen
bepleiten.De heer Van Gennip (CDA):Het woord partnership werd door mij niet verlekkerd uitgesproken. Ik heb
het gebezigd om aan te tonen dat wij onze verbondenheid ook moeten gebruiken
voor een kritische benadering van de Verenigde Staten, hen te stimuleren tot
multilateralisme en hen second thoughts bij te brengen over het Plan Colombia.
Dat is toch een iets andere interpretatie dan de heer Van Thijn mij nu in
de mond legt.De heer Van Thijn (PvdA):Het doet mij deugd dat te horen. Wij kunnen het multiculturalisme niet
genoeg bevorderen. Helaas wordt het al fiks bevorderd door de betreurenswaardige
internationale omstandigheden. Ik kreeg even de indruk dat de CDA-fractie
toch wel een zekere compassie heeft met de methodiek van de war on drugs,
wat weer iets anders is dan de war on terrorism.De heer Van Gennip (CDA):Als de heer Van Thijn mij goed heeft beluisterd en ik mij helder genoeg
heb uitgedrukt, had hij kunnen constateren dat ik juist heb gezegd dat de
eenzijdige aanpak van de producentenlanden van drugs mij zorgen baart. Er
moet creatief worden gekeken naar de problematiek in de gebruikerslanden,
met name het belangrijkste gebruikersland.De heer Van Thijn (PvdA):Ook dat doet mij deugd. Uw speeches zijn altijd de moeite van het herlezen
waard. Dat blijkt nu ook maar weer.Aan de overzijde is in het koninkrijksparlement van alle kanten over dit
verdrag gesproken. De inzet was de garantie te krijgen dat de reikwijdte van
de FOL-operaties beperkt blijft tot het spotten van transporten en dat men
niet geïnvolveerd kan raken in militaire operaties, inclusief het spotten
van het besproeien van cocaïnevelden. Die garanties heeft de minister
in alle duidelijkheid gegeven; ik kan het niet anders verstaan. Daarnaast
heeft de Tweede Kamer gehamerd op de controle, de toepassing van het verdrag
en een periodieke evaluatie. Bij amendement is bepaald dat er jaarlijks een
verslag komt over de doeltreffendheid en de effecten in de praktijk. Daarbovenop
heeft de minister in tweede termijn met nadruk verklaard dat de zogenaamde
"bijvangst", bedoelde informatie die de reikwijdte van het verdrag te buiten
gaat, niet voor andere doeleinden kan en zal worden gebruikt. Dat is duidelijke
taal. Ik neem aan dat die uitspraken nog steeds van kracht zijn. Dat betekent
dat mijn fractie bereid is om de hobbel te nemen om in te stemmen met dit
verdrag.Ik heb nog wel een vraag over de uitvoeringsregelingen. Wij hebben keurig
een lijst gekregen van de negen uitvoeringsregelingen, met daarbij gevoegd
de letterlijke tekst van die regelingen, waarnaar wij schriftelijk hadden
geïnformeerd. De tekst van de negende uitvoeringsregeling, de uitvoeringsregeling
met betrekking tot het Koninkrijk, met name de operationele afspraak tussen
de Koninklijke marine en de VS over de wijze waarop de vliegoperaties gestalte
krijgen, ontbreekt echter. Is dat een vergissing of staan gevoeligheden de
openbaarmaking van die afspraken in de weg? De waterscheiding tussen het Plan
Colombia en de FOL-operaties berust uiteindelijk met name op die afspraken.Een van de redenen waarom een grote meerderheid van het koninkrijksparlement
op 28 mei heeft ingestemd met dit wetsvoorstel, was de steun die de koninkrijkspartners
aan het FOL-verdrag uitspraken en het beroep dat zij op de volksvertegenwoordigers
in Nederland deden en dat vandaag door onze beide collega's is herhaald. Dat
neemt niet weg dat het mij niet is ontgaan dat met name de heer Oduber, thans
tot een hoger ambt geroepen, bij die gelegenheid heeft gezegd dat die medewerking
grote risico's met zich mee brengt. Ook de heer Croes sprak, meer dan hij
vandaag heeft gedaan, over aspecten van onveiligheid. Ook mevrouw Van Lis
roerde even het aspect van preventieve veiligheidsmaatregelen aan. Er werd
bij die gelegenheid om meer voorzorgsmaatregelen gevraagd. De heer Eman, toen
nog in zijn rol van minister-president, kondigde aan dat daarover nader overleg,
met name met de minister van Defensie, zou plaatsvinden. Vandaar mijn vraag
wat dit overleg heeft opgeleverd en hoe de koninkrijksregering inmiddels meer
precisie heeft gegeven aan het terecht gevraagde veiligheidsbeleid.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb goed geluisterd naar het betoog van de heer Van Thijn.
Hij heeft de minister een aantal indringende vragen gesteld. Hij vroeg onder
andere of Nederland nog steeds afstand neemt van Plan Colombia en of de gebeurtenissen
van 11 september invloed hebben gehad op het beleid. Vervolgens heeft
hij gezegd dat de PvdA-fractie de hobbel heeft genomen en toch kan instemmen
met dit verdrag. Dan verwijst hij naar de mondelinge toezegging die de minister
gedaan heeft in de Tweede Kamer inzake het scheiden van de informatiestromen.
Betekent dit dat de mondelinge toezegging van de minister voor de PvdA-fractie
voldoende is? Het maakt dus eigenlijk niet zoveel meer uit welk antwoord de
minister geeft op de vragen die hij gesteld heeft, de PvdA-fractie zal toch
voor invoering van dit verdrag zal stemmen.De heer Van Thijn (PvdA):Alle vragen, zelfs de meest kritische vragen, zijn al aan de overzijde
gesteld. De minister heeft niet één garantie gegeven, maar een
hele reeks garanties. Dat deed hij op basis van gesprekken met zijn Amerikaanse
ambtgenoot. Bovendien heeft de Tweede Kamer bij amendement een evaluatieprocedure
afgesproken. Wij zullen dus voor invoering van dit verdrag stemmen, tenzij
ik nu hoor dat de minister zijn hand heeft overspeeld toen hij die garanties
gaf. Dan ontstaat er natuurlijk een nieuwe situatie. Ik ga er echter van uit
dat hij minimaal hetzelfde zal zeggen als in de Tweede Kamer. Ik heb er geen
behoefte aan om dat nog eens dunnetjes over te doen. Dat heeft u goed gezien.De heer Van Vugt (SP):Mijnheer de voorzitter. Geachte aanwezigen. Ik grijp deze gelegenheid
aan om de nieuwe voorzitter in de uitoefening van zijn ambt alle succes en
wijsheid toe te wensen.Wij spreken vandaag over een bijzonder verdrag, niet alleen omdat bij
de parlementaire behandeling ervan bijzondere gedelegeerden uit het Koninkrijk
aanwezig zijn – ik heet hen bij dezen van harte welkom namens onze fractie –
maar ook omdat het zoveel stof heeft doen opwaaien en zoveel beroering heeft
teweeggebracht. Het FOL-verdrag voorziet in het verlenen van faciliteiten
in de vorm van luchthavens aan Amerikaanse verkenningsvluchten in het kader
van de internationale drugsbestrijding.Het wereldwijde probleem van drugsgebruik, waar terecht al vele woorden
aan gewijd zijn, is een omvangrijk probleem met vele nadelige gevolgen die
absoluut niet te onderschatten zijn. Wijdverbreid drugsgebruik en de daarvoor
benodigde drugshandel heeft grootscheepse criminaliteit, maar ook ontwrichting
van hele gemeenschappen tot gevolg. Het gebruik van harddrugs en de handel
daarin dient dan ook met kracht en verstand bestreden te worden.Welnu, vanuit dit uitgangspunt startende, en ik denk dat wij vandaag allen
vanuit dit uitgangspunt onze analyses aanvangen, dienen de volgende essentiële
vragen beantwoord te worden. Levert het verdrag een bijdrage aan de bestrijding
van illegale handel en transporten van harddrugs? Omdat dit de hoofddoelstelling
van het verdrag is, wat door velen ook wordt aangevoerd als een legitimatie
van het verdrag, dient bekeken te worden of de daartoe ingezette middelen
afdoende mogelijkheden bieden om de doelstelling ook daadwerkelijk te verwezenlijken.
Als wij vervolgens ook de gevolgen en neveneffecten van de ingezette middelen
in de analyse betrekken, biedt dit voldoende houvast om tot een beredeneerd
oordeel over het verdrag te komen.Voorzitter. Voor het krijgen van een goed beeld van de effectiviteit van
de voorgestelde middelen is het nodig een antwoord te krijgen op de volgende
vragen. Ik verzoek de geachte aanwezigen achter de regeringstafel dan ook
hun uiterste best te doen om deze vragen zorgvuldig te beantwoorden. De activiteiten
vanaf de forward operating locations vingen reeds aan in 1999 middels een
interim-verdrag. Volgens cijfers van het monitoringprogramma van de VN is
er tussen eind 1999 en eind 2000 een toename geconstateerd in het aantal cocaplantages
van 122.000 tot 162.000. Dit impliceert een substantiële toename van
de productie van cocaïne. Kan de koninkrijksregering aangeven hoe deze
cijfers zich verhouden tot de activiteiten die nu al worden ondernomen vanaf
de FOL's? Hoe verklaart de regering deze toename? Zeggen deze cijfers iets
over de effectiviteit van de tot nu toe ondernomen operaties vanaf de FOL's?
Alvorens tot een conclusie te komen op dit punt, wil ik de regering graag
in staat stellen haar zienswijze op dit punt te formuleren.Wij allen weten dat er in Colombia een vuile oorlog gaande is, waarbij
schending van mensenrechten aan de orde van de dag is. Guerrilla's en paramilitairen
die hun activiteiten voornamelijk uit de drugshandel financieren, bestrijden
elkaar op leven en dood. In deze context voeren de Amerikaanse en Colombiaanse
regeringen het Plan Colombia uit. Dat is een militair georiënteerde operatie
waarbij antinarcoticabrigades worden getraind en waarbij grootschalige besproeiing
van cocavelden plaatsvindt. De Nederlandse regering en de EU hebben deze aanpak
terecht afgekeurd. Het verschil van mening tussen de EU en de VS wordt geïllustreerd
door het Europees Parlement dat in een motie heeft onderstreept dat de EU
in haar optreden een eigen niet-militaristische strategie moet volgen. Is
het dan niet erg merkwaardig dat het Koninkrijk, uitgaande van dat zeer terechte
standpunt, faciliteiten aanbiedt in de vorm van luchthavens aan de Amerikaanse
regering om vluchten boven onder andere Colombia uit te voeren? De minister
zal straks zeggen dat de FOL-operaties gescheiden zijn van Plan Colombia en
dat ik mij dus nergens zorgen over hoef te maken. Ik wil hem inderdaad vragen
om mijn zorgen op dit punt weg te nemen. Kan hij aangeven hoe – theoretisch
en praktisch – de FOL-activiteiten van Plan Colombia gescheiden zijn?
In het onderzoek van de Amsterdam International Law Clinic "Het FOL-verdrag
en het volkenrecht" staat: "De informatie die door middel van waarnemingsvluchten
vanaf de FOL's wordt verkregen, wordt niet alleen door de Verenigde Staten
gebruikt. Ook samenwerkende derde staten krijgen beschikking over deze informatie.
Zo is vastgesteld dat de Verenigde Staten inlichtingen uitwisselen met de
Colombiaanse autoriteiten." Deelt de minister deze analyse? Als de VS informatie
geven aan de Colombiaanse autoriteiten, is het dan ondenkbaar dat deze gebruikt
wordt in het kader van de door ons allen ongewenste militaire operaties? Nu
weet ik dat de minister toezeggingen heeft gehad van de Amerikaanse regering
dat zij informatie, verkregen door middel van FOL-vluchten, niet zal aanwenden
voor gebruik in het kader van het Plan Colombia. Is dat echter niet een puur
theoretische scheiding die in de praktijk nauwelijks overeind te houden is?
Immers, veel drugsgerelateerde activiteiten waarop de FOL-vluchten zich richten,
zijn tevens gerelateerd aan het militaire conflict dat Colombia
verscheurt. Als de Colombiaanse autoriteiten vervolgens deze informatie in
handen krijgen, kunnen zij daaruit afleiden waar de guerrilla's zich bevinden.
Drugstransporten en militaire bewegingen zijn in deze regio immers nauw met
elkaar verweven. Het is dan toch ondenkbaar dat de Colombiaanse regering de
informatie verkregen via de FOL-vluchten niet zal gebruiken voor de militaire
operaties in het kader van plan Colombia waar wij allen op tegen zijn?De minister stelt in de nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede
Kamer dat, voorzover illegale bewapende bewegingen in Colombia een rol spelen
bij drugstransporten, ook deze zullen worden geobserveerd en dat de gegevens
daarover zullen worden doorgegeven aan de Colombiaanse autoriteiten. Impliceert
dat dan niet dat op deze wijze de FOL-vluchten en de daarmee verkregen informatie
op enigerlei wijze een rol kunnen gaan spelen in de vuile oorlog die de Colombiaanse
autoriteiten voeren? Wordt op deze wijze dan niet een inmenging in een binnenlands
conflict bewerkstelligd?De gescheiden commandostructuren bieden wel erg weinig houvast om deze
inmenging en betrokkenheid bij plan Colombia te voorkomen en uit te sluiten.
De Colombiaanse autoriteiten beschikken immers ook over de informatie en zij
hebben de minister geen toezeggingen gedaan over het gebruik ervan! Bovendien –
daar sprak onze geachte collega van GroenLinks al over – vallen zowel
de Joint Interagency Taskforce East, verantwoordelijk voor de FOL-vluchten,
als de US Special Operations Command, verantwoordelijk voor de militaire component
van plan Colombia, onder dezelfde baas, namelijk US Southcom. In deze constructie
is het onmogelijk uit te sluiten dat informatie verkregen door de ene tak
op enigerlei wijze bij de andere tak terechtkomt.De minister mag dan een toezegging gekregen hebben van de VS, maar daar
valt best wel wat op af te dingen. Informatie verkregen met de FOL-vluchten
kan, zoals ik al zei, dus ook via de Colombiaanse autoriteiten bij het US
Special Operations Command terechtkomen, zodat via een omweg alsnog informatie
verkregen via de FOL-vluchten terechtkomt daar waar wij die nu juist niet
willen hebben. Bovendien is het ook niet logisch om te veronderstellen dat
Southcom niets doet met informatie van de FOL-vluchten die zij zeer goed zou
kunnen gebruiken voor de militaire tak en de militaire taken die zij denkt
uit te moeten voeren. Een mondelinge toezegging op dit punt is niet alleen
niet controleerbaar, maar gezien de belangen die met plan Colombia gemoeid
zijn, is het ook onwaarschijnlijk dat die toezegging wordt uitgevoerd. Vertrouwen
in de verdragspartner is in dit opzicht absoluut niet voldoende. Zeker en
juist het parlement moet middelen ter beschikking hebben om zo'n belangrijke
toezegging te kunnen controleren. De steun van het Nederlandse parlement en,
zo hebben wij kunnen vernemen, ook van de Nederlandse regering staat of valt
met de relatie tussen het FOL-verdrag enerzijds en plan Colombia anderzijds.
Het parlement moet dan toch op zijn minst kunnen nagaan in hoeverre de door
ons gewenste scheiding tussen deze twee zaken ook daadwerkelijk in de praktijk
gestalte wordt gegeven. Vertrouwen voldoet niet, controle is dan het enige
middel. Deze controlemogelijkheden ontbreken echter volledig, reden genoeg
om zeer sceptisch te zijn op dit punt.Voorzitter. Natuurlijk hebben de Amerikanen deze toezegging gedaan. Zij
wisten dat Nederland anders niet akkoord zou gaan. De Amerikanen weten echter
op hetzelfde moment dat de informatie verkregen via de FOL-vluchten toch wel
op hun bordje terecht zal komen, is het niet via de Joint Interagency Taskforce,
dan is het wel via de Colombiaanse autoriteiten. Dit doet toch de vraag rijzen
of de regering het wenselijk vindt dat het Koninkrijk op indirecte wijze in
de vorm van informatievergaring ondersteuning verleent voor het door ons allen
verguisde plan Colombia. De regering kan geen enkele garantie verlenen dat
deze indirecte betrokkenheid niet zal plaatsvinden. Op een dergelijk cruciaal
punt is het volstrekt naïef om uit te gaan van goed vertrouwen en daar
je beleid op baseren. De Colombiaanse autoriteiten zijn op grote schaal betrokken
bij het schenden van mensenrechten. Volgens verschillende instanties bestaan
er nog altijd nauwe banden tussen het Colombiaanse regeringsleger en de paramilitaire
commando's. Zie het Human rights watch report on Colombia. Iedereen weet dat
deze doodseskaders zich bedienen van verwerpelijke praktijken die tegen elke
vorm van menselijkheid indruisen. Het is toch een niet te verkroppen gedachte
dat onze regering meewerkt aan informatiewinning die in handen van deze lieden
terecht zou kunnen komen ten behoeve van hun verderfelijke activiteiten. Alleen
al het feit, dat de regering simpelweg geen garanties kan geven dat het niet
zal gebeuren zou voor al degenen die mensenrechten en de nakoming ervan hoog
in het vaandel hebben staan, voldoende reden moeten zijn om dit verdrag in
de huidige vorm faliekant af te wijzen. Ik hoor graag de zienswijze van de
regering op deze punten.Voorzitter. Er zijn vele kanttekeningen bij dit verdrag te plaatsen. Zo
lopen de vakbonden op de betrokken eilanden te hoop tegen de geluidsoverlast
en de uitstoot van giftige gassen waar de lokale bevolking last van heeft.
Ik denk verder aan de immuniteit die de Amerikaanse militairen genieten en
het verhoogd veiligheidsrisico voor de regio. Kunnen de geachte aanwezigen
ingaan op deze punten naar voren gebracht door de lokale gemeenschap?Mijn betoog spitst zich toe op drie hamvragen. Het gaat over de informatiestromen
waarover de nodige vragen zijn gesteld. Verder betreft het de veronderstelde
effectiviteit van de FOL-activiteiten. Ik heb de minister uitgenodigd deze
effectiviteit toe te lichten. Het andere hoofdpunt is de mogelijke betrokkenheid
van Nederland in een binnenlands conflict waarbij mensenrechtenschendingen
eerder regel dan uitzondering zijn. Ik heb hierover al het nodige gezegd,
maar wil nog een vraag stellen aan de minister van Buitenlandse Zaken. Kan
de minister, in heldere bewoordingen uiteenzetten wie er, als het Koninkrijk
faciliteiten biedt voor bepaalde activiteiten door de Amerikanen en Colombianen,
in volkenrechtelijke zin verantwoordelijkheid draagt voor uitvoering en gevolgen
van deze activiteiten?Ik zal mijn eerste termijn niet besluiten met de mededeling hoe mijn fractie
zal stemmen. Ik stel de regering namelijk graag in staat mijn scepsis
op een aantal punten weg te nemen. Zij zal hiertoe echter wel haar uiterste
best moeten.De voorzitter:Hartelijk dank, ook voor de goede wensen. Die zijn des te relevanter omdat
uw goede bedoelingen tijdens de stemverklaring bij de verkiezing van de voorzitter
in de pers niet overal goed zijn begrepen.De heer Kohnstamm (D66):Voorzitter. Na de redelijk uitputtende betogen kan ik heel kort zijn.
Ik geef een afweging weer van onze fractie voor haar stemgedrag. De essentie
van het verdrag is: toegang tot en gebruik van faciliteiten in de Nederlandse
Antillen en Aruba door de Verenigde Staten voor drugsbestrijding vanuit de
lucht. In de nota naar aanleiding van het verslag staat expliciet: het FOL-verdrag
is uitsluitend gericht op drugsbestrijding door middel van waarneming en het
volgen vanuit de lucht, zo nodig onderscheppen van drugstransporten. Er heeft
een uitvoerige, zeer kritische behandeling in de Tweede Kamer plaatsgevonden,
die mede heeft geleid tot het amendement-Van Oven c.s., waardoor een jaarlijkse
evaluatie zal plaatsvinden. Uit de wisseling van stukken in onze Kamer blijkt,
dat tussen Buitenlandse Zaken en de Verenigde Staten op ambtelijk niveau nadere
afspraken zijn gemaakt. Ik zou het plezierig vinden als de minister iets meer
over die afspraken over de jaarlijkse evaluatie kon zeggen.Overigens is ook vandaag weer krachtige steun, althans geen voor het ratificeren
van het verdrag onoverkomelijke kritiek, van de zijde van Aruba en de Nederlandse
Antillen naar voren gebracht. Het verdrag is in lijn met de overtuiging dat
voor de bestrijding van drugscriminaliteit internationale samenwerking onontbeerlijk
is. Kort en goed, er is, de immuniteitenregeling mogelijk daar gelaten, noch
met de tekst van het verdrag noch met de geformuleerde doelstellingen iets
zodanigs aan de hand, dat wij onze steun daar niet aan zouden kunnen geven.Als er niet zoiets was als het Plan Colombia, zou het goed denkbaar zijn
dat vandaag in de Eerste Kamer, in ieder geval door mijn fractie, aan het
verdrag plenair geen aandacht was gewijd. De fractie heeft zich afgevraagd
of de link die wordt gelegd tussen het verdrag en het Plan Colombia reëel
is dan wel oneigenlijk. Van Middelkoop heeft in de Tweede Kamer het verzet
tegen het verdrag op grond van het Plan Colombia als een vorm van schonehandenpolitiek
betiteld. Ik hoorde dat collega Van Gennip die betiteling vandaag overnam.Geen misverstand, ook mijn fractie acht scherpe kritiek op het Plan Colombia
op zijn plaats. Mensenrechten en milieubelangen worden geschonden. Er is ten
onrechte sprake van een overheersend militaire inzet. Het doel heiligt niet
alle middelen, ook niet in interrechtstatelijke verhoudingen. Bovendien, een
war on drugs waarbij alle aandacht op de aanbodzijde is gericht en waarin
vermindering van de vraag naar drugs bijna niet in ogenschouw wordt genomen,
is uiteindelijk ook nog eens tot totaal falen gedoemd. Maar op de indirect
bij het plan betrokken partijen wordt door de Nederlandse regering langs de
geëigende diplomatieke kanalen terecht pressie uitgeoefend, vooral om
de met dat plan gemoeide middelen ingrijpend anders te gebruiken. Ik neem
aan dat dit ook gebeurt in VN-verband en in ieder geval samen met de EU-partners.
Worden ook Ontwikkelingssamenwerking en de bilaterale contacten daarbij ingezet?Los van de vraag hoe het een en ander zich verhoudt tot het FOL-verdrag
zou een nog sterkere inzet ten behoeve van de wijziging van de middelen waarmee
het Plan Colombia in de praktijk wordt gebracht op zijn plaats zijn. Mijn
fractie vermag uiteindelijk niet in te zien welk belang ermee gediend is om
de samenwerking tussen de Verenigde Staten en het Koninkrijk, in het bijzonder
tussen de Verenigde Staten en de Nederlandse Antillen en Aruba, in de strijd
tegen de illegale drugshandel, langs de lijnen verwoord in het voor ons liggende
verdrag, niet verder te vervolmaken. Wij komen tot de conclusie dat het in
die zin leggen van de link tussen het verdrag en de kritiek op het Plan Colombia,
ook tegen de achtergrond van toezeggingen daarover door de minister in het
debat aan de overzijde van het Binnenhof, hoogst oneigenlijk is. De fractie
van D66 zal dus graag voor het voorliggende voorstel stemmen.Minister Van Aartsen:Mijnheer de voorzitter. Met veel aandacht hebben wij kennisgenomen van
alles wat vanmiddag in deze Kamer naar voren is gebracht bij de behandeling
van het verdrag tussen het Koninkrijk en de VS over de forward operating locations –
in de wandeling FOL's genoemd – op de Nederlandse Antillen en Aruba.
Met veel plezier en aandacht heb ik vooral geluisterd naar wat door mevrouw
Van Lis-Donata en de heer Croes over het verdrag is gezegd. Het is bijzonder
dat wij vertegenwoordigers van de koninkrijksdelen in ons midden hebben. Zij
hebben behartigenswaardige woorden gesproken. Zo sprak mevrouw Van Lis over
de schaduwkant van een zonnig plekje. Terecht gaf zij ook veel aandacht aan
de sociale kant van de drugsproblematiek op Aruba. De heer Croes wees terecht
op het realisme waarmee wij dit vraagstuk en dit verdrag tegemoet moeten treden,
gegeven de positie die deze eilanden innemen ten opzichte van de VS. Uiteraard
voel ik mij bij mijn beantwoording gesteund door de aanwezigheid van de gevolmachtigd
ministers van de Nederlandse Antillen en Aruba.De sociale kant van de problematiek waarover mevrouw Van Lis sprak, was
ook terug te vinden in de aanvangswoorden van de heer Van Gennip. Ik denk
niet dat wij dit in dit debat moeten uitdiepen. De minister-president van
de Antillen heeft hierover eerder al het nodige gezegd.Dit debat speelt zich af op een moment waarop de wereld in spanning iedere
stap volgt die wordt gezet in de strijd tegen het internationale terrorisme.
De behandeling van dit verdrag in deze Kamer was aanvankelijk gepland op een
tijdstip voor de zomer van dit jaar. Zij valt nu ineens in een heel ander
tijdperk, haast in een andere wereld, de wereld van na 11 september 2001.
Dit lijkt mij niet de plaats om daar al te uitgebreid op in te gaan, maar
ik wil niet nalaten om ook in deze Kamer nog eens te onderstrepen dat door
het gehele Koninkrijk alle mogelijke middelen worden aangewend om effectieve
maatregelen te nemen en ook internationaal een bijdrage te kunnen leveren.
Nederland levert concreet ondersteuning. Daar zal ik straks nog iets over zeggen. Ik deel de mening van de heer Van Gennip dat in reactie op
de terroristische aanslagen – de heer Van Middelkoop gebruikte die terminologie
bij de behandeling van het FOL-verdrag in de Tweede Kamer– schonehandenpolitiek
het slechtst denkbare antwoord zou zijn. Wij zijn allen gehouden om te helpen
bij het puinruimen in Washington en New York. Bij het ruimen van puin kun
je nu eenmaal geen schone handen houden. In een aantal debatten aan de overzijde
heeft de regering al gesproken over de Nederlandse bijdrage. Het is duidelijk
dat Nederland positief zal staan ten opzichte van concrete verzoeken en hulpaanvragen
die ons van de zijde van de VS mochten bereiken. Ook Nederland maakt immers
deel uit van de coalitie die zich sinds 11 september jongstleden heeft gevormd,
een coalitie die uniek is in haar soort. Ik denk dat wij nooit eerder een
dergelijke wereldomspannende inzet en vastberadenheid gezien hebben. In een
speciaal daartoe bijeengeroepen rijksministerraad zijn er afgelopen vrijdag
afspraken gemaakt over de samenwerking binnen het Koninkrijk op een aantal
specifieke terreinen van de terrorismebestrijding, vooral over de intensivering
daarvan.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):De minister zegt dat de bespreking van dit verdrag eigenlijk in een ander
tijdperk is gevallen. Betekent dit wat hem betreft dat het FOL-verdrag kan
worden aangewend voor terrorismebestrijding? Kijkt de minister nu dus anders
tegen dit verdrag aan dan eind mei van dit jaar, toen het in de Tweede Kamer
werd behandeld?Minister Van Aartsen:Ik kijk er niet wezenlijk anders tegenaan. Ik reageer op een aantal opmerkingen
van de heer Van Gennip die erop neerkomen dat de behandeling van dit verdrag
in een heel ander tijdsgewricht valt dan toen wij dit in de Tweede Kamer bespraken.
Ik denk dat wij datgene wat er nu moet gebeuren in het kader van de terreurbestrijding
na 11 september jongstleden, niet moeten verbinden met datgene waar het onderhavige
verdrag over gaat, namelijk het achterhalen en volgen van drugstransporten
in het Caribische gebied in de richting van Latijns-Amerika, zoals Colombia.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Zegt de minister nu impliciet dat dit verdrag wat hem betreft niet gebruikt
kan worden voor terrorismebestrijding?Minister Van Aartsen:Dit verdrag betreft het volgen en het in de kraag vatten van die lieden
die zich in en om het Caribische gebied schuldig maken aan drugstransporten.
Daar is dit verdrag dus op gericht.De heer Van Gennip (CDA):Dit beaam ik uiteraard graag. Ik hoop dat dit straks ook bij de evaluatie
blijkt. De minister wil echter toch niet ontkennen dat de benadering na 11
september jongstleden er in wezen op neerkomt dat er wereldwijd een verband
is tussen terrorisme, drugskapitaal en georganiseerde misdaad en dat de strijd
wereldwijd tegen al die aspecten gericht is? Dit verdrag is een middel en
heeft een heel specifieke doelstelling. Het is echter de andere achtergrond
die de discussie naar mijn gevoel anders maakt.Minister Van Aartsen:Op zichzelf ben ik het daar wel mee eens, maar het is belangrijk dat wij
doel en middelen niet door elkaar halen. Het verdrag heeft een bepaalde doelstelling
en stelt om dat te bereiken een bepaald middel ter beschikking. Ik doel op
de stationering op Aruba en de Nederlandse Antillen van Amerikaans legerpersoneel,
Amerikaans personeel en Amerikaanse vliegtuigen. Die helpen in het nagaan
en het vervolgens in de kraag vatten van degenen die zich schuldig maken aan
drugstransporten in en om het Caribische gebied.In het kader van terrorismebestrijding sprak ik al over de rijksministerraad
en wat daar is afgesproken over de assistentie die wij kunnen verlenen aan
de koninkrijksdelen. Ik noem de assistentie bij de wet- en regelgeving ter
uitvoering van de internationale terrorismeverdragen. Bovendien is er aandacht
gegeven aan de samenwerking op het terrein van politie en justitie en van
de inlichtingendiensten. Ook is er aandacht gegeven aan de noodzakelijke samenwerking
met en de hulp die wij daarbij kunnen bieden aan Aruba en de Nederlandse Antillen
op het gebied van de bestrijding van verschijnselen die te maken hebben met
witwassen, met name in de financiële sector. Het is goed dat Nederland,
uiteraard daar waar men er behoefte aan heeft, hulp en assistentie verleent
aan de Nederlandse Antillen en Aruba.De heer Van Vugt (SP):Voorzitter. De minister van Buitenlandse Zaken zei zojuist dat in reactie
op de verschrikkelijke aanslagen in de Verenigde Staten een schonehandenpolitiek
het slechtst denkbare antwoord zou zijn. Wat bedoelt de minister expliciet
met schonehandenpolitiek? Heeft hij daarbij mensen of partijen in gedachten
die dit zouden verwoorden of voorstaan, waardoor hij de relevantie van deze
opmerking kan aangeven?Minister Van Aartsen:Mijnheer de voorzitter. Ik moet u zeggen dat ik wel iets in mijn gedachten
had, want ik heb natuurlijk levendig voor de geest de debatten die wij aan
de overzijde hebben gevoerd – het zijn er nu al fors wat geweest –
over datgene wat de Nederlandse regering moet doen naar aanleiding van de
aanslagen die op 11 september hebben plaatsgevonden. Ik kan mij niet herinneren
dat wij meer in het bijzonder van de Socialistische Partij aan de overzijde
van het Binnenhof veel steun – om niet te spreken van geen enkele steun –
hebben gekregen voor datgene wat de Nederlandse regering zich met steun van
een overgrote meerderheid van de Tweede Kamer voorstelt te doen. Dat is niet
alleen in woord maar ook in daad solidariteit betonen met de Verenigde Staten.
Dat is, denk ik, datgene wat ons nu staat te doen. Ik heb aangegeven dat de
Nederlandse regering, in navolging van datgene wat de minister-president vorige
week in het plenaire debat in de Kamer erover heeft gezegd, bereid is in te
gaan op mogelijkerwijze door de Verenigde Staten tot ook Nederland te richten
concrete verzoeken in dit kader. De heer Marijnissen heeft daar een ander
standpunt over. Dat kan worden gerespecteerd, maar het houdt wel in het langs
de zijlijn gaan staan.De heer Van Vugt (SP):Hier zou ik duidelijk bezwaar tegen willen aantekenen. Op de eerste plaats
gaat het niet om het al dan niet betuigen van solidariteit aan de Verenigde
Staten. Ons inziens gaat het om de meest effectieve bestrijding en voorkoming
van internationaal terrorisme. Het aan de zijlijn staan van de
SP is absoluut niet aan de orde. De SP verwerpt de bombardementen zoals die
nu plaatsvinden, omdat die contraproductief, ineffectief en inhumaan zouden
zijn. Dat is een glashelder standpunt en het betekent allerminst dat de Socialistische
Partij van mening zou zijn dat wij aan de zijlijn moeten gaan staan, dat wij
niets zouden moeten doen en dat wij een politiek van afzijdigheid zouden moeten
voeren. Integendeel, wij zijn voor het opsporen en bestraffen, hoe harder
hoe beter, van diegenen die verantwoordelijk zijn voor deze verschrikkelijke
daden tegen de menselijkheid. Het betekent echter niet dat wij het per definitie
eens moeten zijn met de daartoe ingezette middelen door de Verenigde Staten.
Het wil evenmin zeggen dat wij een schonehandenpolitiek zouden bedrijven.
Ik zou de minister dan ook willen uitnodigen dit punt nog eens helder toe
te lichten.De heer Van Thijn (PvdA):Het lijkt mij niet helemaal binnen de orde van deze vergadering. Wel binnen
de orde van deze vergadering is de vraag of de regering verzoeken hebben bereikt
van de kant van de Amerikaanse regering om de scope van dit verdrag te verbreden.
Dat zou relevant zijn.Minister Van Aartsen:Het antwoord op deze vraag van de heer Van Thijn is ronduit: neen. Zoals
gezegd, is er geen verbinding tussen dit verdrag en datgene wat nu aan de
orde is. Ik heb gereageerd op een aantal opmerkingen die de heer Van Gennip
heeft gemaakt over het feit dat de behandeling van dit verdrag in deze Kamer
op een heel ander moment en in een ander tijdsgewricht plaatsvindt dan toen
wij op 28 mei jongstleden in de Tweede Kamer met elkaar discussieerden. Ik
vond het niet meer dan correct om van de zijde van de regering aan te geven
dat de heer Van Gennip dit inderdaad juist heeft gezien. In dat kader heb
ik een opmerking gemaakt die de heer Van Vugt zich kennelijk nogal aantrekt.
Dat had hij natuurlijk niet hoeven te doen, maar hij heeft mij daarmee uitgenodigd
nog eens aan te geven hoe wij, aan de regeringstafel, de stellingname hebben
ervaren van de kant van de Socialistische Partij aan de overzijde van het
Binnenhof. Een heel concreet voorbeeld in dit kader, dat zelfs helemaal los staat
van datgene wat vanaf 7 oktober aan de orde is, is het feit dat de fractie
van de SP aan de overzijde, zich niet kon verenigen met datgene wat de Nederlandse
regering heeft gedaan ex artikel 5 van het NAVO-verdrag.Het verdrag dat wij vandaag bespreken en dat de Verenigde Staten de mogelijkheid
geeft om vanaf Curaçao en Aruba verkenningsvluchten uit te voeren,
is geheel en al gericht op het tegengaan van de drugshandel. Het geeft de
Verenigde Staten de mogelijkheid om de bewegingen van schepen en vliegtuigen
in en om de Caribische regio te registreren en verdachte transporten te onderscheppen.
Daar gaat het om. In wezen is het niet meer, maar uiteraard ook niet minder
dan dat. Ik zou het belang van dit verdrag in genen dele willen minimaliseren.Uit de door de Kamer gemaakte opmerkingen spreekt een zekere zorg over
de gevolgen die kunnen voortvloeien uit de aanwezigheid van Amerikaanse toestellen
op de vliegvelden Hato en Reina Beatrix. Ik constateer evenzeer brede steun
voor de gedachte dat het Koninkrijk een bijdrage dient te leveren aan de bestrijding
van het transport van illegale drugs in het Caribisch gebied. De Nederlandse
Antillen en Aruba liggen nu eenmaal – ik zeg het iets minder mooi en
poëtisch dan mevrouw Van Lis heeft gedaan – op het kruispunt van
handel en transport tussen Latijns Amerika en het Caribisch gebied, de Verenigde
Staten en Europa. Behalve de onmiskenbare voordelen die deze centrale geografische
ligging nu eenmaal biedt, is er uiteraard het nadeel dat activiteiten van
criminele aard worden aangetrokken. Het is dan ook niet meer dan logisch en
ook goed dat het Koninkrijk zich actief opstelt bij de bestrijding van deze
vorm van misdaad en het tegengaan van deze vormen van misdrijven, ook in internationaal
verband. Het verlenen van faciliteiten aan de JIATF-East om vluchten uit te
voeren vanaf Curaçao en Aruba gericht op het tegengaan van transport
van illegale drugs in het Caribisch gebied, is een belangrijke en essentiële
bijdrage van het Koninkrijk aan deze vorm van internationale bestrijding van
dit type misdrijven. Uiteraard werd ook voor de totstandkoming van deze FOL's door het Koninkrijk
samengewerkt met andere landen in het Caribisch gebied op het terrein van
de drugsbestrijding. Die samenwerking met de Amerikanen was al zeer nauw.
De FOL's en het FOL-verdrag geven een nog hechtere en ook formele basis aan
deze vorm van bestrijding van drugs in het Caribisch gebied, aan datgene wat
al minder formeel aan de orde was. De FOL's spelen een belangrijke rol bij
het tegengaan van het transport van illegale drugs van de producerende landen
in de Andesregio naar het Caribisch gebied, de VS en Europa. Bij de bepaling
van het standpunt van de koninkrijksregering inzake FOL heeft steeds de doelstelling
van de FOL's centraal gestaan: het tegengaan van transportstromen, waarbij
het ondernemen van actie tegen transporten uitdrukkelijk de verantwoordelijkheid
blijft van de staten die jurisdictie genieten.Een aantal sprekers heeft vragen gesteld over de situatie in Colombia
zelf. De heer Van Gennip heeft een aantal concrete vragen gesteld over de
samenwerking tussen Nederland en Colombia. Ook de heer Van Thijn heeft zich
daarover uitgelaten. De Nederlandse regering is zich ten volle bewust van
de complexiteit van de situatie in Colombia, waar het leger, de FARC, het
ELN en de paramilitairen nog steeds in een heftige strijd zijn gewikkeld,
waarbij er onder de burgerbevolking ook grote aantallen slachtoffers vallen.
Het binnenlands conflict in Colombia is overigens ontstaan zonder dat er sprake
was van de voedingsbodem van de drugs. Het is daarom van groot belang dat
de Colombiaanse regering de gelegenheid krijgt om met kracht voort te gaan
met het bevorderen van de sociaal-economische ontwikkeling en het verminderen
van de grote sociaal-economische verschillen in de Colombiaanse samenleving.
Het beleid van de regering-Pastrana, voorzover dat is gericht op het bevorderen
van vreedzame verhoudingen in Colombia en op het verminderen van de sociaal-economische
verschillen, wordt door de Europese Unie dan ook volledig onderschreven.Ik constateer echter evenzeer dat de opstandelingen in Colombia belang
hebben gekregen bij de voortzetting van de binnenlandse strijd
juist vanwege die bloeiende drugshandel. Omvangrijke wapenaankopen zijn immers
slechts mogelijk door de winst uit drugshandel. De vredespolitiek van president
Pastrana, die grote concessies heeft gedaan en zeker ook door deze insteek
in het conflict onze steun verdient, heeft helaas nog niet tot succes geleid,
mede omdat de betrokken partijen over zeer goed gevulde oorlogskassen kunnen
beschikken. Ook de Europese Unie heeft geconstateerd dat de situatie onaanvaardbaar
is. Wij moeten pogen, daaraan een eind te maken. Steun voor het vredesproces
in Colombia en bestrijding van de illegale drugs vormen in wezen een soort
tweesporenbeleid dat de Nederlandse regering jegens Colombia voorstaat.De rol van de Verenigde Staten op basis van het Plan Colombia is omvangrijk,
maar zal door het zogenaamde Andean regional initiative een bredere regionale
basis kunnen krijgen.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Ik kom nog even terug op de vredesonderhandelingen. De minister heeft
kritiek geuit op de FARC. Ik onderschrijf dat de guerrillabeweging erg veel
geld verdient aan drugstransporten. De regering van Colombia voert echter
vredesbesprekingen met datzelfde FARC. Farcolandia staat onder beheer van
de FARC. Hoe staat u daar tegenover? Kunnen daarmee vredesbesprekingen gevoerd
worden?Minister Van Aartsen:De lijn die Pastrana heeft ingezet, is om te pogen, tot verzoening te
komen en uiteindelijk tot een akkoord met de FARC. In de afgelopen twee, drie
jaar was men daar zeer dichtbij. Zeker door de ontwikkelingen van de afgelopen
maanden moeten wij constateren dat, ondanks de door Pastrana voorgestelde
compromissen en gedane concessies, er helaas nog geen sprake is van vrede
in Colombia. Er is zeker een verband te leggen met degenen die de vredespolitiek,
die ook een sociaal-economische component heeft, niet willen volgen. Zij hebben
inkomsten en kassen op basis waarvan zij de strijd kunnen voortzetten.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Dat klopt. Ik bestrijd dat ook niet. Vindt u dat Pastrana verder moet
gaan op zijn weg? Het bestand is net weer verlengd tot 1 januari. Of vindt
u dat het allemaal niets heeft opgeleverd en dat wij maar weer moet overgaan
tot de orde van de dag en door moeten gaan met het bestrijden van de guerillabewegingen?Minister Van Aartsen:Nee, het is zowel het een als het ander. Pastrana heeft die politiek de
afgelopen periode op een juiste basis ingezet. De Nederlandse regering en,
nog belangrijker, de Europese Unie hebben zich altijd geschaard achter de
aanpak die Pastrana heeft ingezet. Ik kan alleen maar hopen dat zijn politiek
uiteindelijk tot succes zal leiden.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Ik heb dit gevraagd, zoals ik in mijn eerste termijn heb aangegeven, omdat
de FARC door de Verenigde Staten als terroristische beweging wordt beschouwd
en Farcolandia als een terroristische staat. Hoe ga je daar in het kader van
de strijd tegen het terrorisme in de toekomst mee om? Wat is de inzet van
de Nederlandse regering in dezen? Ondersteunt zij dat vredesproces of laat
zij het afweten?Minister Van Aartsen:Wij blijven dat vredesproces van Pastrana steunen. Het feit dat op die
beroemde lijst ook deze organisatie voorkomt, is een zaak tussen de regeringen
van Colombia en de Verenigde Staten.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Betekent dit dat de Nederlandse regering niet achter die lijst van de
Verenigde Staten staat. Daar neemt u bij dezen afstand van.Minister Van Aartsen:Ik neem daar helemaal geen afstand van. Die lijst heeft een rechtstreekse
werking in de relatie tussen de regeringen van Colombia en de Verenigde Staten.
De Verenigde Staten hebben zich in het kader van het Plan verplicht Colombia
op een groot aantal terreinen hulp te verschaffen. Een belangrijk deel van
die hulp heeft betrekking op de bilaterale samenwerking tussen de Verenigde
Staten en Colombia. Ik denk dat het Andean regional initiative dat betrekking
heeft op de Andesregio ook uitgaat van een brede aanpak van drugsbestrijdingsactiviteiten.
Het feit dat delen van de Caribische landen van het Koninkrijk dichtbij Colombia
zijn gelegen en het Koninkrijk belang heeft bij het tot stand komen van vreedzame
verhoudingen in Colombia maakt onze betrokkenheid daarbij zeer direct. Zoals
ik al heb aangegeven in antwoord op interruptievragen van mevrouw Zwerver
steunen wij de politiek van Pastrana in dit kader.Ik zal niet zo uitvoerig als uiteindelijk in de Tweede Kamer is gebeurd
uit de doeken willen doen dat er sprake is van een tweetal totaal gescheiden
operaties. Ik reageer daarmee ook min of meer op hetgeen de heer Van Thijn
heeft gezegd. Ik doe daarmee niets af, maar voeg ook niets toe aan de woorden
die ik daarover in de Tweede Kamer op 28 mei heb gesproken. Die twee gescheiden
operaties zijn enerzijds het Plan Colombia en anderzijds de FOL's. Het is
misschien goed vandaag wat dieper in te gaan op de methodiek die hierbij wordt
gevolgd. Ik zal straks nog wat zeggen over de evaluatie waarnaar mevrouw Roscam
Abbing heeft gevraagd. De evaluatie is via een amendement van de Tweede Kamer
in het verdrag gekomen en maakt onderdeel uit van het afsprakenkader dat met
de Amerikaanse regering is besproken. De Amerikaanse regering heeft zich op
dat punt zeer open opgesteld. Wij gaan uit van de goede trouw die tussen verdragspartners
geldt. Hiervoor geldt het belangrijk adagium in het internationale recht:
pacta sunt servanda.De vluchten die vanaf de FOL's worden uitgevoerd, zijn niet gericht op
het in kaart brengen van het verloop van de strijd in Colombia. De vluchten
zijn gericht op het registreren van de vervoersstromen van de drugs. Dat is
een heel belangrijk, zelfs het dragende element van het verdrag. Daarover
zijn de gesprekken gevoerd, eerst met de voorganger van de huidige minister
van Buitenlandse Zaken van de VS en vervolgens met de huidige minister, Powell.
De informatie die via de vliegtuigen van de FOL's wordt verzameld door de
Joint Interagency Taskforce East, wordt uitsluitend ingezet ten behoeve van
drugsbestrijding. De activiteiten hebben tot doel het registreren van vlieg-
en scheepvaartbewegingen in het Caribisch gebied. Door de informatieverstrekking
van de Joint Interagency Taskforce East aan de Nederlandse commandant
der zeemacht in het Caribisch gebied en door de detachering van een Nederlandse
officier bij deze taskforce bestaat een goed en volledig inzicht in de bewegingen
van de vliegtuigen vanaf de FOL's.Ook in deze Kamer onderstreep ik dat de doelstelling van de FOL's absoluut
geen betrekking heeft op het ingrijpen in de binnenlandse strijd in Colombia.
In de schriftelijke beantwoording van de vragen van de leden van deze Kamer
ter voorbereiding van dit debat is de regering al uitgebreid ingegaan op de
doelstelling van de FOL's en de manier waarop deze is omschreven in het verdrag.
Ik kan daarom op dit punt volstaan met een verwijzing naar de nota naar aanleiding
van het verslag.Mevrouw Zwerver is kort ingegaan op de kwestie van de immuniteiten en
de privileges die gelden voor het VS-personeel. Aan het verlenen van deze
privileges en immuniteiten zijn langdurige onderhandelingen tussen enerzijds
de Nederlandse regering en de regering van het Koninkrijk en anderzijds de
VS voorafgegaan. De uitkomst daarvan draagt de sporen van een compromis, zoals
ik heb aangegeven bij de behandeling van het verdrag in de Tweede Kamer. Van
groot belang voor de standpuntbepaling van de regering van het Koninkrijk
is geweest en is nog steeds dat de regeringen van de Nederlandse Antillen
en Aruba bereid waren om onder voorwaarden af te zien van jurisdictie en om
de verzochte privileges en immuniteiten te verlenen en voorts dat met de VS
kon worden overeengekomen dat van straffeloosheid geen sprake zou zijn. Het
verlenen van immuniteiten betekent uiteraard niet dat de betrokken Amerikaanse
instellingen geen jurisdictie hebben en evenmin dat de lokale wetgeving niet
zou dienen te worden gerespecteerd. Wat dat betreft, verwijs ik naar artikel
5 van het verdrag. Ik wijs erop dat het Koninkrijk in gevallen van bijzonder
belang om opheffing van de immuniteit kan verzoeken, terwijl in het verdrag
is opgenomen dat de VS dergelijke verzoeken in welwillende overweging zullen
nemen. Mevrouw Zwerver deed daar badinerend over, maar dat is in het internationale
verdrag een vergaande afspraak. Het is naar ons oordeel een duidelijke intentieverklaring,
opgenomen in artikel 6 van het verdrag. Zoals gezegd, is dat bij het verlenen
van dit type immuniteiten en privileges een goede afspraak. Deze afspraak
is gemaakt op basis van het internationale recht en de afspraken die beide
regeringen hebben gemaakt, dienen nagekomen te worden. Er is bij de koninkrijksregering
geen schijn of schaduw van zorg daarover. Wij hebben natuurlijk in de afgelopen
periode al enige ervaring opgedaan, maar er is op het punt van privileges
en immuniteiten geen sprake geweest van negatieve ervaringen. De ervaringen
die de drie landen van het Koninkrijk opdoen, zullen bovendien onderwerp van
voortdurend overleg zijn. Nogmaals, ik wijs er met klem op dat zich in de
afgelopen periode geen problemen hebben voorgedaan.De bestrijding van degenen die in illegale drugs handelen, zal niet zonder
risico zijn. Zowel de koninkrijksregering als de regeringen van de Nederlandse
Antillen en Aruba zijn bereid een door het FOL-verdrag mogelijk gemaakte bijdrage
aan de drugsbestrijding te leveren. In het licht van de recente gebeurtenissen
is waakzaamheid geboden voor de beveiliging van de FOL-locaties en meer in
het algemeen voor de veiligheid van de Nederlandse Antillen en Aruba. Mevrouw
Van Lis, de heer Van Thijn, de heer De Vries en mevrouw Roscam Abbing hebben
gesproken over de risico's die te duchten zijn van drugssyndicaten. De heer
Van Gennip heeft de mogelijkheid van aanslagen in dit kader te berde gebracht.
De vraag of er behoefte is aan een sterkere Nederlandse beschermingsinzet,
aan hulp in koninkrijksverband, op het gebied van beveiliging en veiligheid
is dan aan de orde. Laat ik voorop stellen dat beide landsregeringen in eerste
instantie zelf een verantwoordelijkheid hebben voor de veiligheid buiten de
FOL-locaties. Binnen de FOL-locaties geldt uiteraard een ander regime. De
Antilliaanse en Arubaanse autoriteiten staan daarover ook in nauw contact
met de Amerikaanse vertegenwoordiging en met de betrokken commandanten ter
plekke. Uit de inschattingen van beide partijen valt op te maken dat er op
dit moment geen sprake is van een verhoogd veiligheidsrisico. Desondanks zijn
zowel rondom de vliegvelden Hato en Reina Beatrix als binnen de FOL-locaties
extra maatregelen genomen. Deze maatregelen zijn echter genomen uit voorzorg,
niet omdat er sprake is van een bewezen verhoogd veiligheidsrisico. Tot op
heden is er ook geen behoefte aan bijstand van Nederland. Mocht die behoefte
zich voordoen, dan bestaat er uiteraard een procedure waarlangs om bijstand
kan worden verzocht. Uiteraard is Nederland samen met de Nederlandse Antillen
en Aruba extra alert. De standaardprocedure maakt het mogelijk dat bijstand
wordt gegeven als dat nodig mocht zijn, maar ik onderstreep nogmaals dat die
noodzaak zich thans niet voordoet.De heer Van Gennip (CDA):Sommigen van ons herinneren zich de debatten die wij eind zestiger jaren
hebben gevoerd over de mate van bijstand die Nederland zou moeten verlenen
bij bedreigingen van buitenaf of bij binnenlandse onlusten in de andere koninkrijksdelen.
Is de regering van mening dat in de nieuwe situatie wellicht een groter beroep
op militaire bijstand op ons land zal kunnen worden gedaan door de koninkrijksdelen
overzee? Eind zestiger jaren werd, na de opstand op Curaçao, gezegd
dat de grenzen van de Nederlandse militaire bijstand ongeveer waren bereikt.Minister Van Aartsen:Ik zou mij ver buiten mijn eigen portefeuille begeven als ik daarop nadrukkelijk
inga. Hier ligt een eerste verantwoordelijkheid voor de staatssecretaris,
die verantwoordelijk is voor zaken het Koninkrijk betreffende, en meer in
het bijzonder voor de minister van Defensie. Ik meen mij te herinneren dat
bedoelde problemen zich in 1969 hebben voorgedaan op Curaçao. Ik voel
mij al met al niet competent om een antwoord te geven dat volledig naar de
feiten is, omdat ik de feiten op dit moment niet heb. Het gaat nu om de vraag
of de Nederlandse regering bereid is om, indien nodig, bijstand te verlenen
aan Aruba en de Nederlandse Antillen in het kader van de aanwezigheid van
deze locaties op de eilanden. Het antwoord daarop luidt bevestigend. Ik onderstreep
nogmaals dat de nasleep van de gebeurtenissen van 11 september jongstleden
niet een directe behoefte daaraan heeft doen ontstaan. Aruba, de Nederlandse
Antillen en Nederland blijven terzake zeer alert.De heer Van Gennip (CDA):Ik denk dat wij het debat over dit verdrag niet moeten laten
uitwaaieren tot een debat over de koninkrijksrelaties. Mijn vraag was meer
bedoeld als een aansporing voor de koninkrijksregering om zich te bezinnen
op de mogelijkheid dat de mate van militaire bijstand wel eens van andere
orde zou kunnen zijn in de nieuwe situatie.Minister Van Aartsen:Die aansporing heb ik heel goed begrepen.Mevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):Zien het Koninkrijk en de VS de FARC als een terroristische organisatie?
U begrijpt dat ik deze vraag stel in het licht van de gebeurtenissen op 11
september.Minister Van Aartsen:De FARC staat op een van de lijsten die in dit kader worden gehanteerd.Mevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):Wat u nu zegt, geldt ook voor het Koninkrijk en dus Nederland?Minister Van Aartsen:Zeker, maar mevrouw Zwerver spitste het toe op de gevolgen die dit zou
moeten hebben voor het proces in Colombia. Ik vind niet dat de Nederlandse
regering de eerst aangewezene is die zich hierover moet uitlaten. Die zaak
speelt allereerst in de relatie tussen de Amerikaanse en de Colombiaanse regering.
Maar het zal duidelijk zijn dat er alleen een oplossing voor de gigantische
problematiek in Colombia kan worden gevonden als er vrede ontstaat en een
manier van samenleven waarbij organisaties als de ELN, paramilitaire organisaties
en de FARC op de een en andere manier wellicht betrokken moeten zijn, maar
uiteindelijk zullen zij toch de wapens moeten neerleggen. Dit verdrag is er
uiteraard vooral op gericht om de financiële geldstromen af te snijden.Mevrouw Roscam Abbing-Bos (VVD):Ik vroeg het niet in aanvulling op de opmerkingen van mevrouw Zwerver,
maar gelet op de recente executies die de FARC heeft uitgevoerd. Ik stelde
mijn vraag dus in het verband van de bestrijding van het terrorisme en de
risico's en gevaren die daaraan vastzitten, maar de minister heeft daarop
geantwoord.Minister Van Aartsen:Mijnheer de voorzitter. De heer Van Gennip wees nog op het voor mij belangrijke
thema van de snellere behandeling van verdragen. Ik ben het zeer eens met
zijn opmerkingen daarover. Hij noemde volgens mij in dit verband ook het statuut
voor het internationaal strafhof, maar ondanks het nadere advies dat wij nog
aan de Raad van State moesten vragen, zat het Koninkrijk niet in de achterhoede
wat velen hadden gevreesd, maar zou je kunnen zeggen dat wij ongeveer in de
middenmoot zaten en wel op de 36ste plaats!De heer Van Gennip vroeg of de samenwerking op maritiem gebied niet ook
structureel enige verbetering en versterking behoeft. Sinds 1998 zijn door
het Koninkrijk informele consultaties georganiseerd over de eventuele regionale
overeenkomsten inzake maritieme samenwerking bij drugsbestrijding in het Caribisch
gebied. Aan de hand van die consultaties is er inmiddels een ontwerptekst
opgesteld waarover naar wij hopen begin november in een eerste formele onderhandelingsronde
in Costa Rica kan worden gesproken.De heer Van Gennip heeft ook gesproken over de samenwerking tussen Nederland
en Colombia. Ik zou hierover een korte opmerking willen maken, omdat ik mij
anders in vergaande mate zou begeven op het terrein van mijn collega voor
Ontwikkelingssamenwerking. Zoals bekend, staat Colombia niet op de beroemde
lijst van 17 plus 3, een lijst van landen waarmee Nederland een volwaardige
bilaterale relatie is aangegaan, maar wel op de lijst van landen waarin Nederland
programma's financiert op het gebied van milieu, goed bestuur, mensenrechten
en vredesopbouw. Op dit moment wordt een herformulering en intensivering van
die programma's overwogen om ze beter te laten aansluiten bij de recente noden
van de bevolking die meer rechtszekerheid en ook een duurzame productie wil.
Nederland hecht groot belang aan het vredeswerk in Colombia en financiert
in dit kader onder andere een driejarig project van Pax Christi. Tot nu toe
zijn de vorderingen in het kader van dat programma niet spectaculair, maar
zijn wel effecten van het project merkbaar in een aantal gemeenschappen in
de noordelijke streek in Colombia Urabá. Het blijkt ook uit de bevindingen
van het rapport van het lid van de Tweede Kamer Apostolou, die daarnaar heeft
gekeken. Wat betreft de relatie tussen Colombia en de EU kan worden gezegd,
dat de handel met Colombia en de vijf andere Andeslanden een preferentiële
behandeling krijgt via het zogenaamde Drugsakkoord van de EU. Dat loopt aan
het einde van dit jaar af. Nederland is voorstander van verlenging van dit
akkoord.De heer De Vries heeft een opmerking gemaakt over de regeling van het
Statuut. In het Statuut staat dat de Staten van de Nederlandse Antillen en
van Aruba slechts een adviserende stem hebben bij de goedkeuringsprocedure.
Hij vroeg zich af of dit nog wel van deze tijd is. Hij raakt hier aan een
onderwerp waarover nog niet zo lang geleden gesproken is in het kader van
het Contacplanoverleg tussen de parlementariërs van de drie landen van
het Koninkrijk. Over de vraag of de goedkeuringsprocedure van verdragen moet
worden herzien, met name als het gaat over verdragen die alleen de Nederlandse
Antillen en Aruba regarderen heeft de regering verleden jaar december nog
een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarin hebben de collega van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en ik betoogd dat een wijziging van de Rijkswet
goedkeuring en bekendmaking verdragen een aanpassing van het Statuut zou behoeven.
In de bijeenkomst in het kader van het parlementaire Contactplan is geconcludeerd
dat het zogenaamde democratisch deficit binnen de bestaande statutaire kaders
zou moeten worden opgelost. Ik denk dat het ook kan door op zo goed mogelijke
wijze gebruik te maken van de bestaande mogelijkheid van betrokkenheid van
de parlementen van Aruba en de Nederlandse Antillen. Uitgerekend in het kader
van dit verdrag is het aan de overzijde en hier in hoge mate gebeurd. De betrokkenheid
kan inhoudelijk een vorm krijgen die kan bijdragen aan debatten aan de overzijde
en hier.Ik kom te spreken over vragen van mevrouw Zwerver en de heer Van Vugt.
Er is gevraagd hoe de vluchten boven Colombia zich verhouden tot het verdrag.
Zowel in het plan Colombia als in het FOL-verdrag staat drugsbestrijding centraal.
De FOL's zijn gericht op het tegengaan van de drugstransporten. De FOL-operaties
zijn niet gelieerd – het is van belang dat telkenmale te blijven benadrukken –
aan de militaire component van het plan Colombia dat meer aspecten heeft.
Met onze partners in de EU is de regering van mening dat juist de nadruk op
de militaire component de oplossing van de problematiek in Colombia in de
weg kan staan.Voorzitter: JurgensMinister Van Aartsen:Ik meen ook in de Tweede Kamer gesteld te hebben dat, hadden de FOL's
mede ten doel gehad een bijdrage te leveren tot of een versterking te leveren
aan de militaire component van het Plan Colombia, de koninkrijksregering niet
bereid zou zijn geweest om de toegang tot de steunpunten op Aruba en op de
Antillen toe te laten.De heer Van Vugt en mevrouw Zwerver vroegen hoe kan worden gegarandeerd,
dat de gegevens die worden verzameld tijdens de vluchten van de FOL's niet
weer worden gebruikt bij de planning van operaties tegen de FARC, de ELN en
de paramilitairen die in Colombia opereren. Ik heb al aangegeven hoe de structuur
van de Taskforce East is. De vluchten vanaf de FOL's betreffen luchtbestrijdingstaken
en de logistieke ondersteuning daarvan. Over die doelstelling bestaat bij
de Verenigde Staten en het Koninkrijk geen enkel misverstand. De vluchten
vanaf de FOL's worden gemaakt in het kader van de activiteiten van de Joint
Interagency Taskforce East, die als doelstelling drugsbestrijding heeft.In het verdrag zijn de doelstellingen van de vluchten die vanaf de FOL's
worden uitgevoerd gedefinieerd. Het FOL-verdrag is, in de woorden van het
verdrag zelf, uitsluitend gericht op drugsbestrijding door middel van waarneming
en het volgen vanuit de lucht en zo nodig, zoals ik eerder aangaf, het onderscheppen
van drugstransporten. De verdragsbepalingen zijn duidelijk en niet voor tweeërlei
uitleg vatbaar. Naleving ervan te goeder trouw en in de geest die ik eerder
in antwoord aan mevrouw Roscam Abbing omschreef, is voor de Nederlandse regering
uitgangspunt. De regering heeft de uitdrukkelijke verzekering van de Amerikaanse
autoriteiten gekregen, dat de in FOL-verband verzamelde informatie niet voor
andere doeleinden zal worden gebruikt. Die toezegging is onbetwistbaar opgenomen
in de doelstelling van het verdrag. De jaarlijks te verrichten evaluatie,
waarover ik zo dadelijk nog iets meer zal zeggen, biedt de gelegenheid vast
te stellen of het verdrag wordt nageleefd.Waar de VS derden laten meevliegen zijn zij gehouden, te opereren binnen
het door het FOL-verdrag gegeven kader. Ook de activiteiten van Colombianen
aan boord van Amerikaanse vliegtuigen die opereren in FOL-verband vallen onder
die bepalingen, dus ook onder de beperkingen van het verdrag. De verdragsbepalingen
impliceren, dat het Koninkrijk niet mee verantwoordelijk kan worden gesteld
voor mogelijke schendingen van internationaal recht, bijvoorbeeld door Colombia.
Ik onderschrijf dan ook niet de richting die de heer Van Vugt uit manoeuvreerde,
evenmin als de opmerkingen van mevrouw Zwerver in dit kader.Mevrouw Zwerver en de heer Van Vugt hebben de conclusies in het rapport
van de Amsterdam International Law Clinic aangehaald. Ik denk dat de Amsterdam
International Law Clinic ten onrechte poogt een rechtstreekse link te leggen
tussen het FOL-verdrag en het Plan Colombia. De Clinic past een soort ketenbenadering
toe, waardoor zij een groot aantal onzekere en indirecte elementen met elkaar
verbindt. De lengte van de keten en de onzekere factoren die daarin zitten,
maken dat niet meer van een redelijke voorzienbaarheid kan worden gesproken.
Ook kan daarom niet meer worden gesproken van een causaal verband tussen het
ter beschikking stellen van FOL's en mensenrechtenschendingen in Colombia.De evaluatie zal medio 2002 worden uitgevoerd door een team dat is samengesteld
uit vertegenwoordigers van het Koninkrijk en de VS. De evaluatie betreft het
functioneren van de FOL's in brede zin. Aan de door mevrouw Zwerver genoemde
punten zal daarbij aandacht worden besteed. Overigens zijn wij nog niet verder
dan dat de evaluatie in 2002 zal plaatsvinden. Wij waren bezig met het opstellen
van benchmarks voor de evaluatie, maar door de gebeurtenissen van de afgelopen
weken is er in Washington enige vertraging ontstaan. Wij hebben vertrouwen
in de methodiek van deze evaluatie en in de manier waarop dit in samenspraak
tussen beide regeringen zal worden uitgevoerd.Ik onderschrijf wat mevrouw Van Lis aan het slot van haar betoog zei over
wat de EU zou kunnen doen om een langdurige afzetmarkt te zijn voor alternatieve
landbouwproducten van Colombiaanse boeren en landbouwbedrijven. Daar raakt
zij aan een van de belangrijke vraagstukken die in de komende maanden hoog
op de agenda van de EU staan. In de WTO-onderhandelingen zal in het kader
van de duurzame ondernemersaftrek (DOA) wijziging van het landbouwbeleid een
belangrijk aspect zijn van de Europese inspanningen om zich in het kader van
de wereldhandel wat moderner en liberaler op te stellen.De voorzitter:Dan geef ik nu het woord aan de heer De Haseth, gevolmachtigd minister
van de Nederlandse Antillen.Minister De Haseth:Mijnheer de voorzitter. Dank voor de gelegenheid om in deze Kamer het
woord te mogen voeren. De heer Van Thijn merkte al op dat wij aan de overzijde
van de oceaan – dat is dus een andere overzijde dan die waar minister
Van Aartsen op doelde – geen Eerste Kamer kennen. Wij hebben één
Staten. Ik betwijfel of bij ons ooit een vorm van een senaat wordt ingesteld.
Nu al wordt op de Antillen grote druk uitgeoefend om de dubbele bestuurslaag
die wij kennen ineen te schuiven tot een enkele bestuurslaag. Ik neem aan
dat er in die situatie geen sprake zal kunnen zijn van een dubbele parlementslaag.Voorzitter. Wij spreken thans over een verdrag. Volgens het Statuut zijn
buitenlandse betrekkingen een zaak van het Koninkrijk. De eerst aangewezene
om hierover te spreken, is de minister van Buitenlandse Zaken. Hij heeft dat
ook uitgebreid gedaan. De aanwezigheid van een gevolmachtigd minister en eerder
aan de overzijde, in de Tweede Kamer, van de beide premiers van de Antillen
en Aruba, strekte er vooral toe om aan te geven dat er binnen de eenheid van
het Koninkrijk ook werkelijk eenheid bestaat. Het was niet om
verschillende geluiden te laten te horen, maar juist om aan te geven dat het
hier gaat om een gezamenlijk standpunt en een gezamenlijk belang. Hooguit
was het om aan te geven dat het belang aan Antilliaanse en Arubaanse zijde
misschien iets uitgesprokener is in dit specifieke geval, omdat het gaat om
een verdrag dat van toepassing is op ons deel van het Koninkrijk.Ik denk dat het niet juist zou zijn om tot een herhaling van uitspraken
te komen. Er is al gewezen op datgene waar het ons om gaat: het gaat met name
om het tegengaan van de desastreuze gevolgen die de drugshandel heeft voor
onze infrastructuur, onze maatschappij en onze jeugd. Er is op gewezen dat
wij er vanuit de Antillen alles aan doen om de drugscriminaliteit tegen te
gaan – op eigen kracht, zoals het hoort, met behulp van onze eigen politie,
onze douane en alle instrumenten die ons daarbij ten dienste staan. Voorts
doen wij het samen binnen het Koninkrijk. Dat is de volgende stap, die vanzelf
spreekt. Als je een eenheid bent, doe je bepaalde dingen die je samen kunt
doen, ook samen. Heel in het bijzonder wijs ik hier op de kustwacht. De derde
stap die je neemt, is dat je als Koninkrijk, als eenheid, kijkt met wie je
nog meer zou kunnen samenwerken, zowel bilateraal, als multilateraal. In dit
geval kom je dan op een samenwerking met een partner met wie op andere gebieden
al heel lang vanuit alle drie de partners van het Koninkrijk samenwerkingsverbanden
bestaan.Het is hier misschien nauwelijks genoemd, maar ik noem het voor alle zekerheid
toch: dit verdrag vertegenwoordigt voor de Antillen ook een economisch belang.
De Amerikanen hebben zich verplicht tot het doen van wezenlijke investeringen
in onze gemeenschap, investeringen die wij nu meer dan ooit ook nodig hebben.
Ik noem het voor alle zekerheid; het is niet reden nummer één,
want reden nummer één is al genoemd.Er is gesproken over waarborgen en over de voorwaarden. Ik zou zeggen:
natuurlijk zijn er waarborgen, want niet voor niets zijn ook de Antillen en
Aruba deel van het Koninkrijk. Dat al is een waarborg. Het geeft al aan dat
ook wat ons betreft bepaalde normen en waarden gehanteerd moeten worden, die
belangrijk zijn onder alle omstandigheden: ook wanneer je de criminaliteit
bestrijdt en ook wanneer je, zoals afgelopen vrijdag in de Rijksministerraad
is afgesproken, andere vormen van in dit geval terrorisme gaat bestrijden.
Want juist het hanteren en het hoog houden van je eigen normen en waarden
is na 11 september de meest belangrijke waarde die wij hebben.Er is een aantal vragen gesteld en die zijn, zoals dat hoort, door de
minister van Buitenlandse Zaken al beantwoord, maar er is misschien een kleine
vraag blijven liggen die ik graag zou willen beantwoorden. De heer Van Vugt
heeft gesproken over geluidsoverlast en giftige gassen en over de instemming
van de lokale gemeenschap. Ik kan hem zeggen dat de lokale gemeenschap, ook
bij monde van het parlement, heeft ingestemd met dit verdrag en dat er stappen
zijn genomen om de geluidsoverlast te voorkomen. Ik denk dat wat dat betreft
die bezwaren niet meer gelden.Voorzitter: BraksMinister De Haseth:Mijnheer de voorzitter. Ik wil nog even ingaan op een vraag van de heer
Van Gennip, indachtig de opmerking van de minister van Buitenlandse Zaken
dat hij zich niet wil begeven op terreinen van collega's. Als ik hem goed
begrijp, vraagt hij hoe na 11 september eventuele militaire bijstand moet
worden ingeschat. Er is verwezen naar de situatie aan het eind van de jaren
zestig. Ik denk dat er een wezenlijk verschil is tussen toen en nu. De discussie
ging toen over ingrijpen in een interne aangelegenheid. Ik ga ervan uit dat,
als er nu bijstand wordt gevraagd, er sprake is van een externe dreiging.
Een externe dreiging jegens enig deel van het Koninkrijk is reden voor een
heel duidelijk standpunt en een heel duidelijk signaal dat de integriteit
van het Koninkrijk niet van buitenaf kan worden bedreigd. Ik begreep de vraag
van de heer Van Gennip niet helemaal.De heer Van Gennip (CDA):Voorzitter. De gevolmachtigd minister heeft de vraag juist verstaan. Alleen
zette ik er een voetnoot bij dat in de ontwikkelingen van de laatste jaren
het onderscheid tussen externe en interne veiligheid, dus ook tussen externe
en interne dreigingen, minder scherp is geworden. Men moet zeker ook rekening
houden met de mogelijkheid dat het gigantische drugskapitaal niet alleen wordt
aangewend voor externe agressie, maar in sommige omstandigheden – ik
denk aan andere gebieden in de Cariben en in Midden-Amerika – ook voor
het stimuleren van binnenlandse onlusten.Minister De Haseth:Ik verwijs nogmaals naar de afspraken van afgelopen vrijdag binnen de
rijksministerraad. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt om de interne veiligheid
zo groot mogelijk te houden. Wij zijn het er in ieder geval over eens dat
er geen sprake mag zijn van enige discussie of het Koninkrijk zich als zodanig
zal verweren tegen een externe dreiging.Minister A.G. Croes:Voorzitter. De specifieke vragen zijn al beantwoord. Ik zal mij dan ook
beperken tot enkele globale opmerkingen vanuit de Arubaanse optiek.Er is al gezegd, met name door de Arubaanse delegatie, dat het Aruba bij
de vestiging van de FOL op het eiland niet gaat om eventuele economische of
financiële voordelen. Sterker nog, net als de koninkrijkskustwacht gaat
ook dit ons extra geld kosten. Het levert ons ook extra risico's op. Daar
zijn wij ons zeker na 11 september meer van bewust dan ooit. De strijd tegen
drugs en de daarmee gerelateerde georganiseerde internationale criminaliteit
kost de Arubaanse gemeenschap nu al per capita meer dan de overige landen
van het Koninkrijk. Hierbij komt dat het grootste gedeelte van deze uitgaven
erop is gericht de drugstransporten tussen de producerende en de consumerende
landen te belemmeren, dus tussen Zuid-Amerika en Europa en tussen Zuid-Amerika
en de Verenigde Staten. Wij zitten toevallig op die route en dragen er elke
dag de consequenties van. Onze gevangenis is overvol, met name vanwege onze
buitenlandse gasten. Wij dragen nu al de consequenties en zullen die ook blijven
dragen, omdat dit simpelweg noodzakelijk is voor ons. Wij kunnen ons niet
aan deze, ook morele, verplichting onttrekken.De FOL moet worden gezien als een aanvulling op wat wij nu reeds hebben. Aruba tracht al jaren een sluitend netwerk te creëren
met als partners onze locale politie- en douaneautoriteiten, de koninkrijkskustwacht,
een initiatief van Aruba van lang geleden, de justitiële samenwerking
binnen het Koninkrijk en de internationale samenwerking, vooral met de Verenigde
Staten. Ook de Verenigde Staten moeten meer verantwoordelijkheid gaan dragen
op dit gebied. Voor ons is de FOL slechts een schakel, maar wel een heel belangrijke
in een ketting die zo sterk mogelijk zal moeten zijn. Het is in deze context
dat wij er ook in deze Kamer op aandringen om, ondanks alle terechte kanttekeningen,
toch het FOL-verdrag goed te keuren. Ik sluit mij dan ook aan bij de voorgaande
sprekers achter de regeringstafel.Ten slotte nog een persoonlijke noot. Ik heb de afgelopen 20 jaar bij
diverse gelegenheden en in diverse functies in deze Kamer het woord mogen
voeren. Dit was voor mij vandaag de laatste keer. Aan het eind van de rit
wil ik dan ook zeggen: het was goed toeven in dit huis.De voorzitter:Dank u wel. Goed dat het u goed gedaan heeft en het doet ons goed dit
te horen. Het ga u goed!Van de zijde van de rijksministerraad is een ruime reactie op de eerste
termijn van de Kamer gegeven. Er is ook vrij ruim geïnterpreteerd. Het
is dan ook begrijpelijk dat van de zijde van de Kamer met een korte tweede
termijn kan worden volstaan, zo is mij ter ore gekomen. In dat kader geef
ik nu als eerste het woord aan mevrouw Zwerver.Mevrouw Zwerver (GroenLinks):Voorzitter. De heer Van Thijn zei aan het einde van zijn eerste termijn
niet te verwachten dat de minister iets anders zou antwoorden dan hij heeft
geantwoord in de Tweede Kamer. Daar komt bij dat waarschijnlijk niet van mij
verwacht wordt dat ik wederom hetzelfde zal inbrengen als mijn fractie aan
de overzijde heeft gedaan. Ik denk dat wij in dezen niet dichter bij elkaar
komen met onze standpunten. Ik wil wel gezegd hebben dat wij ons in het doel
van het voorliggende voorstel, het onderscheppen van drugstransporten, helemaal
kunnen vinden. Wij vinden ook dat de sociale kant van de drugsproblematiek
met name op de Nederlandse Antillen en Aruba de aandacht van Nederland verdient.Ik heb in mijn eerste termijn niet gerefereerd aan het uitzonderlijke
karakter van deze vergadering, in de zin dat wij met vertegenwoordigers van
de Nederlandse Antillen en Aruba hier in deze zaal mogen debatteren. Het is
mijn eerste keer dat ik dat doe. Ik begrijp dat het de laatste keer is voor
minister Croes. Ik wil allen bedanken voor hun aanwezigheid vandaag.Het FOL-verdrag wordt niet gebruikt om terrorisme te bestrijden, zo heeft
de minister van Buitenlandse Zaken gezegd. Hij heeft te kennen gegeven geen
afstand te nemen van de lijst van de Verenigde Staten wat betreft de vermelding
van de FARC. Hij vindt het tegelijkertijd acceptabel dat de Colombiaanse regering
onderhandelt met terroristen, zoals die als zodanig aangeduid worden door
de Verenigde Staten. Onze minister-president heeft gezegd dat het terrorisme
uitgeroeid moet worden met wortel en tak. Wat is nu precies de inzet van de
Nederlandse regering ten aanzien van de FARC?In mijn eerste termijn heb ik gezegd dat het tijd wordt voor de VS dat
ze het Verdrag van Rome ratificeren en lid worden van het Internationaal Strafhof.
De minister heeft er echter helemaal niets over gezegd, maar ik mag hopen
dat hij deze stelling onderschrijft en zijn uiterste best wil doen richting
de VS om ze daartoe alsnog te bewegen.De fractie van GroenLinks vindt dat met dit wetsvoorstel te veel vertrouwen
aan partners gegeven wordt. Wij vinden dat er letterlijk een grens overschreden
wordt door vluchten boven Colombia toe te staan. Wij vinden dat er meer aandacht
moet komen voor de sociale kant van deze problematiek en voor het fragiele
vredesproces in dat land. Wij zijn bang dat de doelstelling van dit verdrag
niet gehaald zal worden en vragen ons af of dit verdrag effectief is. Wij
zullen het dan ook niet ondersteunen.Mevrouw Van Lis-Donata (Organisacion
Liberal Arubano):Mijnheer de voorzitter. Met genoegen maak ik gebruik van de tweede termijn
om de minister van Buitenlandse Zaken te bedanken voor de toegezegde hulp,
daar waar behoefte aan is in de Nederlandse Antillen en Aruba. Naar de mening
van de minister is er op dit moment geen directe behoefte. Hij adviseert ons
wel om alert te blijven. Juist in dit kader wordt door verschillende groeperingen
gedacht aan meer preventieve beschermingsmiddelen. Verder ben ik blij, van
de minister te horen dat er in de kring van de Europese Unie aandacht geschonken
zal worden aan de mogelijkheid van een langdurige afzetmarkt voor alternatieve
landbouwproducten afkomstig van de Colombiaanse boeren. Dit zal zeker ten
goede komen van de drugsbestrijdingsactiviteiten.Tot slot wil ik eenieder hier aanwezig bedanken voor de medewerking en
aandacht. Tot ziens.De heer R.M. Croes (AVP):Mijnheer de voorzitter. Ik bedank in het bijzonder de minister van Buitenlandse
Zaken en beide gevolmachtigde ministers voor hun interventies en uiteenzettingen.
Zij hebben getracht, ons en de leden van de Eerste Kamer alle mogelijke informatie
te verstrekken.Een van de belangrijkste motieven van Aruba om zich achter dit verdrag
op te stellen, zo heb ik in eerste termijn gezegd, is het humanitaire aspect.
Dat is belangrijk in internationaal perspectief bezien, maar ook voor een
kleine gemeenschap als Aruba. Bestrijding van de drugshandel betekent de redding
van een mensenleven. De fracties die wellicht overwegen, geen goedkeuring
te verlenen aan dit verdrag, verzoek ik alsnog oprecht om aan dat aspect te
denken. Ontneem de Arubaanse samenleving niet de mogelijkheid om alles te
doen aan bestrijding van de internationale drugshandel, waardoor ook de kwalen
ervan bestreden worden.Mijnheer de voorzitter. Ik verzoek nogmaals vriendelijk, dit verdrag in
het voordeel van Aruba en de Nederlandse Antillen, maar ook van het Koninkrijk,
goed te keuren. Indirect of direct zullen hierdoor ook enorme aantallen mensenlevens
gespaard worden. Tot slot, tot ziens.De heer Van Thijn (PvdA):Voorzitter. Plaatsing van de drie organisaties in Colombia op de lijst
van terroris tische organisaties is blijkens de day to day-rapportages
van de International Crisis Group, waaraan ik mijn informatie ontleen, geen
beletsel om unieke kansen te zien voor een vredesproces. Alle betrokkenen
zullen hartstochtelijk toejuichen dat vrede wordt gesloten met de vijand.
Voor de premier van Colombia is het trouwens een kwestie van erop of eronder.De minister heeft opnieuw overtuigend aangetoond dat er goede afspraken
zijn gemaakt met de Amerikaanse regering over de scheiding tussen de twee
operaties. Hij heeft echter een vraag van mij onbeantwoord gelaten over de
uitvoeringsregeling die niet aan ons is overlegd. In dit stadium van het debat
wil ik niet het onmogelijke vragen. Ik heb er best begrip voor als er redenen
zijn, dat niet zomaar te doen. Ik heb wel een indringende vraag. Als de minister
zich beroept op de afspraken die zijn gemaakt met de Amerikaanse regering,
beroept hij zich dan tevens op de inhoud van deze uitvoeringsregeling?De heer Van Vugt (SP):Mijnheer de voorzitter. De geachte gedelegeerde de heer Croes heeft alle
fracties die mogelijkerwijze overwegen het verdrag niet te steunen, opgeroepen
ook te denken aan het humanitaire aspect omdat drugsbestrijding mensenlevens
redt. Ik kan niet anders dan hem daarin volmondig gelijk geven. Drugsbestrijding
is misschien wel een van de belangrijkste taken van de internationale gemeenschap
voor de komende tijd. Ikzelf heb met eigen ogen mogen aanschouwen hoe mensen
in mijn directe omgeving, vrienden, kapot zijn gegaan aan drugs. Niemand kan
mij dan ook betichten van het onderschatten van die problematiek. Ik heb het
met eigen ogen gezien en ik kan u allen verzekeren dat het een diepe indruk
op mij heeft gemaakt.De essentiële vraag die hier echter beantwoord dient te worden, is
wat de meest effectieve wijze van drugsbestrijding is om het leven van mensen
te redden. Ik heb de regering uitdrukkelijk verzocht, aan te geven in hoeverre
dit verdrag effectief is in het kader van de drugsbestrijding. Ik heb dat
gedaan tegen de achtergrond van cijfers van de Verenigde Naties waaruit blijkt
dat de cocaïneproductie niet afneemt, maar toeneemt, ook in de periode
waarin FOL-activiteiten reeds plaatsvonden. De regering is daarop niet ingegaan
en dat vind ik jammer. Alleen op die wijze had zij mij kunnen overtuigen van
de eventuele effectiviteit van het verdrag.De minister van Buitenlandse Zaken heeft aangegeven dat de doelstelling
van het FOL-verdrag uitsluitend het volgen, waarnemen en zo nodig het onderscheppen
van drugstransporten is. Ik heb dat nooit bestreden. Niemand heeft dat ooit
gedaan. Hoewel het niet de doelstelling van het FOL-verdrag is, kan het onderscheppen
van drugstransporten wel het praktische gevolg ervan zijn. De minister heeft
gezegd dat de Amerikanen toezeggingen hebben gedaan. Dat is mooi, maar ik
heb geen garanties gehoord. Dat is in het kader van het zuiver houden van
het gescheiden houden van het Plan Colombia en het FOL-verdrag toch wel essentieel.In dat verband wil ik het rapport Een verkeerde stap in een foutieve richting
van het Transnational Institute aanhalen. Daarin staat de volgende conclusie.
Ik citeer. "Duidelijk is dat onder het mom van drugsbestrijding militaire
operaties tegen de guerrilla worden uitgevoerd, althans dat de twee niet te
scheiden zijn. Minister Van Aartsen verzekert dat de basis op Aruba en Curaçao
niet zijn bedoeld voor militaire operaties in de regio, maar uitdrukkelijk
alleen voor drugsbestrijding. Het probleem is dat in de context van Colombia
niet duidelijk is waar drugsbestrijding ophoudt en militaire opstandbestrijding
van de guerrilla begint. Het verschil tussen de twee is inmiddels zo dun dat
de Washington Post het omschrijft als 'zo vaag dat het zinloos is'." Ik heb
de minister in eerste termijn al verzocht om aan te geven hoe in de praktijk
en dus niet alleen met mooie woorden en toezeggingen onderscheid wordt gemaakt
tussen drugsbestrijding en bewegingen van de guerrilla. Ik geef een voorbeeld.
Als zich in Colombia een groep beweegt die tot de guerrilla behoort en die
tevens drugs bij zich heeft, hoe gaat men dan met die informatie om? Die informatie
is van belang voor de drugsbestrijding, maar tevens voor de militaire component
van het Plan Colombia. Mogen de regeringen van Colombia en de VS in het kader
van het FOL-verdrag dan alles met die informatie doen omdat het FOL-verdrag
over drugsbestrijding gaat?Ik verzoek de minister dus nogmaals om mij duidelijk uit te leggen hoe
de scheiding tussen drugsbestrijding en de militaire component in de praktijk
daadwerkelijk wordt verwezenlijkt, want daarmee valt of staat mijn steun.Minister Van Aartsen:Mijnheer de voorzitter. Het spijt mij uiteraard dat mevrouw Zwerver en
de regering blijkbaar niet nader tot elkaar komen; dat heeft zij in tweede
termijn duidelijk aangegeven. Zij stelde overigens een belangrijke vraag in
het kader van de ontwikkeling van het internationale recht, meer in het bijzonder
over de positionering van de Amerikaanse regering ten aanzien van het internationale
strafhof. De Nederlandse regering heeft daar zowel ten opzichte van de vorige
Amerikaanse regering als ten opzichte van de huidige Amerikaanse regering
inderdaad altijd een vrij duidelijk standpunt over ingenomen. Er wordt, zoals
dat op dit moment in Washington op meer fronten aan de orde is, diep nagedacht
over de vraag hoe men zal moeten omgaan met een aantal aspecten van multilaterale
verhoudingen. In dat kader zal de Nederlandse regering er, na 11 september
met des temeer kracht, uiteraard bij de Amerikaanse regering op blijven aandringen
dat in dit kader uiteindelijk toch de goede besluiten worden genomen. Er zijn
ook enkele argumenten en redenen bij gekomen die het belang van het internationaal
strafhof onderstrepen. Het zal overigens niet eenvoudig zijn, omdat met name
het Amerikaanse Congres op dit punt een zeer duidelijke stelling heeft betrokken,
maar misschien kunnen de ontwikkelingen van de afgelopen periode ook op dat
punt tot verandering van inzicht leiden.Mevrouw Zwerver heeft ook een vraag gesteld over het FARC. Ik blijf, net
als de heer Van Thijn, van mening dat de internationale gemeenschap en de
Nederlandse regering als onderdeel daarvan, het vredesbeleid van Pastrana
moeten steunen. Pastrana en het FARC pogen althans weer om met elkaar in onderhandeling
te komen. In die situatie is steun aan de Colombiaanse president essentieel.
Uiteindelijk moet de oplossing in Colombia langs politieke en
diplomatieke weg gevonden worden. Ik denk dat het noodzakelijk is om de Colombiaanse
president te steunen door een verdrag als dit verdrag een kans te geven. De
sociale kant is een belangrijk aspect van dit verdrag. Dat is nog eens benadrukt
door mevrouw Van Lis als door de heer Croes. Door dit verdrag wordt het mogelijk
om degenen aan te pakken die op illegale wijze de kas spekken van organisaties
als de FARC in Colombia. Daarmee werpen zij steeds olie op het vuur en dat
brengt een oplossing voor Colombia niet naderbij. Ik onderstreep dat de Nederlandse
regering ook alert zal zijn. Mevrouw Van Lis beperkte die alertheid alleen
tot de regering van Aruba en de Nederlandse Antillen, maar ook de derde in
ons Koninkrijk zal die alertheid moeten tonen.Mevrouw Zwerver had het over het menselijke aspect achter dit verdrag
en daar heeft ook de heer Croes met enige nadruk op gewezen.De heer Van Thijn heeft een vraag gesteld over een van de uitvoeringsregelingen.
Ik heb die vraag niet beantwoord omdat hij in zijn eigen bijdrage impliciet
het antwoord al gaf. Die uitvoeringsregeling ontbreekt in de stukken omdat
in detail wordt ingegaan op diverse operationele aspecten van de FOL's. Uiteraard
moeten die operationele aspecten niet in handen vallen van degenen tegen wie
de FOL's zich keren. Dat zijn zij die zich bezighouden met de productie, de
handel en het transport van illegale drugs. Ik denk dat het verstandig is
om dat type gegevens niet aan de openbaarheid prijs te geven.Dan is gevraagd of die regeling ook onderdeel is van de evaluatie. Dat
is niet het geval. Wel maakt de methodiek van de informatievergaring onderdeel
uit van die evaluatie. Daar zijn wij ook bij betrokken, omdat wij op een tweetal
plaatsen, zowel in de Caraïben als in de VS, kunnen waarnemen of aanwezig
zijn. Dit is ook mijn antwoord op de vraag van de heer Van Vugt over het onderscheid.
Ik heb al aangegeven dat de Nederlandse regering in de persoon van de commandant
zeemacht en door de detachering van een Nederlandse officier betrokken is
bij de Joint Interagency Taskforce East. De doelstelling van het verdrag,
de methodiek die wordt gehanteerd en de praktijk van de afgelopen maanden
maken duidelijk dat het gaat om het bestrijden van de handel en het verkeer
van illegale drugs in en om het Caribische gebied.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van GroenLinks en de SP wordt conform
artikel 121 van het Reglement van Orde aantekening verleend, dat zij geacht
willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.Alvorens de vergadering te sluiten, wil ik mijn voldoening uitspreken
over het feit dat wij in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Staten
van Aruba en met participatie van de gevolmachtigde ministers van de rijksministerraad
op een constructieve wijze met elkaar hebben overlegd. Het is goed dat wij
op deze wijze nader kennis hebben gemaakt met de bijzondere problematiek die
zich manifesteert in de andere rijksdelen. Ik wens degenen die van overzee
gekomen zijn een goede reis terug en wie weet: tot ziens!Sluiting 18.25 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-70-92.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl