Regeling van werkzaamheden (maandag 18 mei 1998)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5669-5675

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 77, pagina 5669-5675

18-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (maandag 18 mei 1998)Pagina 5683-5687
Noot 1 met de brieven van de voorzitter van het hoofdstembureau Zwolle en van de burgemeester van Gramsbergen over de uitslag van de Tweede Kamer-verkiezingenPagina 5688-5688
Regeling van werkzaamheden (maandag 18 mei 1998)Pagina 5669-5675
Presentie en opening (maandag 18 mei 1998)Pagina 5669-5669
Afscheid leden (maandag 18 mei 1998)Pagina 5675-5683

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Regeling van werkzaamheden De voorzitter:Ik deel aan de Kamer mede dat de tijdelijk voorzitter de Kamer bijeenroept
voor morgen te 11.00 uur, met als agenda: 1. beëdiging van
leden;2. regeling van werkzaamheden;3. debat over de ontwerpprofielschets
voor de nieuwe voorzitter.Het woord is aan de heer Marijnissen.De heer Marijnissen (SP):Mijnheer de voorzitter! Ik wil een serieuze zaak aan de orde stellen,
namelijk de situatie in Indonesië. De gebeurtenissen in dat land volgen
elkaar buitengewoon snel op. Op 11 mei sprak een groot aantal
prominenten zich uit voor het terugtreden van president Soeharto en inmiddels
zijn er al dagenlang allerlei acties gaande, met name van de kant van studenten.
Vandaag is men zelfs overgegaan tot de bezetting van het parlement. De berichten
zijn dat zelfs een deel van het leger steun verleent aan die acties. Het dictatoriale
karakter van het bewind Soeharto heeft de Nederlandse regering nooit belet
om allerlei relaties met de regering van Indonesië aan te knopen. Maar
nu dat bewind danig in de problemen is gekomen, zou ik graag zo spoedig mogelijk
van het kabinet bij brief vernemen welke positie Nederland inneemt met betrekking
tot de recente ontwikkelingen in dit land. Ook krijg ik graag antwoord op
de vraag of het kabinet bereid is steun te verlenen aan de groeiende oppositie
en bereid is mee te helpen aan het ontwikkelen van druk op president Soeharto
en de regering.De voorzitter:Ik stel voor, het stenografisch verslag van dit deel van de vergadering
door te geleiden naar het kabinet.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Het woord is aan de voorzitter van de commissie voor het Onderzoek van
de Geloofsbrieven, de heer Van der Burg.De heer Van der Burg:voorzitter
der commissieMijnheer de voorzitter! In handen van de commissie zijn gesteld 150 geloofsbrieven.
Verder zijn in handen gesteld de volgende stukken van de voorzitter van het
Centraal stembureau.1. Het proces-verbaal van 11 mei 1998 van de zitting van die dag van het
Centraal stembureau voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal tot het vaststellen van de uitslag van de verkiezingen van
de leden der Kamer ingevolge de stemming gehouden op woensdag 6 mei 1998.2. Een brief van 12 mei 1998 ten geleide van een afschrift van het besluit
dat gezien de schriftelijke mededeling van J.C. van Balen van 12 mei 1998
dat hij zijn benoeming tot lid van de Tweede Kamer niet aanneemt, thans benoemd
wordt verklaard O.P.G. Vos te Driehuis.Op 13 mei 1998 ontving de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven
het bericht van het hoofdstembureau in de kieskring 4, Zwolle, dat de totale
uitslag van de gemeente Gramsbergen niet correct was aangeleverd, waardoor
aanmerkelijke verschillen ontstonden in de totaaltelling die ten grondslag
had gelegen aan het vaststellen door het Centraal stembureau, de Kiesraad,
van de uitslag van de verkiezingen. Bijgevoegd was een brief van de burgemeester
van Gramsbergen, waarin was uiteengezet wat fout was gegaan. De processen-verbaal
van alle vier de stembureaus in de gemeenten waren correct doorgezonden aan
het hoofdstembureau Zwolle en vandaar naar de Tweede Kamer. In het proces-verbaal
dat de burgemeester opmaakte op grond van artikel N11 van de Kieswet, waarin
hij moest vaststellen welk aantal stemmen in zijn gemeente op elke kandidaat
en op elke lijst waren uitgebracht, had hij slechts de stemmen opgenomen van
het stembureau 4. Deze fout was ook terechtgekomen op de diskette die bij
het proces-verbaal werd verzonden naar Zwolle. Als bijlage bij zijn brief
voegde de minister de juiste aantallen per lijst toe.Het is de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven gebleken
dat deze nieuwe cijfers voldoende aanleiding zijn om te twijfelen aan de juistheid
van de vaststelling van de uitslag van de verkiezing door het Centraal stembureau,
althans op het stuk van de toewijzing van de laatste restzetel. Daarmee trad
de situatie in die bedoeld is in artikel V8 van de Kieswet. De commissie heeft
besloten de Kamer voor te stellen één lid niet toe te laten
wegens de onjuistheid van de vaststelling van de uitslag. Dat ene lid is degene
die benoemd zou zijn op die laatst toegewezen restzetel, te weten de heer
mr. O.P.G. Vos van de VVD.Indien de Kamer dit voorstel aanvaardt, zal de voorzitter daarvan onverwijld
kennisgeven aan het centraal stembureau, dat op grond van artikel V9 van de
Kieswet binnen veertien dagen een openbare zitting houdt en de uitslag van
de verkiezing opnieuw vaststelt aan de hand van de nieuwe gegevens. De dan
vastgestelde uitslag is niet meer voor verandering vatbaar.De commissie betreurt deze gang van zaken ten zeerste. Gelukkig is een
zo ernstige fout nog niet eerder voorgekomen sinds het invoeren van de evenredige
vertegenwoordiging, ruim 80 jaar geleden. De laatste keer dat besloten moest
worden een benoemde niet toe te laten, was in 1901 onder het districtenstelsel.
Toen moest worden geconstateerd dat op onwettige gronden een kandidatuur was
geweigerd in het district Harlingen. Na de invoering van het evenredige stelsel
is het een keer eerder, namelijk direct al in 1918, voorgekomen dat het Centraal
stembureau fouten gemaakt had in de vaststelling van de uitslag. De commissie
voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven nam de gecorrigeerde uitslag in haar
rapport op. In dat geval evenwel had de commissie uit een zelf gemaakte herberekening
van de zeteltoewijzing geconstateerd dat herstel van de fouten niet zou leiden
tot een andere zetelverdeling, zodat zij niet voorstelde een of meer leden
niet toe te laten.De commissie wil het hier en daar gesignaleerde misverstand wegnemen dat
de fouten zijn ontstaan door het gebruik van stemmachines en verzoekt u de
brieven van de voorzitter van het hoofdstembureau Zwolle en van de burgemeester
van Gramsbergen toe te voegen als noot in de Handelingen, opdat ook voor het
nageslacht direct duidelijk kan zijn dat het gaat om een menselijke fout van
de burgemeester van Gramsbergen. In die gemeente werd overigens nog met papieren
stembiljetten gewerkt.Mijnheer de voorzitter! Na de mededeling over deze verrassende ontwikkeling,
kan het niet anders dan dat het gebruikelijke verslag van de bevindingen ten
aanzien van de duizenden processen-verbaal van alle stembureaus verbleekt
bij de gemaakte fout in Gramsbergen. Dat is jammer. Want de commissie voor
het Onderzoek van de Geloofsbrieven wilde ditmaal wat uitgebreider dan gebruikelijk
ingaan op de organisatie, de regelgeving en de uitrusting van en voor de verkiezingen
en de stembureaus.De commissie dankt de vrijwilligers uit het Kamerpersoneel die de feitelijke
controle van de processen-verbaal hebben uitgevoerd. Dat is stoffig werk,
dat slechts wordt verlevendigd door het vinden van bemerkingen. Zoals zal
blijken in de loop van dit verslag, hebben de stembureaus er uitbundig voor
gezorgd dat het controleproces niet al te saai werd door de
perfectie van de te controleren stukken. De commissie hoopt, eerlijk gezegd,
dat het de volgende keer wat saaier wordt.Om te beginnen kan erop worden gewezen dat ditmaal, voor het eerst sinds
er verkiezingen worden gehouden, buitenlandse waarnemers de verkiezingen en
de verdere werkzaamheden hebben gadegeslagen. Dit verschijnsel is niet te
wijten aan internationaal wantrouwen in onze verkiezingspraktijken, maar te
danken aan verdragsverplichtingen met tal van landen uit met name Oost-Europa,
de Balkan en Noord-Azië, om over en weer waarnemers uit te nodigen.Gebleken is dat de waarnemers hun bezoek vooral zagen in het kader van
het eigen leerproces. De waarnemers zijn regelmatig te gast geweest in de
Kamergebouwen en hebben uiteenzettingen gekregen over staatsrecht, parlementaire
procedures en formatiegewoonten. Zij hebben de ambtelijke werkzaamheden voor
de controle van de processen-verbaal in ogenschouw genomen. Het nieuwe artikel
J39 van de Kieswet is dus geen dode letter geworden. Het past ons niet om
tevreden te betogen dat de waarnemers gunstig oordeelden over onze verkiezingen,
maar wel staat vast dat uit hun kring geen kritiek is vernomen. Daar zorgen
wij zelf wel voor.Dan kom ik op de organisatie van de verkiezingen, allereerst het briefstemmen.
Baart de kritiek van buitenlanders op onze verkiezingen geen zorg, wel zorgelijk
is de wijze waarop vorm wordt gegeven aan het kiesrecht van Nederlanders in
den vreemde. Te betreuren is dat na enkele pittige Kamerdebatten, na enkele
kritische evaluaties en na ettelijke wetswijzigingen, het stemmen per brief
nog bepaald niet goed verloopt. De regelgeving op dit gebied is gedetailleerd
op het pietluttige af, en de procedures zijn uitermate gecompliceerd en zeer
tijdrovend.Naast de terechte kritiek hierop vernam de commissie tal van berichten
van kiezers die het niet was gelukt om een briefstem uit te brengen. De schriftelijke
vragen van het lid Nijpels en de interventies in de Kamervergadering van 7
mei jl. van de leden Weisglas, Rehwinkel, Verhagen en Schutte, wijzen erop
dat deze klachten niet alleen de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven
hebben bereikt. De commissie vraagt de zeer gedetailleerde klachtbrief van
de directeur van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba, met de reactie daarop
van de burgemeester van 's-Gravenhage, ter inzage te leggen en te hechten
aan het verslag, zoals dat zal worden gepubliceerd.De commissie stelt de Kamer voor de regering uit te nodigen op korte termijn
niet alleen weer een evaluatie uit te brengen, maar nu ook een afdoende vereenvoudiging
en oplossingen voor te stellen. Het is wenselijk dat een en ander reeds effect
kan hebben bij de verkiezing voor de leden van het Europees Parlement, volgend
jaar. Het gaat wel om 500.000 kiezers buiten Nederland. De commissie stelt
het ook op prijs als eens wordt bezien waarom het per brief stemmen in andere
landen probleemloos schijnt te verlopen. Zo nodig is een nieuwe commissie
voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven bereid om zich samen met de vaste
commissie voor Binnenlandse Zaken op te offeren voor een internationaal parlementair
onderzoek of werkbezoek.Het volgende punt zijn de oproepingskaarten voor andere verkiezingen.
De commissie was verrast door tal van klachten uit alle delen van het land
dat in veel gevallen de volgnummers op de oproepingskaarten niet overeenstemden
met de volgnummers in het afschrift uit de gemeentelijke administratie, de
kiezerslijst. Dit zou namelijk technisch niet mogelijk moeten zijn.Het was ook niet mogelijk, zo bleek uit nader onderzoek, dat ter plaatse
is ingesteld door het openen van de verzegelde pakken met ingenomen oproepingskaarten.
Zonder uitzondering bleek het te gaan om oproepingskaarten voor de gemeenteraadsverkiezingen
van 4 maart. Administratief is het te betreuren dat de stembureaus wel minutieus
kunnen vastleggen wat er naar hun indruk fout was, zoals in Nijmegen 61, zonder
dat het hen in twaalf uur tijds opviel dat zij verkeerde kaarten zaten aan
te nemen.Gelukkig maakt het voor de rechtmatigheid van de verkiezing geen verschil.
Aangezien er maar één paraaf bij de naam van de betrokken kiezers
is gezet, staat vast dat zij slechts één keer hebben gestemd.
De commissie stelt toch voor de regering uit te nodigen in de regelgeving
als bedoeld in artikel J7, vaststelling van een model voor de oproepingskaart,
te bepalen dat voor oproepingskaarten voor dicht bijeen liggende verkiezingen
verschillend gekleurd papier wordt gebruikt. Dit is reeds volgend jaar van
belang, omdat dan zowel provinciale als Europese verkiezingen zullen plaatsvinden.Dan kom ik op de omvang van de stembureaus. In de begrijpelijke bezuinigingsdrift
komt het in samenhang met gemeentelijke herindeling regelmatig voor dat zeer
grote stemdistricten ontstaan. De klachten hierover zijn tweeledig. Op het
platteland komen meldingen dat de stembureaus soms op meer dan een uur gaans
zijn gelegen. Zulke kilometerslange tochten nodigen niet uit tot stemmen en
moeten alleen al daarom vermeden worden. Zoals het nu hier en daar toegaat,
wordt vooral de weerzin tegen gemeentelijke herindeling gevoed.In de steden komen in dichtbevolkte wijken stembureaus voor waar tussen
de 1500 en 2000 stemmen uitgebracht worden. In zulke stembureaus ontstaan
wachttijden van meer dan een uur en de sluiting vindt daardoor zelfs bijna
na 21.00 uur plaats. Ook dit doet veel kiezers onverrichter zake heengaan
en leidt tot ontslagdreiging door leden van de stembureaus. Een aantal van
1300 tot 1500 ingeschreven kiezers lijkt een maximum dat in de praktijk soepel
kan worden afgewerkt.Veel klachten hebben ook betrekking op wonderlijke gebiedsindelingen.
Het lijkt inderdaad bizar als een kiezer twee stembureaus moet passeren op
weg naar het eigen verder weg liggende stemlokaal! De gemeenten doen er goed
aan nog eens na te gaan of zij wel klantvriendelijk genoeg zijn.Een volgend punt betreft de termijnen voor het aanvragen van de kiezerspas
of het verlenen van een machtiging. Uiterlijk veertien dagen voor de verkiezingen
moeten de oproepingskaarten door de kiezer ontvangen zijn. Er wordt over geklaagd
dat dit niet altijd lukt. Het veel eerder verzenden is niet verboden en verdient
dus aanbeveling. Dat zal een oplossing bieden voor mensen die wat langer afwezig
zijn en geeft zin aan de mededelingen over de wijze waarop op de oproepingskaart
melding wordt gemaakt van mogelijkheden een kiezerspas te verkrijgen of een
volmacht te verstrekken. Nu immers bevat die mededeling een andere uiterste
datum die vaak ligt voor het tijdstip van het bezorgen van de kaart. Dat schiet
dus niet echt op.Nog vreemder wordt het echter – ons bereikte hierover een klacht
uit Middelburg – als gebruik wordt gemaakt van de optie uit de modelvaststelling
op grond van artikel J7 van de Kieswet die het mogelijk maakt de termijnen
voor de schriftelijke verzoeken maar geheel weg te laten: omdat de kaart toch
arriveert na afloop van de termijn... Zo wordt ruimte geschapen om de formele
regels te ontkrachten, omdat er in de praktijk toch niets van terechtkomt.
Wij zouden er voorstander van zijn als de kaarten op een zodanig tijdstip
bij de kiezers zijn, dat men nog zinvol gewezen kan worden op de mogelijkheid
schriftelijk een kiezerspas of volmachtbewijs aan te vragen en dat dit niet
voorbehouden blijft aan de enkeling die voldoende kennis heeft van alle relevante
bepalingen van de Kieswet. De vraag is of artikel J7 de minister wel ruimte
biedt om met opties meer dan een model vast te stellen zoals nu is geschied.
Liever zagen wij dus dat de oproepingskaarten eerder bij de kiezers worden
afgeleverd. De kiezer heeft dan een faire kans van zijn rechten gebruik te
maken.Het valt dan ook te betreuren dat gemeentehuizen geheel gesloten zijn
op de laatste dag dat de oproepingskaart in een kiezerspas kan worden omgezet.
Dat de vrijdag tussen Koninginnedag en het weekend veelal aan ambtenaren verplicht
vrij wordt gegeven, had zijn beperking moeten vinden voor ten minste één
ambtenaar van het bureau verkiezingen. Anders wordt de blokdag echt een blok
aan het been.Over de processen-verbaal merk ik het volgende op. Tellen en rekenen is
moeilijk. De lagereschoolvakken begrijpend lezen en inzichtelijk rekenen lijken
nog steeds zeer op hun plaats te zijn, ook bij de volwasseneneducatie. Het
is verrassend hoeveel fouten gevonden worden in de processen-verbaal. Toch
zou het niet moeilijk moeten zijn te begrijpen dat bijvoorbeeld het aantal
stembiljetten dat in de bussen wordt gestoken even groot moet zijn als het
aantal dat er weer uitkomt! Er wordt niet mee getoverd, maar je zou anders
denken als je sommige processen-verbaal leest. Bij reconstructie van wat bedoeld
is, ook met behulp van tellingen per lijst, blijkt gelukkig steeds dat van
onachtzaamheid sprake is en niet van boze opzet.Aan de processen-verbaal uit Tilburg is speciale aandacht besteed, omdat
er berichten waren dat hiermee iets zou zijn misgegaan. Dat kan zijn, maar
de fouten zaten gelukkig niet in de processen-verbaal, maar in de informele
telefonische doorgifte op de verkiezingsavond. De juiste uitslagen zijn doorgegeven
aan het hoofdstembureau en aan de Kiesraad. Dat deze toen juiste uitslag afweek
van wat op de verkiezingsavond journalistiek gepresenteerd werd, is te betreuren –
met name voor onze nu nog medeleden Otto Vos en Jacob Reitsma, die het in
de afgelopen tien dagen niet gemakkelijk hebben gehad – maar gaf kenners
juist vertrouwen in de accuratesse van ons kiesstelsel. Er is dus niets officieels
gecorrigeerd door de Tilburgse cijfers, maar er is een slordigheid rechtgezet
die ook de pers op het verkeerde been had gezet.Traditioneel werd de oneervolle plaats voor zorgvuldigheid bij het proces-verbaal
toegekend aan de gemeente Amsterdam. Niet dat het daar nu opmerkelijk veel
beter ging, maar voor het eerst kon het elders nog slechter. De droevige plaats
in de bezemwagen is overgenomen door de gemeente Venray. Daar immers heeft
men onbekommerd de processen-verbaalformulieren slechts gebruikt als verpakkingsmateriaal
voor de telstroken van de nieuwe stemmachines. Hieruit moge een groot vertrouwen
blijken in de onaantastbaarheid van elektronische uitslagen, maar toch ook
onvoldoende kennis van en begrip voor de bepalingen van de Kieswet. Met gebruikmaking
van artikel V6, eerste lid, had de commissie kunnen voorstellen om de stemming
in Venray ongeldig te verklaren, waarna aldaar nieuwe verkiezingen hadden
moeten plaatsvinden. Omdat de zaak te onschuldig was, is de burgemeester van
deze gemeente verzocht voor alle 22 stembureaus in zijn gemeente over te gaan
tot een reconstructie van wat ingevuld had moeten zijn in de processen-verbaal.
Door natelling van alle ingeleverde oproepingskaarten is deze gigantische
klus geklaard en de commissie heeft de aldus aangeleverde cijfers vergeleken
met de wel ingezonden telstroken van de stemmachines. Daarbij is gelukkig
gebleken dat er geen aanleiding was te vermoeden dat door de gang van zaken
in Venray een verkeerde uitslag zou zijn vastgesteld. Wat er ook gezegd kan
worden van het menselijk handelen, de stemmachines hebben niet gefaald. Er
kan op vertrouwd worden dat zich in Venray geen herhaling zal voordoen.Ik kom te spreken over de stemlokalen en het op tijd beginnen. Een handvol
klachten is opgetekend over het niet op tijd, dus om 8.00 uur, beginnen met
de stemopneming doordat het gebouw niet open was, de sleutel zoek was, etc.
Dit is te betreuren, maar zal altijd wel voorkomen als het gaat om vele duizenden
lokaliteiten. Zorgelijker zijn de gevallen waarin om 8.00 uur bij het vrijgeven
van de stemmachine aan de eerste kiezer blijkt dat de stemmachine dienst weigert.
Meestal is de vervangende machine wel binnen de voorgeschreven twintig minuten
aanwezig, maar toch zullen er kiezers zijn die daar niet op kunnen wachten
en dus hun stem verloren zien gaan. Het verdient aanbeveling te regelen dat
de stembureaus rond 7.30 uur een volledige test kunnen uitvoeren op de deugdelijke
werking van hun machine, en niet pas in vitro met de eerste stemmen. Maatregelen
kunnen dan tijdig voor de officiële opening genomen worden.Een volgend punt gaat over de gehandicapten. Nog steeds doen zich problemen
voor met lichamelijk gehandicapten die de stemlokaliteiten niet of niet makkelijk
kunnen binnenkomen. Dit is vooral van belang voor rolstoelgebruikers. De regeling
dat de burgemeesters tijdig bekend moeten maken waar in hun gemeente stemlokalen
zijn die geheel geschikt zijn voor gebruik door alle lichamelijk gehandicapten
met een mededeling hoe men een kiezerspas kan aanvragen, lijkt onvoldoende
effect te sorteren. Beter dan dit doekje voor het bloeden lijkt ons overigens
dat nu eindelijk eens afdoende maatregelen worden genomen door alle gemeentebesturen
om al hun stemlokalen toegankelijk te maken voor al hun kiezers.Dan is er de hulp aan de invalide kiezer. In artikel J28 is bepaald dat
een lichamelijk gehandicapte zich mag laten bijstaan. Helaas is niet altijd de interpretatie gegeven dat dit ook geldt voor visueel gehandicapten.
Die duidelijkheid zou gegeven moeten worden. Ook is het een probleem dat de
wet slechts spreekt van "een kiezer die vanwege zijn lichamelijke gesteldheid
hulp behoeft". Een kiezer met een geestelijke handicap en ook bijvoorbeeld
een analfabeet mogen niet worden bijgestaan. Voor de leden van de stembureaus
is dit onderscheid nauwelijks handhaafbaar en zeker niet uitlegbaar. In de
praktijk lijkt het erop dat hulp altijd wordt gegeven of toegestaan. Dat lijkt
ons ook wenselijk. Wel moet benadrukt worden dat het bij hulp moet blijven
en dat de hulpverlener niet routinematig de gehele stemhandeling verricht
voor groepen inwoners van instituties. Het stembureau kan vaststellen of er
sprake is van een wilsuiting van de geholpen kiezer. Hulp in de zin van "zullen
wij kandidaat X maar doen" is dus bepaald niet de bedoeling.Voorzitter! Rond 80% van de stemmen wordt machinaal geregistreerd en dus
niet meer aan het papier toevertrouwd. Ogenschijnlijk belemmert dit het lichaam
waarvoor gekozen werd en dat de geloofsbrieven en de rechtmatigheid van verkiezingen
moet vaststellen, in de mogelijkheden om effectief te controleren. Een hertelling,
immers, is niet mogelijk. Als er twijfel bestaat over wat is opgeslagen in
het geheugen van een stemmachine, kan men hooguit dat geheugen een tweede
keer uitlezen. Controleren of ook werd opgeslagen wat kiezers inbrachten,
is er niet bij. Bedacht moet echter worden dat de hertellingen van "papieren
stemmen" vooral betrekking hadden op hernieuwde beslissingen over de ongeldigheid
of geldigheid van stemmen. Het grote voordeel van stemmachines is dat juist
die vraag zich niet meer voordoet. Ook kan bedacht worden dat er bij voldoende
twijfel nog altijd gegrepen kan worden naar het ultieme machtsmiddel dat uw
vergadering heden kan uitoefenen: het ongeldig verklaren van de stemming in
een of meer kiesdistricten en het niet toelaten van een of meer leden tot
na de nieuwe stemming. De stemmachine legt u geen dictaat op. Als u het niet
vertrouwt, staat het ieder huidig lid vrij straks het woord te vragen en een
voorstel te doen.Van enige reden tot twijfel of geheel uitgesloten is dat met stemmachines
wordt gefraudeerd, is de commissie niets gebleken. Ook voor foute telling
is geen begin van aanwijzing gevonden. Waar iets fout ging, was juist de menselijke
factor verantwoordelijk en niet het mechaniek. De commissie heeft een aanbod
gekregen van de fabrikant van de stemmachines voor een volledige demonstratie
en uiteenzetting over de beveiliging van de machines. Zij is voornemens dit
aanbod te aanvaarden en deze bijeenkomst toegankelijk te maken voor alle leden
en de parlementaire pers. Daarbij zal zeker ook van belang zijn dat meegedeeld
is dat de machines reeds nu de mogelijkheid hebben van een test door de stembureaus,
voorafgaand aan het begin van de stemmingen. Eerder in dit verslag is reeds
aangedrongen op gebruikmaking van deze testmogelijkheden die nu niet zijn
voorgeschreven, sterker nog, waarvan het bestaan niet bekend wordt gemaakt
aan de stembureaus. Het blijkt mogelijk te zijn voorafgaande aan de opening
van het stembureau een teststemming te houden om te zien of de machine wel
registreert wat wordt ingevoerd. Het blijkt ook mogelijk te zijn direct voor
het opstarten voor het stemmen een uitdraai op papier te maken van de inhoud
van het geheugen om te controleren of alle tellers wel op nul staan. Te overwegen
ware zulk een test voor te schrijven.De enige serieuze fout die is begaan met stemmachines, is de volgende,
waarvan melding is gemaakt in een handvol gevallen. De kiezer maakt in dat
geval gebruik van het te veel keren vrijgeven van de stemmachine. Het gaat
hier om een fout van het desbetreffende lid van het stembureau. Uiteraard
moet de machine slechts zo vaak worden vrijgegeven als de kiezer mag stemmen:
de eigen stem en maximaal twee volmachtstemmen. Een fout is echter snel gemaakt.
Routinematig wordt de stemmachine keer op keer vrijgegeven en de calculerende
burger maakt daar vlot gebruik van. Dit is onherstelbaar. Slechts past de
waarschuwing dat de leden van stembureaus zeer zorgvuldig en waakzaam dienen
te zijn en dat het gepast is bij de selectie daarop te letten. De wet van
de grote getallen maakt het overigens waarschijnlijk dat deze fout niet specifiek
aan één partij ten goede zal zijn gekomen, zodat het niet waarschijnlijk
is dat deze fout de uitslag zal hebben beïnvloed.De laatste veelvoorkomende klacht heeft betrekking op de voor velen te
kleine letters op de toetsenborden van de stemmachines. De aanwezige loep
biedt wel vaak maar niet altijd soelaas. Voor dit probleem ziet de commissie
geen oplossing. Een grotere letter zou leiden tot grotere machines en die
zouden wellicht weer leiden tot klachten over de onoverzichtelijkheid. De
enige oplossing die wij voor dit probleem zien, is: minder kandidatenlijsten.Voorzitter! Als ik nog een wens mag uitspreken bij deze voor mij laatste
gelegenheid om in deze functie het woord te voeren vanaf deze plaats, is het
wel dat mijn opvolger niet wordt geconfronteerd met een Kiesraad die twee
verrassingen per week lanceert, maar wél wordt geconfronteerd met een
oplossing voor alle problemen en probleempjes die ik nu drie keer op de laatste
dag in het leven van een Kamer heb mogen opsommen.Alvorens over te gaan tot het voorstel tot toelating van leden tot de
nieuwe Kamer, moet ik nog reageren op de interventie van de leden Verkerk
en Hendriks in de Kamervergadering van 7 mei 1998. De stelling dat de kennisgeving
van de benoeming per brief dient te worden toegezonden aan de benoemde, stoelt
niet op de wet, zo moet de commissie hun antwoorden. Uitdrukkelijk is ook
de mogelijkheid geschapen om de kennisgeving uit te reiken tegen gedagtekend
ontvangstbewijs, zoals ook dit keer ter griffie is geschied. De politieke
partijen is gevraagd hun benoemde leden hierop te wijzen. Indien dat onverhoopt
niet mocht doorkomen, dan is afgesproken dat de griffie niet passief blijft,
maar de betrokkene opspoort en voorgeleidt. Daar kan dus niets mee misgaan
als de benoemde meewerkt. En wij moeten er toch van uitgaan dat de benoemde
er alle belang bij heeft zijn plaats in te nemen in uw midden en dus maar
al te graag meewerkt.Uit het in haar opdracht vervulde onderzoek van de processen-verbaal der
stembureaus is behoudens de reeds gereleveerde fout in de gemeente Gramsbergen
onze commissie niet gebleken van omstandigheden welke gerede aanleiding zouden
geven om te twijfelen aan de juiste uitslag van de stemming,
zoals deze door het Centraal stembureau is vastgesteld. De nalezing van het
proces-verbaal van de zitting van 11 mei 1998 van het Centraal stembureau
gaf onze commissie ook op zichzelf geen aanleiding tot het maken van opmerkingen.Het is onze commissie gebleken dat ten aanzien van 149 personen die door
het Centraal stembureau tot lid der Kamer benoemd verklaard zijn, die verklaring
ook terecht is geschied. Zoals uiteengezet, heeft de commissie zeer tot haar
spijt moeten besluiten de Kamer voor te stellen om met toepassing van artikel
V8 van de Kieswet één benoemd lid wegens de onjuistheid van
de vaststelling van de uitslag van de verkiezing niet toe te laten, en wel
de heer mr. O.P.G. Vos te Driehuis, die benoemd was op de laatste restzetel.Mijnheer de voorzitter! Na uw kennisgeving van dit besluit zal het Centraal
stembureau de uitslag van de verkiezing opnieuw vaststellen. Pas daarna kan
besloten worden over de toelating van het 150ste lid. Het Centraal stembureau
heeft inmiddels meegedeeld morgenochtend om 9.00 uur in een zaal van het ministerie
van Binnenlandse Zaken in openbare zitting te zullen bijeenkomen voor de nieuwe
vaststelling van de uitslag en de zetelverdeling. Het moet daarmee mogelijk
zijn direct na de installatie van de 149 leden nog diezelfde dag over te gaan
tot de toelating van het 150ste lid.Uit de omstandigheid dat een aantal benoemden reeds lid der Kamer is,
blijkt dat zij de vereiste leeftijd hebben bereikt, terwijl dit uit de stukken,
gevoegd bij de geloofsbrieven van de overige benoemden eveneens blijkt. Voorts
blijkt uit de verklaringen van de benoemden dat zij geen betrekkingen bekleden
welke onverenigbaar zijn met het lidmaatschap der Kamer, terwijl aan de commissie
ten aanzien van geen hunner is gebleken van enige omstandigheid welke hun
Nederlanderschap in twijfel zou moeten doen trekken, terwijl van een drietal
leden dat thans voor het eerst wordt toegelaten, is vastgesteld dat er sprake
is van een dubbele nationaliteit, te weten de Turkse, de Marokkaanse respectievelijk
de Iraanse. Voorts is bij geen der benoemden gebleken van enige omstandigheid
ten gevolge waarvan zij op grond van artikel 54 van de Grondwet van de verkiesbaarheid
ontzet zouden zijn.Van één benoemde, A. van Dok-van Weele te Santpoort-Noord,
is wel de geloofsbrief ontvangen, maar nog niet alle voorgeschreven bijkomende
stukken, zodat thans nog niet over haar toelating kan worden beslist.De commissie stelt derhalve voor, als lid der Kamer toe te laten, nadat
zij de eed respectievelijk de verklaring en de beloften hebben afgelegd, J.J.
van Aartsen te 's-Gravenhage, K.Y.I.J. Adelmund te Amsterdam, J.L. van den
Akker te Giessenburg, N. Albayrak te Rotterdam, A.M.A. van Ardenne-van der
Hoeven te Vlaardingen, K. Arib te Amsterdam, J.J. Atsma te Surhuisterveen,
A.D. Bakker te 's-Gravenhage, J.P. Balkenende te Amstelveen, M.A.M. Barth
te Haarlem, W.I.I. van Beek te Maarheeze, J.C.E. Belinfante te Amsterdam,
J.T. van den Berg te Nunspeet, P.J. Biesheuvel te 's-Gravenhage, A.Th.B. Bijleveld-Schouten
te Enschede, J.D. Blaauw te Zeist, A.M. van Blerck-Woerdman te Tilburg, M.
de Boer te Zeijen, F. Bolkestein te Amsterdam, H. van Bommel te Amsterdam,
E. Borst-Eilers te Bilthoven, W.J. Bos te Rotterdam, R.H.L.M. van Boxtel te
Gorinchem, S. Buijs te Goes, M. Bussemaker te Amsterdam, W.G.J.M. van de
Camp te 's-Gravenhage, D.W. de Cloe te Waalwijk, C.G.A. Cornielje te Zwolle,
F.J.M. Crone te Heemstede, L.H.J.M. Dankers te Helmond, L.C. van Dijke te
Middelburg, S.A.M. Dijksma te Enschede, H.F. Dijkstal te Wassenaar, B.O.
Dittrich te Amsterdam, M. van den Doel te Ermelo, M.D.F.G.M. Duijkers te
's-Gravenhage, A.T. Duivesteijn te 's-Gravenhage, K. Eisses-Timmerman te Dwingeloo,
M.J. Essers te Apeldoorn, C.M.P.S. Eurlings te Valkenburg, J.J. Feenstra te
's-Gravenhage, J.M. Geluk te Schuddebeurs, W. van Gent te Groningen, R. van
Gijzel te 's-Gravenhage, F.C. Giskes te Heemstede, W. Gortzak te Amsterdam,
T.C. de Graaf te Leiden, F.H.G. de Grave te Amsterdam, H. de Haan te Lettelbert,
F. Halsema te Amsterdam, M.I. Hamer te Maassluis, A.B. Harrewijn te Utrecht,
 E.P. van Heemst te Rotterdam, C. Hermann te Castricum, E.L.P. Hessing te
Voorburg, J.S.J. Hillen te Hilversum. J.T. Hoekema te Leiden, M.J.A. van
der Hoeven te Maastricht, P.H. Hofstra te Paterswolde, H.A.L. van Hoof te
Alkmaar, J.F. Hoogervorst te 's-Gravenhage, J.G. de Hoop Scheffer te 's-Gravenhage,
A. Jorritsma-Lebbink te Bolsward, N.A. Kalsbeek-Jasperse te Zoetermeer, H.G.J.
Kamp te Borculo, A.C. Kant te Doesburg, F. Karimi te De Bilt, J.H. Klein
Molekamp te Rhoon, C. van der Knaap te Rotterdam, A.G. Koenders te Amsterdam,
W. Kok te Amsterdam, A.H. Korthals te Rotterdam, L.H. Kortram te Oosterbeek,
 E.D.C.M. Lambrechts te Uden, G.B.M. Leers te Goirle, J.G.C.A. Marijnissen
te Oss, Th.A.M. Meijer te Nistelrode, A.P.W. Melkert te Bussum, L.P. Middel
te Havelte, E. van Middel- koop te Berkel en Rodenrijs, H.A.F.M.O. van Mierlo
te Amsterdam, J. de Milliano te Heemstede, T. Netelenbos-Koomen te Hoofddorp,
A. Nicolaï te Amsterdam, J.M.L. Niederer te Bergen op Zoom, J. van Nieuwenhoven
te 's-Gravenhage, S.E.A. Noorman-den Uyl te Heemstede, T. Oedayraj Singh Varma
te Amsterdam, G.J. Oplaat te Markelo, F. Örgü te Schiedam, R.H.
Oudkerk te Amsterdam, G.J.W. van Oven te Oegstgeest, W.H.J. Passtoors te
Leidschendam, M. Patijn te 's-Gravenhage, F. van der Ploeg te Amsterdam, R.J.L.
Poppe te Vlaardingen, J.P. Pronk te 's-Gravenhage, M. Rabbae te Maarssen,
F. Ravestein te Rotterdam, J.P. Rehwinkel te Amsterdam, P. Remak te Amsterdam,
 J.W. Remkes te Groningen, T.W. Rietkerk te Kampen, J. Rijpstra te Meppel,
P. Rosenmöller te Driebergen, C.I.J.M. Ross-van Dorp te Breedenbroek,
A. Rouvoet te Woerden, O. Scheltema-de Nie te Haren, A.J. Schimmel te 's-Gravenhage,
J.M.G. Schreijer-Pierik te Hengelvelde. G.J. Schutte te Zeist, J.C. Smits
te Heemstede, L.P.M. Spoelman te Utrecht, C.G. van der Staaij te Benthuizen,
H.J. van der Steenhoven te Utrecht, D.J. Stellingwerf te Ede, T.J.H. Stroeken
te Venlo, W.J.C. Swildens-Rozendaal te Zuiderwoude, E.G. Terpstra te 's-Gravenhage,
F.C.G.M. Timmermans te Heerlen, G. Valk te Alkmaar, P.K. ter Veer te Woltersum,
 A.J. te Veldhuis te Middelburg, C.C.M. Vendrik te Amsterdam, P.J.L.
Verbugt te Helden. G. Verburg te Driebergen-Rijsenburg, M.J.M. Verhagen te
Voorburg, W.A.F.G. Vermeend te Leiden, M.C.W. Visser-van Doorn te Leerbroek,
A.M. Vliegenthart te Voorbrug, B.J. van der Vlies te Maartensdijk, J.J.C.
Voorhoeve te Noordwijk, M.B. Vos te Amsterdam, W.C.G. Voûte-Droste te
Aerdenhout, B.M. de Vries te Almere, J.M. de Vries te 's-Gravenhage, M. Wagenaar
te Amsterdam, J. Wallage te Groningen, F.H.H. Weekers te Weert, F.W. Weisglas
te Rotterdam, P.C.E. van Wijmen te Breda, J.G. Wijn te Amsterdam, J.M.A.M.
de Wit te Heerlen, G. Ybema te Leeuwarden, G. Zalm te 's-Gravenhage, J.P.C.M
van Zijl te Voorburg, M. Zijlstra te Woldendorp, M.M. van Zuijlen te Nijmegen,
en niet als lid toe te laten: O.P.G. Vos te Driehuis.Ten slotte stelt de commissie voor, een afdruk van haar rapport aan de
minister van Binnenlandse Zaken toe te zenden met het verzoek aan het daarin
vermelde aandacht te besteden en daarover aan de Kamer en de betrokken commissies,
waaronder de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, te rapporteren,
alsmede met het verzoek afschrift toe te zenden aan alle gemeentebesturen.De voorzitter:De tekenen van bijval zijn ter onderstreping van de dank die ik zou willen
uitspreken aan de commissie en haar medewerkers, zeer in het bijzonder aan
haar voorzitter. Het moet voor u een buitengewone dag zijn en ook een buitengewoon
mooie dag, want u heeft rapport uitgebracht dat staat voor ongeveer tachtig
jaar.Overeenkomstig de voorstellen van de commissie voor het Onderzoek van
de Geloofsbrieven stel ik voor te besluiten: - de brieven van de
voorzitter van het hoofdstembureau Zwolle en van de burgemeester van Gramsbergen
als noot aan de Handelingen toe te voegen;- 148 benoemd verklaarden
wier geloofsbrieven in handen der commissie zijn gesteld toe te laten nadat
zij de bij wet voorgeschreven eed dan wel verklaring en belofte zullen hebben
afgelegd;- de heer O.P.G. Vos niet toe te laten;- de stukken
ter inzage te leggen zoals is voorgesteld door de commissie voor het Onderzoek
van de Geloofsbrieven.Daartoe wordt besloten.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)1 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5669-5675.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl