Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 515-550

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 11, pagina 515-550

13-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29483Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Noot bij pag. 555: antwoorden van bewindslieden van Economische Zaken op vragen gesteld in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van Economische ZakenPagina 612-615
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 515-550
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2005 (29800 XIII) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2005 (29800 D)Pagina 555-600
Regeling van werkzaamheden (woensdag 13 oktober 2004)Pagina 550-555
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 13 oktober 2004)Pagina 610-611
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483)Pagina 600-610
Presentie en opening (woensdag 13 oktober 2004)Pagina 515-515

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 297 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaaf
voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt van zorg waarop
ingevolge die wet aanspraak bestaat (29483).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Dit debat heeft er toch nog mogen komen, al lijkt het erop
dat niet alle woordvoerders hier op tijd konden zijn. Uit het gegiechel van
de drie coalitiewoordvoerders, gesecondeerd door hun fractievoorzitters, vanmorgen
op de radio, kon ik opmaken dat er tevredenheid is over het eigen compromis
van de huisarts. Als er reden is voor gegiechel, sta ik meestal vooraan, maar
deze keer zag ik daar wat minder aanleiding toe. Ik zal dit verderop uitleggen.Het no-claimvoorstel van het kabinet waar wij vandaag over praten, betekent
dat mensen die geen zorg hebben gebruikt, aan het einde van het kalenderjaar
een bedrag oplopend tot € 250 kunnen terugkrijgen. Hier staat een
premieverhoging aan het begin van het jaar van gemiddeld € 63 voor
alle verzekerden tegenover. Volgens de berekening van het kabinet leidt de
no claim tot een gemiddelde vermeerdering van de koopkracht van ongeveer € 20.Over het algemene oordeel van de GroenLinks-fractie over het voorliggende
wetsvoorstel kan ik kort zijn. No claim is ronduit een slecht idee en het
is ten principale een verkeerde keuze. De argumenten die het kabinet ten grondslag
heeft gelegd aan de no claim, namelijk het vergroten van de individuele keuzevrijheid
en het verminderen van de zorgconsumptie, zijn ondeugdelijk.De hoofdbezwaren van mijn fractie vallen in drieën uiteen. Het wetsvoorstel
no claim is onrechtvaardig, ondoelmatig en onhaalbaar. Deze kwalificaties
hanteren wij niet voor het eerst. Tijdens de hoorzitting over de no claim
heeft Eveline Tonkens deze drie kwalificaties al voorgelegd aan alle genodigden.
Twee van de drie kwalificaties werden door alle aanwezigen onderschreven.
Wij staan dus niet alleen in ons negatieve oordeel.Laat ik beginnen met de kern van onze kritiek: het wetsvoorstel is onrechtvaardig.
Dit is door de minister eigenlijk zelf treffend geïllustreerd in een
interview in het Dagblad Trouw van 16 augustus jongstleden.
Hij betoogde daar dat de no claim uitdrukking geeft aan omkering van de solidariteit.
Dit is een intrigerende, maar ook enigszins perverse vondst.Kenmerk van onze georganiseerde solidariteit is namelijk dat er herverdeling
van welvaart plaatsvindt vanuit de gedachte dat wie het goed heeft, wie sterke
schouders heeft, kan bijdragen aan degenen die het minder goed hebben. Afhankelijk
van inkomen en uitgangspositie wordt er belasting geheven, premies geïnd
en herverdeelt de Staat geld, kansen en welzijn, van rijk naar arm, van kansrijk
naar kansarm, van gezond naar ziek. Daar stoelt onze verzorgingsstaat op en
daar stoelt – zij het steeds minder – ook politieke consensus
op.Blijkens dit interview wil de minister daar nu vanaf, althans in de gezondheidszorg.
Hij zegt in Trouw dat het een vorm van omgekeerde solidariteit is dat de chronisch
zieken helpen om het gezondheidszorgsysteem in stand te houden. Het zijn namelijk
de gezonden, zegt hij, die al zoveel betalen. Omkering van de solidariteit.
Dit betekent zoveel als tegen de bijstandsgerechtigde zeggen dat zijn uitkering
wordt verlaagd ter verhoging van het wachtgeld van de minister, omdat die
het ook zo zwaar heeft. Het is alsof tegen de vakkenvuller van Albert Heijn
wordt gezegd dat zijn inkomen naar beneden gaat ten gunste van de bonus van
de topondernemer omdat die ook hard werkt.Toegepast op de gezondheidszorg betoogt minister Hoogervorst dat het terecht
is dat chronisch zieken de kosten van de no claim betalen ten gunste van een
gemiddeld douceurtje van € 20 voor mensen die niets of veel minder
onder de leden hebben. Mijn fractie vindt dat ronduit onrechtvaardig. Ten
eerste laten mensen zich niet vangen in statistische gemiddelden. In de gezondheidszorg
kennen wij gezonde mensen, minder gezonde mensen, een beetje zieke mensen,
meer zieke mensen en ernstig zieke mensen. Het gemiddelde voordeel dat minister
Hoogervorst claimt als resultaat van zijn wetsvoorstel kan niet verhullen
dat de meeste mensen slechter worden van de no claim. De no claim is uiteindelijk
een grootscheepse bezuinigingsoperatie die niet het oogmerk heeft van financieel
voordeel voor gemiddelde mensen. Achter de aantrekkelijke retoriek van de
autoverzekering gaat schuil dat het kabinet ervan uitgaat dat het aantal mensen
dat er beter van wordt veel kleiner is dan de groep mensen die er financieel
nadeel van ondervindt. De crux van het wetsvoorstel is dat het nadeel groter
wordt naarmate men vaker of ernstiger ziek is, terwijl gezond zijn wordt beloond.Omkering van de solidariteit is onrechtvaardig in het algemeen, maar in
de gezondheidszorg in het bijzonder door het ontbreken van vrije, individuele
keuze. Mensen die ziek zijn, zeker mensen die chronisch ziek of gehandicapt
zijn, door ouderdom last hebben van meer gebreken of door arbeidsongeschiktheid
vaak naar de arts moeten, hebben geen vrije keuze. Zij zijn voor hun bestaan
afhankelijk van goede en drempelloze gezondheidszorg. Voor een reumapatiënt,
een diabetespatiënt of iemand die geïnfecteerd is met het HIV-virus
is het geen lolletje om een abonnement te hebben op specialistische zorg.
Dat is een bittere noodzaak.De heer Bakker (D66):Mevrouw Halsema spreekt over consensus. In alle discussies van de afgelopen
weken gaat het veelal over consensus. Hoe kijkt zij aan tegen het SER-advies,
waar GroenLinks over het algemeen zoveel waarde aan hecht, van vier jaar geleden
waarin unaniem, ook door de vakbeweging, werd vastgesteld dat het goed was
om per verzekerde een eigen risico van € 200 in te voeren. Zoals
bekend, is de no-claimregeling een vervanging van dat eigen risico. Was mevrouw
Halsema daar destijds ook al tegen? Was de hele SER gek geworden of had zij
toen wel enige waardering voor het idee?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het feit dat de fractie van GroenLinks hecht aan sociaal overleg, anders
dan D66, wil niet zeggen dat zij het altijd met de uitkomst eens is. Zij erkent
in dezen het politiek primaat. GroenLinks is geen voorstander van eigen bijdragen
en eigen risico. Het is ondoelmatig omdat het niet leidt tot vermindering
van zorggebruik maar wel het gevaar herbergt van zorgmijdend gedrag hetgeen
uiteindelijk zelfs kan leiden tot meer in plaats van minder zorgkosten.De heer Bakker (D66):Bent u wel voorstander van vraagsturing, van een zorgstelsel waarin de
patiënt samen met de verzekerde toegang heeft tot de dokter in plaats
van het volledig gecentraliseerde systeem dat wij tot dusver kennen en waarmee
wij geen van allen blij zijn?Mevrouw Halsema (GroenLinks):U weet dat wij voorstander zijn van vraagsturing. De aanbodsturing van
de afgelopen jaren, ook onder minister Borst, heeft de gezondheidszorg niet
altijd goed gedaan, zeker niet met die plafonds. De gezondheidszorg moet echter
wel drempelloos en toegankelijk blijven, met name voor mensen met lage inkomens
en een gebrekkige gezondheid.De heer Bakker (D66):Naar uw mening moet gezondheidszorg, ongeacht gebruik en prikkels, dus
in alle gevallen voor iedereen gratis zijn?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wij zijn groot voorstander van een stelsel van inkomensafhankelijke premies.
Wij gaan bij de bijdrage aan de gezondheidszorg dus uit van inkomen en positie
van mensen. Wij maken ons met u grote zorgen over de stijgende zorgkosten.
Anders dan u denken wij echter niet dat de oplossing schuilt in de privatisering
van de zorgkosten, zoals wordt voorgestaan door het kabinet. Daarmee worden
de kosten in de zorg niet verminderd, maar worden deze voornamelijk gelegd
bij de mensen die het meeste gebruik maken van zorg. Wij vinden dat onrechtvaardig.
De aandacht moet juist gericht worden op het teveel aan bureaucratie; daarvoor
moeten oplossingen worden gezocht, zoals het vereenvoudigen van de procedures
in de zorg. De gezondheidszorg moet juist op die manier goedkoper worden gemaakt.De heer Nawijn (LPF):U noemt een aantal schrijnende gevallen in de gezondheidszorg. Ik ga daarin
helemaal met u mee. Kunt u evenwel eens concreet aangeven op welke punten
door de no-claimregeling de mensen die ziek zijn en zorg behoeven erop achteruitgaan,
los van de idealistische achtergronden?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben blij dat u mij in de gelegenheid stelt om daarover uit te wijden.
De no claim gaat gepaard met een premieverhoging van gemiddeld € 63.
Die moet betaald worden door de chronisch zieken en gehandicapten die niet
in aanmerking komen voor de teruggave aan het einde van het jaar simpelweg
omdat zij te veel zorgkosten maken. Uit de cijfers die gisteren door het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Kamer overhandigd zijn, blijkt
dat bijna de helft van die groep ten minste een koopkrachtverlies van 1% tegemoet
kan zien, oplopend tot een koopkrachtverlies van meer dan 3%. Vindt u dat
rechtvaardig?De heer Nawijn (LPF):Het is duidelijk dat dat de nadelige gevallen zijn. U hoeft niet steeds
de moeilijke situatie van chronisch zieken te schetsen, want dat punt gaat
ons ook aan het hart. U noemt nu de verhoging van de premie, het niet in aanmerking
komen voor teruggave en de koopkrachtachteruitgang. Dat zijn de punten die
u noemt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil dat koopkrachtverlies niet bagatelliseren, zeker niet in deze tijd
en zeker niet als het gaat om chronisch zieken en gehandicapten. Zij hebben
vaak heel lage inkomens en krijgen met allerlei tegenvallers te maken. Er
kan niet zomaar gezegd worden dat het maar een klein aspect van de no claim
is. Bovendien betwist GroenLinks het mechanisme dat schuilgaat achter de no
claim. Mijn fractie ervaart dat als zeer onrechtvaardig omdat daarmee simpelweg
wordt gesteld: naarmate iemand zieker wordt, wordt het financiële voordeel
kleiner en als iemand gezond is, heeft hij meer kans om geld terug te krijgen.
Minister Hoogervorst heeft dit punt treffend verwoord toen hij zei dat het
gaat om omkering van de solidariteit. GroenLinks acht die onwenselijk.De heer Nawijn (LPF):Ik ben het ermee eens dat het koopkrachtverlies voor de genoemde groepen
ernstig is. Dat wilde ik even van u horen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):In dat geval neem ik aan dat dit wetsvoorstel ook voor de LPF-fractie
onacceptabel is.Als iemand reuma heeft, diabetespatiënt is of HIV heeft, dan is het
geen lolletje om een abonnement te hebben op specialistische zorg. Dat is
dan een bittere noodzaak. Naar het oordeel van de GroenLinks-fractie is het
dan ronduit zuur als de minister zegt dat mensen zuiniger moeten zijn in hun
zorgconsumptie. Het kan geen nieuws zijn dat veel chronisch zieken, gehandicapten
en ouderen met lage inkomens, die afhankelijk zijn van de gezondheidszorg,
dikwijls ervan dromen dat zij minder zorg nodig hebben. Zij dromen van een
bestaan zonder doktoren, zonder terugkerend ziekenhuisbezoek en zonder de
terugkerende gang naar de apotheek. Dat geldt ook voor mensen die plotseling
getroffen worden door ernstige ziekte. Het moge uit het interruptiedebat zo-even
met de heer Nawijn duidelijk zijn geworden dat voor ons veel pijn zit in de
effecten die het wetsvoorstel heeft, met name voor mensen die ziek zijn. Samen
met de fracties van de PvdA, de SP en de ChristenUnie heb ik een amendement
ingediend. Ik excuseer mij voor het feit dat het amendement nog niet verspreid
is. Wij hebben het gisteren definitief ingediend bij het Bureau wetgeving,
dus ik neem aan dat het elk moment verspreid kan worden. Wij hechten zwaar
aan dit amendement. Het beoogt namelijk de meest negatieve effecten van de
no-claimregeling voor chronisch zieken, voor gehandicapten, voor ouderen en
arbeidsongeschikten met hoge zorgkosten te repareren. Terwijl deze groepen
naar ons idee nooit de mogelijkheid krijgen om aan het einde van het jaar
de no-claimteruggaaf te incasseren, worden zij door het amendement in de gelegenheid
gesteld om via de inkomstenbelasting de premieverhoging terug te vragen. Daarmee
repareren wij het koopkrachtverlies dat volgens de gegevens van Sociale Zaken
voor bijna de helft van de groep 1% bedraagt en die voor mensen met een lager
inkomen zelfs kan oplopen tot 3%. Overigens wil ik graag van de minister een
reactie op de cijfers die gisteren gepresenteerd zijn door Sociale Zaken en
Werkgelegenheid.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Mevrouw Halsema weet dat het de bedoeling is om de Wet op
de zorgtoeslag per 1 januari 2006 gelijk met de Zorgverzekeringswet in
te voeren. Komt dat enigszins overeen met wat zij voorstelt of niet?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee. Nog afgezien van de vraag of de zorgtoeslag toereikend zal zijn –
dat is nog helemaal te bezien, te meer daar deze waarschijnlijk zal uitgaan
van genormeerde zorgkosten en niet van de reële – is wat wij voorstellen
in lijn met het reeds bestaande ziekenforfait. Wij zeggen dat mensen die volgens
de normen van de inkomstenbelasting in aanmerking komen voor het chronischziekenforfait
ook in aanmerking moeten komen voor teruggave van de premieverhoging. Ik doe
natuurlijk met name een appel op de CDA-fractie om heel goed naar dit amendement
te kijken. Van haar weet ik immers dat zij chronisch zieken en gehandicapten
altijd een warm hart heeft toegedragen en dat zij zich ook uiterste zorgen
maakt over het koopkrachtverlies, met name voor de mensen die het al moeilijk
hebben. Het interessante aan het amendement is namelijk dat het budgetneutraal
is. Daar zult u ook zeer gevoelig voor zijn. Het betekent wel – als
ik dit even mag afronden – dat de premie nog enkele euro's verhoogd
zal worden, met name voor de incidenteel zieken en de gezonden, om de teruggave
voor chronisch zieken en gehandicapten mogelijk te maken. Daarmee repareren
wij enigszins de teloorgang van de solidariteit die een effect is van de no-claimregeling.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil niet te ver in de techniek van het amendement duiken dat wij nog
onder ogen moeten krijgen, maar ik heb een vraag ter verheldering. De zorg
van mijn fractie gaat uit naar dezelfde doelgroepen, dat is helder. Zou uw
voorstel kunnen leiden tot een negatieve belastingaanslag? Immers, niet iedereen
heeft een inkomen en betaalt inkomstenbelasting. Stel je bent van een uitkering
afhankelijk, dan zit je in een heel andere situatie. Zou uw voorstel via de
verzilveringstechniek die wij vorig jaar hebben geïntroduceerd, kunnen
leiden tot een negatieve belastingaanslag?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja, precies. Daar komt het op neer. Middels de verzilveringsregeling –
dat wordt allemaal technisch en erg ingewikkeld – zorgen wij er ook
voor dat mensen die geen inkomsten hebben wel in staat worden gesteld om de
premieverhoging via de inkomstenbelasting terug te vragen.De heer Nawijn (LPF):Wij hebben het amendement nog niet, daarom vraag ik het
maar aan u. Mijn vraag betreft de chronisch zieken waar u het over hebt. Geldt
de belastingaftrek voor alle chronisch zieken of wordt er onderscheid gemaakt
naar inkomen? De ene chronisch zieke zit immers op de laagste rand van de
inkomens, terwijl anderen een modaal of hoger inkomen hebben.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wij hebben ziek en gezond en de solidariteit daartussen als uitgangspunt
genomen. Ik moet het zelf ook even goed controleren. Wij hanteren overigens
de definitie van chronisch ziek en gehandicapt die de regering ook hanteert.
Wij introduceren dus geen nieuwe onderscheiden. Het amendement stelt dat mensen
die in aanmerking komen voor het ziekenforfait ook in aanmerking komen voor
teruggave van de premieverhoging. De simpele gedachte daarachter is dat premieverhoging
niet rechtvaardig is voor mensen die zo afhankelijk zijn van de gezondheidszorg
en op wie financiële prikkels niet van toepassing kunnen en mogen zijn
omdat zij geen vrije keuze hebben.Als minister Hoogervorst in het genoemde interview in Trouw zegt dat het
niet de bedoeling is om de chronisch zieken te pakken – dat waren zijn
woorden – dan is het volgens mij niet meer dan logisch dat voor hen
geen oneigenlijke financiële drempels worden opgeworpen voor zorggebruik.
Zij moeten ook niet de prijs gaan betalen voor de onnodige zorgconsumptie,
als die al bestaat, van gezonde of incidenteel zieke mensen. Uitsluiting van
deze groep mensen uit de no-claimregeling is niet alleen rechtvaardig, maar
ook doelmatig. De financiële prikkels die het wetsvoorstel beoogt te
introduceren, hebben namelijk geen effect op mensen die niet kunnen variëren
in hun zorggebruik en die niet vrij zijn in hun aanspraken op de zorg. De
regeling vergroot wel het gevaar dat mensen die wel zorg nodig hebben zorg
gaan mijden.Het wetsvoorstel bevat een onopgeloste paradox en daar wil ik een reactie
op van de minister. De minister zegt dat er dankzij de no-claimregeling geen
financiële drempels worden opgeworpen voor zorggebruik omdat, anders
dan bij het eigen risico, mensen niet direct aan het begin van het jaar worden
geconfronteerd met een geweldige verhoging. Zij merken pas aan het eind van
het jaar wat zij terugkrijgen. Tegelijkertijd veronderstelt de minister wel
een financieel effect. Dat kan niet allebei waar zijn. Het kan niet zo zijn
dat mensen om financiële redenen zuiniger omgaan met hun zorggebruik
en tegelijkertijd geen financiële drempels ervaren. Dat kan volgens mij
niet goed naast elkaar bestaan. Ik wil daar uitleg over.Vergroting van de individuele verantwoordelijkheid is het parool van het
kabinet. De vraag is om wiens verantwoordelijkheid het hier eigenlijk gaat.
Gaat het om de verantwoordelijkheid van de aanstellers? Een krant kopte dat
de regeling beoogt een einde te maken aan de aanstelleritis. Minister Hoogervorst
gaf daarvan een voorbeeld in het interview in Trouw. Hij zei dat men bij het
Europees kampioenschap voetbal het ziekteverzuim omhoog ziet gaan. Ik vind
dat voorbeeld weinig overtuigend. Hij heeft vast gelijk. Ik kan mij voorstellen
dat er mensen zijn die plotseling een grote verkoudheid voorwenden om naar
een wedstrijd te kunnen kijken. Dat zijn echter niet de mensen die gebruikmaken
van de zorg. Dat zijn mensen die gewoon een dagje thuisblijven.Uit onderzoek blijkt dat 4% van de mensen na afloop van een bezoek aan
de huisarts zegt dat het bezoek eigenlijk onnodig was. Ik raak niet ondersteboven
van dat percentage. Ik vind het eigenlijk nogal laag. Bovendien is niet gezegd
dat het bezoek van de huisarts daadwerkelijk onnodig was. Wij kennen allemaal
de situatie dat wij denken dat wij iets onder de leden hebben en dat wij ons
daar zorgen over maken. Wij gaan dan naar de huisarts en die zegt dat het
niets is en dat het wel meevalt. Wij gaan dan weer gerust naar huis. Dat wil
niet zeggen dat het bezoek onnodig was. Je kunt misschien achteraf zeggen
dat het onnodig was, maar je bent wel gerustgesteld. Die 4% kan dus worden
gerelativeerd.Het voorbeeld dat ik geef over het zogenaamde onnodige huisartsbezoek,
tekent wel het belang van de huisarts in ons Nederlandse zorgsysteem. Laat
ik maar bekennen dat het voor mijn fractie vanaf het begin heilloos is geweest
om de huisarts op te nemen in de no claim. Niet alleen vindt mijn fractie
het onrechtvaardig dat drempels worden opgeworpen voor het huisartsenbezoek;
zij vindt het ook uitermate ondoelmatig. Iedereen, ook de minister, zegt dat
de huisarts een belangrijke poortwachter is bij doorverwijzing. Hij is eigenlijk
de controleur op onnodig gebruik.De voorzitter:Hoeveel tijd hebt u nog nodig? U hebt ingetekend voor tien minuten. U
hebt uw spreektijd al met vier minuten overschreden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Eerlijk gezegd, vind ik dat niet echt schokkend. Dit is een
wetsbehandeling. Ik zal in ieder geval niet nog uren praten, al moet ik bekennen
dat ik voor de behandeling van het wetsvoorstel heb overwogen om te gaan "filibusteren"
door vier dagen te praten, zodat de deadline voor de inwerkingtreding van
dit wetsvoorstel niet wordt gehaald. Als uitermate consciëntieus parlementariër
doe ik dat niet. Ik heb nog vijf minuten nodig.Opname van de huisarts in de no claim is onrechtvaardig en uitermate ondoelmatig.
Laat ik dan ook beginnen met de heer Buijs van de CDA-fractie een compliment
te maken. Tussen het gegiechel door werd vanmorgen op de radio duidelijk dat
de heer Buijs het pleit gewonnen heeft en dat hij erin is geslaagd om de huisarts
ook voor de avond-, nacht- en weekenddiensten buiten de no-claimregeling te
plaatsen. Ik begrijp dat de heer Buijs dit nu gaat relativeren omdat het uitermate
kwetsbare coalitiecompromis niet verder onder druk mag worden gezet.De heer Buijs (CDA):Hoe raadt u het? In ieder geval beschouw ik het als een compliment aan
de coalitie die lang heeft gezocht naar een oplossing. U zult in ons amendement
lezen welke oplossing wij hebben gevonden. De echte winnaar is in mijn ogen
de patiënt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zoals u misschien verwacht van mij als lid van de parlementaire oppositie,
hebben de complimenten die ik geef dikwijls een zwart randje. Dat is ook nu
het geval. U zegt dat de patiënt uiteindelijk de winnaar is, maar dat
valt nog te bezien. Wij kennen het amendement van de coalitie nog niet. Hoe
goed het ook is dat de huisarts buiten de no-claimregeling wordt
geplaatst en hoe belangrijk dat ook is om de kosten in de zorg beheersbaar
te houden, als de dekking er inderdaad zo uitziet als tot dusver in de media
beschreven, dan is het een sigaar uit eigen doos, om het maar eens in goed
Haags jargon te zeggen. Huisartsen moeten het namelijk zelf gaan betalen.
Laten wij wel wezen: de patiënten zijn daarvan uiteindelijk de dupe.
De huisartsen hebben het namelijk niet gemakkelijk in dit land. Er zijn grote
tekorten, er zijn wachttijden, er zijn grote problemen. Verdere kortingen,
bezuinigingen op het huisartsenbudget zijn dus volstrekt ondoenlijk voor de
huisartsen. Als de minister daarop bezuinigt, bijt hij in zijn eigen staart.
Juist als men van mening is dat toegang tot de huisarts moet zijn gewaarborgd,
moet het huisartsenbudget niet worden gekort. Daarmee wordt namelijk de drempelloze
toegang tot de huisarts in gevaar gebracht. Bovendien is het niet de enige
dekking die wordt gezocht; de tweede dekking moet voortkomen uit de oplopende
premies. Ik vind dat wrang. Wat moet ik anders zeggen? Het maakt de onmogelijkheid
en de onrechtvaardigheid van de gehele no-claimregeling eens te meer zichtbaar.
Wat is er namelijk aan de hand? De mensen die bij uitstek gebruikmaken van
de huisarts, zijn de incidentele gebruikers van de gezondheidszorg. Chronisch
zieken, ernstig zieken en gehandicapten zijn natuurlijk in veel grotere mate
aangewezen op specialistische hulp, op ziekenhuishulp. Het buiten de no-claimregeling
houden van de huisarts met behulp van een oplopende premie betekent dat met
name de chronisch zieken en gehandicapten de kosten daarvoor dragen. De premie
die zij moeten betalen, wordt namelijk verhoogd als mijn amendement niet wordt
aangenomen.De voorzitter:Ik geef kort het woord aan de heer Buijs, want het amendement is nog niet
in de Kamer. Wij kunnen er dus eigenlijk niet concreet over spreken.De heer Buijs (CDA):Ik wil toch even een rectificatie geven, voorzitter, want anders blijft
dit onduidelijk. Ik ben het eens met de woorden van mevrouw Halsema over de
positie van de huisarts, maar het is niet waar dat de huisarts die 4% straks
zelf zal moeten betalen. Ik zal dit zo dadelijk toelichten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil voor het vervolg van mijn betoog eigenlijk wel weten hoe het dan
wel betaald zal worden, want dan zou er een gat in uw begroting ontstaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Even een punt van orde, voorzitter. U zei zojuist dat wij niet goed over
het amendement kunnen spreken omdat het nog niet is rondgedeeld, maar dat
maakt het natuurlijk nog moeilijker om dit debat te voeren, nu er gisteren
van alles in de publiciteit is gekomen. Het debat was op verzoek van de coalitiefracties
uitgesteld en het lijkt mij dat wij in deze eerste termijn wel degelijk over
dat amendement moeten kunnen spreken. Het is behelpen omdat het er nog niet
ligt, ik erken het, maar het zou niet zinvol zijn om dat amendement buiten
bespreking te laten, omdat het eigenlijk al een vaststaand besluit is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik sluit mij bij deze opmerking aan, voorzitter. Ik merk dat ik nu moet
speculeren over een amendement van de coalitie en over de financiering ervan.
Ik zou graag na een schorsing mijn betoog vervolgen en ik ga ervan uit dat
u het mij dan niet kwalijk zal nemen als ik nog een paar minuten extra nodig
heb als ik eenmaal weet hoe het amendement wordt gefinancierd.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik begrijp het probleem en het is jammer dat zowel het amendement
van mevrouw Halsema als dat van mij nog niet beschikbaar is. Ik bied haar
aan, in mijn betoog uitdrukkelijk in te gaan op de inhoud van mijn amendement.
Zij kan mij dan daarover de vragen stellen die zij nog heeft.De voorzitter:Ik heb begrepen dat het amendement van mevrouw Halsema in gewijzigde vorm
inmiddels wordt rondgedeeld. Ik ga ervan uit dat het amendement van de heer
Buijs beschikbaar zal zijn als hij aan het woord komt. Laten wij het dan op
die manier bespreken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Er is nog geen besluit genomen over mijn voorstel van orde.
Ik verzoek u om een schorsing van tien minuten om het amendement te kunnen
lezen.De voorzitter:Het lijkt mij beter Halsemaom het debat voort te zetten, want er komt
ook nog een tweede termijn. En ik heb van de heer Buijs begrepen dat zijn
amendement beschikbaar zal zijn als hij aan het woord komt.De heer Nawijn (LPF):Voorzitter. Mevrouw Halsema legt de nadruk op de solidariteit en uiteraard
moeten de maatregelen betaald worden. Vindt zij nu dat het de goede kant op
gaat met de solidariteit als haar amendement wordt aangenomen, of ziet zij
dan nog steeds problemen op dit punt?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat laatste is juist. Om een aantal redenen vinden wij de no-claimmaatregel
geen goed voorstel, wij vinden het onrechtvaardig. Met ons amendement wordt
de ergste onrechtvaardigheid weggenomen, maar het neemt niet weg dat het mechanisme
van "ziek betaalt voor gezond" in stand blijft. Maar wij vinden de maatregel
ook ondoelmatig, want wij geloven niet dat de zorgconsumptie door de introductie
van no claim zal verminderen. Sterker nog, wij denken dat dit wel eens zou
kunnen leiden tot hogere kosten van de zorg. Bovendien kan er zorgmijdend
gedrag door ontstaan, wat wij om menselijke en om financiële redenen
uitermate ongewenst vinden. Wij beschouwen het wetsvoorstel ook als onhaalbaar.De heer Nawijn (LPF):Ik begrijp waarom u al die argumenten aanvoert, maar die hebben niets
met solidariteit te maken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee, maar het ontbreken van solidariteit in het wetsvoorstel – de
bestaande solidariteit wordt zelfs afgebroken – is voor ons een reden
om tegen het wetsvoorstel te stemmen. Dat wilde u waarschijnlijk horen. Aangezien
wij weten dat het wetsvoorstel op een meerderheid kan rekenen omdat de coalitie
het steunt, willen wij met een amendement proberen om de meest schrijnende
effecten weg te nemen.Ik keer terug naar de stelling van het kabinet dat door de introductie
van financiële prikkels de individuele verantwoordelijkheid van de zorggebruikers
wordt vergroot, wat zou leiden tot verminderde zorgconsumptie. Wij bestrijden
eigenlijk die stelling. Ook gezonde, incidenteel zieke mensen hebben hun zorgkosten
niet in de hand. Wij zijn niet de enige die daarop wijzen. Ook de Raad van
State heeft er in zijn advies op gewezen. Wij vinden dat de regering daarop
onvoldoende is ingegaan. Wij vinden het eerlijk gezegd nogal wild dat minister
Hoogervorst al een forse bezuiniging inboekt op basis van de gedachte dat
de zorgconsumptie zal verminderen. Er is sprake van een vermeend volume-effect
van 190 mln, terwijl onduidelijk is en door velen bestreden wordt dat de consumptie
van zorg zal verminderen. Mijn vraag aan de regering is de volgende. Als geen
vermindering optreedt van de zorgconsumptie, hoe zal de minister dan toch
zijn geplande bezuiniging inboeken? Leidt dit dan tot een verdergaande premieverhoging?Ik heb al een paar keer gezegd dat het voorstel wel degelijk het risico
in zich draagt van het gaan mijden van de nodige zorg. Op termijn –
en dat is ook een argument van doelmatigheid – kan dit leiden tot hogere
zorgkosten. Wij kennen allemaal de redenering dat niet naar de huisarts gaan
en een bezoek uitstellen kan leiden tot het optreden van complicaties, waardoor
mensen later worden geconfronteerd met veel hogere zorgkosten. Ik wil dat
de regering daarbij nog eens stilstaat.De kosten in de zorg dienen verminderd te worden, maar wij vinden dat
veel meer de nadruk moet worden gelegd op het verminderen van de kosten bij
de aanbieders van zorg. In het rapport van de heer Bakker van TPG staan een
aantal voorstellen waarnaar naar onze mening veel grondiger moet worden gekeken.Naar onze mening is het wetsvoorstel ondoelmatig. De financiële prikkels
die met de no-claimteruggaaf worden geïntroduceerd, zijn ongewis of werken
niet, terwijl er een reëel risico is van zorg mijden waardoor de kosten
van de zorg oplopen.Het wetsvoorstel is voor ons niet alleen onrechtvaardig en ondoelmatig.
Wij beschouwen het wetsvoorstel ook als onhaalbaar. Ook daarin zijn wij niet
de enige. Zorgverzekeraars hebben er bijvoorbeeld op gewezen dat voor 15 oktober
een besluit moet zijn gevallen. Minister Hoogervorst heeft daarvan gemaakt
dat de Tweede Kamer een besluit moet hebben genomen voor 15 oktober.
Nu lijkt het mij dat het moet gaan om een besluit van de Tweede en Eerste
Kamer. Dat lijkt mij voor 15 oktober al niet meer haalbaar. Nog los daarvan
dreigt er per 1 januari een administratieve chaos. Velen hebben daar
al op gewezen. Bovendien wordt naar de mening van velen de administratieve
lastenverzwaring die het effect is van deze wet, door de minister onderschat.
Ik hoop dat de minister in zijn eerste termijn daar nog eens uitgebreid bij
stilstaat.Een groot aantal organisaties heeft hier gisteren geprotesteerd onder
de slogan "No claim? No way!". En ik zal dat zo meteen vertalen, mijnheer
Bakker. Het zal niet verbazen dat mijn fractie in volle overtuiging achter
het protest van al die organisaties staat. In goed Nederlands zeg ik: voor
ons is de no claim geen begaanbare weg; het is een dwaalspoor waarvan ik hoop
dat de regering en de coalitiepartijen zullen terugkeren.De voorzitter:Ik heb begrepen dat het amendement van de heer Buijs is rondgedeeld, zodat
wij dat kunnen bespreken. Ik maak mevrouw Halsema erop attent dat haar amendement
er nog niet is, omdat er nog enige wijziging nodig is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het amendement is er wel. Het is ook juist rondgedeeld. De twee namen
die ik niet kon vinden, staan aan de achterkant.De voorzitter:Ik heb begrepen dat het in het kader van technische zaken nog niet is
rondgedeeld. Maar goed, het gaat erom dat het amendement er komt, zodat het
onderwerp van bespreking kan zijn.De heer Bakker (D66):Is er in de achterkamertjes over dat amendement overlegd?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is rondgezonden voor medeondertekening en het staat open voor verdere
ondertekening.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik zal eerst iets citeren: "Het kabinet staat voor een delicate
afweging. Enerzijds is er de noodzaak de autonome opwaartse druk op de kosten
van de volksgezondheid af te remmen. Daartoe kan het versterken van de eigen
verantwoordelijkheid van verzekerden bij het gebruik maken van medische voorzieningen
een instrument zijn. Anderzijds dienen de toegankelijkheid tot de zorg en
solidariteit bij de financiering gewaarborgd te blijven." Zo begint het advies
van de Raad van State die daarmee onderkent dat verschillende
factoren een rol spelen bij de beoordeling van dit wetsvoorstel: in de eerste
plaats kostenbeheersing, in de tweede plaats doelmatigheid en in de derde
plaats toegankelijkheid van de zorg. Dat zijn drie criteria die mijn fractie
hanteert bij de beoordeling van dit wetsvoorstel. Ik zal eerst ingaan op de
nu gekozen no-claimregeling in algemene zin. Daarna zal ik onderbouwen waarom
de huisartsfunctie mede in het kader van de toegankelijkheid niet dient te
worden meegenomen in deze no-claimregeling.In het hoofdlijnenakkoord werd overeengekomen dat er een verplicht eigen
risico wordt ingevoerd van € 200. Later werd dit verhoogd tot € 250
als gevolg van het debat over de pakketmaatregelen. Achteraf is berekend dat
deze verhoging ten minste 200 mln euro meer opbrengt dan nodig was. De minister
schrijft dat ook in de nota naar aanleiding van het verslag. Die 200 mln zijn
nodig om te voorkomen dat er op andere terreinen binnen de zorg voor hetzelfde
bedrag aan bezuinigingen zou moeten worden doorgevoerd. Ik zal maar een einde
maken aan de discussie: mijn fractie kan zich vinden in dit argument, maar
zij heeft nog wel een vraag over dat bedrag van 200 mln euro. Op welke terreinen
is deze opbrengst ingezet? Welke terreinen hebben gezorgd voor de tekorten
waarvoor die 200 mln is ingezet? Graag een toelichting in de termijn van de
minister. Kan dat niet nu, dan mag het wat mij betreft ook bij de behandeling
van de begroting.Niet langer wordt een verplicht eigen risico gehanteerd van € 250.
Er is nu sprake van een no-claimregeling die een bijdrage verlangt van elke
ziekenfondsverzekerde. Het gaat om een bedrag van € 63 op jaarbasis,
te voldoen in maandelijkse termijnen. De CDA-fractie kan akkoord gaan met
deze systematiek als vervanging voor het verplichte eigen risico, omdat deze
regeling de liquiditeit van de verzekerden en de chronisch zieken minder in
gevaar brengt dan het verplichte eigen risico. Ten tweede zadelt deze systematiek
de chronisch zieken ofwel degenen die veel gebruik maken van zorg niet op
met € 250 per jaar, maar met € 63. Dat is een aanzienlijk
verschil. Naar onze mening tast deze regeling de solidariteit minder aan dan
een verplicht eigen risico van € 250. Dat is overigens uit een oogpunt
van kostenbeheersing noodzakelijk.De heer Heemskerk (PvdA):U kunt volgens mij wel rekenen. Het maakt totaal niet uit of je de no
claim vooruit betaalt of uiteindelijk iets terugkrijgt. Het verschil tussen
ziek zijn of gezond zijn, is in beide gevallen € 255. Gezonde mensen
krijgen € 255 terug. Zieken krijgen dat bedrag niet terug. Er is
dus een verschil gecreëerd. Het maakt niet uit of je het vooruit betaalt
of achteraf terugkrijgt. Dat kun je bij een verzekeraar ook nog via gespreide
betaling regelen. De solidariteit wordt dus wel aangetast. U zegt dat het
toch een goede regeling is. Geeft u eens drie voorbeelden van onnodige zorg
die door deze no-claimregeling teruggedrongen worden?De heer Buijs (CDA):Het eerste voorbeeld is het oneigenlijke gebruik van de spoedeisende hulp
voor de huisartsfunctie. Ik kom daar dadelijk nog op terug. Bij een gebrek
aan huisartsen wordt de spoedeisende hulp veelvuldig gebruikt voor de huisartsenfunctie.
Dat is een ongewenste situatie omdat die hulp veel duurder is. Bovendien ben
ik van mening dat de huisarts als familiedokter beter in staat is om die klachten
te beoordelen.De heer Heemskerk (PvdA):Dat is het eerste voorbeeld. Als u vindt dat de huisarts zo'n belangrijke
en bereikbare functie moet zijn, moet u niet bezuinigen op die huisarts. Dan
moet u er juist voor zorgen dat de huisarts extra middelen krijgt en beter
bereikbaar wordt. Uw amendement leidt tot een taakstelling voor de bezuiniging,
dus u keert hiermee een enorme sigaar uit eigen doos uit. Welke twee andere
voorbeelden van onnodige zorg zijn er, die als gevolg van de no claim teruggedrongen
zullen worden?De heer Buijs (CDA):Ik zal later in mijn betoog uitgebreid op de positie van de huisarts terugkomen
en dan ook nog een aantal andere voorbeelden noemen, als u dat wilt.De heer Heemskerk (PvdA):Ik heb het juist niet over de huisarts. Het gaat erom dat u dit een goed
wetsvoorstel vindt. Geeft u dan eens twee andere voorbeelden.De heer Buijs (CDA):Ik begrijp dat u doelt op voorbeelden in het kader van onnodig gebruik.
Ik wil die wel noemen, maar dan komt toch weer de huisarts ter sprake. U maakt
nu enigszins een rommeltje van mijn betoog dat ik juist zo keurig had opgebouwd.De heer Heemskerk (PvdA):Dat komt omdat het een rommelig wetsvoorstel is.De heer Buijs (CDA):Laat ik een voorbeeld noemen. Op dit moment loopt een uitgebreide discussie
over taakherschikking in de zorg door middel van de inzet van praktijkondersteuning,
praktijkverpleegkundigen en noem maar op. Die zorgverlener kan heel eenvoudig
zelf bloeddruk controleren, suikerpatiënten prikken e.d., waardoor een
bezoek aan de huisarts kan worden voorkomen. Door taakherschikking kan dus
onnodig gebruik van de huisarts worden voorkomen. Ik kan meer van dit soort
voorbeelden noemen.De heer Heemskerk (PvdA):Het gaat om...De voorzitter:Dit is de laatste keer, mijnheer Heemskerk, want u stelt drie keer dezelfde
vraag.De heer Heemskerk (PvdA):Maar ik krijg drie keer geen antwoord. Mijn vraag is: vallen die ondersteunende
taken in de huisartspraktijk nu binnen of buiten de no claim? Volgens mij
zorgt u er juist voor dat die taken buiten de no claim blijven, dus ook hier
treedt niet het effect op van het remmen van onnodige zorgvraag.De heer Buijs (CDA):Daarover verschillen wij van mening. Ik benadruk nog eens dat dit wetsvoorstel
twee doelstellingen heeft: aan de ene kant kostenbeheersing, dus het tegengaan
van de opwaartse druk waar de Raad van State over heeft gesproken, aan de
andere kant tegengaan van onnodige zorgvraag. Ik ken ook het rapport "Gepast
gebruik" van de Raad voor de Volksgezondheid en zorg, maar uit bijvoorbeeld
NIVEL-onderzoek blijkt dat er 4% onnodig gebruik van de huisarts wordt gemaakt.
Of dat helemaal terecht is, is een tweede, maar ik heb een aantal voorbeelden
gegeven op basis waarvan ik denk dat wij doelmatiger met de
functie van de huisarts om kunnen gaan. Op de stelling dat de huisarts 4%
zou inleveren, ben ik al eerder bij mevrouw Halsema ingegaan. Het gaat om
een inspanningsverplichting voor verzekeraar en huisarts om bijvoorbeeld door
taakherschikking of het maken van afspraken over herhaalconsulten en herhaalrecepten
de doelmatigheid te vergroten, zonder de positie van de huisarts aan te tasten.
De dekking zit ook niet in die 4%, maar in de verhoging van de nominale premie.
Dat kunt u lezen in het amendement. Als die doelmatigheidsinspanning van de
huisarts wordt gehaald, gaat die premie weer omlaag.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is opvallend dat de enige voorbeelden van onnodig gebruik van de zorg
die de heer Buijs kan geven, de huisarts betreffen, terwijl hij nu juist de
financiële prikkel bij de huisarts weghaalt. Hij kan dus kennelijk geen
voorbeelden geven van onnodige doorverwijzing na de huisarts.De heer Buijs (CDA):Ik heb al op een vraag van de heer Heemskerk geantwoord, dat juist het
rechtstreeks toegankelijk zijn van de spoedeisende hulp in plaats van het
gebruiken van de huisartsfunctie naar mijn mening onnodig gebruik van de zorg
is. U stelt nu wel dat ik geen voorbeelden kan geven, maar in ieder geval
dit voorbeeld heb ik wel gegeven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het wetsvoorstel, ook met uw amendement, zorgt ervoor dat mensen die doorverwezen
worden naar een specialist, geconfronteerd worden met het vollopen van hun
no claim. Wilt u dan eigenlijk zeggen dat huisartsen onnodig doorverwijzen
naar de specialist?De heer Buijs (CDA):Integendeel. U zet de wereld nu op z'n kop. Ik stel dat juist de huisarts
als geen ander in staat is om samen met de patiënt te bepalen, of de
no claim gebruikt kan worden in ziekenhuizen. De verwijsfunctie, zeeffunctie
of poortwachtersfunctie van de huisarts acht ik juist waardevol. U hoort mij
dus niet praten over onnodige doorverwijzing naar de specialist, integendeel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hiermee zijn wij dan bij de kern van het probleem. Als u vindt dat er
geen onnodige verwijzing naar specialisten plaatsvindt – en ik ben dat
met u eens – is het de vraag waarom u financiële prikkels voor
patiënten introduceert om af te zien van specialistische hulp. U vindt
dat de toegang tot de huisarts vrij moet zijn, maar als mensen door de huisarts
worden verwezen naar de specialist, moeten ze daarvoor in uw ogen gaan betalen.
Tegelijkertijd stelt u echter dat mensen altijd terecht worden doorverwezen
naar de specialist. Waarom wilt u ze daarvoor dan laten betalen?De heer Buijs (CDA):Misschien ben ik niet duidelijk genoeg. Ik zeg niet dat de huisarts onterecht
doorverwijst. Hij kan integendeel een belangrijke rol spelen. Als een patiënt
de huisarts passeert en rechtstreeks gebruik maakt van de eerste hulp, zal
in het kader van deze no-claimregeling de claim snel vollopen. Als hij naar
de huisarts gaat die hem doorverwijst naar de specialist, heeft hij geen keuze.
Als er bijvoorbeeld sprake is van pijn op de borst, is er sprake van een terechte
doorverwijzing.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar waarom moet een patiënt daarvoor dan betalen?De heer Buijs (CDA):U snapt het gewoon niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit accepteer ik niet. Mijn vraag is uitermate duidelijk. Ik begin eerlijk
gezegd te denken dat de heer Buijs zijn eigen no-claimregeling niet begrijpt.
Hij zadelt patiënten op met een no claim voor de specialist, maar zegt
tegelijkertijd dat zij geen vrije keuze hebben. Dat is toch onrechtvaardig?De heer Buijs (CDA):Moet ik daar nog even op ingaan?De voorzitter:Nee, mevrouw Kant heeft het woord.Mevrouw Kant (SP):U begrijpt dat ik daar nog even op doorga. Als mensen naar de eerste hulp
gaan, kunnen zij inderdaad buiten de huisarts om zelf beslissen of zij naar
de specialist willen. Dat is overigens ook niet helemaal waar, want als je
ongerust bent, ga je natuurlijk altijd door. Er is echter nog een zeker beïnvloeding
mogelijk door de patiënt zelf. Op andere punten is dat niet het geval.
Mevrouw Halsema heeft gelijk. Als een huisarts doorverwijst naar een specialist,
moet een patiënt in uw redenering om financiële redenen nog een
eigen afweging maken. Iemand komt met een knobbeltje in de borst in de huisarts.
De arts zegt dat daarvan een mammogram moet worden gemaakt. Wat voor keuze
heeft die patiënt dan nog?De heer Buijs (CDA):Geen.Mevrouw Kant (SP):Wat voor keuze iemand met kanker die chemotherapie moet ondergaan? Of
iemand met een gebroken been die voor een foto naar het ziekenhuis moet? En
u vindt toch dat er een financiële drempel moet komen om mensen af te
remmen?De heer Buijs (CDA):Laten wij er geen doekjes om winden: de eerste doelstelling van de no-claimregeling
is kostenbeheersing. De tweede doelstelling is, mensen kostbewust maken en
de doelmatigheid bevorderen. Bij dat laatste is de functie van de huisarts
belangrijk. U hebt echter gelijk dat in uw voorbeelden de patiënt inderdaad
naar het ziekenhuis moet. Dat is ook het dilemma dat de Raad van State schetst.
Aan de ene kant is er het kostenaspect – daarvoor biedt het wetsvoorstel
1,6 mld euro – en aan de andere kant de doelmatigheid en eigen keuze.Mevrouw Kant (SP):Welke kosten worden er dan beheerst? Het is van tweeën een. Of het
werkt of het werkt niet. In het laatste geval is de maatregel dus onzinnig.
In het eerste geval gaan mensen in afwijking van het advies van de huisarts
niet naar het ziekenhuis om een foto of een mammogram te laten maken. Dat
is toch ook in uw ogen een ongewenst effect?De heer Buijs (CDA):Wij zijn het erover eens dat de huisarts gericht kan verwijzen. Ik ben
begonnen met te zeggen dat er twee doelstellingen zijn die tot op zekere hoogte
een dilemma vormen. In de eerste plaats kostenbeheersing en in de tweede plaats
doelmatigheid en het bevorderen van kostenbewustzijn. Mensen moeten niet onnodig gebruik gaan maken van de zorg. Als een patiënt wordt doorverwezen
door een huisarts, maakt hij niet onnodig gebruik van de zorg, maar is wel
het element van de kostenbeheersing aan de orde. Dit is het geheel waar dit
voorstel als het ware op stoelt, dus op de twee doelstellingen die volgens
de Raad van State ook een afweging zijn.Mevrouw Kant (SP):Ik constateer dat de heer Buijs niet op het dilemma ingaat en geen antwoord
geeft op de vraag. Ik snap het wel, want er is namelijk geen ander antwoord
op deze vraag mogelijk dan dat wij gelijk hebben. Als ik aan hem vraag of
een patiënt moet afwijken van het advies van de huisarts, antwoordt hij
ontkennend. Welk effect wil hij dan bereiken? Ik heb al gezegd: het is van
tweeën één. Het kan werken als remgeld, ook naar de huisarts.
Dan zien mensen er ondanks het advies van de huisarts van af om een borstfoto
te laten maken in het ziekenhuis. Dit ongewenste effect wil de heer Buijs
ook niet. Of het werkt niet en dan is de hele regeling onzinnig. Wil de heer
Buijs op die stelling ingaan?De heer Buijs (CDA):Ik ben begonnen te zeggen dat dit een delicate afweging is. De Raad van
State zegt in eerste plaats dat er meer geld moet komen om de kosten in de
zorg beheersbaar te houden. De tweede doelstelling van deze wet is om het
onnodig gebruik te ontmoedigen. Ik heb gezegd dat de huisarts daarbij een
belangrijke rol speelt.De heer Nawijn (LPF):Ik denk dat wij in deze discussie langs elkaar heen praten. In het amendement
van de heer Buijs wordt gesproken over onnodig gebruik van de huisarts en
niet van specialisten. Daar wordt taakstellend op afgerekend. Ik snap dit
niet zo goed. Als iemand door de huisarts wordt doorverwezen, zal hij toch
wel door moeten gaan.Wij spreken nu over een no-claimkorting. Ik maak een vergelijking met
de autoverzekering die ook een no-claimsysteem kent. Ik ga vaak naar de garage
en dan blijkt dat niet nodig te zijn, omdat ik zelf wel een lampje kan aandraaien.
Die vergelijking gaat echter niet op. De heer Buijs wil het onnodig gebruik
van de huisarts terug dringen, maar verwart dit mijns inziens met het doorverwijzen
naar de specialist.De heer Buijs (CDA):Ik vind de vergelijking met de autoverzekering niet zo prettig, maar het
woord no claim is nu eenmaal aan dit wetsvoorstel verbonden. Er worden twee
dingen door elkaar gehaald. Dit amendement is bedoeld om juist de huisarts
een functie te geven in het goed begeleiden van de patiënt in het kader
van de verwijzing naar de specialist. De reductie van 4% is de uitkomst van
een onderzoek van het NIVEL; overigens levert een enquête onder huisartsen
een hoger percentage op. Ik denk dat een kostenreductie kan worden bereikt
door middel van taakherschikking en door bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuning
en een praktijkverpleegkundige. Die inzet is goedkoper; wij hebben berekend
dat dit ongeveer een bedrag van 30 mln euro per jaar kan opleveren. Daarom
willen wij dat verzekeraars en huisartsen over de taakherschikking, de inzetbaarheid,
herhaalrecepten en onnodig verwijzen afspraken maken. Als die taakstelling
niet wordt gehaald, zal de premieverhoging van € 5 die wij als dekking
hebben opgegeven, blijven. Als de taakstelling wel wordt gehaald, is die premieverhoging
niet nodig.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik probeer het betoog van de heer Buijs voor mijzelf samen te vatten.
Hij spreekt over een delicate afweging tussen kostenbeheersing en kostenbewustzijn.
Als ik zijn betoog en het amendement goed begrijp, zegt hij: voor het kostenbewustzijn
geven wij de huisarts de ruimte om het 4% zuiniger doen. Ik vind dit op zich
een bijzondere formulering, want de huisarts krijgt met minder geld meer ruimte
van u. Dit is kostenbewustzijn. In antwoord op vragen van de collega's zegt
de heer Buijs over de kostenbeheersing dat hij voor het bedrag van 1,6 mld
euro naar de mensen kijkt die geen keus hebben en naar het ziekenhuis moeten.
Is dit een adequate samenvatting?De heer Buijs (CDA):Nee. In de eerste plaats is de opmerking over de kosten niet waar. In
het amendement staat dat de dekking wordt gezocht in het bedrag van € 255,
dat wil zeggen € 5 meer per jaar, een paar dubbeltjes per maand.
Dat is de dekking van het voorstel waar nog 20 mln euro overblijft.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb het niet over de dekking van het amendement. De heer Buijs begon
zijn betoog met de opmerking: het wetsvoorstel kent twee doelstellingen, namelijk
kostenbewustzijn en kostenbeheersing. Wat het kostenbewustzijn betreft, kijkt
hij met name naar de huisarts. Ik prijs hem ervoor dat het buiten de no-claimregeling
is gehouden, maar intussen zit hij wel met een probleem. Ook de meest felle
critici van de no-claimregeling zeggen: als je het dan doet, zul je het in
ieder geval bij de huisarts moeten doen. Men wil het niet, maar als je het
toch doet, moet het in ieder geval bij de huisarts. Dat heeft hij net uitgezonderd,
dus houden wij over het aspect van de kostenbeheersing. Daarover zei hij net
in antwoord op vragen van collega's en nu ook van mij dat nu eenmaal –
en dat is zoals hij zelf zegt een dilemma en een delicate afweging –
het bedrag van 1,6 mld moet worden opgehoest dat dit wetsvoorstel moet opleveren.
En dat moet worden opgehoest door de mensen die geen keuze hebben nadat zij
bij de huisarts zijn geweest. Dat is toch een niet te verdedigen positie?De heer Buijs (CDA):Je kunt kiezen voor verschillende zaken. Je kunt kiezen voor een directe
premieverhoging, voor een procentuele premieverhoging of voor dit. Dit is
wat in het Hoofdlijnenakkoord duidelijk is afgesproken: er komt een verplicht
eigen risico. Daar voel ik mij aan gebonden. Wij kunnen er eindeloos over
discussiëren of je de methode a, b of c neemt, maar dat is een tweede.
Veel interessanter lijkt mij dat u zegt: die patiënt heeft nu helemaal
geen keuzevrijheid meer. Ik wil dit toch een keer noemen. U weet dat het onnodige
gebruik van de spoedeisende hulp bijvoorbeeld in Den Haag – dat veroorzaakt
wordt door onder andere een groot tekort aan huisartsen – een forse
kostenpost is. De patiënt die ongelimiteerd kan binnenlopen bij de spoedeisende
hulp, zal door zijn kostenbewustzijn – bij het binnenlopen verliest
hij immers minimaal de helft van zijn no-claimteruggaaf – toch liever
eerst maar naar de huisarts gaan. De huisarts is ook beter in staat om de
patiënt in dit soort gevallen te begeleiden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mijn conclusie uit het antwoord van de heer Buijs is dat mijn samenvatting
van zijn positie wel degelijk adequaat was. Voor kostenbewustzijn wordt er
naar de huisarts gekeken. In antwoord op een vraag van mevrouw Kant bevestigde
de heer Buijs dat iemand met een knobbeltje in de borst géén
keuze heeft. Dat is het element van de kostenbeheersing. Het bedrag moet worden
opgehoest door de mensen die geen keuze hebben. Ik vind dat geen verdedigbare
positie.De voorzitter:Ik stel u voor om zich te beperken tot één vraag. Er komt
nog een tweede termijn en de heer Buijs moet zijn betoog nog afmaken.Mevrouw Kant (SP):Ik wil het toch even hebben over het amendement. U zegt hier zeer stellig
dat er niet wordt bezuinigd op de huisarts. De dekking zit hem in de verhoging
van het no-claimbedrag. U moet hier niet jokken, mijnheer Buijs. Met betrekking
tot de dekking staat er immers duidelijk: de huisarts moet het onnodige gebruik
4% reduceren en wordt hier taakstellend op afgerekend. Dat betreft die 20
mln. U gaat het gat dat u hebt, hiermee dekken. De minister knikt, maar wij
zijn ook niet helemaal achterlijk. In dit amendement is de dekking een bezuiniging
op de huisartsenzorg.De heer Buijs (CDA):Het is grappig dat u die zin voorleest en vergeet de daarop volgende zin
voor te lezen, want daar zit de dekking in. Dat ziet u ook. Maar ik kan mij
voorstellen dat u een dergelijke zin wilt vergeten. Ik zal u een voorbeeld
geven. Er worden op dit moment afspraken gemaakt door verzekeraars met huisartsen
over het doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen. U weet van het experiment
in Limburg. Ik stel mij voor dat de verzekeraar en de huisarts straks in het
in wording zijnde praktijkplan ook beschrijven op welke wijze zij vorm willen
geven aan herhaalrecepten of praktijkondersteuning door een praktijkverpleegkundige
of een diabetesverpleegkundige. Daar is een inzet voor. Dat zal gemeten moeten
worden, ook rekening houdend met de demografische ontwikkeling, maar laten
wij die even vergeten. Het is een taak voor verzekeraar en huisarts om hier
die 4% te halen. Wat is dan de beloning? Als zij erin slagen is de beloning
voor de patiënten die er ook aan mee moeten werken, dat de premie weer
naar beneden gaat als 4% wordt gehaald in de huisartsenlijn. Dat staat namelijk
in de daarop volgende zin. Dan moet u niet zeggen dat de huisarts er in inkomen
op achteruit gaat. Nee, dat is niet de bedoeling. Daar waar de minister nu
bezig is met de herstructurering van de honorering is het ook nuttig dit element
in goed overleg met de Huisartsenvereniging op te nemen.Mevrouw Kant (SP):Nu doet u net of u dit met de Huisartsenvereniging hebt overlegd. Ik kan
u vertellen dat men daar mordicus tegen hetgeen is wat hier staat. Er wordt
ter dekking 20 mln bezuinigd op de huisartsenzorg. Geeft u dat nou gewoon
toe!De heer Buijs (CDA):Ik geef dat niet toe en het is volslagen onjuist. Mevrouw Kant moet alle
regels voorlezen, dan ziet zij ook waar de dekking zit.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het lijkt vrij eenduidig wat hier staat, maar het blijkt multi-interpretabel
te zijn. Dat zegt u tenminste. Ik heb één vraag. Zegt u dat
de huisarts ervoor verantwoordelijk is dat de no-claimteruggaaf niet omhoog
gaat tot € 255? De huisarts moet 4% bezuinigen en als hij daar niet
in slaagt, is het zijn schuld dat patiënten meer gaan betalen of minder
terugkrijgen.De heer Buijs (CDA):Het is een wat ingewikkelde vraag. Het is niet dé huisarts die
verantwoordelijk is. De verzekeraar en de huisarts zijn verantwoordelijk in
het kader van het praktijkplan. U kunt daarover uw hoofd schudden, maar toch
is het zo. Het wordt tijd dat die afspraken eens worden gemaakt. De huisarts
vervult op dit moment in ons land een erg goede functie. Hij verwijst door
en hij heeft een poortwachtersfunctie. Een aantal taken van die huisarts hoeft
echter helemaal niet door die huisarts te worden uitgevoerd. Ik wil hiermee
een stimulans geven aan die praktijkondersteuning, bijvoorbeeld door diabetesverpleegkundigen.
Die ondersteuning is goedkoper en dat betekent een reductie van kosten die
wordt geschat op 30 mln.De voorzitter:U zei dat u één vraag had, mevrouw Halsema.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit was de helft van de eerste vraag.De heer Buijs (CDA):Ik denk dat het een heldere uitleg is.De voorzitter:Nee mevrouw Halsema, u zei dat u één vraag had. U hebt ook
nog een tweede termijn. Ik geef het woord aan de heer Van der Vlies.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb een vraag over hetzelfde punt. Er spelen wat begrippen en woorden
door elkaar heen. In de toelichting op het amendement wordt gezegd dat zorgverzekeraars,
huisartsen en hun vertegenwoordigers de ruimte krijgen om de kosten te reduceren
en dat zij daarop worden afgerekend. Het is niet zeker dat het lukt, dus die
no-claimteruggaaf gaat € 5 op jaarbasis omhoog. Stel nou dat de
ruimte die u de huisartsen biedt niet wordt gepakt of dat men het niet ziet
zitten. Gaat dan no-claimregeling toch met € 5 omhoog?De heer Buijs (CDA):Nee. U leest wel goed voor, maar er staat een zin na. Onzekerheid in de
opbrengst – ik weet dus ook niet of zij erin zullen slagen – rechtvaardigt
een beperkte verhoging van de no-claimteruggaaf. Dus eerst zien en dan geloven.
Er staat ook dat deze verhoging met ingang van 2006 kan worden teruggebracht
als men er wel in slaagt om die kostenreductie door inzet van een taakherschikking,
dus door een praktijkplan, zodanig toe te spitsen dat daarmee doelmatigheid
wordt gehaald. De signalering van het NIVEL dat 4% van de mensen die een huisarts
bezoekt ook op een andere manier kan worden geholpen, is van belang. Het was
een enquête onder patiënten, niet onder huisartsen zelf. Die noemden
een hoger percentage. Wij zijn nu toch bezig met de functie van de huisarts
en de no-claimregeling. Wij kunnen dan juist de doelmatigheid van de huisarts
stimuleren door het voorstel dat wij hier doen. Als dat niet lukt, blijft
dat no-claimbedrag op € 255.De heer Van der Vlies (SGP):Het een is een intentie en het ander is een besluit. Dat is het verschil.
Als die intentie niet wordt ingevuld, door onmogelijkheid, onwil of iets daartussen,
wordt de no-claimteruggaaf met € 5 per jaar te verhoogd. Dat is
geen groot bedrag, dat erken ik. Wij nemen daar echter wel een
besluit over en het andere is een intentie.De heer Buijs (CDA):Dat klopt. De minister is nu bezig met een nieuwe honoreringsstructuur
voor de huisarts, inclusief een praktijkplan. Ik zeg het voorzichtig omdat
er een patstelling is tussen de beroepsorganisatie en de minister. Wij proberen
het overleg hiermee ook vlot te trekken. Dit is een uitgelezen moment om weer
met de huisartsenvereniging om de tafel te gaan zitten. De minister moet weer
met de huisartsen en de verzekeraars in gesprek gaan om tot een goede en doelmatige
huisartsenzorg in Nederland te komen. Die belangrijke functie willen wij handhaven.
Dit was het deel over de algemene no-claimregeling. Ik zal misschien een aantal
dingen herhalen, maar dat kan geen kwaad.De vraag werd opgeworpen of deze no-claimregeling in strijd is met internationale
verdragen. Ik spreek over de 9%- of de 25%-regeling. De minister zegt in de
nota naar aanleiding van het verslag dat hij hierover informeel overleg heeft
gehad met vertegenwoordigers van de Raad van Europa en de IAO. Hij zei dat
uit het overleg met die organisaties is gebleken dat dit geen beletselen hoeft
op te leveren. Formele toetsing vindt volgens de minister pas plaats nadat
dit wetsvoorstel tot wet is verheven. Het is nuttig als dit zo snel mogelijk
gebeurt. Kan deze formele toetsing niet plaatsvinden voordat de nieuwe Zorgverzekeringswet
ingaat, dus voor 1 januari 2006? Ik krijg graag een antwoord van de minister
op de vraag of niet alleen een informele, maar ook een formele toetsing plaatsvindt
om onnodige vertraging in de invoering van de Zorgverzekeringswet te voorkomen.
De CDA-fractie wenst voorts inzicht in de manier waarop in de Wet op de zorgtoeslag
en de Zorgverzekeringswet met deze no-claimsystematiek rekening wordt gehouden
bij met name de combinatie van de verplichte no claim en het vrijwillige eigen
risico. Leidt dit niet tot extra administratieve lasten na 2006? De minister
gaat hier in zijn nota naar aanleiding van het verslag niet uitgebreid op
in, terwijl deze vraag voor de CDA-fractie van belang is met het oog op de
combinatie met de Wet op de zorgtoeslag. Wil de minister verduidelijken of
het invoeren van dit wetsvoorstel hierop van invloed is voordat de Wet op
de zorgtoeslag in de Kamer wordt behandeld? De CDA-fractie meent dat dit het
geval is, al weet zij niet in welke mate.Mijn betoog is enigszins in de soep gelopen doordat ik al veel vragen
heb beantwoord. Ik maak hiervoor mijn excuses. De CDA-fractie stemt in algemene
zin in met de no-claimsystematiek in het wetsvoorstel onder verwijzing naar
het Hoofdlijnenakkoord en het advies van de Raad van State. Zij kan zich echter
niet vinden in het voor 25% laten meetellen van de kosten voor de huisarts.
Naast de uitvoeringstechnische problemen spelen vooral de inhoudelijke argumenten
een rol in het oordeel van de CDA-fractie. Ik benadruk dat nagenoeg iedereen
in dit land ervan overtuigd is dat een bezoek aan de huisarts juist preventief
werkt. Ook zijn poortwachtersfunctie is van groot voor de kostenbeheersing.
Naar mijn mening is die functie het pareltje en de basis van onze gezondheidszorg.
De minister weet dat andere landen hier razend jaloers op zijn. Zo is in Duitsland
deze functie van de huisarts geherwaardeerd en wel op zo'n manier dat een
doorverwijzing door de huisarts niet in rekening wordt gebracht. Er wordt
dan dus geen eigen bijdrage gevraagd. Ook daar ziet men dat de poortwachtersfunctie
en het inschrijven op naam waardevol zijn. Te prijzen is dat de regering in
haar Hoofdlijnenakkoord nog eens heeft gesteld dat de poortwachtersfunctie
van de huisarts wordt behouden. Dat staat er letterlijk in. Niet alleen de
beroepsgroep, maar ook het rapport "Gepast gebruik" van de Raad voor de Volksgezondheid
hebben aangetoond dat de huisartsfunctie van onmisbaar belang is. De huisarts
handelt namelijk 96% van de klachten af en zorgt voor preventie, ondersteuning,
advisering en het gericht doorverwijzen van patiënten die op naam zijn
ingeschreven. Juist de huisarts kan dan ook als geen ander zijn of haar patiënten
de nodige voorlichting geven over de noodzaak tot verwijzing naar de tweedelijns
gezondheidszorg. Hij of zij kan ook in het kader van de zeeffunctie fors wat
voorbereidend onderzoek laten verrichten. Juist in het kader van de no-claimregeling
heeft de huisartsenfunctie in mijn ogen een toegevoegde waarde. Zodra de huisarts
wordt belast, al is het maar met € 5, loopt men het risico op onderconsumptie
met alle gevolgen van dien. Dat voorkom je dus op deze manier. Dat laatste
zeg ik naar aanleiding van het zojuist genoemde huisartsenmodel in Duitsland.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil de discussie niet herhalen, maar heb wel een vraag aan de heer
Buijs. Er moet 30 mln worden bezuinigd op het pareltje van ons gezondheidssysteem.
Dat lijkt mij fraai, zeker als je eerst pareltje bent genoemd. Heeft dat niet
als effect dat veel meer mensen bij de spoedeisende hulp terechtkomen? De
bereikbaarheid van huisartsenhulp zal niet groter worden als er 30 mln op
wordt bezuinigd.De heer Buijs (CDA):Nee. Zoals ik eerder heb gezegd, denk ik juist dat iemand die naar de
spoedeisende hulp gaat, in een keer bijna zijn gehele no claim kwijt is. Als
diegene naar de huisarts gaat, is dat niet het geval.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mensen gaan naar de spoedeisende hulp omdat de huisarts niet bereikbaar
is en zij hulp nodig hebben.De voorzitter:U mocht maar één vraag stellen, mevrouw Halsema. Nu mag
de heer Heemskerk een vraag stellen.De heer Heemskerk (PvdA):Een van mijn collega's die in het oosten van het land woont, moest naar
de huisarts. Zij kon niet bij haar huisarts terecht en alle andere huisartsen
verwezen haar door naar de spoedeisende hulp. Met uw voorstel wordt de capaciteit
van de huisartsen nog verder afgeknepen en het gevolg is dan toch dat de mensen
door dit soort gevallen die no-claimmaatregel nog harden voor hun kiezen krijgen?De heer Buijs (CDA):U vertolkt met deze woorden juist niet uw warme gevoelens voor de huisarts.
Wij hebben in vorige debatten al onderkend dat er een groot tekort aan huisartsen
is. Dat komt niet door het ontbreken van een voorstel van de minister voor
een verruiming van de instroom, want de ruimte daarvoor is op het ogenblik
zevenhonderd, maar er stromen er nog geen vijfhonderd in. Weet
u hoe dit komt? Door het imago van het vak. En waardoor wordt dat veroorzaakt?
Door de grote administratievelastendruk, de werkdruk, etc. Als wij de no-claimmaatregel
ook op de huisarts van toepassing lieten zijn, zou de verhoging van de administratievelastendruk,
een onnodige toevoeging aan het werk van de huisarts, het vak nog onaantrekkelijker
maken. In wezen zou u dus blij moeten zijn met ons voorstel.De heer Heemskerk (PvdA):Ik ben blij dat de huisarts van de maatregel wordt uitgezonderd, maar
het verschil tussen uw fractie en de mijne is dat uw fractie wil bezuinigen
op de huisarts die zij zo'n warm hart toedraagt en dat mijn fractie de huisarts
beschouwt als het pareltje in de gezondheidszorg waarmee die zorg nog enigszins
betaalbaar kan worden gehouden.De heer Buijs (CDA):Ik herhaal het nog één keer, wij bezuinigen niet op de huisarts,
wij zorgen er juist voor dat zijn poortwachtersfunctie versterkt kan worden.
Dat is het hele betoog. Ook in het debat dat wij binnenkort met de minister
zullen voeren, zullen wij hem oproepen om juist de eerstelijnsfunctie te versterken.De voorzitter:Ik maak de leden erop attent dat de meesten van hen nog in eerste termijn
aan het woord komen en dat er na het antwoord van de minister ook nog een
tweede termijn zal zijn. Enige beperking van de interrupties lijkt mij toch
wel op haar plaats.De heer Nawijn (LPF):Ik heb een vraag aan de heer Buijs, voorzitter, gewoon om duidelijkheid
te verkrijgen. Hij noemt de huisarts de parel in de gezondheidszorg. Ik ben
het helemaal met hem eens, de eerste lijn kan bepalen welke verdere zorg er
nodig is. Maar er is in vele regio's al een ontwikkeling gaande waarbij de
poliklinieken en de huisartsenposten naast elkaar gevestigd worden. Als deze
niet meer gescheiden worden, komt er al gauw het verwijt dat je je no-claimkorting
kwijt bent als je in de polikliniek of bij de spoedeisende hulp terechtkomt.De heer Buijs (CDA):Dat is zeker een punt en u kent ook onze zorg over de bereikbaarheid van
de huisartsenposten. Wij worden hierover niet alleen benaderd door burgers,
wij hebben dit ook al meermalen in een debat met de minister aan de orde gesteld.
In het komende debat over de spreiding van de huisartsenzorg willen wij hierover
ook met hem overleggen, want als de huisarts straks wel uit de no-claimmaatregel
is gehaald, schieten wij er geen fluit mee op als hij niet bereikbaar is.
Daarom moeten wij erover in discussie hoe wij het vak aantrekkelijker kunnen
maken, hoe wij het imago van de huisarts kunnen verbeteren. Ik roep de minister
dan ook op, samen met de beroepsorganisatie van de huisartsen in een praktijkplan
goede afspraken te maken. Ik heb ook het idee dat de minister hier gaarne
toe bereid is.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Ik begrijp heel goed dat de heer Buijs, nu hij een heel mooi
resultaat heeft behaald doordat de huisarts uit de no-claimregeling is gehaald,
er heel veel moeite mee heeft om toe te geven dat het gat dat daardoor ontstaat,
gevuld wordt via een bezuiniging op de huisartsenzorg. Er is bij de dekking
sprake van "taakstellend afgerekend worden". Ik dacht dat het om 20 mln ging,
maar hij heeft zelf van 30 mln gesproken. Dat geld moet ergens vandaan komen,
dat moet dus gewoon bezuinigd worden. En onderaan het amendement staat nog
de mooie zin: "De financiële consequenties van bovenstaande keuze betekenen
ten slotte dat middelen ter versterking van de eerste lijn niet langer door
het Rijk voor dat doel beschikbaar worden gesteld." Dat is nogal wat. Daarbij
gaat het om het bedrag van 50 mln dat nog in het vat zat voor de huisartsenzorg,
wat belangrijk is voor versterking van de huisartsenzorg. Dat geld komt dus
ook niet beschikbaar.De heer Buijs (CDA):Dit laatste is essentieel, want ik hecht wel aan goede ondersteuning van
de eerste lijn, ook met fysiotherapie en verloskundigen. Dit is ook allemaal
in de discussie over de subsidiëring besproken. Maar hierover heeft de
minister zelf een mededeling gedaan. Er is een patstelling met de beroepsorganisatie,
waardoor dat bedrag van 50 mln niet zal worden ingezet.Minister Hoogervorst:Nee, zo is het niet.De heer Buijs (CDA):Dan hoor ik nog wel hoe het wel in elkaar zit. Ik ben benieuwd hoe de
ondersteuningsstructuur dan wel geregeld kan worden.De voorzitter:Mevrouw Kant, de vraag is nu al vier of vijf keer gesteld.Mevrouw Kant (SP):Er is een misverstand. Ik heb geciteerd uit het amendement van de heer
Buijs. Hij heeft het zelf opgeschreven. Ik wil dat hij daarop reageert. Mijn
vraag ging over die 50 mln die op de plank ligt; die komt er dus niet.De heer Buijs (CDA):In het debat over de huisartsengeneeskunde zullen wij op de ondersteuningsfunctie
van de eerste lijn terugkomen. Ik ben heel benieuwd wat de minister heeft
gedaan met de 16 mln die hij nu al op de huisartsenzorg heeft bezuinigd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De dekking van het amendement is op dit moment voor mij nog volstrekt
onduidelijk. Ik heb een paar vragen aan de heer Buijs.Wat kost het volgens de heer Buijs om de huisarts uit de no-claimregeling
te halen?In hoeverre biedt het amendement dat hij heeft ingediend, daarvoor een
adequate dekking? Ik begrijp dat er 50 mln voor versterking van de eerste
lijn naartoe gaat. De verhoging van het no-claimbedrag van € 250
naar € 255 voor 20 mln is ingeboekt. Dat is samen 70 mln.Wat is het een bedrag dat volgens de heer Buijs moet worden opgehoest?
Volgens de minister is het 120 mln. Dat heeft hij in antwoord op schriftelijke
vragen aan mijn fractie geantwoord. Ik zie de minister nee schudden. Misschien
is het goed als het wordt opgehelderd. Hoeveel moet het opleveren?Komt er nu wel of niet een extra premieverhoging voor de verzekerden?
Het staat niet in de toelichting, maar ik wil dit heel duidelijk weten.Als het wetsvoorstel inclusief het amendement zal werken, zal een verhoging
van € 250 naar € 255 een extra besparingsverlies opleveren, omdat meer mensen meer geld kunnen terugkrijgen.De heer Buijs (CDA):Men krijgt dus gemiddeld ook meer terug in ons voorstel. Nu is het € 83;
bij de verhoging naar € 255 zal het gemiddeld € 90 zijn.
De premieverhoging die daarbij past, is een paar dubbeltjes per maand.De voorzitter:Ik sta u nog één interruptie toe, mijnheer Rouvoet. Daarna
vervolgt de heer Buijs zijn betoog. Het amendement is uitentreuren hier aan
de orde geweest.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wij hebben het debat uitgesteld, omdat het amendement nog niet klaar was.
Nu is het amendement er, maar het roept zoveel vragen op dat het mij alleszins
redelijk lijkt dat wij het tot op de bodem uitdiscussiëren. Niet alleen
de woordvoerders hier en misschien ook de minister, maar ook de mensen die
het debat om welke reden dan ook volgen, willen precies weten waar zij met
het amendement aan toe zijn.De heer Buijs spreekt nu over een premieverhoging van een paar dubbeltjes
per maand. Dat staat niet in de toelichting op zijn amendement. Waarom staat
het niet bij de dekking? Waarom zegt hij niet eerlijk tegen de mensen dat
zij een premieverhoging van € 63 krijgen namens de minister en dat
CDA, VVD en D66 er nog iets bovenop doen?Over de verhoging van € 250 naar € 255 zegt de heer
Buijs dat de mensen meer zullen terugkrijgen. Nu moet het niet veel gekker
worden! Hij voert het in het amendement op als een potentiële dekking
voor het gat dat hij slaat door de huisarts eruit te halen. Er is geen touw
aan vast te knopen.De heer Buijs (CDA):Dan kent u de no-claimregeling niet. U weet dat er nu een gemiddelde teruggave
is van € 83 in het kader van de no-claimsystematiek. Het is niet
voor iedereen; het is een gemiddelde teruggave. Ik zeg dat door de verhoging
van € 250 naar € 255 de gemiddelde teruggave iets hoger
zal zijn.Los daarvan is hiervoor een kleine verhoging van de premieverhoging van € 63
noodzakelijk. De berekeningen daarvoor konden wij niet eerder maken, omdat
er volumecomponenten en dus inkomenscomponenten zijn. Daarom hebben wij berekend
dat het ongeveer € 5 per jaar zal zijn.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Waarom staat het niet in uw amendement, mijnheer Buijs?De heer Buijs (CDA):Omdat wij het exacte bedrag niet konden weten. Die 255 moet weer teruggeplust
worden en wij moeten kijken wat dat dan betekent.De voorzitter:Ik stel toch voor dat de heer Buijs zijn betoog vervolgt, want anders
komen wij niet verder. U krijgt allemaal nog een tweede termijn en ook nog
een antwoord van de minister.De heer Buijs (CDA):Voorzitter. Ik was al een heel eind gevorderd. Naast inhoudelijke argumenten
om de huisartsenzorg uit te zonderen van deze no-claimregeling zijn er volgens
het CTG, de zorgverzekeraars, maar ook de beroepsgroep praktische belemmeringen
om de huisarts per 1 januari aanstaande op te nemen in de no-claimsystematiek.
Gelet op de discussie over de herstructurering van de huisartsenhonorering
is het zelfs de vraag of 1 januari 2006 goed haalbaar is. Ik hoop van
wel en ik hoop ook dat het overleg tussen de beroepsgroep en de minister spoedig
weer kan starten. De CDA-fractie is bang dat bij eventuele tussenoplossingen,
zoals vermeld in de brief van het CTG, een tussentijds tarief naast juridische
ook grote administratieve lasten zal meebrengen die de opbrengst van deze
maatregelen volledig teniet kunnen doen. Zoals gezegd heeft de CDA-fractie
vooral inhoudelijke bezwaren. Dat was reden om een amendement in te dienen
mede ondertekend door de collega's van VVD en D66 dat de huisartsenzorg uitzondert
van de no-claimregeling.Over de dekking heb ik al zeer uitgebreid gepraat. Het is niet onbelangrijk
dat er nog eens wordt nagedacht over het huidige wetsvoorstel. Ik weet dat
de VVD, onze collega in de coalitie, voorstellen heeft ontwikkeld om te bezien
of wij tot een rechtvaardiger verdeling kunnen komen in de nieuwe systematiek.
Ik hoor dan ook graag van de heer Weekers of hij van plan is een onderzoek
daarnaar te starten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik dacht dat het bij het pakket hoorde dat een onderzoek gestart zou worden
naar een rechtvaardiger verdeling in de no claim. Het amendement dat ik heb
ingediend, past naadloos in het voorstel dat de VVD mogelijk wil doen. Het
repareert de meest schrijnende effecten voor volgend jaar. Ik hoor graag hoe
de CDA-fractie daartegenover staat.De heer Buijs (CDA):Ik heb nog geen gelegenheid gehad om het amendement inhoudelijk te bestuderen.
De uitgangspunten van mevrouw Halsema spreken mij aan, maar dat wil nog niet
zeggen dat ik met het voorstel akkoord kan gaan. Ik zal er graag naar kijken.
Ik hoor ook graag een toelichting van de heer Weekers op zijn voorstel.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Ik wil beginnen met de heer Buijs te complimenteren. Wij weten
allemaal dat veel oppositiepartijen, inclusief mijn partij, en veel mensen
in het land de no claim niet zien zitten. Een van de grote pijnpunten was
dat er zelfs een financiële drempel zou worden opgeworpen voor een bezoek
aan de huisarts. De heer Buijs heeft in de stormachtige besprekingen in de
coalitie zijn rug rechtgehouden. Ik complimenteer hem ermee dat hij de no
claim er uit heeft gekregen. Bij het recht houden van die rug zal de onrust
in de samenleving, het verzet en de acties, zeker hebben geholpen. Dat steuntje
in de rug zal hij daar goed bij hebben kunnen gebruiken. Actie helpt dus.
Misschien denkt het CDA door die acties af en toe dat het het niet helemaal
goed doet. De heer Buijs heeft daar op dit punt naar geluisterd. Het is belangrijk
dat het bezoek aan de huisarts niet meer onder de no claim valt. Dat is winst.Natuurlijk past daarbij een maar. Het is jammer dat, evenals in het debat
vorig jaar, het ene kwaad wordt ingeruild voor het andere. De andere coalitiepartijen
willen daar dan weer iets voor terug. Vorig jaar werd de medicijneuro vervangen
door het uit het pakket halen van de zelfzorgmiddelen, met veel ellende tot
gevolg. Dit jaar gaat de no claim er wel uit, maar wordt er bezuinigd op de huisartsenzorg. Dat is bijzonder dom. Met 3% voor het totale
budget voor gezondheidszorg handelen huisartsen maar liefst 95% van de hulpvragen
zelf af. Als ex-huisarts weet de heer Buijs dat bijzonder goed. Ik begrijp
dan ook werkelijk niet hoe hij hiermee heeft kunnen instemmen. Hij noemt het
zelf het pareltje van de zorg. Daar bezuinig je dan vervolgens niet op, lijkt
mij. Evenals bij de no-claimregeling zal blijken dat goedkoop duurkoop is.Wij krijgen er ook een hogere no claim voor terug. Zij gaat van € 250
naar € 255. Dat is weer een hogere premie, waar ik helemaal niet
blij mee ben. Ik begrijp ook niet wat dit toevoegt. Dit is volstrekt onnodig.
Nu het bezoek aan de huisarts niet meer onder de no claim valt, is er alle
reden om helemaal af te zien van de no claim, want een patiënt heeft
daarna geen keuze meer. Als een deskundige huisarts – waar wij er veel
van hebben in Nederland – het verstandig vindt dat een patiënt
voor onderzoek naar het ziekenhuis gaat, wat moet betrokkene dan denken? Dat
kan dan wel verstandig zijn, maar dan raak ik mijn no claim kwijt, dus ik
ga maar niet? Hoe ziet men dat voor zich? Moet betrokkene dat advies dan in
de wind slaan? Als een huisarts zegt dat het verstandig is dat een patiënt
bepaalde geneesmiddelen gebruikt omdat zijn gezondheidsprobleem anders groter
wordt, welke keuze heeft betrokkene dan? Moet hij dat dan maar niet gaan gebruiken,
omdat hij daarmee zijn no claim kwijtraakt? Dat zijn toch geen keuzes? Mensen
hebben dan geen keuze. Welk effect wil de minister via deze financiële
prikkel bereiken, anders dan het nadelige effect dat men om financiële
redenen ergens van afziet?Zorg nodig hebben, is geen keuze. Welke keuze heeft iemand die een hartinfarct
krijgt? Welke keuze heeft een reumapatiënt? Welke keuze heeft iemand
die chemotherapie krijgt? Welke keuze heeft iemand die op zijn fiets op straat
wordt aangereden? Welke keuze heeft iemand die bijvoorbeeld voor een knobbeltje
in de borst door een deskundige huisarts wordt doorverwezen voor nader onderzoek?De minister zegt het zelf in de stukken, namelijk dat de regering de mening
is toegedaan dat "het financieel prikkelen van burgers daar dient te gebeuren
waar burgers een keuzemogelijkheid hebben". Dat is nu niet meer het geval;
er is geen sprake meer van keuzemogelijkheid. Alle zorg – buiten dan
misschien de eerste hulp, al is dat volgens mij ook vaak geen keuze –
gaat immers via de poortwachter, zijnde de huisarts. Dan valt dus eigenlijk
de hele grondslag voor het voorstel weg. Ik ben dan ook zeer benieuwd wat
de minister er nu nog van vindt.Alles overziende, met de wijziging die de heer Buijs voorstelt, is er
dus alle reden om af te zien van het hele voorstel. Ik vraag de minister waarom
hij, na alle commotie die er is geweest, niet zegt: ach, laten wij het per
1 januari a.s. maar niet invoeren. Waarom zoveel overhoop halen, waarom
zoveel rompslomp voor remmende invloed op zorg waar mensen geen keuze hebben
en het dus niet of alleen verkeerd zal werken? Het is toch, eerlijk gezegd,
gewoon gedoemd te mislukken? Dat moet toch zelfs deze minister zijn eer te
na zijn? Waarom niet de wijsheid om te stoppen, in plaats van doorgaan met
dit voorstel dat voor hem toch ook wel enigszins een prestigeproject lijkt
te zijn geworden?Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar kabinetten
blijkbaar wel. Wij hebben het specialistengeeltje gehad, wij hebben de medicijnknaak
gehad, wij hebben bij Paars het eigen risico in het ziekenfonds gehad. Keer
op keer stoot men zich aan dezelfde steen. Nu weer de no claim. Ik wil de
minister nadrukkelijk adviseren om slimmer te zijn dan die ezel en de no claim
niet per 1 januari in te voeren. Los van alle discussies die wij al hebben
gehad over de huisarts, is de no claim op zichzelf natuurlijk een heel slecht
idee. Ik kan het in één zin samenvatten: hierdoor gaat ziek
betalen voor gezond. Als je voor solidariteit in de zorg bent, vind je dat
dus een slecht idee. Als je een wat vreemde opvatting van solidariteit hebt,
zoals de minister, dan vind je het een goed idee. Hij noemt het "omgekeerde
solidariteit". Tja, het is toch gewoon het onderuit halen van de solidariteit,
wat voor woorden de minister er ook voor zoekt.Het hele idee van de no claim gaat van twee foute vooronderstellingen
uit. De eerste is: gezondheid is een verdienste, zorg nodig hebben is een
keuze. Die vooronderstelling is fout, want iemand die een enge ziekte krijgt,
heeft geen keuze. De tweede foute vooronderstelling is: mensen maken veel
te gemakkelijk gebruik van zorg en gaan te gemakkelijk naar de dokter. Ook
dat is niet waar. Door toch van die twee foute vooronderstellingen uit te
gaan, zit je per definitie al op een dwaalspoor. Toch worden die stellingen
gebruikt om het voorstel te verdedigen. Je zou kunnen zeggen dat eigenlijk
de aanleiding tot dit idee al misleidend is. Het advies van de Raad voor de
Volksgezondheid en zorg geeft al aan dat mensen niet te gemakkelijk naar de
dokter gaan. Het beeld dat er in Nederland veel zorg geconsumeerd wordt, is
niet terecht, aldus deze raad. Wanneer het gebruik in Nederland vergeleken
wordt met andere Westerse landen, blijkt dat Nederland er relatief gunstig
uitkomt.Vooral bij dit voorstel is er een zeer brede weerstand. Dat zie je niet
vaak. Er is echt geen enkele voorstander van invoering van de no claim te
vinden, buiten de minister en de coalitiepartijen. Verder ken ik in Nederland
geen enkele voorstander van invoering van de no claim. Ik begrijp dan ook
echt niet waarom dit toch zou moeten doorgaan. De algemene opvatting is dat
deze maatregel niets anders doet dan de kosten verleggen van ons allemaal
naar degene die de pech heeft om ziek te worden. Er is dan ook niet voor niets
heel veel protest van heel veel maatschappelijke organisaties tegen invoering
van de no claim. Dat bleek gisteren bij de gezamenlijke uitspraak die u, voorzitter,
hebt ontvangen, en ook tijdens de protestmanifestatie buiten dit gebouw. Verder
bleek het tijdens de hoorzitting die wij hebben gehouden. Alle organisaties
hadden alleen maar kritiek en hebben de onzinnigheid van de maatregel volop
kunnen toelichten. Nogmaals: eigenlijk zijn de minister, het kabinet en de
coalitiepartijen de enigen die deze maatregel zien zitten. Ik zal u straks,
ter illustratie, een deel overhandigen van de schriftelijke protesten van
de 60.000 mensen die hun mening al kenbaar hebben gemaakt. Er mag van worden
uitgegaan dat dit pas een begin is. Als mensen straks de no claim gaan voelen,
zullen zij ongetwijfeld opnieuw bezwaar aantekenen.Geschat is een kostenbesparing van 180 mln euro. Nu de huisartsen eruit
zijn, is het 160 mln euro. Klopt dit? Ik probeer mij voor te stellen hoe die
kostenbesparing eruit ziet, maar ik zie het echt niet voor me.
Zijn de negatieve effecten wel in de berekening meegenomen? Als iemand bepaalde
medicijnen niet slikt, kan de ziekte verergeren en moet er alsnog opname plaatsvinden.
Dat maakt de zorg dus duurder. De inschatting is gemaakt door het CPB, dat
zelf al aangeeft dat het een empirisch economisch model is. Dat model is niet
gebaseerd op de praktijk van alledag. Mijn opvatting en ook de opvatting van
iedereen die in de zorg werkt, is dat dit de zorg niet goedkoper maakt. De
negatieve effecten zullen de zorg integendeel duurder maakt, ook al omdat
de uitvoeringskosten zullen toenemen.De minister wijst graag naar andere landen. Hij schrijft dat in Nederland
mensen relatief weinig eigen betaling hebben in de zorg. Dat klopt en dat
wil ik graag zo houden. Er is dus relatief weinig eigen betaling, maar toch
maken Nederlanders relatief weinig gebruik van zorg. Hoe kan de minister dit
verklaren?België heeft een systeem van eigen betaling in de zorg. De minister
verwijst daar graag naar, maar weet hij wel wat voor bureaucratische chaos
er in dat land heerst? Is hij daar wel eens wezen kijken? Als je binnenkomt,
zie je kassa's! Dat willen wij toch niet in dit land? Ik tenminste niet. In
België is sprake van inkomensafhankelijke maxima aan de eigen betalingen,
maar in Nederland gaat dat voor iedereen gelden. Ongeacht je inkomen, word
je geconfronteerd met hogere premies en no claim. Dat is een wezenlijk verschil,
maar ook als er sprake is van inkomensafhankelijkheid, doen zich negatieve
maatschappelijke effecten voor. Ook in België leidt het ertoe dat mensen
die zorg nodig hebben het niet kunnen betalen.In Duitsland is onlangs een eigen bijdrage ingevoerd van € 10
per kwartaal. In tegenstelling tot Nederland is daar wél sprake van
overconsumptie van zorg. De effecten zijn daar dus ook anders, maar in dat
land geldt een maximum van 2% van het inkomen. Voor chronisch zieken is dat
percentage 1. In Duitsland wordt dus wel degelijk rekening gehouden met het
inkomen en de aard van de ziekte. In Nederland gaat dat niet gebeuren. Ook
in Duitsland levert de € 10 per kwartaal wel degelijk problemen
op; mensen gaan te laat naar de dokter. Als de minister vergelijkingen maakt
met het buitenland, moet hij al deze negatieve effecten ook noemen.Voorzitter. Ik ben tegen invoering van een no claim. Maar als het dan
toch gaat gebeuren, moeten enkele zaken worden uitgezonderd. De huisarts is
er al uit, maar dat zou ook voor de chronisch zieken moeten gelden. Ziekte
is geen keuze! Levenslang ziek zijn, overkomt je. Die mensen worden langdurig
getroffen door een ziekte en nu ook nog eens levenslang of zolang als de regeling
bestaat, met de no claim. Zij hebben daar zelf geen invloed op. Zij worden
geconfronteerd met die extra kosten, zonder dat zij daar zelf ook maar iets
aan kunnen doen. Dit kan echt niet. Ik heb al gezegd dat Duitsland hiervoor
een speciale regeling heeft getroffen.Ik had een amendement ingediend dat beoogde dat de chronisch zieken helemaal
worden uitgezonderd van dit wetsvoorstel. Omdat er ook andere initiatieven
waren om er op een andere manier voor te zorgen dat chronisch zieken de hogere
premie terugkrijgen, heb ik mijn eigen amendement ingetrokken om samen te
kunnen optrekken met mensen die vergelijkbare ideeën hebben. Daarom is
er nu een gezamenlijk amendement over de chronisch zieken ingediend.Ik heb een amendement ingediend om te bereiken dat de 65-plussers worden
uitgezonderd van deze no claim. Er zijn natuurlijk heel veel gezonde 65-plussers,
maar gemiddeld genomen zullen 65-plussers vanwege hun leeftijd vaker gezondheidsproblemen
hebben en vaker naar de dokter gaan. Ik zou deze mensen graag willen uitzonderen
van de no-claimregeling.Heb ik goed begrepen dat bij de zorgtoeslag een gemiddelde no-claimteruggave
in mindering wordt gebracht? Dat zou ik gek vinden, want wie een zorgtoeslag
krijgt, is juist degene die veel kosten heeft en de no claim nooit terug ziet.
Het gemiddelde levert dan voor hem of haar een beetje raar bedrag op. Ik vind
dit verwarrend, maar ik zie al aan de minister dat hij mij zal uitleggen hoe
dit zit.Gisteren was er op het Plein een manifestatie van een actie die al enige
tijd loopt. Die actie heet "No claim? No way!", omdat de route die is gekozen,
een doodlopende weg is. "No claim? No way!", omdat deze regeling: 1) niet
solidair is; 2) geen enkel probleem oplost. De rekening wordt alleen verlegd
naar degene die de pech heeft om ziek te worden; 3) ertoe zal leiden dat mensen
afzien van noodzakelijke zorg; 4) de zorg daardoor eerder duurder dan goedkoper
zal maken; 5) opnieuw meer bureaucratie oplevert. Dit zijn vijf redenen om
te zeggen: "No claim? No way!"De heer Buijs (CDA):Ik wil nog een keer proberen te verduidelijken wat ik bedoel. Er komst
straks een praktijkplan en een vast consult- en visitetarief. Dit wil de minister
in het kader van de herstructurering tot stand brengen met aparte modules.
Dit zijn juridisch vastgelegde factoren. Je kunt dan niet zo maar zeggen:
ik haal daar iets vanaf, 4% of wat dan ook. Bijna alle huisartsen hebben een
volle praktijk. Dit betekent dat de praktijk gesloten is en dat patiënten
vaak naar de spoedeisende hulp gaan. De verzekeraar kan in het kader van het
praktijkplan afspraken maken om de inzet te bevorderen van een praktijkverpleegkundige
die ongeveer tweederde kost van het totale tarief van een huisarts. De huisarts
kan dan meer patiënten aannemen, waardoor de praktijk weer open kan.
Tegelijkertijd voorkomen wij dat mensen rechtstreeks naar de huisarts gaan.
Wij schatten dat dit ongeveer 30 mln euro kan opleveren.Mevrouw Kant (SP):De heer Buijs vraagt impliciet of ik het met hem eens ben dat dit geen
bezuiniging is. Ik ben dit niet met hem eens. Hij heeft een financieel gat
van 30 mln euro en om dit te dekken, legt hij huisartsen deze taakstelling
op. Ik ben het met hem eens dat de dingen hier en daar best wel anders kunnen.
Daar gaat het niet om. Hij heeft nu een gat en dat wil hij dekken via de huisartsenzorg.
Daar gaat hij 30 mln euro op bezuinigen. Waarom loopt hij daarvoor weg?De heer Nawijn (LPF):Mevrouw Kant zegt steeds opnieuw dat zieken er op achteruitgaan als deze
regeling wordt ingevoerd en dat zij gaan betalen. De no claim is toch bedoeld
om een bedrag terug te geven aan de mensen die geen beroep op de gezondheidszorg
doen? U hebt het amendement-Halsema inzake de koopkracht meeondertekend, maar
wilt u, afgezien van dit amendement, aangeven wat de zieken
dan extra betalen?Mevrouw Kant (SP):Ik neem aan dat u het wetsvoorstel begrijpt. Iedereen die in het ziekenfonds
zit, gaat een hogere premie betalen. Alleen als je weinig of geen gebruik
maakt van de zorg, krijg je die € 250 terug. Dan betaal je toch
voor de zorg als je er gebruik van maakt? Sterker nog, in tegenstelling tot
het eigen risico betaalt men nu vooraf. Als je geluk hebt, krijg je wat terug,
maar als je de pech hebt ziek te worden, krijg je niets terug.De heer Nawijn (LPF):Iedereen gaat meer premie betalen, zowel de gezonden als de zieken.Mevrouw Kant (SP):Ja, maar de gezonden krijgen het bedrag dat zij hebben ingelegd terug
en zelf nog meer dan dat. Toen dit voorstel bekend werd, hebben wij het niet
voor niets de zorgloterij genoemd. Alle ziekenfondsverzekerden leggen geld
in. Als je het geluk hebt dat je niet ziek wordt, krijg je ineens een extra
bedrag terug ten opzichte van wat je hebt ingelegd. Dat wordt betaald door
de mensen die de pech hebben ziek te worden.De voorzitter:Ik zie dat u de door u toegezegde schriftelijke protesten aan de minister
hebt overhandigd.Dan is nu het woord aan de heer Weekers.Voorzitter: WeisglasDe heer Weekers (VVD):Voorzitter. Twee weken geleden hadden wij op deze plaats een debat met
de tijdelijke commissie Zorguitgaven, die heeft geprobeerd te achterhalen
of het bedrag van 5,5 mld voor de zorg effectief was aangewend. Er is weinig
uit dat onderzoek gekomen en dat is niet verbazingwekkend, want Nederland
kent geen centraal aangestuurde staatsgezondheidszorg, al wordt al tientallen
jaren getracht de grotendeels private markt met een sovjetachtige benadering
te plannen. Dat is een contradictio in terminis. In Nederland vindt het werkelijke
proces plaats binnen drie deelmarkten, te weten: de zorginkoopmarkt tussen
verzekeraar en zorginstelling, de verzekeringsmarkt tussen verzekerde en verzekeraar
en de zorgverleningsmarkt tussen zorginstelling en zorgvrager. Binnen en tussen
deze markten zijn de "checks and balances" onvoldoende georganiseerd en dat
moet nu met veel lapwerk door middel van prijs- en capaciteitsregulering worden
gecorrigeerd.Dit gedrocht van een systeem, met wachtlijsten, exploderende kosten en
ZBO's, die door vriend en vijand als "politbureau" worden betiteld, moet worden
hervormd in de richting van gereguleerde marktwerking. In de hervorming van
het hele zorgstelsel moeten wij naar de deelmarkten kijken die ik zojuist
heb beschreven. Wat de zorginkoopmarkt betreft, is een aantal wetten, waaronder
de Tariefwet en de Toelatingswet aangepast. Deze laatste is een paar weken
geleden aangepast. Verder is de contracteerplicht opgeheven. Er komen reële
kostprijzen in de zorg, waardoor er kan worden onderhandeld. Een en ander
moet leiden tot een beter systeem van "checks and balances", of, in de woorden
van de PvdA-fractie: macht en tegenmacht. Met andere woorden: het stelsel
moet beter worden georganiseerd. Er moet overigens nog heel wat gebeuren voordat
wij het eindplaatje hebben gerealiseerd, maar de start is gemaakt en dat staat
hier vandaag dan ook niet ter discussie.Om de "checks and balances" in de verzekeringsmarkt beter te regelen,
komt er een basisverzekering voor iedereen, waarin de solidariteit tussen
jong en oud en tussen ziek en gezond optimaal is gegarandeerd en iedereen
jaarlijks kan stemmen met de voeten, wanneer de kwaliteit, de klantvriendelijkheid
of de prijs hem of haar niet bevallen. Ook dat staat vandaag niet ter discussie,
maar de Kamer heeft besloten het desbetreffende wetsvoorstel nog voor het
einde van dit jaar te behandelen. De voortdurende stijging van de kosten van
de curatieve zorg zal echter niet tot staan worden gebracht door een nieuw
zorgverzekeringsstelsel, indien dit stelsel geen enkele prikkel inhoudt tot
beheersing van de vraag en bovendien de zorgaanbieder laat opereren zonder
enige concurrentie, zonder transparantie en zonder verantwoording tegenover
degene die de zorg vraagt. Nu is het zo dat ziekenfondspatiënten geen
enkele rekening te zien krijgen. Degene die het meeste belang erbij heeft
om te controleren, mag niet weten wat het kost. Dat is bizar en het moet anders.
Wij hebben het vandaag over de zorgverleningsmarkt en over een onderdeel van
de relatie tussen de verzekerde, de patiënt, en de zorgaanbieder, te
weten de no claim, waarmee wordt beoogd onnodige zorgconsumptie te voorkomen,
de kostenontwikkeling in de hand te houden en de ziekenfondspremies niet onnodig
te laten stijgen. Op dat wetsvoorstel kom ik zo meteen nog te spreken. In
de ogen van de VVD-fractie gaat dat te zeer met de botte bijl, terwijl wij
een geavanceerder en rechtvaardiger systeem van premierestitutie bij relatief
bescheiden zorggebruik voorstaan. Ook daar kom ik op terug.Ik wil eerst stilstaan bij het begrip solidariteit. Het voorgestelde zorgverzekeringsstelsel
is maximaal solidair. Jong en oud, ziek en gezond betalen dezelfde ziektekostenpremie.
Uiteraard is dit een afgedwongen situatie, want binnen de vrije markt zou
een gezonde jongeman of -vrouw van 25 jaar niet dezelfde ziektekostenpremie
betalen als een zieke oudere, omdat zij in verschillende risicocategorieën
vallen. De VVD-fractie kiest bewust voor deze solidariteit, maar plaatst de
kanttekening dat handhaving van deze solidariteit niet per definitie oneindig
is. Dat schrijft ook de regering in haar stukken. De financiële prikkel
die ontstaat bij een systeem van premierestitutie bij relatief bescheiden
zorgconsumptie zal de gewenste solidariteit tussen zorgverzekerden ook op
termijn mogelijk maken. De jonge gezonde verzekerde die uit solidariteit dezelfde
premie betaalt als de oudere of zieke verzekerde, zal immers eerder daartoe
bereid zijn en dat vooral ook blijven als er uitzicht bestaat op een premierestitutie
bij relatief bescheiden zorgconsumptie en de daaruit voortvloeiende stabilisering
van de tot dusver steeds maar jaarlijks stijgende ziektekostenpremie. Wij
hebben ons voorstel mede gebaseerd op de wens om de solidariteit tussen jong
en oud, ziek en gezond in stand te houden. Ik kom straks terug op het systeem
dat wij rechtvaardiger en geavanceerder achten dan het voorstel van de minister.De voorzitter:Ik ben toen ik het zo-even overnam nadat ik het Presidium had voorgezeten,
geschrokken van de vorderingen die u vanochtend hebt kunnen
maken. In dat licht bezien die ik een dringend beroep op u om korte vragen
te stellen in de interrupties.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. De definitie van het begrip solidariteit van de VVD-fractie –
het is interessant, de heer Weekers dat woord überhaupt te horen uitspreken –
intrigeert mij. De heer Weekers zegt eigenlijk dat de sterkste schouders de
minste lasten dragen, terwijl wij de zwakste schouders het meeste laten dragen.De heer Weekers (VVD):Dan hebt u er helemaal niets van begrepen. Ik heb kijkend naar de kostenontwikkeling
gezegd dat er solidariteit moet zijn tussen jong en oud. In elk geval in het
particuliere segment wordt die solidariteit ook vandaag niet geheel betracht.
De gemiddelde zorgkosten belopen voor mensen tot 65 jaar € 1500,
terwijl zij voor mensen van 65 en ouder ergens tussen de € 5000
en € 35.000 liggen. Toch betaalt jong en oud exact dezelfde premie.
Uw stelling dat de zwakste schouders de zwaarste lasten zouden moeten dragen,
is volstrekt flauwekul.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben toch bang dat mijn stelling klopt. U zegt eigenlijk dat gezonde
mensen financieel voordeel moeten hebben omdat zij premie betalen voor zieke
mensen, terwijl de zieke mensen geen recht op dat financiële voordeel
hebben, omdat zij ziek zijn. Dat is toch wat u zegt?De heer Weekers (VVD):De kern van een verzekeringsstelsel is dat je risico's afdekt, want wij
weten geen van allen of wij ziek worden in de toekomst en of wij daarvoor
kosten zullen moeten maken. Wij weten wel dat er verschillen per leeftijdscategorie
zijn. Naar mate de jaren klimmen, wordt de kans aanmerkelijk groter dat je
meer ziektekosten zult maken. De VVD-fractie is van mening dat iedereen, jong
en oud, dezelfde premie moet betalen. Daarmee organiseren wij de maximale
solidariteit tussen jong en oud.De heer Heemskerk (PvdA):Ik ben in ieder geval blij dat ook de VVD-fractie de no-claimregeling
omschrijft als een botte bijl gehanteerd door dit kabinet. Dat is heldere
taal. Het is nog even de vraag wat het betekent voor het stemgedrag van de
VVD-fractie. Ik neem aan dat u later terugkomt op de huisarts.De heer Weekers (VVD):Ja.De heer Heemskerk (PvdA):De VVD-fractie heeft gezegd dat het uit de no-claimregeling halen van
de huisarts betekent dat het hart uit de regeling wordt gehaald. Ik ben dus
erg benieuwd of u dat zult herhalen. Hart eruit, patiënt overleden.U maakt zich met name zorgen over de premiestijging. Premies moeten natuurlijk
niet eindeloos stijgen, maar ik wil even met u rekenen. Wat betekent het amendement
dat u met de heer Buijs hebt ingediend voor de premiestijging? U zegt dat
de premie met enkele dubbeltjes omhoog gaat. De no claim is € 250.
Daar trekken wij een volume-effect af van € 20 en een gemiddeld
zorggebruik van € 167. Dan houden wij een premiestijging van € 83
over. Vervolgens dient u een amendement in waarin u de no claim verhoogt en
de twee aftrekposten beperkt. Het volume-effect gaat immers ongetwijfeld omlaag.
Dat wordt dus wordt niet € 20, maar € 10. Ook de gemiddelde
zorgkosten zullen dalen doordat de huisarts eruit is. Dat betekent dat die
premie met tientallen euro's omhoog gaat. Bent u het met deze som eens?De heer Weekers (VVD):Nee, ik ben het niet met die som eens. Ik wil overigens later in mijn
betoog terugkomen op het amendement van de heer Buijs en de huisartsenkwestie.
Ik wil nu mijn betoog vervolgen. Wellicht dat dit soort vragen kan worden
gesteld als ik spreek over het amendement. In mijn ogen bedraagt de benodigde
premieverhoging als gevolg van het amendement ongeveer € 5. De minister
moet daar straks ook zijn oordeel over geven.De heer Heemskerk (PvdA):U dient een amendement in. De Kamer wil graag weten wat het effect is
op de premie. Het is een heel simpele som. De no claim gaat omhoog en de twee
aftrekposten gaan omlaag. Dan gaat de premie dus omhoog. Hoe komt u tot die € 5?De heer Weekers (VVD):Dat is een heel technische exercitie. Voor de dekking van het volledig
schrappen van de huisarts uit de no-claimregeling hebben wij ongeveer 70 mln
nodig. Ongeveer 50 mln daarvan wordt opgebracht uit middelen die op de plank
stonden voor de huisartsen die niet worden uitgegeven en 20 mln wordt gevonden
in de premieverhoging met ongeveer € 5 gecombineerd met een verruiming
van de no-claimregeling van € 250 naar € 255. Dat is het
rekensommetje. Wij moeten nu erg diep de techniek induiken. Het debat wordt
morgen door de Kamer voortgezet en vanavond door de minister. Misschien is
het goed om dat rekensommetje nog eens goed op papier te zetten in de loop
van het debat.De heer Heemskerk (PvdA):Het is natuurlijk goed dat het sommetje op papier komt, maar ik wil een
antwoord op mijn vraag.De heer Weekers (VVD):Ik heb u het antwoord gegeven. U vraagt naar de bekende weg.De heer Heemskerk (PvdA):Wat er wordt verschoven in de boekhouding van de minister interesseert
mij niet. Het gaat om de vraag wat de gevolgen voor de mensen zijn en voor
hun premies. Van de € 255 worden twee posten afgetrokken: het volume-effect,
dat een stuk lager is, en de gemiddelde kosten, die ook lager zijn. De premies
gaan dus fors omhoog.De voorzitter:De heer Weekers heeft toegezegd dat er voor de tweede termijn van de Kamer
en na de eerste termijn van de minister hierover iets op papier zal worden
gezet.Mevrouw Kant (SP):Ik heb nog een inhoudelijk vraag over het voorstel van de coalitie om
de huisarts uit het pakket te halen. Ik hoor u duidelijk aangeven dat er inderdaad
wordt bezuinigd op de huisartsenzorg.De heer Weekers (VVD):Ik ga zelf over de volgorde van mijn betoog. Ik heb het woord huisarts
nog niet in de mond genomen en ik beloof dat ik daar op het eind op terug
zal komen.Ik wil stilstaan bij preventie. Het voorkomen van ziekten is een belangrijk
streven. De overheid heeft hierin ook een taak. Gezond gedrag van
de zorgverzekerde is natuurlijk moeilijk af te dwingen. Een van de problemen
is dat de individuele burger geen enkel financieel belang heeft bij gezond
gedrag. Niet roken, matige alcoholconsumptie en geen drugsgebruik leiden tot
een lagere zorgconsumptie. De verzekerde was echter in de afgelopen jaren
slechts zeker van één gegeven, namelijk de jaarlijks stijgende
zorgpremie onafhankelijk van zijn of haar individuele gedrag. Gezond leven
wordt in Nederland op geen enkele manier beloond. Als je toewerkt naar een
systeem van premierestitutie bij bescheiden zorgconsumptie, maar dan niet
volgens het voorstel van de minister, maar zoals de VVD-fractie het voorstelt,
bied je het vooruitzicht van beloning voor gezond gedrag. Dat is volgens mij
een van de meest effectieve maatregelen die wij kunnen nemen om ziekte te
voorkomen, wat toch iedereen wenst.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp hieruit dat gezondheid een keuze is.De heer Weekers (VVD):Deels wel, deels niet. Er zijn mensen die botte pech hebben; mevrouw Kant
heeft er vanochtend een aantal voorbeelden van genoemd. Het zal je maar overkomen
dat je wordt aangereden; dan heb je botte pech. Het zal je maar overkomen
dat je kanker krijgt; dan heb je botte pech. Met de mensen die dat overkomt,
moeten wij solidair zijn. Maar wij weten dat ongezond leven – overgewicht,
overmatige alcoholconsumptie en veel roken – ook leidt tot schade aan
de gezondheid en tot enorme kosten. Daarom zeg ik: deels wel.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar mensen die pech hebben, nog altijd de meeste mensen die ziek worden,
moeten toch ook premieverhoging betalen? Met die mensen bent u toch helemaal
niet solidair?De heer Weekers (VVD):Wij moeten allen solidair zijn met mensen die pech hebben.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Hoe dan?De heer Weekers (VVD):De VVD is zeer solidair, want wij willen niet dat er in de verzekeringsmarkt
op risico geselecteerd wordt. Iedereen moet toegang hebben tot een fatsoenlijke
ziektekostenverzekering, en wel binnen dezelfde regeling en voor dezelfde
prijs, of je nu jong of oud bent, of je veel of weinig kans hebt om kosten
te maken in de gezondheidszorg.Mevrouw Kant (SP):Maar als ik het goed begrijp, is het wel een idee van u om onderscheid
te maken tussen mensen die zich gezond gedragen en mensen die ongezond leven.
Nu is natuurlijk iedereen er een voorstander van dat mensen gezond leven,
maar hoe wilt u dit onderscheid maken? Sporten is heel gezond, maar er is
bij sporten ook een risico van blessures. Mensen die te weinig bewegen, krijgen
overgewicht, en dat is ongezond. Het komt voor dat iemand te veel rookt of
drinkt, maar dat is ook een uitlaatklep voor stress. Mensen met lagere inkomens
vertonen ongezonder gedrag, wat alles met hun omstandigheden te maken heeft.
Ik wil hiermee maar aangeven dat het niet zo simpel is, wat u wilt.De heer Weekers (VVD):Dat ben ik met u eens. Rechtvaardigheid kun je niet tot elk individu doorvoeren,
maar wij willen wel dat er op de een of andere manier een prikkel, een beloning
voor gezond gedrag bestaat, maar zonder dat zieken afgestraft worden, want
dat willen wij per se niet. Ik zal aangeven wat onze fractie wil.Wij willen premierestitutie bij een bescheiden zorgconsumptie, waarbij
twee elementen centraal staan. Ik zeg er nadrukkelijk bij dat het iets anders
is dan een no-claimregeling, want die werkt als een soort eigen risico. En
de eerste keer dat je medicijnen nodig hebt of naar een specialist moet, gaat
het al van je bonus af. In het systeem van de VVD werkt het in elk geval anders.
Ik hoop dit te kunnen uitleggen, al geef ik toe dat het ingewikkeld is.Kostenbewustzijn is dus een belangrijk element in ons voorstel, een ander
belangrijk element is het clusteren van leeftijdgenoten, het letten op het
gemiddelde zorggebruik onder leeftijdgenoten. Wij stellen voor om clusters
te maken naar leeftijd en geslacht. Zo wordt een 24-jarige vrouw ondergebracht
in bijvoorbeeld een cluster van vrouwen in de leeftijd van 21 tot 25 jaar,
terwijl een 84-jarige man in een cluster van mannen tussen 81 en 85 jaar terechtkomt.
Allen betalen dezelfde premie, maar uiteraard zullen de uitgaven voor de zorg
per cluster drastisch verschillen. Jaarlijks wordt de zorgconsumptie per cluster
berekend, terwijl de cluster wordt verdeeld in kwartielen. In het kwart waarin
de mensen het minst aan zorg hebben uitgegeven, krijgt men 25% van de premie
terug. Het kwart dat op een na het minst uitgeeft in het cluster, krijgt 12,5%
terug. De helft in het cluster die behoort tot de grotere zorggebruikers komt
niet in aanmerking voor premierestitutie. In dit systeem heeft elke individuele
verzekerden in elk geval een prikkel om zorgvuldig met zorgvoorzieningen om
te gaan. Hij heeft ook het vooruitzicht dat een gezonde levensstijl het venster
biedt op lagere zorgverzekeringskosten, ofschoon wij pech nooit kunnen wegnemen.
Dat kunnen wij niet regelen. Daarmee ben ik het helemaal eens. Wij weten wel
dat zowel de 19-jarigen als de 46-jarigen als de 82-jarigen uitzicht hebben
op een jaarlijkse teruggave van een substantieel bedrag aan zorgpremie. Dus
ook in de clusters met de oudste verzekerden wordt aan de helft van het aantal
verzekerden een bonus in de vorm van een premierestitutie gegeven.Mevrouw Kant (SP):Wie het nog kan volgen, mag het zeggen. Ik doe echter mijn best. Wij spraken
net over mensen die zich wel of niet gezond gedragen, die roken. U praat nu
alleen nog over de factor leeftijd. U wilt mensen in blokjes per leeftijd
indelen en daarop de no-claimteruggave toepassen. De manier waarop u het uitlegt,
geeft al aan dat het buitengewoon ingewikkeld is.Er is nog een tweede bezwaar. U maakt alleen onderscheid naar de factor
leeftijd. Hoe hoger de leeftijd, des te hoger het risico op zorggebruik. Daarin
hebt u gelijk. Er is echter ook een categorie mensen, helaas, die al jong
iets overkomt, die gehandicapt geboren worden of op jonge leeftijd een chronische
ziekte krijgen. Die gaan er relatief sterk op achteruit in uw voorstel, want
zij zitten in een groep relatief gezonde andere jonge mensen. Er zitten dus
heel veel haken en ogen aan uw voorstel. Het is ook buitengewoon ingewikkeld
om het uit te voeren.En dan kom ik bij de kernvraag. Als dit is wat u op termijn wilt, waarom
gaan wij dan voor één jaar die no-claimregeling
invoeren? Laten wij dat dan gewoon niet doen. Stem alstublieft tegen!De heer Weekers (VVD):Het betere mag natuurlijk nooit de vijand worden van het goede. Het voorstel
van de minister is in elk geval een eerste stap op weg naar kostenbewustzijn
en proberen om de prikkel bij de verzekerden neer te leggen. Wij denken alleen
dat het te veel de botte bijl is. Het zal echter als eerste stap moeten gebeuren.
Ons systeem zal nader uitgewerkt en ontwikkeld moeten worden. Want u hebt
gelijk, mevrouw Kant. Het is een ingewikkeld systeem. Ik zal straks proberen
daarover iets te zeggen. Wij willen dat de gedachte in elk geval wordt overgenomen
dat een gezonde levensstijl op een of andere manier wordt beloond.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik vind het prima dat de heer Weekers er nog meer over wil zeggen. Mijn
eerste eenvoudige vraag zou zijn welk nummer het amendement heeft waarvan
hij nu een uitleg geeft. Wij spreken over een wetsvoorstel van de minister.
Wij debatteren over dit onderwerp. Iedereen is geïnteresseerd in de uitkomst
ervan. De heer Weekers heeft een prachtig plan waarin allerlei sympathieke
elementen zitten. Ik wil echter het nummer weten van het amendement dat hij
kennelijk in gedachten heeft.De heer Weekers (VVD):Mevrouw Kant heeft zojuist gezegd dat het bijzonder ingewikkeld is. Er
zal nog uitgezocht moeten worden op welke wijze een dergelijk systeem kan
worden ingevoerd. Het zou het gemakkelijkst gekoppeld kunnen worden met de
zorgpas. Het is niet denkbaar dat je een totaal ander systeem als wat de minister
voorstelt, bij wijze van amendement regelt. Ik verwacht ook niet dat dit voorstel
in 2006 het voorstel van de minister kan vervangen, al zouden wij het liefste
zien dat zo snel mogelijk een rechtvaardiger systeem van premierestitutie
kan worden ingevoerd. De VVD-fractie is er echter ten volle van overtuigd
dat er een systeem van premierestitutie moet komen. Daarom steunt mijn fractie
ook het voorstel van de minister. Tegelijkertijd mag echter het denken niet
stilstaan; de minister moet ook nog verdere stappen zetten.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U spreekt over het wetsvoorstel van de minister in termen van "een eerste
stap" en "de botte bijl". Ik probeer dat bij elkaar te brengen. Als je eerst
iets met de botte bijl kapot gemaakt hebt, dan kan ik dat niet zien als een
eerste stap naar een beter resultaat. U wilt dit, maar u zegt erbij dat het
nu niet kan, ook niet in 2005 en zelfs niet in 2006. Waarom wijdt u er dan
nu over uit alsof het een concreet voorstel van de VVD-fractie is? Dan bent
u toch goede sier aan het maken met iets waarvan u de consequenties zelf niet
kunt overzien? Bovendien kan het de eerste twee of drie jaar niet gerealiseerd
worden. Ondertussen stemt u wel in met een systeem dat u onrechtvaardiger
vindt dan u in globale vorm in gedachten hebt. Hoe legt u dat uit?De heer Weekers (VVD):Dat is heel simpel. Het systeem dat wij voorstaan, kunnen wij niet van
vandaag op morgen invoeren. Bovendien heeft elke partij haar eigen ideeën
over tal van onderwerpen. Ieder zoekt de geëigende momenten om die ideeën
in de Kamer naar voren te brengen. De één doet dat bij een begrotingsbehandeling
en de ander bij de behandeling van een wetsvoorstel. Het is het goed recht
van de VVD-fractie om tijdens de behandeling van het no-claimwetsvoorstel
uit te spreken dat wij dit een eerste stap vinden, maar dat het daar niet
bij moet blijven. Dat zou u moeten aanspreken, zeker met het oog op de solidariteit
tussen jongeren en ouderen. Mijn verzoek aan de minister zal straks ook zijn
om dit voorstel nader uit te werken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zal een fractie of een Kamerlid nooit het recht ontzeggen om verder
te denken en te komen met eigen ideeën voor de toekomst. Er ligt in dit
debat al een amendement met uw handtekening eronder dat u in feite aan het
kraken bent door uw bespiegelingen over de lange termijn. Daar heb ik wat
moeite mee. U had dat amendement niet moeten ondertekenen. Dan had u kunnen
zeggen dat u er misschien wel voor zou willen stemmen, maar dat u heel andere
ideeën had over de manier waarop het verder moet. Dat is een beetje lastig
uit te leggen.De heer Weekers (VVD):Ik ben het niet met u eens.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik denk dat het amendement ook niet kan worden ingediend, simpelweg omdat
het destructief is. Het ondermijnt de wet. Ik probeer met u mee te denken
en ik moet zeggen dat uw voorstel mij wel sympathiek voorkomt, in ieder geval
sympathieker dan het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken. U probeert mensen
in dezelfde omstandigheden met elkaar te vergelijken in plaats van appels
met peren te vergelijken. Nu ligt er een ander amendement en dat is het amendement-Halsema
c.s. Dat doet hetzelfde als wat u probeert voor één cluster,
de chronisch zieken en gehandicapten. Die mensen moeten niet vergeleken worden
met gezonde mensen en niet in hetzelfde systeem meegewogen worden. Die mensen
verdienen een aparte positie, want zij hebben geen keuzevrijheid. Zij zijn
ziek en zullen nooit aanspraak op de no claim kunnen doen, maar zij lijden
wel door de premieverhoging. Het lijkt mij dat u juist indachtig uw eigen
voorstel een groot voorstander zou moeten zijn van dit amendement dat inmiddels
door de hele oppositie is ondersteund.De heer Weekers (VVD):Dat amendement is mij vanochtend aangereikt en ik kan daar de consequenties
nog niet van overzien. De gedachte erachter is natuurlijk bijzonder sympathiek,
maar ik kan de uitvoerbaarheid niet overzien. Ik wil dus eerst alle plussen
en minnen op een rijtje hebben.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat begrijp ik. Laat ik u in ieder geval zeggen dat er uitvoerig overleg
is geweest over de uitvoerbaarheid, ook met VWS. Daarom is het amendement
ook meermalen herzien. Het amendement is uitvoerbaar. Het gaat nu alleen nog
om een politieke keuze. Bent u bereid chronisch zieken zorgvuldig te behandelen?De heer Van der Vlies (SGP):Uiteraard heeft elke fractie het recht om op welk tijdstip ook een toekomstverkenning
te doen naar de inrichting van het stelsel. Dat is mijn punt niet, maar ik
vraag wel naar de status van het voorstel. Dat doe ik tegen het licht van
het feit dat de coalitie daar in de achterliggende weken nogal
mee geworsteld heeft. Daarmee verklap ik geen geheim. De CDA-fractie heeft
een eis ingebracht, die uiteindelijk is gehonoreerd. U hebt dat moeten slikken.
In de media komt het nu naar voren als zou deze toekomstverkenning het zoenoffer
zijn dat u eiste om akkoord te gaan. Kortom, wat is de status van dit voorstel?
Is er binnen de coalitie een afspraak over het onderzoek hiernaar en de invoering
per 1 januari 2006 of zoveel later als technisch nodig is?De heer Weekers (VVD):Over de invoering van het voorstel kun je geen afspraken maken, want eerst
zullen de haalbaarheid en de effecten ervan getoetst moeten worden. Dit plan
is een halfjaar geleden door de partijcommissie van de VVD uitgebracht. Mijn
collega Edith Schippers heeft er al eerder in de Kamer over gesproken. De
minister legt de Kamer nu een no-claimstelsel voor. Het is goed om je eigen
alternatieven te betrekken bij de bespreking met de coalitiepartners van alle
ins en outs van het plan van de minister. Mijn collega's vonden het VVD-voorstel
bijzonder interessant. Ik heb al gezegd dat het betere nooit de vijand mag
worden van het goede. Wij spreken vandaag over het voorstel van de minister.
Wellicht moeten wij daarover ook in amenderende zin besluiten nemen. Tegelijkertijd
moeten wij ook besluiten nemen over verfijning van het systeem. Er moet op
een rechtvaardige manier vorm aan worden gegeven. Onnodige zorgconsumptie
moet worden voorkomen, maar er moet ook zuiniger worden omgesprongen met zorg.
Op bepaalde onderdelen zijn er keuzemogelijkheden. Ik verwijs naar bepaalde
hulpmiddelen die soms door grootwinkelbedrijven in de aanbieding worden gedaan.
Het is dan interessant om daar te winkelen, zeker als je dat merkt in de vorm
van een bonus of premierestitutie bij relatief bescheiden zorgconsumptie.De heer Van der Vlies (SGP):De coalitiepartners vinden het een sympathieke gedachte, maar mijn vraag
is of er bindende afspraken in de coalitie over zijn gemaakt.De heer Weekers (VVD):Mijn coalitiepartners vinden het voorstel dermate interessant dat er vanuit
de coalitie bij de minister met klem op zal worden aangedrongen om de haalbaarheid
van het plan te toetsen en om er met alle betrokken partijen over te spreken,
zoals de zorgverzekeraars, maar ook de beroepsgroepen in de zorg, waaronder
de Landelijke huisartsenvereniging. Nagegaan moet worden welk effect het voorstel
heeft op het gehele zorgdomein en de zorgconsumptie. Maar zolang de haalbaarheidsstudie
nog niet is afgerond, kunnen wij onmogelijk beslissingen nemen over de invoering
ervan. Zolang dit systeem niet in de plaats komt van het voorstel van de minister,
zal zijn voorstel, eventueel geamendeerd, na aanneming door de Kamer wet zijn.De heer Nawijn (LPF):De discussie wordt nu wel erg verwarrend. Er ligt nu opeens een voorstel
van de VVD, terwijl wij praten over een wetsvoorstel van de minister. Ik vind
dat niet goed. De heer Weekers zegt dat dit plan al een halfjaar bekend is.
Waarom is het dan niet in de coalitie besproken? Hoe denken de andere coalitiepartijen
over dit voorstel?De heer Weekers wil een clusterindeling. Hij weet duvelsgoed dat veel
jongeren uit solidariteit met ouderen meer willen betalen. In het voorstel
is sprake van solidariteit binnen een bepaalde cluster, afhankelijk van de
mate van gezondheid, terwijl er daarbij veel factoren een rol spelen. Solidariteit
tussen jongeren en ouderen is van belang.De minister kent het voorstel van de heer Weekers. Ik vraag mij af wat
hij ervan vindt.De heer Weekers (VVD):Als je bepaalde ideeën hebt, zoek je geëigende momenten om die
in de Kamer naar voren te brengen. Dit is naar het oordeel van de VVD het
geëigende moment.De VVD wil de solidariteit tussen jongeren en ouderen juist versterken
ten opzichte van het voorstel van de minister. In dat voorstel is er, als
je valt in een leeftijdscategorie waarin je objectief gezien weinig ziektekosten
hebt, sprake van premieteruggave, de no-claimbonus. In ons systeem wordt gekeken
naar het gemiddeld zorgverbruik in de eigen cluster, maar betaal je wel allemaal
dezelfde premie, jong en oud dus. Dat is derhalve maximaal solidair. Jong
en oud hebben ook evenveel kans op een premierestitutie. Daar zit het grote
verschil met het voorstel van de minister. Ons voorstel zou u dan ook zeer
moeten aanspreken, mijnheer Nawijn.De heer Nawijn (LPF):Ik zou dit plan van de VVD graag op papier zien. Dan kunnen wij er tenminste
over discussiëren. Staat het ergens op papier, of komt het nog op papier?De heer Weekers (VVD):Dit plan staat op onze website en ik leg het nu uit. Ik zeg u toe dat
ik het ook onder de woordvoerders zal verspreiden.De voorzitter:Het is dan wel nuttig als u daarvoor zorgt zodra u klaar bent met uw betoog.De heer Heemskerk (PvdA):Het plan stond ook op 1 april in de Volkskrant. Het was dus geen
grap en was al wat langer bekend. Het is inderdaad een verfijnder systeem.
De minister zal het daar niet mee eens zijn, want hij hanteert de botte bijl
van de no claim. Dan heb ik een vraag aan u, die ook is gericht aan het CDA.
Maakt nu de huisarts, dat pareltje in de gezondheidszorg, deel uit van de
verfijnde no-claimvariant van de VVD, of blijft die er altijd buiten?De her Weekers (VVD):Ik kan nu niet de uitspraak doen dat de huisarts daar altijd buiten zal
blijven, en ook niet dat hij er per se in zal moeten zitten. Ik heb immers
zojuist aangegeven dat wij een haalbaarheidsstudie willen naar alle effecten
en alle elementen. Ook zal er natuurlijk overleg moeten plaatsvinden met een
aantal betrokkenen. In het voorstel dat wij voorstaan, kan ook iemand van
een jaar of 60 die regelmatig naar de huisarts gaat, toch de maximale premierestitutie
krijgen. Als het systeem goed is uitgewerkt, kan dus wellicht de zorg van
de heer Buijs over de functie van de huisarts worden weggenomen. Op een later
moment kunnen wij er inhoudelijk over spreken. Als je een goed idee voor de
toekomst hebt, lijkt het mij onverstandig om daar vooraf al bepaalde hypotheken
op te leggen.De heer Heemskerk (PvdA):Het wordt nu echt chaos. Van het CDA moet de huisarts eruit, de VVD komt
met een nieuw plan en brengt de huisarts er weer in. Ik zal dan graag van
de CDA-woordvoerder horen – hij was voor de televisiecamera's
heel helder – of nog steeds geldt dat de huisarts altijd buiten de no
claim blijft.De voorzitter:Nee, ik heb de stellige indruk dat de heer Buijs tijdens mijn afwezigheid
al enige tijd het woord heeft gevoerd.De heer Heemskerk (PvdA):Maar niet over dit plan. Het gaat om een nieuwe variant die de VVD nu
inbrengt.De voorzitter:Dat moet dan in de tweede termijn. Het wordt anders een discussie met
de heer Buijs terwijl de heer Weekers aan het woord is.De heer Weekers (VVD):Wat is er in ieder geval nodig om ons plan ten uitvoer te brengen? Ik
zal een paar elementen bespreken. Ik heb gezegd dat ik het ook nog schriftelijk
zal verspreiden, dus ik hoef er nu niet omstandig op in te gaan. In ieder
geval zullen alle zorgbetalingen die vallen onder de basisverzekering, goed
geregistreerd moeten worden. Daarvoor is de introductie van een persoonsgebonden
fraudebestendige zorgpas gewenst. Bij het kabinet bestaat het voornemen om
in 2005 tot een dergelijke zorgpas te komen. Onze fractie steunt dat volledig,
maar die pas zou ook een heel belangrijke rol kunnen en moeten spelen in de
no-claimvariant zoals wij die voorstellen, juist ook om mogelijke administratieve
lasten en bureaucratische rompslomp te vermijden. Als zaken geautomatiseerd
kunnen worden berekend met behulp van een zorgpas, is het natuurlijk veel
gemakkelijker te regelen dan wanneer binnen de bestaande systematiek gewerkt
zou moeten worden. Op dit moment zal ik niet nader ingaan op de zorgpas. Ik
neem aan dat het punt helder is. Zo nodig kan ik er in tweede termijn op terugkomen,
als de collega's het stuk op schrift hebben gezien.De kern van het geheel is in ieder geval kostenbewustzijn. Oscar Wilde
schreef eens "Most people know the price of everything, but the value of nothing".
Voor de zorg in Nederland geldt naar mijn vaste overtuiging het omgekeerde:
iedereen weet de zorg te waarderen, maar niemand weet wat het werkelijk kost.
Als wij daarin verandering weten te brengen, heeft dat naar onze vaste overtuiging
kostenbeheersing ten gevolg. Als je inzicht hebt in de kosten en als je dan
ook nog wordt beloond voor zuinigheid – in vergelijking met leeftijdsgenoten –
ga je onnodige zorgkosten vermijden. Ik vraag de minister, het plan van de
VVD over te nemen en uit te werken. Het plan is een reëel alternatief
op termijn voor de thans voorgestelde no-claimregeling. Het plan zal moeten
worden doorgerekend door het CPB; er zal een uitvoeringstoets moeten komen
en ook moet natuurlijk op een rijtje worden gezet wat er allemaal nog moet
gebeuren in de sfeer van de ICT en de zorgpas. Vanzelfsprekend zullen ook
de relevante betrokken partijen moeten worden geconsulteerd. Dat alles moet
uitmonden in een haalbaarheidsstudie, gevolgd door een kabinetsstandpunt.
Ik vraag de minister, dit toe te zeggen. De komende jaren zullen wij moeten
doorpakken en zo mogelijk deze betere variant van een premierestitutie in
de plaats stellen van het kabinetsvoorstel. Maar het betere mag niet de vijand
worden van het goede. Wij steunen daarom het wetsvoorstel als een eerste stap
in een no-claimsituatie. Aan de ene kant ontstaat er nieuw evenwicht tussen
eigen verantwoordelijkheid van de verzekerde en het collectief. Aan de andere
kant ontstaan er positieve prikkels om zuinig om te gaan met het gebruik van
zorg. Dat spreekt ons aan, maar de maatvoering kan rechtvaardiger en beter.Voorzitter. De VVD heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat de huisarts
voor 25% moet meetellen in de no-claimbonus. Ik wil onze argumenten hiervoor
kort herhalen. Zelfs een verklaard tegenstander van de no claim als CDA'er
Doeke Post zegt: als je de no claim wilt invoeren, moet dat bij de huisarts
gebeuren, want dat is het eerste station voor de patiënt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gaat de heer Weekers negatief commentaar geven op een amendement waar
zijn eigen naam onder staat?De heer Weekers (VVD):Ik ga uitleggen waarom wij steeds van mening zijn geweest dat de huisarts
onder de no claim moet vallen en ook waarom mijn naam onder het amendement
staat. Ofschoon huisartsen faliekant tegen de no claim zijn, hebben zij aangegeven
dat 14% van de zorgvraag onnodig is. Uit onderzoek blijkt voorts dat Nederlanders
zich in 4% van de gevallen bewust zijn van het onnodig bezoek aan een huisarts.
Als de no-claimregeling conform het voorstel van de minister wordt uitgevoerd,
leidt dat in ieder geval tot het onnodig gebruik van de huisartsenzorg. Maar
natuurlijk is ook de VVD niet doof voor de bezwaren die zijn aangevoerd. Zij
gelooft echter niet dat een korting op de no-claimteruggaaf van € 5
per huisartsenbezoek ertoe leidt dat mensen afzien van een bezoek aan de dokter
als dat nodig is. Het laat mensen wel zien dat doktersbezoek niet gratis is.
Ik zie echter het gevaar van een bureaucratische chaos als de huisarts onder
de no claim wordt gebracht, zeker zolang het systeem van abonnementstarieven
nog bestaat. Als huisartsen hals over kop hun computersystemen en administraties
moeten aanpassen, kan er een ongewenste situatie ontstaan. Ik vraag mij af
of de minister hier niet te lichtvaardig tegen aankijkt. Het CTG geeft bovendien
aan dat volgend jaar weer een ander consulttarief nodig is. Het CTG schrijft
ook dat Zorgverzekeraars Nederland verwacht dat de meerkosten van de invoering
van dat systeem 20 tot 25 mln euro zullen bedragen. Die investering wordt
een jaar later weer ongedaan gemaakt, waarna een nieuwe investering nodig
is. Dit is geld weggooien. Daarom zouden wij liever hebben gezegd: wacht nog
een jaar met de invoering, doe het dan goed en zorg er in ieder geval voor
dat u op tijd klaar bent, want dan hoeft de dokter zich niet tweemaal met
administratieve wijzigingen en veranderingen van het systeem bezig te houden.
De besparing die op administratieve lasten kan worden bereikt, kan beter worden
ingezet.De heer Buijs heeft uitvoerig uitgelegd waarom hij graag de huisartsenzorg
wil vrijwaren van een no claim. De VVD onderkent zijn bezwaren die onder meer
betrekking hebben op de poortwachterfunctie van de huisarts. Ik herhaal echter
dat wij wel iets anders in dit debat staan. Wij geloven niet dat een korting
van € 5 per huisartsenbezoek een echte drempel opwerpt. De heer
Buijs kijkt hier echter anders tegen aan. Ik zie natuurlijk ook hoe de meerderheden
liggen in deze Kamer en dan denk ik dat je maar beter kunt proberen
om er gezamenlijk uit te komen, want dan heb je nog enige invloed op het proces.
Bovendien kunnen wij dan onze zorgen over onnodige zorgconsumptie verwerken
in het amendement. En zo is het dan ook gegaan.Mevrouw Kant (SP):Geweldig! Ik vind het geweldig hoe de heer Weekers met heel veel woorden
zegt dat het eigenlijk toch wel een goed idee is om de huisarts van deze wet
uit te zonderen. Hij heeft zoveel woorden nodig, omdat hij de heer Buijs de
claim: geen huisarts in de no claim, niet gunt. Hij doet het geweldig. De
huisarts is er nu uit, daar ga ik niet over in discussie. Die strijd heeft
de heer Buijs gewonnen met steun in de rug van het verzet tegen de no claim
en daar ben ik blij mee.Mijn vraag is echter welk bedrag er nu nog gedekt moet worden. Heb ik
het goed gezien dat dit bedrag wordt gedekt door weer een bezuiniging op de
huisartsenzorg? Ik zou hier graag de reactie van de heer Weekers op horen.De heer Weekers (VVD):Dit klopt, want wij zouden niet graag zien dat de discussie die wij vorig
jaar hebben gevoerd over de medicijnknaak, moet worden herhaald. Doordat die
discussie vooruit werd geschoven, bedraagt de no claim nu niet € 200,
maar € 250. Daarom ben ik van mening dat het beter is dat wij nog
enige invloed hebben op het proces dan dat de heer Buijs een akkoord zou sluiten
met mevrouw Kant. Dan weten wij dat de financiële gaten veel groter worden.Mevrouw Kant heeft gevraagd wat er nodig is om de huisartsenzorg er helemaal
uit te halen. Daar is 70 mln euro voor nodig. De dekking wordt voor een deel
gevonden in het bedrag van 50 mln euro dat op de plank lag voor de versterking
van de huisartsenzorg. Dit geld zal daarvoor niet meer kunnen worden aangewend.
Wij komen dan nog 20 mln euro tekort. Door kostenbewustzijn, het terugdringen
van onnodig gebruik, maar ook door tal van efficiencymaatregelen zoals de
inzet van praktijkverpleegkundigen, kunnen flinke besparingen worden bereikt.
Een taakstellende besparing van 4% zal ertoe leiden dat dit hele zaakje structureel,
ook op langere termijn, is gedekt. Wij zijn er echter niet zeker van dat dit
komend jaar al het geval zal zijn, want er moeten nog gesprekken plaatsvinden.
De VVD wil straks niet met een financieel gat worden geconfronteerd. Daarom
hebben wij afgesproken dat de no-claimteruggave wordt opgerekt van € 250
naar € 255 in 2005. Dat gaat gepaard met een bescheiden premieverhoging.
Ik heb een bedrag genoemd, maar ik hoor graag van de minister een concreet
bedrag. Daarmee wordt de zaak financieel goed afgedekt. Als de doelstelling
van de VVD-fractie, te weten het terugdringen van onnodige zorgconsumptie
en het bevorderen van de efficiency wordt gehaald, kunnen wij de maatregel
van de premieverhoging en de oprekking van de no claim in de toekomst terugdraaien.Mevrouw Kant (SP):Dit is volstrekt helder. U bent veel duidelijker dan de heer Buijs. U
zegt gewoon: er lag 50 mln op de plank om de huisartsenzorg te versterken.
Die versterking is noodzakelijk, maar dat bedrag komt er niet. Er moet nog
20 mln worden bezuinigd en dat moeten de huisartsen ook doen. Lukt dat niet,
dan wordt de rekening bij de patiënt gelegd. U maakt het volstrekt helder.
De huisartsenzorg gaat uit de no claim en dus gaat de patiënt de rekening
betalen.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Halsema.De heer Weekers (VVD):Voorzitter...De voorzitter:Ik geef de heer Weekers het woord als hij een vraag krijgt, maar de interruptie
van mevrouw Kant was een concluderende opmerking. Ik geef nu het woord aan
mevrouw Halsema, of neen, aan de heer Rouvoet, want hij stond er al een poosje.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Wat hier gebeurt, is echt te gek voor woorden. Ik heb een amendement voor
mij, waarin staat dat dit ertoe strekt de huisartsenzorg uit te zonderen van
de no-claimteruggave. Het argument daarvoor luidt: huisartsenzorg draagt bij
aan een gepast gebruik van zorg en voorkomt substitutie naar duurdere vormen
van zorg. Onder dit amendement staan de namen Buijs, Weekers en Bakker. De
heer Weekers houdt hier een heel verhaal waarin hij zegt dat hij ook wel oog
heeft voor de chaos en voor de administratieve lasten voor de huisartsen,
maar dat is niet het argument waarom de maatregel wordt ingevoerd. In feite
zegt de heer Weekers dat hij niets gelooft van wat er in het amendement, waar
zijn naam onder staat, wordt aangevoerd, maar dat hij zich er "for the time
being" bij neerlegt. Hier staat hij het echter te bestrijden. Dat is toch
niet geloofwaardig? CDA-fractievoorzitter Verhagen zou dit nu een typisch
voorbeeld van een haastklus noemen. U bent gepiepeld, mijnheer Weekers, door
de toelichting bij dit amendement!De heer Weekers (VVD):In het geheel niet, want de VVD-fractie, en ikzelf natuurlijk ook, hebben
uitvoerig met de collega-ondertekenaars naar de toelichting gekeken. Daarin
staat dat huisartsenzorg bijdraagt aan een gepast gebruik van zorg en aan
het voorkomen van substitutie naar dure vormen van zorg. Dat is een argument
dat de VVD-fractie deelt. Ook staat er dat de huisarts zich richt op preventie
en voor ondersteuning en begeleiding van patiënten zorgt. Wie kan daar
tegen zijn? De VVD-fractie is dat niet. De indieners stellen voor deze poortwachtersfunctie
van de huisarts te handhaven. Daarbij is er sprake van een zekere principiële
spanning. Ik heb gezegd dat ik niet vind dat een eigen bijdrage van € 5
een extra drempel opwerpt en dat daardoor de poortwachtersfunctie zou worden
bedreigd of ondermijnd. De heer Buijs kijkt daar wat anders tegenaan, maar
wij zijn elkaar op dit punt genaderd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U zult van mij wel willen aannemen dat ik dol ben op exegese, maar deze
"tour de force" is niet meer te volgen. Het argument is inhoudelijk. De no-claimregeling
moet niet voor de huisarts gelden, omdat het bedrag van € 5 een
belemmering zou zijn voor de poortwachtersfunctie. Dat staat hier en dan moet
je wel heel goed tussen de regels door lezen om daar nog iets anders van te
bakken. U zegt in feite dat u niet gelooft dat € 5 voor een huisartsbezoek
belemmerend zou werken voor de poortwachtersfunctie, maar het staat hier wel
en uw naam staat eronder. Toch zegt u: ik geloof het niet, maar ik heb het
wel onderschreven. Ik ben blij met het amendement voor zover
het gaat om het uit de no claim halen van de huisarts, maar u bent gepiepeld
met de toelichting.De heer Weekers (VVD):Ik ben totaal niet gepiepeld met de toelichting. Wij doen beiden aan exegese,
maar trekken elk een andere conclusie. De VVD-fractie wil de poortwachtersfunctie
van de huisarts niet ondermijnen. De heer Buijs kijkt er alleen op een andere
manier tegenaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Volgens mij is het met tekstexegese vaak zo dat mensen tot tegengestelde
conclusies komen, maar goed, ik ben een leek op dit gebied. Ik moet een kleine
correctie maken aan het adres van de heer Rouvoet: je kunt niet zeggen dat
dit amendement haastwerk is, want ze zijn er weken mee bezig geweest. Broddelwerk
is het wel en daar zal de heer Rouvoet het ook wel mee eens zijn. De dekking
blijft voor mij namelijk onduidelijk. Natuurlijk heeft mevrouw Kant gelijk
dat de huisartsen zelf ervoor moeten betalen dat de toegang gewaarborgd blijft.
Er wordt op hen bezuinigd. Dat lukt het eerste jaar waarschijnlijk niet, dus
gaat het gepaard met een premieverhoging. Ten gunste van een bedrag van 20
mln zal de premie verhoogd moeten worden. Mij is volstrekt onduidelijk waarom
tegelijkertijd de no-claimteruggaaf verhoogd moet worden met € 5.
Dat kost immers geld. De enige reden die ik kan verzinnen waarom de no-claimteruggaaf
tegelijkertijd verhoogd moet worden, is een politieke reden: u hebt dat geëist
in ruil voor de toegang tot de huisarts.De heer Weekers (VVD):Als u naar de gezichtsuitdrukking van de heer Buijs kijkt, kunt u al zien
dat deze veronderstelling flauwekul is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Legt u mij dan eens uit waarom u de no-claimteruggaaf met € 5
verhoogt. U hebt dat niet nodig. De premie wordt verhoogd en daaruit betaalt
u het. Toch creëert u een extra kostenpost van een no-claimteruggaaf
door die te verhogen met nog eens € 5. Waarom doet u dat? Wat is
de reden?De heer Weekers (VVD):Daarmee hou je de zaak in evenwicht. Anders zou het een extra lastenverhoging
betekenen voor elke premiebetaler. Nu is het geen extra lastenverhoging voor
elke premiebetaler. Zij die zeer terughoudend zijn met de zorg hebben immers
verder niets te vrezen. Overigens is het de systematiek.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U kiest er dus nog eens voor om de lasten wel te verhogen voor de mensen
die chronisch ziek zijn, ernstig ziek en die geen recht hebben op de no-claimteruggaaf.
Tevens zorgt u voor een extra douceurtje voor mensen die gezond zijn. Dat
is toch een VVD-redenering? Dat komt dan toch in uw eigen straatje te pas
en niet in het straatje van de CDA-fractie?De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Is er op zichzelf iets mis met VVD-redeneringen? Ik zie dat
niet.De voorzitter:U krijgt antwoord. Mevrouw Halsema, één korte opmerking.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Dit is schieten voor open doel. Laat ik het maar doen: ja,
er is van alles mis met deze VVD-redenering. U verhoogt de premie voor allen
opnieuw om de verhoogde no-claimteruggaaf te kunnen betalen. De mensen die
daar het meest de dupe van worden, zijn de mensen die het meest en het vaakst
ziek zijn.De heer Weekers (VVD):Dat ben ik niet met u eens. In elk geval is de keerzijde van het hele
verhaal dat er geen enkel bedrag meer betaald zal hoeven te worden, al gaan
zij elke dag naar de huisarts.Voorzitter. Ik ben klaar met mijn betoog.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Gisteren kwam via teletekst het bericht dat het kernparlement
van CDA, VVD en D66 een besluit had genomen. Hoera. Het was niet echt bevorderlijk
voor de lust van mijn fractie om dit debat nog voluit aan te gaan. Het wordt
nu toch nog een aardig debat, vooral omdat iedereen probeert om zijn eigen
opvattingen voor de korte en lange termijn in een en hetzelfde amendement
te flansen. Wij hebben net aan de heer Weekers gezien dat dit heel erg lastig
kan zijn, zo niet onmogelijk.De echte lust voor het debat is ons echter wel vergaan, omdat de uitkomst
reeds vaststaat. De minister heeft zich al akkoord verklaard. Met andere woorden:
hij verdedigt kennelijk vandaag niet eens meer zijn eigen voorstellen, maar
dat zullen wij vanavond merken. Ik zei het vorige week al: het is weer een
onderwerp, net als indertijd de nieuwe vreemdelingenwet dat kennelijk te belangrijk
is voor dualisme en het openbare democratische debat. Waar het gaat om de
huisarts mag de uitkomst goed zijn voor de verzekerden, de handelwijze is
slecht voor de parlementaire democratie. Zo wordt niet de politiek, maar het
toneel dichter bij de burger gebracht. Ik vind het onvoorstelbaar dat de heren
Buijs en Weekers het niet nodig hebben gevonden om op dit punt echt verantwoording
af te leggen over de gevolgde procedure. Ik had dat wel verwacht. Wij hebben
de bijdrage van de heer Bakker nog tegoed. Ik vind het werkelijk verbijsterend.
Als er een zeer uitzonderlijke omstandigheid zou zijn die deze procedure rechtvaardigt,
had ik een verantwoording hierover verwacht in het openbare debat. Dat is
niet gebeurd. Ik vind dat onvoorstelbaar.Voor de fractie van de ChristenUnie is een vorm van een eigen risico in
de gezondheidszorg altijd een bespreekbaar onderwerp geweest. In onze eigen
uitwerking van een zorgstelsel, de notitie "Zorgvuldig verzekerd" uit 2001,
gingen wij uit van gestaffelde eigen risico's waar inkomensafhankelijke elementen
in zouden zitten. Er was ook een mogelijkheid om vrijwillig een hoger eigen
risico te nemen dan verplicht was. Daarbij gingen wij ervan uit dat de zorggebruiker
door een eigen risico een belang heeft bij het voorkomen van onnodige zorgconsumptie.
Wij zien namelijk het belang van het beteugelen van de groei van de zorguitgaven
en het inbouwen van prikkels daartoe. Ook erkennen wij dat er een eigen verantwoordelijkheid
voor burgers is in het dragen van de zorgkosten en de noodzaak van het afremmen
van onterecht, onnodig gebruik van zorgvoorzieningen. Daarover bestaat wat
mijn fractie betreft geen verschil van mening.Intussen is er echter wel het een en ander veranderd aan de context waarin nu de no-claimregeling wordt voorgesteld. Het verzekerde pakket
is vorig jaar drastisch beperkt. De tandarts is eruit en de fysiotherapie
is eruit. De vergoedingen voor zelfzorgmedicijnen, de psychotherapie en het
zittend ziekenvervoer zijn beperkt . Daarnaast zijn in de AWBZ eigen bijdragen
ingevoerd of verhoogd. Ik denk in het bijzonder aan de thuiszorg. Deze golf
van saneringsmaatregelen heeft forse consequenties gehad voor velen. Met name
de kwetsbare groepen, namelijk chronisch zieken en gehandicapten, zijn hierdoor
getroffen. Wij betreuren het dat hierdoor de ziektekosten voor chronisch zieken
en gehandicapten zijn opgejaagd, ook door de noodzakelijke dure aanvullende
verzekeringen.Wij vrezen dat deze kostenstijgingen onvoldoende worden gecompenseerd
door de verzilveringsregeling TBU en de bijzondere bijstand. Wij weten hierover
ook nog steeds te weinig. De echte inkomensgegevens moeten nog steeds worden
besproken. Wij hebben nu een brief gekregen. Daar moeten wij echter, bijvoorbeeld
bij het belastingplan, echt nog verder met elkaar over spreken. Het ziet er
wat ons betreft niet goed uit.Bij het hoofdlijnendebat over het nieuwe zorgstelsel heb ik al gesteld
dat een no-claimteruggaafregeling voor mijn fractie alleen aanvaardbaar is
als de zorguitgaven voor chronisch zieken en gehandicapten weer worden opgenomen
in het verzekerde pakket en de eigen betalingen voor deze groep omlaag gaan.
Wij hebben hiertoe voorstellen gedaan bij de algemene beschouwingen, maar
deze konden niet op steun van voldoende fracties in de Kamer rekenen. De meerderheid,
de coalitie, stemde tegen onze voorstellen. Het is overigens goed om erop
te wijzen dat ons inkomensplan niet alleen een verzachting van de kabinetsplannen
voor chronisch zieken, gehandicapten en ouderen met een grote zorgbehoefte
voor het jaar 2005 impliceerde. Daar gaat de begroting immers over. Met ons
christelijk-sociale inkomensplan "Omzien naar elkaar" wilden wij ook allerlei
desastreuze maatregelen van dit jaar, dus 2004, terugdraaien. Het ging bijvoorbeeld
om een halvering van de eigen bijdrage voor de thuiszorg en het weer in het
pakket opnemen van fysiotherapie voor chronisch zieken en gehandicapten.In de no-claimregeling, die 1,6 mld moet opbrengen, moeten chronisch zieken
wel € 63 per jaar meer premie gaan betalen, maar zij zien er niets
voor terug. Zij kunnen immers hun zorgkosten niet beïnvloeden. Het doel
van de minister, te weten het terugdringen van onterecht zorggebruik, wordt
bij hén dus niet gerealiseerd. Het kán bij hen niet worden gerealiseerd.
Mijn fractie heeft dan nog liever een gewoon eigen risico van bijvoorbeeld € 100
waar door middel van staffeling inkomensafhankelijkheid wordt ingebracht.
Hierdoor gaan de premies niet eerst omhoog, maar vermoedelijk wel omlaag door
besparingseffecten. Kan daar niet een vergelijking van worden gemaakt? Waarom
is er in de stukken geen vergelijking gemaakt? Hoeveel zou de premie dalen
door invoering van een eigen risico van € 100, in vergelijking tot
de premieontwikkeling in het voorstel van de minister? Is daar een indicatie
van te geven? De vraag is bij welk systeem mensen zonder besparingsmogelijkheden
op hun zorguitgaven beter uit zijn. Dat lijkt mij een terechte vraag gelet
op wat die mensen met name het afgelopen jaar al voor hun kiezen hebben gehad.
Ik wil graag een inhoudelijk antwoord van de minister, voor zover dat het
binnen het bestek van dit debat mogelijk is. Het is voor mij belangrijk om
te weten hoe dit stelsel zich verhoudt tot het wetsvoorstel van de minister
ofwel het besluit van het kernparlement waar het gaat om de effecten van het
zorggebruik.Ik heb bij de algemene beschouwingen al gesteld dat ik de term "omgekeerde
solidariteit" bedenkelijk vind. Dat geldt ook voor de term "no claim". Die
roept de associatie op met autoschadeverzekeringen en gezondheid is nu eenmaal
iets anders dan voorzichtig autorijden. Er is ook een verschil in systematiek,
de korting loopt immers niet op bij schadevrije jaren, om maar eens iets te
noemen. Mijn fractie heeft in de schriftelijke inbreng voorgesteld om te spreken
van een teruggaafvoorschot eigen risico in plaats van een no-claimkorting.
Met een andere term los je het probleem niet op, maar ik zou hierop toch nog
graag een reactie krijgen, want volgens mij beschrijft het precies wat er
gebeurt: de verzekerde betaalt als het ware een eigen risico, maar krijgt
het te veel betaalde terug aan het eind van het jaar. Ik proefde in de inbreng
van een aantal leden ook weerstand tegen en bedenkingen bij de term no claim.Omwille van de tijd kan ik voor onze inbreng op het punt van de koopkrachteffecten
voor chronisch zieken en gehandicapten kan ik verwijzen naar de opmerkingen
van mevrouw Halsema hierover, omdat zij mede namens mij een amendement heeft
ingediend waarin juist voor deze groep een uitzondering wordt gemaakt bij
de no-claimregeling. Ik zeg erbij dat aanvaarding van dit amendement de situatie
voor onze fractie wezenlijk zou veranderen, want ons hoofdbezwaar tegen het
wetsvoorstel geldt niet de gedachte van een eigen risico, maar de wijze waarop
hieraan vorm wordt gegeven en de verdeling van de lasten bij de totale regeling.
Dus wie weet wat wij bij de stemming over het wetsvoorstel zullen doen als
dit amendement het haalt. Ik zeg dit maar tegen degenen die er wellicht in
geïnteresseerd zijn, voor zover er nog mensen geïnteresseerd zijn
in opvattingen van andere fracties dan de drie regeringsfracties.Ik heb natuurlijk het debat tot nu toe met belangstelling gevolgd. Toen
mevrouw Halsema hierover sprak, vroeg de heer Buijs hoe het zit met de zorgtoeslag,
omdat die er in het nieuwe zorgstelsel toch ook komt. Maar wij hebben nu wel
te maken met een regeling die op 1 januari aanstaande moet ingaan, terwijl
het nieuwe stelsel op z'n vroegst op 1 januari 2006 van kracht zal worden,
inclusief een eventuele zorgtoeslag. Overigens heeft Doeke Post, vanmorgen
al genoemd, bij mijn weten een prominent arts uit de kring van het CDA, het
voorstel voor een zorgtoeslag verwerpelijk genoemd. Hij noemt het een soort
armenfonds voor de zorg. Mij dunkt, dit lijkt mij stevige kritiek. De gedachte
van een no-claimregeling is veel en fel bekritiseerd, en niet alleen vanwege
de huisarts. Sterker nog, veel critici vinden dat áls je het dan doet,
de huisarts er in ieder geval bij moet worden betrokken. De VVD heeft op dit
punt natuurlijk gelijk, de huisarts is in zekere zin het hart van de no-claimregeling.
De heer Weekers heeft dit vanmorgen ook niet onder stoelen of banken gestoken.
Het is voor mij nog steeds de vraag hoe hij dan zijn handteke ning
onder het amendement op dit punt heeft kunnen zetten, maar daarover hebben
wij het zojuist al gehad. Het idee zélf wordt dus afgewezen, niet alleen
voor de huisarts, vooral omdat het de minder gezonde, de oudere en de chronisch
zieke verzekerden treft, en niet degenen die weinig zorg nodig hebben. De
kritiek is gericht op de omgekeerde solidariteit, door een aantal mensen aangeduid
als de omgekeerde wereld, de grondgedachte van het wetsvoorstel.Ik geef een paar voorbeelden van de kritiek, waarbij het niet helemaal
toevallig is dat het met name kritiek uit de hoek van het CDA is. Je weet
immers maar nooit hoeveel beweging er nog in de standpunten zit als het gaat
om de no-claimregeling als zodanig. Maar ook in een commentaar in de NRC wordt
erop gewezen dat een no-claimregeling eigenlijk haaks staat op iedere preventiecampagne
die dit kabinet voert, namelijk voorkomen is beter dan genezen. Nu wordt erbij
gezegd dat je beter niet te snel kunt zijn met voorkomen, omdat je er dan
voor moet betalen. En misschien is het wel verstandig om te wachten tot je
genezing nodig hebt, want als je voor niets naar de dokter gaat, heb je voor
niets geld ingeleverd. Ik vind dat de NRC hier gelijk in heeft, het staat
haaks op de centrale boodschap van preventiecampagnes.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat laatste argument, het gevaar dat mensen wachten met naar de dokter
gaan, geldt natuurlijk voor elk eigen risico en voor elke eigen bijdrage.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar heeft u gelijk in. Ik zou ook liever helemaal niet uitgaan van eigen
risico's, maar ik heb in het begin van mijn betoog al aangegeven dat ik mij
nooit heb afgesloten voor een discussie over een eigen risico, omdat ook ik
wel de noodzaak van zelf verantwoordelijkheid nemen zie, maar daarbij is de
vormgeving natuurlijk cruciaal. Als er geen sprake is van inkomensafhankelijkheid,
zodat er een spanning ontstaat in de verdeling van de lasten, is zo'n regeling
wat mij betreft helemaal niet aan de orde. Maar op zichzelf heeft u er gelijk
in dat het zich moeilijk verdraagt met de boodschap dat je naar de dokter
moet gaan zodra je ook maar even denkt dat er iets aan de hand is, als je
mensen in de een of andere vorm meer laat bijdragen.De heer Weekers (VVD):Zou de heer Rouvoet een systeem van eigen betalingen verkiezen boven het
voorstel van de regering?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb daarover zojuist iets gezegd; eigen risico of eigen bijdragen.
Als u mijn fractie de afgelopen jaren een beetje hebt gevolgd, hebt u kunnen
zien dat wij die altijd koppelen aan de mogelijkheid van inkomensafhankelijkheid.
Wij hebben altijd gezegd dat een goed zorgstelsel, inclusief de financiering,
twee elementen moet bevatten, namelijk eigen verantwoordelijkheid en solidariteit.
Eigen verantwoordelijkheid kan tot uitdrukking komen in nominale premies,
maar niet in volledig nominale premies. Daarom zijn wij altijd voorstander
geweest van een deels, een bescheiden nominale premie en een grotendeels inkomensafhankelijke
premie. Dat wil uw fractie niet. Uw fractie wil volledig nominale premies.
Dat is de reden dat wij het hebben voorgesteld. Ik ben dus niet tegen eigen
verantwoordelijkheid die tot uitdrukking komt in nominale premies, eigen bijdragen
of eigen risico. Ik ben tegen een systeem waaruit de solidariteit is verdwenen
doordat alleen wordt gekeken naar de eigen verantwoordelijkheid.De heer Weekers (VVD):Het zijn allemaal prachtige woorden van de heer Rouvoet, maar ik mis toch
wel zijn amendement om een alternatieve variant van de no-claimregeling of
eigen bijdragen in het wetsvoorstel op te nemen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Nu moet het toch niet gekker worden! De heer Weekers heeft zojuist een
half uur een voorstel staan uitleggen dat hij niet in een amendement heeft
vastgelegd, waarmee hij de mensen op de tribune en in het land zand in de
ogen strooit over wat hij eigenlijk wil. Intussen staat zijn naam onder een
amendement dat hij helemaal niet wil. En dan zegt hij tegen mij, terwijl ik
het wetsvoorstel als zodanig heftig bekritiseer, dat ik geen alternatief voor
de no-claimregeling van deze minister heb voorgesteld. U maakt het wel erg
bont, mijnheer Weekers. Zo ken ik u niet. Mijn verbijstering wordt alleen
maar groter met dit soort interrupties.In de veelheid van de zeer kritische reacties op het wetsvoorstel van
het kabinet vielen mij er drie op die ik eruit wil lichten. Het Christen-Democratisch
Jongeren Appel, het CDJA, noemt het gehele wetsvoorstel als zodanig, dus niet
alleen het deel over de huisarts, onrechtmatig, onuitvoerbaar en ondoelmatig.
Het is dus niet alleen de terminologie van mevrouw Halsema, maar ook van het
CDJA. Onrechtmatig; het is nogal wat. Onuitvoerbaar. Ondoelmatig. Daarvoor
worden allerlei argumenten aangevoerd, maar die zijn ongetwijfeld bij de collega's
bekend.De al eerder genoemde CDA'er Post spreekt inderdaad van de omgekeerde
wereld en pleit overigens met mijn fractie voor een procentuele premie. Uiteindelijk
zegt hij dat zijn CDA-hart op tilt slaat bij dit wetsvoorstel en dat hij ervan
uitgaat dat het CDA uiteindelijk ertegen zal stemmen, omdat anders velen hun
lidmaatschap zullen opzeggen en hij in ieder geval. Kortom, het wetsvoorstel
heeft veel commotie veroorzaakt. Het is niet alleen de huisarts, maar het
gehele wetsvoorstel voor de no-claimregeling met de omgekeerde solidariteit
erin.Ten slotte noemt de Protestants Christelijke Ouderen Bond, de PCOB, het
gehele wetsvoorstel buitengewoon wrang. Men concludeert dat wie rijker is,
hogere zorgpremies moet betalen en niet wie zieker is. Dat lijkt mij een heel
adequate manier om de kritiek op dit wetsvoorstel te verwoorden.De suggestie dat er een gemiddelde verzekerde is die er toch maar mooi € 20
op vooruitgaat, is inmiddels voldoende doorgeprikt in dit debat en in de media.
Het blijft overeind staan dat zieke mensen, zo'n 4,5 à 5 mln in de
berekeningen die ik heb gezien, zullen inleveren en dat gezonde mensen in
het voorstel van de minister zo'n € 187 eraan overhouden. In het
voorstel van de coalitie is het € 192. Dat is fijn voor die mensen,
maar het wordt betaald door die 4,5 à 5 miljoen verzekerden die niet
kunnen besparen op hun zorgkosten. Die leveren fors in; in elk geval die € 63
en misschien nog meer. Dat weten wij echter nog niet precies, want dat is
afhankelijk van de uitwerking van het amendement van het kernparlement. Het
werken met gemiddelden zou ik bijna misleidend willen noemen.
Ik meen dit oprecht. Ik vind het niet goed dat wij bij een dergelijk wetsvoorstel
werken met de term "gemiddelden", terwijl wij weten wat de realiteit is.Dan de huisarts. Ik veronderstel dat er geen onduidelijkheid meer bestaat
over de positie van mijn fractie in dit vraagstuk. Wij bespreken formeel echter
nog steeds het wetsvoorstel van de minister en daar zit de huisarts nog in.
Er is geen onduidelijkheid over de positie van mijn fractie. Ik heb indertijd
een motie ingediend waarmee ik al duidelijk heb gemaakt dat er geen financiële
drempels moeten worden opgeworpen voor een bezoek aan de huisarts. Het opnemen
van de huisarts in de no-claimregeling doet dat wel en wordt door mijn fractie
dan ook afgewezen, zoals overigens door de meerderheid in dit huis. Dat blijkt
ook uit het amendement dat tot mijn vreugde is ingebracht. Overigens is in
de media het gevecht om de huisarts en de no-claimregeling al een achterhoedegevecht
genoemd, want het gaat tenslotte om het principe dat elk bezoek aan ziekenhuis,
specialist, apotheek en in het voorstel van de minister ook de huisarts van
je no-claimtegoed afgaat.Voorzitter. Ik wil mijn waardering uitspreken aan het adres van de heer
Buijs en de CDA-fractie. Dit zeg ik oprecht en niet om flauw te zijn. Ik heb
hem in het verleden scherp bevraagd over het de rug recht houden waar het
gaat om het standpunt van de CDA-fractie om de huisarts niet in de no-claimregeling
op te nemen. Ik stel vast dat de heer Buijs en de CDA-fractie op dat punt
de rug recht hebben gehouden en dat zij ervoor gezorgd hebben dat de huisarts
niet in deze no-claimregeling is opgenomen. Mijn complimenten dus aan het
adres van de heer Buijs. Ik zal dit op geen enkele wijze gaan relativeren
in het vervolg van mijn betoog. Ik heb wel vragen over de dekking en de verdere
invulling van het amendement, maar als het hierom gaat, zet ik geen komma
maar een punt achter de complimenten.Wat de verdere inhoud van het amendement van het kernparlement betreft
heb ik eerst nog de feitelijke vraag over welk gat wij spreken als de huisarts
uit de no-claimregeling gehaald wordt. Wij hebben die vraag, evenals de CDA-fractie,
in de schriftelijke ronde aan de orde gesteld. De minister heeft een paar
maanden geleden in de nota naar aanleiding van het verslag op pagina 14 gesteld:
huisarts uit de no-claimregeling kost 120 mln. In het amendement wordt gesproken
over 70 mln. Dat is een flink gat. Het zou wel verwonderlijk zijn als nu ineens
zou blijken dat de indieners van het amendement helemaal zelf bedacht hebben
dat toch een lagere raming van het gat denkbaar is. De minister zal daar zeker
op in willen gaan. Ik heb mij maar vastgehouden aan de mededeling van de minister
dat het 120 mln is. Graag krijg ik een nadere toelichting op dit punt.Voorzitter. In het amendement krijgen de huisartsen de ruimte om 4% zuiniger
te werken oftewel zij krijgen ruimte om gekort te worden. Een sympathieke
formulering met een onsympathieke lading. Er wordt 50 mln, bestemd voor de
versterking eerste lijn, gebruikt om het gat te vullen. Dat vind ik spijtig.
Over alternatieve middelen om die eerste lijn te versterken, waarvan het belang
kamerbreed werd ingezien, rept dit amendement in ieder geval niet. De eerste
lijn zal het dus vooralsnog zonder dat geld moeten doen of hooguit met goede
intenties. Het amendement spreekt niet, zoals ik bij interruptie heb vastgesteld,
over een verdere premieverhoging. De heer Buijs heeft toegelicht dat die er
wel aankomt, maar dat hij nog niet precies kan aangeven hoeveel het is. Het
gaat om een aantal euro's op jaarbasis. De één heeft het over € 3,
de ander over € 5. Ik hoor het wel. Ik stel vast dat wat niet in
het amendement staat, hier wel gezegd is. De burgers krijgen door dit amendement
in ieder geval meer premie te betalen, zonder dat zij weten of zij ooit iets
terugkrijgen. De chronisch zieken in ieder geval niet.Voorzitter. Ik blijf met mevrouw Halsema en anderen vraagtekens plaatsen
bij de verhoging van het no-claimbedrag naar € 255. Als de regeling
gaat werken zoals de minister het zich voorstelt, zou dit een extra besparingsverlies
met zich kunnen brengen, want dan krijgen nog meer mensen geld terug omdat
zij weinig zorg hebben geconsumeerd. Graag krijg ik uitleg over hoe wij dat
moeten zien. In het amendement wordt dit namelijk wel ingeboekt als een post
om geld weg te halen, terwijl het potentieel meer geld gaat kosten. De consequentie
is in elk geval een ingrijpende wijziging van de Ziekenfondswet, met alle
gevolgen van dien voor ziekenhuizen en dergelijke, bijvoorbeeld als het gaat
om de administratieve lasten. De heer Weekers heeft daar terecht op gewezen.
Die ingrijpende wijziging van de Ziekenfondswet geldt voor één
jaar. Daarna komt er, als het goed is, een nieuw zorgstelsel waar die no-claimregeling
moet worden ingepast en dan ook nog eens op een andere wijze dan voor 2005
door het kernparlement is vastgesteld. Waarom wordt het plan van de VVD, als
het werkelijk rechtvaardiger is, zoals de heer Weekers heeft gesteld, op zijn
vroegst pas in 2006 ingevoerd? Waarom genoegen nemen met een onrechtvaardig
stelsel als je al weet hoe het beter en eerlijker kan? Gaat de bezuiniging
dan toch opnieuw boven de rechtvaardigheid en de solidariteit? De heer Weekers
heeft beloofd dat hij een en ander op papier zal zetten. Ik zou bijna zeggen:
nu al? De hoofdlijnen waren al op 1 april bekend. Ik vind dat best, maar
ik stel wel vast dat de VVD-fractie in dit debat geen alternatief voorstel
indient en dat zij voluit de botte bijl van deze minister steunt, zoals de
heer Weekers dit zelf vertaalde. Wat zijn bespiegelingen voor over twee, drie,
vier jaar betreft: mijnheer Weekers, geen praatjes voor de bühne, want
daar kopen chronisch zieken, gehandicapten en ouderen helemaal niets voor.
Als u een non-paper wilt uitdelen, prima, maar in het kader van dit debat
is het een non-plan. Een serieus debat daarover lijkt mij dan ook niet zinvol.
Er mag niet de indruk worden gewekt dat u met concrete alternatieven komt
voor wat nu op tafel ligt, want u steunt dit plan en het amendement daarover
voluit. U hebt geen ander voorstel ingediend. Ik heb u gevraagd naar het nummer
van een amendement, maar dat kon u mij, begrijpelijk, niet geven. Ik wil dat
dit duidelijk is.De heer Weekers (VVD):Wat nu wordt gedebiteerd, is volstrekte flauwekul. Dan zou ook de indiening
in deze Kamer van allerlei moties waarin de regering wordt gevraagd om tal
van plannen nader uit te werken, zodat daar op termijn over gesproken kan
worden, moeten worden afgeschaft.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Als u zegt dat ik volstrekte nonsens spreek, vraag ik u rechtstreeks of
de VVD-fractie vandaag een ander, een eerlijker, een rechtvaardiger
voorstel indient dan er op tafel ligt.De heer Weekers (VVD):Het betere mag niet de vijand zijn van het goede. Wij praten nu over het
wetsvoorstel van de minister. De uitwerking van ons voorstel vergt meer tijd.
Het betere komt later, maar wat mij betreft, zo snel mogelijk.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zeg niet dat u onzin verkoopt. Ik heb gezegd dat het u volste recht
is om ieder non-plan op tafel te leggen. Ik zal daar met belangstelling kennis
van nemen, maar tegen alle chronisch zieken, gehandicapten en ouderen die
last krijgen van dit voorstel, zegt u: ik heb allerlei betere ideeën,
maar ik houd die achter mijn kiezen, want wij hebben meer tijd nodig. De simpele
conclusie dat u vandaag niet met een eerlijker, rechtvaardiger voorstel komt,
kunt u niet ontkennen. Dat is geen onzin en ik heb dus gelijk.De heer Weekers (VVD):Dit is een herhaling van zetten. Ik heb geen behoefte om daar verder op
in te gaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het is inderdaad een herhaling van zetten. Mijn conclusie is onweerlegbaar.De heer Weekers heeft gezegd dat over de invoering geen afspraken gemaakt
kunnen worden, omdat eerst een uitgewerkt voorstel besproken moet worden.
Dat onthoud ik graag voor de behandeling van de Wet maatschappelijke ondersteuning,
waarbij dat ook een probleem is.Ik ben hiermee aan het eind van mijn betoog gekomen. Uiteraard verwelkomt
mijn fractie de nota van wijziging van de minister waarin is geregeld dat
de no-claimteruggaaf niet tot de middelen van de bijstandsgerechtigden wordt
gerekend, zodat deze niet in minder wordt gebracht op de bijstandsuitkering.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Veel onderwerpen waarover ik opmerkingen had willen maken,
bijvoorbeeld over de dekking, zijn door de heer Buijs en Weekers inmiddels
helder uiteengezet. Ik ga die niet meer herhalen. Mochten er daarover nog
vragen zijn, dan merk ik dat wel. Ik heb er wel behoefte aan, de positie van
D66 uiteen te zetten. Daarnaast ga ik nog in op de procedure inzake de totstandkoming
van het amendement.De door het kabinet voorgestelde no-claimregeling is ter vervanging van
het oorspronkelijke plan voor de invoering van een eigen risico. Een eigen
risico maakt ook onderdeel uit van de benadering van de D66-fractie en -partij
in de afgelopen jaren, voortgekomen uit de grote onmin die is ontstaan over
het centralistisch gestuurde systeem. Mevrouw Halsema verwees naar de periode
waarin mevrouw Borst minister was, toen sprake was van aanbodsturing, met
alle deksels op de budgetten en alle wachtlijsten van dien. In de laatste
twee jaar van haar ministerschap heeft zij gewerkt aan een ander ziektekostensysteem.
Dat dit systeem niet allang is ingevoerd, heeft alles te maken met een groot
struikelblok dat niet alleen toen, maar al twintig jaar lang het grote struikelblok
is in de gezondheidszorg. Dat struikelblok is het feit dat alle discussies
over veranderingen binnen het stelsel altijd stranden op inkomenspolitieke
overwegingen. Dat geldt vandaag eigenlijk ook weer.Ik heb niks tegen inkomenspolitiek, maar ik ben al heel lang van mening
dat inkomenspolitiek en inkomenscorrecties die nodig zijn uit solidariteit
bij voorkeur buiten het stelsel behoren plaats te vinden. Dat moet met name
gebeuren in het fiscale systeem met de zorgtoeslag en daarvoor geëigende
instrumenten. Wij hebben heel lang vastgezeten in die discussie waardoor er
nooit wat mocht veranderen. Er mocht nooit wat veranderen voor wat zo hard
nodig was voor een goede organisatie en een goede toegankelijkheid van de
zorg, omdat het altijd inkomenspolitieke consequenties had. Dus praatten wij
altijd weer over de inkomenspolitiek en dus moest ook het centralisme met
die deksels aan de top behouden blijven. Noodzakelijke beslissingen zijn naar
mijn gevoel veel te lang gesmoord in inkomenspolitieke discussies in deze
Kamer.Ondertussen groeide de behoefte aan vraagsturing. Bij de patiënten
groeide de ergernis over de wachtlijsten, de ontoegankelijkheid, de bureaucratie
en de onpersoonlijkheid van de zorg. Mede onder invloed van het SER-advies
in 2000 waarbij werkgevers, werknemers en kroonleden unaniem kozen voor een
zorgverzekeringsstelsel dat uitging van nominale premies voor een overigens
veel beperkter basispakket dan waarvan dit kabinet uitgaat en van € 200
eigen risico per persoon, heeft ook D66 daarvoor gekozen. Dat betekent dat
wij principieel met het eigen risico akkoord kunnen gaan.Komt dat neer op het leggen van de kosten bij degenen die het het minste
kunnen betalen etc., etc.? Ja, dat wil zeggen dat er een eigen verantwoordelijkheid
wordt geformuleerd waarbij mensen die eerste € 200 zelf betalen.
Ik vind het op zijn minst overdreven, zo niet schromelijk overdreven om te
zeggen dat de solidariteit wordt omgekeerd. Zelfs door gemiddelde patiënten
wordt ieder jaar een behoorlijk bedrag aan zorgconsumptie verbruikt, laat
staan door chronische patiënten. Het is niet mijn bedoeling daartegen
bezwaar te maken. Integendeel, mensen hebben dat nodig. Dat bedrag kan oplopen
van € 1500 tot soms tienduizenden euro's. Dat staat tegenover het
heffen van een nominale premie van € 367. Bovendien worden de effecten
van die premieverhoging dit jaar nog eens netjes weggepoetst in het koopkrachtbeeld
voor volgend jaar. Mij gaat het dan veel te ver om te zeggen dat je daarmee
de solidariteit omkeert.Het doel is om overal in het stelsel zowel bij zorgverzekeraars, zorgaanbieders
als verzekerden de goede incentives neer te leggen om een verantwoord gebruik
van het systeem te maken dat de komende tien, twintig, dertig jaar alleen
maar in uitgaven zal stijgen. Dat weten wij. Wij zien dat allemaal aankomen.
Des te belangrijker is het om te komen tot beheersing van kosten.Vanuit die optiek heeft mijn fractie er geen enkele moeite mee gehad om
te komen tot een systeem van eigen risico. Integendeel, wij hebben ervoor
gepleit. Dat systeem is nu vervangen door een systeem van no claim. Dat betekent
twee dingen. Er is een zekere verschuiving van collectieve naar publieke financiering,
waarbij de collectieve financiering nog steeds in alle opzichten de overhand
houdt. Daarnaast is er een gedragseffect, omdat de zorgconsumptie van diverse
groepen nogal verschillend is en beïnvloedbaar.Het systeem van no claim is als voorloper op en onderdeel van het nieuwe
zorgstelsel naar ons gevoel hard nodig. Naar mijn mening had dat ook voor
de huisarts mogen gelden. Ik heb evenmin als de heer Weekers die dat zo-even
zei, nooit begrepen waarom als je buikpijn hebt in juni en je maakt je daar
zorgen over je niet naar de dokter gaat, omdat je in januari € 5
minder terug zou krijgen. Ik heb dat principiële en bijna theologische
debat dat daarover door sommigen is gevoerd, niet zo erg begrepen. Wat ik
wel heb begrepen, is het meer praktische bezwaar van de daarmee samenhangende
bureaucratie. De administraties zijn daar niet op ingericht. Daar zijn bepaalde
registraties voor nodig. De administraties van de huisartsen zullen wel aangepast
worden, maar pas op een later moment in 2006. Dan gaan wij weg van het abonnementstarief.
Dat heeft voor ons uiteindelijk de doorslag gegeven. Wij denken dat het beter
is de afspraak te maken om huisarts nu niet in het systeem te brengen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U zei dat u nooit begrepen had waarom € 5 minder aan het einde
van het jaar zou betekenen dat je in de zomer niet naar de dokter gaat. U
verwacht toch dat de wet financiële effecten heeft?De heer Bakker (D66):Natuurlijk, maar ik vind het principieel niet verkeerd dat mensen zichzelf
die vraag stellen. Dat staat haaks op uw benadering. U zegt dat mensen meteen
naar de dokter moeten kunnen gaan als ze iets dwarszit, zonder dat zij zichzelf
van tevoren afvragen of het nodig is en zonder dat zij de consequenties daarvan
onder ogen zien. Daarom zitten al die wachtkamers zo vol. Er is voor een deel
sprake van oneigenlijk en onbedoeld gebruik. Dat moeten wij ook gewoon onder
ogen zien. Daar kunnen wij heel pathetisch over doen, maar dat is gewoon een
feit. Natuurlijk zijn er in Nederland niet alleen maar heel zieke en heel
gezonde mensen. Daar zitten alle mogelijke categorieën tussen. Over het
algemeen zijn mensen heel goed in staat om zelf een afweging te maken. Ik
vind het niet verkeerd dat bij die afweging in het geval van de huisarts een
buitengewoon geringe financiële prikkel meetelt. Dat wil zeggen dat je
over een halfjaar € 5 minder terugkrijgt, want dat geld is al betaald
via de premie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dan is en blijft wel de vraag waarom u de huisarts er uithaalt. Alle voorbeelden
van onnodig gebruik concentreren zich rond de huisarts. Ik denk dat u geen
voorbeelden kunt geven van mensen die onnodig zijn doorverwezen naar een specialist,
want een huisarts verwijst niet voor niets door. Onnodig gebruik concentreert
zich dus bij de huisarts en juist die haalt u uit de no claim. Wat mij betreft
is dat terecht, maar vanuit uw redenering is dat zacht gezegd onlogisch.De heer Bakker (D66):Daar hebt u in zekere zin gelijk in. Het probleem is dat een huisarts
niet altijd louter medisch kan afwegen of een patiënt naar een specialist
moet. Heel vaak zegt de patiënt dat hij niet weggaat voordat hij een
verwijsbriefje heeft met een recept voor plaspillen en een recept voor volgende
week. Zo gaat het natuurlijk vaak. Daar mag je de patiënt op aanspreken,
want die heeft ook zijn eigen verantwoordelijkheid. Wij kijken anders naar
de eigen verantwoordelijkheid en vooral naar het dolgedraaide en gesocialiseerde
systeem dat wij nu kennen.De heer Heemskerk (PvdA):De no claim verandert niets in de aanbodsturing van de zorginstellingen,
want die blijft gewoon overeind. Wij introduceren nu alleen een aantal domme
principes. Een gezin zonder zieken betaalt € 510 oftewel ƒ
1200 per jaar minder aan premie dan een gezin met zieken. Daarom zijn wij
daartegen, want ƒ 1200 is voor sommige groepen heel veel geld. Behalve
dat het niet solidair is, zijn het ook nog domme principes. Het werkt namelijk
niet. Dat zegt u net zelf. Bent u het ermee eens dat de besparingen in de
doorverwijzingen en de volumebesparingen niet gehaald worden? Wat zijn de
consequenties daarvan voor de VWS-begroting? Ik denk toch dat er een gat ontstaat.De heer Bakker (D66):Dat kon u vorig jaar ook weinig schelen toen u samen met de heer Buijs
tegen de medicijnknaak stemde en verder niet keek naar de dekking. Dat mocht
de coalitie vervolgens doen. De aanbodsturing verandert niet door dit wetsvoorstel,
dat ben ik met u eens. Niet voor niets behandelen wij in de periode vanaf
nu tot 1 januari 2006 zo'n 45 wetsvoorstellen die allemaal veranderingen
in de zorg aanbrengen. Nu ligt een onderdeel daarvan op tafel, het onderdeel
dat het meest gevoelig ligt omdat het de patiënt aanspreekt. Naar mijn
gevoel gebeurt dat echter nog altijd in verantwoorde mate. Gisteren voerde
ik nog een debat met een collega van u die verwees naar Scandinavië:
daar was de levensloop hartstikke goed geregeld, allemaal collectief. Weet
u dat patiënten in Zweden gewoon € 17 moeten betalen voor de
huisarts? Doe dus niet alsof dit het einde van de beschaving is.De heer Heemskerk (PvdA):U introduceert een verschil tussen gezond en arm van ƒ 1200 per
jaar. Dat hakt er fors in. U bedrijft dus inkomenspolitiek. De reden waarom
u het doet is onnodig gebruik van zorg tegengaan, maar de coalitie heeft daar
nog geen enkel overtuigend voorbeeld van weten te geven.De heer Bakker (D66):Wij zien via de systemen in Nederland en andere landen toch een verschil
in zorgconsumptie dat mede correleert aan de vraag of mensen er al dan niet
zelf iets voor moeten betalen. Mevrouw Kant schudt nu direct met haar hoofd,
maar dat raakt echt kant noch wal. Wij kunnen allemaal selectief winkelen
in gegevens, maar...Mevrouw Kant (SP):Nu, komt u dan met die onderzoeken. Ik ken ze niet.De voorzitter:Ik wilde u net de gelegenheid geven om een interruptie te plaatsen, maar
kennelijk hebt u die al geplaatst. Gaat u door, mijnheer Bakker.Mevrouw Kant (SP):Het was maar even een tussenopmerking. Ik kreeg de indruk dat de heer
Bakker mij wilde interrumperen, hoewel ik achter de interruptiemicrofoon sta.De heer Bakker (D66):U schudde nee met uw hoofd. Er werd dus al via lichaamstaal geïnterrumpeerd.Mevrouw Kant (SP):De interruptie die ik wilde plaatsen, gaat over iets anders. Internationale
vergelijkingen doen wij een andere keer wel. De huisarts is
er nu uit. U bent daar niet blij mee, maar ik wel.De heer Bakker (D66):Nou, op zichzelf ben ik er wel blij mee, maar...Mevrouw Kant (SP):In ieder geval was uw redenering dat mensen bij de huisarts keuzevrijheid
hebben. Daar kun je vraagtekens bij zetten, maar dit was uw betoog. Verder
is het vooral de huisarts die deskundig advies aan mensen geeft en mensen
doorverwijst. Daarmee is dus de bodem weggeslagen onder uw bedoeling met de
no claim. Toch moet de no claim volgens u wel per 1 januari worden ingevoerd,
wat veel heisa en veel bureaucratie geeft. Dat laatste is een terecht argument
van u. Is het dan niet verstandiger om de no claim maar niet per 1 januari
in te voeren?De heer Bakker (D66):In mijn redenering zou het misschien verstandig zijn om de huisarts maar
wel in de no claim te betrekken, maar ik kom straks nog op de vraag wat ons
ertoe heeft gebracht om uiteindelijk de vorm te kiezen die is voorgesteld.
Het is natuurlijk evident dat er anders over werd gedacht.Mevrouw Kant (SP):Maar, voorzitter, het gaat erom...De voorzitter:Nee, nu geen interrupties meer, mevrouw Kant.De heer Bakker (D66):Ik ben trouwens nog bezig om antwoord te geven.De voorzitter:Inderdaad, en dan moet u er niet weer tussenkomen, mevrouw Kant. Bovendien
komt dit punt straks nog terug. Ik verzoek de heer Bakker zijn betoog te vervolgen.De heer Bakker (D66):Het staat overigens nog te bezien of inderdaad elke doorverwijzing naar
de specialist altijd zo welbewust en louter op medische gronden gebeurt. Ik
denk dat er wel degelijk vaak vanuit de patiënt zelf druk wordt uitgeoefend
op dat besluit. Dat daar ook een financiële overweging bij mee gaat spelen,
vind ik dan ook niet verkeerd. Bovendien, laten wij wel zijn: wat zijn nu
reëel gesproken de koopkrachtconsequenties? De heer Heemskerk had het
zojuist over ƒ 1200, maar dat zou het geval zijn bij een eigen risico.
Met het wetsvoorstel gaan mensen een extra premie betalen van € 63,
dan wel € 68 per jaar. Dat is dus het bedrag dat ze merken. Als
er minder zorgconsumptie is, komt daar aan het eind van het jaar nog wat van
terug. Ik wil dat niet wegpoetsen, maar het is precies de bedoeling om een
incentive te leggen bij personen, zonder dat het leidt tot onoverkomelijke
koopkrachtconsequenties. Uit de koopkrachtplaatjes blijkt dat het voor iedereen
op een heel aanvaardbare manier is geregeld, zelfs in het qua koopkracht voor
iedereen zo moeilijke jaar 2005.Zoals ik al zei: principieel hebben wij minder bezwaren als het gaat om
de huisarts. Wij hadden kunnen zeggen: van ons mag de huisarts erin, van de
VVD mag dat ook, in de Kamer wordt er weliswaar anders over gedacht, bijvoorbeeld
door de CDA-fractie, maar daar zit ook veel persoonlijke inspiratie in, wat
ik de heer Buijs trouwens gun. Laten wij hier nu maar over discussiëren
in de Kamer, opdat wij tot een uitkomst komen. Die procedure zou veel mooier
zijn dan de procedure die nu is gevolgd, zeg ik de heer Rouvoet na. Ik zeg
er echter wel bij dat wij vorig jaar in precies dezelfde situatie verkeerden.
Toen ging de discussie over de medicijnknaak en daar had de heer Buijs ook
bezwaar tegen. Ik had daar geen bezwaren tegen, maar je kunt daar natuurlijk
verschillend over denken. De heer Buijs heeft toen bij u aangeklopt met de
vraag: help ons aan een meerderheid om die medicijnknaak eruit te schieten.
Dit is zijn goed recht. Dualisme vraagt om een goed debat in de Kamer en een
politiek besluit. Daarmee was het zoet geregeld, maar voor het zuur gaf u
niet thuis, want daar bent u nooit voor thuis. Dus was het vervolgens aan
de heer Buijs, de andere coalitiepartijen en de minister om het gat te dichten
dat hierdoor werd geslagen. Ik ben niet gelukkig met de manier waarop dit
uiteindelijk is gebeurd, namelijk door een hoger eigen risico en door de zelfzorgmiddelen
uit het pakket te halen. Dit vond ik flut, maar dit had er alles mee te maken
dat u selectief winkelde, wel het zoet en niet het zuur.Daarom heb ik er deze keer de voorkeur aan gegeven om samen met de heer
Buijs en de heer Weekers, dus met de coalitiefracties, toch nog maar eens
door te praten om te zien of wij er niet samen zouden kunnen uit komen. Voor
mij had de huisarts er best in mogen blijven, maar de basisvoorwaarde was
wel dat als dit niet mogelijk was, er voor een goede dekking zou worden gezorgd.
Ik wilde niet dat de gaten die daardoor werden geslagen, gevolgen zouden hebben
voor diegenen die het uiteindelijk niet kunnen dragen zoals vorig jaar toch
wel een beetje is gebeurd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit mag niet onweersproken blijven. Ik zal niet de hele geschiedenis herhalen,
want dat zou wel eens pijnlijk kunnen worden. Ik wil in ieder geval zeggen
dat ik het waardeer dat de heer Bakker zich in tegenstelling tot zijn collega's
in ieder geval wil verantwoorden voor de procedure die hij met mij niet erg
netjes vindt. Ik hoop dat hij het ermee eens is dat herhaling van deze procedure
de dood in de parlementaire pot zal zijn.Ik moet het voorbeeld corrigeren dat hij nu geeft. Tijdens de algemene
politieke beschouwingen kwam de heer Verhagen opeens met de alternatieve dekking
van de zelfzorgmiddelen op de proppen. Het is niet waar dat de oppositiefracties
niet thuis waren voor het zuur, voor de dekking. Wij zaten er niet op te wachten,
maar wij hebben toen samen met de PvdA en GroenLinks eigen voorstellen geformuleerd
voor een alternatieve dekking. Ik zie ons nog zitten in mijn kamer. Die voorstellen
waren echter op voorhand onbespreekbaar voor de coalitiefracties. Wij waren
wel thuis, maar u wilde niet meedenken.De heer Bakker (D66):Het gaat dan natuurlijk om de waardering van de dekking. Het staat mij
niet meer precies voor ogen welke dekking u vorig jaar heeft voorgesteld.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mij wel, daarom juist.De heer Bakker (D66):Je ziet in de zorg toch vaak dat de oplossing wordt gezocht in een premieverhoging
en dan bij voorkeur uitgesmeerd over en opgehoogd naar de hogere inkomens,
waardoor het inkomenspolitieke gebouw nog verder in elkaar wordt gedrukt.
Dit wordt dan in het volksgezondheidsdebat niet verder overwogen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit kunt u zeggen, maar u kunt niet volhouden dat de oppositiefracties
wel in waren voor het van tafel halen van de medicijnknaak, maar niet voor
het vinden van een alternatief. Wij waren het niet eens over het alternatief.
Ik vind nog steeds dat het alternatief, zelfzorgmiddelen uit het pakket, minstens
zo slecht is als de medicijnknaak.De heer Bakker (D66):Ik herinner dan nog eens aan de gang van zaken. Tijdens de algemene politieke
beschouwingen kwam de heer Verhagen met dit punt. Zo kon ook worden vastgesteld
dat er een meerderheid tegen de medicijnknaak was, op basis van dezelfde overwegingen
als sommigen hier vandaag naar voren brengen. Over die argumenten kun je twisten,
maar eenieder heeft zo zijn eigen opvatting. Toen dit vervolgens bij de algemene
financiële beschouwingen een week later moest worden geregeld en de minister
bezwaar had tegen sommige dekkingen, is uiteindelijk besloten tot een hoger
eigen risico en de zelfzorgmiddelen. Wij waren daar niet erg gelukkig mee
en de minister heeft inmiddels aangekondigd dat hij een paar van die dingen
nog eens opnieuw zal bezien.De heer Nawijn (LPF):Ik maak bezwaar tegen de opmerkingen van de heer Bakkern. Mijn fractie
zal nooit een voorstel goedkeuren dat niet gedekt is of niet gedekt kan worden.
Ik heb vanuit de D66-fractie vaak horen zeggen dat wij solidair moeten zijn
met de chronisch zieken, de laagste inkomensgroepen, de gehandicapten en de
ouderen. Wat vindt u dan van het amendement van mevrouw Halsema, waar ook
een dekkingsvoorstel bij is?De heer Bakker (D66):Die vraag kon ik natuurlijk zien aankomen. Welnu, ik ben er niet voor.
Ik vind dat wij de balans moeten vinden in de voorstellen die voorliggen.
Er wordt een klein beetje afgehaald van de megasolidariteit die wij in ons
stelsel hadden, hebben en houden. Door mevrouw Halsema wordt dit omgekeerde
solidariteit genoemd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Pardon, door de heer Hoogervorst wordt dit omgekeerde solidariteit genoemd.
Het is een verwijzing.De heer Bakker (D66):De heer Hoogervorst moet maar voor zichzelf spreken.De voorzitter:Ik zie dat de minister een gebaar maakt. Ik hecht eraan, als de minister
een feitelijke opmerking wil maken, hem het woord te geven.Minister Hoogervorst:Ik hoor al de hele ochtend dat ik zou hebben gepleit voor omkering van
solidariteit. Dat is niet het geval. Wat ik bedoeld heb te zeggen, is dat
solidariteit geen eenrichtingsverkeer is, maar tweerichtingsverkeer. Er moet
solidariteit zijn van gezonde mensen met zieke mensen, en dat is natuurlijk
de hoofdrichting, maar bij een systeemwijziging kan er ook sprake zijn van
omgekeerde solidariteit, van chronisch zieken ten opzichte van de mensen die
het betalen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daarmee kunnen wij vaststellen dat de minister dus het woord omgekeerde
solidariteit gebruikt.De heer Bakker (D66):Ik ga even voorbij aan het woordenspel.De heer Nawijn (LPF):Ik heb van u nog geen antwoord gehad.De heer Bakker (D66):Neen, want de minister interrumpeerde.Ik vind dat aan de solidariteit in het nieuwe zorgstelsel in hoge mate
wordt vorm gegeven, zij het dat dit gebeurt op een andere manier dan tot nu
toe en op een andere manier dan sommige fracties in de Kamer zouden willen.
Sommigen kiezen voor het volledig inkomensafhankelijke model, maar mijn stelling
is dat dit ons nu juist heeft geleid naar het gecollectiviseerde model dat
wij nu hebben. Daar zijn wij geen van allen blij mee en daar moeten wij dus
vanaf. Wij moeten naar een redelijke balans tussen eigen risico, in dit geval
no claim, en solidariteit. Solidariteit blijft natuurlijk gewoon het dominante
kenmerk van ons systeem, zij het dat inkomenspolitieke zaken voor een belangrijk
deel buiten het systeem worden geregeld.In het voorstel van het kabinet is er sprake van een premieverhoging van € 63
per jaar. Daarmee worden de koopkrachtconsequenties over het algemeen op een
heel nette manier gedekt in de koopkrachtontwikkeling van 2004 op 2005. Ik denk dat een betere verdeling van prikkels, bij alle spelers in de
zorg, namelijk aanbieders, verzekeraars en ook verzekerden, nodig en noodzakelijk
is in het belang van de betaalbaarheid van het systeem. Betaalbaarheid van
het systeem is in het belang van iedereen, ook van chronisch zieken en gehandicapten.De heer Nawijn (LPF):Ik ben het helemaal eens met wat u zegt. Dat is ook het uitgangspunt van
mijn fractie. Alleen, mevrouw Halsema stelt voor iets terug te doen voor een
groep die extra wordt gepakt. Daar gaat het om. Ik ga helemaal met de minister
mee in zijn verhaal over verantwoordelijkheid en dergelijke. Hier draait het
er echter om dat wij iets van de pijn kunnen verzachten voor de groepen die
dit het hardst nodig hebben.De heer Bakker (D66):Ik stel vast dat die pijn bestaat uit € 63 per jaar. Dit bedrag
wordt op een verantwoorde manier in de koopkrachtontwikkeling volgend jaar
opgevangen. Er zijn wel vaker veranderingen, bijvoorbeeld in de huursubsidie.
Ook chronisch zieken hebben daar soms mee te maken. Waar het om gaat, is de
opstap te maken naar een systeem waarbij de prikkels worden verdeeld en waarbij
er een andere verdeling komt tussen nominale en inkomensafhankelijke premies.
Dat geldt ook voor chronisch zieken en gehandicapten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ga nog even in op het amendement van de coalitie. Er is weken onderhandeld
en het siert u dat u ronduit zegt: voor mij had het niet gehoeven. Wat u betreft
had de huisarts erin mogen blijven. Dan dringt zich bij mij wel een vraag
op. Het is mij heel duidelijk waarom het CDA heeft onderhandeld. Zij krijgen
ook wat, namelijk de huisarts erin. Het is mij ook duidelijk dat de VVD nog
iets krijgt, namelijk een verhoging van de no claim met € 5 en een
onderzoek op termijn, een mooi werkstuk van de minister. Maar D66 krijgt helemaal
niets en gaat toch akkoord. Kunt u mij dat uitleggen?De heer Bakker (D66):Weet u wat wij krijgen? Wij krijgen een gezwinde route naar een ander
zorgstelsel en dat is precies wat er nodig is. Dat is ook precies waar wij
voor hadden gekozen, overigens al vóór dit kabinet.
U hebt een heel andere richting gekozen. Ons verkiezingsprogramma 2002 was
geboren uit de onmogelijkheid om het voor die tijd te regelen. Ons ongeduld
om te komen tot een snel stelsel is dan ook buitengewoon groot. Dan lijkt
mij het uit het systeem halen van de huisarts – waar ook in de samenleving
veel om te doen is, dat weegt eveneens mee – een prijs die zeer de moeite
waard is, als je het al een prijs wilt noemen. Overigens is voor mij ook heel
belangrijk dat wij dit jaar hebben weten te voorkomen dat er onverantwoord
wordt gedekt. De dekking geschiedt op een goede manier. Aan het spelletje
wie krijgt wat heb ik nog nooit meegedaan en dat doe ik in dit geval dus ook
niet.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Het voorstel van de regering om in het ziekenfondsstelsel
een no-claimteruggaaf op te nemen voor mensen die geen of weinig zorg gebruiken,
heeft – dat is niemand ontgaan – gezorgd voor veel heftige discussie
in de samenleving. Velen blijken er zeer emotioneel bij betrokken te zijn
en dat is op zichzelf best te begrijpen. De SGP-fractie is geen principieel
tegenstander van eigen betalingen van burgers voor hun ziektekosten. Naar
onze overtuiging is het juist goed om mensen bewust te doen zijn van de kosten
die voortvloeien uit het gebruik van zorg. De minister mag hieruit echter
niet meteen de conclusie trekken dat hij de steun van de SGP-fractie heeft
voor zijn voorstel. Immers, een selectievere zorgconsumptie is één,
maar het risico van talmen bij het vragen van een consult of mijden van noodzakelijke
zorg, met alle consequenties die dit op termijn zal hebben, mag niet optreden.
Daarenboven gaat het om zorgvuldige maatvoering. Er zijn immers categorieën
patiënten die in de zorgconsumptie geen of nauwelijks nog vrijheid van
keuze en/of selectie hebben: chronisch zieken, gehandicapten, ouderen die
vaak in toenemende mate met gezondheidsbeperkingen te kampen krijgen. Voor
ziekte kies je niet, ziekte overkomt je, zeker langdurige ziekte. Daarbij
past wel weer de kanttekening dat je ook slordig of risicovol kunt leven en
ongezond gedrag vertonen, zodat je als het ware medeverantwoordelijk wordt
voor je gezondheidsprobleem. Een en ander neemt echter niet weg dat er een
categorie is die deze keuzevrijheid niet heeft en op wie de prikkels dus geen
betrekking kunnen hebben. Uit dat dilemma zullen wij op een zorgvuldige wijze
moeten zien te komen.Het wetsvoorstel beziende, kom ik allereerst bij de vraag naar de effectiviteit
van de maatregel. Het bevorderen van de eigen verantwoordelijkheid leidt immers
niet automatisch tot minder zorggebruik. Er zijn bij de maatregel extra administratieve
lasten voorzien. Daarom moet het invoeren van een maatregel zoals de voorgestelde
wel zeer goed worden overwogen. Wij herinneren ons immers allemaal de mislukking
van de bekende "medicijnknaak", daar werd zojuist nog aan gerefereerd. Wat
is volgens de minister het wezenlijke verschil tussen de regeling van toen
en de regeling die hij nu verdedigt? Waarom zou deze regeling wel een succes
worden?Ik wijs op het rapport "Gepaste Zorg". Dat rapport stelt over financiële
prikkels: "Patiënten worden slechts in relatief geringe mate geprikkeld
om minder zorg te consumeren. Hierbij wordt weliswaar overconsumptie tegengegaan,
maar tegelijkertijd onderconsumptie gestimuleerd." Dat staat op pagina 24.
Dergelijke regelingen bleken in andere landen minder effectief te zijn dan
verwacht. Op welke gegevens is de stelling van de minister gebaseerd dat de
no-claimregeling remmend werkt? Wegen de kosten wel echt op tegen de baten?
De gedachte dat dit niet zo is, wordt nog eens bevestigd door de opmerking
in de nota naar aanleiding van het verslag. Op pagina 23 staat "dat mensen
veel sterker reageren op mogelijke verliezen (het betalen van een eigen risico)
dan op mogelijke winsten (het ontvangen van een no-claimteruggaaf)". Ook de
Raad voor de Zorg heeft uitspraken gedaan over de eigen bijdrage. Dit orgaan
wijst die als zodanig niet af, maar verwacht veel meer van bijvoorbeeld het
inzetten van call-centers. Hierdoor zou zelfs een reductie kunnen optreden
van 30% van de consulten. Hoe oordeelt de minister over deze aanbeveling uit
Medisch Contact van 27 augustus 2004? De systematiek van het wetsvoorstel is eenvoudig, dat is waar. Iedereen
betaalt extra nominale premie en alleen diegenen die weinig of geen zorg gebruiken,
krijgen geld terug. Het voorstel van de minister gaat ervan uit dat iedereen
100% terugkrijgt van het bedrag dat hij niet heeft gebruikt. Waarom 100%?
Er zou ook kunnen worden gekozen om een substantieel deel ervan terug te geven,
maar niet het hele bedrag. Iemand heeft bijvoorbeeld € 150 aan zorgkosten
gemaakt en zou dus € 105 terugkrijgen als het amendement van de
coalitie de eindstreep heeft gehaald. Men kan hem ook 75% ervan teruggeven,
dus ongeveer € 76. Er is dan een stevige prikkel om geen gebruik
te maken van de zorg terwijl tegelijkertijd niet het hele bedrag aan de zorg
wordt onttrokken. Dat is relevant voor de premiestelling. Wij hebben een amendement
ingediend dat hierin voorziet en dat mede is bedoeld om de nominale premie
wat te beperken. Dat komt iedereen goed uit.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit gaat op het eerste gehoor een sympathieke richting uit. Ik bezie dit
even los van hoe men de introductie van een no-claimstelsel waardeert. Is
het geen aantasting van het karakter van het stelsel als mensen aan het einde
van het jaar maar een gedeelte terugkrijgen van wat zij niet aan zorg hebben
geconsumeerd? Compliceert dat niet? Wordt dan de essentie van het voorgestelde
systeem er niet uitgehaald? De richting is mij overigens in bepaalde opzichten
sympathiek. Ik kan het voorstel echter niet helemaal overzien.De heer Van der Vlies (SGP):Toen wij de stukken beoordeelden, constateerden wij dat er sprake is van
een zeker automatisme. Men heeft premie betaald, men houdt wat over op de
uiteindelijk zorgconsumptie en dat krijgt men volledig terug. Het kan echter
worden gemitigeerd. Overigens is die 75% een gedachte om het even te fixeren.
Ik heb daar geen gewichtig verhaal bij. Als daarvoor wordt gekozen, blijft
er een solidariteitscomponent inzitten, zelfs meer dan nu het geval is. Dat
is het belangrijkste motief. En bovendien houd je van het terug te geven geld
een kwart in huis, in het zorggebouw. Daarmee kun je de premieverhoging
voor iedereen mitigeren, wat natuurlijk ook relevant is, niet in de laatste
plaats voor degenen bij wie de nominale premie zozeer doortikt, namelijk de
groep van de lagere inkomens en de uitkeringsgerechtigden. Het heeft dus op
twee manieren een positief effect.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, wilt u de lastenverlichting beperken door 75%
van de no-claimkorting uit te keren aan degenen die geen gebruik hebben gemaakt
van zorg, terwijl degenen die maar weinig zorg hebben gebruikt, niet ook naar
verhouding minder krijgen.De heer Van der Vlies (SGP):U zou het voorstel nog eens goed moeten lezen. Het is in ieder geval de
bedoeling dat iedereen iets terugkrijgt, maar dan drie kwart van het verschil.
Het geldt dus zowel voor degenen die geen zorg consumeren, de gezonde jongeren,
maar wel degelijk ook voor hen die wel gebruik hebben gemaakt van de zorg,
maar daarbij niet hun no-claimbedrag hebben opgemaakt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar betekent uw voorstel dan niet dat een grotere groep mensen negatieve
gevolgen van de regeling zal ondervinden omdat zij niet meer boven het premiebedrag
uitkomen?De heer Van der Vlies (SGP):Nee, zo heb ik het althans niet beoordeeld. Uiteraard moet je op elk signaal
reageren en ik wil er nog best over nadenken, maar wat u zegt, is niet de
bedoeling. Wij willen het mechanisme op zichzelf handhaven. Er wordt op een
gegeven moment vastgesteld of iemand gelet op zijn zorgconsumptie recht heeft
op een teruggave, maar dat is dan maar 75%. En met de 25% die ik in het zorggebouw
wil laten, kunnen de dingen worden gedaan die ik zojuist verdedigde.De huisartsen zullen niet bij de regeling betrokken worden. Dit was voor
onze fractie een belangrijk punt; de toegang tot de poortwachter moet zoveel
mogelijk zonder drempels blijven. Zo blijft er ook voor medisch minder goed
geïnformeerde burgers nog ruimte om advies over hun gezondheid in te
winnen. Ook zouden wij er met een dergelijke regeling voor kunnen zorgen dat
meer mensen naar de huisarts stappen voordat zij zich bij de eerste hulp melden.
Er is lang over dit punt getwist, juist ook binnen de coalitiepartijen. De
discussie over het uitstel van het plenaire debat zullen wij niet herhalen,
maar de redenen voor dit uitstel die daarbij werden aangevoerd, leken nergens
op. Het resultaat is bekend en ook ik complimenteer de heer Buijs hiermee,
want vooral hij heeft het, gesteund door zijn fractie, zo ver weten te brengen.
Er is ook een dekking. Daarbij wordt de last op een vernuftige wijze in de
sector van de huisartsen teruggelegd. Er wordt gesproken van "ruimte krijgen
voor", maar intussen moet men toch doen wat er gezegd wordt. Het is taakstellend,
maar vriendelijk geformuleerd. Ik houd hier wel van: houd de eer aan jezelf,
maar doe wel wat ik zeg. Maar goed, ik ontken niet dat adequate inrichting
van de poortwachtersfunctie verbeteringen teweeg kan brengen die de kwaliteit
van de zorg op het niveau van de patiënten niet raakt. Het effect is
wel dat de premie er iets voor verhoogd zal moeten worden. Juist in verband
hiermee beveel ik mijn amendement nog maar eens aan, want dat zou ook kunnen
helpen om dat te voorkomen.Onze fractie vindt het jammer dat de reactie van de regering op opmerkingen
van de VVD-fractie over een teruggave bij no claim zoals in Duitsland toch
wat vaag is gebleven. Op blz. 15 is te lezen: "Wel is het zo dat er voor verzekerden
mogelijkheden zijn om een financieel voordeel te krijgen. Bijvoorbeeld als
iemand actief voorzorgsmaatregelen neemt door deel te nemen aan erkende preventieprogramma's,
of als voor het raadplegen van een specialist eerst de huisarts wordt geraadpleegd.
Veel van dergelijke bonusregelingen schijnen op dit moment echter nog in ontwikkeling
te zijn."Waarom heeft de minister juist dit niet verder uitgewerkt? Als men in
Duitsland nog bezig is met de ontwikkeling van een systeem, kunnen wij daar
in Nederland mogelijk van leren. Hoe is aan de bonusregelingen precies vormgegeven?
Later stelt de regering dat in Duitsland inkomensafhankelijke maxima gelden,
waardoor chronisch zieken 1% van hun inkomen betalen en anderen maximaal 2%.
Heeft de regering ook voor ons land een dergelijke differentiatie nog overwogen?
Het is immers heel goed voor te stellen dat bijvoorbeeld voor inkomens tot € 20.000
een no-claimbedrag van € 200 wordt bepaald, voor inkomens tot € 25.000
een bedrag van € 250 en voor de overige inkomens € 300.Mijn fractie vraagt nog eens met klem om vast te leggen dat het no-claimbedrag
op een vast tijdstip wordt uitgekeerd. In zijn beantwoording blijft de minister
hierover onduidelijk. Hij is er aan de ene kant wel voor, maar wil aan de
andere kant de verzekeraars niet verplichten tot een eenmalige uitkering.
Waarom is dat het geval? Mijn fractie vindt dat een eenmalige uitkering een
veel duidelijker prikkel vormt, omdat mensen dan ook echt geld in handen krijgen,
dan een versleuteling in de maandpremies. Dan vervluchtigt het effect en is
de prikkel weg. Wij bepleiten daarom met klem om dit als eis op te nemen in
de AMvB. Ik krijg graag een toezegging op dit punt. Wel moet er op dit punt
een uitzondering zijn voor mensen die weigeren om hun premies te betalen.
Het systeem mag er niet toe leiden dat zij wel een uitkering in handen krijgen,
maar hun premies niet betalen.De minister heeft op verzoek van de Kamer besloten om rekeningen die pas
bij de ziektekostenverzekeraars komen na 1 januari van het volgende jaar,
toch mee te nemen voor de berekening van de no-claimuitkering over het voorafgaande
jaar. Dat is volledig terecht. Wel is nog onduidelijk hoe wordt omgegaan met
de rekeningen die om welke reden dan ook zeer geruime tijd later komen. Ik
heb mij laten informeren dat dit toch nog wel eens het geval is. Ik heb gehoord
van rekeningen die soms pas anderhalf jaar erna bij de verzekeraar worden
ingediend. Op welke manier tellen die rekeningen dan nog mee? Ligt daar niet
een uitvoeringskwestie?Het laatste onderwerp is de relatie met de inkomenscompensatie en het
complex van vragen naar de effecten op de diverse inkomensniveaus. In de stukken
stelt de regering dat burgers die geen of slechts gedeeltelijk een no-claimbedrag
terug ontvangen, dit bedrag aan niet ontvangen no claim in aftrek kunnen brengen
bij de buitengewone lasten. Daaronder vallen naar verwachting chronisch zieken,
gehandicapten en ouderen met een toenemende hulpvraag. Op dit punt wil ik
toch een verduidelijking. Wat betekent deze stelling van de
regering concreet voor iemand die het gehele bedrag van € 250 en
straks € 255 terugkrijgt? Wat betekent het voor iemand die niets
of slechts een gedeelte ervan terugkrijgt? Hoe langer ik erover nadenk, hoe
meer ik tot de overtuiging kom dat een bepaalde categorie niet worden bereikt
met de verzachtende maatregelen en mogelijkheden. Daarom heb ik uiteindelijk,
alles afwegend, het amendement-Halsema medeondertekend. Ik zou willen dat
de minister daarop serieus reageert. Wij willen dat overigens bij alles, maar
ook bij dit amendement. En waarom zeg ik dit zo expliciet? Ik heb aangegeven
dat de minister de SGP-fractie nog over de streep kan krijgen. Het is niet
op voorhand zeker dat het gebeurt, maar dat is het debat en de positie van
mijn fractie erin. Er zijn dus wat hobbels te nemen. Een hobbel wordt in elk
geval weggenomen door het amendement-Halsema c.s. Dat moet dan echter wel
de eindstreep halen. De Kamer of de minister kan mij dus helpen met aanvaarding,
wat door pre-advisering beïnvloed kan worden, van het amendement-Halsema
c.s. Dat zou relevant kunnen zijn voor ons uiteindelijke stemgedrag. Ik laat
het er niet voor 100% van afhangen, maar het kan wel helpen.Voorzitter. Tot slot het toekomstig perspectief. De notitie van de heer
Weekers heb ik nog niet helemaal tot op het naadje kunnen doorgronden. Ik
neem aan dat die notitie ook in de tweede termijn een rol zal spelen, dan
voorzien van het eerste commentaar van de minister.De voorzitter:Ik moet om 14.45 uur een kwartier gaan schorsen. Dat is natuurlijk een
heel rare tijd voor een heel korte lunchpauze, met excuses aan allen die ik
daarmee benadeel, waaronder mijzelf. De heer Heemskerk en de heer Nawijn wil
ik nog voor 14.45 uur het woord geven. Als blijkt dat dit niet lukt, schors
ik desnoods, zij het met heel veel spijt, middenin een spreker.De heer Heemskerk (PvdA):Voorzitter. Er is stevig geknokt in de achterkamertjes. Het land en de
oppositiepartijen hebben in spanning afgewacht of er een CDA'er zou zijn die
zijn rug wel recht hield. Toen verscheen de witte rook, niet uit het torentje,
maar uit de werkkamer van schaduwpremier Verhagen. En de winnaar is Siem Buijs.
De huisarts is uit de no claim. Namens mijn fractie feliciteer ik de heer
Buijs van harte, want hij had gelijk. Besparen op huisartsbezoek met een no
claim is niet zinnig. Het levert financieel weinig op. Dat is een argument
dat de minister vooral zou moeten aanspreken. Nog veel belangrijker is echter
dat het hoge gezondheidsrisico's met zich brengt. Er is al veel gerefereerd
aan het onderzoek van de RVZ. 4% van de patiënten zegt soms onnodig naar
de huisarts te zijn geweest. Het knobbeltje bleek onschuldig en daarmee is
het bezoek onnodig. Eerlijk gezegd is dat het allerbeste en het meest nodige
bezoek dat je aan een huisarts kunt brengen. Wat een goed nieuws! Dat is nu
net een nuttig bezoek aan de huisarts. Voor de PvdA geldt dan ook: liever
een keer te veel naar de huisarts dan die ene keer te laat. Wij zijn met het
CDA van mening dat de huisarts een zeer belangrijke functie vervult als poortwachter,
buffer, vertrouwenspersoon en adviseur in de gezondheidszorg. Die moet dus
geen drempels kennen. De huisarts zorgt ervoor dat de gezondheidszorg in Nederland
goed scoort ten opzichte van andere landen. Hij lost zelf veel problemen op
of hij verwijst door naar het juiste ziekenhuis en de juiste specialist. De
huisarts is mans genoeg om een enkele patiënt die wil praten over het
weer vriendelijk doch beleefd de wachtkamer weer uit te sturen.Voorzitter. Dus Siem Buijs, en met hem de CDA-fractie, is de grote winnaar.
Maar wat was zijn prijs en wie zijn de verliezers? De chronisch zieken en
ouderen, want die krijgen nog hogere premies. De huisartsen, want die hebben
een sigaar uit eigen doos gekregen van hun oud-collega. Het dualisme in de
Kamer, want het geklungel leidde eerst al tot uitstel en het amendement is
nog steeds niet goed onderbouwd. Ook is niet duidelijk of er een premiestijging
komt. Ook alle andere patiënten zijn de verliezer, want die krijgen volgend
jaar nieuwe ad-hocbezuinigingen voor hun kiezen omdat deze no claim gaat verliezen.
Buijs heeft dus gewonnen, maar de VVD heeft het CDA weer eens helemaal uitgekleed,
zoals minister Zalm dat uitdrukt.De prijs was hoog, met name voor chronisch zieken en ouderen. Het Hoofdlijnenakkoord
sprak nog over een eigen risico van € 200. Toen werd de medicijnenknaak
gered, waarna het € 250 werd. Nu staat de teller met huisarts uit
de no claim al op € 255. Een gezond gezin betaalt dus € 1200
per jaar minder aan de gezondheidszorg dan een ziek gezin. "U wordt bedankt",
zullen al die ouderen en chronisch zieken zeggen, want die betalen. De compensatie
zoals afgesproken in Balkenende II is gebaseerd op gemiddelde koopkrachtplaatjes
en gemiddeld zorggebruik en zal dus nooit de volledige compensatie zijn zoals
het CDA in de wetenschappelijke geschriften wel doet voorkomen. De groepen
gaan er echt op achteruit.Wie verliezen er nog meer? Dat is ook duidelijk geworden in het debat.
Dat zijn de huisartsen zelf. Die mogen 4% inleveren, want zij kunnen nog wat
doelmatiger werken. Ik wijs op de rare kronkels in herhalingsrecepten en het
uitbesteden van werk aan assistenten. Waarom is dit niet al eerder gebeurd,
zo vraag ik de minister? Mijn fractie constateert dat huisartsen nog steeds
moeilijk zijn te vinden, dat wachtkamers al hartstikke vol zitten en dus dat
bezuinigen op huisartsen gezondheidsrisico's oplevert.Parallel met de no claim in de Ziekenfondswet wordt ook het eigen risico
in de standaardpakketpolis verhoogd, een polis die met name ouderen hebben
gesloten. Omdat voor de huisartskosten geen no claim meer zal gelden, neem
ik aan dat die dus ook uit het eigen risico wordt gehaald. Zo ja, hoe wordt
dat gecompenseerd? Kan een uitsplitsing worden gegeven van het eigen risico
waar de huisartskosten onderdeel van vormen en wanneer zij er uit zijn gehaald?
Ik neem aan dat ook het CDA benieuwd is naar die antwoorden. Ik ga ervan uit
dat het amendement-Buijs zich uitstrekt tot het eigen risico in de standaardpakketpolis.Derde verliezer is dit parlement. De VVD had het vorig jaar nog wel eens
over dualisme, maar men merkt dat die achterkamertjes veel meer opleveren.
Ik hoorde laatst tot mijn verbazing dat D66 eigenlijk is opgericht voor bestuurlijke
vernieuwing en democratische openheid. Het eindresultaat van deze no claim
is een wangedrocht. Het CDA kan zo'n hoge no claim met die beperkte compensatie
niet willen. De VVD stelde direct al dat de no claim alleen werkt
als de huisarts er wel onderdeel van uitmaakt en de oppositie heeft van meet
af aan duidelijk gemaakt, niets in deze no claim te zien.Maar deze minister is een ervaren politicus. Hij doet achteloos over de
aanpassingen en hij speelt het spel niet meer op scherp. Maar ook hij zou
niet gelukkig moeten zijn met deze no claim, want hij weet dat de volumebesparingen
niet meer gehaald worden. Waarom dramt deze minister de no claim er nu toch
door, met oogkleppen op, terwijl niemand dit wil? Soms denk ik dat deze minister
in sprookjes gelooft en oprecht denkt dat door de invoering van de no claim
in het ziekenfonds de totale kosten in de gezondheidszorg minder zullen stijgen
en dat mensen nog beter nadenken over het consumeren van zorg. Wat een onzin.
Natuurlijk weet men en vooral de chronisch zieken hoe duur de gezondheidszorg
is. Men gaat liever een keertje minder naar het ziekenhuis dan een keertje
vaker. Politici moeten worden beoordeeld op uitkomsten van beleid en niet
op de vraag of zij in sprookjes geloven. Wat zijn de uitkomsten van deze no
claim? Minder solidariteit en meer bureaucratie. De sommen van de minister
over koopkrachtplaatjes en besparingen zijn veel te optimistisch en komen
niet uit. Het is dus wachten op de eerste financiële tegenvallers.Hoewel de solidariteit feitelijk afneemt, durft de minister deze no claim
te verkopen als een gemiddelde vooruitgang van € 20 voor alle burgers
in Nederland. Je betaalt € 60 meer premie en je krijgt gemiddeld € 80
no claim terug. Maar de gemiddelde burger bestaat niet. De realiteit is dat
het voor een flink aantal mensen beter zal uitpakken en voor meer dan de helft
van de mensen slechter; ouderen, gehandicapten en chronisch zieken gaan erop
achteruit.De verschuiving van 1,6 mld wordt wel eens misplaatst geïnterpreteerd
als een bezuiniging, maar er wordt gewoon geld verplaatst. Het zijn boekhoudkundige
slimmigheidjes en dat zijn natuurlijk geen bezuinigingen. Het Centraal planbureau
is daarin heel duidelijk. Het rekent de no-claimteruggaaf gewoon bij de collectieve
lasten. Of je die € 167 aan gemiddelde zorgkosten nu zelf via je
zorgverzekeraar aan het ziekenhuis betaalt of dat je die € 167 via
de begroting van minister Hoogervorst aan het ziekenhuis betaalt, dat maakt
niet uit. Dat is lood om oud ijzer. Er wordt dus niet voor 1,6 mld euro bezuinigd,
maar gewoon verschoven.Er wordt alleen bezuinigd als de zogenaamde onnodige zorg vermindert.
Maar ook de sommen daarover zijn boterzacht. Hoe zit het met die onnodige
zorg? Het is de coalitiepartijen niet gelukt, dus ik vraag deze minister om
vijf voorbeelden te geven van onnodige zorg. Hoe gaat de no claim dat verhelpen?
Kan hij niet nu al iets doen aan die onnodige zorg? Daar hebben wij die no
claim niet voor nodig. Specialisten worden inderdaad wel eens onnodig bezocht.
De RVZ geeft daarvoor 7% aan. Maar dat komt vooral omdat de huisarts verkeerd
doorverwijst, omdat er een verkeerde eerste diagnose is gesteld en omdat de
interne organisatie in het ziekenhuis niet klopt. Daar moet je de patiënt
dus niet voor straffen. Laat de verzekeraars maar de discussie aangaan en
onderhandelingen voeren met die zorgaanbieders. Zij kunnen prijzen, kwaliteit
en logistiek met elkaar vergelijken en de prestaties verbeteren. De fractie
van de Partij van de Arbeid durft dan ook te voorspellen dat de sommen over
de volumebesparingen niet uitkomen.Het hele systeem van no claim heeft volumebesparingen tot doel. Deze minister
verwacht namelijk € 20 per verzekerde door onnodig zorggebruik te
kunnen besparen. Dit hele debat gaat om € 20. Dat bedrag zal niet
gehaald worden. De grootste groep krijgt namelijk volstrekt geen prikkel door
de no claim. Het groepje kerngezonden dat toch al geen gebruik maakt van de
zorg, wordt niet geprikkeld om minder te gebruiken. Het werkt ook niet bij
een groep van 54%. Dat zijn vaak de chronisch zieken, die überhaupt al
boven die € 250 uitkomen. Zij kunnen ook niks besparen en krijgen
geen prikkel. Die besparing van € 20 per verzekerde is gebaseerd
op een rapport van het Centraal planbureau dat niet specifiek over de no claim
ging, maar over een eigen risico. Het Centraal planbureau schrijft dat een
eigen risico veel effectiever is dan een no claim. De minister heeft dit zelf
in de Eerste Kamer ook duidelijk gezegd. Wij zullen dus te maken krijgen met
tegenvallers, omdat die € 20 niet wordt gehaald. Iedereen weet hoe
deze minister omgaat met financiële tegenvallers: die worden afgewenteld
op patiënten met Heemskerkeen nog kleiner pakket of toch weer een hogere
eigen bijdrage. Wil de minister reageren op de volumedaling met € 20
per verzekerde?In mijn oorspronkelijke tekst stonden allerlei opmerkingen over de huisarts
die ik nu kan schrappen. Dat biedt mij de mogelijkheid, nog
een paar technische vragen te stellen. Wil de minister reageren op de kritiek
van zowel het CTG als de zorgverzekeraars dat de administratieve kosten veel
te laag zijn ingeschat? Als er voor medio oktober geen duidelijkheid is over
de no-claimsystematiek, kunnen de zorgverzekeraars het niet meer invoeren.
Half oktober zal nooit gehaald worden, omdat ook de Eerste Kamer haar goedkeuring
hieraan nog moet verlenen.De gemiddelde zorgkosten worden geraamd op € 167. Mijn fractie
lijkt dat laag vergeleken met de totale kosten in de Ziekenfondswet. Als die
raming van € 167 niet klopt, zullen veel minder mensen geld terugkrijgen.
Kan de minister dat bedrag van € 167 onderbouwen? Hoeveel procent
van de verzekerden maakt geen kosten? Hoe groot is de groep tussen € 0
en € 250? Dat is namelijk de enige groep die geprikkeld wordt. Hoe
groot is de groep boven € 250? Wat betekent het amendement-Buijs
voor de gemiddelde zorgkosten van € 167?Kan de minister nader ingaan op de prijsaanpassingen van de no claim in
de toekomst? Uit de antwoorden van de minister maak ik op dat de no claim
van € 250 in de toekomst heel langzaam stijgt, namelijk met het
prijscompensatiecijfer dat gekoppeld is aan de hoogte van de uitkeringen.
Dat is helaas een heel langzaam stijgend cijfer. Die zorgkosten van € 167
zullen volgens mij veel sneller stijgen met een hoger percentage. De kosten
in de gezondheidszorg lopen fors op. Als die € 250 langzaam stijgt
en die € 167 hard, krijgt uiteindelijk niemand nog iets terug. Wanneer
zal het punt bereikt zijn dat niemand in Nederland nog iets aan no claim terugkrijgt?
Het zorgremmend effect is dan helemaal weg.In de nota van wijziging staat dat de zorgkosten meetellen bij opening
van een DBC. Wanneer wordt een DBC geopend? Is dat op de dag dat je bij de
specialist in zijn spreekkamer zit? Is dat de dag waarop er een afspraak in
het ziekenhuis voor je wordt gemaakt? Als iedereen op die bedragen let, zal
er ongelooflijk veel gehakketak ontstaan, zeker rond de jaarwisseling. Wordt
de patiënt betrokken bij de opening van een DBC? Waar kan hij terecht
als er een fout lijkt te zijn gemaakt? Is dat de verzekeraar of mag hij klagen
bij het ziekenhuis? Wordt hij van het kastje naar de muur gestuurd? Wat zijn
de patiëntenrechten op informatie over het openen van een DBC?Deze minister is bepaald niet dol op zorgverlening en vergoedingen in
het buitenland, terwijl import van zorg oftewel zorgverlening in het buitenland
soms goedkoper kan zijn. Diezelfde afkeer van internationale ontwikkelingen
leidt ertoe dat het onduidelijk is in hoeverre een inkomende grensarbeider
recht heeft op no-claimteruggaaf. Heeft een grensarbeider die geen beroep
doet op medische zorg in zijn woonland België en ook niet in Nederland,
aanspraak op een no-claimteruggaaf? Hoe zit het met de pensionado's die in
het buitenland wonen? Hebben die recht op de no-claimteruggaaf?Eigenlijk kan geen enkele fractie tevreden zijn met deze no claim. Om
te beginnen deugt de naam niet. Het gaat niet om auto's. Niet ziek betekent
geld terug. Het is dus de niet ziek, geld terug-regeling. Daarmee kan echter
niemand blij zijn. De verbeteringen van het CDA pakken extra slecht uit voor
de kwetsbare groepen. De VVD pleitte al in de Volkskrant voor een andere no-claimregeling.
In het hoofdlijnendebat stelde de VVD dat met de huisartsen het hart uit de
regeling zal verdwijnen. In een ziekenhuis overlijdt dan de patiënt.
Helaas geldt dat niet voor de no claim. De grote fracties en de gehele oppositie
zijn het er dus mee oneens.Voor de Partij van de Arbeid zijn vormen van eigen betalingen in de curatieve
zorg bespreekbaar. Wij willen daarover nadenken. Deze betalingen bestaan immers
al in de thuiszorg en de verpleging. Iedere brugklasleerling kan na de eerste
les economie uitleggen dat financiële prikkels alleen werken als er keuzemogelijkheden
zijn. Van het drama van de medicijnknaak hebben wij geleerd dat betalingen
alleen zin hebben als de administratieve lasten niet te hoog zijn. Voor de
Partij van de Arbeid geldt dat de huisarts en de kwetsbare groepen altijd
ontzien moeten worden. Deze no claim voldoet aan geen van deze criteria. No
claim: niet doen.De heer Nawijn (LPF):Voorzitter. Mijn fractie is het geheel eens met de doelstelling van het
wetsvoorstel, namelijk een reorganisatie van het zorgstelsel en een andere
manier van denken over zorg, zorgverlening, betaalbaarheid en toegankelijkheid.
Wat dat betreft zal deze minister mijn fractie aan zijn zijde zien. Het besparen
van kosten en het bewust maken van kosten is uitermate goed. Veel burgers
zijn zich immers niet bewust van de kosten die gemoeid zijn met de medische
zorg. Ook de eigen verantwoordelijkheid van de burger is een goed uitgangspunt.
Wat dat betreft kan mijn fractie een heel eind akkoord gaan met de no-claimregeling.Er is vandaag veel gesproken over solidariteit. Als het mogelijk is om
solidair te zijn met mensen die er niets aan kunnen doen dat zij ziek worden:
chronisch zieken, gehandicapten en ouderen met een AOW, moet daar ook naar
gekeken worden. Het amendement van mevrouw Halsema en anderen spreekt dan
ook aan. Daarmee kan immers misschien de pijn worden verzacht voor juist deze
groepen. Dat is pas solidariteit. Ik ben ervan overtuigd dat veel gezonde
Nederlanders, jong of oud, solidair willen zijn met juist deze groepen. Mevrouw
Halsema heeft er terecht op gewezen dat de koopkracht voor deze groepen met
3% erop achteruit gaat. Dat is betreurenswaardig. Ik doen dan ook een dringend
beroep op de heren Buijs, Weekers en Bakker om hierover na te denken. Het
is immers pas echt solidair om mensen te steunen die het moeilijk hebben en
die er niets aan kunnen doen dat zij ziek zijn. Ik denk dat de hele Nederlandse
bevolking, van jong tot oud, die mensen wil helpen. Nu weet ik wel dat wij
het stelsel dan weer door elkaar gooien, maar ik denk dat de bevolking dat
wil en dat men solidair wil zijn. Mijn fractie zal het een beetje laten afhangen
van de reactie van het kabinet op het amendement-Halsema c.s. Ik hoor in tweede
termijn ook graag wat de coalitiepartijen daarvan vinden.Ik maak de heer Buijs een compliment, omdat hij erin is geslaagd de huisarts
uit de no-claimregeling te halen. De huisarts is de poort naar de gezondheidszorg
en dat moeten wij zo houden. Ik vind wel dat de onderbouwing om de huisarts
uit de no-claimregeling te halen aan alle kanten rammelt. Ik begreep de toelichting
al niet en nu heb ik ook begrepen dat de huisarts het terugkrijgt in zijn
beurs. Dat vind ik wel heel wrang. Daar zullen huisartsen zeker
niet blij mee zijn. Het zij zo, ik vind het op zichzelf goed dat de huisarts
buiten de no claim is gehouden. De minister ontwikkelt nu een heel nieuw zorgstelsel,
waarin de huisarts, de spoedeisende hulp en de poliklinieken een rol spelen.
Ik denk dat die drie instanties steeds meer zullen worden samengevoegd. Dat
zou tot efficiencywinst kunnen leiden. Dan gaat het misschien wel beter en
dan hoeft het ook niet zo duur te worden. Die ontwikkeling is al aan de gang
in het land. Zou daar niet een groot voordeel te halen zijn? Ik denk dat de
minister daar ook een mening over heeft.Dan ben ik benieuwd wat de minister verwacht voor de bureaucratie en de
administratieve lasten. Roepen wij nu weer veel bureaucratie in het leven
of kan het eigenlijk heel eenvoudig worden afgedaan?De heer Weekers heeft vandaag een mooi VVD-plan gelanceerd dat, naar het
schijnt, al eerder bekend was. Ik hoor graag de mening van de minister over
dit plan.Ik sluit aan bij de laatste vraag van de heer Weekers. Hoe zit het met
de Nederlanders in het buitenland? Ik ga in het herfstreces naar Spanje om
de Nederlanders aan de Costa Brava toe te spreken over de volksgezondheid.
Ik had een zaaltje gehuurd voor 150 man, maar ik heb nu meer dan 1000 aanmeldingen
gekregen. Het onderwerp speelt dus wel. Die mensen vragen mij straks allemaal
hoe het gaat met hun no claim. Wat zijn de gevolgen van de no claim voor de
Nederlanders die zich in het buitenland bevinden? Geldt voor hen dezelfde
regeling of gaat het anders?De voorzitter:Na een lange zit voor ons allen schors ik nu de vergadering met dank aan
de medewerkers van de Dienst verslag en redactie.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 14.42 uur tot 15.00 uur geschorst.De voorzitter:Ingekomen is een beschikking van de voorzitters van de Eerste en de Tweede
Kamer der Staten-Generaal inzake aanwijzing van het lid Szabó tot plaatsvervangend
lid in de bestaande vacature in de Navo Assemblée.Deze beschikking wordt voor kennisgeving aangenomen.De voorzitter:De overige ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de
griffier ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze
van behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-515-550.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl