Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 2008 (31200 III) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2008 (31200 I)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 681-692

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 11, pagina 681-692

10-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-IIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van richtlijn markten voor financiële instrumenten (Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten) (31086)Pagina 733-745
Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 oktober 2007)Pagina 692-692
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 10 oktober 2007)Pagina 749-749
Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de Raamwet sectorraden onderzoek en ontwikkeling (31005)Pagina 746-749
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 2008 (31200 III) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2008 (31200 I)Pagina 681-692
Presentie en opening (woensdag 10 oktober 2007)Pagina 673-673
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 2008 (31200 III) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2008 (31200 I)Pagina 692-714
Debat over aanbestedingen van de rijksoverheid (30501)Pagina 714-733
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 2 oktober 2007 over het Aanvalsplan laaggeletterdheid (28760)Pagina 673-681

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 118 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het
jaar 2008 (31200 III);het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2008 (31200 I).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Het kabinet heeft besloten dat de meeste mensen er volgend
jaar niet of nauwelijks op vooruitgaan. Er zijn echter uitzonderingen. Zo
is er natuurlijk niet alleen een gemaakt voor de ministers, die zichzelf een
verhoging van 10% willen geven, maar ook voor Koningin Beatrix, Kroonprins
Willem Alexander en Kroonprinses Máxima. Die gaan er 4% op vooruit.
Waarom hun onderdanen niet en zij wel? De kosten van het Koninklijk Huis zijn
in vier jaar tijd met ongeveer 36% gestegen. Dat is nogal wat. Is de
minister-president het met ons eens dat mensen dit niet zullen begrijpen en
dat dit schadelijk kan zijn voor het beeld van de monarchie?Het is voor de Kamer moeilijk om te achterhalen hoe duur de monarchie
precies is en waar dat geld allemaal aan wordt uitgegeven. Wij krijgen elk
jaar een globaal overzicht van de kosten, ook van die op andere begrotingen
drukken. In totaal bedragen die zo'n 114 mln. Dat is trouwens ongeveer evenveel
als deze Kamer kost. Volgens de minister-president zijn er geen verborgen
kosten. Toch duiken er nog regelmatig verborgen kosten op. Zo bleek het privéschip
de Groene Draeck door Defensie te worden betaald en bleken de jachtpartijen
op kroondomein door verschillende ministeries te worden gesponsord. Betaalt
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ook mee aan de
koninklijke beveiliging? Heeft het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
subsidies verleend aan kroondomein Het Loo? Betaalt het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer mee aan de exploitatietekorten van het
kroondomein? Maakt het ministerie van Financiën nog kosten voor Het Loo?
Al deze vragen kan ik niet zo een, twee, drie beantwoorden, maar de minister-president
hopelijk wel.Wij vroegen om een nadere uitwerking van de uitgaven. Die wil de minister-president
niet geven. Waarom niet? De minister-president stelt dat hij de Kamer adequaat
informeert. Wat is adequaat? Ik wil volledig worden geïnformeerd. Het
is ook niet aan de minister-president om te beoordelen of de uitgaven aan
het Koninklijk Huis adequaat zijn; dat is aan ons, de Tweede Kamer. Daarvoor
hebben wij informatie nodig en die moet de minister-president ons geven.Ik neem meteen aan dat al deze kosten voor het Koninklijk Huis heel terecht
zijn en een goed doel dienen. Waarom mag ik dat alleen niet zelf beoordelen?
Graag ontvang ik van de minister-president alsnog een specificatie van de
totale kosten van het Koninklijk Huis in de begroting van Algemene Zaken en
in alle andere begrotingen. Ik krijg hier graag een toezegging over van de
minister-president, zo niet, dan overweeg ik om daarover in tweede termijn
een motie in te dienen.Deze week is de week van de democratie. Wij hebben echter ook een jaarlijkse
dag van de democratie: 5 mei, Bevrijdingsdag. Dit is de dag waarop elke
Nederlander onze vrijheid kan vieren. Deze feestdag is niet gebonden aan een
specifiek geloof of een politieke levensbeschouwing. 80% van de Nederlanders
vindt 5 mei een dag waarop je beseft dat vrijheid niet vanzelfsprekend
is, maar vraagt om verantwoordelijkheid. Dat blijkt in ieder geval uit een
onderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Wat de SP betreft,
zou 5 mei niet alleen een dag moeten zijn van feesten, maar ook een dag
waarop wij nadenken over de staat van onze democratie. Je kunt de vrijheid
pas echt vieren als je vrij bent. Nu moeten werkgevers en werknemers zelf
een regeling treffen. De SP zou van Bevrijdingsdag voor iedereen een vrije
dag willen maken. Steunt de minister-president dit voorstel?De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Het valt mij op dat de fractie van GroenLinks deze ochtend
niet meedoet, althans, dat blijkt uit de sprekerslijst. Dit verbaast mij enigszins.
Dit is toch een belangrijke begroting. Na alles wat er gisteren is gebeurd,
zou je verwachten dat GroenLinks deelnam aan de behandeling hiervan.Voorzitter. Op maandag 24 september jongstleden verscheen van de
hand van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid het rapport Identificatie
met Nederland. Hoewel het rapport met gemengde gevoelens is ontvangen, vormt
het een belangrijke bouwsteen in de discussie die ook ik vandaag wil voeren.
Vanzelfsprekend komt de Kamer op een later moment nog over dit WRR-rapport
te spreken. Dit zullen wij doen aan de hand van het regeringsstandpunt dat
wij nog moeten ontvangen.De uitspraken van prinses Máxima bij de presentatie van het rapport
hebben veel losgemaakt. "De Nederlandse identiteit bestaat niet",
luidde de samenvatting in de media. Juist deze uitspraak – was die misschien
ongelukkig of juist provocerend bedoeld – bracht de discussie op gang.
Uiteraard is er een Nederlandse identiteit. Die komt tot uiting in de Nederlandse
taal, de vaderlandse geschiedenis en de inzet om te werken aan een gemeenschappelijke
toekomst. Op dit alles kunnen wij gewoon trots zijn.De afgelopen jaren is de Nederlandse identiteit en het bevorderen ervan
vooral gekoppeld aan opdrachten, aan drang en zelfs aan moeten. Nieuwe Nederlanders
moeten de taal leren, moeten inburgeren, moeten werken en moeten soms zelfs
haring eten. De CDA-fractie vindt dat de nadruk te weinig ligt op participatie
en op uitnodigen om mee te doen. Daarin willen wij verandering brengen. Naast
alle verplichtingen dient er meer aandacht te komen voor het deelnemerschap,
voor "erbij horen". De Nederlandse identiteit is iets
om trots op te zijn; ik zei dat al. Ik beklemtoon dat je bij deze Nederlandse
identiteit wílt horen. Een samenleving kan niet zonder eigen identiteit
en zonder samenhang. Willen wij "de boel bij elkaar houden", om
de woorden van de burgemeester van Amsterdam maar eens te gebruiken, dan hebben
wij een eigen identiteit nodig.De heer Pechtold (D66):Hulde voor het feit dat de CDA-fractie zo snel de weg van oud-premier
Lubbers is opgegaan. Die heeft immers naast participatie het begrip integratie
geïntroduceerd. Ik ben blij dat wij deze kant opgaan. Ik kom echter terug
op wat u zei over de uitspraak van prinses Máxima. U zei: "Was
die misschien ongelukkig of juist provocerend bedoeld?" Nu denk ik niet
dat de uitspraak ongelukkig bedoeld was. U geeft hiermee echter wel aan dat
u zelf de uitspraak wellicht ongelukkig of provocerend vindt. Wat vindt u?De heer Van de Camp (CDA):Ook hiervoor heb ik de heer Lubbers te hulp geroepen. Hij heeft namelijk
ter gelegenheid van het twaalfenhalfjarig regeringsjubileum van Hare Majesteit
de Koningin een speech gehouden over de rol van het koningshuis in Nederland.
Ik citeer de volgende passage uit deze speech. "Wel blijft zij te allen
tijde het staatshoofd, maar samen met de minister vormt zij ook de regering,
waarbij zij staatsrechtelijke verhoudingen respecterend, wel degelijk een
stimulerende rol kan vervullen. Een royale en geen angsthazige interpretatie
van de ministeriële verantwoordelijkheid blijkt de moeite waard."
Zo kijkt de CDA-fractie tegen dit punt aan.De heer Pechtold (D66):Dat snap ik. U haalt er nu echter de staatsrechtelijke component bij,
namelijk dat de Koningin deel uitmaakt van de regering. Een kroonprinses maakt
daarvan echter uiteraard nog geen deel uit. Zij is iemand die wellicht in
de toekomst voor het ambt geroepen wordt.De heer Van de Camp (CDA):Wij moeten voorkomen dat wij in een eindeloze discussie belanden over
het staatsrecht. Onze opvatting is: alsjeblieft niet te angsthazig.De heer Pechtold (D66):Dat ben ik met u eens; niet te angsthazig. Wij hebben de goede traditie
dat leden van het Koninklijk Huis en de koninklijke familie zich over onderwerpen
en maatschappelijke thema's uitlaten en zich daarmee ook bemoeien. Ik noem
de heer Van Vollenhoven die zich met de veiligheid bemoeit, maar ook de rol
die prins Claus speelde. Ik wil het nu echter hebben over politiek actuele
thema's zoals Europa en onze identiteit. Vindt de CDA-fractie dat de leden
van het Koninklijk Huis, niet zijnde de Koningin, zich ook op deze terreinen
moeten begeven? Zij maken zich daarmee kwetsbaar in deze arena van hypes en
geciteerd worden.De heer Van de Camp (CDA):De minister-president zal zo dadelijk ongetwijfeld duidelijk uitleggen
hoe de verhoudingen in Nederland zijn, maar ik vind dat anno 2007 de leden
van het Koninklijk Huis de ruimte moeten hebben om zich te bemoeien met maatschappelijke
onderwerpen, binnen de kaders die daarvoor in Nederland gelden.De heer Pechtold (D66):Over die kaders wil ik het juist hebben. Omdat u de staatsrechtelijke
component in de discussie aanbrengt, vind ik dat wij hier wel op moeten letten.
Nu zijn wij het misschien met uitspraken over bepaalde thema's eens, maar
wat doen wij als wij met uitspraken geconfronteerd worden die wij allen wat
minder gelukkig vinden?De voorzitter:Ik beschouw dit maar als een retorische vraag. De heer Van Raak wil ook
nog een interruptie plegen.De heer Van Raak (SP):Voorzitter, de leden van het Koninklijk Huis krijgen wat de heer Van de
Camp betreft wat meer ruimte om zich uit te spreken in het maatschappelijk
debat, maar je merkt dat prins Willem-Alexander, die uitspraken doet over
Europa, en prinses Máxima, die een uitspraak heeft gedaan over de Nederlandse
identiteit, onderwerp van een politiek debat worden. Ik heb mij niet zo gestoord
aan de uitspraken van Máxima, ik heb mij wel iets meer gestoord aan
de uitspraken van Willem-Alexander. Maar is het wel goed om leden van het
Koninklijk Huis, die zich niet in het openbaar kunnen verdedigen, onderwerp
van een politiek debat te laten worden en hen toespraken te laten houden over
zulke politiek gevoelige onderwerpen? Leden van het Koninklijk Huis moeten
toch boven de partijen staan, zij moeten geen partij worden in politieke discussies.De heer Van de Camp (CDA):Er zijn over dit onderwerp boeken volgeschreven en ook de Handelingen
staan er vol mee. Ik zou het raar vinden als de leden van het Koninklijk Huis
alleen over auto's, bloemen of de export mochten praten. Laat een hoogopgeleide
kroonprins met veel maatschappelijke ervaring toch alsjeblieft eens iets mogen
zeggen over Europa! En laten wij, het parlement, niet steeds zo zuinig zeggen
wat er allemaal niet mag. Neem van mij aan dat al die toespraken gecontroleerd
worden, iedereen leest mee. Dit land poldert zich een ongeluk, ook als het
om die toespraken gaat. Een beetje leefruimte, mijnheer Van Raak.De heer Van Raak (SP):Ik geef mensen graag leefruimte, maar niet als zij zo kwetsbaar zijn.
Het is van tweeën één. Of wij geven de leden van het Koninklijk
Huis meer ruimte om zich uit te spreken over politiek gevoelige kwesties,
maar dan moeten wij accepteren dat zij onderwerp van een politiek debat worden,
terwijl zij zich daarbij nu niet kunnen verdedigen. Of wij kiezen ervoor,
zoals het nu eigenlijk is, dat zij woordvoerders van de minister-president
zijn, die daarvoor verantwoordelijk is. Maar dan wil ik ook dat de minister-president
voor hen in de bres springt als zij onder vuur komen te liggen.De heer Van de Camp (CDA):Vragen van de leden van de SP-fractie hebben een hoog digitaal gehalte:
eerst waren zij overal tegen, nu zijn zij volgens de affiches overal vóór.
U weet dat de waarheid in het midden ligt. Het gaat niet om politiek-inhoudelijke
toespraken waarin ook nog even de verschillen in onze samenleving worden geanalyseerd.
Dat is onze taak, maar ik zou het raar vinden als de kroonprins nooit iets
kon zeggen over een thema zoals Europa, waarmee Nederland in de afgelopen
jaren druk bezig is geweest.De heer Brinkman (PVV):Ik val bijna van mijn stoel, ik vind het werkelijk ongelooflijk. Ik snap
niet hoe u dit kunt zeggen. Wij hebben een jarenlange strijd gehad over de
ministeriële verantwoordelijkheid; de Koning is onschendbaar, de ministers
zijn verantwoordelijk. Het kan toch niet dat straks het Koninklijk Huis door
de hele bevolking als links wordt gezien? Het vertrouwen in een onafhankelijk,
objectief Koninklijk Huis, dat ook mij na aan het hart ligt, zou toch niet
bij de helft van de bevolking mogen ontbreken omdat de leden van het Koninklijk
Huis links zijn? Dat zou u toch ook niet willen? Ik verzoek u echt om enige
nuance in deze delicate kwestie aan te brengen en het Koninklijk Huis niet
de vrijheid te geven om maar mee te gaan debatteren over dit soort maatschappelijk
controversiële en cruciale onderwerpen.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter, ik denk dat de heer Brinkman tijdens de val van zijn stoel
niet goed geluisterd heeft naar wat ik zei. Ik heb gezegd: binnen de kaders
die wij daarvoor in Nederland hebben afgesproken. Ik ga de onschendbaarheid
van Hare Majesteit de Koningin niet ter discussie stellen, ik ga de ministeriële
verantwoordelijkheid niet ter discussie stellen en ik vind het Koninklijk
Huis niet links. Die opmerking laat ik graag voor uw rekening. Ik vind dat
het kroonprinselijke paar een stel eigenstandige moderne mensen, die je niet
100 jaar terug in de tijd kunt plaatsen en die alleen mogen spreken over de
landgoederen op Het Loo.De heer Brinkman (PVV):Ik heb niet gezegd dat het Koninklijk Huis links is. Ik heb gezegd dat
wij ervoor moeten waken dat binnen de maatschappij, binnen de Nederlandse
Staat, bij de helft van de bevolking de gedachte bestaat dat het links is.
Dat gebeurt omdat het Koninklijk Huis kennelijk met medeweten en goedkeuring
van uw fractie meedoet aan het debat over maatschappelijk heel controversiële
onderwerpen zoals de Nederlandse identiteit of integratie. Dat kan gewoon
niet!De voorzitter:Uw vraag is?De heer Brinkman (PVV):Mijn opmerking is dat ik niet heb gezegd dat het Koninklijk Huis links
is. Mijn vraag is om dit nog eens te herzien.De heer Van de Camp (CDA):Ik wil niet in herhalingen vallen. Ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Er
moet ruimte zijn voor prins Willem-Alexander en prinses Máxima om mee
te doen aan het maatschappelijk debat in Nederland, niet op een partijpolitiek
niveau en binnen de kaders die wij daarvoor hebben afgesproken.De heer Pechtold (D66):Ik heb zojuist de heer Van de Camp gevraagd om niet mee te gaan in alle
hypes en alle gedoe. Ik ben het met zijn kritiek eens. Ik vraag naar de staatsrechtelijke
component. Hij noemt nu de kroonprins en prinses Máxima. Hij citeerde
net Lubbers met de Koningin. Het CDA breidt het nu dus uit naar de kroonprins
en zijn eventuele partner. Willen wij naar een gezonde monarchie in de 21ste
eeuw en niet blijven hangen in uitspraken over landgoederen, dan is het van
groot belang dat wij goed definiëren wie ertoe behoren. Prinses Mabel
heeft vorige week ook nogal stevige uitspraken gedaan over Europa; zij zit
ook in een denktank. Zij is echter geen lid van het Koninklijk Huis, maar
van de koninklijke familie. Zijn voor de heer Van de Camp de kroonprins en
zijn partner degenen die hij onder het koningschap vat of gaat hij verder?De heer Van de Camp (CDA):Hierover wacht ik het antwoord van de premier in eerste termijn af. Ik
ben het met de heer Pechtold eens dat ik moet oppassen dat ik hier niet de
verhoudingen herdefinieer naar aanleiding van een interruptiedebat. Dat wil
ik niet. Ik kom er graag in tweede termijn op terug.De Nederlandse identiteit vraagt ook om symbolen. Ik noem er drie. Het
eerste is het nationaal historisch museum. Dat wordt gerealiseerd in Arnhem.
Ik feliciteer Nederland, de stad en de regio met deze vestiging.Het tweede symbool is de Nederlandse vlag. Veel is het afgelopen jaar
gesproken over de Nederlandse vlag en het zogenaamde vlagprotocol. Voor de
CDA-fractie blijft onduidelijk waarom het vlagprotocol over diverse besluiten
en regelingen is versnipperd. Wordt het geen tijd om het geheel overzichtelijk
en inzichtelijk in één besluit onder te brengen? Zou het in
dat kader mogelijk zijn iets meer te doen met een rood-wit-blauwe wimpel als
eenvoudige vlag voor dagelijks gebruik, zonder noemenswaardig protocol?De heer Pechtold (D66):Ik ben daar ontzettend voor. Ik was onlangs namens de Kamer in Lissabon;
daar hing de vlag zelfs ondersteboven. Het protocol moet dus ook in het buitenland
en zeker in de Europese Unie goed neergezet worden. Deze opmerking is mijn
bruggetje! Zou de heer Van de Camp ook een protocol voor de Europese vlag
willen? In heel veel landen in Europa hangt trots de mooie Europese vlag naast
de nationale. Ik zou ze graag samen, maar wel op een ander niveau, in een
protocol vatten.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben een Europeaan in hart en nieren en mijn politieke partij ook. Zonder
dat ik de andere 40 leden van de CDA-fractie heb geconsulteerd of het partijprogramma
en de beginselen van het CDA erop heb nagelezen, als er een subparagraaf in
het eenduidige protocol komt over de Europese vlag...Minister Balkenende:Het hangt af van het antwoord van de premier!De heer Van de Camp (CDA):Ja, dat is ook wel waar.De heer Pechtold (D66):Er wordt nu toch ingegrepen, dat merkt u, mijnheer Van de Camp. U was
niet bij het debat met de premier. Ik ga u helpen. Ik zou niet te snel ja
zeggen, maar wij komen samen met een motie!De heer Van de Camp (CDA):Ik kan D66 politiekinhoudelijk zo weinig tegemoet komen want de afstand
tussen onze partijen is zo groot. Ik zou het met de Europese vlag wel willen
proberen.Het derde symbool: het Koninklijk Huis en de koninklijke paleizen. Voor
de Nederlandse identiteit is het Koninklijk Huis van onschatbare waarde. Wij
kunnen het Koninklijk Huis dichter bij onze burgers brengen bijvoorbeeld door
de koninklijke werkpaleizen 's zomers open te stellen voor het publiek. Wij
zouden kunnen beginnen met de koninklijke stallen. Waarom zouden de burgers
van Nederland de gouden koets maar één keer per jaar mogen zien?
De recente openstelling van paleis Soestdijk is een groot succes
en ondersteunt ons idee. Hoe kijkt de minister-president aan tegen dit verzoek
van de CDA-fractie?Tot slot van dit blokje zou ik willen vragen, of het nu nodig was om het
academisch jaar van de universiteit van Wageningen met een toespraak in de
Engelse taal te openen. En hoe gaat het eigenlijk met de verdere verengelsing
van Schiphol? Het stoort mij in toenemende mate dat Schiphol steeds meer een
Engels bedrijf wordt en er geen bordjes met teksten in de Nederlandse taal
meer zijn. Wij hebben daarover al eens vragen gesteld en daarop niet al te
bevredigende antwoorden gekregen.De heer Pechtold (D66):Dit kan ik toch niet laten passeren, voorzitter. U begrijpt dat Wageningen
mij aan het hart gaat. Zegt het CDA nu werkelijk dat op een internationale
universiteit waar studenten van 200 verschillende nationaliteiten in ons onderwijs
participeren en actief in onze kenniseconomie worden meegesleept, de premier
niet in het Engels moet kunnen spreken? Deze studenten spreken natuurlijk
niet allemaal binnen drie maanden Nederlands. Dat moet toch in het Engels
kunnen! Gaan wij nu daarover zitten zeuren?De heer Van de Camp (CDA):Ik zit niet te zeuren. Juist in het kader van de identiteitsdiscussie
zijn wij van mening dat het academisch jaar van een Nederlandse rijksuniversiteit
in het Nederlands geopend moet worden. Dat de speech van de minister-president
tegelijkertijd in het Engels beschikbaar is voor degenen die de Nederlandse
taal niet meester zijn, daarmee zijn wij akkoord. De heer Pechtold hoeft mij
helemaal niet uit te leggen dat tegenwoordig veel proefschriften in het Engels
geschreven worden vanwege de internationale vergelijkbaarheid. De opening
van het academisch jaar is een identiteitsgebonden gebeurtenis en moet volgens
onze fractie in het Nederlands plaatsvinden.De heer Pechtold (D66):De heer Van de Camp maakt weer een fout: het is helemaal geen rijksuniversiteit.
Veel universiteiten hebben het woord "rijks" laten vallen. Wageningen
wordt niet door OCW gefinancierd maar voor een deel door LNV. Voor de rest
wordt deze universiteit maatschappelijk gefinancierd. Maakt de heer Van de
Camp nu opeens staatssymbolen van onze universiteiten? Zijn dat geen onafhankelijke
wetenschapsinstituten? Wanneer de helft van de zaal de Engelse taal machtig
is, moet de premier dan onverstaanbaar in het Nederlands gaan staan praten?
Colleges worden in het Engels gegeven, of wil de heer Van de Camp dat ook
gaan verbieden?De heer Van de Camp (CDA):Onze fractie heeft een aantal reacties gekregen van mensen die zich zorgen
maken over het feit dat die speech in het Engels is gehouden. De heer Pechtold
kan dat wel badinerend afdoen. Ik begrijp best dat hij als oud-burgemeester
van Wageningen de feiten beter kent dan ik. Ik heb gezegd dat het goed is
als de toespraak in het Engels ter beschikking is en kan worden uitgedeeld.
Ik begrijp dat bij colleges en proefschriften gebruik gemaakt wordt van de
Engelse taal, maar op zo'n feestdag hadden wij liever een toespraak in het
Nederlands gezien.De heer Pechtold (D66):Als de toespraak nu in het Turks was gehouden en de PVV was er weer over
gevallen, had ik dat nog begrepen. Dat zijn, vind ik, verkeerde sentimenten.
Het gaat nu om het Engels. Bent u ook zo iemand, mijnheer Van de Camp, die
zegt dat de premier in het buitenland in het Nederlands moet onderhandelen?
Sommige landen, bijvoorbeeld Polen, spreken expres in hun eigen taal. Engels
is een voertaal en het zegt toch niets over nationaliteit, loyaliteit of wat
dan ook? Wees blij dat wij een premier hebben die zijn talen spreekt!De heer Van de Camp (CDA):Het onderwerp wordt nu verbreed. Het Nederlands is nog steeds een van
de officiële talen van de Europese Unie. De premier onderhandelt officieel
in het Nederlands en ik juich het alleen maar toe dat in de bilaterale gesprekken
gebruik wordt gemaakt van zijn talenkennis.Ik heb het blokje "identiteit" nu afgehandeld. Voor de heer
Pechtold ga ik nu over naar het beschavingsoffensief. Het is inmiddels algemeen
bekend dat deze minister-president het thema "waarden en normen"
op de politieke agenda heeft gezet. De waardering daarvoor neemt alleen maar
toe.Bij de verkiezingen van november vorig jaar bleek het thema "waarden
en normen" opnieuw een belangrijke factor te zijn. Toch blijft het gevoel
dat de discussie nog te theoretisch is en wij er in de harde praktijk van
alledag nog niet veel mee opgeschoten zijn. Het is zaak om in deze kabinetsperiode
een slag praktischer en concreter te worden.Willem Breedveld schreef in Trouw van 11 juli jongstleden: "Dit
land heeft er schoon genoeg van om voortdurend geconfronteerd te worden met
ruwe omgangsvormen, overlast op straat, seks en geweld in de media, drank-
en drugsgebruik, criminaliteit en het zaaien van haat tegen moslims."
Zo bezien is het wijs beleid dat het kabinet-Balkenende IV zich dit onbehagen
heeft aangetrokken en heeft vertaald in een reeks praktische maatregelen:
met afgedwongen opvoedingsondersteuning, drastische vermindering van het aantal
coffeeshops, terugdringing van het alcoholgebruik onder jeugdigen en zeer
jeugdigen en met een verbale stellingname tegen alles wat onnodig vies en
voos is op de buis.Maar de verschillende maatregelen komen als afzonderlijke bouwstenen op
ons neer. De sense of urgency dat het om een algemene gedragsverandering gaat,
hebben wij nog niet bereikt. De burger heeft nog niet de indruk dat deze discussie
hem of haar direct zelf betreft; het is vaak de ander die het aangaat. Zie
ook het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau van september jongstleden.
Hoe ziet de minister-president het proces van verdere concretisering?De CDA-fractie wil de komende jaren een breed beschavingsoffensief tot
stand brengen. De huidige discussie over waarden en normen kan veel concreter
en met veel meer samenhang in onze samenleving worden gevoerd.De voorzitter:U bent uit op een heel korte tweede termijn!De heer Van de Camp (CDA):Kijk aan. Ik maak nog een kleine opmerking over Postbus 51. Zolang ik
de begroting van Algemene Zaken mag behandelen, spreek ik daarover. De minister-president
heeft ons op 17 augustus jongstleden een brief doen toekomen over een uitgebreid onderzoek. Ik vraag de minister-president wat er nu verder
gaat gebeuren, want wij spreken er elk jaar over en elk jaar maak ik dezelfde
opmerkingen, maar er verandert zo weinig.Mevrouw Ouwehand (PvdD):De heer Van de Camp heeft gesproken over de gouden koets en vervolgens
over normen en waarden. Hij stelde de vraag waarom Nederlanders maar één
keer per jaar de gouden koets mogen zien. In 1959 is een mooi, groot natuurgebied
aan het Nederlandse volk geschonken: kroondomein Het Loo. Drie maanden per
jaar mogen Nederlanders daar niet naar binnen, omdat de koninklijke familie
daar dan wenst te jagen. Wat vindt de CDA-fractie daarvan?De heer Van de Camp (CDA):Alle vragen en antwoorden die daarover door de verschillende partijen
zijn gesteld, heb ik gelezen. De antwoorden van het kabinet vind ik op dit
punt afdoende. Als er op een gegeven moment tijdelijk een sluiting plaatsvindt
voor de legale jacht, heb ik daar geen enkele moeite mee.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Ik ben zeer benieuwd naar de antwoorden waaraan de heer Van de Camp refereert.
Wij hebben aanvullende vragen gesteld over onder andere kroondomein Het Loo
en de financiering. Ondanks een rappel heeft het kabinet daarop nog niet geantwoord.
Welke antwoorden bedoelt de heer Van de Camp eigenlijk?De heer Van de Camp (CDA):Ik heb het over de vragen van collega's Van Velzen en van mevrouw Thieme
die zijn beantwoord door minister Vogelaar. Ik heb gisteren gehoord dat uw
fractie om de beantwoording van de andere vragen heeft gevraagd. Ik neem aan
dat de premier straks zal zeggen hoe het daarmee staat.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Ik moet constateren dat het niet om deze vragen gaat. De vragen die minister
Vogelaar heeft beantwoord hebben alleen betrekking op de financiering. Dus
wij zullen inderdaad het antwoord van de minister-president moeten afwachten;
u hebt, net als ik, nog geen antwoord op de vragen.De heer Van Beek (VVD):Mijnheer de voorzitter. De race tegen de klok is weer begonnen; voor de
behandeling van deze begroting heb ik slechts enkele minuten. Daarom zal ik
mij beperken tot een aantal opmerkingen en vragen.In de schriftelijke vragenronde betreffende de begroting van het Koninklijk
Huis hebben bijna alle fracties gelijksoortige vragen gesteld, zo ook de VVD-fractie.
Wij zoeken niet naar verdere detaillering. Wij willen de garantie van het
kabinet dat alle kosten die betrekking hebben op het Koninklijk Huis ook echt
worden toegerekend aan deze begroting. Wij zoeken dus wat meer transparantie
en willen voorkomen dat naar aanleiding van vragen of opmerkingen er steeds
weer posten boven water komen. Wij willen geen verborgen kosten die ergens
anders zijn weggemoffeld. Dat is niet goed en het is ook volledig onnodig.
In dit verband vraag ik de regering wat zij bedoelt met de zin in de schriftelijke
beantwoording dat de kosten adequaat zijn weergegeven. Is dat iets anders
dan dat de kosten volledig zijn weergegeven?Welke ruimte krijgen leden van het Koninklijk Huis bij het doen van uitspraken
in het openbaar. Enerzijds speelt de vraag: hoe bescherm je hen, gelet op
hun positie? Anderzijds: hoe geef je hun meer mogelijkheden om in de maatschappij
te participeren? Ik wil de minister-president als eerstverantwoordelijke een
bespiegeling hierover vragen. Is het beleid van deze minister-president ten
opzichte van een aantal jaren geleden veranderd? Het is naar de mening van
de VVD-fractie goed dat leden van het Koninklijk Huis enige ruimte krijgen
om eigen opvattingen te verkondigen. Wij moeten daar niet te krampachtig over
doen, maar de minister-president moet voorkomen dat leden van het Koninklijk
Huis zelf onderwerp van het politieke debat worden. Zij mogen geen speelbal
worden in maatschappelijke discussies. Gaarne een reactie van de minister-president.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. De heer Van Beek vindt dat leden van het Koninklijk Huis geen
speelbal mogen worden van maatschappelijke discussies. Dat ben ik met hem
eens, maar ik zou dan wel willen weten hoe de VVD-fractie aankijkt tegen maatschappelijke
onderwerpen. Onderwerpen als laaggeletterdheid of microkrediet zijn zaken
die niet in een tijdspanne zitten of op afstand of algemeen gedeeld worden.
Hoe kijkt de VVD-fractie aan tegen thema's die op dit moment tot heftige debatten
in de Kamer leiden?De heer Van Beek (VVD):Bij de eerste thema's die de heer Pechtold noemde, kan ik mij veel voorstellen
en zie ik geen enkel probleem als daarover gesproken wordt. Dat blijkt ook
in de praktijk. Ten opzichte van thema's die een actueel, controversieel politiek
onderwerp betreffen ben ik veel terughoudender. Daarom heb ik de vraag aan
de minister-president voorgelegd hoe hij daarmee omgaat. Het Koninklijk Huis
mag er van mij gerust over praten, maar het is wel van belang om te voorkomen
dat zij terechtkomen in een situatie waarin wij hen niet willen brengen.De heer Pechtold (D66):Met alle respect, dat is geen antwoord op mijn vraag. U zegt dat u terughoudender
bent als het gaat om thema's die een actueel, controversieel politiek onderwerp
betreffen. Bijvoorbeeld het thema identiteit verscheurt zelfs uw fractie op
dit moment. Het thema Europa ligt nogal gevoelig bij de Nederlandse bevolking
de afgelopen twee jaar; wij zijn daar als politici voor ingehuurd: want controleerbaar,
democratisch gelegitimeerd, ga zo maar door. Zijn dat nu de thema's waarbij
de VVD-fractie terughoudend wil zijn of zegt de VVD-fractie met mij: liever
niet?De heer Van Beek (VVD):Nu wordt het een beetje een taalkwestie. Over Europa valt heel veel wel
te zeggen, ook door leden van het Koninklijk Huis; het zou echter onverstandig
zijn als zij nu een uitspraak doen over het houden van een referendum. Hetzelfde
geldt voor het onderwerp identiteit. Daar valt een heleboel over te zeggen.
Er blijkt een aantal zaken tot zo veel beweging te leiden, dat het beter is
dat zij zich daarover niet uitspreken. Niet dat ik hen misgun om hun gedachten
erover te uiten, maar ik wil graag dat de minister-president hen beschermt
om te voorkomen dat zij zelf onderdeel worden van het politieke debat. Ik
begrijp best dat het vandaag moeilijk zal zijn om te bepalen
waar de streep precies moet worden getrokken, maar, voorzitter, daar in vak
K zit de eerstverantwoordelijke, degene die de stukken echt moet beoordelen.
Ik wil graag van hem weten of hij in de loop van de jaren dat hij deze baan
heeft, heeft gezien dat hij zelf beweegt dan wel juist kritischer wordt. Kortom,
ik wil van degene die uiteindelijk zijn paraaf op de stukken zet, horen hoe
hij ermee omgaat. Ik heb expres de naam Máxima en het incident niet
genoemd, omdat ik er niet over wil praten. Ik wil de discussie naar een ander
niveau hebben om goed duidelijk te kunnen krijgen hoe ermee wordt omgegaan.De heer Pechtold (D66):Dat ben ik helemaal met de heer Van Beek eens. Daarom spreek ik ook niet
in zulke hyperige taal als de woordvoerders van SP en PVV. Wij hebben te maken
met een nieuwe generatie. Het zijn jonge mensen. Het zijn mensen die maatschappelijk
betrokken zijn. Dat vergt maatschappelijk nieuwe regels. Ik vraag de woordvoerder
van de VVD – en misschien straks ook de premier – of hij het hiermee
eens is. Het is niet alleen een kwestie van maatschappelijke omgang. Wij zitten
hier uiteindelijk wel in een democratie en met staatsrecht waarin wij heldere
spelregels moeten maken en aan de tijd moeten aanpassen.De heer Van Beek (VVD):Ik heb het gevoel dat wij geen nieuwe regels zoeken, maar dat het gaat
om het omgaan met de bestaande regels en de interpretatie daarvan. Als ik
zelf al zeg dat wij daarin ruimhartig zijn en daarin niet willen millimeteren,
geeft dit reeds aan dat wij jonge mensen van het Koninklijk Huis meer ruimte
willen bieden. Tegelijkertijd zoeken wij naar het punt waarop zij in bescherming
moeten worden genomen om te voorkomen dat zij zelf onderdeel worden van een
politiek debat.De overheid en de omroepen werken soms samen bij programma's op radio
en televisie. Doel is het bevorderen van de informatievoorziening van burgers
over het overheidsbeleid. In 2006 ging het om 75 coproducties. Besloten is
om het proces rond coproducties op onderdelen te professionaliseren. Meer
dan voorheen moeten deze producties passen binnen de communicatiedoelstellingen
van het kabinet. Ook zal er meer aandacht zijn voor de relatie tussen de kosten
van de coproductie en de effectiviteit ervan. Dit zijn allemaal mooie woorden,
maar het overzicht overziende dat de RVD overlegde van in 2006 gerealiseerde
coproducties tussen overheid en omroep, vraagt de VVD-fractie zich af of al
deze producties zinvol waren of zijn. Wat ons interesseert, zijn de criteria
op basis waarvan wordt besloten om iets te doen. Wordt na realisatie gecontroleerd
of ook daadwerkelijk is voldaan aan die criteria? Wordt ook onderzocht of
de beoogde doelstellingen zijn gerealiseerd? Het professionaliseren van het
proces geeft ons niet de zekerheid dat de afwegingen in de toekomst beter
zullen uitvallen.Ten slotte iets over het algemene communicatiebeleid. De accenten liggen
op algemene presentatie van de rijksoverheid, meer samenwerking bij Postbus
51-campagnes, meer shared services op het gebied van uitvoering van communicatie,
bevorderen van interactie tussen kabinet en samenleving, bevorderen van een
gemeenschappelijk onderzoeksprogramma. Ook hier klinken de algemene doelstellingen
weer prima, toch ook hierbij enkele opmerkingen. De VVD-fractie is er voorstander
van dat de rijksoverheid er alles aan doet om de communicatie te verbeteren.
Verbeteren betekent voor ons dat het voor de burger beter moet worden: toegankelijker,
eenduidiger, moderner qua techniek en beter geordend en sneller te vinden.
Beter is dus in onze optie beter voor de burger, terwijl wij nu de indruk
krijgen dat beter is gericht op de overheid zelf. De uitingen beginnen steeds
meer de uitstraling te krijgen van pure reclame en dat is niet de bedoeling.
Betere communicatie gericht op de gebruiker behoeft niet samen te gaan met
steeds luxer reclameachtige uitingen.De heer Heijnen (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie is heel blij met de aandacht die het kabinet
wil besteden aan het bevorderen van meer respect in de samenleving: in het
verkeer, de bejegening van ambtenaren, de media, de buurten en op nog veel
meer terreinen van het maatschappelijk verkeer. In het beleidsprogramma staan
hierover behartigenswaardige voornemens. Ik ben zeer benieuwd naar de uitvoering
ervan, in het besef dat dit vooral gestalte moet krijgen in buurten, scholen,
verenigingen en gemeenten. Wat gaat het kabinet nu concreet doen aan het bevorderen
van respect?Voor ons is respect mede gebaseerd op het idee van democratisch burgerschap,
het besef deel uit te maken van een democratische gemeenschap waarin conflicten
en belangentegenstellingen op allerlei terreinen via spelregels en politieke
machtsvorming worden opgelost en overbrugd, niet door het recht van de sterkste,
de rijkste of degene met de grootste mond. Wij maken ons zorgen over het onderhoud
van onze democratie. Een rapport over het democratisch besef onder jongeren,
dat door het kabinet onlangs aan de Kamer is gestuurd, ondersteunt onze zorg.
Het is daarom goed dat op een breed front wordt gewerkt aan het onderhoud
van onze democratie, onder aanvoering van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.Het in het coalitieakkoord opgenomen idee van een handvest burgerschap
spreekt ons op het eerste gezicht zeer aan. De aandacht voor het burgerschap
heeft de PvdA-fractie eerder met succes bepleit. Er is echter meer nodig.
Wij zullen serieus de suggestie van de heer Van Raak over 5 mei bezien.
Wij zijn heel benieuwd naar de plussen en minnen daarvan in de ogen van het
kabinet. Maar kennis van de werking van onze parlementaire democratie, de
Staten-Generaal en de regering, de Hoge Colleges van Staat, de manier waarop
wetten worden gemaakt, de manier waarop meningsverschillen in de samenleving
hier in het parlement aan de orde komen, die kennis moet in de samenleving
op een hoger plan worden gebracht. Die kennis wordt in onze samenleving steeds
minder als vanzelf overgedragen. Daarin moet de overheid investeren. Het Huis
van de Democratie kan hierin een belangrijke rol spelen.De heer Pechtold (D66):Ik ben het met de analyse van de PvdA-fractie eens. Er moet iets gebeuren
met onze democratie, maar dat roepen wij al jaren. Zo nu en dan worden wij
daar gruwelijk in opgestuwd, zoals rond de moord van Fortuyn en alles wat
daarmee samenhing, waaronder kiezers op de vlucht. Maar nu komt de heer Heijnen
met burgerschap en kennis. Ik vind het allebei prachtig, maar wat is voor
de komende drie jaar zijn opdracht over het hervormen van onze democratie
aan zijn minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties?
Uit elke peiling blijkt dat niet alleen in de cultuur, maar ook in de structuur
iets moet worden veranderd. Wat is de agenda van de PvdA-fractie?De heer Heijnen (PvdA):Onze agenda is eerst en vooral de kennis van en ervaring met democratische
spelregels te bevorderen zoals die sinds decennia of nog langer, sinds eeuwen
in dit land zijn gevestigd. Ervaring door op school aandacht te besteden aan
de manier waarop je tot spelregels komt om goed te kunnen samenleven. Ervaring
met lokale democratie en democratie in functionele organisaties, zoals verenigingen,
en uiteindelijk ook parlementaire democratie. Daarover willen wij een concrete
suggestie doen. Het veranderen van democratische spelregels lijkt mij een
vraagstuk om in eerste instantie te bespreken met de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelatie. Daarop komen wij nog.De heer Pechtold (D66):Dat kan niet. De heer Heijnen zou hier een heel verhaal over het kweken
van meer gevoel erbij met schaamrood op de kaken moeten doen. In één
maand tijd heeft hij het parlementaire middel tot het onderzoek naar een oorlog
hier gewoon wegonderhandeld en heeft hij de mogelijkheid tot een referendum,
een middel van de democratie waarvoor de PvdA-fractie al jaren pleit, hier
met het badwater weggedonderd. Dat kan niet. Hij moet dan nu niet komen met
het Huis van de Democratie en kennis. Iedereen die dan op de tribune komt –
het zijn nu 70.000 mensen per jaar vanwege plaatsgebrek; het worden er dan
300.000 – moet dan hier zien hoe de democratie, door de PvdA-fractie
jaar in jaar uit verdedigd, als puntje bij paaltje komt gewoon overboord wordt
gekieperd.De voorzitter:Mijnheer Pechtold, dit is de laatste keer dat ik zo'n lange interruptie,
voor de zevende keer, toesta.De heer Pechtold (D66):Voorzitter, dank voor uw clementie, maar het kwam uit het hart.De heer Heijnen (PvdA):Voor ons staat het onderhoud van de democratische spelregels van onze
democratie voorop. Dat het als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen –
wij kennen ze allemaal – nodig is om te blijven zoeken naar aanpassingen
en moderniseringen, onderstreep ik absoluut, maar daarover gaat mijn betoog
nu niet. Heel fundamentele kennis over de essentiële zaken van onze democratie,
hoe wij hier werken, hoe wij hier omgaan met meningsverschillen, de relatie
tussen kabinet en parlement, ontbreekt te veel in de samenleving, zeker bij
jongeren. Het is goed om daar meer aandacht aan te gaan besteden.Mijnheer de voorzitter. Het Huis van de Democratie zou een daarin een
rol kunnen spelen. Als alle betrokken organen de handen ineenslaan, moet het
mogelijk zijn om de bezoekers van onze instituties op een betere manier te
ontvangen, meer bezoekers te kunnen ontvangen en om hen meer mee te geven
over de werking van onze democratie. Wij zijn blij dat de minister van BZK
inmiddels dit idee heeft omarmd, maar wij willen ook dat onze minister-president
zich daarvoor verantwoordelijk gaat voelen. Vanuit zijn verantwoordelijkheid
voor alle overheidscommunicatie zou hij een substantiële bijdrage kunnen
leveren aan het bevorderen van democratisch burgerschap door onder meer te
investeren in de ontwikkeling van het Huis van de Democratie. Het gaat ons
niet om een museum, het gaat ons evenmin om de geschiedenis als zodanig, het
gaat hem om lessen democratisch burgerschap, hier in de buurt van het Binnenhof,
die gegeven kunnen worden naar aanleiding van een bezoek aan het Binnenhof
en alle andere instituties hier in de buurt. Bent u bereid om op de kortst
mogelijke termijn mee te werken aan een plan van aanpak en bent u bereid om
daarvoor een deel van de middelen voor overheidsvoorlichting structureel ter
beschikking te stellen?Mijnheer de voorzitter. Ik kom op het Koninklijk Huis. Wij bepleiten al
jaren meer transparantie in de verantwoording van de kosten en zo lang dat
niet adequaat is, blijven wij geconfronteerd worden met vragen, zoals over
De Groene Draeck en de koninklijke jacht. De toelichting op de begroting is
nog steeds erg summier. Zo wordt onvoldoende duidelijk wat de achtergrond
is van de stijging van de post Overige gerelateerde kosten van 72 mln. in
2006 naar 84 mln. in 2008. De PvdA heeft geen enkele reden om te twijfelen
aan nut en noodzaak van de bedragen die uit de diverse begrotingen beschikbaar
worden gesteld aan het Koninklijk Huis. Wel bestaat de indruk dat iedere keer
nieuwe posten opduiken, nieuwe posten worden gevonden die te relateren zijn
aan het Koninklijk Huis. Het zou de minister-president sieren als hij ervoor
zou zorgen dat dit niet telkens weer opnieuw vragen oproept door meer inzicht
te bieden in met name de ontwikkeling van deze categorie kosten. Is de minister-president
daartoe bereid?De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Wat vraagt de Heijnenheer Heijnen nu precies? Vraag hij een
uitgebreider, een meer gespecificeerd overzicht van de kosten van het Koninklijk
Huis of alleen maar een duidelijker toelichting?De heer Heijnen (PvdA):Zoals u weet, gaat het om drie soorten kosten: de uitkeringen aan de leden
van het Koninklijk Huis, de te declareren kosten en de aan het Koninklijk
Huis gerelateerde kosten. Als wij heel goed zoeken kunnen wij die laatste
terugvinden op zes verschillende begrotingen. Naar aanleiding van een motie van de PvdA staan die nu ook in een bijlage in de begroting
voor het Koninklijk Huis. Nu zou je verwachten dat het daarmee ook goed geregeld
is, maar de minister-president schrijft in zijn beantwoording van vragen dat
bijvoorbeeld op het ministerie van Binnenlandse Zaken in 2007 ten onrechte
bepaalde kosten van de unit DKDB niet zijn meegenomen. Wij willen dat de minister-president
dit soort opduikende kosten in diverse begrotingen in de toekomst voorkomt
door die bijlage, waarin alle kosten van het Koninklijk Huis dienen te zijn
opgenomen, volledig te doen zijn. Dat vergt een flinke inspanning en dat realiseer
ik mij best. Je zult daar mensen voor achter de broek moeten zitten om het
precies te doen. Maar uit het oogpunt van bescherming van het Koninklijk Huis
en het belang van het Koninklijk Huis – kortom een heleboel gronden –
vind ik dat wij toch ons uiterste best moeten doen om dat te regelen. Dat
is wat ik de minister-president vraag.De heer Van Raak (SP):Natuurlijk weet de minister-president welke kosten worden gemaakt, heel
specifiek. Het zou heel raar zijn als hij dat niet wist. De overzichten die
wij krijgen, zijn echter zo globaal dat ik niet en volgens mij de heer Heijnen
ook niet adequaat kan controleren of het geld goed is besteed en waaraan.
Daarom duiken er ook telkens weer opnieuw nieuwe kostenposten op. Wil hij
met mij de minister-president vragen om nu eens een heel duidelijk overzicht
te geven van alle kosten die door de verschillende departementen zijn gemaakt
voor het Koninklijk Huis, zo gespecificeerd dat wij kunnen controleren of
al het geld dat wij elk jaar extra geven wel goed besteed is?De heer Heijnen (PvdA):Mijnheer de voorzitter. De PvdA-fractie wil graag een inzichtelijke begroting
als het gaat om alle kosten van het Koninklijk Huis, niet omdat wij enige
twijfel hebben aan nut en noodzaak van die kosten, maar omdat wij vanuit onze
controlerende taak, zonder daarbij in details te treden – dat is zeker
niet onze bedoeling – gewoon overtuigd moeten zijn van de volledigheid
daarvan.De heer Van Raak (SP):Het overzicht moet dus een stuk specifieker dan nu het geval is?De heer Heijnen (PvdA):Het kan wel wat specifieker, maar belangrijker is dat er geen nieuwe posten
opduiken. Dat is namelijk voedsel voor een maatschappelijk debat en dat moeten
wij bij dit onderwerp niet willen.De heer Pechtold (D66):Ik ben blij dat u het met mij eens bent dat het overzicht op dit moment
niet adequaat is. In deel C wordt ingegaan op de inkomsten van het Koninklijk
Huis. Vindt u dat u ook uw maatschappelijke verantwoordelijkheid hebt genomen
voor dit inkomensdeel? De inkomsten van de koningin bedragen zo'n € 800.000.
Dat bedrag is exclusief de kosten voor beveiliging. Moet dit deel ook een
maatschappelijk thema worden?De heer Heijnen (PvdA):U wordt op uw wenken bediend. In de beantwoording op de schriftelijke
vragen legt het kabinet namelijk prima uit hoe de C-component zich tussen
2007 en 2008 ontwikkelt.De heer Pechtold (D66):De PvdA-fractie pleit altijd voor maatschappelijke verantwoordelijkheid
rond inkomens en neemt het inkomen van de minister-president als maatstaf.
De koningin is in 1972 gekoppeld aan een cao en dat heeft tot gevolg dat haar
inkomen dit jaar met 4% stijgt. En dat is bijna een modaal inkomen.
Ligt daar voor u ook een verantwoordelijkheid? U pleit voor transparantie,
maar pleit u ook voor maatschappelijk verantwoord inzicht in het inkomensdeel?De heer Heijnen (PvdA):Wij hebben inzicht in het inkomensdeel. Ik zie daarin geen aanleiding
om vragen te stellen over deze post op de begroting voor het Koninklijk Huis.
Die aanleiding is er wel voor de aan het Koninklijk Huis gerelateerde kosten,
want het overzicht daarvan moet volledig zijn.Voorzitter. De transparantie van de activiteiten van het Koninklijk Huis
is veel belangrijker dan de transparantie van de kosten. Het Koninklijk Huis
zet zich op uiteenlopende terreinen met grote overgave in voor het landsbelang.
Dat mag best maximaal voor het voetlicht worden gebracht, bijvoorbeeld door
openstelling van de koninklijke paleizen, gebouwen en landgoederen. Ik sluit
mij daarom aan bij het verzoek van de CDA-fractie voor de Koninklijke Stallen
in Den Haag.De PvdA-fractie wil nog iets meer: een jaarlijkse wisselexpositie over
de activiteiten van het Koninklijk Huis over het afgelopen jaar. De koninklijke
expositie. Iedereen moet kunnen komen kijken, bijvoorbeeld in de Koninklijke
Stallen, naar de meest bemoedigende koninklijke bezoeken, de beste redevoeringen
en de mooiste foto's. Iedereen moet met eigen ogen kunnen zien wat het Koninklijk
Huis het afgelopen jaar in het landsbelang heeft gedaan. Ik vraag niet om
afrekenbare, gekwantificeerde doelstellingen, want het Koninklijk Huis is
geen departement of uitvoeringsorgaan, maar wel om een maximale poging tot
communicatie over het hetgeen Hare Majesteit en haar familie in het landsbelang
doen.Ik betreur de ophef die is ontstaan over de speech van prinses Máxima
bij de presentatie van het WRR-rapport Identificatie met Nederland. De prinses
heeft niet gezegd dat er geen Nederlandse nationaliteit bestaat, maar wel
dat deze veel te veelzijdig is om in één cliché te vatten.
Bij de bespreking van de kabinetsreactie op het WRR-rapport zal mijn fractie
hierop uitvoeriger terugkomen. Voor dit moment resteert de vraag waarom de
minister-president het niet eerder voor de prinses heeft opgenomen en de gevoelens
en opvattingen die haar speech heeft losgemaakt, niet van een reactie heeft
voorzien.Met name de heer Van Beek en de heer Van de Camp hebben iets gezegd over
de overheidscommunicatie. Ik kan mij daarom beperken tot een vraag over de
toetsing van de Postbus 51-campagnes. Is de minister-president om die in de
toekomst extern te laten toetsten en niet door de interdepartementale commissie
Publiekscommunicatie en Informatie? Ik ben benieuwd naar zijn antwoord, want
met de heer Van Beek vind ik dat campagnes als "In het onderwijs werken,
iedere dag anders" en "Wie is die man die zondags het vlees snijdt?"
weinig zoden aan de dijk zetten. Ik hoop oprecht dat de minister-president
het een tandje minder gaat doen en het geld voor deze campagnes aan nuttiger
doeleinden wil besteden.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Ik vraag het ook aan de PvdA-fractie. U zei zojuist dat
wij meer inzicht moeten krijgen in de activiteiten die ons koningshuis zoal
ontplooit. Een van die activiteiten is de jaarlijks terugkerende hofjacht
in de kroondomeinen, waarvan zeker nog niet gezegd is dat deze legaal is.
Burgers mogen in die periode de bossen niet in en niet komen kijken wat daar
plaatsvindt. Wat vindt uw fractie daarvan?De heer Heijnen (PvdA):Ik heb de indruk dat de PvdD het fenomeen jacht aan de orde wil stellen.
Ik heb daar op zichzelf genomen respect voor, maar ik voel mij niet in de
gelegenheid om u op dat punt nu van repliek te dienen. Dat is meer op zijn
plaats in een debat tussen de portefeuillehouders van LNV. Ik zou niet willen
dat burgers die de landgoederen bezoeken enig risico lopen. In die zin is
het verstandig om, wanneer er jacht plaatsvindt, deze landgoederen gesloten
te houden. Ik heb er wel zoveel van begrepen dat het niet gaat om jacht voor
het plezier, maar voor onderhoud van het wildbestand.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Ik spreek mijn verbazing uit over de naïviteit van de PvdA-fractie
op dit punt.Ik heb een heel concrete vraag: Mogen wij wel de mooi aangeveegde en gepoetste
stallen zien, maar niet de nare aangeschoten dieren? Is dat wat u voorstaat?De heer Heijnen (PvdA):Ik heb het vermoeden dat mevrouw Ouwehand deze vraag straks ook zal stellen
aan de minister-president. Ik ben erg benieuwd naar het antwoord daarop en
zal op basis daarvan proberen een oordeel te formuleren.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Artikel 42, lid 2, van de Grondwet luidt aldus: De Koning
is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk. Dit artikel is het fundament
van onze constitutionele monarchie en vormt de basis voor het vertrouwen in
de politieke objectiviteit en daarmee de onafhankelijkheid van ons Koninklijk
Huis. Het betekent dat leden van het Koninklijk Huis zich onthouden van politieke
uitspraken, zonder dat deze zijn goedgekeurd door de minister-president. Want
de minister-president is politiek verantwoordelijk voor hun uitlatingen.De minister-president lijkt hiervan niets te begrijpen en heeft zich gedragen
als een bar slechte coach. De minister-president heeft onze prinses Máxima
reeds in 2003 bij de instelling van de commissie-PaVEM als lid laten fungeren
van een politiek correct multiculticlubje met mensen als een Paul Rosenmöller
en een Hans Dijkstal. Vervolgens laat de minister-president prinses Máxima
opdraven als adviseur bij het omstreden WRR-rapport over de Nederlandse identiteit.
Als klap op de vuurpijl laat de minister-president prinses Máxima na
de presentatie van het WRR-rapport ook nog een praatje houden waarin zij zegt
dat de Nederlander niet bestaat en dat wij geen Nederlandse identiteit hebben.De heer Heijnen (PvdA):Ik neem aan dat ook de PVV het van belang vindt dat iedereen in dit land
Nederlands spreekt.De heer Brinkman (PVV):Ja, dat lijkt mij wel.De heer Heijnen (PvdA):Bent u zich dan niet bewust van de geweldige bijdrage die de commissie-PaVEM
heeft geleverd aan het bevorderen van de Nederlandse taal, onder met name
geïsoleerde allochtone vrouwen in dit land?De heer Brinkman (PVV):Ik ga niet met u discussiëren over de commissie-PaVEM. Het gaat erom
dat een lid van het Koninklijk Huis heeft gefungeerd als adviseur van een
dergelijk clubje, waarbij de minister-president verantwoordelijk is voor het
doen en laten van betrokkene. U hebt zelf ook gerefereerd aan wat de leden
van het Koninklijk Huis doen. Daarover wil ik met u praten, maar niet over
wat de commissie-PaVEM gedaan heeft.De heer Heijnen (PvdA):Wij moeten vaststellen dat de PVV-fractie zich zeer laatdunkend uitlaat
over de commissie-PaVEM. De leden daarvan hebben hun best gedaan om een aantal
doeleinden die wij met elkaar delen in dit land en in deze Kamer, te bewerkstelligen.
Ik betreur het dat de heer Brinkman dit onderwerp betrekt bij de discussie
naar aanleiding van de speech van prinses Máxima.De heer Brinkman (PVV):Dat was een heel mooie vraag!De heer Heijnen (PvdA):Het was een stelling.De heer Brinkman (PVV):Oh, het was geen vraag? Dat dacht ik al.Het rapport en de uitlatingen zijn buitengewoon controversieel en daarbij
hebt u, mijnheer de minister-president, uw plicht verzaakt. U hebt uw werk
niet goed gedaan. U had de prinses moeten behoeden voor het uiten van dergelijke
politiek correcte prietpraat. U had de prinses niet in een dergelijke positie
mogen brengen, waarbij zij zich de afgelopen weken in allerlei bochten moest
wringen om de schade beperkt te houden. U bent namelijk de politiek verantwoordelijke
persoon en u hebt haar willens en wetens als lid van het Koninklijk Huis in
het debat betrokken en vervolgens ook nog eens laten bungelen. Daarom bent
u een slechte coach.Ik wil van de minister-president klip en klaar een belofte dat leden van
het Koninklijk Huis zich onthouden van dergelijk politiek gevoelige uitspraken.
Leden van het Koninklijk Huis die uitspraken doen over controversiële
onderwerpen als integratie en het niet bestaan van de Nederlandse identiteit
geven aan, niet meer boven de partijen te staan, maar juist die houding is
de pijler van het vertrouwen in ons Koninklijk Huis. Ik spreek deze minister-president
er dan ook persoonlijk op aan dat hij ervoor zorgt dat dergelijke publieke
uitspraken over politiek gevoelige kwesties door geen enkel lid van het Koninklijk
Huis meer gedaan worden, met uitzondering natuurlijk van de Koningin tijdens
de Troonrede. Graag deze toezegging. Als hij die niet wil doen, zal ik overwegen
om hierover in tweede termijn een motie in te dienen.Ten slotte: er hangt een zweem van geheimzinnigheid over de werkelijke
kosten van ons Koninklijk Huis. De fractie van de PVV is in dezen glashelder.
De belastingbetaler heeft er recht op te weten waar zijn zuur verdiende belastinggeld
aan wordt uitgegeven. Krijgen wij nu eindelijk te weten hoe het zit met die
kosten en met de inkomsten en subsidies van het kroondomein Het Loo?
De fractie van de PVV eist van de minister-president, voor zover uit oogpunt
van beveiliging is toegestaan, totale transparantie met betrekking tot alle
kosten rondom het Koninklijk Huis. Graag verneem ik hierop een reactie van
de minister-president.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Vandaag zijn wij bezig met de eerste reguliere departementale
begrotingsbehandeling. Financiën is natuurlijk ook een aparte begrotingsbehandeling,
maar toch wel van een bijzonder karakter. Het is niet een enorm dikke of uitgebreide
begroting, maar wij willen er toch een paar dingen over zeggen.In de beleidsagenda kunnen wij lezen dat de minister-president bijzondere
aandacht zal besteden aan de thema's concurrerende en ondernemende economie,
de Nederlandse positie in internationaal verband en respect. Het laatste is
bijzonder interessant en heeft de waardering van de fractie van de ChristenUnie.
Ik ben blij dat de minister-president dat op de agenda wil zetten. Wij missen
echter de concrete uitwerking van die prioriteit in deze begroting. Op welke
wijze wordt die thematische aanpak uitgevoerd en binnen welke termijn? Moeten
wij aan concrete voorstellen denken zoals die er waren binnen de campagne
rondom waarden en normen? De heer Heijnen heeft er net naar gevraagd: is het
handvest burgerschap niet bij uitstek iets wat bij dit thema past? Was het
niet aardig geweest om in deze begroting alvast aan te geven wat de plannen
zijn op dit gebied?Graag willen wij ook wat meer toelichting op het onderzoek dat het SCP
gaat uitvoeren naar de publieksagenda. Het is mede bedoeld om zicht te krijgen
op opkomende issues en om grip te krijgen op onderstromen in de samenleving.
Dat is een uitermate ambitieuze doelstelling. Het onderzoek is signalerend
van aard. Op zichzelf is dat prima, maar is de minister-president niet met
ons van mening dat het kabinet zichzelf ook bij voortduring op de hoogte moet
stellen van wat er in de samenleving aan de hand is? Om het wat prikkelender
te verwoorden: zou dit onderzoek niet overbodig moeten zijn, als het kabinet
inderdaad het land intrekt om zijn oor te luisteren te leggen? Graag hoor
ik een reactie van de minister-president op de verhouding tussen de communicatie
van het kabinet en dit onderzoek van het SCP. In de begroting wordt gerept
over de ontwikkeling van een nieuwe huisstijl, maar de kosten daarvan zien
wij nog niet terug in de begroting. Wij begrijpen best dat in de fase van
het offreren niet direct het budget rond is, maar toch zouden wij enige indicatie
willen hebben van de kosten die de premier verwacht. Waar moeten wij precies
aan denken? Hoe veelomvattend is dat project?Ik kom op de WRR. Daar is al uitgebreid over gesproken door verschillende
woordvoerders. Ook de WRR maakt deel uit van de AZ-begroting, net zoals het
Koninklijk Huis. De fractie van de ChristenUnie constateert in dit verband
dat er een maatschappelijke discussie is ontstaan over de persoonlijke speech
die prinses Máxima hield bij de presentatie van het WRR-rapport over
identificatie met Nederland. Deze maatschappelijke discussie is voor de prinses
aanleiding geweest om een verklaring te plaatsen op de website van het Koninklijk
Huis. De fractie van de ChristenUnie vraagt de minister-president om toe te
lichten wat de afwegingen in het voorbereidende traject zijn geweest. Is de
minister-president betrokken geweest bij de verklaring die de prinses achteraf
heeft afgelegd? Hoe is met andere woorden vormgegeven aan de ministeriële
verantwoordelijkheid?Ik kom bij mijn laatste punt. Twee dagen geleden was er opnieuw op de
televisie een reportage te zien over vertrouwelijke informatie die te vinden
is in het vuil van onder andere de overheid. Via het vuil kwam er bijvoorbeeld
informatie beschikbaar over de zwakke plekken in gevangenissen. Wij weten
dat het ministerie van Binnenlandse Zaken hierin een coördinerende rol
heeft. Toch vraag ik een reactie hierop van de minister-president. Ik heb
daarbij in het achterhoofd de kwestie rond het huisvuil van het Kabinet der
Koningin.In dit verband vraag ik de minister-president ook hoe het mogelijk is
dat er steeds stukken uitlekken naar de pers. Gisteravond dook er een conceptstuk
voor de ministerraad van aanstaande vrijdag op in het RTL Nieuws. Het is niet
de eerste keer dat deze rubriek voortijdig over informatie beschikt. Wij vragen
ons af hoe dit komt. Hoe probeert de minister-president dit actief uitlekken
van informatie te voorkomen? De Kamer heeft te maken met een zware embargoregeling
en probeert zich daaraan te houden. Hoe is het toch mogelijk dat deze informatie
weer bij het RTL Nieuws is terechtgekomen?De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik begin mijn inbreng vandaag graag met een compliment aan
de minister-president. Hij heeft de afgelopen tijd de rol opgepakt om belangrijke
thema's neer te zetten. Ik denk aan Europa en de integratie. Ik heb de premier
vaak gevraagd om hierin leiderschap te tonen. Uit de grond van mijn hart complimenteer
ik hem nu met de manier waarop hij dit heeft gedaan. Bij het punt van de integratie
heeft hij vandaag last van zijn jongeren van het CDJA, maar dat kan hij zeker
aan. Ik hoop dat hij met die discussie niet de verkeerde kant opgaat. Ik kijk
echter ook uit naar het moment dat de premier dit leiderschap ook gaat tonen
bij het onderwerp democratie. Ik hoor hierop graag een reactie van hem.De afgelopen weken hebben zowel kroonprins Willem-Alexander als prinses
Máxima zich op politiek terrein begeven. De kroonprins hield een lofzang
op een verenigd Europa. Zo vatte De Telegraaf zijn woorden in ieder geval
samen, maar ook de letterlijke tekst van de speech kwam hierop neer. De kroonprinses
stelde in een persoonlijke reactie op een recent WRR-rapport dat dé
Nederlander niet bestaat. Ik kan op beide punten een heel eind met ze meegaan.
Juist daarom, en om verdachtmaking te voorkomen, kom ik nu met mijn kritiek
op een en ander.Uiteraard is het goed dat leden van de koninklijke familie maatschappelijk
geëngageerd en actief zijn. Het kabinet, dat de ministeriële verantwoordelijkheid
draagt, geeft hun daarvoor de ruimte. Ik hoop dat ook de Kamer niet voor een
rigide aanpak is. Hierbij gaat het voornamelijk om oncontroversiële onderwerpen,
om zaken die geen echte actualiteitswaarde hebben zoals water en laaggeletterdheid.
Wij hebben hierin een traditie. Ik noem de rol van prins Claus en professor
Van Vollenhoven. Naar aanleiding van de gebeurtenissen van afgelopen week
stel ik echter een principiële vraag. Willen wij werkelijk dat leden
van het Koninklijk Huis zich op deze manier in het politiek
debat mengen? Waarom wachtte de premier zo lang met het nemen van zijn verantwoordelijkheid
voor de uitspraken van prinses Máxima? Waarom deed hij dit niet persoonlijk,
bijvoorbeeld in de Kamer? Hij had óf haar moeten verdedigen, óf
de speech moeten tegenhouden. Hij is nu tekortgeschoten. Hierdoor bleef de
vraag naar verantwoordelijkheid te lang hangen. En zelfs dan; hoe kunnen de
leden van het Koninklijk Huis op deze manier boven de partijen blijven staan?
Hoe kunnen zij op deze manier voorkomen dat zij een onderdeel van hypes worden?
Ik vraag de minister-president om een concreet antwoord.De uitkering van het Koninklijk Huis is in 1972 geregeld in de Wet financieel
statuut van het Koninklijk Huis. Sindsdien is de uitkering mee gegroeid met
het netto ambtelijk inkomen van de vicepresident van de Raad van State. Dit
leidt ertoe dat het inkomensbestanddeel van de uitkering aan de koningin dit
jaar € 792.000 netto bedraagt. Hiernaast is er nog de vergoeding
voor personele en niet-personele kosten. Het "inkomen" van de koningin
is met 4% toegenomen ten opzichte van vorig jaar. De koppeling aan
een cao betekent dat er met 4% al snel een modaal salaris bijkomt.
Wat vindt de minister-president van deze ontwikkeling? Is dit nog een houdbare
constructie, mede gezien in het licht van de discussie over het normeren van
topinkomens in de publieke sector? Dit is ook een deel van het debat over
normen en waarden.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter, ik zou even willen reageren op het rekensommetje van de heer
Pechtold. Ik hoef de verdediging van de begroting niet op mij te nemen, maar
je ziet toch in de beantwoording van de schriftelijke vragen een keurige uitleg
van die 4%? Daaruit blijkt toch dat er helemaal geen sprake is van
een salarisstijging van 4%?De heer Pechtold (D66):Ik snap dat je op eieren loopt als je over het inkomen van de koningin
praat, en daarom vind ik het goed dat wij zojuist het begrip transparantie
hebben geïntroduceerd: geen afzonderlijke postjes meer in zeven begrotingen
van verschillende ministeries. Maar wij praten telkens over het inkomen van
de minister-president en de vorstin is een onderdeel van de regering, niet
van het kabinet. Ik vind dat er een maatschappelijke discussie over mogelijk
moet zijn of een inkomensbestanddeel van € 800.000 met een rare
koppeling aan een cao een houdbare constructie is.De heer Van Beek (VVD):Dat was mijn vraag niet; dat deel van uw betoog is legitiem, daarover
kunnen wij gerust met elkaar discussiëren. Maar als u net als vele anderen
zegt dat dit inkomen met 4% stijgt, dan zeg ik dat wij sinds gisteren
weten dat dit niet waar is. Er is een correctie op het budget van verleden
jaar in verwerkt, naar aanleiding van een sterkere cao-stijging. Ik vind dat
wij als Kamerleden ook voor de buitenwereld helder moeten zijn en de feiten
moeten presenteren; daarna kunnen wij in debat gaan over de feiten.De heer Pechtold (D66):Dat ben ik helemaal met u eens, maar door een gebrek aan transparantie
moeten wij nu constateren dat de kosten van het Koninklijk Huis in de afgelopen
vier, vijf jaar met 30% zijn toegenomen. Ik wil daar juist buiten blijven,
ik probeer het debat zuiver te houden door erop te wijzen dat er meer transparantie
nodig is. Ik vind een koppeling met een cao of wat dan ook fantastisch, maar
je komt gewoon tot dit soort conclusies, die u misschien wat kort door de
bocht vindt, als je alleen de cijfers kunt gebruiken waarover wij nu beschikken.De premier was voor zijn wekelijkse persconferentie altijd te gast bij
de parlementaire pers, maar sinds enige tijd wordt deze op zijn eigen ministerie
gehouden. Hoe bevalt dit?In 1998 vroegen twee Kamerleden van de fractie van de PvdA aan de toenmalige
premier Kok of het geen tijd was om het advies van de commissie Heroriëntatie
overheidsvoorlichting uit 1970 op te volgen. Deze had voorgesteld, meer openbaarheid
te scheppen rondom de vergaderingen van de ministerraad. Ik onderstreep dit
pleidooi graag nog een keer en ik vraag de premier om een reactie. Het mag
in een weblogje, maar wel graag een beetje spontaan antwoorden.Dit kabinet maakt veelvuldig gebruik van commissies, overigens net als
vorige kabinetten; er is ook niets mis mee. Ik noem de commissie-Kalsbeek,
de commissie-Van der Donk, de commissie-Frijns en de commissie-Rinnooy Kan,
allemaal eerbiedwaardige commissies. Nu worden deze in veel gevallen ondersteund
door een secretariaat, samengesteld uit ambtenaren van betrokken ministeries.
En dit geldt niet alleen voor de lager geplaatsten die de notulen maken, maar
vaak ook voor medewerkers op een hoger niveau, tot en met dat van de DG. Is
dit nu de beste manier om de onafhankelijkheid van deze commissies te waarborgen?
Zij dienen in zekere zin toch ook het belang van hun eigen ministerie en van
de minister.Mevrouw Ouwehand (PvdD):Voorzitter, u kent vast het kinderspelletje "Ra, ra, ra wie heeft
die bal, die mooie bal van goud?". Op soortgelijke wijze lijkt de begroting
van ons koningshuis te zijn ingericht. In mei vroeg onze fractie in het verantwoordingsdebat
naar de begroting van het Koninklijk Jachtdepartement. Wij stelden deze vraag
aan de minister die verantwoordelijk is voor de rijksfinanciën, de heer
Bos. Hij had er maanden voor nodig om ons te laten weten dat hij daar niet
verantwoordelijk voor is, maar minister Verburg van LNV. Toen zij liet weten
dat de verantwoordelijkheid ook niet bij haar berust, maar bij minister Vogelaar,
dachten wij aan een flauwe grap. Maar het bleek ernst te zijn, de uitgaven
voor het Koninklijk Jachtdepartement worden door de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie gezien als functionele kosten die geen onderdeel van de begroting
vormen, maar die op declaratiebasis worden uitbetaald. Dat is gek, want een
fors bedrag op de LNV-begroting wordt ook al uitgegeven aan harken, schoffelen
en schieten in het kroondomein, een half miljoen.Toen wij de kwestie nader wilden aankaarten bij de behandeling van de
begroting van WWI – wij waren natuurlijk razend benieuwd of de jachtpleziertjes
van het Hof onder Wonen, Wijken of Integratie gerangschikt zouden worden –
kregen wij te horen dat dit onderwerp toch echt beter bij de behandeling van
de begroting van het Huis der Koningin zou passen. Toen wij ons daarvoor aanmeldden,
werd ons duidelijk gemaakt dat het bij nader inzien toch eigenlijk onder de
domeinen van de minister van Financiën zou ressorteren, waar in mei onze speurtocht aanving. Dat was dan net te laat, omdat die begroting
vorige week gepasseerd is.Dit alles zou grappig kunnen klinken, als het niet getuigde van een groot
gebrek aan respect voor het hoogste gezag in dit land: de volksvertegenwoordiging
waarvoor kennelijk het een en ander verborgen dient te blijven inzake de financiering
van de hobby's van ons vorstenhuis. Eerder al werd pijnlijk duidelijk dat
het andere jacht van de familie, De Groene Draeck, al jarenlang drukt op de
begroting van het ministerie van Defensie en zonder dat het parlement daarvan
op de hoogte was.Wij kunnen dit niet anders zien dan als een opzichtige poging tot obstructie
jegens de controlerende taak die het parlement heeft. Ons vorstenhuis wordt
royaal betaald voor zijn ceremoniële rol, heeft belastingvrijdom en tal
van privileges waarvan burgers niet eens kunnen dromen, en kan rekenen op
drastische budgetverhogingen waar burgers geacht worden de broekriem aan te
halen. Als dit door de beugel kan, dan alleen maar in alle openheid en wanneer
dit huis er ja tegen zegt.Het groezelige beeld dat ontstaat wanneer verstoppertje gespeeld wordt
met substantiële declaraties in de hobbysfeer past niet. Ik ben ook erg
benieuwd wat Hare Majesteit vindt van deze vormen van romantisch boekhouden.
Ik kan mij niet voorstellen dat de koningin gelukkig is met een diffuus declaratie-
en begrotingsmodel dat de sfeer van gefoezel en gesjoemel ademt.Toen bleek dat er allerlei geldstromen los van de begroting richting het
Koninklijk Huis vloeien, heeft onze fractie aanvullende vragen gesteld. Wij
hebben erop aangedrongen om die vragen beantwoord te krijgen voor aanvang
van dit debat, omdat het thuishoort in dit debat. Wij hebben de antwoorden
nog niet gekregen. Ik daag de minister-president uit om alsnog tijdens dit
debat de vragen te beantwoorden. Ik zal ze niet herhalen, want dat zou ten
koste van mijn spreektijd gaan. Ik neem aan dat de minister-president ze heeft
gezien. Het zijn er vijftienen ik zou heel graag tijdens dit debat daarover
nog verder met hem spreken.Onze fractie wil 100% helder hebben hoeveel geld er gaat naar het
Koninklijk Jachtdepartement en het beheer van de kroondomeinen, vanuit alle
ministeries, direct en indirect. Wij willen onderliggende stukken zien, inclusief
declaraties en accountantsverklaringen.Ik zie dat mijn spreektijd verstreken is, maar ik zal inhakken op mijn
tweede termijn.Wie betaalt de munitie, wie het bijvoeren van de dieren, wie de four-wheel
drives, wie de jachtopzichters, de jacht, de jachthuizen, de declaraties van
gastjagers, de beveiliging van de jachtpartijen, de aanleg van hoogzitten,
de voerakkers en de afsluiting van het kroondomein van 15 september tot
25 december? Wij willen een compleet overzicht zonder verborgen posten
en zonder verdere vertraging. Wij willen weten of de minister-president kan
uitleggen waarom het kroondomein dat in 1959 is geschonken aan het Nederlandse
volk, ieder jaar een paar maanden tot verboden gebied wordt verklaard voor
de burger. Vindt de minister-president het werkelijk gerechtvaardigd om het
publiek buiten de grenzen van Het Loo te houden en hen slechts te laten toekijken
hoe de SUV's en terreinwagens voorbij stuiven op weg naar de jachtfeestjes
van het koningshuis? Om in het natuurgebied dat van ons allemaal is, alleen
leden van hof, adel en top van het bedrijfsleven toe te laten, zodat zij ongestoord
kunnen schieten op zwijnen en herten? En hoe zit het met de opbrengsten uit
het kroondomein? Gaan die naar de Staat of naar de koninklijke familie?Onze fractie vindt dat de Kamer moet beschikken over een volledig overzicht
en een transparante begroting van het Koninklijk Huis. Wij dagen de minister-president
uit om die transparantie ook op heel korte termijn, liefst nu, te geven.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.25 uur tot 13.20 uur geschorst.Voorzitter: VerbeetDe voorzitter:Ik heet van harte welkom de zakenvrouwen van vorig jaar en dit jaar: Esther
Raats en Marlies Dekkers. Ik vind het echt bijzonder dat zij vandaag mijn
gast zijn.Op de tafel van de griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-681-692.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl