Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassing van de toelatingsregels tot opleidingen (25225)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 1270-1276

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 70, pagina 1270-1276

16-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25225Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassing van de toelatingsregels tot opleidingen (25225)Pagina 1270-1276
Presentie en opening (woensdag 16 april 1997)Pagina 1234-1234
Behandeling van het wetsvoorstel Verzelfstandiging van Staatsbosbeheer (Wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer) (24622)Pagina 1255-1270
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Koekkoek en Van Middelkoop houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van een bepaling over de Nederlandse taal (24431)Pagina 1235-1255
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verzelfstandiging van Staatsbosbeheer (Wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer) (24622)Pagina 1276-1294
Regeling van werkzaamheden (woensdag 16 april 1997)Pagina 1234-1235
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 16 april 1997)Pagina 1294-1294

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende
aanpassing van de toelatingsregels tot opleidingen (25225).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Voorzitter! In de eerste plaats dank ik u voor het feit dat wij dit wetsvoorstel
nog voor de dinerpauze kunnen afhandelen. Ik zal mij dan ook aan de door mijzelf
opgegeven spreektijd houden.Vooruitlopend op de discussie over het rapport van de commissie-Drenth
over een andere wijze van selecteren voor studies waarvoor
het aantal plaatsen beperkt is en de animo erg groot, behandelen wij nu twee
wetswijzigingen die, ongeacht de afloop van die discussie, toch van belang
zijn om een weg te vinden in de toewijzing van een beperkt aantal plaatsen
aan een groot aantal geïnteresseerden.Het eerste punt betreft de deficiëntie van het vakkenpakket, oftewel
een onvoldoende vooropleiding. Gezien de grote aantallen studenten –
alleen al bij medicijnen gaat het om 6000 studenten voor een kleine 2000 plaatsen,
waarbij eenvijfde van de studenten een vakkenpakket heeft dat niet voldoet
aan de vervolgstudie – is het alleszins reëel om te eisen dat het
vakkenpakket op orde is, voordat zij kunnen deelnemen aan de selectie, hoe
die er dan ook uitziet.Ik kan daarbij wel de vraag stellen of mensen op de middelbare school
zich zo gunstig mogelijk voorbereiden op de studie die men gaat volgen of
op de selectie waaraan men onderworpen wordt. Het tweede is toch iets berekender
dan het eerste. De voorkeur van mijn fractie zou uitgegaan zijn naar invoering
op korte termijn. Niettemin vind ik het ook reëel om, gezien gewekte
verwachtingen en de lange tijd dat wij dit in het verleden hebben geduld,
te wachten tot de invoering in 1998.De tweede wetswijziging betreft het niet meer opnieuw kunnen loten in
het geval men geplaatst is op een instelling die niet de eerste keuze was.
Ik heb daarbij één vraag. De minister geeft in de nota naar
aanleiding van het verslag aan dat men, in het geval men daar grote problemen
mee heeft, een beroep kan doen op de hardheidsclausule. Was dat dan thans
niet mogelijk? Geldt die nu niet als iemand zijn zinnen heeft gezet op een
zeer specifieke universiteit? De tweede vraag die ik hierover wil stellen
is hoe het met de invoering zit, gezien het feit dat de IB-groep heeft aangegeven
dat er voor één jaar een ingrijpende aanpassing van het systeem
zou moeten plaatsvinden. De minister geeft in de nota naar aanleiding van
het verslag aan dat hij daar nog antwoord op zal geven. Betekent dit dat één
van de twee systemen naar achter gaat of is dit probleem inmiddels opgelost?Wij gaan overigens akkoord met de wijzigingen.De heer Rehwinkel (PvdA):Voorzitter! Ook mijn dank voor uw welwillendheid. Mijn collega Van Gelder
verkeert op dit moment in het Verre Oosten, dus ik mag de afhandeling van
het wetsvoorstel in deze Kamer verzorgen. Als u dat als een deficiëntie
van mijn fractie wilt beschouwen, heb ik daarvoor begrip. Ik vrees alleen
dat dit een deficiëntie betreft waar u weinig zeggenschap over heeft.De PvdA-fractie heeft reeds tijdens de schriftelijke behandeling aangegeven
dat zij met het wetsvoorstel kan instemmen. Het is niet redelijk dat inlotingskansen
van aankomende studenten die over het vereiste vakkenpakket beschikken, worden
beperkt door scholieren waarvoor dat niet geldt. De vraag waarom dat nu opeens
als een principieel punt wordt aangemerkt, achten wij nog niet volledig bevredigend
beantwoord. De regering legt in de nota naar aanleiding van het verslag nog
eens uit wat er principieel is aan het wetsvoorstel, maar dat hadden wij al
begrepen. Wat is echter de concrete aanleiding voor de minister geweest om
het niet voldoen aan nadere vooropleidingseisen nu opeens als bezwaar te erkennen?
Wij veronderstellen dat het stijgen van het aantal aanmeldingen daaraan ten
grondslag ligt.Ook is het toch zo, dat de gezamenlijke faculteiten geneeskunde, tandheelkunde
en diergeneeskunde verzocht hebben om alleen degenen te mogen toelaten die
volledig gekwalificeerd zijn? Daarvoor kun je ook begrip hebben, wanneer je
ziet dat bij diergeneeskunde 175 plaatsen beschikbaar zijn, terwijl het aantal
aanmeldingen bijna zeven keer zo hoog, namelijk 1150, is. Capaciteits- en
dus fixusproblemen liggen, zo veronderstellen wij, aan het wetsvoorstel ten
grondslag. Ik wil over de capaciteit bij geneeskunde nog een opmerking maken
om in de komende maanden naar goede besluitvorming te kunnen gaan. Mijn fractie
vraagt zich af of niet meer jongeren medicijnen moeten kunnen studeren. Drie
jaar geleden is de capaciteit bij geneeskunde al verhoogd in twee trajecten,
tot nu 1750 plaatsen. Er dreigt echter een tekort aan huisartsen. Twee redenen
liggen daaraan ten grondslag. In de eerste plaats gaan steeds meer artsen
in deeltijd werken en bovendien is er de tendens om minder uren voltijd te
maken. Dat betekent geen weken meer van 60 uur of meer. Het is van belang
om de instroom bij de vervolgopleidingen te vergroten. Dan kan het bestaande
stuwmeer worden weggewerkt. Mijn fractie zou ook verhoging van het aantal
plaatsen voor de basisartsopleiding denkbaar achten. Is de minister daartoe
in principe bereid en is het mogelijk om in het aanstaande HOOP daaraan aandacht
te besteden?Ten slotte de overgangsregeling voor degenen die reeds een vakkenpakket
hebben gekozen. Een overgangsfase, zo zegt de minister in de nota naar aanleiding
van het verslag, van twee jaar wordt voldoende geacht. Moet een scholier echter
al niet in 3-VWO beslissen of hij/zij natuur- en scheikunde wil laten vallen?
4-VWO'ers van dit moment kunnen dus hebben gedacht dat zij mee konden loten
met deficiënties. Zou het afschaffen van meeloten met deficiënties
niet in het schooljaar 2000-2001 van start moeten gaan?Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):Mijnheer de voorzitter! Ik wil beginnen met het goede nieuws. Een deel
van de onzekerheden die wij hadden over het wetsvoorstel, is weggenomen in
de nota naar aanleiding van het verslag. Dat deze kleine aanpassingen van
de toelatingsregels vooruitlopend op de veel grotere veranderingen voortkomende
uit het rapport van de commissie-Drenth op dit moment aan de orde zijn, is
voor D66 acceptabel. Onze vragen over de samenhang met de profielen in de
tweede fase voortgezet onderwijs zijn naar tevredenheid beantwoord.D66 staat zonder meer achter een aantal delen van het voorstel. Om te
beginnen de beweegreden dat de situatie moet verdwijnen waarin ingelote studenten
met een deficiënt pakket dit gedurende het eerste jaar proberen weg te
werken, zodat er onzekerheid is over de periode waarin zij beslag leggen op
hun bewijs van toelating. Dat deze zogenaamde logistieke problemen worden
opgelost als gevolg van de wetswijziging is prima.Dat geldt ook voor de regel dat studenten die al zijn ingeloot en ingeschreven
bij een instelling voor een bepaalde opleiding niet nog eens
keer mogen meeloten voor dezelfde opleiding aan een andere instelling. Hoewel
er wel degelijk verschillen bestaan tussen de diverse instellingen, is wat
ons betreft de mogelijkheid om de geplande studie te kunnen beginnen, zoveel
belangrijker dan de universiteit of hogeschool waar het gaat gebeuren, dat
een zogenaamde verkeerde instelling in het algemeen binnen het acceptatieniveau
van de student moet vallen. Het acceptatieniveau is voor de student zeer belangrijk.Dat brengt mij bij het minder goede nieuws. Op twee punten heeft D66 nog
wat problemen. Dat is als eerste de overgangsregeling en ten tweede het tijdstip
waarop de deficiëntie moet zijn weggewerkt om te kunnen meeloten. Als
eerste de overgangsregeling. Die studenten waarvoor het nieuwe regime ingaat
met de cursus 1999-2000 en dan vooral de groep die in de nota naar aanleiding
van het verslag wordt aangeduid als de tweede categorie, zijn zij die nu in
het voorlaatste jaar zitten van een vooropleiding en een deficiënt pakket
hebben. Zij doen in 1998 eindexamen en mogen een keer gewoon meeloten. De
tweede keer kan dat niet meer, ook niet als zij een jaar langer over hun eindexamen
doen. Komen dan degenen die in 1998 gezakt zijn voor hun examen niet in de
knel?Dan is er nog een kleine categorie die na het derde jaar al natuur- en
scheikunde laat vallen. Er zijn signalen gekomen dat die misschien ook problemen
kunnen hebben. Ik vind dat als ze een en ander al na de derde laten vallen,
ze zó weinig natuurwetenschappelijk zijn gericht, dat een medicijnenstudie,
laat staan het inhalen van een deficiëntie, een buitengewoon ingewikkelde
zaak gaat worden.Vervolgens richt ik mij op een andere groep, het aantal waarvoor de regeling
ingaat met de cursus van 1998-1999. Daarmee heeft D66 geen problemen, maar
blijkbaar geldt dat wél voor de Informatiebeheergroep. De IBG stelt
voor om het verbod voor meeloten voor alle betrokkenen op één
tijdstip in te voeren en niet in twee stappen. Volgens de nota naar aanleiding
van het verslag heeft de minister dit voorstel in overweging genomen. Hoe
is deze overweging uitgevallen?Voorzitter! De wet is er onder meer op gericht ervoor te zorgen dat iedereen
die aan een studie begint, een adequaat vakkenpakket heeft. Daar is D66 het
mee eens. Nu vindt de loting een paar maanden voor de aanvang van de studie
plaats. Mijn fractie heeft gevraagd naar de mogelijkheid om deficiënt
mee te mogen loten, maar bij inloten alleen met de studie te mogen beginnen
als de deficiëntie op dat moment is weggewerkt. Dit hangt samen met het
tijdstip waarop door degenen die willen meeloten, uiterlijk moet worden voldaan
aan de nadere vooropleidingseisen. Deze datum kan wat ons betreft zowel voor
als na de lotingsprocedure liggen, mits het maar voor de aanvang van de studie
valt. Dit tijdstip staat niet in de wet, maar wordt bepaald in de ministeriële
regeling aanmelding en loting hoger onderwijs.Ik zal hierover geen amendement indienen omdat dat niet mogelijk is, maar
wel overweeg ik om in tweede termijn met een motie te komen als de minister
in zijn beantwoording zo onduidelijk blijft als in de nota naar aanleiding
van het verslag. Daaruit citeer ik het volgende: "De loting is open voor aanstaande
studenten die op het moment van aanmelding kunnen aantonen dat zij ten tijde
van de aanvang van het nieuwe studiejaar volledig gekwalificeerd zullen zijn.",
en: "Wij zijn het met de leden van D66 eens dat zij die voor de aanvang van
de studie hun deficiëntie kunnen wegwerken, niet benadeeld moeten worden.",
en: "Voor de uiterste datum waarop aanstaande studenten voor een fixusopleiding
zich dienen aan te melden, dienen zij aan te geven dat zij volledig gekwalificeerd
zijn dan wel gekwalificeerd zullen zijn bij aanvang van de studie. De uitslag
van de loting wordt dan definitief met het leveren door de ingeloten gegadigde
van het definitieve bewijs van volledige kwalificatie."Tot zover is dit alles duidelijk en ook geheel in lijn met onze ideeën.
Echter, op een vraag van mijn fractie om de datum waarop aan alle eisen moet
zijn voldaan, zo kort mogelijk voor het nieuwe studiejaar te laten vallen,
wordt geantwoord: "Wij onderschrijven de wenselijkheid daarvan, maar wijzen
erop dat die datum de voortgang van de lotingsprocedure en daarmee de belangen
van anderen niet mag frustreren. Hiertussen zal een middenweg moeten worden
gekozen." Een ander citaat dat in dit verband van belang is, luidt als volgt:
"Zij die ook na de loting nog deficiënt zullen zijn, worden bij voorbaat
uit het lotingsbestand verwijderd zodat de loting kan geschieden met een schoon
bestand."Voorzitter! Kan het nu of kan het niet? Voor alle duidelijkheid vermeld
ik dat iemand die bij daadwerkelijke aanvang van de studie nog een deficiënt
pakket heeft, er wat ons betreft onherroepelijk uitgaat en het volgende jaar
opnieuw mag meeloten. Echter, meeloten moet ook voor spijtoptanten die met
succes een zomercursus hebben gevolgd mogelijk zijn. Graag verkrijgen wij
duidelijkheid van de minister naar aanleiding van deze vragen. Voor het overige
staat mijn fractie positief tegenover dit wetsvoorstel.De heer Lansink (CDA):Mijnheer de voorzitter! Dit wetsvoorstel loopt in zekere zin vooruit op
de behandeling van het advies van de commissie-Drenth over de loting. Mijn
fractie heeft geen enkel bezwaar gehad tegen de snelle behandeling van dit
wetsvoorstel, omdat het een zaak regelt waarover iedereen het wel eens is:
het niet meer kunnen meeloten van mensen die een zogenaamd deficiënt,
een niet toereikend pakket hebben om de medische of een diergeneeskundige
studie aan te vangen. Ik had eerlijk gezegd niet zo gek veel behoefte aan
een debat, omdat ik van oordeel ben dat de minister de vragen voortreffelijk
heeft beantwoord. Een enkele keer wil ik zo'n opmerking ook wel eens kwijt;
zeker bij zo'n wetsvoorstel moet dat kunnen.Het enige punt dat ik aan de orde heb gesteld, is de overgangsregeling.
Ik voel wel mee met hetgeen collega Rehwinkel heeft gezegd over de lengte
van de overgangsregeling. Daar zit iets in.Mevrouw Jorritsma gaat eigenlijk verder. Zij wil een zodanige verfijning
van de overgangsregeling, dat die weer allerlei problemen kan opleveren. Zij
is, op zichzelf voortreffelijk, diep op de zaak ingegaan. Het is mogelijk
dat je de mogelijkheid tot inloting van anderen weer verkleint, dat je inhaalslagen
moet gaan uitvoeren, enz. Dit is mijn eerste reactie. Ik ben benieuwd wat
de minister zal zeggen.Ik heb in het verslag gevraagd hoe het gaat met de rest. Wanneer krijgen
wij de andere zaken aan de orde? Het gaat dan natuurlijk om hetgeen Drenth
zelf heeft voorgesteld. Ik heb nog even overwogen om meteen onze inbreng te
leveren. Meteen nadat het advies van de commissie-Drenth uit was, hebben de
verschillende woordvoerders al laten weten wat zij wel of niet aardig vonden
in het advies. Mij is toen opgevallen dat er nogal wat bezwaren waren in de
Kamer, althans voorzover dat via de pers kenbaar wordt gemaakt. Maar ja, wie
doet dat niet, vandaag de dag?Ik heb gevraagd of andere suggesties konden worden meegenomen. Ik meen
dat daar een positief antwoord op is gekomen. Ik heb helemaal niet naar voren
gebracht wat die suggesties dan zouden zijn. Mijn suggestie is om tot een
veel eenvoudiger regeling te komen, die ik alvast op hoofdlijnen aangeef.
Ik zou ruwweg 20% van het aantal plaatsen aan de instellingen willen toedelen,
die daar dan naar bevind van zaken mee kunnen handelen. Zij kunnen bijvoorbeeld
studenten met hoge kwalificaties en studenten die uitgeloot zijn een kans
geven. De overige 80% gaat volgens het huidige systeem, dat altijd nog next
best is. De gewogen loting kan eventueel worden aangescherpt. De minister
heeft nu vast een idee waarover wij later eventueel verder kunnen spreken.
De grens van 20% kan na verloop van tijd misschien worden opgeschoven.Ik wilde dit even kwijt, omdat ik ook nog een opmerking wil maken in het
verlengde van hetgeen de heer Rehwinkel naar voren heeft gebracht. Is het
langzamerhand niet wenselijk om tot een verruiming van het aantal plaatsen
te komen, gelet op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in de zorg, deeltijdwerk
enz.? Als wij er morgen in slagen een behoorlijk debat over de medische specialisten
te voeren, dat leidt tot wat meer werkverdeling, zouden er wel eens meer jonge
mensen aan de studie en aan het werk geholpen kunnen worden. Daarvoor is wel
het een en ander vereist, maar ik steun de gedachte, ook al omdat ik die in
een notitie die ik voor de eigen kring heb gemaakt, naar voren heb gebracht.Een ander idee om tot verruiming te komen is het toelaten van meer studenten
in het eerste jaar, maar ik heb mij laten uitleggen dat er veel is veranderd
sinds ik zelf verbonden was aan de medische faculteit in Nijmegen. Dat is
natuurlijk ook zo, gelet op de vele jaren dat ik hier al rondloop en af en
toe nog wat doe ook. In de eerste jaren worden al veel colleges en andere
dingen georganiseerd rond klinische activiteiten. Dat was in mijn tijd niet
zo. Het zal daarom lastig zijn om langs deze weg tot een verruiming te komen.
Men heeft als het ware ook op andere plaatsen het model van Maastricht overgenomen.Wij stemmen in met het wetsvoorstel. Wij zijn uiteraard benieuwd naar
hetgeen nog gaat komen rond het echte advies van de commissie-Drenth. Ik ben
ook benieuwd wat de minister zal zeggen over de suggesties van mevrouw Jorritsma.Minister Ritzen:Mijnheer de voorzitter! Allereerst dank ik de geachte afgevaardigden van
harte ervoor dat het wetsvoorstel nu behandeld kan worden. Ook dank ik de
Kamer in haar geheel daarvoor. Voorts dank ik de leden voor de wijze waarop
zij hun inbreng hebben geleverd en voor hetgeen in die inbreng was vervat.De regering had het gevoel dat het goed was om dit punt, waarover eensgezindheid
lijkt te bestaan, zo snel mogelijk in wetgeving te verankeren, ook om de vervolgdiscussie
wat eenvoudiger te maken en te ontdoen van de lastige lading. Tegelijkertijd
willen wij studenten en leerlingen in het voortgezet onderwijs op een zo kort
mogelijke termijn, voorzover zij dat graag willen, een grotere kans geven
om een plek te vinden in een numerus-fixusopleiding. Mevrouw De Vries heeft
de achtergronden al uitvoerig omschreven. Het gaat bij geneeskunde om de 6000
personen die zich aanmelden voor slechts 2000 plaatsen, van wie overigens
20% deficiënt is. De heer Rehwinkel had al een vraag gesteld, waarbij
hij merkte dat die niet zo gemakkelijk te beantwoorden was, namelijk hoe principieel
dit nu is. In feite hebben wij in de nota naar aanleiding van het verslag
hierop geen antwoord gegeven, maar er een beetje omheen gepraat. Wij moeten
eigenlijk constateren dat het om een verschuiving van waarden gaat, in de
zin van geleidelijk aan vooral rechtvaardigheid jegens studenten betrachten.
Toen de discussie zich in eerste instantie voordeed, werd deficiëntie
heel sterk geplaatst tegen de achtergrond van omnivalentie, terwijl nu breed
gesteund wordt dat die omnivalentie toch niet zo gehanteerd kan worden zoals
dat nu gebeurt. Deficiënte studenten moeten dus niet kunnen meeloten,
dat is althans de gedachte.Mevrouw De Vries heeft nog gesproken over de hardheidsclausule. Daar verandert
niets in. Studenten kunnen als het ware een specifieke aanvraag doen voor
plaatsing bij een bepaalde instelling, op grond van hun religieuze gebondenheid
of op grond van een bepaalde handicap waardoor het reizen hun lastig valt.
Dat verandert dus niet in de nieuwe situatie.Zowel mevrouw De Vries als mevrouw Jorritsma vroegen wat het nader beraad
met de IBG heeft opgeleverd. De IBG heeft gezegd: doe het nu zo eenvoudig
mogelijk. Dan volgt de beleidsafweging; "zo eenvoudig mogelijk" betekent pas
na twee jaar het stuwmeer definitief een stuk kleiner maken, terwijl ons voorstel
twee stappen inhoudt, dus al eerder het stuwmeer verkleinen. Hun voorstel
is ingegeven door de invoeringskosten, het gaat dus niet om de uitvoerbaarheid.
Voor 1998 wordt dus al voor de eerste groep van degenen die ooit hebben meegeloot
of uit het buitenland afkomstig is, aangegeven dat deficiënties niet
meer worden geaccepteerd.Dan even de vraag of de overgang van twee jaar bij geneeskunde wel voldoende
is. In mijn ogen wel, want ook de leerling die nu nog geen scheikunde gekozen
heeft, kan dat wel zien als een vak waarmee hij problemen kan krijgen, zodat
hij het nog in het voortgezet onderwijs kan inhalen. Ik ga ervan uit dat daar
nog alle ruimte voor is. Het zal niet zo makkelijk zijn, maar er is twee jaar
de gelegenheid om dat ene jaar scheikunde in te halen. Dat signaal moeten
wij dan ook geven: dat scheikunde laten vallen niet meer geldt als een deficiëntie
die geen probleem zou opleveren als er geloot moet worden.Mevrouw Jorritsma heeft nog een vrij ingrijpend punt genoemd waarmee wij
echt geworsteld hebben. Ik wil niet zeggen dat zakken voor het eindexamen
geen probleem zou zijn, want dat betekent dat er voor de betrokkene
een langere overgangstermijn zou moeten gelden, tenzij ervan wordt uitgegaan
dat die een extra jaar heeft om die deficiënties ongedaan te maken. Laten
wij dat dan ook als boodschap meegeven en laten wij de regeling niet al te
zeer compliceren. Wij moeten vooral de rechtvaardigheid jegens studenten zonder
deficiënties de doorslag laten geven.Vervolgens is er de vraag wanneer je die deficiënties controleert.
Daar hebben wij best ook zelf mee geworsteld. Het resultaat is dat dit gebeurt
op het moment waarop men zich voor een opleiding opgeeft. Dan hebben wij het
in het bijzonder over geneeskunde of over diergeneeskunde. Er moet een ministeriële
regeling komen voor het vaststellen van het moment van de deficiëntie.
Dat zou ik graag willen leggen rond half maart, rondom het moment waarop men
zich moet opgeven voor numerus-fixusopleidingen. Dan wordt vastgesteld of
er deficiënties zijn. Ik zou dat niet willen opschuiven naar óf
het moment, zoals mevrouw Jorritsma vraagt, waarop voor de tweede keer wordt
geloot en waarbij de definitieve loting plaatsvindt, óf het moment
waarop men toegelaten wordt. Dit, omdat daarmee dan toch de lotingskans weer
afneemt voor degenen die wel gekwalificeerd zijn. Dat was juist een van de
hoofdargumenten.Misschien is het goed om duidelijk te maken dat deficiënties op drie
wijzen kunnen worden goedgemaakt. Eén manier is binnen het VWO of binnen
het HAVO, wanneer het gaat over HBO-opleidingen. De tweede manier is binnen
het VAVO. En de derde manier – ik denk dat die belangrijk is, in zekere
zin ook als een gedeeltelijke tegemoetkoming aan de gestelde vraag –
is via de universiteit waar men van plan is te gaan studeren. Nu kun je met
die betreffende universiteit een afspraak maken over het vervullen van de
deficiëntie, maar dan zou ik graag dat vervullen van de deficiëntie
willen zien als iets dat het jaar daarop van toepassing is en dat niet direct
van toepassing kan zijn. Dit om te vermijden dat de procedure ingewikkeld
wordt.Mijn gedachtelijn is derhalve als volgt. Men moet zich ongeveer half maart
opgeven voor een opleiding; dan wordt vastgesteld of men deficiënt is
of niet. Wie deficiënt is, mag niet meeloten. Aan de deficiëntie-eisen
kan voldaan worden op drie verschillende manieren. Dat kan via het VWO, via
het VAVO of ook via afspraken met de opleidingen zoals die dan totstandkomen.
Dat zou mijn benadering zijn ten aanzien van het vaststellen van de ministeriële
regeling. Ik zeg dit tegen de achtergrond van de complicaties die zich anders
voordoen.Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):U zegt dat het ook kan via de universiteiten waaraan zij gaan studeren.
Zij schieten daar echter in wezen niets mee op. Immers, als zij zich in overleg
met die universiteiten bijvoorbeeld opgeven – je hebt daar in Utrecht
al sinds jaar en dag een mogelijkheid voor, maar er zijn er nog wel meer –
voor een crash course in de zomer bij hun eigen universiteit, dan kunnen zij
daar, zeker als het bijvoorbeeld maar over één vak gaat, wel
mee aan de gang gaan, maar als zij dat dan hebben gehaald vóór
1 september, moeten zij toch nog een jaar wachten. Ik vraag mij dus af wat
het voordeel is voor die scholieren waar ik het in mijn bijdrage over had,
als zij dat aan die universiteiten kunnen doen.Minister Ritzen:Het voordeel is een additionele keuzemogelijkheid. Maar het is echt een
punt van afweging, want zodra je de ruimte laat voor deficiënte studenten,
zal dat ongetwijfeld ertoe leiden – ik kan het mij niet anders voorstellen –
dat vrijwel alle deficiënte studenten deze lijn zullen kiezen. Het is
dan de vraag wat de meerwaarde is van het wetsvoorstel, als je inderdaad die
ruimte gaat bieden en als op die wijze vervolgens het stuwmeer weer aanzienlijk
veel groter wordt. Dat is de hoofdoverweging geweest achter het wetsvoorstel:
zorg dat voor de studenten die wel volledig zijn gekwalificeerd, de kans op
inloting groter wordt. In die zin is er ook voor deze lijn gekozen.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Nu ik de toch niet ongecompliceerde redenering van de minister hoor, vraag
ik mij het volgende af, ook in de richting van mevrouw Jorritsma. Wij maken
niet voor niets de overgangsregeling van twee jaar. Wij hebben niet voor niets
hier hemel en aarde bewogen om het vandaag te mogen behandelen, opdat vóór
1 mei de mensen die nu hun pakket moeten kiezen, gewaarschuwd zijn. In principe
kan hierna niemand meer in de problemen komen, behalve misschien de enkeling
die zakt voor zijn eindexamen of blijft zitten. Dat compliceert de zaak en
daar heeft de minister gelijk in: je kunt het inderdaad niet tot op het laatste
individu regelen. Maar vanaf het moment dat de regeling ingaat, moet het in
principe niet meer nodig zijn, want dan hebben mensen dat in hun pakket, als
zij inderdaad zo'n studie willen kiezen.Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):Het gaat mij niet eens zozeer om degenen die niet wisten dat zij zo'n
vakkenpakket moesten kiezen. Waar het mij om gaat, zijn degenen die, als zij
naar een vijfde klas gaan – laten wij het nu even toespitsen op VWO
en medicijnen, want daar gaan in het algemeen dit soort verhalen over –
een pakket hebben gekozen waarmee zij bijvoorbeeld economie kunnen gaan studeren,
maar waarin zij dan natuurkunde missen. Ik heb in mijn bijdrage ook geschreven
dat kinderen op die leeftijd vaak snel en heftig van mening veranderen. In
de loop van die twee jaar worden zij als het ware spijtoptant en willen opeens
vreselijk graag medicijnen studeren. Dan zitten ze met een verkeerd pakket.
Zij gaan echter alvast aan de gang binnen één van de drie mogelijkheden
op hun eigen school en regelen dat als het ware via een crash course. Het
gaat mij dus niet zozeer om degenen die te laat tot de ontdekking komen wat
ze willen, maar om degenen die van mening veranderen. Die groep zal ook na
een overgangsregeling gewoon blijven bestaan. Het zullen er niet veel zijn,
maar het is wel een groep waaraan aandacht besteed moet worden.Minister Ritzen:Voorzitter! Het betoog van mevrouw De Vries spreekt mij zeer aan. Natuurlijk
zullen er spijtoptanten zijn, maar laten we die niet naar ons toetrekken,
in negatieve zin voor degenen die geen spijtoptant zijn. Dat is namelijk de
afweging, en zo kom ik eigenlijk weer op het punt waarop ik aan het adres
van de heer Rehwinkel reageerde: hoe principieel is het? We vinden het namelijk
steeds meer voor de hand liggen dat de kansen voor degenen die wel gekwalificeerd
zijn, te gering zijn. Komt dat juist niet doordat we vrij veel ruimte willen
creëren voor anderen? Daarbij zijn er drie mogelijkheden,
en de derde mogelijkheid, namelijk deficiënties oplossen bij een universiteit,
is al sinds jaar en dag in de WHW opgenomen. Daaraan zou ik toch niet op een
oneigenlijke wijze een einde willen maken, maar ik zou deze mogelijkheid ook
niet willen benutten om meer ruimte te bieden aan de huidige groep deficiënten
of voor de spijtoptanten.De heer Rehwinkel (PvdA):Voorzitter! Ik probeer de voors en tegens van de gedachte van mevrouw
Jorritsma te wegen, maar in hoeverre is er kans op dat mensen de mogelijkheid
om in de zomer een deficiëntie weg te werken, heel strategisch gaan benutten?
Zij kiezen bijvoorbeeld voor een pakket dat minder risico's oplevert in verband
met de cijfers. Daardoor loten zij beter in en daarna hebben zij de gelegenheid
om in latere instantie nog een deficiëntie weg te werken. Acht de minister
die kans aanwezig?Minister Ritzen:Voorzitter! Deze mogelijkheid heeft ook in onze eigen afweging een rol
gespeeld, en laten we het strategisch gedrag van leerlingen daarbij niet onderschatten,
omdat een studie geneeskunde buitengewoon gewild is. Ik kan mij zelfs voorstellen –
en dat gaat nog een stap verder – dat een leerling zich als spijtoptant
gaat gedragen, niet uitsluitend op grond van cijfers, maar ook op grond van
de overweging dat het dan misschien haalbaar wordt. We lokken spijtoptantengedrag
uit. Het is een afweging en we proberen ons ook steeds voor te stellen hoe
dit voor individuele leerlingen uitpakt, maar het is nu ook weer niet zo'n
ramp als een leerling een deficiëntie bij de universiteit goedmaakt en
vervolgens een jaar iets anders doet. Hij hoeft niet per se dat jaar te "verliezen";
hij kan dat jaar op een andere wijze zinvol besteden.Voorzitter! Een belangrijke vraag is wanneer de rest komt en hoe die rest
er dan uitziet. Als ik dat kon zeggen, hoefde ik de Kamer niet langer in spanning
te laten. Ik realiseer mij wel dat de opvattingen sterk uiteenlopen. Om die
reden doen wij er ook wat langer over, omdat onze argumentatie keihard moet
zijn, zo hard dat zij alle woordvoerders overtuigt, terwijl zij ex ante van
mening verschilden. Dat lukt ons met enige regelmaat en dus moet dat hier
ook kunnen.De heer Rehwinkel en de heer Lansink hebben mij gevraagd heel goed te
kijken naar de omvang en de capaciteit van de studie geneeskunde. Wij voeren
hierover een debat met het ministerie van VWS. Dit ministerie gaat daar in
eerste instantie over, omdat deze partij gaat over de noodzakelijke capaciteit
aan artsen. Samen met dat ministerie hebben wij inmiddels het gehele dossier
doorgenomen en wij hebben ook zelf heel sterk de positie gekozen dat dit moet
leiden tot meer ruimte voor de artsenopleiding. Dat zou tegelijkertijd dienstbaar
zijn in het kader van de discussie over de wijze waarop geselecteerd wordt,
omdat dan ook de kans op het in aanmerking komen voor een opleiding een stuk
groter zou zijn. Het debat is nog niet volledig afgerond. Dat heeft mede te
maken met de procedures bij het ministerie van VWS. Maar ik hoop op de kortst
mogelijke termijn daarop terug te komen. Ik denk dan aan een aantal weken.
Het kabinet heeft een aantal weken nodig voordat het een reactie kan geven
op het rapport. Het kabinet zal daarbij zeker het element betrekken van een
verruiming van de capaciteit voor geneeskunde.Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording. Allereerst
kom ik terug op de overgangstermijn en de degenen die in 1998 zakken voor
hun eindexamen. De minister merkte terecht op dat deze leerlingen een jaar
de tijd hebben daar nog wat aan te doen. Het enige probleem kan zijn dat het
binnen hun school moeilijkheden oplevert. Maar daar moeten oplossingen voor
te vinden zijn, hoe lastig het ook is.Ik kom nog kort terug op de zogenaamde spijtoptanten. Het betreft ongetwijfeld
een vrij kleine groep. Het is noodzakelijk dat de groep zo klein mogelijk
wordt gemaakt door zowel vanuit de universiteiten als vanuit de scholen zelf
zoveel mogelijk aan voorlichting te doen en ervoor te zorgen dat de studenten
zo goed mogelijk worden voorbereid op de te maken keuze. De profielen in de
tweede fase kunnen in dezen een positieve rol spelen. Ik heb daarover een
vraag gesteld. De situatie kan ontstaan dat men een profiel kiest dat wellicht
niet aansluit op de studie die men wil kiezen, maar waarbij in de vrije ruimte
wel een vakkenaanvulling kan worden gekozen waardoor er wel binnen de termen
wordt gebleven. Dat moet in de voorlichting een heel belangrijke rol spelen.Voorzitter: WeisglasMevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):Voorzitter! De aanpassing van de deficiëntie binnen de universiteiten
is een goede zaak. Maar of het in de praktijk zodanig uitwerkt dat de aanstaande
studenten dan het idee hebben dat zij een heerlijk jaar hebben, dat waag ik
te betwijfelen. Ik moet concluderen dat de aandacht in ieder geval gevestigd
is op deze groep. Ik ga ervan uit dat er met name in de contacten tussen universiteiten
en voortgezet onderwijs heel veel extra aandacht is voor de voorlichting.En dan ben ik vervolgens heel realistisch. Ik merk dat ik niet voldoende
politieke steun krijg voor een motie op dit punt. Het is dus weinig zinvol
om toch een motie in te dienen. Wel wil ik de minister vragen om in de regeling
die hij hierover gaat maken, zoveel mogelijk rekening te houden met de mogelijkheden
die er zijn voor leerlingen die niet helemaal in het stramien vallen. Ik doel
dan niet op de leerlingen die het van tevoren allemaal weten, die het allemaal
regelen voordat zij een keuze maken en voor wie het dus allemaal soepeltjes
loopt. Over deze leerlingen hoeven wij ons in wezen niet druk te maken. Het
gaat om juist om degenen voor wie het niet zo vlot gaat. Deze leerlingen wil
ik van harte onder de aandacht van de minister brengen.Minister Ritzen:Voorzitter! Ik wil mevrouw Jorritsma graag danken voor datgene wat zij
in tweede termijn naar voren heeft gebracht. Ik denk dat het heel goed is
om, zoals zij zei, vooral aandacht te hebben voor de probleemgevallen. Dat
moet ook altijd de lijn zijn. De overheid moet er juist zijn voor de punten
waar zich problemen voordoen.Ik wil in het bijzonder de suggestie overnemen wat de voorlichting betreft.
Het spreekt mij zeer aan ervoor te zorgen dat over dit onderwerp overleg plaatsvindt
met de scholen.Er wordt aandacht gevraagd voor deze gevallen: zorg ervoor dat er voor
spijtoptanten de mogelijkheid is om binnen de school zo snel mogelijk te komen
tot een aanvulling van het pakket en wees er enigszins flexibel in. Ik zal
dat zeker bespreken met degene die binnen ons ministerie daarin een eerste
rol vervult en ook met het projectmanagement. De profielen tweede fase helpen
daar geweldig bij, omdat ze fraai gestroomlijnd zijn. Je weet al heel snel
of je in de goede stroom zit. Als dat niet zo is, weet je wat je moet doen
om er wel in te komen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt, na goedkeuring van de onderdelen, zonder stemming
aangenomen.De vergadering wordt van 18.20 uur tot 19.50 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-1270-1276.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl