Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 3936-3952

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 53, pagina 3936-3952

21-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26734Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het implementatieplan Wet op de jeugdzorg (27410, nr. 8)Pagina 3894-3898
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 3917-3930
Behandeling van de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over de verdeling van radiofrequenties (24095, nr. 61)Pagina 3898-3917
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van heden over clusterbommenPagina 3952-3955
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 3936-3952
Presentie en opening (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3893-3893
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 (27585)Pagina 3933-3936
Regeling van werkzaamheden (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3893-3894
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 15 februari 2001 over alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMA's)Pagina 3930-3933
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3955-3956

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds
de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Het wordt vanavond heel spannend, want binnen nu en een half
uur zal bekend worden wat met de welstand in mijn eigen stad Groningen gaat
gebeuren. In Groningen wordt vandaag namelijk een referendum over de inrichting
van de Grote Markt gehouden. Ik meen dat dit niet onvermeld mag blijven, want
ook al kun je hier verschillend over denken, in mijn ogen heeft dat wel degelijk
te maken met de welstand van het hart van de stad Groningen. Welnu, we zullen
horen hoe het hiermee afloopt, maar ik vind dus dat wat in Groningen gebeurt
te maken heeft met wat we vandaag hier behandelen.De staatssecretaris heeft vanmiddag een hartstochtelijk betoog gehouden
over zaken als toetsbaarheid, transparantie en openbaarheid van het welstandsbeleid.
Uit mijn eerste termijn is gebleken, dat ik het hierover van harte met hem
eens ben. Ik vroeg mij vanmiddag evenwel af of de staatssecretaris zelf niet
een klusser is die af en toe het lid op de neus heeft gekregen. Hij kwam met
dermate beeldende voorbeelden, dat ik de indruk kreeg dat hij niet alleen
theoretische kennis had, maar ook kennis uit de praktijk.Voorzitter! Ook de GroenLinks-fractie vindt dat nu werk wordt gemaakt
van toetsbaarheid, transparantie en openbaarheid van het welstandsbeleid.
Wel zegt de staatssecretaris dat nu een eerste stap op weg naar vereenvoudiging
wordt gezet. Hij moet daarbij oppassen en voorkomen dat hij in zijn enthousiasme
doorslaat. De wetswijziging die nu wordt voorgesteld moet op een goede manier
worden geëvalueerd en nagaan moet worden hoe de uiteindelijke uitwerking
is. Een ding is wel duidelijk: op het welstandsbeleid dat tot nu toe is gevoerd,
valt het nodige aan te merken. Daarom moeten ook naar de mening van GroenLinks-fractie
daarin een aantal veranderingen worden aangebracht. Tegelijk vinden wij, dat
er voor de welstand toetsbare, transparante en openbare regels moeten blijven
gelden.Een lichtpuntje is, dat naar de mening van de staatssecretaris bij de
samenstelling van de welstandscommissies geïnteresseerde burgers en met
name vrouwen benaderd moeten worden. Het interview in Opzij heeft dan wellicht
nog meer effect gehad dan wij ooit hadden durven hopen. De insteek van de
staatssecretaris op dit punt vind ik dus positief.Voorzitter! De staatssecretaris heeft gesproken over willekeur en onkunde
van de welstandscommissies nu. Mij lijkt dat hij zich daarmee sterk heeft
uitgedrukt, maar ik ben het wel met hem eens, dat voor de burger meer zichtbaar
moet zijn wat de welstandscommissie doet en op basis van welke criteria besluiten
worden genomen. Je zou kunnen zeggen dat wat de welstand betreft alles moet
worden opgeschud. Dat lijkt ons dus een heel goede zaak. Echter, je moet weer
niet zo hard schudden dat de veren uit het kussen komen. Daarmee zou je misschien
meer problemen veroorzaken dan je kunt bevroeden.De staatssecretaris sprak in zijn betoog over een Belgische burger die
in Nederland is komen wonen. Hij zei het niet, maar suggereerde wel dat zo'n
Belgische burger het hier erg benauwd moet vinden als het gaat om de welstand.
Ik wijs er in dit verband op, dat in België ook nog wel het nodige te
verbeteren valt. Daar kun je anders over denken, maar ik wijs erop, dat men
daar tegenwoordig aandacht aan de welstandseisen besteedt en nagaat of op
dat punt iets gedaan moet worden. Maar of je nu in België, Nederland
of waar dan ook woont, het punt blijft dat ook wij vinden dat klussen moet
kunnen. De vrijheid van de burger moet wat groter worden. In mijn eerste termijn
heb ik echter ook aangegeven dat elke burger, mits hij op een riante kavel,
gerealiseerd door particulier opdrachtgeverschap, woont, een buurman of een
buurvrouw heeft die last kan hebben van zijn wilde plannen. Wij vinden het
uitermate belangrijk dat dat op een goede manier op elkaar wordt afgestemd.Ik was enigszins verbaasd over de opmerking van de staatssecretaris over
het "gepolder" met VNG en Federatie. Kijk, "polderen" betekent niet dat je
vervolgens monddood wordt gemaakt in het publieke debat. Je maakt aan degenen
die het politieke debat voeren duidelijk, dat er nog wat mitsen en maren zitten
aan het akkoord van het polderoverleg. Gaan we straks buiten de Kamer "polderen",
en wordt daar alles dichtgetimmerd? Als ik de staatssecretaris goed begrijp,
is hij niet echt blij dat derden nog gereageerd hebben. Maar het denken gaat
door en de GroenLinks-fractie vindt het uitermate prettig dat zij optimaal
geïnformeerd wordt door derden. Ik vind het wat gek dat de staatssecretaris
zich daarop profileert. Hij zou zich daarover niet zo druk moeten maken, tenzij
daarachter zit dat hij liever buiten de Kamer "poldert" dan daarbinnen het
debat te voeren. Hij heeft hieromtrent nog wel wat uit te leggen.De staatssecretaris heeft gezegd dat nog niet is voorzien in een voorhangprocedure.
Bij de vierde nota van wijziging maken wij graag gebruik van het aanbod om
dat alsnog via een zware voorhangprocedure te doen. Inmiddels moet dat, begrijp
ik, de vijfde nota van wijziging zijn.Staatssecretaris Remkes:De vierde nota van wijziging beoogt dit te regelen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het is geweldig! Soms is er nog een lichtpuntje in dit polderland! Mijn
complimenten voor de snelle en adequate regeling. Er is geen enkele aanleiding
meer toe om daarover nog chagrijnig te zijn.Wij zijn enigszins in verwarring geraakt door het antwoord van de staatssecretaris.
Ik had het zo begrepen dat hij vond dat stadsbouwmeester en de welstandscommissie
naast elkaar moeten functioneren. Begrijp ik dat goed? Wij zijn er namelijk
niet voor dat een stadsbouwmeester in de plaats komt van een welstandscommissie,
zeker niet op dit moment. In eerste termijn heb ik in een interruptiedebatje
met de heer Schoenmakers aangegeven, dat ik het toch een enigszins elitair
standpunt vind, met name omdat het betrekken van burgers bij de welstandscommissie
nu wordt voorgesteld. De fractie van GroenLinks vindt dat uitermate belangrijk.
In de toelichting op het amendement dat hierover handelt, wordt de stadsbouwmeester
omschreven als een extern aangetrokken, gezaghebbende deskundige, die vanuit
een brede maatschappelijke en architectonische visie kan opereren. Staat zo'n
man of vrouw nog wel een beetje met beide benen in de samenleving? Moet zo'n
persoon niet veel meer de stedenbouwkundige invalshoeken bekijken? Dat lijkt
mij toch iets anders dan de taken van een welstandscommissie. Ik zou daarop
tegen zijn. Graag krijg ik wat meer duidelijkheid van de staatssecretaris
dat het één in plaats komt van de ander. Wij vinden dat toch
twee verschillende zaken.Over vermaatschappelijking en het betrekken van burgers bij het welstandsbeleid
wil ik een motie indienen, die handelt over het betrekken van burgers bij
de gebiedsgerichte uitwerking.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vermaatschappelijking van het welstandstoezicht een van
de doelstellingen van de wijziging van de Woningwet is;overwegende dat bij de gebiedsgerichte uitwerking van het gemeentelijk
welstandsbeleid actieve betrokkenheid van bewoners zeer wenselijk is en een
voorwaarde voor het welslagen van de maatschappelijke inbedding;verzoekt de regering, voorstellen te doen om de betrokkenheid van burgers
op buurt- en straatniveau te stimuleren, en hierover voor 1 januari 2002 aan
de Kamer te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gent. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31 (26734).Mevrouw Verbugt (VVD):In eerste termijn heeft de staatssecretaris aangegeven waarom hij van
mening is dat het niet goed is het punt van gebiedsgerichte uitwerking op
te nemen. Ik zou van mevrouw Van Gent willen weten of haar motie alleen aan
de orde is als het amendement van de heer Van Middelkoop wordt aangenomen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Neen, dat lijkt mij niet, want ik vind het gewoon van belang om dat nu
te regelen. Ik hecht veel waarde aan de gebiedsgerichte uitwerking en het
betrekken van de burgers daarbij en vind dan ook dat wij er hier een uitspraak
over moeten doen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Het gaat om het niveau van buurt en wijk. Kan mevrouw Van Gent mij uitleggen
waarom zij zich in dezen tot de staatssecretaris richt en niet tot de gemeenteraden
van Nederland?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik richt mij ook tot de gemeenteraden van Nederland. Wij gaan nu echter
het welstandstoezicht veranderen. Wij hebben er een heel debat met elkaar
over gevoerd. Ik denk dat wij een wat verschillende positie innemen in dat
debat. Mijn fractie vindt het van belang om, nu het welstandstoezicht gaat
veranderen, een aantal duidelijke regels en contouren aan te brengen, waarbinnen
dat toezicht zich moet afspelen. De motie is daarop een aanvulling.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Misschien is de strekking mij wel sympathiek, maar ik kan mij nog geen
begin van een voorstelling maken van wat de staatssecretaris in zijn bevoegdheid
hiermee zou kunnen doen. Dat moet u toch wel hebben? Ik kan mij wel voorstellen
wat de gemeenteraad ermee kan doen, maar dat zijn wij hier niet.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Net zo goed als je in de AMvB een aantal voorwaarden verbindt aan de welstandsnota,
kun je aan de gebiedsgerichte uitwerking ook een aantal voorwaarden verbinden.
Een daarvan is het betrekken van burgers daarbij, zoals verwoord in mijn motie.De heer Schoenmakers (PvdA):Als de vermaatschappelijking zo ver doorgaat dat het uiteindelijk lijkt
alsof de welstandscriteria terzijde worden geschoven ten bate van een actuele
inspraakprocedure, moeten wij ons realiseren dat er weer allerlei onvrede
kan gaan ontstaan. Vermaatschappelijking is natuurlijk uitstekend, maar het
gaat vooral ook om transparantie, controle en beheersmogelijkheden. Dus hoe
ver gaat het nu eigenlijk in uw verhaal? Wij hebben namelijk ook nog de Wet
stedelijke vernieuwing, waarbij burgers betrokken moeten worden. Waar houdt
het nu op?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Je kunt het ook omkeren; wij geven de voorkeur aan de vraag: waar begint
het? Wij vinden het van groot belang om bij de gebiedsgerichte uitwerking
burgers op een goede manier te betrekken. Binnen de regels die worden gesteld
in het kader van de welstandsnota, lijkt het mij een heel aardige gedachte
om bij de gebiedsgerichte uitwerking de omwonenden direct te betrekken, zodat
ze zelf invloed kunnen uitoefenen.De heer Schoenmakers (PvdA):Het huidige voorstel gaat uit van niet-gebiedsgericht werken. Daarbij
komt dat in de normale inspraakprocedures geldt, dat wanneer de gemeenteraad
een welstandsverordening heeft opgesteld met criteria, die voorwerp van inspraak
is, dus van vermaatschappelijking. Dan is het dus toch geregeld?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Nee, wij vinden het onvoldoende geregeld. Ik begrijp dat de heer Schoenmakers daarover twijfelt. Met alle respect, maar ik twijfel
toch ook een beetje aan zijn bedoelingen. Zijn invalshoek is "waar houdt het
op?". Dat vind ik een negatieve invalshoek. Ik heb hem een beetje aangevallen
en hem elitair genoemd op het gebied van de stadsbouwmeester en de welstandcommissie,
maar ik ben toch echt van mening dat het een interessante uitdaging is. Het
is ook noodzakelijk. Als je burgers echt bij dit proces wilt betrekken, met
verschillende verantwoordelijkheden en op verschillende gebieden, lijkt het
mij heel aardig om burgers bij de gebiedsgerichte uitwerking te betrekken.
Daar begint het voor mij. Daarom vraag ik de staatssecretaris daarvoor een
plan op te stellen. Ik denk dat er toch een verschil van mening is tussen
de heer Schoenmakers en mij.De heer Schoenmakers (PvdA):Dat wordt steeds kleiner.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Nee, dat wordt niet kleiner, maar misschien kunnen wij elkaar nog vinden.
De heer Schoenmakers zegt "waar houdt het op?", terwijl ik zeg "daar moeten
we beginnen". Wij moeten er niet van uitgaan dat we over de hoofden van de
mensen heen kunnen beslissen of het allemaal beter weten. Zeker in buurten
of bij een gebiedsgerichte benadering zullen mensen die hun directe omgeving
op een heel goede manier in kaart hebben gebracht, het interessant en uitdagend
vinden om bij ontwikkelingen op dat niveau betrokken te worden. Natuurlijk
moet dat binnen de welstandsregels gebeuren.Dan kom ik op de vakantiehuisjes. Dat slaat op het amendement op stuk
nr. 24. De staatssecretaris vond het volslagen onduidelijk, maar wilde er
onder het eten nog eens over nadenken. Zo onduidelijk was het dus niet, want
anders heb je niks om over na te denken. Het is mijn bedoeling om permanente
vakantiewoningen onder het welstandstoezicht te laten vallen. Dat is gecompliceerd
omdat je daarbij ook te maken hebt met de Wet op de openluchtrecreatie. Ik
kan het ook niet helpen; zo is het nu eenmaal geregeld. Door de verwijzing
naar die andere wet wordt het amendement wat ingewikkeld. Ik zie dat de staatssecretaris
met opgetrokken neus kijkt; waarschijnlijk heeft hij zelf een sluw ander idee.
Ik doel overigens niet op de legitimatie. De staatssecretaris weet heel goed
dat de fractie van GroenLinks er helemaal niet zo voor is dat maar overal
vakantiewoningen worden gerealiseerd. Maar als die woningen worden gerealiseerd,
lijkt het mij redelijk dat ze onder het welstandstoezicht vallen.Staatssecretaris Remkes:Ik heb begrepen dat dit nu al het geval is en dat ieder gesleutel aan
het wetsvoorstel in dit opzicht afbreuk doet aan die situatie.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De staatssecretaris heeft daar tijdens het eten vast goed op gestudeerd.
Kan hij aangeven waar dat is geregeld, zodat ik dat kan nakijken? Wellicht
kom ik er dan in de loop van de avond op terug. Als dat zo is, ben ik natuurlijk
gelukkig. Dan zwoeg ik niet de hele nacht voor dit amendement. Misschien kan
de staatssecretaris hierop straks terugkomen.Mijn amendement op stuk nr. 22 gaat over de eisen die worden gesteld aan
de samenstelling van de welstandcommissie. De staatssecretaris zei openhartig:
op het briefje wordt mij dit amendement ontraden, maar ik laat het oordeel
aan de Kamer over. Ik vind het altijd prettig als een staatssecretaris zelf
nadenkt, maar kan hij niet een beetje meer steun geven aan dit amendement?
Het past toch in de systematiek waarvoor hij zelf heeft gekozen?Met het amendement op stuk nr. 23 wil ik ervoor zorgen dat afwijkingen
van het welstandsbeleid worden voorgelegd aan de raad. De staatssecretaris
heeft gezegd dat dit past bij de verslaglegging die hij voorstaat. Hij laat
het oordeel over aan de Kamer. Dat vond ik een beetje zuinig. Ik ben niet
jarig, ik weet het, maar kan hij hier niet iets enthousiaster op reageren?In een aantal amendementen wordt de vrijheid van "het loslaten" ingeperkt.
Moet die nu wel worden beperkt? Daar worstelen wij nog mee; dat zeg ik eerlijk.
Daar zijn wij nog niet enthousiast over. Wij waren tevreden met het compromis
dat in de polder is gesloten, hoewel wij daar nog wel wat aanmerkingen op
hebben. Wij denken dat het belangrijk is dat het burenrecht een prominente
en goede plaats in de voorlichting krijgt. Ik heb toegezegd gekregen van de
staatssecretaris dat hij dat goed, eigentijds en visueel gaat regelen. Ik
ben erg blij met die toezegging. De fractie van GroenLinks is immers gebrand
op goede voorlichting, die alle partijen op een goede manier bij elkaar brengt.
Het laatste waarop wij zitten te wachten inzake welstand is ruzie, zeker als
het vlakbij is. Een goede buur is beter dan een verre vriend. Dat willen wij
graag zo houden.Het rijk laat de touwtjes los en dat is een goede zaak. Wij willen de
touwtjes echter ook wat in handen blijven houden. Het moet geen rommeltje
worden in Nederland. Het moet ook niet zo zijn dat de vrijheid van de een
ten koste gaat van de ander.Inzake de zittingsduur vinden wij de voorliggende voorstellen voldoende.
Een beetje doorstroming is altijd goed. Men moet altijd alert blijven, niet
te lang op het pluche te blijven zitten. Dat geldt ook voor de welstandscommissie.Ik krijg overigens net met een non-verbaal teken door dat het referendum
in Groningen erg goed is afgelopen. Men heeft daar gekozen voor welstand en
dus tegen de plannen. Ik ben daar erg blij mee. Er is dus nog hoop voor welstand
in mijn stad.De voorzitter:Ik feliciteer u daarmee. Als u het anders had gewild en het anders was
gelopen, had ik u overigens daarmee ook gefeliciteerd!Mevrouw Verbugt (VVD):Voorzitter! Ik bedank de staatssecretaris voor zijn uitvoerige en vooral
heldere antwoord. Veel zaken zijn inmiddels gewisseld.Ik heb al vaker gezegd dat bouwprocedures lang duren en vaak ondoorzichtig
zijn. Soms lijkt het alsof wij bij het maken van dergelijke lange procedures
even vergeten zijn dat het daarbij gaat om de burger. Het gaat om het vastleggen
van rechten en plichten onderling. Als regelgeving en instituties geleidelijk
op afstand komen te staan van politiek en maatschappij, is vernieuwing nodig.
Welstand vinden wij daarbij een heel goed voorbeeld. Met het voorliggende
wetsvoorstel kunnen wij dan ook instemmen. Wij vinden dat hiermee een belangrijke
stap wordt gezet. Die stap wil de VVD ook graag zetten. Wij zijn heel blij dat de staatssecretaris ambities heeft die verder reiken dan
wat nu voorligt. Wij wachten dan ook met heel veel belangstelling de verdere
stappen af om te komen tot een verdere vereenvoudiging van de bouwregelgeving,
zoals door de staatssecretaris aangekondigd in de eerste termijn.Wij zijn heel blij dat de staatssecretaris zijn huidige voorstellen breed
maatschappelijk heeft weten te verankeren. Ook over de maatvoering en het
vergunningvrij bouwen is consensus bereikt. Ik doel op de uitwerking en de
algemene maatregel van bestuur, waarvan wij inmiddels het concept hebben gezien.
Het gaat daarbij om heel technische uitvoeringszaken. Voor ons is daarbij
politiek gezien de relevante toetssteen dat de vrijheid van de een niet ten
koste gaat van de ander. Ik zie dat dit breed gedragen wordt in de Kamer.
Ook van de heer Poppe heb ik steun gehoord in deze richting. Daar komen wij
nog op terug. Het feit dat er nu afspraken zijn gemaakt met relevante partijen
zoals de gemeenten en de Federatie welstand, maakt dat wij goede hoop hebben
dat het mogelijk is om daarvoor een goede maatvoering af te spreken. Wij willen
graag in de uiteindelijke afweging ook de visie van de bouwpraktijk betrekken.
Kan de staatssecretaris aangeven of overleg daarmee is voorzien en of in het
kader van de uitwerking de technische zaken nog aan de orde komen?Een punt dat nog in de eerste termijn is blijven liggen, is de wenselijkheid
van termijnverlenging van de verkorte vergunningsprocedure, dus de lichte
vergunningsprocedure. Die moet worden verankerd in loketcriteria. Om het voor
de burger gemakkelijk en helderder te maken zou het eigenlijk min of meer
aan het loket afgehandeld moeten kunnen worden. Daarom was mijn vraag al eerder
waarom de staatssecretaris het toch wenselijk heeft geacht om te komen met
een voorstel om de proceduretijd te verlengen tot zes weken. Hoe moeten wij
dat zien, gegeven het feit dat in de welstandsnota heel zwaar wordt ingezet
op die criteria? Kunnen burgers aan de hand van die criteria werkelijk sneller
aan de slag als zij plannen hebben? Behoeven zij dan niet weken te wachten
tot de gemeente een heel traject heeft afgehandeld?Dan wil ik ook nog even stilstaan bij mijn amendement op stuk nr. 25.
Het gaat erom dat de wettekst aangeeft, dat burgemeester en wethouders om
zwaarwegende belangen kunnen afwijken van het welstandsadvies. Wij hebben
al gezien dat het politieke primaat van B&W dat in feite al in 1991 in
de wet is vastgelegd, de laatste jaren door juridisering steeds verder is
uitgehold. Onze zorgen zijn dat dit nu weer kan gebeuren. Die zorgen hebben
vooral betrekking op een drietal punten, te beginnen met het volgende.Ook al is de formulering van artikel 44, eerste lid, onder d, uitsluitend
bedoeld voor de welstandsnota en niet voor de individuele beoordeling, dan
nog moet ook het afwijken van de nota of het gebruikmaken van uitzonderingsmogelijkheden
in de nota niet aan juridisering worden overgelaten. Dat is dan namelijk een
zaak tussen het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad.
De criteria in de welstandsnota mogen niet zodanig worden geabsoluteerd dat
er geen enkele afweging tegen andere belangen mogelijk is. Ik denk bijvoorbeeld
dat soms een extra aanpassing mogelijk moet zijn om toegankelijkheid voor
gehandicapten te creëren. Zo kunnen er allerlei maatschappelijke overwegingen
zijn om in een concreet geval af te wijken van een eerder vastgelegde lijn.
Wij zijn niet zo bevreesd dat B&W het schrappen van de omschrijving "zwaarwegend
belang" zullen aangrijpen om lichtvaardig af te wijken van een door de gemeenteraad
vastgestelde welstandsnota. Immers, de gemeenteraad zal dan het college van
burgemeester en wethouders terugfluiten. Want wij zien dat de raad hier de
waakhond is van zijn eigen beleid. Wij leggen deze taak liever bij de gemeenteraad
dan bij de rechter.Een tweede overweging is, dat in de praktijk de schriftelijke beoordeling
door de welstandscommissie integraal zal zijn en dat het moeilijk zal zijn
om een direct onderscheid aan te brengen tussen schoonheidsaspecten die wel
en die niet in de welzijnsnota staan. Wordt het dan niet kunstmatig om dat
verschil wel te maken bij de toepassing van artikel 44, eerste lid, onder
d? Het enige waar het ons om gaat, is dat wij zoveel mogelijk willen bevorderen
dat niet de deur opengezet wordt voor verdere juridisering en daarmee voor
uitholling van de bevoegdheden die wij nadrukkelijk willen geven aan het college
van B&W.Wij nodigen de staatssecretaris graag uit op onze zorg te reageren.Voorzitter! Ik kom nu tot een afronding. Er zijn zeer vele amendementen
ingediend.De heer Rietkerk (CDA):Voorzitter! Voor alle helderheid nog een vraag. Ik begrijp dat mevrouw
Verbugt de woorden "om zwaarwegende belangen" wil schrappen. Dan blijft in
de wettekst staan, dat burgemeester en wethouders van oordeel zijn dat de
bouwvergunning moet worden verleend. Daarover zullen toch evengoed procedures
worden gevoerd? Ik begrijp niet goed hoe zij procedures wil voorkomen.Mevrouw Verbugt (VVD):Ik wil niet ten allen tijde procedures als zodanig voorkomen. Ik denk
ook niet dat dat realistisch is. Dat kan ook niet de bedoeling zijn. Ik wil
voorkomen dat door een subjectieve aanduiding een juridisering ontstaat die
de bevoegdheden uitholt die wij nu zo nadrukkelijk vastleggen en aanscherpen.
Zoiets is na 1991 immers ook al eens gebeurd.De heer Van der Staaij (SGP):Om welke redenen zou die bouwvergunning dan naar de mening van B&W
toch moeten worden verleend, ondanks een strijd met redelijke eisen van welstand?
Haalt u nu niet elke normering uit deze afwijkingsbevoegdheid? Geeft dat meer
rechtszekerheid op dit punt?Mevrouw Verbugt (VVD):Ik heb het voorbeeld genoemd van de verbetering van de toegankelijkheid
voor gehandicapten. Er kunnen ook andere redenen zijn, zoals de werkgelegenheid
die aan een project is verbonden of een ander maatschappelijk belangrijk doel.
In een incidenteel geval kan er dus reden zijn voor een andere afweging. Ik
wil dat in ieder geval de gemeenteraad daarbij betrokken is, zodat die erop
kan toezien dat afwijkingen niet te lichtvaardig geschieden. B&W kunnen
zich anders afvragen waarom bij voortduring wordt afgeweken van het vastgestelde
beleid. De nota zal dan moeten worden bijgesteld of de raad zal het college
van B&W moeten terugroepen. Die processen spelen zich af binnen het gemeente lijke bestuur en daar wil ik ze graag laten. Ik wil dus niet dat
deze discussie zich naar de rechter verplaatst.De heer Van der Staaij (SGP):Ik begrijp nog steeds niet waarom het weglaten van de zwaarwegende redenen
meer duidelijkheid schept. Volgens mij krijg je nu juist onduidelijkheid over
de gevallen waarin een uitzondering kan worden gemaakt.Mevrouw Verbugt (VVD):Je kunt lange discussies voeren over de vraag wanneer iets zwaarwegend
is. Het gevaar is dat die discussies niet in de vergaderzaal van de gemeente
zullen worden gevoerd en dat de rechter hierin een bevoegdheid krijgt. Een
dergelijke ontwikkeling vind ik niet gunstig.Voorzitter! Ik constateerde zojuist dat er veel amendementen zijn ingediend.
De VVD-fractie heeft twee amendementen ingediend. Er bestaat enige overlap
met andere amendementen, dus wij willen graag bezien of wij een en ander kunnen
integreren; meer is immers niet altijd beter. Maar misschien hebben wij daarvoor
nog enige tijd nodig, wat tot gevolg kan hebben dat wij niet morgen al hierover
kunnen stemmen.De heer Rietkerk (CDA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de antwoorden op de vele
vragen. Ik zal nu de punten aan de orde stellen die volgens mijn fractie onvoldoende
of niet naar tevredenheid zijn behandeld.Allereerst de welstand-nieuwe-stijl. Het CDA steunt de verantwoordelijkheid
en autonomie van de gemeenten en de positie van de welstandnota, waarbij de
burgers inspraak hebben. Een aantal artikelen worden naar ons idee echter
belegd met algemene maatregelen van bestuur; de heer Van Middelkoop diende
hierover al een aantal amendementen in. Hier en daar levert dat spanningen
op. Wij zullen bij de evaluatie uitdrukkelijk letten op de uitwerking daarvan,
ook omdat wij vinden dat voor de stimulering van welstandscommissies en de
opstelling van welstandsnota's in veel gemeenten nog veel moet gebeuren. Ik
hoop dat wij bij de evaluatie een aantal zaken zullen kunnen schrappen.Mijn fractie is zeker overtuigd door de antwoorden van de staatssecretaris
met betrekking tot de betrokkenheid van burgers. Volgens ons zat dat in de
wet ook al goed. Het betekent dat de gemeenten de volle verantwoordelijkheid
krijgen om een en ander uit te werken, ook de manier waarop burgers bij het
proces worden betrokken. Voor ons past daarbij geen stadsbouwmeester in plaats
van een welstandscommissie, zeg ik aan de heer Schoenmakers.Zojuist werd er een kort debat gevoerd over het op basis van zwaarwegende
redenen gemotiveerd afwijken van standpunten door het college van burgemeester
en wethouders. Mijn fractie volgt de discussie nadrukkelijk. Wij onderkennen
het probleem van juridisering, maar vooralsnog geven wij het wetsvoorstel
het voordeel van de twijfel. Bij het voorstel van mevrouw Verbugt, zien wij
de problemen waar de heer Van der Staaij over sprak. Wij steunen op dit punt
dus het wetsvoorstel, waarbij op basis van zwaarwegende redenen afgeweken
kan worden. Het is voor ons een belangrijk punt bij de evaluatie, omdat wij
een verleden hebben inzake het oude artikel 19, Wet ruimtelijke ordening.
Die geschiedenis moet niet herhaald worden bij de uitvoering van deze wet.Ik kom bij de bouwvergunningen en het vergunningvrij bouwen. De vraag
die mijn fractie na de eerste termijn het meest bezighoudt, is hoe met dit
wetsvoorstel bepaalde kwaliteiten van stadswijken, dorpen en sommige delen
van het buitengebied beschermd kunnen worden. Ik doel dan op kwaliteiten die
niet op basis van het wetsvoorstel aan een lichte vergunningprocedure zijn
gebonden. De reactie van de staatssecretaris in eerste termijn op het amendement
van de heer Van Middelkoop, dat op onze sympathie mag rekenen, was dat daardoor
een risico ontstaat dat het hele gebied door een gemeente onder een lichte
vergunningprocedure gebracht kan worden. Dat staat niet in het amendement.
Het gaat om delen van de gemeente. Ik ben benieuwd of de staatssecretaris
hier in tweede termijn nog eens op kan ingaan. Er is een wijk in Groningen,
waar de Amsterdamse School heel herkenbaar is in het straatbeeld. Die wijk
staat niet op een rijksmonumentenlijst en wordt niet beschermd door een provinciale
of gemeentelijke verordening. Op basis van het wetsvoorstel van de staatssecretaris
kan in die wijk van alles gebeuren. Ik denk dat een gemeenteraad daar selectief
mee om kan gaan. Gelet op de monumenten in dergelijke wijken, gaat het een
stap te ver als hier allerlei vergunningvrije bouw- werken mogelijk worden
gemaakt.Staatssecretaris Remkes:Ik ga ervan uit dat de heer Rietkerk het voorstel gelezen heeft. Zijn
suggestie dat het hierbij om monumenten gaat, wil ik wegnemen. Daar is geen
sprake van.De heer Rietkerk (CDA):In mijn eerste termijn heb ik het wel goed geduid, maar nu doe ik dat
kennelijk niet. Ik doel op de omgeving van monumenten. Ik kom er zo op terug.
In eerste termijn heb ik verkondigd dat mijn fractie een witte vlek in het
wetsvoorstel ziet op het punt van de directe omgeving van de monumenten, zeker
met betrekking tot beeldbepalende aspecten en de directe visuele relatie.
Dat luistert nauw en dit is probleem is des te klemmender, omdat de staatssecretaris
de excessenregeling uit de wet heeft gehaald. Daar zijn wij het overigens
mee eens. Maar het kabinet heeft een aantal nota's geschreven over architectuur.
Ik vraag mij af hoe de staatssecretaris die nota's kan rijmen met de aanpak
van de omgeving van een aantal monumenten en met de visuele relatie. Ik doel
met name op de streekeigen kwaliteit en de identiteit van steden, dorpen en
landelijk gebied. Aangezien de staatssecretaris het amendement van de heer
Van Middelkoop ernstig ontraden heeft, heeft de CDA-fractie inmiddels een
amendement ingediend. Dit amendement dient niet zozeer ter bescherming van
het monument zelf, want daarin is voorzien in het huidige wijzigingsvoorstel,
maar wel ter bescherming van de visuele omgeving. Gelet op de bijdrage van
de heer Schoenmakers in eerste termijn en de voorbeelden die hij gaf, ben
ik heel benieuwd hoe hij reageert op dit toegespitste amendement van mijn
fractie.Ik kom bij de preventieve brandveiligheidstoets. Ik leg daarbij de nadruk
op licht vergunningsplichtige bouwwerken. Het gaat niet om het vergunningvrij
bouwen van dakkapellen en bepaalde serres, waar de staatssecretaris
over sprak. Hij suggereerde dat de CDA-fractie een brandveiligheidstoets voor
dergelijke bouwsels wil verplichten. Nee, dan heeft hij het amendement niet
goed begrepen en niet goed gelezen. Het gaat om licht vergunningsplichtige
bouwwerken – dan hebben wij het niet over kleine uitbouwtjes, maar over
bouwwerken van honderd kubieke meter of meer en aan de voorkant over wat kleinere
zaken – en daarbij is onze stelling: voorkomen is beter dan genezen.
Het argument van de staatssecretaris om te wachten op de bevindingen van de
commissie-Alders en de commissie-Oosting overtuigt ons niet. De Kamer is nu
met wetgeving bezig en de CDA-fractie is van mening dat het principe van een
preventieve veiligheidstoets nu moet worden vastgelegd in de wet. De wijze
van uitvoering kan worden ingevuld, nadat bedoelde commissies en andere organen
hebben gerapporteerd. Naar ons idee is de handhaving van deze toets een kleine
extra moeite wanneer een ambtenaar van de betrokken gemeente al bij de beoordeling
van een vergunningaanvraag aanwezig is en ook kijkt naar de brandveiligheid.Ik sprak al over onze stelling dat voorkomen beter is dan genezen. Dat
geldt ook voor de aspecten energiebesparing en volksgezondheid. Die kunnen
wat ons betreft door dezelfde ambtenaar worden meegenomen. Het kabinet maakt
een punt van brandveiligheid. In de krant hebben wij kunnen lezen dat minister
Korthals komt met voorstellen om het overtreden van brandveiligheidsregels
zelfs via het openbaar ministerie als een economisch delict te bestraffen.
Minister Pronk heeft gezegd: de uitstoot van CO2 moeten wij aanpakken en dit
betekent dat wij energiebesparende maatregelen moeten nemen. Minister Borst
en de Gezondheidsraad zeggen dat er qua gezondheidszorg wat aan de hand is.
Als het gaat om de inschatting van de stralingsprestatienorm hebben wij het
over de inschatting van zo'n 800 slachtoffers per jaar en dat is nogal wat.
Wij vinden dat wij bij de wetgeving deze thema's in ieder geval moeten benoemen
en ook moeten invullen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben het helemaal met u eens dat voorkomen beter is dan genezen. U wilt
dat hier invoegen en dat is op zichzelf een sympathieke gedachte, maar ik
vraag mij af of u dit principe ook op andere terreinen consequent doorvoert.De heer Rietkerk (CDA):Bij dit wetsvoorstel willen wij dat op deze manier invullen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U hebt het ook over de uitstoot van CO2 en over brandveiligheid en u legt
verbanden met energiebeleid en volksgezondheidsbeleid. Ook op het gebied van
VROM en Verkeer en Waterstaat zijn er uitermate belangrijke toetspunten. Ik
wil dit in evenwicht met elkaar zien om een goed oordeel over dit amendement
te kunnen geven.De heer Rietkerk (CDA):Sinds 1 januari 2000 moeten nieuwe woningen aan strengere energie-eisen
voldoen. Dat is niet omdat de CDA-fractie dit zegt, maar omdat dit beleid
is vastgesteld. Wij vinden dat je zoiets consequent moet doorvoeren, ook waar
het de Woningwet betreft. Voorzover het gaat om de wat strengere energiezuinigheidseisen
in relatie tot de uitstoot van CO2 heb ik dat verband aangebracht. Dat is
bij nieuwbouw zo en dat is ook bij kleine uitbouw zo.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De staatssecretaris heeft iets gezegd over de bouwregelgeving. Hij vindt
dit voldoende. Dat moet nog maar blijken, maar u vindt dat de bouwregelgeving
er nog eens heel goed op doorgelicht moet worden en dat wij dit nu als voorschot
maar moeten regelen, begrijp ik.De heer Rietkerk (CDA):Wij vinden dat dit principe zijn neerslag moet vinden in deze wijziging
van de Woningwet. De wijze van uitvoering kunnen wij aan de hand van de uitkomsten
van de commissie-Alders en de commissie-Oosting voorzover het gaat om brandveiligheid
invullen. Daarom gaat het nu niet.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Zou u daarover nu kort iets kunnen zeggen? Ik vind het vreemd dat wij
een amendement moeten aannemen – het is mij sympathiek hoor, begrijp
mij goed – terwijl over de uitvoering nog niet is nagedacht.De heer Rietkerk (CDA):Nu is het zo dat, voorzover het gaat om de preventieve toets op bouwwerken
met betrekking tot het Bouwbesluit, niet alleen naar de constructie maar ook
naar andere zaken wordt gekeken. Wij vinden dat wij bij wijzigingen die nu
aan de orde zijn ook moeten kijken naar de aspecten die ik net heb genoemd.
Anders zal men straks met een wetswijziging moeten komen. Doen wij het niet
nu, dan zullen wij wellicht over twee maanden opnieuw te maken krijgen met
een wijziging van de Woningwet omdat wij het principe niet hebben behandeld.
Dat principe willen wij nu vastleggen. Dat stellen wij voor.Op vragen over de schuinlopende perceelscheidingen heeft de staatssecretaris
geantwoord dat hij een en ander wil bezien in het licht van de nog op te stellen
AMvB. Wij vinden deze zaak zo belangrijk dat wij de staatssecretaris nu de
"opdracht" willen meegeven om bij de verdere uitwerking van de AMvB de naar
voren gebrachte gedachten te betrekken. Wij hebben in dit verband een motie
voorbereid.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het vergunningvrij bouwen van aan- en uitbouwen, bijgebouwen
en overkappingen tot een hoogte van 3 of 3,25 meter bij schuinlopende perceelgrenzen
problematische situaties kan opleveren;voorts overwegende dat het gebruik van het privaatrecht bij nu reeds voorzienbare
conflictsituaties door heldere regelgeving zoveel mogelijk dient te worden
voorkomen;verzoekt de regering, in de algemene maatregel van bestuur het vergunningvrij
bouwen van aan- en uitbouwen, alsmede van bijgebouwen en overkappingen, bij
schuinlopende perceelgrenzen met betrekking tot het burenerf alsnog onder
de lichte vergunningprocedure te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rietkerk en Ravestein.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32 (26734).De heer Rietkerk (CDA):Voorzitter! In eerste termijn heb ik al gezegd dat ik het een goede zaak
vind dat de staatssecretaris de Kamer op de hoogte heeft gebracht van de AMvB
die nog in procedure verkeert. Op deze manier is bij deze behandeling een
beter beeld ontstaan van een aantal zaken. Ook de vierde nota van wijziging
heeft ertoe geleid dat wij hier later, via de voorhangprocedure, die AMvB
aan de orde zullen hebben. Daarom ga ik daarop nu niet afzonderlijk meer in.Het aspect voorlichting vinden wij zeer belangrijk. Dit moet krachtig
worden gestimuleerd. Daarmee zeg ik niet dat wij op de stoel van de gemeenten
moeten gaan zitten. De staatssecretaris heeft het initiatief genomen om, samen
met de Federatie welstand, een aantal ideeën verder te brengen waardoor
gemeenten kunnen worden gestimuleerd om inhoudelijk aan de gang te gaan. Het
belang van voorlichting, zeker waar het gaat om buren en de buurt, willen
wij nog eens krachtig onderstrepen. Naar ons idee is dit een voorwaarde om
goed samen te leven, want samenleven doe je niet alleen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording. Ik zie
er nu maar aan voorbij dat hij een gedeelte van zijn redenering kracht heeft
willen bijzetten met het aanhalen van buitenlanders. Ik zou zeggen: laten
wij onze eigen wetgeving en bijstandsnormen maar beoordelen; daar zijn wij
verantwoordelijk voor.In zijn algemene betoog stelde de staatssecretaris dat de mensen in Nederland
doorgaans zorgvuldig omgaan met hun huizen en niet al te snel zullen overgaan
tot versiering met frutsels enz. Voor excessen behoeven wij niet al te zeer
te vrezen. Dat is juist, voorzitter. Wij zijn in veel opzichten een volk van
brave conformisten, en als wetgever mag je daarmee rekening houden. Voor de
staatssecretaris is dit gegeven een argument om over te gaan tot verdergaande
liberalisering. Voor een niet onbelangrijk gedeelte wil ik daar wel in meegaan,
maar men kan het ook omdraaien. Het is ook een gegeven waarmee de betekenis
van welstandscommissies in die zin wordt gerelativeerd dat ze vooral een vangnet
vormen. Het is voor welstandscommissies geen praktijk van alledag dat zij
de gekste dingen moeten tegenhouden. Niettemin zijn ze nodig. Ze passen bij
een cultuur waarin mensen nog graag op elkaar toezien of, zoals sommigen het
noemen, een "horretjescultuur" of, om het nog anders te formuleren, ze kanaliseren
onze kleingeestigheid jegens elkaar. Ik denk dat dat goed is om ruzie te voorkomen
in een land waarin men op elkaars lip woont.Ik vond de manier van antwoorden van de staatssecretaris op één
punt minder aangenaam. Mevrouw Van Gent wees daar ook al op. In mijn eigen
woorden: ik vind het na alle wijzigingen via nota's van wijzigingen in de
afgelopen maanden niet plezierig, dat de staatssecretaris zegt dat hij met
open mind elk overleg met de organisaties in het veld aangaat, maar derhalve
met gebonden handen naar de Kamer komt. Hij zit nu braaf "nee" te schudden
en dat moet hij ook wel. De wijze waarop de consensus in het veld hier als
argumentatie werd gepresenteerd heb ik echter toch enigszins zo ervaren. De
staatssecretaris had het in het veld geregeld en de Kamer moest niet lastig
doen. Dan voel ik mij als vrije medewetgever enigszins in de kuif gepikt.
Ik weet bijna zeker dat staatssecretaris Remkes in een vorig leven een vergelijkbare
argumentatie gebezigd zou kunnen hebben. Nu zit hij met hartstocht "ja" te
knikken! Materieel zijn wij het dus eens.Bij interruptie heb ik al gezegd, dat ik het storend vind als ik de staatssecretaris
hoor zeggen dat hij een groot voorstander van de gemeentelijke autonomie is,
sterker nog, dat die het ideale beeld is. Er zou maar één wet
moeten zijn die luidt: er zij welstand. Voor het overige zou alles aan de
gemeenten kunnen worden overgelaten. Prompt daarna worden een paar amendementen
van mij waarmee ik nu niet direct de wereld wil veroveren, maar waarmee toch
wordt geprobeerd de autonomie van de gemeenten wat meer te honoreren, neergesabeld.
Tot mijn grote verbazing wordt daarna een amendement van mevrouw Van Gent
waarin nog eens een extra bevoegdheid aan de staatssecretaris wordt toebedeeld,
ten koste van de autonomie van de gemeenten, ondanks het kennelijke ambtelijke
advies van ontraden, toch maar geaccepteerd. Ik gun haar dat van harte; daar
niet van. Tegenover zoveel Groningse consensus kan ik natuurlijk niet op.
De verdeling van bevoegdheden is voor mij een belangrijke insteek voor dit
debat. Gelet daarop vind ik het een rare manier van opereren.Een vergelijkbare opmerking valt te maken over de gebiedsgerichte differentiatie
van het vergunningsvrij bouwen. Dat de staatssecretaris niet gecharmeerd is
van het amendement waarmee ik probeer een eerdere nota van wijziging van hem
opnieuw in te bouwen, begrijp ik wel. Toch vind ik het vreemd dat een aantal
bezwaren daartegen worden geformuleerd die heel krachtig klinken en die ik
niet direct kan pareren, maar nu kennelijk ineens kunnen worden toegepast
op mijn amendement, maar in het verleden niet op de nota van wijziging. Zij
zijn juridisch van aard. Ik heb letterlijk de tekst overgenomen die destijds
in de nota van wijziging stond. Zeg dan tegen mij, dat het niet bevalt omdat
er mooie afspraken over zijn gemaakt met het veld. Het type tegenargumentatie
dat nu is gebruikt, keert zich tegen de staatssecretaris in een eerdere fase.
Ik vond dat geen sterk nummer. Vooralsnog handhaaf ik het amendement. Ik zal
nog eens zorgvuldig kijken naar het wat mildere of lichtere amendement dat
de heer Rietkerk daarna heeft ingediend.Wij hebben een wat lastige discussie gehad over een amendement van de
heer Poppe en mijn amendement op stuk nr. 16. Die amendementen lijken op elkaar,
maar de effecten verschillen behoorlijk. Het gaat, simpel gezegd, over bouwwerken
die vergunningsvrij kunnen worden als de buurman ermee instemt. In eerste
termijn heb ik dat aangekondigd als mijn liberale bijdrage. Ik denk dat ik
het nu iets anders moet formuleren: als een bijdrage aan het verder terugdringen
van de lasten van burgers en vermoedelijk ook van gemeenten. Of je dat nu
liberaal noemt of een verlaging van de lastendruk, beide doelstellingen zullen
de staatssecretaris goed in de oren klinken. Ik erken dat wijze waarop de
staatssecretaris mijn amendement vervolgens juridisch bejegende mij niet meer de vrijmoedigheid gaf om uit mijn stoel te komen en dat te
pareren. Ik vond dat hij een sterk argument had, waar ik niet direct wat tegenin
kon brengen. Hij had relevante kritiek. Dat heeft ertoe geleid, dat ik de
afgelopen twee uur nader beraad heb laten voeren. Goed overleg achter de schermen
heeft geleid tot een nieuw amendement, op stuk nr. 27. De inhoud is overeind
gebleven, maar er is een andere vormgeving gekozen. Naar mijn overtuiging
is die juridisch aanvaardbaar. Ik ben benieuwd of de staatssecretaris het
amendement ook politiek aanvaardbaar wil verklaren. Ik nodig hem daartoe uit,
want mijn doelstellingen zullen hem sympathiek moeten zijn.Ten slotte mijn amendement op stuk nr. 14; dat gaat over het uit het wetsvoorstel
halen van bevoegdheden die de staatssecretaris krijgt om een nationale model-welstandsnota
te formuleren. Ook hiervoor geldt: "Doe dit nu niet, waar bemoeien wij ons
mee? Vertrouw nu maar iets toe aan de autonomie van gemeenten." Het bewijs
van de wijsheid van mijn amendement werd geleverd door de motie van mevrouw
Van Gent. Deze bevat een wens om de AMvB te gebruiken op een wijze die de
staatssecretaris en ook mij misschien niet welgevallig is, maar daar gaat
het nu even niet om. Wel toont de motie aan hoe je zo'n AMvB heel goed kunt
gebruiken om vanwege de staatssecretaris bepalingen te laten opnemen in de
model-welstandsnota, in dit geval inspraakregels op buurt- en wijkniveau.
Naar de inhoud kan dit best sympathiek zijn, maar ik vind dat wij de staatssecretaris
niet in de verleiding moeten brengen om zo ver te gaan dat hij dit soort algemene
AMvB's slaat. Dat moeten wij gewoon niet doen, dat zou een motie van wantrouwen
jegens het lokale bestuur zijn. Ik ben nooit lid van een gemeenteraad geweest
en misschien zie ik het allemaal veel te mooi, maar dit is mijn bestuurlijke
uitgangspunt, dus ik handhaaf zeker mijn amendement.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Er worden nu grote woorden gesproken: "motie van wantrouwen
jegens het lokale bestuur" en "strategieën van verleiding".De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Die woorden zijn van u.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U en ik kunnen hier natuurlijk heel verschillend tegen aankijken, en dat
is in dit geval ook zo. U wil de mogelijkheid van vergunningvrij bouwen per
gebied beperken.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Ik wil gemeenten de bevoegdheid geven om dat te doen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Maar je kunt zeggen dat daarmee de invloed van de burger ook wordt verkleind.
Ik vul het niet tot aan de punt en de komma in, maar ik wil per gebied het
welzijnsbeleid laten vaststellen, waarbij de burgers kunnen worden betrokken.
Ik heb de indruk dat u dit eigenlijk wel een heel sympathieke gedachte vindt.
Ik wil ook helemaal niet betuttelen of wat dan ook, maar wij stellen nu wel
vast dat de gemeenten een welstandsnota moeten opstellen. Dan is het toch
helemaal niet vreemd om daarin een aantal toetsbare elementen aan te brengen
waarmee de rechtszekerheid van de burger enigszins gewaarborgd wordt, ongeacht
waar die burger woont?De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):U bent zelf gemeenteraadslid geweest, zo meen ik.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Negen jaar.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Zelfs negen jaar dus. Zou u het normaal en acceptabel gevonden hebben
om in Groningen vanuit Den Haag door een staatssecretaris voorgeschreven te
krijgen wat u in het welstandsbeleid zou moeten opnemen, in dit geval inspraakregels?
Want hou me ten goede, als u dit wenst, wil de staatssecretaris misschien
nog op andere punten ingrijpen. Zou u dat als raadslid acceptabel hebben gevonden?
Ik denk dat uw reactie meteen zou zijn geweest: "Waar bemoeit u zich mee,
Den Haag?"Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik zou als gemeenteraadslid tegen de staatssecretaris gezegd hebben: "Hartstikke
goed dat u het zo heeft geregeld, ik had het zelf ook al bedacht." Maar er
zijn wellicht anderen die hier niet aan denken en ik wil dit gewoon waarborgen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Dan moet ik zeggen dat ik meer vertrouwen heb in het voormalige gemeenteraadslid
Van Gent dan in de huidige staatssecretaris Remkes.Kortom, voorzitter, ik zou artikel 12a toch willen bevrijden van de bevoegdheid
tot het maken van zo'n nationale modelnota. En voor het overige heb ik waardering
voor het wetgevende werk van de staatssecretaris.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Het moge duidelijk zijn dat wij niet tegen dit wetsvoorstel
zijn. Ook wij zijn van mening dat er meer moet kunnen met minder bureaucratie,
maar er moet wel voor gezorgd worden dat niets definitief verpest wordt en
dat er geen langdurige burenruzies kunnen ontstaan.De staatssecretaris heeft tegen ons amendement op stuk nr. 12 zowel principiële
als technische argumenten aangevoerd. Hij raadde aanneming van dit amendement
ten sterkste af. Als ik het goed heb begrepen, heeft zijn principiële
bezwaar betrekking op de aantasting van de rechtszekerheid voor degene die
wil bouwen. Volgens mij doet deze stelling geen recht aan de bedoeling en
evenmin aan de inhoud van mijn amendement.Het gaat daarbij om vergunningvrije bouwplannen. Het amendement stelt
een soort tweetrapsraket voor. Er moet een soort gestandaardiseerd formulier
komen aan de hand waarvan degenen die vergunningvrij willen bouwen, overeenstemming
met hun buren kunnen bereiken. Op dat formulier moet natuurlijk precies worden
aangegeven wat zij willen bouwen en hoe zij dat willen vormgeven. Dat formulier
kunnen zij op het stadhuis halen en dan krijgen zij daar nog een voorlichtingsfolder
bij. Zoals aangegeven, gaan zij daarmee naar de buren, die daarop vervolgens
"ja" of "nee" zeggen. De staatssecretaris kan bij AMvB bepalen hoe dat formulier
en de voorlichtingsfolder eruit komen te zien. Hij kan zijn creativiteit gebruiken
om dat op een heel duidelijke manier vorm te geven, opdat het voor de buren
duidelijk is wat betrokkene wil.Nogmaals, degene die wil bouwen, gaat met het formulier en de voorlichtingsfolder
naar de buren en vraagt of zij het eens zijn met zijn plannen.
Als die "ja" zeggen, is er geen probleem en kan betrokkene vergunningvrij
bouwen.Dit kan ook leiden tot vragen bij de buren of zelfs tot saamhorigheid.
De buren kunnen het namelijk een goed plan vinden dat zij ook willen uitvoeren.
Zij kunnen besluiten om het plan gezamenlijk uit te voeren en elkaar daarbij
te helpen. Dit kan zelfs tot mooie dingen leiden.De buren kunnen ook overwegende bezwaren hebben. Dat moet ook duidelijk
in het formulier staan. In dat geval is er nog geen man overboord. Immers,
dan wordt "vergunningvrij" "licht vergunningsplichtig". Dit biedt rechtszekerheid
voor de buren, alsook voor de initiatiefnemer. De staatssecretaris zal het
met mij eens zijn dat het feit dat een bouwvergunning nodig is, niet betekent
dat men geen rechten heeft. De staatssecretaris had het namelijk over aantasting
van de rechtszekerheid. Dat is dus niet waar. In de meeste gevallen worden
de bouwvergunningen namelijk gewoon verleend, ook als er bezwaar wordt aangetekend.
Ik herhaal dat dit geen aantasting is van de rechtszekerheid; het is wél
een verbetering van de rechtszekerheid van de omwonenden.Hiermee kom ik te spreken over de technische bezwaren van de staatssecretaris
tegen het amendement. Die vind ik wat flauw. Hij heeft zelf gekozen voor een
wetsvoorstel waarvan het grootste deel bij AMvB wordt ingevuld. Dit geldt
automatisch ook voor wijziging daarvan.Ik ben benieuwd wat volgens de staatssecretaris het verschil is tussen
het gewijzigde amendement op stuk nr. 27 van de heer Van Middelkoop en dat
van mij op stuk nr. 12. Mijn amendement gaat uit van een vergunningvrij bouwproject,
waarvoor toestemming moet zijn. Is die toestemming er niet, dan wordt dat
licht vergunningsplichtig. Ingevolge het amendement van de heer Van Middelkoop
gaat het om een bouwplan dat licht vergunningsplichtig is en dat bij verkregen
toestemming vergunningvrij wordt. Als die twee amendementen in elkaar worden
geschoven, zijn volgens mij alle kanten gedekt. Als de staatssecretaris het
eens is met de technische aspecten van het amendement op stuk nr. 27, heb
ik morgen een ander amendement dat van vergunningvrij eventueel leidt tot
licht vergunningsplichtig bij ontbrekende overeenstemming. Dan zijn beide
kanten dus eerlijk gedekt. Volgens mij is het heel eerlijk en heel goed. Ik
hoop dan ook dat de heer Van Middelkoop het hiermee eens is. Ik zie hem nu
vrolijk kijken.Het gaat ons natuurlijk niet om stoplichten en lantaarnpalen, zoals de
staatssecretaris opmerkte. Het gaat ons wel om aan-, uit- en opbouwen in woonbuurten.
Naar onze mening laat de formulering van het amendement de staatssecretaris
alle ruimte om de voorgestelde regeling alleen op genoemde bouwprojecten van
toepassing te verklaren en nader te omschrijven, zoals hij dat ook voor alle
andere mogelijke dingen doet.In ons amendement hebben wij gekozen voor het begrip "eigenaren", omdat
deze perikelen zich voornamelijk voordoen in wijken met koopwoningen. Ik hoop
dat het duidelijk is wat ik bedoel.Een punt van discussie was ook de maximaal 50% bebouwing van het erf.
Met het oog op de handhaafbaarheid heb ik ervoor gepleit te werken met een
percentage van het kaveloppervlak. Dan kan er nooit discussie ontstaan over
de vraag welk oppervlak bij de berekening in aanmerking moet worden genomen.
Ik denk hierbij ook aan de opmerking van de heer Rietkerk. Ik meen dat maximaal
65% van de kavel bebouwd zou mogen worden, al is dat percentage arbitrair.
De staatssecretaris beweerde dat er met de formulering "oorspronkelijk erf"
in de praktijk nooit problemen zijn geweest. Ik heb echter andere informatie.
Ik wijs erop, dat thans in Utrecht een hoog oplopende discussie wordt gevoerd
over de grond onder aangebouwde bergingen. Die bergingen zijn gelijktijdig
met de woningen gebouwd, maar over de grond daaronder zijn de bewoners het
niet met de gemeente eens. Volgens de ene partij behoort die grond niet tot
het oorspronkelijke erf en volgens de andere partij wel. De gemeente is het
in ieder geval niet met de bewoners eens. Zoiets komt dus wel voor. Daarom
krijg ik op dit punt van de staatssecretaris graag een nadere reactie, met
name omdat ik hem geen argumenten tegen mijn voorstel om met een percentage
per kavel te werken, heb horen aanvoeren.De staatssecretaris is ook niet ingegaan op mijn suggestie om dat percentage
gebiedsgericht te laten variëren. In dit verband denk ik ook aan het
gestelde in het amendement op stuk nr. 17 van de heer Van Middelkoop. Bij
sommige bouwprojecten en in sommige gebieden heeft de buitenruimte een functie
die bepalend is voor het karakter van de wijk. Dat moet je niet verpesten.
De architect of de stedenbouwkundige heeft namelijk met een bepaald oogmerk
zijn keus gemaakt. Op dit punt krijg ik ook graag een reactie van de minister.Voorzitter! Dan kom ik te spreken over de kwestie van de anderhalvemetergrens.
In mijn eerste termijn heb ik gevraagd waarom die niet betrekking zou kunnen
hebben op alle gebouwen hoger dan 2 meter. De gedachte daarbij is natuurlijk,
dat bij een bouwwerk hoger dan 2 meter al snel sprake is van hinder voor de
buren vanwege geringere lichtinval of minder bezonning. Ook kan sprake zijn
van geluidsoverlast en verder kunnen geuren een rol spelen. Graag hoor ik
wat van de staatssecretaris wat hij daarvan vindt.Dan wil ik kort nog iets zeggen over enkele amendementen. Het amendement
van de heer Rietkerk op stuk nr. 19 spreekt ons, in tegenstelling tot de staatssecretaris,
aan. De SP-fractie is van mening dat het voorgestelde helemaal niet hoeft
te leiden tot extra bureaucratie. Je moet alleen de checklist die toch al
nodig is voor de constructieve aspecten uitbreiden met een gezondheids- en
veiligheidsaspect. Op zichzelf hebben wij dus geen bezwaar tegen aanneming
van dit amendement.Ik begrijp dat de amendementen 17 en 21 door de staatssecretaris worden
afgewezen. Hij heeft gezegd dat hij na het overleg met de VNG en de Federatie
welstand ervan overtuigd is geraakt, dat het voorgestelde niet werkt. Ook
is hij bang dat met het gebiedsgerichte beleid via een achterdeurtje de verruiming
van de vrijstelling om zeep wordt geholpen. Ik heb zojuist al gezegd wat mijn
opvatting hierover is. Op deze aspecten zou ik graag een meer inhoudelijke
reactie krijgen, zodat ik mij beter een oordeel kan vormen. Zelf heb ik al
in het kader van de bijzondere gebieden het voorbeeld van een maximaal bouwpercentage
van 65 van de kavel genoemd. Voorzitter! Er zijn veel mitsen en maren. Op het wetsvoorstel zelf zijn
wij niet tegen, maar er kan wel wat aan verbeterd worden.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter! Ik wil de staatssecretaris danken voor zijn beantwoording
in eerste termijn. Ik zeg het de heer Van Middelkoop na, dat de uiteenzetting
van de staatssecretaris af en toe een hoog poldergehalte had. Ook de SGP-fractie
vindt het uitstekend dat de staatssecretaris overleg voert met de gemeenten
en de Federatie welstand. Maar zoals voor elk polderoverleg geldt, moet ook
hier een harde randvoorwaarde zijn, dat de eigen verantwoordelijkheid van
de regering en het parlement niet wordt aangetast. Wij zullen dan ook louter
en alleen op basis van de inhoudelijke gedachtewisseling hier ons standpunt
over de amendementen bepalen.Ik herhaal de vragen die ik in eerste termijn heb gesteld en waarop ik
van de staatssecretaris geen antwoord heb gekregen. Die vragen waren de volgende.
Is bij de voorbereiding van het wetsvoorstel wel goed naar het veld geluisterd?
Ik vraag dit ook met het oog op de handhaafbaarheid en de uitvoerbaarheid
van deze bouwregelgeving. Ik zeg dat ook tegen de achtergrond van het feit
dat de herziene Woningwet 1991 uitdrukkelijk deregulering en vereenvoudiging
beoogde. De vraag blijft dan toch staan, hoe het komt dat dat wetsvoorstel
toch niet die vereenvoudiging en die deregulering heeft gebracht die men er
destijds van verwachtte. Het is toch goed, die lessen te betrekken in dit
wetgevingsproces?Voorzitter! Belangrijke onderdelen moeten bij AMvB worden uitgewerkt.
Wij hebben in een interruptiedebatje nog een discussie gehad over de vraag,
in hoeverre dit wetsvoorstel aanvankelijk al voorzag in voorhangprocedures.
Ik heb gewezen op een aantal bepalingen waarin wel degelijk de betrokkenheid
van het parlement was geregeld, ook bij gedelegeerde regelgeving. Maar aan
de hand van de vierde nota van wijziging begrijp ik dat de staatssecretaris
doelt op een zwaardere voorhangprocedure, waarbij het concept daadwerkelijk
naar de Kamer komt, zodat op die manier al in een eerder stadium bedenkingen
tegen de inhoud naar voren kunnen worden gebracht. Ook de SGP-fractie stemt
daarmee in dit geval graag in.In eerste termijn heb ik al naar voren gebracht dat het wetsvoorstel op
een aantal punten verbeteringen aanbrengt. Maar ook wij hebben kritiek geuit
op de centraliserende tendensen die wij erin aantreffen. Die kritiek is door
collega Van Middelkoop "vertaald" in een aantal amendementen, in het bijzonder
die over de gebiedsgerichte differentiatie en die over de nationale bemoeienis
met de inhoud van de Welstandsnota. Ik heb onze sympathie uitgesproken voor
die amendementen. De beantwoording van de staatssecretaris heeft mij nog niet
op een andere gedachte gebracht, zodat wij die amendementen zullen steunen.Mevrouw Ravestein heeft een amendement ingediend over de excessenregeling.
In eerste termijn heb ik gevraagd, welke argumenten zich nu eigenlijk tegen
zo'n regeling keren. Ik heb daarop nog geen duidelijk inhoudelijk antwoord
van de staatssecretaris gehoord. Wij moeten voorzichtig zijn om gemeentebesturen
bepaalde instrumenten te onthouden, die wellicht een heel nuttige functie
kunnen vervullen in het geval van excessen. Ik denk aan het voorbeeld dat
ook door andere woordvoerders naar voren is gebracht: stel dat iets is "opgeverfd"
op een manier die werkelijk foeilelijk is voor de omgeving, zou je in zo'n
geval dan niet moeten kunnen optreden? Waarom zou dat anders zijn voor een
vergunningvrij bouwwerk dan voor een vergunningsplichtig bouwwerk?De staatssecretaris is niet meer uitvoerig ingegaan op opmerkingen over
het burenrecht. Ik doel op de bezwaren die al eerder in de stukken naar voren
zijn gebracht over gevallen, waarin zich in de praktijk wel degelijk knelpunten
voordoen. Ik heb het voorbeeld genoemd van het bouwen boven iemand anders
erf, boven het erf van de buurman. Dan kan een bouwvergunning worden verstrekt.
Zou het in zo'n geval toch niet wenselijk zijn om ook in het kader van de
beslissing over de bouwvergunning daarmee rekening te kunnen houden? De staatssecretaris
heeft eerder in de stukken uiteengezet dat dat lastig in het limitatief-imperatieve
stelsel van de Woningwet is in te bouwen. Niettemin wil ik in ieder geval
vragen of ook dit element uitdrukkelijk in de evaluatie kan worden betrokken.
De staatssecretaris ziet hierin geen probleem, maar omdat in de praktijk die
signalen wel degelijk naar voren komen zou het belangrijk zijn om in de evaluatie
actief te bekijken, in welke mate die bezwaren in de praktijk voorkomen.Ik kom toe aan mijn amendement op stuk nr. 10 over de verlenging van de
overgangstermijn voor de uitwerking van het gemeentelijk welstandsbeleid en
de loketcriteria. Vanuit VNG en Federatie, maar ook in publicaties over het
bouwrecht is gesteld, dat de termijn van een jaar echt te kort is. Dit wetsvoorstel
wil een kwalitatieve sprong vooruit maken in het welstandsbeleid. Dan vinden
wij dat ook een reële termijnstelling voor de uitwerking van dit beleid
op zijn plaats is. Ik noem daarbij ook nog het argument dat mevrouw Van Gent
naar voren heeft gebracht, dat ook de inspraakprocedures tot hun recht moeten
komen. Een kwalitatief goed welstandsbeleid moet geen haastklus zijn. Er moet
nu een begin worden gemaakt met een sterk verbeterd welstandsbeleid, waarvoor
een reële termijn moet worden geboden. Het tegenargument van de staatssecretaris
is de vraag, of daarmee geen premie op nalatigheid wordt gezet. Ik zie dat
hier niet aan de orde. Voor loketcriteria geldt dat pas bij derde nota van
wijziging die verplichting daarvoor is gekomen. De eisen die aan de Welstandsnota
worden gesteld, lagen al eerder in het wetsvoorstel besloten. Maar de precieze
reikwijdte van welstand, van gevallen waarin de welstandseis gesteld mag worden,
was nog niet helemaal duidelijk. Bovendien, na indiening van het wetsvoorstel
onmiddellijk aan de gang gaan als gemeentebestuur en direct dus al anticipatie
verwachten, dat lijkt mij ook niet geheel terecht. Wetsvoorstellen hebben
immers de steun van het parlement nodig en kunnen nogal wat wijzigingen ondergaan.
Dit wetsvoorstel is daar een goed voorbeeld van. Hoeveel extra tijd is er
dan nodig? Een jaar of een half jaar? Ik begrijp natuurlijk het standpunt
van de staatssecretaris, waar hij eigenlijk helemaal geen verlenging van de
overgangstermijn wil, dat hij een half jaar aanvaardbaarder, wenselijker vindt
dan een jaar extra. Ik zou daarbij toch naar voren willen brengen
dat ik in mijn amendement nadrukkelijk voor een jaar heb gekozen, daarbij
in ogenschouw genomen hebbend dat vanuit gemeenten en de Federatie welstand
een veel langere termijn is bepleit. Het is dus niet zomaar een braaf opvolgen
van wat er door hen naar voren is gebracht. Ik heb begrepen dat op basis van
een reële inschatting van de termijn die nodig is om tot een kwalitatief
goed welstandsbeleid te komen, een extra jaar een gerechtvaardigde wens is.
Daarom handhaaf ik vooralsnog mijn amendement, zolang ik niet overtuigd raak
op grond van objectieve argumenten dat een kortere termijn aanvaardbaar zou
zijn.Voorzitter! Een voordeel van dit wetsvoorstel zal in ieder geval zijn
dat de meldingsplichtige bouwwerken verdwijnen. Het interessante van die meldingsplichtige
bouwwerken is dat ze een schoolvoorbeeld vormen van verwarringwekkend taalgebruik
doordat de wettelijke termen zich te ver verwijderd hebben van het gangbare
taalgebruik. Je kunt nog zulke sluitende wetgeving hebben, je kunt nog zo'n
goede voorlichting hebben, maar in de praktijk stuitten gemeenten telkens
op de hardnekkigheid van reacties van bepaalde burgers in de trant van: zo'n
bouwwerk behoef je toch alleen maar even aan te melden. Dat het daarmee niet
voorbij was en er nog wel degelijk een toets volgde, was heel moeilijk uit
te leggen. Wat dat betreft is het niet te hopen dat de voor- en de achterkantbenadering
een eigen leven gaat leiden. Goede voorlichting is zeker nodig, want er zullen
vast burgers zijn die in de toekomst menen begrepen te hebben en dit hun gemeentebestuur
zullen voorhouden, dat wanneer je iets aan de achterkant van je huis doet,
dit vergunningvrij is. Dat geeft wel aan hoe een gedetailleerde en herhaalde
voorlichting op dit punt nodig is.Er is een fragiel evenwicht tussen enerzijds de bouwvrijheid voor de burger
en anderzijds de belangen van derden en het publieke belang van een ordelijke
inrichting van de bebouwde omgeving. Een fragiel evenwicht waarvan je ook
na wetswijziging zorgvuldig moet vaststellen wat het effect daarop zal zijn.
Daarom pleiten wij ook voor een nauwgezette evaluatie van de praktische werking
van het wetsvoorstel na een aantal jaren, zodat de vraag bezien kan worden
of de deregulering en de vereenvoudiging die met dit wetsvoorstel worden beoogd,
ook daadwerkelijk zijn bereikt.Mevrouw Ravestein (D66):Mijnheer de voorzitter! Ook ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording
die deels voorspelbaar en deels overtuigend was. Ik heb overigens hetzelfde
gevoel, zoals door de heer Van Middelkoop verwoord, bij het voortdurend door
de staatssecretaris verwijzen naar het compromis met de Federatie welstand
en de VNG, juist waar het de Kamer is die nu dit wetsvoorstel behandelt.De staatssecretaris heeft in het algemene deel van zijn betoog gezegd:
"Welstand zorgt niet voor architectonische kwaliteit. Welstand is er alleen
om te zorgen dat het niet te lelijk wordt." Ik moet zeggen dat ik daar droevig
van word. Ik zou graag wat meer ambitie ten aanzien van welstand willen zien.
Welstand moet bijvoorbeeld ook kijken naar de stedenbouwkundige omgeving en
moet niet alleen elk pand op zich beoordelen. Als gemeenteraadslid heb ik
te vaak bouwplannen langs zien komen waarop stond: welstand node akkoord.
Dan gaat men akkoord met een 6 min, terwijl welstand best wat kritischer zou
mogen zijn. Waar ik eerder gesproken heb over de zichtbaarheid, bedoel ik
dat niet zozeer als een apart criterium in de wet, als wel als een heel relevant
onderdeel waar het gaat om de welzijnsaspecten. In de gemeente Rotterdam is
inmiddels besloten om hoogbouw aan een extra kritische welstandstoets te onderwerpen,
om de simpele reden dat hoogbouw zo beeldbepalend is voor het uiterlijk van
de stad. Ik vind het heel goed om daar op die manier naar te kijken. Ik hoop
dat de staatssecretaris wat dat betreft afstapt van het idee dat welstand
er alleen maar is om ervoor te zorgen dat het niet te lelijk wordt.Ik handhaaf mijn amendement over de excessenregeling. Ik ben de staatssecretaris
zeer dankbaar voor de relatieve steun – vergeleken met de andere amendementen
over de gebiedsgerichte uitwerking – voor dit amendement.Over een aantal moties en amendementen wil ik nog overleggen met mijn
fractie. Ook ik wil dus graag in een iets later stadium stemmen.In mijn eerste termijn heb ik mij uiterst kritisch uitgelaten over dit
wetsvoorstel. Ik heb nu het gevoel dat wij het maar eens op deze manier moeten
proberen. Ik zie hoe blij de heer Remkes daarmee is.Iedereen heeft gewezen op het grote belang van de evaluatie. Ik vind dat
wij bij die evaluatie goed moeten bekijken of zich door het verruimen van
de mogelijkheid voor vergunningvrij bouwen geen ongewenste ontwikkelingen
hebben voorgedaan.De heer Schoenmakers (PvdA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris, die zoveel zaken helder heeft
gemaakt, zijn motieven duidelijk heeft aangegeven en daarmee zijn keuzes heeft
verhelderd.De vermaatschappelijking heeft een belangrijk accent gekregen. Dat is
een grote verdienste. Willen wij van welstand een niet weg te denken onderdeel
van de burgerzin maken, dan is die vermaatschappelijking vreselijk belangrijk.
Dat is toch wel een belangrijk ideaal en dat realiseer je niet door verboden,
maar door een voortdurend overleg over de bedoelingen van het welstandbeleid.
Het is nu inderdaad nog een vangnet; een minimumoptie. De welstand kent maar
twee termen: bezwaar en geen bezwaar. Daar zit niks tussenin. "Met node geen
bezwaar" bestaat bij welstand helemaal niet. Ik vind het overigens wel een
mooie formulering.Is een gemeente eenmaal bezig met de kwaliteit van de openbare ruimte,
dan streef je ernaar dat welstand daarbij fungeert als aanjager – ik
verwijs daarbij toch weer even naar het grote project openbare ruimte –
dat het vangnet wordt verlaten en dat de lat steeds hoger wordt gelegd. Dat
zou de ambitie moeten zijn. Als wij eenmaal zover zijn, wordt de welstand
als rijksbeleid nagenoeg overbodig. Dat zou natuurlijk heel mooi zijn.De vermaatschappelijking krijgt natuurlijk ook vorm doordat in alle welstandscommissies
burgers behoren te zitten die niet zijn opgeleid als architect of stedenbouwkundige
maar wel een meer dan gemiddelde interesse hebben en een oordeel kunnen geven
over de kwaliteit van de openbare ruimte. Niet iedereen zal
zich geroepen voelen om plaats te nemen in een welstandscommissie, zeker niet
als je van tevoren weet dat hoon en miskenning je vaak ten deel kunnen vallen.Daarnaast zal de gemeenteraad bij de totstandkoming van het nieuwe welstandsbeleid
een welstandsnota vaststellen waarin onder andere criteria zijn opgenomen.
Die nota zal vervolgens onderhevig zijn aan inspraak. Door die inspraakronde
wordt draagvlak verkregen en krijgt de vermaatschappelijking wortels. Dat
zal nu gebeuren; dat kan niet anders. Dit wordt natuurlijk aangevuld met een
plicht tot verslaglegging van de welstandscommissie en de gemeenteraad. Tevens
is er sprake van verslaglegging van B&W, waarin men aangeeft hoe te zijn
omgegaan met het welstandsadvies terzake van bouwvergunningen. Dat is een
belangrijk punt.Mevrouw Verbugt heeft aangegeven dat het nodig is dat in geval van afwijking
van de welstandsnota, op zware of ernstige maatschappelijke gronden, dit wordt
voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad is immers de autoriteit die een en
ander moet vaststellen. Ik heb gesproken over de situatie waarin B&W afwijkt
van het welstandsadvies. De staatssecretaris heeft gezegd dat dit probleem
is afgedekt. Op zo'n moment is B&W immers verplicht om bij de bekendmaking
van het besluit en bij publicatie van verlening van de bouwvergunning, als
de inspraak- en de bezwarenprocedure voor de inwoners begint, bekend te maken
of men is afgeweken van het welstandsadvies. Was dat maar waar! Ik heb dat
nog nooit gezien. Derhalve heb ik de vrijheid genomen om daarover een amendement
te maken. Ik zal in het vervolg wel horen of dat zinnig is. Het amendement
verplicht B&W tot de bedoelde bekendmaking. Dat voorkomt dat B&W zaken
door de vinger ziet om te voorkomen dat, bijvoorbeeld, een vestiging van een
bedrijf in een buurgemeente terechtkomt. Dan komt er alsnog een lelijk gebouw
te staan op een kavel of een bedrijventerrein. B&W mag de bedoelde bevoegdheid
hebben. Men moet zich dan wel in het discussiecircuit begeven met de burgers
van de stad. Die moeten te lezen krijgen dat er wellicht iets gebouwd gaat
worden wat door de welstandscommissie niet als voldoende is verklaard. Ik
dien op dat onderdeel dan ook een amendement in.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het gewijzigde amendement op stuk nr. 28 stelt dat bepaald kan worden
dat in plaats van een welstandcommissie een stadsbouwmeester wordt aangesteld.
Daarover hebben wij al eerder het nodige gewisseld. De heer Schoenmakers spreekt
van het betrekken van burgers. Bij een stadsbouwmeester is het maar de vraag
of daarvan sprake is. Het amendement op stuk nr. 29 stelt dat, indien een
beslissing als bedoeld in het eerste of tweede lid van het betrokken artikel
afwijkt van het advies van de welstandscommissie, dit met de redenen voor
de afwijking bij de bekendmaking wordt vermeld. Hoe staat het echter met de
afwijking door de stadsbouwmeester? Die komt in dit verhaal helemaal niet
meer voor. Is dat geen meten met twee maten? In het andere amendement is het
consequent doorgevoerd, maar hier ontbreekt het.De heer Schoenmakers (PvdA):Nee, in het geheel niet. Ik kom straks nog op het voorgaande. Ik heb een
en ander herschreven. In mijn optiek geeft de stadsbouwmeester een welstandsadvies
en B&W mag daarvan afwijken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Gaat de stadsbouwmeester niet veel meer met een stedenbouwkundige toets
aan het werk, wat overigens niet erg is? Een welstandscommissie heeft toch
een andere taak? In die commissie kunnen ook de burgers vertegenwoordigd zijn.
Waarom zet de heer Schoenmakers het ene af tegen het andere?De heer Schoenmakers (PvdA):Mevrouw Van Gent schept haar eigen probleem door te veronderstellen dat
de stadsbouwmeester hoofdzakelijk stedenbouwkundige zou zijn. Dat is niet
zo. Dat valt ook niet onder de welstandsbeoordeling.De heer Van der Staaij (SGP):Wat voegt het nieuwe amendement van de heer Schoenmakers toe aan de algemene
bepaling in het Algemene wet bestuursrecht, die al stelt dat gemeld moet worden
indien men van een advies afwijkt?De heer Schoenmakers (PvdA):Het voegt toe, dat er een duidelijke publicatieplicht is op het moment
dat het vatbaar is voor inspraak. Ik heb net aangegeven, dat het geregeld
lijkt te zijn in de Algemene wet bestuursrecht, maar dat het in specifieke
wetgeving klaarblijkelijk gemakkelijk verdwijnt. Ik wil het daarom nog eens
een keer herhaald hebben in de specifieke wetgeving.De heer Van der Staaij (SGP):Wij hebben toch een Algemene wet bestuursrecht om het niet in elke wet
te herhalen en op die manier tot deregulering te komen? Dat frustreert u door
dit nu overbodig opnieuw te bepalen.De heer Schoenmakers (PvdA):Ik hoop dat het tot deze uitzondering kan worden beperkt.Het is echt onmogelijk om deze kwestie uitputtend te regelen. Ik heb gisteren
al gezegd dat de vrijheid in dit verhaal heel erg beperkt is. Als er nog een
klein beetje vrijheid mogelijk is, moet je die benutten. In die zin wil ik
de staatssecretaris graag volgen op het toch wat onzekere pad, want je moet
met onzekerheden durven leven. Dankzij het amendement van de heer Rietkerk
heb ik heel nadrukkelijk horen zeggen, dat wij een evaluatieperiode zouden
moeten inlassen. Daarmee ben ik het helemaal eens. Wij hebben nu voldoende
gepraat over een aantal losse dingen, zoals excessen en gebiedsgericht zijn.
We kunnen wel proberen die in het geheel terug te frommelen, maar ik zou de
ruimte willen nemen om deze regeling een tijdje te proberen en te bekijken
hoe dat afloopt. Ik koppel daaraan wel vast, dat ik van de staatssecretaris
wil vernemen hoe wij elkaar in zo'n periode van trial and error in de gaten
houden. Als het fout gaat, moeten wij dat niet pas na drie jaar horen. We
moeten al heel snel een rapportage krijgen over welke ervaringen men in den
lande heeft met dat wat vrijere welstandsbeleid waarin een aantal zaken wordt
overgelaten aan goed burgerfatsoen. In die zin geef ik graag mijn steun aan
een uitspraak die zo'n periode aanbeveelt. Ik heb in de stukken gezien dat
er een periode van drie jaar wordt aanbevolen.De heer Rietkerk (CDA):In de eerste termijn heeft u een aantal voorbeelden genoemd als het gaat
om de kwaliteiten van bijvoorbeeld een monument of een straat
in Groningen, gebouwd volgens de Amsterdamse school. Toen zei u dat daarvoor
wellicht wat moest gebeuren, omdat u voor die situaties vergunningvrij bouwen
op geen enkele manier meer in beeld heeft. Trekt u die consistente lijn nu
door of trekt u die opmerking in?De heer Schoenmakers (PvdA):Nee. U hebt een amendement ingediend betreffende een monument in de omgeving
waarvan vrijelijk gebruik wordt gemaakt van het vergunningvrij bouwen. Dat
is inderdaad een enigszins lastige kwestie. Ik zou echt niet weten hoe dat
in de praktijk afloopt. Dat is zo'n kwestie waarvan ik zeg: ik wil wel eens
zien hoe die vrijheid zich in de praktijk ontwikkelt tot iets wat acceptabel
is. Dat zou ik aandurven, maar, zoals ik al zei, onder de voorwaarde dat als
de staatssecretaris na een halfjaar ziet dat hij het compleet mis heeft gehad
en het slechts leidt tot een steeds grotere verrommeling van de ruimte en
van het beeld, hij ermee stopt.Tot slot kom ik weer aan die stadsbouwmeester toe, voorzitter. Ik heb
mij inderdaad de woorden van de staatssecretaris enigszins aangetrokken en
wat correcties aangebracht in de tekst van mijn amendement. Het kan niet anders:
óf je kiest voor een welstandscommissie zoals wij die kennen óf
voor een stadsbouwmeester met die bevoegdheden. Samen kan niet. Wel kan naast
een welstandscommissie een stadsbouwmeester worden aangesteld, maar die kan
zich dan niet bezighouden met het welstandsbeleid, want dan zou hij als gemeenteambtenaar
een bevoegdheid krijgen die niet past bij de onafhankelijkheid van de welstandscommissie.
Het is echt een innovatief idee en het past ook in een wat anticiperender
en proactiever deelnemen vanuit de gemeente aan de totale welstand. Dat de
stadsbouwmeester kennis over stedenbouw in zijn persoonlijke bagage heeft,
is alleen maar meegenomen, al moet hij zich bij zijn daadwerkelijke welstandsadvies
beperken tot de architectuur. Die lijn moet hij nu eenmaal volgen. Het grote
voordeel is echter dat zo'n stadsbouwmeester elke dag aanwezig is, vergunningen
kan afgeven en kan voorzien van een welstandsadvies. Voor de burger is hij
een veel beter service-instrument. In het vooroverleg en bij het inlichten
en voorlichten van de burger kan hij aangeven welke criteria gelden in de
diverse bouwomstandigheden. Hij is ook een veel sneller instrument. Het nadeel
is inderdaad dat er geen vertegenwoordiger van de burgers in die commissie
zit; dat probleem kan ik niet oplossen. Maar zoals ik de vorige keer al zei,
een welstandscommissie kent ook een vorm van anonimisering in meerderheidsbesluiten.
Een stadsbouwmeester staat echt voor zijn zaak en is aanspreekbaar. Na twee
keer drie jaar, en misschien al na drie jaar, is hij weg. In die zin gaat
het hier dus over een nieuwe manier van denken: hoe kun je de kwaliteit van
de omgeving zeer deskundig laten coachen en hoe wordt de burger desondanks
snel geholpen met zijn bouwaanvraag?De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De voorzitter:De tweede termijn van de kant van de Kamer heeft bijna net zo lang geduurd
als de eerste termijn van de Kamer. Daarom zal ik zeer terughoudend zijn met
het toestaan van interrupties, ook omdat er hierna nog een onderwerp op de
agenda staat en wij om elf uur de vergadering willen beëindigen.Staatssecretaris Remkes:Voorzitter! Het was wel aardig om de laatste inbreng van de Kamer, van
de heer Schoenmaker, en de eerste inbreng van de Kamer, van mevrouw Van Gent,
naast elkaar te leggen. De heer Schoenmaker zei dat stedenbouw geen onderwerp
is waar welstand over gaat. Hij zei dat terecht. Mevrouw Van Gent, refererend
aan de actualiteit in het noorden van het land, dat wij beiden goed kennen,
zei dat het referendum daar alles met welstand te maken heeft. Als je welstand
omschrijft als een subjectief gevoel, kan ik mij daar nog iets bij voorstellen.
Maar als je welstand begrijpt, zoals de wetgever dat ooit bedoeld heeft, heeft
het referendum daar niet zo verschrikkelijk veel mee te maken. Ik heb die
discussies zelf, vanuit mijn "welstandsbevinden", gevolgd en geconstateerd
dat de discussie te weinig ging over wat in de stedenbouw centraal hoort te
staan en te veel over wat centraal staat in de welstand in strikte zin. Inzake
de vraag of mensen zich in een bepaalde open ruimte gelukkig en wel voelen,
is stedenbouw waarschijnlijk een belangrijker regime dan welstand in enge
zin. Ik bevind mij dan ook meer aan de zijde van de heer Schoenmaker dan aan
de zijde van mevrouw Van Gent. Die gevoelens had ik de afgelopen weken ook.Mevrouw Van Gent had een aardige bijdrage aan de discussie. Zij vond dat
ik de indruk wekte zelf een klusser te zijn. Als ik voor één
zaak absoluut ongeschikt ben, is het wel daarvoor. Mijn klusvermogens beperkten
zich in het verleden, toen ik een kleine jongen was, tot het bouwen van konijnenhokken.
Dat kon ik redelijk goed. Maar verder zijn mijn vaardigheden betrekkelijk
beperkt. Mijn woning staat in een openbare ruimte, die niet veel kan hebben.
Daar moet buitengewoon zorgvuldig mee worden omgesprongen. Bovendien is het
bij mijn huis nog maar de vraag wat de voorkant is en wat de achterkant. Bij
het lezen van het wetsvoorstel heb ik mij ook afgevraagd of ik er in mijn
privé-situatie mee uit de voeten kan. Dat is wel het geval. Mogelijke
verbouwingen zullen overigens aan de voorkant plaatsvinden, dus die zijn licht
vergunningsplichtig.Mevrouw Van Gent en de heer Rietkerk hebben iets gezegd over de evaluatie.
Ik was het daar zeer mee eens. Ik ben het eens met degenen die gezegd hebben
dat wij moeten waken voor koudwatervrees. Ik heb bij de heer Rietkerk enige
koudwatervrees bespeurd, terwijl hij ook pleit voor een evaluatie. Ik meen
dat er in dat opzicht sprake is van een zekere discrepantie. Laten wij met
elkaar afspreken dat wij over drie jaar gaan evalueren. De zaken die van de
zijde van de Kamer zijn aangevoerd, zullen in die evaluatie worden betrokken.
Ik heb niemand horen zeggen dat zaken naar voren zijn gebracht die wij onder
tafel moeten houden. Het moet een volwaardige evaluatie worden die laat zien
tot welke resultaten een en ander heeft geleid en of zaken gerepareerd moeten
worden in de zin van meer of minder regelgeving van rijkszijde. Ik heb de
overtuiging dat wij een goed evenwicht hebben gevonden tussen een aantal individuele
vrijheden en een aantal collectieve waarden die wij met elkaar in stand willen houden. Dat moet in de toekomst het leidend beginsel zijn.Mevrouw Van Gent, mevrouw Ravestein en de heer Van Middelkoop hebben een
opmerking gemaakt over het polderproces en hebben eraan toegevoegd dat dit
niet kan inhouden dat de Kamer monddood is. Dat is vanzelfsprekend. Ik zou
er ernstig bezwaar tegen maken als ik als Kamerlid geconfronteerd werd met
een dergelijke presentatie. Ik ontzeg de Kamer op geen enkele manier het recht
om welk punt dan ook aan de orde te stellen. Waarom het mij gaat, is dat ik
ervan uitga dat, als ik met maatschappelijke organisaties in een fatsoenlijk
bestuurlijk proces zit, in dat proces alle punten aan de orde komen die men
naar voren wil brengen. Er zijn dan twee mogelijkheden. Of men bereikt overeenstemming
of men bereikt geen overeenstemming. Vervolgens gaan er allerlei signalen
in de richting van de Kamer en volgt er een debat over. Waartegen ik bezwaar
heb is dat, als in een bestuurlijk overleg zaken niet aan de orde worden gesteld
terwijl zij wel bekend zijn, zij alsnog via een achterdeur aan de orde komen.
Ik heb die dan niet kunnen wegen. Ik vind dat bestuurlijke partners die met
elkaar om de tafel zitten dergelijke zaken op een volwassen manier moeten
behandelen. Ik beroep mij overigens niet op wat van de zijde van de Kamer
naar voren is gebracht. Ik ben mij ervan bewust dat een aantal zaken volstrekt
legitiem zijn ingebracht. Per slot van rekening ben ik een groot liefhebber
van het parlementaire debat.Ik wil aan het adres van mevrouw Van Gent nog zeggen dat onze zuiderburen
de welstandstoets niet kennen, maar wel de architectenverplichting. Daarover
heb ik in eerste termijn een opmerking in de richting van de heer Schoenmakers
gemaakt. Ik sluit zo'n soort model voor de toekomst voor Nederland overigens
bepaald niet uit.Wat de vakantiewoningen betreft kan ik mevrouw Van Gent geruststellen:
een en ander is geregeld in artikel 40 van de Woningwet. Daarin wordt gesteld
dat al het bouwen vergunningsplichtig is. In het tweede lid wordt gesteld
dat geen bouwvergunning nodig is voor het plaatsen van een caravan –
dat is iets anders dan een vakantiewoning – op een kampeerterrein, voor
normale vakantiedoeleinden. De conclusie moet zijn dat vakantiewoningen altijd
vergunningplicht zijn.Voorzitter! Ik heb de indruk dat wij het over het voorlichtingsaspect
eens zijn, zodat wij daaraan geen woorden meer behoeven te wijden.Voorts meen ik dat mevrouw Verbugt en ik het eens zijn over de eigen verantwoordelijkheid
van het college van B&W waar het gaat om mogelijkheden om gemotiveerd
af te wijken van het welstandsadvies. Dat is een van de leidende beginselen
achter dit wetsvoorstel. Ik hoor uit de mond van mevrouw Verbugt twee motiveringen.
Allereerst is er de motivering dat men moet kunnen afwijken van een welstandsadvies.
Daarover zijn wij het eens; dit is opgenomen in het wetsvoorstel. Wat dit
betreft is de term "om zwaarwegende redenen" niet aan de orde. In de tweede
plaats gaat het om de vraag op welke titel het college van B&W moet kunnen
afwijken van een door de gemeenteraad aanvaarde beleidsnota over dit onderwerp.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik die politiek-bestuurlijke propositie een totaal
andere vind. Natuurlijk kan het college van B&W altijd tegen de raad zeggen:
wij zijn tegen die en die onbedoelde of juist wel bedoelde achteraf onjuist
gebleken bepalingen in de welstandsnota aangelopen en daarom stellen wij voor
om die nota te wijzigen. Ik kan mij zelfs voorstellen dat in de welstandsnota
zelf een aantal afwijkingsmogelijkheden wordt gedefinieerd. Mijns inziens
heeft men daar het in dit verband ingediende amendement niet voor nodig. Mijn
conclusie is dat de aanvaarding van dit amendement, voorkomend op stuk nr.
25, moet worden ontraden. Overigens zijn wij het over de essentie van deze
zaak eens. Mijns inziens is hier sprake van enige spraakverwarring.Een soortgelijke benadering geldt waar het gaat om de noodzaak, verdergaande
juridisering tegen te gaan. Ik zou niet graag zien dat, als gevolg van onduidelijkheden
op dit punt, de rechter meer mogelijkheden zou krijgen voor eigen interpretatie.
Ik vind dat hier echt het primaat van het politieke, democratisch gelegitimeerde
bestuur geldt. Ook de Handelingen van deze vergadering zijn een onderdeel
van de wetsgeschiedenis; daarover kan geen misverstand bestaan.Voorzitter! Ik heb wat moeite met de motie van de heer Rietkerk over schuine
percelen. Misschien ben ik te strak in de leer, maar ik vind dat het in een
plenair debat zoveel mogelijk over de hoofdlijnen moet gaan. Wij hebben de
afspraak gemaakt – om die reden is de vierde nota van wijziging ingebracht –
dat er nog over de AMvB kan worden gesproken. Bij die gelegenheid is de heer
Rietkerk volledig in de gelegenheid om dit punt te maken. Ik ontraad de aanvaarding
van deze motie; ik zeg het ronduit. Ik ben misschien ook wat geïrriteerd.
Dit soort onderwerpen hoort niet bij motie geregeld te worden. Dat is een
devaluatie van het instrumentarium van de Kamer.De situatie die beschreven wordt is ten eerste buitengewoon uitzonderlijk.
Indien men, ten tweede, een bebouwing aan de grens van een perceel wil voorkomen,
dan zal dat moeten gebeuren op grond van het gemeentelijke bestemmingsplan,
dat in dezen leading is. Bebouwing kan niet worden voorkomen via het instrument
van de welstand. Welstand is daar nooit voor bedoeld. Je kunt bebouwing voorkomen
via de lijn van de redelijke eisen van welstand, dus als niet wordt voldaan
aan het criterium "niet lelijk". Als de bebouwing vervolgens wordt aangepast
en naar het oordeel van de welstand en van B&W op basis daarvan binnen
de normen van de welstandsnota valt, kan zij niet worden voorkomen. Wil men
bebouwing voorkomen, dan moet dat via de lijn van het bestemmingsplan.Ik voeg er nog iets aan toe. Het amendement op stuk nr. 27 van de heer
Van Middelkoop zou in dezen wellicht een oplossing bieden.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Dat is een vervanging van het amendement op stuk nr. 16, waar de staatssecretaris
nogal bezwaar tegen had. Mag ik hieruit opmaken dat hij het amendement op
stuk nr. 27 een zodanige verbetering vindt, dat het aanvaardbaar is?Staatssecretaris Remkes:Het schept juridische duidelijkheid. Het gaat om de anderhalve meter.
Wat mij betreft, zijn de problemen rond het amendement ermee opgelost. Het
is niet als een zuinige uitdrukking beschouwd, maar het schijnt parlementair
jargon te zijn: ik laat het oordeel graag aan de Kamer over.Het amendement van de heer Rietkerk op stuk nr. 30 heeft betrekking op
de omgeving en de belevingswaarde van monumenten. Ik begrijp
dat de heer Rietkerk dit amendement in de plaats wil laten komen van het terug
amenderen van de gebiedsgerichte benadering. Laten wij op dit punt nu eens
gewoon naar de praktijk gaan kijken. Ook bij dit amendement vergeet de heer
Rietkerk dat er sprake is van een meldingsplichtige situatie na een vergunningvrije
situatie. Mij zijn geen problemen met de meldingsplichtige praktijk bekend.
Ik heb de indruk dat hier beren op de weg gesignaleerd worden die er in feite
de afgelopen tien jaar niet waren. Mijn suggestie is om in lijn met het andere
amendement van de heer Rietkerk na te gaan, of er in een aantal van dat soort
karakteristieke omgevingen situaties zijn ontstaan die wij niet beoogd hadden.
Ik denk aan de voorbeelden uit Amsterdam en Groningen. Zo'n afspraak lijkt
mij veel beter dan op voorhand een juridisch-technisch subjectieve, dus moeilijk
in heldere criteria te vangen, normering te maken. Hier ontstaan gewoon interpretatievragen
door. Er zullen namelijk gewoon interpretatiekwesties ontstaan, met alle juridische
complicaties van dien. Het lijkt mij dan ook niet verstandig als de Kamer
dit amendement aanneemt. En tot mevrouw Ravestein zeg ik: ik vind het ook
niet fraai, maar als de Kamer het echt wil, dan in vredesnaam maar de excessenregeling.Ik heb in eerste instantie al een duidelijk commentaar gegeven op de motie
op stuk nr. 19 en ik meen dat ik de heer Rietkerk ook een hand toegestoken
heb. Hij heeft die echter niet aangenomen, zodat ik aanneming van dit amendement
met klem ontraad. Ik heb een onderscheid gemaakt met het thema brandveiligheid
en ik blijf bij mijn sterke voorkeur om de bevindingen van de commissie-Alders
en de commissie-Oosting af te wachten, met name omdat daarbij handhavingselementen
een rol spelen. Het zou te gemakkelijk zijn om deze kwestie nu te regelen,
maar de uitvoering te bezien als deze commissies hun onderzoek hebben afgerond.
Discussie over regelgeving behoort hand in hand te gaan met discussie over
handhaving, anders wordt het risico van ongelukken ingebouwd. De heer Rietkerk
gaat hieraan voorbij, maar nog los hiervan geldt voor dit amendement dat de
bouwwerken waarom het gaat, tot nu toe meldingsplichtig waren. Als er nu de
elementen energie en duurzaamheid bij betrokken worden, wordt het handhavingselement
uit het oog verloren, maar bovendien moet niet de indruk worden gewekt dat
het hierbij echt om substantiële zaken zou gaan. In het amendement worden
de stralingsnormen als voorbeeld genoemd; daarvoor loopt nog een procedure,
daar is nog geen regelgeving voor. De Kamer komt er dus nog volop over te
spreken, maar de heer Rietkerk wekt de indruk dat het voldoen aan de stralingsprestatienorm
zo ongeveer staat of valt met de aanneming van dit amendement. Zo is het niet.
Het is de bedoeling om met deze lichte procedure allerlei zaken substantieel
te vergemakkelijken. Ik heb verwezen naar de lopende trajecten en je moet
je dus afvragen, wat het juiste kader zou zijn om te beoordelen of je hierop
regelgeving zou moeten toepassen. Ik zeg hem volmondig toe dat ik, als er
een probleem mocht blijken in de sfeer van de regelgeving, de eerste zal zijn
om regelgeving te bevorderen. Ik wil dan echter wel de zekerheid hebben dat
er redelijk zicht is op een adequate handhaving. Anders hebben wij hier mooie
schone handen en blijkt het op de werkvloer tot niets te leiden.Ik heb al een positieve reactie gegeven op het gewijzigde amendement op
stuk nr. 27 van de heer Van Middelkoop. Ik heb in eerste termijn mijn dilemma's
aangegeven bij de verdeling van de bevoegdheden. Ik heb de indruk dat hij
en ik niet echt van mening verschillen over de beantwoording van de vraag
over de uiteindelijke landing. Ik meen dat wij beiden een sterke voorkeur
hebben voor de lokale democratie.Het gaat hierbij nog om de volgende vraag: wat heeft de wetgever in 1991/1992
beoogd en welke praktijk is er terzake in de afgelopen tien jaar ontstaan?
Heeft de wetgever tegen de achtergrond van die discrepantie een tijdelijke
verantwoordelijkheid? Mijn antwoord daarop is "ja". Ik begrijp dat de heer
Van Middelkoop dat antwoord nu ook op hoofdlijnen geeft. Hierbij realiseer
ik mij dat dit op puntjes verschillend kan worden gewogen, echter niet meer
dan dat. De heer Van Middelkoop weegt het ene amendement dus net even iets
anders dan ik. Ik meen te kunnen constateren dat hij en ik ten principale
niet van mening verschillen over de richting en dat wij beiden hopen dat deze
operatie op termijn een zodanige praktijk op de gemeentelijke werkvloer oplevert
dat wij van een aantal zaken af kunnen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Ik begrijp dat het de staatssecretaris vooral gaat om het behoud van de
AMvB die hem in staat stelt om voorwaarden van algemene aard te stellen aan
de welstandsnota's. Dat moeten wij op een gegeven moment maar accepteren.
Ik herhaal evenwel dat ik het raar vind dat zelfs de aanvaarding van een amendement
wordt ontraden over de priegelvoorschriften over het aantal jaren dat iemand
zitting kan hebben in de welstandscommissie. Dat betreft een minimale bijdrage
aan de autonomie van de gemeenten.Staatssecretaris Remkes:Ik heb al gezegd dat je op het ene punt tot een iets andere weging kan
komen dan op het andere punt. Ik zeg ook niet dat de discussie zwart-wit is.Als de Kamer goed geluisterd heeft, weet zij dat ik op een aantal punten
in de buurt van haar mening probeer te komen om dit wetgevingsproces netjes
en naar ieders tevredenheid te laten landen. Ik realiseer mee heel goed dat
daarin op sommige punten enige nuance mogelijk is.Voorzitter! De heer Poppe heeft mij wat het punt van de buren betreft
niet kunnen overtuigen. Hij heeft hierbij het gewijzigde amendement van de
heer Van Middelkoop aangehaald, maar daar is nu juridische duidelijkheid over.
In verband met het amendement van de heer Poppe terzake heb ik in eerste termijn
een groot aantal punten genoemd waarover absoluut nog geen duidelijkheid is.
Mijn bezwaar blijft dus onverkort bestaan en ik kan mijn oordeel over dat
amendement niet veranderen.De heer Poppe (SP):Dit begrijp ik, maar ik kan juridische duidelijkheid verschaffen via dezelfde
systematiek die bij het amendement op stuk nr. 27 is toegepast. De amendementen
hebben twee verschillende uitgangspunten, maar hebben hetzelfde doel. Het
ene gaat uit van licht vergunningsplichtig en het andere van vergunningvrij.
In beide gevallen gaat het erom dat de buren een rol spelen bij de voorkoming
van ongewenste situaties. Ik zal er in ieder geval nog eens
naar kijken.Staatssecretaris Remkes:Dan blijft evenwel het punt van de rechtsonzekerheid. Dat is bij het amendement
van de heer Van Middelkoop niet aan de orde. In het wetsvoorstel en in de
daarop gebaseerde algemene maatregel van bestuur is het juridische kader regulerend.
De heer Poppe laat in zijn amendement die kwestie in algemene zin in het midden.
Dat lijkt mij buitengewoon onwenselijk en bovendien een vrij forse inbreuk
op de bedoelingen van het wetsvoorstel.Mijnheer de voorzitter! De heer Van der Staaij heeft gesproken over het
"polderen". Op de opmerkingen daarover ben ik al ingegaan en dat geldt eigenlijk
ook voor de opmerkingen over de excessenregeling. Zojuist heb ik al toegezegd
dat de evaluatie betrekking kan hebben op het element burenrecht. Wat dat
betreft doe ik de heer Van der Staaij een volmondige toezegging. Ik blijf
met hem echter van mening verschillen over de termijn. Ik ben reeds vrij uitvoerig
ingegaan op de geschiedenis en zou kunnen proberen in te schatten wat een
gemeente redelijkerwijs binnen de gestelde termijn had kunnen doen. Wat had
zij anticiperend kunnen doen en wat had zij de afgelopen tien jaar eigenlijk
moeten doen? Alles overziende kan ik niet tot de conclusie komen dat er echt
een jaar bij moet. Wel ben ik bereid met de Kamer tot een compromis te komen
en, zoals de heer Rietkerk heeft voorgesteld, er zes maanden bij te doen.
Evenwel vind ik dat in de richting van gemeentebesturen geen verkeerde signalen
uit moeten gaan en dat het eindelijk tijd wordt dat men de taken die men daar
in feite altijd al heeft gehad, eens een keer serieus uitvoert. Ik neem overigens
waar dat dit proces in verschillende plaatsen goed loopt. De goede krantenlezer
heeft dat ook kunnen merken. Ik noem in dit verband: Breda, Utrecht en Groningen.
Daar loopt dit proces volop en daar neemt men de handschoen terdege op. Van
de gemeentebesturen die zich terzake actief opstellen, heb ik nog absoluut
niet het signaal gekregen dat men tijd te kort komt. Kortom, er is een grens
aan mededogen.Voorzitter! Mevrouw Ravestein vond het eigenlijk jammer dat de discussie
over welstand eigenlijk gaat over: niet te lelijk. Dat vind ik overigens een
te negatieve typering, maar zo zit de regeling nu eenmaal in elkaar. De heer
Schoenmaker heeft in dat verband terecht gesproken over een vangnet. In eerste
termijn heb ik echter ook gezegd: welstand is één ding, maar
stedenbouwkunde en beeldkwaliteitsplannen een ander. Naar mijn overtuiging
kun je de discussie over welstand niet geïsoleerd voeren. Je moet daarentegen
de samenhang in aanmerking nemen. Overigens, daarover verschillen wij niet
met elkaar van mening.Voorzitter! Er is nog gesproken over zichtbaarheid en hoogbouw. Ik wijs
erop, dat in dit land de meeste hoogbouw direct aan de openbare ruimte grenst.
In die zin is er dus geen sprake van een vergunningvrije situatie. Daarom
blijven deze bouwwerken altijd licht vergunningsplichtig en soms zwaar vergunningsplichtig.
Daarmee is in dit verband alles wel redelijk gedekt. Over de evaluatie heb
ik al iets gezegd.Ik heb nog een opmerking te maken over de positie van burgers. Wat voor
mij heel essentieel is als het gaat over de kwaliteit van de openbare ruimte,
is dat deze zodanig wordt ingericht dat burgers zich daarin thuis voelen.
Ja, sommige sprekers plaatsten daar een wat ander accent bij, maar dit vind
ik eigenlijk de essentie van de kwaliteit van de openbare ruimte: welbevinden,
zich thuis voelen. Dan kun je best op bepaalde onderdelen tot de conclusie
komen dat je het zelf uit een oogpunt van schoonheid een tikkeltje anders
zou hebben gedaan, terwijl de totale compositie wel zodanig is dat je je daarin
thuis voelt. Dát is voor mij de essentie.Ik kom toe aan de heer Schoenmakers. Akkoord met een evaluatie. Zaken
zoals de excessenregeling en gebiedsgericht moeten daarin heel goed worden
meegenomen. Over zijn amendement over de stadsbouwmeester heb ik in eerste
instantie intentioneel gezegd dat ik, als het maar duidelijk is dat het "of/of"
is, het oordeel aan de Kamer laat. Dat "of/of" is nu in het amendement benadrukt.
Ik vind het zelf ook aardig om bij de evaluatie over drie jaar de ervaringen
die worden opgedaan met een stadsbouwmeester en diens rol "in welstand", op
een rij te zetten. Mevrouw Verbugt heeft daarover in eerste instantie gevraagd,
of de monopoliepositie van welstand niet in wat bredere zin moet worden doorbroken.
Ik laat een en ander dus over aan het oordeel van de Kamer.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Hoe ziet u de positie van de burgers als er geen welstandscommissie, maar
wel een stadsbouwmeester is? Dat vind ik een lastig punt hierin.Staatssecretaris Remkes:Ik heb dat in eerste instantie als overweging genoemd. Dat is bij de totale
afweging een negatief punt; ik zie dat met u in. Maar daar staan positieve
overwegingen tegenover. Wat gaat er gebeuren? De komende paar jaar zal een
beperkt aantal gemeenten op deze manier voor deze figuur kiezen. Dan zijn
betrokkenheid en maatschappelijke inbedding uitstekende zaken om bij de evaluatie
als wegingcriterium mee te nemen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):In de gemeente Arnhem is ooit geëxperimenteerd met een stadsbouwmeester,
waarmee men vrij snel is gestopt. Wellicht is het een goed idee om daarover
informatie te verzamelen en dit mee te nemen in uw afweging. Dat raad ik mijn
collega's trouwens ook aan.Staatssecretaris Remkes:In verschillende gemeenten is daarmee ervaring opgedaan, maar niet in
de rol van welstand. De gemeente Den Haag heeft bijvoorbeeld ook een stadsbouwmeester,
die u overigens redelijk goed moet kennen. Dat soort ervaringen zijn er dus
wel, maar volgens mij niet in de rol van welstand. Maar het kan zijn dat ik
op dit punt niet helemaal goed ben geïnformeerd. Ik ben natuurlijk best
bereid de komende tijd hier en daar mijn licht op te steken, maar het lijkt
mij verstandig, het in de periode tot over drie jaar maar eens op deze manier
te proberen.Mevrouw Verbugt heeft nog een vraag gesteld over de termijnen. Waarom
een verlenging van vier naar zes weken? Dat is dus onderdeel van het pakket
met de VNG en de Federatie geweest. Ik acht mij gebonden om dat compromis
ook op dit onderdeel te verdedigen. Een termijn van vier weken had ook gekund.
Zeker bij de toepassing van loketcriteria is dat naar mijn overtuiging wel
mogelijk, maar als het lokaal bestuur, verantwoordelijk voor de uitvoering,
echt indringend vraagt om een termijn van zes weken, die op
zichzelf al een aanzienlijke verkorting betekent, dan heb ik er geen bezwaar
tegen om het voorlopig op die manier te doen.Aanvaarding van de motie van mevrouw Van Gent over inspraak zou ik willen
ontraden. Ik ben het met de heer Van Middelkoop eens dat de Kamer daarmee
echt op de stoel van de gemeenteraad gaat zitten. Het vragen van een plan
inzake voorlichting en inspraak van burgers op dit punt is echt te veel gevraagd
aan deze staatssecretaris. Bovendien doet het ook onrecht aan de discussie
die in de verschillende gemeenteraden gevoerd behoort te worden. Wij moeten
ons op rijksniveau daarmee niet bezighouden. Ik zeg dat ook in het licht van
de omstandigheid, dat in artikel 150 van de Gemeentewet al bepaald is dat
natuurlijke en rechtspersonen bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid
worden betrokken. De gemeenteraad is verplicht om een inspraakverordening
op te stellen. In dit geval hebben wij het over een normale gemeentelijke
beleidsnota die daaronder valt. Dat gemeenten dat op een adequate manier doen,
daarvoor heb ik inderdaad voldoende vertrouwen in de lokale democratie. Bovendien
ben ik de overtuiging toegedaan dat als bestuurlijk Nederland nu meeluistert
met dit debat – dat is ongetwijfeld het geval – men dan niet anders
meer durft.De heer Poppe heeft nog een suggestie gedaan inzake 65% bouwen van het
gehele perceel. Dat lijkt mij geen goede suggestie.Vervolgens kom ik te spreken over het amendement van de heer Schoenmakers
die betrekking heeft op de discussie over de Algemene wet bestuursrecht. In
artikel 3:50 van die wet staat: indien het bestuursorgaan een besluit neemt
dat afwijkt van een met het oog daarop krachtens wettelijk voorschrift uitgebracht
advies, wordt zulks met de redenen voor de afwijking in een motivering vermeld.
Motivering is verplicht op grond van artikel 3:46. Een en ander gebeurt bij
de bekendmaking van het besluit. Uit de artikelen 3:40 en 3:41 van de AWB
volgt dat een besluit niet in werking treedt, voordat het is bekendgemaakt.
Dat is een keiharde eis en het besluit heeft geen rechtskracht als het niet
is bekendgemaakt. Dus volgens mij is daarmee afdoende geregeld wat de heer
Schoenmakers in dit amendement beoogt. Er is zojuist terecht door de Kamer
gezegd dat dit soort bepalingen in wetgeving wordt ondervangen door algemene
bepalingen in de AWB. Uit een oogpunt van wetgevingstechniek zou ik daarop
nadrukkelijk willen wijzen. Ik heb de indruk dat hetgeen de heer Schoenmakers
beoogt, al afdoende is geregeld.Het aannemen van de motie van mevrouw Van Gent had ik al ontraden.De heer Rietkerk (CDA):Gelet op de toezegging van de staatssecretaris, trek ik mede namens mevrouw
Ravestein de motie op stuk nr. 32 over de schuin lopende perceelsgrenzen in.De voorzitter:Aangezien de motie-Rietkerk/Ravestein (26734, nr. 32) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik had willen voorstellen over dit wetsvoorstel morgen te stemmen, maar
een aantal leden heeft formeel of informeel gevraagd of de stemmingen na het
reces kunnen plaatsvinden. Stuit dit bij de staatssecretaris op overwegende
bezwaren? Als dat zo is, moeten wij hierover een procedurele beslissing nemen.Staatssecretaris Remkes:Opgeruimd staat netjes. Ik heb een voorkeur voor morgen, maar ik heb er
geen onoverkomelijk bezwaar tegen als de stemmingen in dit geval, helaas,
over het reces heen worden getild.De voorzitter:Dan stel ik voor, op dinsdag 14 maart te stemmen over dit wetsvoorstel
en de daarmee samenhangende moties en amendementen.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-3936-3952.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl