Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake de koopkracht (25857)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 3736-3746

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 48, pagina 3736-3746

29-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25857Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 29 januari 1998)Pagina 3735-3736
Presentie en opening (29 januari 1998)Pagina 3707-3707
Behandeling van: - wetsvoorstel Regels ter bescherming van het Antarctisch milieu ter uitvoering van het Protocol betreffende milieubescherming bij het Verdrag inzake Antarctica (Wet bescherming Antarctica) (25211) en - het voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 16 januari 1992 te Valletta tot stand gekomen Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (herzien) (23821, R1509)Pagina 3707-3707
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met de invoering van de leerwegen in de hogere leerjaren van het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede van leerwegondersteunend en praktijkonderwijs (regeling leerwegen mavo en vbo; invoering leerwegondersteunend en praktijkonderwijs) (25410)Pagina 3746-3763
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake de koopkracht (25857)Pagina 3736-3746
Behandeling van de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake de koopkracht (25857)Pagina 3707-3735
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (29 januari 1998)Pagina 3764-3765
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regeling van de inwerkingtreding van de algemene maatregel van bestuur van 26 maart 1996 tot wijziging van het Besluit vergunningen koolwaterstoffen continentaal plat 1996 (willekeurige afschrijving) (Stb. 214) (24671)Pagina 3763-3764

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake de koopkracht
(25857).De beraadslaging wordt hervat.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Mijn inzet in dit debat was tweeërlei. De
minister zei in zijn inleiding dat hij bereid was in belangrijke mate tegemoet
te komen aan de vele vragen die in de Kamer zijn gesteld over de loonstrookjes.
Ik heb hem vervolgens goed beluisterd. Hij houdt in een belangrijke mate vast
aan de berekeningen die door het departement zijn gemaakt en afgecheckt met
de autoriteiten. Het kabinet wil echter ook iets doen aan de geloofwaardigheid
die op het spel is komen te staan, nu de beloftes van Prinsjesdag op z'n minst
bepaald niet voor iedereen overeenkomen met het loonstrookje van januari.
Dat was de inzet van het debat. De specifieke categorieën hoef ik in
tweede termijn niet meer te noemen. De minister zei: ik ben niet blind en
ik ben niet doof. Nu wisten wij dat eerlijk gezegd al, maar wij zijn er de
afgelopen tien dagen of twee weken misschien al heel even aan gaan twijfelen.
In die zin vind ik het een taxatiefout dat het kabinet nu pas met zijn toezegging
komt. Dat is een beoordeling. Die laat onverlet dat er een toezegging gedaan
is, namelijk dat het kabinet binnen twee weken met een aantal voorstellen
naar de Kamer komt, die vormen van compensatie zijn voor de groepen die per
januari die koopkrachtstijging niet hebben en die waarschijnlijk ook in februari
en maart niet krijgen, terwijl zij dachten die wel te zullen krijgen in 1998.
Dat is op zichzelf de winst van het debat. Laten wij het zuiver bekijken.Collega Van Zijl komt met een motie die ik mede heb ondertekend. Die wijkt
op zichzelf niet zo heel veel af van hetgeen de minister heeft gezegd, maar
het is goed dat de Kamer dit nog eens helder neerzet.Vervolgens heb ik met de minister een interruptiedebatje gehad over hetgeen
de mensen redelijkerwijs mogen verwachten. Dat lijkt mij een belangrijk onderdeel
van het debat. Ik zou de minister willen vragen of het niet mogelijk is dat
wat straks tot stand komt, op het loonstrookje van maart wel zichtbaar wordt.
Over de inhoud daarvan wilde hij nog niet veel zeggen, maar daar kan ik mij
best iets bij voorstellen. Ik heb daarover een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering heeft toegezegd de Kamer binnen twee weken
op de hoogte te stellen van haar voornemens groepen burgers die met een koopkrachtdaling
worden geconfronteerd er ook zichtbaar op vooruit te laten gaan;verzoekt de regering alles in het werk te stellen wat redelijkerwijs mogelijk
is om deze maatregelen op het loonstrookje van de maand maart zichtbaar tot
uitdrukking te laten komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rosenmöller. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2 (25857).De heer Rosenmöller (GroenLinks):Ik hoop eigenlijk dat deze motie door de minister in de gedachtewisseling
in tweede termijn overbodig wordt verklaard. Dat zou ik een vorm van duidelijkheid
vinden tegenover de burgers.Het tweede punt voor de inzet van mijn fractie heb ik al genoemd bij de
regeling van werkzaamheden toen het ging over de brief die wij vandaag bespreken.
Dat betreft de besteding van de meevallers. Wij hebben niet elke week een
debat over inkomenspolitiek; de komende weken misschien bijna helemaal niet
meer. De minister is daar in de brief van 26 januari niet op ingegaan. Ik
heb in eerste termijn een enkele opmerking gemaakt over de wenselijkheid om
een deel van die meevaller te besteden aan een verbetering van de inkomenspositie
voor de mensen die langdurig op het minimum zitten. Ik heb de parallelRosenmöller
getrokken met hetgeen mevrouw Adelmund een paar weken geleden heeft
gezegd. De minister is daar in zijn eerste termijn niet op ingegaan. Dat brengt
mij tot het indienen van een motie. Misschien wordt er dan op ingegaan. De
minister moet dat wel doen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering in de Voorjaarsnota 1998 voorstellen te doen om de
belastingmeevaller deels te besteden aan de verbetering van de inkomenspositie
van mensen die langdurig op een minimumuitkering zijn aangewezen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rosenmöller en Marijnissen.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 3 (25857).Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Voorzitter! Het succes blijkt vele vaders te hebben, maar hier staat een
moeder die, twee weken geleden nog weggehoond, tamelijk tevreden terugkijkt
op het verloop van dit debat. De hele Kamer zat vandaag in ieder geval bij
dezelfde film, zelfs op dezelfde rang. Hoewel er binnen enkele weken nog een
vervolgaflevering komt, lijkt de afloop redelijk gelukkig te worden. Dan moet
de minister nog wel al zijn toezeggingen nakomen, want met een zak vol welvaartsbelevingen
kunnen de mensen geen brood kopen.Op een paar principiële punten zullen wij met de minister van mening
blijven verschillen. Het gaat hierbij voornamelijk om de vermenging van de
normale jaarlijks terugkerende koopkrachtberekeningen voor iedereen met een
incidentele wetswijziging die vrijwel alleen ten laste komt van de 65-plusser
met een aanvullend pensioen. Bovendien doet de minister nog steeds te laconiek
over de vele ouderen die een andere oudedagsvoorziening dan een regulier pensioen
hebben.Voor de duidelijkheid benadruk ik nog dat voor ons het voorjaar in 1998
niet langer duurt dan tot 6 mei. Niet wij, maar de kiezers beoordelen dan
of het kabinet zijn belofte is nagekomen.Moties die ik van plan was in te dienen, houd ik in de achterzak. Ik wacht
af hoe het vervolgdebat zal verlopen.De heer Terpstra (CDA):Voorzitter! Ik vond de uiteenzetting van de minister over zijn doelstelling
helder: iedereen moet delen in de welvaartsontwikkeling en iedereen moet dit
in de komende maanden merken. Deze duidelijke uitspraak aanvaard ik dankbaar
en uiteraard zal ik de komende maanden volgen hoe de minister dit uitvoert.Ook de algemene beschouwing van de minister over het meten en waarderen
van de koopkracht in 1998 en trouwens in elk jaar kan ik helemaal volgen.
Iedereen is altijd uitgegaan van gemiddelde loonstijgingen en gemiddelde prijsstijgingen.
Ik kan mij uit mijn CNV-tijd herinneren dat de bloemkool in sommige dorpen
twee keer zo duur was als in Amsterdam, maar dat wij dit als CNV niet konden
oplossen en in de indexcijfers altijd de gemiddelde bloemkoolprijs gebruikten.Waar ik het nog steeds niet mee eens ben, is de PEMBA-operatie als zodanig.
Ik ben er voorstander van om de wijziging van de WAO en de toegezegde inkomensneutrale
verwerking hiervan als een aparte operatie te beschouwen. Ik ben niet de enige
die dit wil. De overheidsvakbonden hebben in hun brief van 28 januari aan
de regering weer bepleit de PEMBA-operatie los te zien van de CAO-onderhandelingen
in 1998. Er zijn twee argumenten waarom ik hier voor ben. In de eerste plaats
maakt het duidelijker wat er op dit moment in Nederland gebeurt. In de tweede
plaats wordt de welvaartsstijging die op dit moment wordt gerealiseerd door
indexering van pensioenen en CAO-onderhandelingen, losgekoppeld van een wijziging
die de overheid doorvoert en die zij inkomensneutraal zou laten verlopen.De minister heeft toegezegd de drie probleemgebieden die ik heb aangesneden
verder te onderzoeken. Het zijn naar mijn mening vooral de ambtenaren die
het probleem hebben dat zij niet in het ziekenfonds maar in particuliere ziektekostenverzekeringen
zitten. Ik ben er blij om dat de minister heeft toegezegd de kostenontwikkeling
te onderzoeken. Ook de toezegging aan de heer Van Zijl, dat de minister het
probleem voor mensen in de VUT zal bekijken, is goed. Misschien is de overhevelingstoeslag
voor hen niet hoog genoeg. Vutters bij de overheid kennen uiteraard beide
problemen: zij vallen onder de ambtenarenregelingen en hebben het VUT-probleem.
Daar zou een dubbeltelling kunnen plaatsvinden. Uit alle berekeningen die
minister Zalm tijdens de algemene financiële beschouwingen heeft overgelegd,
blijkt ruwweg dat ouderen met goede aanvullende pensioenen om en nabij de
nul zouden uitkomen in 1998. De regering heeft gerealiseerd dat van de algemene
welvaartsgroei in 1998, waarvan iedereen deel zou mogen hebben, gepensioneerden
met alleen maar AOW extra krijgen, hetgeen een goede zaak is, maar dat gepensioneerden
met een aanvullend pensioen gemiddeld niets krijgen. Dat betekent dat de welvaartsgroei
voor 1998 voor deze groepen moet worden gebruikt voor een herstel van de PEMBA.
De PEMBA sec werkt voor deze groepen negatief uit en dat is onjuist.Voorts ben ik blij dat de minister het probleem bij de Sociale verzekeringsbank
en de uitvoeringsorganisatie USZO technisch zal uitwerken.Voorzitter! Ik heb geen moties ingediend met de hoop dat de minister die
overbodig zal verklaren, want ik vind het niet efficiënt om dat te doen.
Wel heb ik de motie van de heer Van Zijl medeondertekend.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Volgens mij wordt van een goede parlementariër elke motie die hij
indient, later in het debat overbodig verklaard.De heer Terpstra (CDA):Ik heb wel eens een motie, zelfs verscheidene, ingediend die volgens mij
eeuwigheidswaarde hebben. Ik heb dat zelfs samen met de heer Melkert gedaan
en omgekeerd.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat is uit de oude doos.De heer Terpstra (CDA):Precies, maar toch met eeuwigheidswaarde. Ze worden ook
per definitie steeds ouder.In het debat over de koopkracht en over de vraag wat de regering heeft
toegezegd en hoe zij die toezegging gestand wil doen, ben ik er principieel
op tegen om dat debat te vermengen met belastingmeevallers. Ook al kan men
de belastingmeevallers goed gebruiken, toch ben ik er ook nu op tegen om ze
met dit debat te vermengen.De heer Van Wingerden (AOV):Mijnheer de voorzitter! Ook ik dank de minister voor de beantwoording
van mijn vragen.Ik ben nog steeds van mening dat AOW'ers als enige groep wordt getroffen
door een echte belastingverhoging van 4,3% en dat de regering het goedmaken
van de belastingverhoging in feite afwentelt op de pensioenfondsen.Veel bronnen betwijfelen het of de gemiddelde indexatie van 2,65% voor
aanvullende pensioenen wel juist is. De minister heeft toegezegd dat hij in
de komende weken hiernaar onderzoek zal doen. Op mijn vraag of hij bij een
lagere uitkomst dan 2,65% de AOW'ers extra zal compenseren, ontving ik niet
een eenduidig "ja". Vandaar dat ik de volgende motie aan de Kamer voorstel,
waarvan ik hoop dat zij door het antwoord van de minister niet behoeft te
worden uitgevoerd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de indexering van aanvullende pensioenen voor het kabinet
een essentieel onderdeel vormt voor de koopkracht van AOW'ers;constaterende, dat het door het kabinet gehanteerde pensioenindexcijfer,
zijnde 2,65%, volgens onafhankelijke bronnen zeer twijfelachtig is;constaterende, dat het kabinet heeft toegezegd hiernaar grondig onderzoek
te doen;verzoekt de regering – als blijkt dat de aanname van het kabinet
te hoog is – aanvullende compensatiemaatregelen te treffen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Wingerden. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 4 (25857).De heer Van Zijl (PvdA):Voorzitter! Ik wil nog even technisch op de inhoud ingaan, zij het niet
te lang, en daarna zal ik een conclusie geven.Ik heb begrepen van de minister dat de probleemgroepen waarover wij spraken,
in de komende weken nog eens goed bekeken worden om de vinger erachter te
krijgen wat er precies aan de hand zou kunnen zijn. Daarbij zou speciaal aandacht
zijn voor de vraag of de overhevelingstoeslag goed is vastgesteld voor de
groepen die daar belang bij hebben. Er moet nog eens goed gekeken worden naar
de compensatie van PEMBA, met name voor de ouderen, een en ander in relatie
met de indexatie. Ik zou ook willen dat er nog eens gekeken wordt naar alles
wat op de loonstrookjes staat en voor het inkomen van de mensen van belang
is, maar waarover wij niet gaan. Misschien moeten wij daarover in de toekomst
een afzonderlijk debat voeren? Tijdens het antwoord van de minister in eerste
termijn kreeg ik een brief waaruit bleek dat de pensioenpremie bij een modale
werknemer met 7,73% steeg, de aanvullende WAO-premie met maar liefst 65% en
de VUT-premie met 20%. Daar valt met geen beleid tegenop te boksen. Dan praat
ik nog niets eens over de ziektekostenpremie, die ik in eerste termijn wel
heb aangehaald.Ik denk dat dit de komende jaren wel eens vaker een probleem zal zijn.
Hoe gaat het met al die premieontwikkelingen waarover wij niet gaan of waarop
wij geen aansturing kunnen uitoefenen? Volgend jaar worden er weer koopkrachtplaatjes
gemaakt voor het jaar daarop en dan staan wij hier weer. Dit jaar is het zo
schrijnend omdat de verwachtingen zo hooggespannen waren. Dit is een thema
dat helaas van alle tijden is en daarmee moeten wij op een andere manier omgaan
dan wij nu doen. Ik heb nog geen antwoord op de vraag hoe dat moet gebeuren,
dat zeg ik heel eerlijk.De heer Marijnissen (SP):Ik vind dat namelijk ook. Ik zal dat debat graag voeren. Ik heb dat ook
bedacht toen ik de minister zo hoorde spreken over wat wij nu nog wel kunnen
beïnvloeden en zijn conclusie dat wij steeds minder kunnen beïnvloeden.
Het is onder andere een van de schaduwzijden van marktwerking en privatisering
dat de overheid steeds minder zaken op één gemiddelde kan stellen
omdat er steeds meer differentiatie in premies komt.De heer Van Zijl (PvdA):Dat geldt dan voor die aanvullende WAO-premie. Ik noemde ook de pensioenpremie
en de VUT-premie. Die vallen er dus duidelijk buiten. De ziektekostenpremie
is een twijfelgeval in dit verband. Er is een aanwijzingsbevoegdheid. Wij
zouden eens moeten bekijken hoe wij daarmee omgaan en of wij als politiek
daarvan voldoende gebruik maken.Ik geloof dat het dit debat een beetje voorbijgaat. Maar dit thema zou
in dit verband wel aan de orde moeten zijn.Voorzitter! Het belang van dit debat is tweeledig. Ten eerste om vanzelfsprekend
eventuele – de minister zal zeggen "nauwelijks voor te stellen" –
miscalculaties ten aanzien van het voorgenomen beleid te compenseren. Dat
is in feite oud nieuws.Het echte nieuws is dat de Kamer vindt dat werknemers, uitkeringsgerechtigden
en ouderen niet maandenlang in onzekerheid mogen verkeren of wel waargemaakt
wordt wat over de hele brede linie is toegezegd. Die onzekerheid moet de wereld
uit. Het bedoelde beleid moet concreet voelbaar en zichtbaar worden, niet
in het beleid, maar in de portemonnee; niet in december, maar zo vlug mogelijk.De hele Kamer heeft een motie voorhanden die natuurlijk spoort met wat
de minister heeft gezegd, laat dat duidelijk zijn. Gelet op de ontstane onrust
is het echter wel belangrijk deze motie in te dienen.De Kamer,Van Zijlgehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering zich nadrukkelijk op het standpunt heeft
gesteld dat er in 1998 sprake dient te zijn van een koopkrachtontwikkeling
conform het beeld in de Sociale nota 1998, namelijk "voor 1998 over de hele
linie aanmerkelijke verbeteringen";ervan uitgaande, dat deze toezeggingen in de loop van 1998 waargemaakt
zullen worden;overwegende, dat desalniettemin onderscheidene groepen uitkeringsgerechtigden,
gepensioneerden en werknemers op basis van beschikkingen en loonstrookjes
in januari 1998, in plaats van vooruitgang, achteruitgang ervaren;voorts overwegende, dat bij deze en andere groepen grote onzekerheid is
ontstaan of hetgeen is toegezegd in de Sociale nota, ook daadwerkelijk zal
worden waargemaakt;ervan uitgaande, dat de regering, indien blijkt dat aannames over de ontwikkeling
van de koopkracht bij nader inzien toch niet in overeenstemming zijn met de
gedane toezeggingen, met terugwerkende kracht compenserende maatregelen zal
treffen;verzoekt de regering maatregelen voor te bereiden die, indien noodzakelijk,
op korte termijn tijdelijke inkomensproblemen kunnen overbruggen en de Kamer
daarover binnen 10 dagen te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Zijl, Van Hoof, Bakker, Terpstra,
Van der Vlies, Van Dijke, Marijnissen, Rosenmöller, Van Middelkoop, Nijpels-Hezemans
en Van Wingerden.Zij krijgt nr. 5 (25857).De heer Van Zijl (PvdA):Laat ik daaraan toevoegen, wellicht namens alle indieners maar in ieder
geval namens de fractie van de PvdA, dat het type maatregelen waar de minister
zich nu op gaat bezinnen, in ieder geval moet voldoen aan de criteria: helder,
begrijpelijk, snel, zichtbaar en voelbaar. Ik besef voluit dat de Kamer daarmee
nieuwe verwachtingen wekt. Overigens, dat heeft de minister ook gedaan. Er
kan geen twijfel over bestaan: die moeten worden waargemaakt. Er is niets
erger dan hier over twee maanden te moeten vaststellen dat wij het over niets
hebben gehad. Dat zou echt rampzalig zijn.Voorzitter! Met de motie van de heer Rosenmöller ben ik het dermate
eens, dat ik ervan uitga dat die overbodig wordt verklaard. Een en ander moet
echt in, kan het zijn, februari en anders in maart zichtbaar worden, in ieder
geval zo vlug mogelijk. Daarbij is men afhankelijk van de maatregelen die
getroffen worden.De heer Bakker (D66):Voorzitter! Ook ik dank de minister voor zijn antwoorden en zijn toezeggingen.
Laat ik vooraf een terechte opmerking maken, een opmerking die past bij het
gezegde: ere wie ere toekomt. Toen wij twee weken geleden nog het gevoel hadden
dat wij wat de koopkracht betreft met een romantische goednieuwsfilm te maken
hadden, had mevrouw Nijpels het gevoel dat het voor haar een horrorfilm werd.
Er is verweten met troebel water te werken. Ik was het overigens niet eens
met de manier waarop zij destijds vragen stelde. Onterecht, denk ik nu.Hoe dan ook, de minister heeft er vandaag een actiefilm van gemaakt, want
hij heeft toegezegd actie te zullen ondernemen. Voor het oplossen van de structurele
problemen met de koopkracht had hij dat al gedaan. Het kabinet zou hiervoor
dus al actie ondernemen. Hierover krijgen wij sowieso nog nadere informatie
alsmede nadere informatie over het realiteitsgehalte van de aannames. Ik doel
nu op bijvoorbeeld de 2,65%. Wij wachten af wat de bevindingen op dit punt
zullen zijn. Nu is hier een toezegging van de minister bijgekomen. Wat wij
allen wilden, zal gebeuren: alsnog zal in de loonstrookjes het nodige worden
gerealiseerd. Zichtbaar zal worden gemaakt dat de mensen tijdig profiteren
van de economische welvaart. Vanochtend zei ik al dat ik ervan uitga dat het
nodige in maart zal worden gerealiseerd. Februari lijkt mij in dit verband
wel heel snel, maar als dat kan, wil ik dat zeker niet uitsluiten.Wat ik de minister nog niet heb horen toezeggen, is verstrekking van de
informatie waarom ik had gevraagd. Die informatie betrof regel 1 van de brief
van de minister. Ik meen dat de heer Van Hoof hierover ook vragen heeft gesteld.
Ik wil weten wat de minister in deze regel eigenlijk beweert. Hij zegt dat
de mensen er ƒ 40 per maand of ƒ 480 per jaar op vooruitgaan.
Op grond daarvan zou men tot een aantal conclusies kunnen komen. Mijn vraag
was echter: wat ligt aan al die mutaties ten grondslag? Daarbij denk ik aan
de WW- en de WAO-premie, de invloed van de hogere belastingvrije som, de arbeidskostenaftrek
enzovoorts. Het punt is dat dat aan de hand van de loonstrookjes niet is na
te rekenen. Met het verkrijgen van inzicht, krijgen we soms ook begrip.Voorzitter! Ten slotte wil ik iets zeggen over het probleem van de geloofwaardigheid.
Vanochtend hebben wij daarover ook gesproken. Wij vonden en vinden dat de
mensen goed, tijdig, zichtbaar en voelbaar meer van de welvaart moeten kunnen
profiteren. De uitkomsten op de loonstrookjes onder de streep vielen echter
steeds tegen en daarom vertrouwden de mensen de toezeggingen niet meer. Daarom
is een aanpak van het probleem nodig. Ik meen dat dit debat daarvan een begin
is en niet het eind. Met een aanpak zouden we ons niet op statistieken moeten
baseren. Ik ken de minister overigens niet als een koele boekhouder, ook niet
als een statisticus. Hij houdt wel altijd het hoofd koel. Dat konden we vanochtend
weer merken. Ik meen dus dat wij ons moeten houden aan onze belofte. Dat moeten
wij ook uitstralen. Ik zeg de heer Van Zijl en anderen na: de verwachtingen
zoals ze zijn gewekt – dat laatste is een belangrijke toevoeging –
moeten worden waargemaakt. In dat licht heb ik met veel genoegen de motie-Van
Zijl medeondertekend.Voorzitter! Ten slotte wil ik iets zeggen met betrekking tot de motie
die de heer Rosenmöller over de meevaller. Ik vind echt dat de verschillende
discussies niet met elkaar verward moeten worden. Dat zei zelfs de heer Terpstra.
Vandaag hebben we van gedachten gewisseld over de loonstrookjes. Daarmee moet
het goed komen. Ze moeten gewoon kloppen, meevallers of niet. Dat laat natuurlijk
onverlet dat we binnenkort nog een debat zullen hebben over de meevaller.
Daarvan zullen de inkomens ongetwijfeld een onderdeel vormen.
Op dit moment lijkt mij die motie in ieder geval buitengewoon prematuur.De heer Van Hoof (VVD):Voorzitter! In eerste termijn heeft de minister een korte discussie gehad
met de heer Terpstra over de koopkrachtplaatjes. Ik ben het met de minister
eens, dat wij koopkrachtplaatjes niet moeten afschaffen en de gegevens die
daarin te vinden zijn niet moeten vergeten. Wel laat een debat als dit zien
hoe je voorzichtig moet zijn met het verabsoluteren van die plaatjes. De heer
Van Zijl heeft dat nog eens onderstreept en aangegeven dat verschillende elementen
niet beïnvloedbaar zijn.Overigens dank ik de minister voor de antwoorden. De intentie van de minister
om deze zaak te behandelen is duidelijk en positief te duiden. Dat neemt niet
weg dat de aard en de omvang van het probleem op dit moment nog niet geheel
duidelijk zijn. De minister heeft van een groot aantal zaken gezegd dat zij
nader zullen worden onderzocht. Er zal contact met VWS, met de Verzekeringskamer
en met het CPB worden opgenomen. Het aspect van de techniek, de onderliggende
berekeningen en het inzicht daarin is nog niet geheel duidelijk. Ik vraag
de minister om die techniek als het enigszins kan door te geleiden. Het alternatief
is dat ik alle brieven en telefoontjes die ik krijg, doorgeleid naar het ministerie.
Dat kan ook. Dan ben ik van het probleem af. Alleen begrijp ik dan nog steeds
niet alles. Als de minister wil bereiken dat ik het ook begrijp, moet hij
misschien toch maar iets mijn kant opsturen.In het kader van de discussie rond de koopkrachtplaatjes heeft de minister
al aangegeven wat ons aller rol is: de rol van het kabinet aan de ene kant
en de controlerende functie van de Kamer aan de andere kant. Als de nadere
onderzoeken relevante informatie opleveren, moet de minister deze de Kamer
toesturen, opdat het inzicht in de problematiek toeneemt.De minister zegt dat hij wel had voorzien dat er veel vragen zouden komen.
Het is spijtig dat de onrust niet voorkomen kon worden. Dat heeft mijns inziens
te maken met de complexiteit van het probleem en het feit dat er zoveel individuele
aspecten aan zitten. Dat neemt niet weg dat er wel degelijk een probleem is
dat moet worden opgelost.Over die oplossing maak ik een opmerking. Je moet eerst het probleem goed
in kaart hebben voordat je met een oplossing kunt komen. Het verbaasde mij
dat de minister bij het noemen van een oplossing direct in de richting van
een tijdelijke maatregel ging. Het is goed mogelijk dat dat de oplossing blijkt
te zijn, maar de deur naar een structurele maatregel moeten wij op dit moment
niet dichtgooien. De oplossing moet het brede scala van loon- en inkomstenniveaus
afdekken. In een van de grote landelijke kranten las ik vanochtend dat de
coalitie oplossingen zou zoeken bij AOW en aanvullende pensioenen tot ƒ
15.000. Het moge duidelijk zijn dat de VVD-fractie bij de PEMBA en in eerste
termijn heeft aangegeven dat de problemen juist op de wat hogere aanvullende
niveaus liggen. Vanuit het evenwichtige inkomensbeleid geef ik de minister
de boodschap mee dat ook de oplossing evenwichtig moet zijn. Vanuit die benadering
hebben wij de motie van de heer Van Zijl graag medeondertekend.Voorzitter! Getuige de manier waarop gereageerd is, hadden de mensen oorspronkelijk
wel degelijk vertrouwen in het inkomensbeleid van dit kabinet. Dat vertrouwen
moeten wij niet beschamen.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter! Graag zeg ik de minister dank voor zijn antwoorden.
Hij heeft uitdrukkelijk zijn intentie weergegeven ervoor te staan dat de mogelijkheden
uit de economische groei alle mensen zal bereiken, onder wie de mensen uit
de categorieën die zoveel jaren hun broekriem hebben moeten aanhalen.
Dat is ook de intentie die de SGP-fractie in eerste termijn heeft verwoord.
Daarover is dus gelukkig geen verschil van opvatting. Daarna komt een verhaal
over berekeningswijzen en een modelmatige aanpak waarmee je niet ieder individu
op maat kunt bedienen. Er komt een verhaal over techniek, nog benodigd onderzoek
enzovoort. Dat zal allemaal waar zijn, maar dat laat onverlet de inspanningsverplichting
die is aangegaan. Ik heb overigens wel begrip voor de opmerkingen over het
bestuurlijke vermogen dat nu eenmaal begrensd is. Dat is natuurlijk de werkelijkheid.
Wie zal dat durven ontkennen? De inspanningsverplichting is echter daar en
die moet snel tot resultaat leiden. Ik heb begrip voor de optie van collega
Rosenmöller om het zo snel mogelijk werkelijk merkbaar te laten zijn
in de portemonnee dan wel op het giroafschrift. De mensen hebben daar behoefte
aan en dat is het overtuigende in de belevingswereld. Dan is het namelijk
hersteld. Kan het eerder, dan mag het eerder. Het moet in ieder geval uiterlijk
in maart gebeuren. Als de techniek ons niet verlaat, zal het niet gemakkelijk
later worden. De deadline is de verkiezingsdatum van 6 mei. Ruim voor die
tijd moet bij de burger het gevoelen zijn weggenomen dat de overheid beloftes
niet nakomt. Immers, belofte maakt schuld.Er is even over de meevallers gesproken, maar ik heb daar niet zoveel
ongemak bij. Er zal dit keer zeker strategisch mee omgegaan worden. Er worden
ergens in april natuurlijk nog cadeautjes uitgereikt. De minister behoeft
nu niet in paniek te raken. Hij zal dit niet bevestigen, maar hij zal dit
ook niet durven te ontkennen, want het gaat natuurlijk zo gebeuren. Als er
een meevaller is van 4 mld. bruto – er gaat misschien nog wat af, maar
er blijft in ieder geval ruim 3 mld. over – dan zou Paars een schot
voor open doel toch wel op een grandioze wijze de verkeerde kant op richten,
wanneer daar voor de burgers niet iets mee gedaan wordt in de sfeer van de
portemonnee. Zij moeten namelijk wel blijven stemmen op de fracties die zich
dat dan toe-eigenen. Wij zullen ons best doen om daar dan toch wat kanttekeningen
bij te plaatsen, want er zijn betere oplossingen.De heer Marijnissen (SP):Mijnheer de voorzitter! Ik geloof dat wij in de filosofie van de heer
Van der Vlies maar beter elke dag verkiezingen kunnen hebben, want dan komt
iedereen er het beste vanaf. Ik begin echter in mineur, want het is toch wel
frappant. Wij hebben vorig jaar de ervaringen gehad met de ziektekosten. Het
ministerie van Sociale Zaken was dus gewaarschuwd in verband met de inkomensplaatjes
en dergelijke. Vervolgens krijgen wij de toezeggingen op Prinsjesdag.
Dan gaan er nog eens drie maanden voorbij. Per 1 januari krijgen wij de feiten.
Er worden Kamervragen gesteld. Dan komt er een brief van de minister met nog
een brochure. Vervolgens is het in een Kamerdebat dat de minister zegt dat
over twee weken het definitieve antwoord komt. Ik wil graag opheldering van
de minister over deze toch wel merkwaardige gang van zaken.Ik maak deze minister nu drieënhalf jaar mee, maar ik heb hem nog
nooit zo soepel meegemaakt als vandaag in dit debat. Hij is als was in handen
van de Kamer, zo lijkt het wel. De verklaring daarvan kan niet anders zijn
dan dat ook het kabinet zich rot geschrokken moet zijn van de lawine aan protesten
vanuit het land die ongetwijfeld ook het kabinet hebben bereikt.Een en ander heeft natuurlijk ook iets te maken met de verkiezingen, zoals
de heer Van der Vlies al zei. Het maakt iets uit voor de coalitiepartijen
of die verkiezingen gehouden worden onder het gesternte van een coalitie die
haar belofte niet nakomt. Daarom is de veronderstelling van de heer Van der
Vlies helemaal niet zo raar, dat die gebleken meevaller van 3 à 4 mld.
ook gebruikt zal worden om waar te maken wat de minister vandaag nog eens
herhaalde, namelijk dat de welvaart er voor iedereen is. Ik zal daar alleen
maar heel blij mee zijn. Vanmorgen had de minister het over het verschil tussen
berekening en beleving. Als ik dat hoor uit de mond van deze minister, dan
heb ik het vooral over een verschil tussen bewering en beleving. Retorisch
mag het wel mooi klinken dat de welvaart er voor iedereen is, maar de werkelijkheid
is echt heel anders. Immers, is het niet onder dit kabinet geweest dat voor
het eerst werd gesproken over een miljoen huishoudens in armoede?Ik kom dan nog even op de concrete toezegging van de minister. Hij heeft
het over een algemene maatregel die de tijdelijke kant van de zaak moet oplossen.
Met de heer Van Hoof heb ik echter stellig het idee dat het probleem niet
tijdelijk is. Dat is ook door anderen hier beweerd.De heer Van Hoof (VVD):Geen misverstand: ik heb niet beweerd, zoals de heer Marijnissen nu suggereert,
dat ik de indruk heb dat er sprake is van een structureel probleem. Ik heb
alleen gezegd dat als mocht blijken dat er ergens een structurele oorzaak
is, ik een structurele oplossing niet uitsluit.De heer Marijnissen (SP):Precies. Dat ben ik volledig met u eens, alleen, ik ga iets verder. Wanneer
ik de uitspraken van ABP en USZO hoor dat de pensioenfondsen de nettoachteruitgang
niet kunnen compenseren vanwege vooral de verlaging van de overhevelingstoeslag,
dan vraag ik mij af of het probleem niet structureel is en of een oplossing
van tijdelijke aard dan wel een definitieve oplossing kan zijn. Maar goed,
daar komen wij hier over twee of drie weken wel verder over te spreken.De vraag is natuurlijk wel wat de minister zal doen op het moment waarop
blijkt dat de effecten niet tijdelijk zijn. Misschien wil hij vooruitlopend
op de brief die wij over enkele weken ontvangen, daarop nu ingaan.Tot slot nog een enkel woord over de categorieën van wie de minister
zegt dat er nooit discussie over is geweest dat die zouden meeprofiteren.
Dan heb ik het over deeltijdwerkers, grensarbeiders en mensen met een heel
klein loon, die uitgesloten worden van de compensatie. De SP-fractie zal niet
ophouden ervoor te pleiten dat ook deze mensen meeprofiteren van de welvaart
waarover de minister het heeft.Minister Melkert:Mijnheer de voorzitter! Ik dank de Kamer voor de constructieve wijze waarop
is gekeken naar de gesignaleerde problemen en naar de feiten die wel degelijk
zijn geschapen, zoals het feit dat veel mensen er in januari al op vooruit
zijn gegaan. Ik constateer verder dat er geaccepteerd is dat op een aantal
punten de techniek beperkingen stelt aan wat wij met elkaar kunnen of willen
en dat er binnen die techniek nog verdere vragen liggen, zoals met betrekking
tot de toerekening van het gemiddelde gewicht aan aanvullende pensioenen in
de indexatie. Het lijkt mij goed dat wij daarover doorpraten omdat anders
dit soort vraagstukken elk jaar terugkomen, hetgeen vermeden zou moeten worden.Jammer vind ik het dat de heer Marijnissen een paar opmerkingen heeft
gemaakt die mijns inziens kant noch wal raken. Zo heeft hij gezegd dat wij
wat betreft de ziektekosten vorig jaar reeds gewaarschuwd waren. De heer Marijnissen
moet niet denken dat je ooit alle bewegingen die zich kunnen voordoen in bijvoorbeeld
de ziektekostensfeer, zou kunnen voorzien, omdat er een aantal
afspraken op individueel of collectief niveau aan ten grondslag liggen die
deels buiten de directe beïnvloedingssfeer van de overheid vallen. De
overheid kan er wel plafonds aan stellen of er een aanname onder leggen, maar
in de praktijk heeft iedereen in de particuliere sfeer zijn ziektekostenverzekering
en zal blijken hoe het in de praktijk gaat. Wat je wel aan de regering mag
vragen – en dat is vorig jaar ook gebeurd – is dat wanneer de
feiten zich niet verhouden tot de aanname – er als de wiedeweerga consequenties
aan worden verbonden. Vorig jaar hebben wij het toen ontstane probleem ook
gecompenseerd. Het moet mij werkelijk van het hart dat de heer Marijnissen
echt onrecht doet aan wat het kabinet dezer jaren heeft gedaan, door ons nota
bene te verwijten dat er voor het eerst gesproken zou zijn door een kabinet
over huishoudens in armoede. Het is natuurlijk precies andersom. Wij hebben
gesignaleerd dat gedurende een aantal jaren er een ontwikkeling had plaatsgevonden
in ons land die wij niet mochten tolereren en waar wij iets aan wilden doen.
Wij hebben stappen gezet om er iets aan te doen. Waarom spreekt de heer Marijnissen
niet over de alleenstaande AOW'er die alleen van de AOW moest rondkomen en
die in 1994 een AOW kreeg op jaarbasis van ƒ 15.720 en die inmiddels ƒ
2300 meer krijgt? Dat is dubbel zoveel als de prijsontwikkeling in de afgelopen
jaren. Het kabinet heeft dus gezien dat het noodzakelijk was om extra stappen
te zetten. Het heeft het er niet bij laten zitten dat veel te veel mensen –
zeker ook degenen die alleen van een AOW-uitkering moeten rondkomen –
te lang verstoken zijn gebleven van groei van het inkomen. Over het feit dat
het niet genoeg is ten opzichte van hetgeen men eerder tekort is gekomen,
kan ik nog een hele middag met de heer Marijnissen praten. Dat kan de heer
Marijnissen toch ook wel eens erkennen? Je kunt toch niet overal tegen zijn?De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Ik heb het voorbeeld van de ziektekosten en de noodzakelijke
reparatie alleen maar genoemd om aan te geven dat het ministerie gewaarschuwd
kon zijn dat er verschil kon zijn tussen de aannames en de werkelijkheid.
Dat er reparatie heeft plaatsgevonden, is terecht. Daar heb ik geen bezwaren
over geuit. Ik heb er alleen op gewezen dat vervolgens op Prinsjesdag weer
enkele aannames werden geventileerd. Er werden zelfs beloften gedaan. Daarna
werden wij geconfronteerd met de feiten van 1 januari. Hierover zijn Kamervragen
gesteld en daarop volgde de brief waarover wij vandaag discussiëren.
In dit debat zegt de minister toe, over twee weken een oplossing aan de Kamer
voor te leggen. Ik heb alleen de vraag gesteld hoe dat mogelijk is. Waarom
moeten er zoveel stadia doorlopen worden? Waarom moet het zo lang duren voor
er duidelijkheid komt?Minister Melkert:Mag ik u een tegenvraag stellen?De heer Marijnissen (SP):Dat mag u.Minister Melkert:Ik heb van u nog niet gehoord of de gegevens die wij hebben overgelegd
onjuist zijn of leemtes vertonen. Wij hebben ons niet alleen gebaseerd op
berekeningen, maar ook op loonstrookjes. Die gegevens kunnen overigens niet
veralgemeniseerd worden. Ik vraag u echter of die gegevens voor de betrokkenen
kloppen of niet. U heeft nu de kans om te zeggen wat er niet klopt.De heer Marijnissen (SP):De aannames kloppen niet. De belofte wordt niet waargemaakt. Ik heb er
echter geen behoefte aan om het debat van vandaag over te doen. Dat u toezegt
om de Kamer nadere voorstellen voor te leggen, bewijst dat er klaarblijkelijk
een verschil is tussen de beleving en de berekening. Daar moeten wij geen
kiekeboe over spelen. Ik houd u daar verantwoordelijk voor, temeer daar er
vorig jaar iets soortgelijks heeft plaatsgevonden. Vanaf Prinsjesdag tot nu
zijn vijf maanden verstreken.Minister Melkert:U weigert aan te geven wat de verkeerde veronderstelling is.De heer Marijnissen (SP):De veronderstellingen zijn door alle woordvoerders meer dan eens herhaald.
De USZO heeft erop gewezen dat de indexatie die pensioenfondsen willen doorvoeren,
niet conform de realiteit wordt doorberekend.Minister Melkert:Ik heb uiteengezet wat er ten aanzien daarvan op basis van gemiddelden
kan worden berekend. Ik heb ook tegen mevrouw Nijpels en de heer Van Wingerden
gezegd dat, als in overleg met CPB en de Verzekeringskamer blijkt dat dit
geen juiste aanname is, ik de eerste zal zijn om daaruit de consequenties
te trekken. Hoe zou je dat anders en vooral beter kunnen doen? U zult het
met mij eens zijn dat moet worden uitgegaan van bepaalde gemiddelden, van
bepaalde aannames.De heer Marijnissen (SP):Dat ben ik niet met u eens. Er wordt uitgegaan van gemiddelden, waarmee
vervolgens een probleem wordt gecreëerd in de samenleving. Ik neem dat
de minister daar ook het nodige van gemerkt heeft. Klaarblijkelijk is er dan
een fout gemaakt. Ik ben niet verantwoordelijk voor de beloften die bij Prinsjesdag
zijn gedaan. U heeft die beloften gedaan. U bent ook verantwoordelijk voor
de systematiek. U moet zodanige maatregelen nemen dat uw beloften worden waargemaakt.
Daar kunt u mij niet aan houden. Als het aan mij had gelegen, was er iets
gebeurd met het wettelijk minimumloon en met de uitkeringen. Dan waren er
over de hele linie aanzienlijke verhogingen doorgevoerd.Minister Melkert:Krijgt iedereen dan een zak geld?De heer Marijnissen (SP):Dan was de achterstand die langzamerhand 15% tot 20% bedraagt, veel sneller
ingelopen dan onder dit kabinet.De minister heeft gezegd dat de welvaart van ons land voor iedereen geldt.
Mijn waarneming buiten dit gebouw is dat de tweedeling op tal van terreinen
toeneemt. Dat heeft in zeer sterke mate met de financiën te maken. Er
zijn grote en groeiende inkomensverschillen. Vermogens concentreren zich steeds
meer in een geringer aantal handen. Er is een toenemende tweedeling op het
punt van de toegang tot het onderwijs, de gezondheidszorg en zelfs tot het
recht.Minister Melkert:Voorzitter! De heer Marijnissen legt een geloofsbelijdenis af. Dat is
zijn goed recht, maar hij gaat niet in op mijn punt, namelijk dat
juist dit kabinet in deze jaren, met meer groei van de welvaart, onderkend
heeft dat sommige mensen er onvoldoende aan te pas komen. Zij moeten in armoede
leven, een situatie die wij in Nederland niet willen accepteren. Wij hebben
het niet bij een constatering gelaten. Wij hebben er veel aan gedaan. Ik noemde
het voorbeeld – ik kan tal van andere punten noemen – van de alleenstaande
AOW'ers die het alleen van een AOW moeten hebben. Wij hebben ervoor gezorgd
dat zij ƒ 2300 meer AOW ontvangen dan in 1994. Dat is een vooruitgang.
Misschien niet voldoende, maar het is wel anders dan het jarenlang is geweest.
Als wij dat met elkaar erkennen, kunnen wij vervolgens met elkaar vaststellen
wat er nog meer moet gebeuren.De heer Marijnissen (SP):De minister mag op veel punten met mij van mening verschillen, maar hij
kan mij niet verwijten dat ik mij niet aan de feiten houd, althans niet naar
eer en geweten. Ik bestrijd zijn voorbeeld van de alleenstaande AOW'ers niet.
Dat is niet aan de orde. Ik zeg ook niet dat dit kabinet niks heeft gedaan.
Ik heb de afgelopen jaren wel altijd in de Kamer beweerd dat het te weinig
was en niet zelden ook te laat.Minister Melkert:Ik ben blij dat u in ieder geval tot die erkenning bent gekomen.Voorzitter! De heer Van der Vlies heeft een feestelijke opvatting over
de meevallers naar voren gebracht. Ik vind het van belang om de meevallers
te onderscheiden van het debat van vandaag, want zelfs al zouden er geen meevallers
zijn, dan nog zou het kabinet op basis van de vooruitzichten van september
toch moeten aangeven hoe het in de loop van het jaar verder moet. Het spreekt
voor zichzelf dat als er wat meer ruimte is, oplossingen simpeler zijn. Dat
staat echter niet voorop. Overigens kan een en ander daarbij wel betrokken
worden.Voorzitter! De heer Terpstra heeft om verdere informatie gevraagd. Ik
kom daar, zoals toegezegd, op terug. Ik denk overigens dat de bloemkolen in
Amsterdam eerder duurder zijn dan in gemeenten in de regio in plaats van andersom,
zoals hij veronderstelde. Op zichzelf had hij gelijk met het voorbeeld van
de gemiddelde bloemkoolprijs. Wij kunnen niet met iedere bloemkool afzonderlijk
rekening houden.Ik kom op de motie van de heer Van Zijl op stuk nr. 5, ook naar aanleiding
van opmerkingen van de heer Terpstra, waarin de regering wordt verzocht om
maatregelen voor te bereiden die, indien noodzakelijk, op korte termijn tijdelijke
inkomensproblemen kunnen overbruggen en om de Kamer daarover binnen tien dagen
te informeren. De heer Terpstra heeft mijn woorden nogal gemakkelijk samengevat
door te stellen dat iedereen mee moet delen en dat iedereen het moet merken.
Hetgeen de heer Van Zijl in zijn motie vraagt, heeft wat de regering betreft
te maken met hetgeen in de Sociale nota als beleid is aangekondigd. Ik noem
één categorie, maar ik verwijs daarmee in feite naar enkele
specifieke situaties die ook in de brief van het kabinet zijn aangegeven,
te weten de negatieve wachtgeldpremies. Wij weten dat er vorig jaar in enkele
sectoren met veel werknemers besluiten zijn genomen – tegen de wens
van de regering in – om negatieve wachtgeldpremies vast te stellen.
Dat betekende toen een inkomensvoordeel. Voor sommige sectoren zijn het kleine
inkomensvoordeeltjes gebleken. Het spiegelbeeld daarvan is nu dat er in januari
kleine inkomensnadeeltjes zijn. In enkele sectoren ging het echter om aanzienlijke
bedragen, oplopend tot bijvoorbeeld een bedrag van ƒ 70 per maand.
Men kan van de regering niet vragen om daarmee rekening te houden. Ik moet
dat onder de aandacht van de Kamer brengen. Als men wil dat dit soort zaken
er ook onder valt, is the sky the limit. Daarentegen past een aantal categorieën,
namelijk ouderen met een aanvullend pensioen, eventueel mensen die in de ziektekostensfeer
iets merken – maar ook daar plaats ik een vraagteken bij omdat ik eerst
precies wil weten hoe het zit – en ook enkele categorieën van uitkeringsgerechtigden
en sommige groepen werknemers – met name op de schijfniveaus –
structureel redelijk in het beeld. Wij begrijpen echter dat het niet aangaat
om alleen daarnaar te verwijzen en wij willen ook in deze maanden laten zien
dat de welvaart ook aan hen niet voorbijgaat. Daar hebben wij het over. Ik
zie de heer Terpstra gelukkig instemmend knikken naar aanleiding van deze
interpretatie. Het leek mij goed om dat zo neer te zetten. Vanuit dat gezichtspunt
wil ik, zoals ik in eerste termijn heb gezegd, ingaan op het dictum van de
motie. Ik vind het redelijk dat de Kamer zich tot tolk maakt van de vele geluiden
die naar voren zijn gekomen en die natuurlijk ook bij mij terecht zijn gekomen.
Het kabinet kan en wil daar niet aan voorbijgaan, want iedereen in ons land
moet iets van de welvaart merken. Er is gevraagd om de Kamer daar binnen tien
dagen over te informeren. Ik houd het even op de twee weken die ik in eerste
termijn heb besteld, maar ik beschouw het als een inspanningsverplichting
om zo dicht mogelijk bij die tien dagen te blijven.De heer Van Zijl (PvdA):Maar wij stemmen dinsdag. Is daarmee het probleem opgelost?Minister Melkert:U bedoelt twee weken na die dinsdag?De heer Van Zijl (PvdA):Tien dagen na dinsdag. Ik geef één vinger en u neemt gelijk
de hele hand.Minister Melkert:Ik denk dat wij elkaar goed begrijpen.De motie van de heer Rosenmöller op stuk nr. 2, die ertoe oproept
om alles in het werk te stellen wat redelijkerwijs mogelijk is om deze maatregelen
in de maand maart zichtbaar tot uitdrukking te laten komen, is hier natuurlijk
nauw mee verbonden. Ik heb mijzelf al horen zeggen dat het voorjaar dit jaar
noodzakelijkerwijs vroeg moet vallen. De heer Van der Vlies was op dat punt
nog veel uitgesprokener. Ik denk dat wij het daar allemaal over eens zijn.
Het heeft geen zin om heel laat gevolg te geven aan de verplichting die de
politiek jegens de burgers is aangegaan om te doen wat er is gezegd. Ik zeg
de heer Rosenmöller dus dat ik mij inderdaad zal inspannen om na te gaan
of maart een haalbare kaart is, maar ik moet daar op dit moment echt een voorbehoud
bij maken: als ik het heb over het vroege voorjaar, heb ik het over maart
en april en – om alle misverstanden te voorkomen – niet over de
maanden daarna. Dat is puur verbonden met een technische zaak. Dat kan regelgeving
zijn, maar misschien duidt men het mij niet euvel dat ik ook op het punt van
de uitvoering voorzichtig probeer te zijn. Wij zien immers ook op dat punt
een aantal problemen die, afhankelijk van het type maatregel
dat wij willen nemen, ongetwijfeld aan de orde kunnen zijn. Ik vraag dus echt
om ons daarvoor de ruimte te geven. Ik zal de Kamer, zoals toegelicht, over
de termijn berichten. Ik geef de heer Rosenmöller in overweging om zijn
motie als een overgekomen signaal te beschouwen.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het gaat meer om de politieke kant van de zaak. Net als de motie ging
ook het interruptiedebat in eerste termijn om de toezegging van het kabinet
dat, als dat redelijkerwijs mogelijk is, de effecten van datgene wat wij over
twee weken van de minister krijgen, in maart zichtbaar worden. Waar niets
is, verliest de keizer zijn recht. Wij zijn allemaal aan dat soort gezegdes
gehouden, maar met die inspanning zou ik op zich tevreden zijn. De minister
heeft natuurlijk terecht opgemerkt dat dat uitvoeringstechnisch dan wel moet
kunnen, maar als hij zegt dat hij echt al het mogelijke zal doen om het in
maart te effectueren, ben ik tevreden met die inspanningsverplichting. Ik
wil echter wel een expliciete erkenning daarvan.Minister Melkert:Mijn lijn is: hoe eerder, hoe beter en niet later dan april.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Oké.Minister Melkert:In de motie op stuk nr. 3 heeft de heer Rosenmöller samen met de
heer Marijnissen de regering verzocht om in de Voorjaarsnota voorstellen te
doen om, zoals zij dat noemen, de belastingmeevaller deels te besteden aan
de verbetering van de inkomenspositie van mensen die langdurig op een minimumuitkering
zijn aangewezen. Ik kan daar op dit moment niet op ingaan. Ik vraag daar begrip
voor. Het is echter zo dat, ondanks het feit dat de pers ons natuurlijk altijd
voor is bij het doen van mededelingen, het vaststellen van de belastingmeevaller
natuurlijk nog moet gebeuren. Daar bestaat een ordentelijke procedure voor,
zoals de Kamer bekend is. Een en ander zal aan het eind van de maand februari
duidelijk zijn. Ik heb wel gezegd dat het kabinet bij het beoordelen van het
type maatregelen dat wij willen overwegen, ook de algehele budgettaire situatie
moet betrekken. Ik kan er verder niet in treden op dit moment. Dat komt in
een latere fase terug, ook bij de Kamer. Tegen die tijd zal men de samenhang
der dingen kunnen beoordelen.Voorzitter! Tegen mevrouw Nijpels zeg ik absoluut niet laconiek te willen
zijn over hoe ouderen hun aanvullend pensioen hebben georganiseerd als dit
buiten de collectieve aanvullende pensioenen valt. Ik ben mij zeer bewust
van het feit dat veel mensen dit op individuele basis hebben geregeld via
een lijfrente of anderszins. Ik probeer echter te zeggen dat de overheid bij
deze punten een verantwoordelijkheid heeft bij de vraag hoe dit soort mogelijkheden
in het algemeen worden gefacilieerd, bijvoorbeeld via de fiscus. Ik wijs ook
op de uitgebreide beschouwingen op dit punt in het belastingplan voor de 21ste
eeuw. De overheid kan echter niet aangesproken worden op de consequenties
van de contracten die mensen zelf sluiten. Dat onderscheid wil ik maken. Het
blijft aan de mensen zelf hierover te beslissen. Er zitten soms heel grote
voordelen aan vast, afhankelijk van hoe het geregeld is. Soms zitten er nadelen
aan vast. Daar kan ik onmogelijk een algemene uitspraak over doen. Dat is
het enige dat ik op dit punt heb willen zeggen.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Dat begrijp ik. Ik heb al eerder gezegd dat ik begrijp dat de overheid
daar weinig invloed op heeft en er weinig aan kan doen. De minister moet zich
echter wel realiseren dat het om grote groepen gaat. Afgezien daarvan worden
deze mensen nu met een andere soort maatregel geconfronteerd, namelijk een
belastingverhoging. Die komt niet ieder jaar in deze mate en in deze vorm
voor. Dat is dus het punt waarbij deze mensen extra achteruitgaan of in ieder
geval in het plaatje ergens anders terechtkomen dan de mensen die wel geïndexeerd
en gecompenseerd worden. Op deze manier gezien, vind ik dat de minister er
wat te laconiek mee omgaat. Ik bedoelde dit punt niet in de zin dat de minister
daar enige invloed op kan hebben.Minister Melkert:Ik ben dit niet met mevrouw Nijpels eens. Zij verbindt het opnieuw met
de gedachte dat ouderen met een hogere belasting zijn aangeslagen en dat het
hier om een belasting gaat die men ook echt moet betalen. Dat zit mij nog
als een graat in de keel. Ik wijs op de pagina's 72 en 73 van de Sociale nota.
Daar zijn zeventien maatregelen opgesomd die ook ouderen betreffen. Enkele
daarvan betreffen de ouderen exclusief, bijvoorbeeld de zogenaamde PEMBA-aftrek.
Ik wijs ook op hetgeen bij de aanvullende ouderenaftrek is gebeurd. Er zijn
ook een heleboel algemene maatregelen in de belasting- en premiesfeer getroffen
die direct of indirect de ouderen raken. Al die zeventien maatregelen zijn
getroffen om, in samenhang met wat er in de eerste schijf van de belastingen
is gebeurd, ervoor te zorgen dat het effect van de negatieve verhoging van
de eerste schijf niet per saldo negatief zou zijn voor ouderen. Ik ben overigens
de eerste om toe te geven dat het ingewikkeld is. Het is echter niet de opzet
om ouderen meer te laten betalen. Dat is ten enenmale niet waar. Mevrouw Nijpels
zegt "nee". Daar ben ik blij om. De heer Van Wingerden en mevrouw Nijpels
blijven dit punt echter herhalen. Ik vind dat het uit de wereld moet.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):De heer Van Wingerden en ik blijven het punt herhalen. Ik denk dat dit
terecht is. Wij zijn echter niet de enigen. Ook de bond van overheidspersoneel
en het CSO blijven dit punt herhalen. Er zijn nogal wat mensen die hierover
vallen. De minister moet dat niet in de schoenen van twee mensen schuiven.
Ik zeg ook niet dat er sprake is van opzet. Er is een aantal concrete compensatiemaatregelen
door het kabinet genomen om de gevolgen van PEMBA te compenseren voor iedereen
en voor alle ouderen. Dat is waar. Dat gaat om de verhoging van de ouderenaftrek
en om een aantal fiscale maatregelen. Dat is allemaal waar. De minister heeft
mij ook niet horen zeggen dat de ouderen geconfronteerd worden met een belastingverhoging
die niet gecompenseerd wordt, maar het is niet voldoende. Als je alleen van
die maatregelen uitgaat, hebben de mensen die geen geïndexeerde pensioenvoorziening
hebben daar extra nadeel van. Dat is precies hetzelfde als de heer Terpstra
zei over de cijfers 0 en min 2,65%.Minister Melkert:Dat is mijn punt. Ik ben mevrouw Nijpels er wel erkentelijk voor dat zij
zegt dat de maatregelen bij elkaar passen, maar dat er één ding
is waarover zij vragen stelt, de aanvullende pensioenindexering. Wij zijn
in eerste termijn met elkaar overeengekomen de experts te vragen er nogmaals
naar te kijken. Als dat niet zou kloppen, zou ik dat zelf buitengewoon vervelend
vinden. Ik zou dat op mijzelf betrekken. Wij zijn afgegaan op wat volgens
mij de meest objectieve bron is. Ik kom zo nog op de motie van de heer Van
Wingerden. Als daar een probleem zit, gaan wij daar verder over praten. Mevrouw
Nijpels moet dan echter toch tegelijkertijd de belastingverhoging in de eerste
schijf, die ook ouderen raakt, aanvaarden, omdat die met het pakket van zestien
maatregelen weer ongedaan is gemaakt. Ik zie dan even af van de indexatie.
Dat zou ik nu wel eens graag van haar willen horen. Dat hebben wij toch niet
voor niets gedaan? Dat hadden wij nodig – zo ingewikkeld is het leven
helaas – om de consequenties voor werknemers van het wegvallen van de
WAO-premie en de verschuiving naar de werkgevers te kunnen compenseren. Bij
die techniek hebben wij erop gelet dat de ouderen er niet voor hoeven te betalen.
Ik accepteer daarbij dat wij op het punt van de aanvullende pensioenen en
de indexatie nog verder moeten praten met elkaar.De voorzitter:Mevrouw Nijpels krijgt nog één keer het woord, want dit
punt is al een keer of wat gewisseld.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Dat is juist het trieste. De minister zegt nu dat hij van mij iets wil
horen. Ik wil nu dus iets laten horen.De voorzitter:Wilt u dat dan kort doen?Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):De minister zal voorlopig nog niet van mij kunnen horen dat ik zomaar
akkoord ga met alleen de belofte dat er naar de indexatie gekeken wordt. Dat
is waar. Ik had het daar net ook niet over. Of het percentage van 2,65 nu
klopt of niet, voor de mensen maakt het helemaal niets uit. Zij zijn niet
voldoende gecompenseerd voor de gevolgen van de PEMBA.Minister Melkert:Dat ben ik niet met u eens.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Bent u het met mij eens dat zij er geen last van zouden hebben gehad als
er geen PEMBA was geweest?Minister Melkert:Nee, dat ben ik niet met u eens. Dat ziet u echt verkeerd, als ik zo vrij
mag zijn. Mijn stelling in eerste termijn was dat voor mensen als zij een
aanvullend pensioen hebben en geen indexatie hebben voor de 5% die door de
Verzekeringskamer is geïdentificeerd, dat probleem zich ieder jaar voordoet.
Ieder jaar rekenen wij in de koopkracht met een gemiddelde, met aannamen,
niet alleen voor de aanvullende pensioenen, maar ook voor de lonen. Ik heb
uiteengezet waarom wij dat niet anders kunnen doen. U verbindt het nu met
de PEMBA, maar het heeft er niets mee te maken. Ik vind dat u dat echt moet
onderscheiden van het pakket maatregelen dat wij verder hebben genomen. Dat
zeg ik niet om een andere indruk te wekken dan wat er in de realiteit is,
maar ik vind dat die feiten echt niet veronachtzaamd mogen worden.De heer Van Wingerden (AOV):Voorzitter! Wij hebben het vandaag vele keren gehad over de belevingswereld
van mensen. Ouderen hebben ook een belevingswereld. Ouderen kunnen goed rekenen.
Dat kon men weer zien in de brief van het CSO. De 4,3% verhoging speelt daadwerkelijk.
Dat is ook de beleving van de ouderen. Andere burgers krijgen eerder een belastingverlaging,
maar zij worden met een verhoging van 4,3% geconfronteerd. Het is goed dat
wij er vandaag over praten, maar dit blijft hangen bij de ouderen. Zij vinden
dat zij op deze manier gepakt worden. Dat kan men lezen in de brief van het
CSO.Minister Melkert:Dat is precies mijn bezwaar tegen de brief van het CSO. Staatssecretaris
De Grave en ik hebben een aantal malen hele goede, constructieve gesprekken
gehad met het CSO. Wij hebben altijd gezegd dat wij beschikbaar blijven om
die gesprekken voor te zetten. Het CSO zegt echter elke keer weer dat er een
belastingverhoging is en vergeet vervolgens alle andere zestien maatregelen
te noemen, die zijn genomen om de negatieve effecten daarvan ongedaan te maken
en voor de meeste ouderen meer dan ongedaan te maken. Wij spreken nu wel over
ouderen met hogere aanvullende pensioenen, maar ik wijs er nog een keer op
dat mensen met AOW en ook mensen met AOW en ƒ 10.000 pensioen er ruim
op vooruitgaan. Als het CSO nalaat om dit te zeggen, maak ik daar echt bezwaar
tegen. Omdat ik weet dat het CSO heel goed kan rekenen, zou ik graag zien
dat het de hele som maakt. Dit vraag ik van jongeren en van ouderen: alle
sommen maken.De heer Van Wingerden (AOV):Daarom vind ik het jammer dat u in de brochure die u uitgegeven hebt,
niet hebt toegelicht wat u nu zegt, namelijk waarom die 4,3% nodig zou zijn.
Ik zei vanmorgen al dat ik dit helemaal heb gemist.Minister Melkert:Ik zal graag bekijken hoe dit is opgeschreven en ben ertoe bereid het
in het nadere materiaal dat ik heb toegezegd, nog een keer uiteen te zetten,
zodat alle ouderen en hun organisaties precies kunnen lezen hoe het in elkaar
zit. Ik heb op dit punt niets te verbergen. De PEMBA-operatie is al twee jaar
gaande en wij hebben voortdurend open kaart gespeeld. U kunt het in alle stukken
terugvinden, ook die over de behandeling van PEMBA, al anderhalf jaar geleden.
Ik zal het graag nog een keer uiteenzetten, want ik hecht er zeer aan dat
dit misverstand juist bij de ouderen uit de wereld geholpen kan worden.De heer Van Wingerden heeft op stuk nr. 4 een motie ingediend waarin de
constatering staat dat het door het kabinet gehanteerde pensioenindexcijfer
volgens onafhankelijke bronnen zeer twijfelachtig is, en waarin wordt gevraagd
om grondig onderzoek en eventueel aanvullende compenserende maatregelen. Ik
herhaal graag mijn toezegging dat wij met het CPB en de Verzekeringskamer
in gesprek zullen treden. Wij zullen de Kamer hierover rapporteren, want wat
mij betreft gaat dit in alle openheid. De motie lijkt mij toch niet goed geformuleerd
omdat ik vooralsnog de Verzekeringskamer en het Centraal planbureau als bronnen
beschouw die als beste hierbij betrokken kunnen zijn. Andere
bronnen, die ongetwijfeld ook hun best doen om gegevens op een rij te krijgen,
moeten maar voldoende overtuigingskracht meebrengen om mij op een ander been
te zetten.De heer Bakker en de heer Van Hoof hebben vragen gesteld over het narekenen
van alle componenten in het besteedbaar inkomen en over de technische uitleg,
die van belang kan zijn om brieven te beantwoorden. Ik zal mijn best doen
om de Kamer uiteraard zelf meer inzicht te geven en haar ook ertoe in staat
te stellen dit inzicht over te dragen. Wij zitten er allemaal mee dat wij
veel vragen krijgen en graag een uitleg geven. Ik vond het overigens wel even
verleidelijk in de toekomst alle brieven die de heer Van Hoof krijgt, te mogen
beantwoorden. Daar zit iets van perspectief in.De heer Van Hoof (VVD):Er zitten brieven bij die u niet wilt lezen als u weet wat daarin over
u geschreven wordt.Minister Melkert:Misschien juist wel. Dan kan ik meteen het goede antwoord geven. Ik zou
wel eens willen zien wat u als antwoord geeft.Ik meen dat er inderdaad werk te doen is. Een van de sprekers zei dat
de minister verder aan het werk gaat. Wij waren de afgelopen week al aan het
werk. Als de telefoon gaat en er komen brieven binnen, heb ik niet de neiging
om te zeggen dat wij het allemaal beter weten en dat de mensen het verkeerd
zien. Hier staat tegenover dat wij over de mogelijkheden beschikken om door
het jaar heen te kijken en hiermee rekening moeten houden. Dit is nu eenmaal
de consequentie van maatregelen die niet alleen door het kabinet, maar vaak
door de wetgever, dus evengoed ook door de Kamer, zijn genomen. Zoals ik heb
toegezegd, kom ik graag daarop terug.De heer Van Zijl (PvdA):U ging er even op in wat het departement allemaal aan telefoontjes en
brieven te verstouwen krijgt. Ons bereiken signalen dat het departement dit
nauwelijks kan verwerken. Ik hoop dat de voorlichting van het departement
de komende weken voortvarend ter hand wordt genomen, ook naar aanleiding van
datgene wat vandaag allemaal is besproken.Minister Melkert:Die is allang ter hand genomen. Er is een maximale capaciteit voor beschikbaar.
De hoofdzaak is dat mensen hun gegevens goed aanleveren. Vaak worden over
de telefoon gegevens geleverd die partieel en niet compleet zijn. Maar wij
moeten alles weten om te kunnen beoordelen of het om een algemene situatie
of een specifieke situatie gaat. Daarnaast krijgen wij ook telefoontjes van
mensen die hun salarisstrookje nog moeten ontvangen. Dat zet ons ook wel eens
aan het denken.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ik kom nog even terug op de motie die ik op stuk nr. 2 heb
ingediend. Als wij elkaar kunnen vinden op een formulering of een interpretatie
van "zo snel mogelijk, als er geen enkele belemmering is, dan moet dat zichtbaar
zijn in maart maar uiterlijk april" dan zou deze motie overbodig kunnen zijn.Minister Melkert:Ik ben de heer Rosenmöller erkentelijk dat hij dit zo met mij wil
zien.De voorzitter:Aangezien de motie-Rosenmöller (25857, nr. 2) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag over de moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 15.47 uur tot 15.51 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-3736-3746.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl