Behandeling van het wetsvoorstel Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) (29507)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 6288-6306

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 98, pagina 6288-6306

14-09-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29507Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het achterlaten van vrouwen en kinderen in Marokko, te weten de motie-Hirsi Ali c.s. over bespoediging van terugkeer en een zelfstandige verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd (29742, nr. 1), de motie-Dijsselbloem/Hirsi Ali over zo spoedig mogelijke terugkeer, het doen van aangifte en het stimuleren van vervolging (29742, nr. 3) en de gewijzigde motie-Hirsi Ali over mogelijkheden tot berechting binnen het strafrecht en het vreemdelingenrecht (29742, nr. 4)Pagina 6258-6259
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 14 september 2004)Pagina 6256-6257
Behandeling van het wetsvoorstel Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) (29507)Pagina 6288-6306
Debat inzake personele uitgaven aan topambtenaren op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschapPagina 6259-6288
Presentie en opening (dinsdag 14 september 2004)Pagina 6251-6251
Vragen van het lid Klaas de Vries aan de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over het uitblijven van de officieel beloofde verblijfsvergunning aan de kinderen E., nu al bijna een jaar geleden (mondelinge vragenuur)Pagina 6254-6256
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 14 september 2004)Pagina 6306-6308
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Akkoord mestbeleid, te weten de motie-Van den Brink over het derde Actieprogramma Nitraatrichtlijn in Brussel (28385,26729, nr. 41, herdruk) en de motie-Van der Vlies c.s. over bedrijfsovernames door jonge boeren (28385,26729, nr. 42)Pagina 6259-6259
Vragen van het lid Verbeet aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de spreekkoren tijdens de wedstrijd ADO Den Haag - Ajax (mondelinge vragenuur)Pagina 6251-6254
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het AVV-beleid, te weten de motie-Douma c.s. over advisering door de Raad van State (29200 XV, nr. 109)Pagina 6258-6258

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 112 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening)
(29507).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Koomen (CDA):Voorzitter. Volgens mij wordt dit de tweede achtereenvolgende mooie avond
voor de minister van Financiën. Nu gaat het om het wetsvoorstel Financiële
dienstverlening. Een echtpaar woont met twee kinderen van vijftien en dertien
jaar in een koopwoning in een middelgrote stad in ons land. Het inkomen is
anderhalf keer modaal. Beide ouders hebben een eigen betaalrekening en een
gezamenlijke rekening voor het huishouden. Op de betaalrekeningen kunnen zij
tot € 2000 rood staan en met hun creditcard allebei € 5000.
Zij maken beiden gebruik van een spaarloonregeling en sluizen dit bedrag door
naar een lijfrentepolis. Zij hebben voor hun beide kinderen na de geboorte
een studiespaarplan afgesloten en tevens hebben beide kinderen inmiddels een
jongerenrekening en een eigen internetspaarrekening. Op de woning rust een
hypotheek, deels in beleggingen nadat twee jaar geleden op de overwaarde een
extra hypotheek is genomen, van ongeveer € 225.000. Aangezien de
keuken na al die jaren dringend vernieuwd moest worden, hebben zij een doorlopend
krediet van € 15.000 afgesloten. Daarnaast doet dit gezin graag
aan homeshopping en bestelt het regelmatig iets bij Otto en Wehkamp. Dat is
handig, want daar kunnen zij op krediet kopen. Onlangs zijn zij benaderd door
de Comfort Card, een kaart waarmee zij voor € 3000
aan goederen in diverse winkels kunnen kopen. De kinderen zijn op een leeftijd
waarop er regelmatig iets nodig is. Daar wordt dus ook dankbaar gebruik van
gemaakt.Mag men ervan uitgaan dat het hierboven beschreven gezin zich goed bewust
is van de inhoud van de verschillende financiële producten en mag ook
verwacht worden dat de leden van dit gezin over de juiste informatie beschikken?
Het wetsvoorstel spreekt in de memorie van toelichting van "informatieasymmetrie",
een prachtige term overigens. De minister bespreekt in zijn reactie op het
advies van de Raad van State de gemiddelde consument. In het wetsvoorstel
is als uitgangspunt genomen dat de gemiddelde consument bereid is om zich
in de aangeboden informatie te verdiepen om aldus na te gaan wat de kenmerken
en risico's van een financieel product zijn en om te achterhalen of het product
voor hem geschikt is. Ons lijkt de gemiddelde consument meer op de goedgelovige
consument: "volslagen onbekend met" en ondanks informatie begrijpt hij nauwelijks
iets van financiële producten, zoals hoogleraar privaatrecht prof. mr.
Du Perron beweert, nadat hij uitkomsten van buitenlandse onderzoeken had bestudeerd.
Het beschrijven van de gemiddelde consument is onzinnig, aangezien die niet
bestaat. De wet dient niet te gelden voor de gemiddelde consument, maar voor
iedere consument: voor u en voor mij, voor de melkveehouder op het Twentse
platteland, voor de alleenstaande moeder in de bijstand in Amsterdam, voor
de vele ouderen met een AOW'tje of de goedverdienende directeur van een ziekenhuis
of van welk ander bedrijf dan ook. Deze wet moet beogen dat financiële
dienstverlening kwalitatief goed is voor iedere consument, maar daarnaast
ook bereikbaar, toegankelijk en betaalbaar blijft. Met die uitgangspunten
in het achterhoofd heeft de CDA-fractie dit wetsvoorstel beoordeeld.Dit betekent dat de leden van de CDA-fractie in sommige gevallen extra
consumentenbescherming verlangen. Dat betekent overigens niet per definitie
meer regels. Wij willen de consument ook beschermen tegen schijnveiligheid,
log, duur en inefficiënt toezicht en veel te dure adviezen en bemiddeling. De CDA-fractie heeft in het verleden ingestemd met de voornemens om het
financiële toezicht crosssectoraal te organiseren. De uitgangspunten
van de wet die neerkomen op betere consumentenbescherming door versterking
van het wettelijk kader en het toezicht door de AFM, worden door mijn fractie
ondersteund. Met de gedachte aan ongelukkige incidenten als aandelenlease,
beleggingshypotheken, koppelverkopen van overlijdensrisicoverzekeringen bij
kredieten en overkreditering gevoed door agressieve reclames voor lenen, komt
deze wet niet te vroeg.De minister zegt dat hij hecht aan een zeer zorgvuldig wetgevingstraject
voor de wet die wij vandaag bespreken. Ik kan mij daarin vinden; ieder wetgevingstraject
moet met de nodige zorgvuldigheid worden omringd. De minister zal het er dan
ook mee eens zijn dat tot een zorgvuldig wetgevingstraject ook een zorgvuldige
behandeling door de Kamer behoort. De Tweede Kamer heeft een controlerende
taak ten aanzien van de doelstelling en de beoogde effecten van de wet.In de WFD zijn niet alle regels ingevuld en veel van de werking van de
wet zal voor consumenten en aanbieders pas duidelijk worden in het besluit
Financiële dienstverlening. De opleidingsvereisten mogen dan detailwetgeving
lijken, maar als die details tot sanering van de sector of kostenverhoging
voor consumenten leiden, dan wil mijn fractie daar graag haar oordeel over
kwijt. Bij deze zorgvuldige behandeling behoort naar mijn mening een volledig
inzicht in alle relevante regelgeving die met deze wet is gemoeid. Het ontbreken
van ieder inzicht in het besluit is dan ook betreurenswaardig. Wij hadden
liever gezien dat wij deze kaderwet in relatie met het besluit hadden kunnen
behandelen. Mag mijn fractie ervan uitgaan dat er een moment komt dat wij
dit besluit door middel van een voorhangprocedure in samenhang met het voorliggende
wetsvoorstel bespreken? Kan mijn fractie er dan van uit gaan dat het mogelijk
is het besluit te wijzigen als de Kamer dat zou willen, bijvoorbeeld door
zaken uit het besluit over te hevelen naar de wet, helemaal te schrappen of
wellicht juist toe te voegen? Ik krijg graag een concrete toezegging van de
minister. Een van de argumenten die de minister in zijn brief van 24 augustus
noemt voor een snelle behandeling, is dat de WFD het mogelijk maakt om op
korte termijn knelpunten in de toezichtregelgeving aan te pakken zoals bij
consumentenkredietreclames. Welke concrete gevolgen heeft de behandeling van
de WFD door de Tweede Kamer voor deze reclames? De minister wekt door zijn
woordkeus de illusie dat de WFD praktische handvatten biedt aan de toezichthouder
om de consumentenkredietreclames aan te pakken. In de wet staat dat informatie
feitelijk juist, voor de consument begrijpelijk en niet misleidend moet zijn.
In lagere regelgeving zullen specifieke regels worden opgenomen. Wil de minister
ook af van de agressieve marketing van aanbieders van het consumentenkrediet?
Welke aanvullende maatregelen worden daarvoor opgenomen in het besluit? Beschouwt
de minister dit als een van de middelen tegen overkreditering? Een belangrijke
vraag is ook of de minister denkt dat door het weren van bepaalde reclames
problematische schuldensituaties zullen verdwijnen.Een van de kernpunten van de discussie die dit wetsvoorstel oproept, heeft
betrekking op het beloningsstelsel en de transparantie van de kosten. Het
CDA heeft een helder standpunt over het beloningsbeleid van aanbieders voor
bemiddelaars en adviseurs. Het huidige systeem van eenmalige afsluitprovisie
voor met name ook levensverzekeringen, staat naar onze mening vrijwel haaks
op de zorgplicht. De eenmalige provisie moet de intermediairs in de ogen van
verzekeraars stimuleren om meer contracten af te sluiten, maar deze mogelijkheid
om relatief snel geld te verdienen, stimuleert provisiejagers ook om juist
snel veel verzekeringen of bepaalde vormen van hypotheken te verkopen zoals
de beleggingshypotheek. Daardoor is de verleiding voor intermediairs groot
om producten te verkopen waar uiteindelijk niemand op zit te wachten.Wij zijn ons ervan bewust dat de inkomens van intermediairs gebaseerd
zijn op relatief hoge eenmalige afsluitprovisies; hierdoor kan menige intermediair
zelfstandig blijven opereren. Het is dan ook niet onze bedoeling om met name
de kleinere kantoren door een nieuwe maatregel te duperen,
maar wij steven naar een eerlijke en heldere beloningsstructuur.Wij hechten daarnaast ook sterk aan transparantie van de kosten in de
financiële sector. Wij hopen van harte dat een gewijzigde beloningsstructuur
en transparantie van kosten een discussie op gang brengen over de mogelijkheid
om ook in de financiële sector te werken bijvoorbeeld op basis van uurtarieven
zodat voor bepaalde transacties of handelingen voor bestaande en nieuwe producten
als de levensloopregeling, heldere en eerlijke tarieven kunnen worden gehanteerd.
Transparantie over beloning en kosten zorgt voor duidelijkheid voor de consument
en bevordert de marktwerking. De uitkomsten van het vorige week gepubliceerde
rapport van Money Review, waarin wordt aangegeven dat 25% van de financiële
bijsluiters nog niet de juiste informatie en kosten aangeeft, moet naar de
mening van de CDA-fractie een stimulans zijn om dit onderwerp voortvarend
op te pakken. De consument kan dan op basis van heldere en begrijpelijke gegevens
over de feitelijke en door hem te betalen kosten de keuze voor een bepaalde
dienstverlener maken.De minister schrijft in de nota naar aanleiding van het verslag voor het
einde van het jaar een reactie te geven op het rapport Marktwerking op de
markt voor hypothecaire dienstverlening. Daarin wordt ingegaan op de drie
beleidsopties: transparantie op de provisie, best advice en een keurmerk.
Waarom wil de minister dit onderwerp niet betrekken bij de discussie over
de WFD? Aan de WFD liggen, naar wij mogen aannemen, een grondige voorbereiding
en denkwerk ten grondslag. Waarom wordt niet ingegaan op het beloningsbeleid?
Waarom lijkt het overleg met de sector hierover nu pas op gang te komen?De heer Vendrik (GroenLinks):Over afsluitprovisies heeft mevrouw Koomen een amendement ingediend. Ik
heb geprobeerd haar bijdrage van zojuist te beluisteren als een nadere toelichting
op het amendement. Zie ik het goed dat het eigenlijk een vrij leeg amendement
is? Mij is nog niet helemaal helder wat rond die provisies moet worden geregeld.
Kan mevrouw Koomen dat helder maken? Bij het doel, namelijk transparantie,
kan ik mij iets voorstellen. Maar wat moet de minister van Financiën
regelen, in opdracht van mevrouw Koomen en wellicht een meerderheid van de
Kamer, via de lagere regelgeving die door het amendement mogelijk wordt gemaakt?Mevrouw Koomen (CDA):Naar de mening van de CDA-fractie is het geen leeg amendement. Op dit
moment is er volop discussie gaande tussen de sector en de minister over de
beloningsstructuur in de financiële wereld met verzekeraars en intermediairs.
Via die discussie probeert men met andere voorstellen te komen. In mijn verhaal
heb ik aangegeven dat volgens mijn fractie van de eenmalige afsluitprovisie
een negatieve prikkel kan uitgaan. Het liefst zouden wij zien dat die provisie
wordt afgeschaft, dat er iets voor in de plaats komt of dat de vorm wordt
aangepast. Die vorm moet meer recht doen aan helderheid en transparantie van
de beloning. Daarnaast doe ik ook andere suggesties. Het overleg dat tussen
sector en minister plaatsvindt wil ik niet frustreren. Met het amendement
geef ik aan dat er iets moet gebeuren met het beloningsbeleid en de transparantie
van de kosten. Men kan in december met voorstellen komen. In de nadere regelgeving,
in een besluit, kan een en ander dan verder worden vastgelegd.De heer Vendrik (GroenLinks):Mevrouw Koomen zegt te spreken namens de CDA-fractie. De eenmalige afsluitprovisie
ziet zij het liefst afgeschaft worden. Zij zou graag zien dat die provisie
niet meer bestaat, zij het dat zij het overleg tussen Financiën en de
marktpartijen de gelegenheid geeft om daartoe te komen. Waarom regelen wij
het vanavond niet gewoon? Het is vrij simpel. Mevrouw Koomen en ik zijn het
met elkaar eens, net als een enkele collega. Wij vormen een meerderheid. Als
wij het vanavond regelen, is er helderheid voor de markt. Dan regelen wij
op welke manier in dit land wel en niet mag worden omgesprongen met beloningen
van tussenpersonen.Mevrouw Koomen (CDA):Zoals ik al heb gezegd, wil ik het overleg dat nu gaande is, niet frustreren.
Wij hebben gemerkt dat in de afgelopen paar jaar het onderhavige wetsvoorstel,
in goed overleg met de sector, bijvoorbeeld alle brancheverenigingen, tot
stand is gekomen. Voor mijn gevoel gaat het nu om het laatste stukje inzake
de beloningsstructuur. Ik wil graag de sector zelf de kans geven om met voorstellen
te komen. Daarbij ga ik ervan uit dat er door zelfregulering meer draagvlak
ontstaat. Zo is er meer kans van slagen dat er een andere beloningsstructuur
komt.Mevrouw Kant (SP):Afwachten of zelfregulering daartoe leidt is mooi, maar ik geloof er niet
zo in. Vanavond bespreken wij een wetsvoorstel waarmee wij met z'n allen bepalen
wat er zal gebeuren. Mevrouw Koomen heeft duidelijk verwoord dat zij niet
voor een afsluitprovisie is zoals deze nu bestaat. Dat moeten wij toch gewoon
samen kunnen regelen? Dat kan heel simpel, want er ligt een amendement waar
de CDA-fractie voor kan stemmen. Wij moeten dit niet op de lange baan schuiven.
Wij bespreken dit wetsvoorstel nu, dus laten wij het direct wettelijk regelen.Mevrouw Koomen (CDA):Wij zijn ervan overtuigd dat het nú regelen negatieve effecten
kan hebben op het overleg dat gaande is en bovendien nadelig is voor de sector.Mevrouw Kant (SP):Als wij het nu regelen, is dat overleg niet meer nodig. Wij hebben het
dan namelijk geregeld.Mevrouw Koomen (CDA):Dat klinkt erg simpel.Mevrouw Kant (SP):Dat klinkt als het nemen van je verantwoordelijkheid als medewetgever.Mevrouw Koomen (CDA):Zo simpel is het niet. Wij hechten aan een goed overleg en wij hechten
eraan dat de sector zelf met voorstellen op dit gebied komt. Via dit amendement
geven wij de sector daartoe de gelegenheid. Wij willen dit niet vanavond bij
wet verbieden, want dan kunnen wij het over veel meer zaken hebben. In het
besluit zijn nog talloze mogelijkheden om daar nader invulling aan te geven.
Laat de sector maar met voorstellen komen. Ik heb heel duidelijk aangegeven
in welke richting wij denken en wat wij graag zouden zien dat bij de discussie
wordt betrokken. Ik ga ervan uit dat deze signalen ook worden
opgepikt, zowel door de minister als door de sector.Mevrouw Kant (SP):Ik geloof niet in zelfregulering, want als men er zelf heil in had gezien,
had men dat al lang geregeld. Dat heeft men dus niet gedaan. Als medewetgever
bepalen wij hoe de wet het beste kan worden ingevuld en volgens mij is dat
met een verbod op de afsluitprovisie.Ik heb nog een andere vraag aan mevrouw Koomen. Zij had het net over transparantie
en dat je op zijn minst moet weten hoe een tussenpersoon of bemiddelaar beloond
wordt. Waarom vindt zij niet dat een bemiddelaar of tussenpersoon, los van
het feit dat een klant dit desgevraagd te horen moet krijgen, zelf moet melden
wat zijn beloningsstructuur is? Het maakt niet uit of het om provisie of een
andere beloningsstructuur gaat. Wat vindt mevrouw Koomen van deze suggestie?
Blijkbaar hecht zij daar nogal aan.Mevrouw Koomen (CDA):Inderdaad. Ik heb uw amendement op dat punt ook gelezen. Mijn fractie
vindt dit een interessant amendement en zij zal zeker serieus overwegen om
het te steunen.De heer Heemskerk (PvdA):Ter verduidelijking heb ik een vraag over uw standpunt over de afsluitprovisie.
Toen de Consumentenbond vorige week een petitie aanbood, was u heel helder:
u wilde naar een uurtarief. Het amendement laat echter alles open. U zegt
nu dat u de sector een kans wil geven. Er wordt in deze sector heel wat afgepolderd.
Er zijn twee mogelijkheden. Wat vindt u als de sector zegt dat zij de afsluitprovisie
wil behouden? Het kan ook zijn dat de sector zegt: wij willen ervan af. Ik
vraag u om een helder statement over de positie van de CDA-fractie in deze
discussie.Mevrouw Koomen (CDA):Volgens mij heb ik dat al aangegeven. De CDA-fractie hecht eraan dat de
eenmalige afsluitprovisie wordt afgeschaft. Daarvoor in de plaats zou een
systeem kunnen komen van doorlopende provisies. Aan het begin zou bijvoorbeeld
meer geld kunnen worden geïnd dan in de loop van de tijd. Overigens sta
ik ook open voor andere systemen en voorstellen. Waarom wordt niet gedacht
aan het tariferen van bepaalde transacties en handelingen? Ik heb gezegd dat
dit wordt meegenomen in de discussie omdat de CDA-fractie hiertoe neigt.De voorzitter:De heer Heemskerk mag nog één keer reageren.De heer Heemskerk (PvdA):Als men onder de bezielende leiding van de AFM is uitgepolderd en er komt
in het Financieel besluit te staan "wij houden vast aan de afsluitprovisie",
dan stemt u tegen de AMvB omdat u dit een onwenselijke uitkomst vindt?Mevrouw Koomen (CDA):Als daar andere voorstellen in zouden staan waar nog steeds negatieve
prikkels van uitgaan – ik ga er dan van uit dat men vasthoudt aan de
eenmalige afsluitprovisie en er daarnaast nauwelijks of geen andere voorstellen
worden gedaan – dan zullen wij in december nog een stevige en serieuze
discussie hebben. Ik wacht het antwoord van de minister af, maar ik ga ervan
uit dat wij in een voorhangprocedure over het besluit nog het nodige kunnen
zeggen en onze invloed kunnen uitoefenen.De voorzitter:Ik zie dat de heer Heemskerk wil reageren, maar dat sta ik niet toe.Mevrouw Koomen (CDA):Volgens mij is voldoende duidelijk waarom wij dit amendement hebben ingediend.
Wij leggen dit graag voor en geven minister en marktpartijen de ruimte om
met concrete voorstellen te komen die verwekt kunnen worden in het besluit.
De CDA-fractie heeft meerdere keren laten weten dat zij moeite heeft met de
enorme groei van de ZBO AFM en de daaruit voortvloeiende kosten voor de sector.
Zij juicht toe dat het toezicht van de AFM in het kader van de Wet financiële
dienstverlening risicogericht zal zijn en voornamelijk wordt gerealiseerd
op basis van "self assessments". De minister heeft in zijn brief van 8 april
jongstleden gesteld dat hij een reductie van de administratieve lasten wenst
te realiseren door het beperken van de frequentie van het bijdragemodel. Hoe
verhouden zich deze twee voornemens tot elkaar? Er worden voorts geen eisen
gesteld aan de vorm van het toezicht. De CDA-fractie heeft dit toch goed gelezen? De minister heeft onze fractie proberen gerust te stellen door op te merken
dat de AFM alleen bevoegd is tot het opstellen van nadere regels van technische
en organisatorische aard. Ik citeer uit de nota naar aanleiding van het verslag
het antwoord van de minister op mijn vraag wat dit voor een soort regels zijn:
"organisatorisch en technisch kunnen in dit verband worden geplaatst tegenover
beleidsmatig en normatief. Technische onderwerpen zijn onderwerpen waarvoor
een hoge mate van deskundigheid vereist is. Op basis van objectieve kennis
en deskundigheid is een beoordeling van dit onderwerp mogelijk. Organisatorische
onderwerpen zijn onderwerpen betreffende doeltreffendheid en doelmatigheid
van de inrichting van besluitvormings- en uitvoeringsprocessen. Algemeen aanvaarde,
niet-normatief geladen inzichten in efficiëntie en effectiviteit staan
hierbij centraal." Ik snap hier helemaal niets van, zelfs niet na dit vier
keer te hebben gelezen en er een woordenboek bij te hebben gepakt. Wat mag
de AFM wel en wat mag de AFM niet? Wil de minister mij aan de hand van een
aantal concrete voorbeelden duidelijk maken wat dit betekent? Wil de minister
ook in grote lijnen vertellen welke zaken in de wet en het besluit worden
gedelegeerd aan de AFM die er dan beleidsregels over kan opstellen?In de nota naar aanleiding van het verslag wordt gemeld dat de minister
kan ingrijpen in de regelgeving van de AFM indien er sprake is van een onredelijke
belasting. Wat verstaat de minister onder een onredelijke belasting? Is de
minister aanspreekbaar op alle door de AFM gestelde nadere regels, ook als
blijkt dat die verder gaan dan de zogenoemde organisatorische en technische?Al eerder heeft de CDA-fractie blijk gegeven van haar twijfels over de
scheiding van de verantwoordelijkheden bij de AFM, de trias politica. De AFM
mag nadere regelgeving opstellen, die controleren, fouten opsporen en bestraffen.
Zij is dus wetgever, controleur en rechter tegelijk. Dit past niet in onze
samenleving waar dergelijke taken gescheiden zijn. Mijn fractie hoort graag
wat de minister van de functiescheiding bij deze toezichthouder vindt. Zoals
hij weet, is mijn fractie niet gecharmeerd van de gang van
zaken in veel ZBO's. Wellicht dient het onderdeel van de functiescheiding
ook te worden betrokken in de discussie over het functioneren van deze organen.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Mevrouw Koomen maakt zich kennelijk zorgen over een al te
zeer groeiende AFM die te veel administratieve lasten oplegt en te veel kosten
meebrengt. Ik hoop dat zij het met mij eens is dat het functioneren, de omvang,
de taak en de positie van de AFM vooral moet worden afgeleid uit de taak die
voortvloeit uit de wet en dat dit de maat der dingen is bij het beoordelen
van de omvang, de taak, de kosten die verbonden zijn aan de AFM. Is zij het
met mij eens?Mevrouw Koomen (CDA):Wij bespreken inderdaad een wet. De regels die wij met elkaar afspreken,
moeten op de een of andere manier worden gecontroleerd. Zij worden nu ook
gecontroleerd door de AFM. Wij kunnen bestuderen hoe de AFM zijn controletaak
het best kan uitvoeren. Naar de mening van mijn fractie moet dat in ieder
geval met zo min mogelijk kosten gepaard gaan. De administratieve lasten die
uit deze wet voortvloeien, zijn al enorm hoog voor de gehele sector. In het
kader van de reductie van de administratieve lasten zal de controle risicogericht
zijn. De sector zal dus niet en masse worden bestookt en benaderd. Dat juichen
wij toe.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik herhaal mijn vraag, want die lijkt mij belangrijk. De AFM is namelijk
in eerste instantie gehouden tot het uitvoeren van de Wet financiële
dienstverlening, althans tot het houden van het toezicht dat daaruit voortvloeit
op de lagere regelgeving die de minister gaat maken om vervolgens toe te passen.
De eerste taak die wij aan de AFM opdragen is om dat op een adequate en efficiënte
wijze te doen.Mevrouw Koomen (CDA):Ja, en vooral ook een effectieve wijze. Datgene wat wordt gecontroleerd,
moet op een effectieve manier worden gecontroleerd, opdat men er ook inderdaad
iets aan heeft. Er zijn ook voorbeelden van onnodig veel papierwerk, rapporten
en verslagen die naar de AFM worden gestuurd en waar nauwelijks iets uit voortvloeit. Onlangs heeft de Kamer kennis mogen nemen van het rapport van de Algemene
Rekenkamer over de prestaties van de AFM bij het tegengaan van oneerlijke
effectenhandel. De CDA-fractie hecht aan een korte leiband als het ZBO's en
toezichthouders aangaat. Wanneer wordt een vergelijkbaar onderzoek gehouden
naar de effectiviteit van de AFM bij andere elementen van gedragstoezicht?Wat de reikwijdte van artikel 32 betreft, stelt het kabinet voor om in
het kader van de administratievelastenreductie de betaal- en spaarproducten
niet onder de zorgplicht van dit artikel te laten vallen. De leden van de
CDA-fractie kunnen hiermee instemmen, mits met betrekking tot de spaarproducten
een scherpe scheiding wordt aangebracht tot de gewone spaarproducten. Daarmee
bedoelt mijn fractie de spaarproducten waarbij je een tegoed op korte termijn
kunt opeisen en de vergoede rente gerelateerd is aan de rentestand. Alle andere
spaarproducten dienen naar de mening van de CDA-fractie te vallen onder de
zorgplicht, zoals geformuleerd in artikel 32 van deze wet. Is de minister
het met ons eens en zal hij dit ook zo formuleren in de nadere regelgeving?
Graag krijg ik van hem een toezegging op dit punt.De heer Heemskerk (PvdA):Dat is nu wel een helder standpunt, en een heldere vraag. Bent u bereid,
wanneer de minister geen toezegging op dit punt doet, dit wel wettelijk te
verankeren, dan wel het met ons in een motie vast te leggen?Mevrouw Koomen (CDA):Indien dit niet wordt toegezegd, heb ik hiervoor een amendement achter
de hand.Wij houden de minister graag aan zijn toezegging, in deze kabinetsperiode
een administratievelastenverlichting van 25% door te voeren. Duidelijk is
geworden dat de administratievelastendruk van de WFD groter is dan door het
ministerie oorspronkelijk geraamd. Dat is ook de reden dat het besluit Financiële
dienstverlening vandaag nog niet kan worden besproken. Men is in koortsachtig
overleg om op dit punt het een en ander bij te stellen. In de brief van de
minister van 8 april jongstleden staat een staatje waaruit blijkt dat
een besparing op de administratieve lasten wordt gerealiseerd van 94 mln euro
tussen 2003 en 2007.Door nieuwe toezichtstaken, zoals de WFD, nemen de administratieve lasten
toe met 76 mln euro. Dat is een netto besparing van 18 mln euro, ofwel 4,5%.
Hoe realistisch zijn deze ambities van de minister nog? Mogen wij hem afrekenen
op de reductie met 4,5% voor het gedragstoezicht? Wordt er momenteel op het
ministerie nog verder nagedacht over mogelijke voorstellen tot reductie van
administratieve lasten? De CDA-fractie ziet in dit kader graag een Actal-advies
over de WFD en het besluit. Graag krijg ik ook op dit punt een toezegging
van de minister.Ik kom bij het Europese level playing field. De Europese richtlijn consumentenkrediet
is in aantocht. In hoeverre staat deze haaks op de WFD? Is het te verwachten
dat bij implementatie van deze richtlijn artikelen in de WFD zullen moeten
worden aangepast, en met welke gevolgen? De CDA-fractie vindt het van het
grootste belang dat wij Europese regelgeving in de meest minimale vorm weergeven
in nationale wetgeving, en dat wij onze bedrijven en burgers niet meer opleggen
dan wat Europa strikt noodzakelijk voorschrijft. De nadere commentaren van
de banken wijzen erop dat de implementatie van de twee Europese richtlijnen
verzekeringsbemiddeling en verkoop op afstand in de WFD verdergaan dan Europa
ons voorschrijft. Kan de minister dit bevestigen? Wat vindt hij van de voorgestelde
aanpassingsmogelijkheden op dit punt? De CDA-fractie roept de minister op,
bij de implementatie van de Europese richtlijn consumentenkrediet niet verder
te gaan dan voorgeschreven. Ik herinner hem daarbij aan de motie-Verhagen.Met betrekking tot de klachtenregeling, verplicht de wet alle financiële
instellingen zich aan te sluiten bij een erkende geschilleninstantie. Dat
is een heel goede zaak, ware het niet dat er nu nog een lappendeken aan diverse
instanties is, en het voor de consument zeer onduidelijk is waar en tot wie
hij zich moet richten. De CDA-fractie hecht aan een toegankelijke, bekende
en vooral ook laagdrempelige geschilleninstantie. De minister geeft in de
nota naar aanleiding van het verslag aan dat het Platform Financiële
Dienstverleners deze eenloketgedachte heeft overgeno men in
diens advies. De sector heeft aangegeven toe te willen werken naar één
geschilleninstantie voor financiële dienstverlening, maar dat zal nog
zeker vijf jaar duren. Dit is voor de leden van de CDA-fractie een te lange
periode waarin consumenten niet goed weten waar zij naartoe moeten. Dit moet
dan ook sneller kunnen. Wij roepen de minister op, ervoor te zorgen dat op
kortere termijn één geschilleninstantie in het leven is geroepen.
Graag krijgen wij een toezegging op dit gebied.In de nota naar aanleiding van het verslag geeft de minister aan dat de
inwerkingtreding en overgangsbepalingen van de WFD in overleg met de toezichthouder
en de sector zullen worden uitgewerkt. Tijdens de hoorzitting is de CDA-fractie
gebleken dat over de overgangsbepalingen heel wisselend gedacht wordt door
de sector, verschillend van twaalf maanden tot vier jaar. Worden de overgangsbepalingen
vastgelegd in het besluit? Is het mogelijk dat voor verschillende onderdelen,
zoals het halen van diploma's, automatisering of de vergunningaanvragen, verschillende
overgangstermijnen gehanteerd worden? Dus dat sommige zaken bij wijze van
spreken binnen drie maanden gerealiseerd dienen te worden en andere pas over
drie jaar? Zijn hier al bepaalde ideeën over? Kan de minister hierop
een toelichting geven? Verwacht de minister er in goede harmonie uit te komen
met de sector en waarop baseert hij deze verwachting?De CDA-fractie hecht er in beginsel aan dat ook kleinere adviseurs en
bemiddelaars of nieuwe toetreders in het kader van de pluriformiteit en diversiteit
de mogelijkheden houden om hun bedrijf uit te oefenen. Administratieve lasten
kunnen hier zwaar wegen. Wordt hier speciaal aandacht aan geschonken en zo
ja, hoe? Hoe wordt bijvoorbeeld de overgangsregeling voor de administratieve
organisatie/interne controle voor deze groep vormgegeven?Consumentenbescherming houdt volgens de leden van de CDA-fractie ook in
dat consumenten tegen zichzelf in bescherming moeten worden genomen. Dit is
veelal het geval bij problematische schuldensituaties. Als gevolg van onvoorziene
situaties, onkunde en goedgelovigheid, maar ook door berekenend gedrag werken
mensen zichzelf in de financiële nesten. De WFD kan bij de preventie
van schuldenproblematiek haar meerwaarde hebben, allereerst door de stringentere
eisen ten aanzien van consumentenkrediet en verder door het verstevigen van
de zorgplicht en door het versterken van de informatieverplichting. Dat geldt
naar beide kanten. Het "ken uw klant"-principe mag van de leden van de CDA-fractie
worden uitgebreid met het "check uw klant"-principe. Die check vindt in elk
geval plaats via de BKR-toets die wat ons betreft kan worden uitgebreid. De
CDA-fractie pleit ervoor om studieschulden, CJIB-boetes als ook deelname in
een WSNP-traject te registreren. Ook heeft het BKR aangegeven dat er ruime
mogelijkheden bestaan om de netwerken uit te breiden met chronische huurachterstanden
en energierekeningen, waarbij deze data dan beperkt beschikbaar kunnen worden
gegeven. De stijging van het aantal mensen met problematische schulden baart
de CDA-fractie veel zorgen. De druk op de WSNP is heel hoog en die wordt niet
voor niets aangepast, maar hierdoor dreigen veel mensen niet meer in aanmerking
te komen voor schuldhulpverlening. Ik roep de minister en het kabinet op om
meer aandacht voor dit probleem te vragen. De CDA-fractie vraag de minister
om te onderzoeken hoe uitbreiding van schuldenregistratie mogelijk kan worden
gemaakt en misschien zelfs wel kan worden afgedwongen.De heer Van As (LPF):U moet mij niet kwalijk nemen, maar wij zijn nu meer dan 35 minuten bezig.
Ik dacht dat er over de Wet financiële dienstverlening duidelijkheid
was, dat er een statement was hoe het CDA erover denkt. Ik kan mij uw vragen
volledig indenken, maar dit is toch te gek voor woorden. Wij zijn 35 minuten
bezig en er komt een hele vloed van vragen en opmerkingen.De voorzitter:Mevrouw Koomen heeft het recht om haar inbreng te leveren zoals die is.
Laat u het aan mij over om te bepalen of iets wel of niet binnen de orde is.Ik verzoek mevrouw Koomen haar betoog te vervolgen.Mevrouw Koomen (CDA):Wellicht kan ik de heer Van As tegemoetkomen. Ik wil nu afronden. Namens
mijn fractie hoop ik vurig dat er met deze wet minder toezicht en meer zelfregulering
zal ontstaan, dat er minder zorg en meer zorgplicht zal zijn, er minder agressieve
reclames en meer goede financiële bijsluiters zullen zijn, er minder
klachten en meer vertrouwen in de financiële markt zal ontstaan, er minder
eenmalige provisies en bonussen en meer inzicht en doorrekening van feitelijke
kosten zullen komen, maar vooral ook dat er minder problematische schulden
en meer goed geïnformeerde burgers zullen zijn.Kortom, mijnheer de voorzitter, mijn fractie hoopt vurig dat deze wet
de eigen verantwoordelijkheid voor iedere consument in goede banen leidt.De heer Heemskerk (PvdA):Voorzitter. Het is goed dat de Wet financiële dienstverlening er
komt. Aanscherping van de zorgplicht voor financiële marktpartijen was
echt nodig. Zorgplicht komt er in de kern op neer dat een financieel product
ook moet passen bij de klant en niet alleen lucratief mag zijn voor een soms
alleen provisiegedreven verkoper. Om dat te bereiken, moeten partijen deskundig
zijn en hun administratie op orde hebben en dit aan klanten en toezichthouder
kunnen verantwoorden. Helaas was die wet nodig, want wij hebben een groot
aantal affaires meegemaakt: World on line, Ahold, UC Group, Parmalat, Legiolease
en zo kan ik helaas nog wel eventjes doorgaan.Nu zijn dat geen zaken die allemaal door de WFD aangepakt gaan worden
of voorkomen zullen worden. De tulpenbollenmanie deed zich al voor in de Gouden
Eeuw en er schijnen ook nu weer zaken mis te gaan bij handel in tulpen. Maar
ook in de toekomst zullen beleggers, zo weet ik helaas zeker, verkeerde producten
kopen of teleurgesteld worden in de opbrengst van hun aankoop. Ook deze wet
geeft geen garanties voor de toekomst, maar wel een krachtiger bescherming
van consumenten. Ook geeft zij de toezichthouder, de AFM, meer mogelijkheden
toezicht te houden en meer macht om op te treden als er dingen fout gaan.
De oude wijsheden van mijn oma blijven echter geldig: je kunt niet slapende
rijk worden; hoog rendement betekent een hoog risico; spreid je eieren over
verschillende mandjes. Dat blijft een verantwoordelijkheid
voor de consument.Zeker ook bij de vele duizenden tussenpersonen gaat deze wet kaf van koren
scheiden. Ook hier houdt de AFM toezicht en kan boetes opleggen; ook kan er
meer gedaan worden aan foute reclames over de teak- of de struisvogelfondsen.
Dat is de reden waarom de PvdA-fractie wel over wilde gaan tot plenaire behandeling,
alhoewel ook wij teleurgesteld zijn dat het financiële besluit nog steeds
niet af is, want the devil is in the detail, zoals de Engelsen zeggen. In
het financiële besluit wordt een aantal zeer belangrijke en aansprekende
zaken geregeld. Ik hoor dan ook graag een duidelijke toezegging van de minister
hoe en wanneer de Kamer haar inbreng kan hebben in het financiële besluit.
Het dient daarbij niet te gaan om een ontwerp-AMvB, alsof de Kamer onderdeel
is van het consultatieproces, maar om een tekst aan het einde van de rit.
Consultatie doet de minister met de marktpartijen en dan is de volgorde dat
hij een besluit neemt en vervolgens hoort of wij daarmee kunnen instemmen.Sommige partijen wijzen op de enorm hoge administratieve lasten en vragen
om een ruime invoeringstermijn van de WFD. Natuurlijk moet ook de financiële
sector niet overbelast worden. Echter, de nettowinst van de vijf grootste
financiële concerns van Nederland in 2003 was 13 mld euro. Ook de PvdA-fractie
heeft oog voor de administratieve lasten, maar laten wij vooral niet de voordelen
voor de consumenten uit het oog verliezen en laten wij die administratieve
lasten ook even afwegen tegen de bestaande winstgevendheid. Overgangstermijnen
van drie of vier jaar zijn echt belachelijk; dan verliezen wij momentum. Wij
moeten dat maximaal tot twee jaar beperken. Graag verkrijg ik hierop een reactie
van de minister.Het financiële besluit komt met nadere specificaties van informatieverplichtingen.
Wat dat betreft vindt mijn fractie niet dat alles vooraf aan consumenten gemeld
moet worden. Dan krijgen wij een informatie-overload, fungeert een financiële
bijsluiter als een disclaimer en worden klanten bedolven onder de kleine lettertjes.
De kern van de WFD blijft de zorgplicht. Zelfs ondanks de waarschuwingen in
de kleine lettertjes moet het product altijd passen bij de achtergrond van
de klant.Toch leven financiële consumenten nog volstrekt in het donker over
een aantal belangrijke zaken zoals kosten, risico's of productkenmerken en
onderlinge banden tussen de zogenaamd onafhankelijke verkopers en de producenten
van financiële producten. Mijn fractie vindt het dan ook zeer belangrijk
dat desgevraagd aan de consument een aantal zaken duidelijk gemaakt wordt.
Dat betreft de kostenopbouw: de vraag hoeveel provisie de tussenpersoon nu
eigenlijk verdient met deze hypotheek; wat de netto-inleg is en wat er blijft
hangen aan kosten. Naast de kostenopbouw is er een tweede punt, te weten de
eigendomsverhoudingen. Is deze onafhankelijke tussenpersoon soms een meerderheidsaandeelhouder
en worden vooral hun polissen verkocht? Hoe gaan deze zaken geregeld worden
in het besluit? Waarom heeft de minister er niet voor gekozen dit wettelijk
te regelen, zoals het ook ten aanzien van de eigendomsvermelding in de richtlijn
staat? Graag verkrijg ik hierop een reactie. Natuurlijk zullen niet alle klanten
dat allemaal vragen, maar als een aantal klanten dit doet en als er enkele
websites beschikbaar komen, ontstaat er al meer de dynamiek van lagere prijzen
of nog betere producten.Mevrouw Kant (SP):Wij zijn het erover eens dat het gemeld moet worden als het gevraagd wordt.
Waarom moet het eigenlijk niet altijd gemeld worden? U heeft gelijk dat mensen
niet alle informatie uit de bijsluiter lezen of kunnen bevatten, maar dit
geldt niet voor bijvoorbeeld de provisie. Het kan een eye opener zijn als
men weet dat degene die een product wil verkopen er zelf aan verdient. Het
zou dus ook ongevraagd gemeld moeten worden.De heer Heemskerk (PvdA):Het financieel besluit, dat wij helaas nog niet kennen, moet vooral duidelijk
zijn over transparantievereisten. Wij moeten de financiële bijsluiter
ook nog eens evalueren. Als je nu zegt dat altijd alle informatie gegeven
moet worden, kan je je doel voorbijschieten. Ook als het wordt gevraagd, komt
er genoeg druk op de markt. Ik ben bang dat consumenten worden bedolven onder
informatie.Mevrouw Kant (SP):Ik begrijp dat u dat zegt als het om gedetailleerde informatie gaat. Ik
vind echter dat mensen er recht op hebben om te weten wat de belangen zijn
van degenen die proberen, hen iets te verkopen of zelfs aan te smeren, zoals
in het verleden is gebeurd. Betrokkenen hebben er recht op dat dit ongevraagd
gemeld wordt.De heer Heemskerk (PvdA):U zegt in feite als je de provisie kent, je alles weet, maar dat is nog
maar de vraag. Tussenpersonen kunnen ook op allerlei andere manieren beloond
worden, bijvoorbeeld door goedkope leningen of via vastgoed. Er kan een soort
schijnzekerheid gecreëerd worden. Tussenpersonen kunnen qua provisiestructuur
het goedkoopst zijn, terwijl het geld via allerlei andere wegen toch weer
wordt binnengehaald. Ik ben ervoor om hierin een balans te vinden. Het woordje
"desgevraagd" is ook goed vanwege de administratievelastendruk.De heer Vendrik (GroenLinks):Door de bank genomen, gaan mensen naar een financieel adviseur als zij
zelf onwetend zijn, als zij geen zicht hebben op wat de voor hen relevante
producten op de markt zijn. Zij gaan naar een tussenpersoon in wie zij vertrouwen
willen stellen. Desgevraagd willen zij een advies over een financieel product.
"Vertrouwen" is het sleutelwoord. Daar hoort volgens mij bij dat de consument
meteen weet welke bindingen een adviseur heeft en met welke maatschappijen.
De klant moet ook meteen weten welke kosten daaraan verbonden zijn. In de
financiële dienstverlening moet dit standaard aan het begin van elk adviestraject
gemeld worden. Dat is vitale informatie voor klanten. Als het ongevraagd wordt
gemeld, neemt dit ook ongemak weg bij degenen die dit niet durven vragen.
Waarom maken wij dit niet volledig transparant?De heer Heemskerk (PvdA):U heeft twee verkeerde veronderstellingen. U gaat uit van de volstrekt
onwetende consument, terwijl de wet ingericht moet worden op basis van de
kennis van de gemiddelde consument. U gaat er ook van uit dat de verkoop van financiële producten gebaseerd is op vertrouwen. Dat lijkt
mij niet goed. Volgens mij moet je je juist zeer argwanend opstellen tegenover
een tussenpersoon en vragen wat hij er zoal aan verdient. Je moet ook bij
een andere partij een aanbod vragen. Je moet zeer kritisch zijn. Daarnaast
is er de zorgplicht. Als een onwetende consument iets verkocht wordt waarbij
wel melding is gedaan van de risico's en de provisiestructuur, maar het product
niet bij zijn kennis, inkomen en persoonlijke omstandigheden past, kan de
verkoop met een beroep op de zorgplicht worden teruggedraaid. Ik voel veel
meer voor het scherp formuleren van de zorgplicht dan voor een extreme verplichting
tot informatieverstrekking. Informatie is ook nuttig, maar de zorgplicht is
de kern.De heer Blok (VVD):De heer Heemskerk wijst terecht op de spanning die kan ontstaan tussen
de behoefte aan duidelijkheid voor de consument en het risico van een wirwar
aan informatie en hoge administratieve lasten. Tegelijkertijd zegt hij dat
het nodig is om de opbouw van de kostprijs te kennen. Ik krijg daar graag
een toelichting op, omdat die opbouw bij auto's of keukens ook nooit wordt
gegeven. Waarom dan wel bij financiële producten?De heer Heemskerk (PvdA):Ik wil inzicht in de kostenopbouw of de kostensamenstelling. Wat verdient
de verkoper nu bij afsluiting? Loopt er nog iets door? Een ander punt zijn
de eigendomsverhoudingen. Ik vind het belangrijk om erachter te komen wat
er aan provisie wordt uitbetaald aan de tussenpersoon, wat de verzekeraar
vervolgens zelf inhoudt aan kosten en wat uiteindelijk mijn netto inleg is.
De meeste gemiddelde consumenten leven in dat opzicht nog extreem in het donker.
Toen ik een nieuwe hypotheek afsloot, heb ik behoorlijk door moeten vragen,
maar je komt er niet zo snel achter.De heer Blok (VVD):Uw hypotheekleed is mij bekend, maar wat is voor u het wezenlijke verschil
tussen het feit dat een consument niet weet wat de fineerplaatjes kosten in
een keuken waarvoor hij € 10.000 betaalt en dat hij ook niet precies
weet hoe de kosten zijn verdeeld bij een financieel product?De heer Heemskerk (PvdA):Het wezenlijke verschil is dat het bij geld om geld gaat, ofte wel je
brengt jouw € 100 in. Dan wil je weten hoeveel van die € 100
bij je blijft en bijvoorbeeld in aandelen wordt belegd – is dat € 80, € 90
of € 95? – en hoeveel men inneemt. Hoe vervolgens de interne
toerekening is aan kosten, winst, eigen winst, marketing- en distributiekosten
interesseert mij weer minder. Ik wil gewoon weten wat ik netto van mijn eigen
geld overhoud.Mevrouw Koomen (CDA):Heb ik het goed begrepen dat in deze wet op verzoek van de klant dergelijke
informatie gegeven moet worden en dat u in de nadere regelgeving, in het besluit,
specifieker in wilt gaan op de informatie met betrekking tot de eigendomsverhoudingen
of de kosten en dat u daarvoor dan nadere regels wilt stellen?De heer Heemskerk (PvdA):Ik wil ten aanzien van de kostenopbouw helderheid van deze minister over
de wijze waarop dit in het financieel besluit wordt geregeld. Daarnaast vind
ik dat de eigendomsverhoudingen wettelijk moeten worden geregeld, zodat men
desgevraagd daarover informatie kan krijgen.Voorzitter. Evenals het CDA vindt mijn fractie het bijzonder curieus dat
veel geschillencommissies willen fuseren, alleen de DSI niet. Voor consumenten
is dat onduidelijk. Hoe denkt de minister, de DSI te bewegen tot fusie? Hij
kan toch apart onderdeel worden binnen het ene nationale geschilleninstituut
of een aparte kamer, zoals bij de rechtbank? Om het voor consumenten allemaal
nog eens ingewikkelder te maken, is dit kabinet van plan, een eigen consumententoezichthouder
aan te stellen op grond van een Europese richtlijn. Dat ene loket komt er
dus nog niet echt van. Graag een reactie op dit punt.Mijn fractie maakt zich steeds grotere zorgen over de hoge schulden bij
consumenten. Zij komen voort uit forse kredietverlening en hogere woonlasten,
hogere ziektekosten, onduidelijke energierekeningen en mobiele telefoontjes.
Uiteindelijk eindigen die schulden vaak bij financiële dienstverleners
of worden daardoor overgenomen. Financiële dienstverleners wakkeren die
schulden nog eens aan: creditcards van de Bijenkorf worden zomaar toegestuurd
en de oude ombudsman staat nu als leningman bekend, alhoewel hij vandaag is
teruggefloten. Is de minister het eens met de PvdA dat aanscherping van de
zorgplicht ook een instrument is om dit groeiende schuldenprobleem te volgen?
Spreekt hij de financiële sector hierop aan? Welke normen hanteert hij
daarbij? Wil hij de Kamer van sectoroverzichten voorzien?Regulering of zelfregulering heeft per definitie gevolgen voor de structuur
en de werking van de markten voor financiële dienstverlening.De heer Van As (LPF):Kunt u aangeven tot hoe ver de eigen verantwoordelijkheid gaat? Of vindt
u dat alles maar door de overheid moet worden geregeld?De heer Heemskerk (PvdA):Ik heb niet gezegd dat de overheid verantwoordelijk is voor de totale
schulden die men aangaat. Als wij echter constateren dat bepaalde dienstverleners
zich wel erg agressief als leningman presenteren of dat het wel erg gemakkelijk
wordt gemaakt om creditcards te krijgen, waardoor schulden toenemen, vind
ik dat wij daarover moeten debatteren. Ik wil deze wet in eerste instantie
gebruiken om beter inzicht te krijgen in de schuldopbouw van de Nederlandse
bevolking.De heer Van As (LPF):Het is toch onmogelijk om je hele ziel en zaligheid bij de overheid te
leggen, alsof de overheid dat allemaal maar moet regelen? Het is toch een
belangrijk stuk eigen verantwoordelijkheid bij de burger, wat men leent en
tegen welke voorwaarden? Wij hebben ook nog zoiets als de Consumentenbond,
die mensen adviseert. Het is toch te gek voor woorden dat wij alles aan het
regelen zijn?De heer Heemskerk (PvdA):Mijn suggestie was niet dat wij alles hier moeten regelen.De heer Van As (LPF):Het lijkt er bijna wel op.De heer Heemskerk (PvdA):U maakt zich er blijkbaar geen zorgen over, terwijl de LPF ook wel verstand
heeft van het creëren van schulden. Schulden zijn niet goed. Als wij
zien dat de schulden in dit land heel erg oplopen, wil ik dat
wij daarover praten. De PvdA heeft ook voorstellen gedaan over hoe om te gaan
met de hypotheekschuld in dit land. Met die invalshoek is het wel een nationaal
onderwerp.De heer Van As (LPF):Wij hanteren het principe "eigen schuld, dikke bult".De heer Heemskerk (PvdA):Eigen schuld, dikke bult, en dan ga je failliet, en wie draait er dan
voor die dikke schuld op? Dat zijn de andere belastingbetalers, die het faillissement
kunnen financieren.Regulering of zelfregulering heeft effect op de structuur van de markten.
Mijn vraag is of deze wet leidt tot schaalvergroting en extra toetredingsdrempels.
Blijft deze minister met de Partij van de Arbeid van mening dat kleinere financiële
tussenpersonen ook voor innovatie kunnen zorgen? Blijven zij overeind met
de WFD? Zo ja, waar baseert de minister dat op? Hoe wordt daarop toegezien?
Het zou jammer zijn als dit er uiteindelijk allemaal toe leidt dat de gevestigde
partijen nog groter worden.Tot slot twee punten waar mijn fractie zeer aan hecht. Het eerste is meer
duidelijkheid voor consumenten, als er zaken mis gaan, en het tweede is strengere
boetes voor overtreders. Al in februari trok mijn fractie een aantal conclusies.
Beleggers en andere consumenten moeten beter en sneller gewaarschuwd kunnen
worden. Boetes moeten openbaar gepubliceerd kunnen worden. De omvang van de
boetes moet echt omhoog. Ook hier moeten veelplegers zwaarder worden gestraft.
Bestuurlijke boete moet niet alleen aan een bedrijf kunnen worden opgelegd,
maar ook aan een individuele bestuurder. Dit kwam deels vorige week al aan
de orde bij het debat over toezicht op beleggingsinstellingen. De AFM rapporteerde
toen al over financiële dienstverleners die op diverse fronten misstappen
hadden gemaakt en schade toebrachten aan de consument.Mevrouw Kant (SP):Wij kunnen in deze wet regelen dat de AFM hogere boetes kan opleggen.De heer Heemskerk (PvdA):Als wij dat kunnen regelen, vindt u mij direct aan uw zijde.Mevrouw Kant (SP):Dan moet u mijn amendement steunen. U mag het zelfs ondertekenen. Ik heb
een amendement ingediend om de boetes te verhogen die de AFM kan uitdelen.
Daarbij heb ik ook een parallel getrokken met de NMa. Als ik u was, zou ik
daar serieus naar kijken, want wij kunnen dat in deze wet regelen.De heer Heemskerk (PvdA):Ik zeg toe dat ik er zeer serieus naar zal kijken.Onbekendheid met misstanden is niet alleen slecht voor de consument, maar
ook voor de sector. De goeden lijden onder de slechten, als alleen de Autoriteit
financiële markten weet wat de rotte appels zijn. In Amerika gaat het
consumentenbelang boven het belang van de sector en zijn al die misstanden
wel openbaar. Ik hoor graag van de minister of en hoe de AFM burgers beter
gaat informeren over zaken die misgaan. Wordt het boetewapen binnen de WFD
verder verhoogd? Komt er een zwarte lijst met pseudo-financiële producten?
Onderschrijft de minister dat dit een belangrijke taak van de AFM is?Als dit te veel problemen oplevert, moet hij opnieuw aan de slag in Brussel.
Mijn partijgenoot Witteveen heeft de minister al eerder op pad gestuurd om
wat aan de geheimhouding te doen, maar toen slaagde hij daar niet in. Toch
ligt deze zaak een tikkeltje anders. Toen was er volgens mij sprake van opheffen
van de geheimhoudingsplicht om het parlement te informeren. Geheimhoudingsplicht
van toezichthouders is goed, want deze maakt het makkelijker voor marktpartijen
om de toezichthouder in vertrouwen te nemen. Geheimhoudingsplicht is verkeerd
als de rotte appels niet benoemd kunnen worden en er niet gewaarschuwd kan
worden voor misstanden.Een kleine laatste vraag over het beheren van het deskundigheidsregister.
In het rapport van de Algemene Rekenkamer stond veel kritiek op het up to
date houden van het register bij de Wet melding zeggenschap. Lukt dat nu beter?
Is dat register ook toegankelijk voor de gemiddelde consument?Ik rond af. Aanscherping van de zorgplicht voor financiële marktpartijen
is nodig en urgent, daarom behandelen wij nu deze wet. Ik krijg graag een
aantal toezeggingen van de minister over de inhoud en de procedure van het
financieel besluit. Wij zouden niet moeten toegeven aan de vertragingstactieken
van de financiële sector. De goede financiële dienstverleners hebben
immers al deskundig personeel, hebben goede afspraken over hoe klanten geadviseerd
worden en kunnen zonder al te veel aanpassingen aan de slag. De slechte financiële
dienstverleners moeten stoppen of moeten kosten gaan maken om hun bedrijfsvoering
te verbeteren.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Een hoop maatschappelijke commotie, bijvoorbeeld over de aandelenleaseaffaire
waarover wij verschillende debatten hebben gevoerd, maakt duidelijk dat er
een noodzaak is voor een nieuwe Wet financiële dienstverlening: betere
regels, een beter toezicht op reclame en op financiële producten, een
slechte marktwerking op dit moment en ook de noodzaak van een flexibelere
wet om in te kunnen spelen op de komst van nieuwe producten op de markt waar
nog geen toezicht op is – zoals er nu niet was op tussenpersonen –
bijvoorbeeld door die bij AMvB ook onder de wet te brengen. Er kunnen in de
toekomst nieuwe ontwikkelingen zijn waarop je snel moet kunnen inspelen. De
vorm van de wet heeft dus onze instemming. De noodzaak is volgens mij ook
evident. Mijn fractie steunt dus een snelle invoering van deze wet. Wij zijn
blij dat er geen uitstel is, ook al moeten een aantal dingen natuurlijk nog
ingevuld worden. De misstanden van de markt van de afgelopen tijd vragen gewoon
om een nieuwe wet en nieuwe regelgeving. Wij staan daar volledig achter. Sterker
nog: wij hebben daar zelf op aangedrongen door op die misstanden politiek
steeds druk te zetten en daar aandacht voor te vragen.Het kenmerk van een financiële markt is op dit moment dat onveilige
producten niet van de markt geweerd kunnen worden. Het is een markt waarop
op dit moment echt bijna alles mag en waar het geheel aan de consument wordt
overgelaten om het allemaal zelf te beoordelen. Helaas heeft die consument
meestal – ik zeg niet "soms", maar "meestal" –
niet het inzicht om al die complexe producten te kunnen beoordelen. Daarom
is bescherming – in het geval van deze wet: een betere bescherming –
echt op haar plaats.Wij kennen allemaal de reclames die ons dagelijks om de oren vliegen.
Dagelijks worden heel veel miljoenen Nederlanders die kijken naar een publieke
zender op de tv of die een dagelijks tijdschrift openen, verleid tot het aangaan
van allerlei leningen, helaas vaak met succes. Als het gaat om leningen die
echt verantwoord zijn, is dat natuurlijk geen probleem, maar helaas is dat
niet altijd het geval. Uit een enquête van de Nederlandse vereniging
voor volkskrediet blijkt dat er een toename is van consumentenkredieten met
maar liefst 30%. Er is de afgelopen jaren werkelijk een toename of laat ik
maar rustig zeggen een bombardement van agressieve en overigens vaak –
maar dat is een persoonlijke mening – ergerlijke reclames als het gaat
om vooral meer te lenen, zonder natuurlijk het daaraan klevende risico aan
de consument te vertellen. Wij weten ook allemaal wat daarvan de maatschappelijke
gevolgen zijn. Sommige mensen kunnen zo'n lening aan en kunnen die ook dragen,
maar helaas worden ook heel veel mensen verleid tot zaken die zij niet aankunnen,
wat ook leidt tot een toename van de schuldenproblematiek onder de Nederlandse
bevolking.Mevrouw Koomen (CDA):Blijkt uit onderzoek dat de toename van de kredieten echt puur door die
reclames op tv komt of wellicht ook door reclames in kranten en tijdschriften
en via internet? Bent u ervan overtuigd dat er echt veel minder kredieten
afgesloten zouden worden als bepaalde reclame-uitingen er niet zouden zijn?
Weten mensen niet heel goed dat er kredieten te krijgen zijn en waar die te
krijgen zijn? Is de invloed van de reclame dus misschien relatief?Mevrouw Kant (SP):Er is geen onderzoek dat dat glashard aantoont. Ik kan inderdaad niet
aantonen dat het zo is. Ik kan ook niet aantonen dat sommige mensen die nu
verleid worden en onverantwoorde risico's aangaan, dat niet meer zouden doen
als je scherpe regels stelt voor die reclames. Ik kan u echter wel een tegenvraag
stellen: denkt u nou werkelijk dat die banken – laat ik DSB met name
noemen – zoveel miljoenen zouden investeren in reclamespotjes als die
niet zouden werken? Volgens mij is het antwoord duidelijk. Reclame is er niet
voor niets, reclame is er om mensen te verleiden en als dat lukt dan doe je
dat. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je alle schuldenproblematiek kunt
vermijden, maar het is wel degelijk waar dat mensen in verleiding worden gebracht,
ook mensen die daar niet mee kunnen omgaan.Ik ben er dus erg voor dat er strengere reclameregels komen en die komen
er ook, maar niet in deze wet. In deze wet wordt geregeld dat er een besluit
komt waarin dit geregeld wordt. Wij weten helaas niets van dit besluit, maar
misschien kan de minister er nu al iets over zeggen. Welke richting gaat dit
op? Wat mag er wel en wat mag er niet in de toekomst? Hij hoeft niet in details
te treden, maar ik wil wel graag een beeld hebben.Vanaf vandaag mag er in ieder geval een ding niet meer en dat is Frits
Bom. Hij was ombudsman en werd leningman en daar is nu een stokje voor gestoken.
Waarom? Omdat deze man op basis van zijn televisieverleden een bepaald vertrouwen
had gewekt bij mensen en met deze reclame werd daar feitelijk misbruik van
gemaakt. Iedereen die de spotjes heeft gezien, had er hetzelfde gevoel over.
Veel mensen hebben zich aan die spotjes gestoord. Nu mag het niet meer volgens
de reclamecode, maar bij dit soort financiële producten en de verleiding
om geld te lenen, gaat het natuurlijk om meer. Daarom wil ik graag weten wat
er nu nog wel en wat er niet meer mag in de toekomst.Op een aantal andere punten gaat de wet naar mijn mening nog niet ver
genoeg. Daarom heb ik een aantal amendement ingediend. Zo is mijn fractie
voorstander van het afschaffen van de afsluitprovisie. Tijdens de hoorzitting
vorige week heb ik vastgesteld dat deze opvatting vrij breed wordt gesteund.
Ik heb daarom een amendement geformuleerd dat is gebaseerd op het huidige
verbod op de afsluitprovisie bij kredietbemiddeling. Dit amendement heeft
dezelfde systematiek.De reden van dit amendement is duidelijk. Een eenmalige afsluitprovisie
is een prikkel om zoveel mogelijk producten te verkopen, omdat er voor ieder
product dat aan een klant wordt gesleten, provisie wordt uitgekeerd. Dit levert
de bemiddelaar geld op en dan is de prikkel om te kijken of dit wel verantwoord
is, niet groot en de prikkel om te verkopen juist wel. Wij vinden deze vorm
van beloning en financiering dan ook geen juiste prikkel in deze sector van
dienstverlening.Mevrouw Koomen (CDA):Waarom wilt u dit zo strikt in de wet regelen? Wij weten allemaal dat
de wet pas in werking treedt als het besluit Financiële dienstverlening
tot stand is gekomen. Waarom wacht u niet op de algemene maatregel van bestuur?Mevrouw Kant (SP):Ik vind dit zo belangrijk dat ik het in de wet wil regelen. Als wij wachten
tot de algemene maatregel van bestuur, moeten wij maar afwachten of het wordt
geregeld en hoe het verbod eruit komt te zien. Bovendien kan het dan ook weer
eenvoudig worden veranderd. Ik vind dit zo wezenlijk, omdat de afsluitprovisie
in het systeem van beloning in het kader van de financiële dienstverlening
is opgenomen, dat ik in de wet wil regelen dat die niet langer is toegestaan.
Volgens mij is mevrouw Koomen daar ook voorstander van. Laten wij niet langer
wachten, maar onze kans grijpen om dit in deze wet duidelijk te regelen.Mevrouw Koomen (CDA):De mening van de CDA-fractie is bekend. Ik hoop dat mevrouw Kant overweegt
met mijn fractie mee te gaan als haar amendement het niet haalt. Dit biedt
een goede mogelijkheid om het verder te regelen.Mevrouw Kant (SP):Ik moet hier nog wel even over nadenken en ik zal ook uitleggen waarom.
Met mijn amendement wordt het geregeld, klaar uit! In de wet wordt dan geregeld:
provisie, dat doen wij niet meer. Het amendement van mevrouw Koomen is naar
mijn mening overbodig. Zij wil dit bij algemene maatregel van bestuur regelen
en die mogelijkheid biedt de wet. Ik vind haar argument dan ook een beetje
symbolisch. Het zou de CDA-fractie sieren nu zij zo'n duidelijke opvatting
heeft, als zij mijn amendement zou steunen.Openbaarheid is heel belangrijk. In het wetsvoorstel is geregeld dat als
mensen vragen wat de provisie of de beloning is, men dat ook moet melden.
"Desgevraagd", zo staat letterlijk in de tekst van het wetsvoorstel. Mijn
fractie vindt dat het zelfs verplicht moet zijn om dat te melden. Niet iedere
consument zal op het idee komen om ernaar te vragen. Wij vinden het wel belangrijk
dat de consument weet wat voor vlees hij in de kuip heeft. Dat weet hij als
iemand die zich als adviseur voordoet of adviseur/bemiddelaar is, aangeeft
wat zijn eigen belang is, en als deze verplicht is dat aan te geven. Het gaat
bij dit belang dus om provisie of om welke vorm van beloning dan ook. Ook
op dat punt heeft mijn fractie een amendement ingediend.Transparantie van bemiddelaars is belangrijk, niet alleen desgevraagd
maar zelfs altijd. Maar ook is de vraag belangrijk of zij gelieerd zijn aan
een of meer aanbieders. Ook op dat punt heeft mijn fractie een amendement
ingediend. Daarbij speelt het eigen belang mee voor degene die een cliënt
adviseert. Wij vinden dat een consument altijd moet weten welke belangen spelen
bij degene die hem adviseert.Wij vinden dat het wetsvoorstel ook niet ver genoeg gaat wat betreft de
sancties. Het is onvoorstelbaar hoe laag de sancties zijn als je de wetten
overtreedt bij het onderwerp waarover wij vandaag spreken. Wij hebben de zaak
van Dexia meegemaakt. De AFM deelt een boete uit, maar die is heel laag. Waarschijnlijk
is hij nog lager dan het bedrag dat Dexia moest betalen voor de advertentie
die het bedrijf heeft geplaatst om zijn naam in de krant te zuiveren toen
het die boete had gekregen. Dat kan natuurlijk niet tegen elkaar opwegen.
Als Dexia er zoveel geld voor over heeft om te proberen zo'n uitspraak goed
te praten, dan voel je toch aan je water dat zo'n boete voor zo'n bedrijf
helemaal niets voorstelt. Laat staan dat hij enige vorm van preventieve waarde
zal hebben. De boetes zijn gewoon echt veel te laag en moeten omhoog. Op dat
front heeft mijn fractie een amendement ingediend. Zoals ik al zei bij interruptie,
is hierbij een parallel met de NMa die veel hogere boetes mag uitdelen dan
de AFM, terwijl ook daarbij grote belangen spelen. Ik zou werkelijk niet weten
waarom het op dit punt niet wat steviger zou kunnen.Het wetsvoorstel gaat niet op alle punten ver genoeg, en ook over de reikwijdte
van de wet hebben wij nog wel een paar vragen. Zo hebben wij vragen over wat
wordt genoemd "algemene adviseurs". Is het toch niet verstandig om algemene
adviseurs die beroepsmatig adviseren, onder deze wet te laten vallen? Het
onderscheid is in de praktijk natuurlijk niet altijd makkelijk te maken. Waarom
vallen ze er niet onder? Dezelfde vraag geldt voor de positie van "verbonden
bemiddelaars". Waarom hebben zij een uitzonderingspositie? Ik zie echt niet
in waarom de regels die voor alle anderen gelden, niet voor deze groep zou
moeten gelden.Het wetsvoorstel geldt niet voor spaarproducten. Ik snap dat dit het geval
is voor gewone, simpele spaarrekeningen die veel mensen hebben, waarop je
wat extra rente krijgt en die ook door kinderen af te sluiten zijn. Er zijn
evenwel ook spaarproducten die een stapje verdergaan. Zit er wat dat betreft
geen gat in? Vorige week werd in een hoorzitting al het voorbeeld genoemd
van een spaarproduct waarbij de AEX werd gevolgd om de rente vast te stellen.
Mij lijkt dat geen spaarproduct meer. Waar ligt precies de grens? Wanneer
is iets een spaarproduct? Wanneer valt alles wat een stapje verdergaat en
dus ook risico's inhoudt, nog onder het voorstel voor de Wet financiële
dienstverlening? Hoe zit het met het verbod op betaalde schuldbemiddeling
uit de huidige WCK? Ik heb begrepen dat dit nu onder de verantwoordelijkheid
van Economische Zaken valt, maar hoe is het straks geregeld? Zonder het verbod
bestaat als de nieuwe wet van kracht wordt, het risico dat mensen misbruik
maken van hopeloze mensen die daardoor nog verder in de problemen worden gebracht.
Ik overweeg ook op dit punt een amendement in te dienen. Het gaat mij echter
om de vraag of als het wetsvoorstel van kracht wordt, niet datgene vervalt
wat wij al hadden geregeld. Valt er geen gat in de wetgeving tussen de bestaande
wet en de nieuwe wet? Er kleven te veel risico's aan om dat te laten gebeuren.
Ik hoor graag een reactie op dit punt van de minister.Inzake de geschillencommissies is er nu een uitzondering. Als er geen
geschillencommissie is, moet er geen overgangstermijn komen waarin de branche
moet toewerken naar één geschillencommissie voor alle financiële
diensten. Volgens mij is iedereen daar voorstander van en toch schijnt het
allemaal niet te vlotten en schijnen de meningen daarover verdeeld te blijven.
Ik heb begrepen, maar ik hoor graag van de minister hoe dat zit, dat vooral
DSI die kant niet op wil. Ik begrijp niet zo goed waarom, maar misschien kan
de minister ophelderen waarom er op dat vlak geen beweging zit en of hij dat
misschien niet toch zou willen regelen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Wij burgers, potentiële consumenten van financiële
diensten als in dit wetsvoorstel beschreven, worden indringend en aanhoudend,
om niet te zeggen nu en dan agressief, benaderd met allerlei producten. De
verleiding die daarvan uitgaat, is best groot, zeker op de korte termijn.
Uiteraard geldt vooral de eigen verantwoordelijkheid. Collega Van As spreekt
over "eigen schuld, dikke bult", maar dat is de SGP-fractie toch wat te mager
en te weinig. Het is immers een reguliere overheidstaak om burgers tegen zichzelf
te beschermen waar dat te motiveren valt vanuit een stuk maatschappelijke
betrokkenheid en achtervang. Mensen met problemen hebben nogal eens de neiging
hun vingertje op te steken en zich te melden bij enig loket. Dat motiveert
voor de SGP-fractie voldoende dat de overheid op dit beleidsterrein actief
is en daarop normen stelt voor de diversen actoren. Als zodanig treedt de
SGP-fractie de wetgeving die nu aan de orde is, positief tegemoet. Uiteraard
hebben wij hier en daar wat vragen en enkele daarvan zijn al uitgemond in
aan de Kamer voorgelegde amendementen. Ik pik er nu nog een enkel thema uit.Allereerst kom ik te spreken over de toezichtstructuur. Bij het doorlezen
van de stukken bij het Wetsvoorstel financiële dienstverlening sloeg
mij op enig moment de schrik eventjes om het hart. De VVD-fractie begon zowaar
plotseling te spreken over de al dan niet aanwezige slagvaardigheid van een
dictatuur. Bij nader inzien viel dat erg mee. De VVD-fractie wees –
hoe hadden wij anders kunnen verwachten – de dictatuur af, maar de regering
wist nog wel even te melden dat er ook niet slagvaardige dictaturen hebben
bestaan. Een rondgang in de wereldgeschiedenis maakt elk wetsvoorstel
interessant. En passant wordt de Tweede Kamer ook nog gekenschetst als het
verlengde toezichtorgaan van de minister. Het moet niet te gek worden, want
wij moeten wel zuiver blijven communiceren. De passage staat op pagina 21
van de nota naar aanleiding van het verslag op stuk nr. 9.Ik zou daar niet de vinger bij hebben gelegd, ware het niet dat het gaat
om een uiterst relevant vraagstuk, namelijk dat van de toezichtstructuur waarin
een belangrijke plaats wordt toegekend aan de AFM. Dit orgaan krijgt zowel
regelgevende als toezichthoudende bevoegdheden. Als wij de stukken goed tot
ons laten doordringen, dan is de inhoudelijke richtinggevende bevoegdheid
van de minister van Financiën feitelijk beperkt. Eigenlijk kan de minister
alleen informatie opvragen en geen richting bieden. Mijn fractie zou van de
minister in dit publieke debat nog eens een goede uiteenzetting willen ontvangen
van de precieze mogelijkheden die hij heeft en ook in de toekomst houdt. Dat
kan ooit van belang zijn.Laat ik een concreet voorbeeld geven. Stel dat de minister via het een
of andere kanaal te horen krijgt dat een financiële instelling die aandelenleaseproducten
aanbiedt, verkeerd handelt. Ik schurk aan tegen de actualiteit. De minister
meldt dit netjes aan de AFM en verzoekt om de nodige inlichtingen. Hij is
hiertoe bevoegd op grond van artikel 65. Hoe moet de AFM hiermee omgaan? De
AFM heeft de plicht om informatie aan de minister te verstrekken, maar de
AFM kan ook om haar moverende redenen niet voldoen aan het verzoek om dit
te onderzoeken en om er eventueel tegen op te treden. Misschien kán
de AFM er ook niet aan voldoen. De informatieplicht is immers begrensd door
geldende Europese richtlijnen, zo lees ik. Daar zit op zijn minst een spanningsveld.
Is mijn analyse terecht? Kan de minister dan niets meer doen? Wat zijn dan
de mogelijkheden van de democratie, om het zo maar even te zeggen?De heer Heemskerk (PvdA):Ik dank de heer Van der Vlies voor het aansnijden van dit punt. Dit heb
ik in mijn eerste termijn ook gedeeltelijk gedaan. Is de heer Van der Vlies
het met de fractie van de PvdA eens dat het consumentenbelang boven het individuele
bedrijfsbelang gaat om zaken onder de geheimhoudingsplicht te laten vallen,
als er echt sprake is van misstanden?De heer Van der Vlies (SGP):Natuurlijk moeten wij zorgvuldig met een eventuele onverhoopte casus omgaan.
Aan het begin heb ik verwoord dat overheidsbemoeienis inderdaad een schild
voor de zwakken moet betekenen. Dat is dus ook het consumentenbelang.Ik kom tot een nadere toespitsing op het terrein van de AFM. In de stukken
wordt regelmatig scherp onderscheid gemaakt tussen het zogenoemde prudentiële
toezicht door DNB/PVK – ik excuseer mij voor het gebruik van deze afkorting,
maar onlangs is een wetsvoorstel gepasseerd tot fusie van die twee instellingen –
en een gedragstoezicht door de AFM. Met klem beweert de minister dat die taken
keurig gescheiden zijn, zodat er noch gaten vallen, noch dubbel toezicht plaatsvindt.
Mijn fractie houdt hier twijfels over. Ik hoop dat het gaat zoals de minister
beschrijft en veronderstelt. De andere kant is er ook, namelijk dat de gegevens
die samenhangen met financiële prudentie ook samenhangen met de wijze
waarop een onderneming zich gedraagt. Het gaat concreet om de zelfde administratie,
de zelfde mensen en de zelfde directie. Ergens kom ik dan het voornemen tegen
om een eventuele overlap bij de eerste evaluatie over vier jaar te bezien.
Als die overlap zich eerder voordoet en te voorzien is, moet er nu al iets
aan worden gedaan.In aansluiting hierop vraag ik om aandacht voor de eisen die beide toezichthouders
aan de dienstverleners zullen stellen. Het is denkbaar dat vanwege de verschillende
optiek de eisen aan bijvoorbeeld de administratie verschillen. Dat moet worden
voorkomen. Welke garanties zijn er voor een goede afstemming?Voor financiële instellingen is het belangrijk om te weten waar zij
aan toe zijn en welke regels er precies gelden. Dit is een open deur. Voor
veel instellingen zal dit duidelijk zijn. Ik vond echter de vraag over de
financiële schuldhulpverlening door bijvoorbeeld het Leger des Heils
belangrijk genoeg om tegen het licht te houden en om te vragen of de minister
daarover helderheid kon bieden. Zo'n instelling biedt hulp bij het aflossen
van schulden, gemotiveerd door liefdadigheid en niet door commercie. Moet
een criterium als de commerciële doelstelling naar de opvatting van de
minister niet nadrukkelijker worden verankerd in het wetsvoorstel? Het mag
er toch uiteindelijk niet op uitdraaien dat dergelijke instellingen plotseling
aan allerlei ingewikkelde regels moeten voldoen? Stel dat deze of een vergelijkbare
organisatie, maatschappelijke of kerkelijke instelling zou adviseren om niet
een lening van bank x, maar van bank y te nemen. Zou een dergelijke advisering
wel of niet onder de regels van de Wet financiële dienstverlening vallen?
Ik krijg graag een duidelijke toelichting. Of is artikel 2, lid 1 en verder,
een toereikende uitsluiting voor niet beoogde wettelijke bemoeienis, zoals
daarnet bedoeld?Een vergelijkbare vraag geldt het zogenoemde verlichte regime. Bedrijven
die een kredietfaciliteit aanbieden, bijvoorbeeld bij de aankoop van meubels
of een auto, hoeven aan minder zware eisen te voldoen. Het probleem hierbij
is de afbakening tussen bemiddelen en adviseren. Wanneer is in dergelijke
situaties sprake van aandrang uitoefenen op de koper of van adviseren van
de koper? Is het grensgebied niet vaag? Immers, feitelijk biedt een verkoper
die kredietfaciliteit aan om zijn product aantrekkelijker te maken.Een algemene klacht bij het voorliggende wetsvoorstel is de grote administratievelastendruk
die ervan wordt verwacht. Die druk kan acceptabel zijn als wij met elkaar
het beoogde doel – transparantie voor de consument – als goed,
en daarmee gediend en bereikbaar beschouwen.In dit verband vraagt mijn fractie nog wel specifiek aandacht voor de
kleine of middelgrote bedrijven. Gaat van dit wetsvoorstel niet ongemerkt
een tendens tot schaalvergroting uit, omdat kleine financiële dienstverleners
te zeer in het nauw komen? Mijn fractie vindt de opmerkingen van de regering
over dit thema wel wat onderkoeld. In het verslag is te lezen dat er 7500
ondernemingen vallen in de categorie klein tot middelgroot. Ik lees daar:
"Vanzelfsprekend wordt niet verwacht dat deze ondernemingen alle tot bedrijfsbeëindiging
zullen overgaan."Maar is hierover niet meer te melden? Is er een analyse uitgevoerd van
de markteffecten? Als de bedrijven die ermee stoppen de malafide
dienstverleners zouden zijn, is er niets aan de hand. Dan zou het wetsvoorstel
zelfs aan zijn doel beantwoorden. Daar ligt echter een inschatting naast,
namelijk dat juist de kleine, eerlijke, hardwerkende bedrijfjes het risico
lopen, zulke negatieve gevolgen te ondervinden dat zij in hun continuïteit
ernstig worden belemmerd.Ik heb hier bijvoorbeeld een brief van een beroepsgroep die dat formuleert.
Ik neem aan dat die brief – zo zijn er veel meer – ook bij de
collega's en mogelijk ook bij de minister bekend is. Zo niet, dan heb ik een
kopie. Ik citeer: "In bespreking met collega's, vooral leden van de NBVA,
ontdekken wij heel vaak hoe een groot gedeelte van het provinciaal intermediair
dat zich zuiver wil opstellen in deze markt zich nu geplaatst ziet voor een
wirwar aan regels, hoge kosten voor toezicht, implementatie en aanpassing
van administratieve processen. Juist die groep moet constateren dat de veroorzakers
van de onrust veelal buiten schot blijven (ontheffingen en wat dies meer zij)
en gewoon hun handel binnen kunnen blijven halen." Zo'n passage trek ik mij
toch aan. Ik hoop dat de minister hierop wil ingaan.Van de dienstverleners naar de consument. Uiteindelijk draait het wetsvoorstel
om hem. Het dient als bescherming tegen instellingen die onduidelijke of zelfs
misleidende informatie geven. Die doelstelling is goed. Wel heb ik in het
verslag de vraag gesteld wat wij nu hebben aan het begrip "de gemiddelde consument".
Laat een dergelijke begripsbepaling niet een interpretatieruimte open die
kan leiden tot veel gerechtelijke procedures? Met andere woorden, wordt de
consument wel werkelijk beschermd in zijn rechten? Hoe ver moet een dienstverlener
gaan met het verstrekken van informatie?In het wetsvoorstel wordt hier het begrip "redelijkerwijs relevante informatie"
gebruikt. Mijn fractie begrijpt uiteraard dat een alles dekkende omschrijving
niet mogelijk is, maar het is in ieder geval wel nodig dat bedrijven de nodige
handvatten krijgen. Dat is eveneens van belang in het geval conflicten voor
de rechter komen. Een belangrijk middel waardoor de consument informatie kan
krijgen, is de financiële bijsluiter. Die zal natuurlijk de positieve
kanten van het aangeboden en beschreven product belichten. Zouden niet ook
de risico's van dat product eerlijk moeten worden aangegeven, zoals bijvoorbeeld
in de bijsluiter bij een geneesmiddel, waarin de bijwerkingen worden genoemd?
Daarover is schriftelijk gediscussieerd en daarover blijft nog onzekerheid
bestaan. Wat heb je dan aan zo'n bijsluiter?Ten slotte heb ik een wat meer wetstechnische vraag. Wij spreken deze
week over de Wet financiële dienstverlening en binnenkort over de overkoepelende
wet op het financiële toezicht. Dat moet in elkaar schuiven. Nu had ik
gedacht dat deze minister creatief genoeg zou zijn om een constructie te bedenken
waarbij het inderdaad zo zal gaan, dat niet straks weer in nummering, in logistieke
beschrijvingen enz. veranderingen verwerkt moeten worden op een korte termijn.
Ware dit niet te voorkomen geweest?De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Van As (LPF):Mijnheer de voorzitter. De fractie van de LPF onderschrijft de doelstellingen
van de Wet financiële dienstverlening. Het is een prima zaak; ik denk
dat het goed is dat via wetgeving financiële dienstverlening wordt geregeld.
Echter, de vraag is wat wij nu met z'n allen gaan regelen. Ik denk dat een
bekend liberaal beginsel is: vrijheid waar mogelijk, regeling waar noodzakelijk.
Dat zal de heer Zalm zeker aanspreken.Wij vinden dat een paar dingen duidelijk moeten worden gesteld en daarbij
denk ik in de eerste plaats aan de geschilleninstantie. Er zijn verschillende
klachteninstanties op dit moment werkzaam en wij zijn verheugd te horen dat
een deel van de branche wil gaan voor samenbundeling van die klachteninstanties.
Wij zijn van mening dat de overheid er voor de burger is en niet andersom.
De veelheid van klachteninstanties leidt niet tot een efficiënt en duidelijk
beleid; de klant mag niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. Wij
pleiten dan ook voor één klachteninstantie met één
loket. Dat zou de zaak heel duidelijk maken. Nu is gebleken dat het DSI kennelijk
niet mee wil doen en graag verneem ik hoe de minister hier tegenaan kijkt.Voorts is er het punt van de administratieve lasten. Ik weet nog goed
dat toen dit kabinet aantrad, er gezegd werd: minder regels, meer bedrijfsleven,
minder administratieve lasten. Echter, wij maken ons er zorgen over dat de
administratieve lasten die de wet veroorzaakt, behoorlijk uit de hand zullen
lopen, met name bij het midden- en kleinbedrijf. Gaarne verneem ik hierop
een reactie van de minister. De kosten blijken eigenlijk veel hoger te liggen
dan in de memorie van toelichting wordt aangegeven. Wij zijn blij dat de minister
de eerste reductievoorstellen heeft gedaan en dat deze positief werden ontvangen
door de markt. Ook het brengen van de betaal- en spaarproducten buiten de
reikwijdte van de Wet financiële dienstverlening heeft onze instemming.Ik heb vanavond en tot op heden eigenlijk het meest horen spreken over
de transparantie van de beloning. Voor de consument is van belang te weten
of de verkoper-adviseur van het financiële product wel onafhankelijk
is en denkt vanuit het belang en de portemonnee van de consument. Dit zal
vooraf aan de consument duidelijk moeten worden gemaakt. Wij zijn voor transparantie
van de kosten, maar niet wat betreft de provisie. De consument zal in eerste
instantie geïnteresseerd zijn in het product zelf en in de kosten van
het product, ook in relatie tot de kwaliteit ervan, om de vergelijking met
vergelijkbare producten te kunnen maken en om te bepalen of hij of zij niet
te veel betaalt voor het product. Het salaris en de provisie, die onderdeel
dienen te zijn van de kosten, zijn dan eigenlijk minder relevant.Wij maken ons bij dit wetsvoorstel zorgen over het midden- en kleinbedrijf,
de zelfstandige ondernemers met weinig of geen personeel die al meer dan twintig
jaar de consument bedienen. In hoeverre wordt met hen rekening gehouden en
welke impact zal het concreet voor hen hebben? Wij denken bijvoorbeeld aan
het feit dat deze mensen een behoorlijke opleiding hebben, diploma's enz.
hebben gehaald, en de noodzakelijkheid ervaren tot het volgen van diverse
opleidingen. Maar ook denken wij aan de implementatietermijn voor het doorvoeren
van wijzigingen in het administratieve systeem. Gaarne verneem
ik hoe de minister dit denkt aan te pakken.Kijkend naar het belang van de consument en van een ongestoorde bedrijfsvoering
door bedrijven, vindt de LPF-fractie dat een goede afweging moet plaatsvinden
ter zake van een redelijke invoeringstermijn. Wij hebben begrepen dat de banken
een invoeringstermijn van drie tot vier jaar willen; ook gelet op hun ICT-systemen
is dat van belang. Wat vindt de minister hiervan en aan welke redelijke invoeringstermijn
denkt hij?Ten aanzien van de bemiddeling in financiële diensten en het aandelenleasedrama
heb ik tot slot nog een aantal vragen voor de minister. Kan de minister toezeggen
dat hij het concept van het besluit financiële dienstverlening ter behandeling
naar de Tweede Kamer zal sturen en, zo ja, kan hij aangeven wanneer dit zal
zijn? Wij zullen dit voorstel kritisch bekijken, ook op aspecten als bureaucratie,
de impact op het MKB en uiteraard de bescherming van de consument.Met het gehele pakket op tafel zullen wij een toekomstig, vergelijkbaar
aandelenleasedrama kunnen voorkomen. Hoe en op welke wijze is dit mogelijk?
Dat is immers waar het om gaat. Wij moeten proberen te regelen wat noodzakelijk
is, maar er ligt ook een eigen verantwoordelijkheid – dat heb ik al
via interrupties kenbaar gemaakt – bij de consument. Immers, hoever
gaan wij in dit land? Wij hebben dingen ook op hun beloop gelaten, de afgelopen
jaren. Wij gaan toch ook niet regelen waar je het goedkoopst je kostuum kunt
kopen, waar je het goedkoopst kunt tanken en waar je het goedkoopst andere
dingen kunt regelen? Wij kunnen ook wel de provisie van makelaars bij de aankoop
van woningen willen regelen, want daardoor wordt de koopprijs van woningen
beïnvloed. Hoe ver moeten wij gaan? Ik vraag dit met name aan de collega's
van de linkse partijen. Ten tijde van het eerste en het tweede Paarse kabinet
is het drama van de aandelenlease in wezen ontstaan en toen gaf men in onvoldoende
mate thuis. Daar zit mijn pijn. De overheid moet veel regelen, maar wel binnen
redelijke proporties, want het individu heeft ook een eigen verantwoordelijkheid.De heer Blok (VVD):Voorzitter. In de samenleving is een grote roep om controle op allerlei
uiteenlopende terreinen. Op dit moment wordt er gediscussieerd over de controle
op ongezond voedsel, maar er is ook een Europese richtlijn over gezondheidsvoedsel.
Er wordt gediscussieerd over het toezicht op de ouderenzorg, maar ook over
het toezicht op de kinderopvang. Nu hebben wij het over het toezicht op financiële
dienstverlening. Hoewel de roep om toezicht begrijpelijk is en de overheid
hierin ook wel een taak heeft, sta ik allereerst stil bij een aantal keerzijden.Regeldruk en administratieve lasten zijn geen theoretische begrippen.
De kritiek daarop sluit nauw aan bij allerlei brieven die wij gekregen hebben
van kleine ondernemers, van kleine assurantiekantoren, die wel uit de voeten
moeten kunnen met deze regels. De regeldruk komt uiteindelijk terug in de
prijs die de consument betaalt.Een andere keerzijde van de roep om steeds meer controle is dat dit meer
capaciteit vraagt van de toezichthouder, maar die capaciteit is er vaak niet.
Dan wordt wel de indruk gewekt dat de overheid toeziet, maar in de praktijk
kan de overheid dit onvoldoende. Hierdoor ontstaan gedoogsituaties waardoor
het vertrouwen in de overheid eigenlijk minder wordt.De controle kan ook een papieren tijger worden: de regels zijn er wel,
maar zij werken niet. Een actueel voorbeeld hiervan zijn de accountants. Vanouds
is er veel toezicht op deze groep, maar daardoor heeft men veel misstanden
toch niet kunnen voorkomen. Nu is er een roep om nog meer toezicht.Een andere wezenlijke vraag is wie er nu eigenlijk toezicht op de toezichthouder
houdt. Ook de toezichthouder is niet onfeilbaar. Het zijn gewone mensen die
werkzaam zijn bij een gewoon onderdeel van de overheid. Zij kunnen ook fouten
maken of doorschieten.Als laatste en misschien wel belangrijkste punt wijs ik erop dat al dat
toezicht onrealistische verwachtingen kan wekken bij de burger. De burger
moet iets van een gezonde achterdocht houden of het nu gaat om financiële
of om andere producten. Het beste toezicht is uiteindelijk een kritische consument. Ik gaf al aan dat de overheid soms inderdaad toezicht moet houden. Dan
gaat het om situaties waarin de burger redelijkerwijs het risico niet volledig
kan overzien en waarin de potentiële schade groot is, bijvoorbeeld voor
gezondheid of, zoals in het onderhavige geval, als er zeer grote belangen
in het spel zijn. Daar moeten wij niet te lichtvaardig overheen stappen. Er
zijn echter ook grote financiële transacties waar de overheid niet op
toeziet, zoals de verkoop van keukens of auto's. Overigens is er in die gevallen
soms ook een roep om meer toezicht. Ik heb e-mails gekregen nadat een keukengigant
failliet was gegaan met de vraag hoe het toch kon gebeuren dat de overheid
daar geen toezicht op hield.In het kader van deze wet moeten lastige afwegingen gemaakt worden. Er
zijn financiële risico's die wel degelijk zelf te beoordelen en te vermijden
zijn. Niemand is verplicht om geld in aandelen te steken. Het kan ook op een
spaarrekening worden gezet. Niemand is verplicht om een beleggingshypotheek
te nemen. Men kan ook gewoon de hypotheek in dertig jaar aflossen. Ook de
potentiële schade varieert van persoonlijk faillissement – dat
helaas te vaak voorkomt – tot gewoon iets minder rendement op het spaargeld.Alles afwegende, vindt de VVD enige extra regelgeving waarvoor deze wet
de aanzet geeft, verdedigbaar. In dit soort gevallen is inderdaad de transparantie
voor de consument soms klein en wordt nu en dan bewust tegengewerkt. De financiële
dienstverlening is meer dan andere sectoren het terrein van min of meer malafide
provisiejagers, waardoor er per saldo te vaak persoonlijke drama's voorkomen
die gemakkelijk vermeden hadden kunnen worden. Toch blijft de VVD zeer kritisch
op de regeldruk, de toezichtcapaciteit, de rol van de toezichthouder en vooral
de verantwoordelijkheid van de consument. Ik vind het dan ook cruciaal –
andere sprekers hebben hier ook al op gewezen – dat de minister toezegt
dat de exacte uitwerking van deze wet straks in het besluit financiële
dienstverlening een fatsoenlijke voorhangprocedure in deze Kamer krijgt. De
precieze mate van de lastendruk en de precieze mate waarin die verantwoordelijkhe den verdeeld worden, blijkt uiteindelijk uit dat besluit.Voor de omvang van de administratieve lasten is ook het tempo van invoering
van belang. Grote banken pleiten voor een termijn van drie tot vier jaar.
Ik kan dat niet helemaal beoordelen. De kleinere verzekeraars of tussenpersonen
hebben het over één à twee jaar. Ik wil in ieder geval
graag van de minister horen dat bij de implementatie rekening wordt gehouden
met normale investeringstermijnen, wat zij ook mogen zijn, zodat de administratieve
lasten en de directe kosten niet nodeloos worden opgejaagd.Verder ben ik, evenals andere sprekers, van mening dat de positie van
de kleinere onderneming, het MKB, zeer belangrijk is. In de toelichting op
de wet wordt gezegd dat bijvoorbeeld de elektronicawinkelier of de autodealer
die ook financiering aanbiedt onder een verlicht regime zal vallen. Ik ben
toch wel benieuwd of de minister van mening is dat dit inderdaad een toezegging
is voor langere tijd of dat er een wolk van onzekerheid blijft hangen boven
een groep ondernemers die toch al erg vaak met zware regelgeving wordt lastiggevallen.In de lijn van mijn betoog past ook dat ik op een aantal terreinen van
mening ben dat de wet wat scherper mag zijn. Ik heb om die reden drie amendementen
ingediend. Het eerste heeft betrekking op de omschrijving van beleggingsproducten.
Er zijn nogal wat wilde producten op de markt. Ik moest zelf ook even nadenken
toen ik zag dat het ging over teakhout en struisvogeleieren. Dat krijg je
met dat groen beleggen, mijnheer Vendrik! Maar het betekent in ieder geval
wel dat de omschrijving van die producten zodanig moet worden aangepast dat
zij goed gedekt worden door de wet. Vandaar dat ik een amendement heb ingediend
op artikel 1.Ik heb een amendement ingediend op artikel 6, lid 2, in welk lid de mogelijkheid
wordt geschapen om bij AMvB de wet ook van toepassing te verklaren op afnemers
die bedrijven zijn. Dat vind ik nogal wat in het licht van het betoog over
hoe ver de invloed van de overheid gaat. De EU-richtlijn schrijft voor verzekeringen
voor dat er toezicht moet zijn op bedrijven, maar niet voor andere financiële
producten. De minister stelt in de memorie van toelichting dat bedrijven zelf
een risicoafweging moeten kunnen maken op financieel gebied. Hij stelt daarnaast
dat hij geheel niet overweegt om andere producten onder de werkingssfeer van
deze wet te brengen, waar het om de zakelijke markt gaat. Als dat toch gebeurt,
gaan wij een grens over, wat de VVD betreft. Wij gaan dan ook verder dan de
EU-regelgeving. Wij leggen een extra administratieve last op. Wij doen een
extra beroep op de beperkte capaciteit van de AFM, die beter ingezet kan worden
voor de bescherming van de particuliere consument. Als de minister in de memorie
van toelichting stelt dat hij er niet over denkt, zo'n maatregel te nemen,
is het kennelijk zo'n ernstige maatregel dat ik vind dat zij aan de Kamer
moet worden voorgelegd.Ten slotte heb ik een amendement ingediend op artikel 38 waarin de wet
de sector opdraagt, zorgvuldigheidsregels te formuleren. Achter zorgvuldigheidsregels
kan een hele wereld schuilgaan. Het is een vrij onduidelijk begrip, maar wel
cruciaal omdat – eerdere sprekers wezen hier al op – uiteindelijk
de kern van de wet is dat aanbieders zorgvuldig en fatsoenlijk omgaan met
hun klanten. Ook op dit gebied stelt de minister in de nota naar aanleiding
van het verslag dat hij zich nu geen aanvullende regels voor kan stellen op
dit gebied. Op zich was ik daar, eerlijk gezegd, verbaasd over. Ik kan mij
heel goed voorstellen dat wij in de financiële bijsluiter opnemen dat
de consument moet weten dat, als de PvdA aan de macht komt, de hypotheeklasten
zullen toenemen. Maar als de minister dat zelf niet van plan is en ook geen
andere dingen kan bedenken, dan is ook dit wel weer een ingrijpend artikel.
Hierover zeg ik: als er een nadere invulling van komt, dan wel graag met een
voorhang. Dat is de strekking van dit amendement.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Het kabinet-Balkenende II, dat hier is vertegenwoordigd door
de minister van Financiën, de heer Zalm, privatiseert ongeveer alles
wat los en vast zit in de wereld van de sociale zekerheid. Dat maakt dit wetsvoorstel
bijzonder. Wij waren deelnemers in solidaire regelingen en dit kabinet wil
dat wij ons opstellen als financiële consumenten, die op de markt onze
oude en nieuwe risico's steeds meer verzekeren bij private verzekeringsmaatschappijen
en aanverwante dienstverleners.Deze eenvoudige constatering leidt tot twee conclusies. In de eerste plaats
kan het belang van dit wetsvoorstel niet worden onderschat. De minister van
Financiën doet er alles aan om het belang van dit wetsvoorstel te maximaliseren.
In de tweede plaats kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat alle uitingen
van de laatste tijd over de plannen van het kabinet met VUT, prepensioen,
levensloop en de mogelijke onttrekking van 50 mld aan prepensioenfondsen die
mogelijk beschikbaar komen voor de particuliere markt, wie zal het zeggen,
menige champagnefles in de directiekamers van de financiële instellingen
in dit kleine land hebben doen ontkurken. Het is feest in de financiële
sector. Dat brengt mij tot de eenvoudige constatering dat er wel wordt gemekkerd
over de kosten van het toezicht, maar dat deze toch betrekkelijk zijn. Dit
kabinet opent een miljardenmarkt voor de commerciële aanbieders van financiële
producten. Laten wij zeggen dat daar ook iets tegenover staat.Wat mijn fractie betreft kan deze wet niet snel genoeg aangenomen worden,
afgezien van de details van de regels. Wij wachten nog op een heel belangrijk
besluit, dat natuurlijk weer veel te laat komt. Deze wet is nodig. Mevrouw
Kant en andere collega's verwezen terecht naar het aandelenleaseschandaal
dat de laatste jaren een vernietigend spoor heeft getrokken in honderdduizenden
huishoudens in Nederland. Dat laat zien hoe belangrijk het is dat er niet
alleen een zorgplicht bestaat, maar dat deze ook wordt nageleefd door alle
aanbieders op het terrein van financiële producten. Mensen zijn in het
aandelenleaseschandaal in een aantal gevallen ronduit besodemieterd. Wij hebben
hier onlangs nog een uitgebreid debat aan gewijd. Wij weten heel precies dat
de civielrechtelijke afdoening van de geschillen die hieruit voortvloeien,
een mer à boire is voor de duizenden gezinnen die niet meer weten hoe
zij rond moeten komen, achternagezeten door incassobureaus en verstrekkers
van leaseproducten die geld willen zien.Het motto van dit wetsvoorstel is, zoals wij het lezen: voorkomen is beter dan genezen. Wij hebben toezicht met tanden nodig; een toezichthouder
die niet alleen kan blaffen, maar ook echt kan bijten, als het nodig is. Ook
dat is naar voren gekomen uit de aandelenleaseaffaire. Veel was bekend, veel
is onderzocht. Misschien is het te laat en te weinig, maar vervolgens zijn
de consequenties voor de aanbieders van deze producten heel mager. Het punt
van de boetes is door collega's al genoemd. Ik heb mij daar ook wild aan geërgerd.
Zij zijn de fout in gegaan. In het vorige debat over aandelenlease heb ik
ook tegen de minister van Financiën gezegd dat zij vervolgens wegkomen
met een boete die niet meer waard is dan één leasecontract.
Dan is er echt iets mis met het toezicht en met de middelen die wij de toezichthouder
geven om werkelijk in te grijpen, als het ertoe doet.Een ander punt is dat er allerwegen sprake is van een oplopende schuldenproblematiek,
onder veel burgers. Wat mijn fractie vooral verontrust, is dat het hierbij
vaak om jongeren gaat, die zich op allerlei manieren te vroeg, te veel in
de schulden steken, al dan niet door aanbiedingen voor brommers en van alles
en nog wat. Scherpere regels voor de aanbieders moeten hierbij uitkomst bieden.
Beter toezicht is ook hier noodzakelijk.De kosten van het toezicht zijn misschien noodzakelijk om de grote baten
te realiseren die wij ons zelf in het vooruitzicht kunnen stellen. De processen
die in dit land nodig zijn op het gebied van schuldsanering en de betrokkenheid
van zeer veel instanties die problematische schulden moeten aanpakken, kosten
de samenleving ongelofelijk veel geld, nog afgezien van het leed van individuele
betrokkenen op het moment dat zij een schuldsaneringstraject ingaan. Maatschappelijk
zijn veel baten te behalen als wij het aantal personen dat in problematische
schuldsituaties gaat verkeren, kunnen gaan zien dalen. Dat brengt mij tot
een vraag aan deze minister: kunnen wij daar met hem gewoon een afspraak over
maken? Ik zou denken dat de Wet financiële dienstverlening – nogmaals:
de intentie van de wet is goed en op dat punt steunen wij deze minister –
gewoon zichtbare resultaten moet gaan opleveren, bijvoorbeeld op dat gebied,
zodat wij de komende jaren inderdaad zullen zien dat het aantal problematische
schuldsituaties naar beneden gaat, dat mensen zich minder makkelijk in de
schulden steken en dat het aantal mensen dat voor de Wet schuldsanering natuurlijke
personen in aanmerking dreigt te moeten komen, gaat afnemen. Dat zou in ieder
geval zichtbaar moeten worden. Laat de minister daar een heldere uiteenzetting
over geven; ik vraag hem daarom en ik vraag hem of hij daarop aanspreekbaar
is.Mevrouw Koomen (CDA):Denkt u niet dat er meer nodig is dan deze wet om het aantal problematische
schuldsituaties te verminderen? Ik heb in mijn betoog aangegeven dat toetsing
een belangrijk instrument voor de financiële dienstverleners is. Dat
is een van de middelen om erachter te komen of een krediet wel of niet verstrekt
zou moeten worden. Ik pleit dus voor een uitbreiding van de registratie van
schulden bij de Stichting BKR. Hoe staat de fractie van GroenLinks daartegenover?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik zeg in alle eerlijkheid dat ik dat niet helemaal kan overzien, maar
als dat een optie of een instrument is om ervoor te zorgen dat mensen minder
makkelijk in zo'n problematische schuldsituatie terechtkomen en minder makkelijk
in een situatie komen te verkeren waarin allerlei oninbare schulden op elkaar
gestapeld worden, terwijl de kredietverstrekkers daar geen zicht op hebben,
en als dat in die zin effect heeft op een aantal mensen die in die situatie
verkeren, is een gesprek daarover zeer goed mogelijk. Ik heb ook niet gezegd
dat deze Wet financiële dienstverlening hét instrument is met
betrekking tot het aantal mensen dat zich in een problematische schuldsituatie
bevindt, maar het zou wel een belangrijke doelstelling van dit wetsvoorstel
moeten zijn dat de financiële dienstverlening in dit land zo is georganiseerd
dat dat merkbaar moet zijn op het aantal mensen dat onverhoopt in die situatie
terechtkomt. Daar doen wij het volgens mij ook ten dele voor, dat hebben de
minister van Financiën en wij in handen en wij hebben daar een toezichthouder
voor. Ik zou hopen dat wij daar met deze minister een afspraak over kunnen
maken.Een ander punt betreft de onacceptabele reclames. De heer Heemskerk heeft
terecht opgemerkt dat Frits Bom vandaag nat is gegaan voor de Reclamecodecommissie.
Dat wil zeggen: niet hij, maar zijn publieke personage, de leningman, in de
markt gezet door een van de instellingen van de heer Scheringa. Ik heb het
volgende gelezen: "DSB, eigenaar van Becam, is verbaasd over de uitspraak,
maar maalt er niet om. De kredietfirma heeft al nieuwe spotjes opgenomen,
wederom met Frits Bom." Misschien heeft de minister van Financiën daar
een nadere kijk op; dat wil ik graag van hem horen. Is de uitkomst van deze
uitspraak van de Reclamecodecommissie dat wij Frits Bom volgende week of de
weken daarna onder een andere titel terugzien met dezelfde dubieuze reclames
die onder een andere titel reeds nu verboden zijn door de Reclamecodecommissie?
Het is echt belachelijk als dat kan. Er ligt eindelijk een uitspraak waarin
een bepaalde reclame-uiting wordt verboden en dan wordt er doodleuk aangekondigd:
wij hebben het in dit land kennelijk zo georganiseerd dat deze man onder een
andere titel – "Frits Krom", laten wij het zo maar even noemen –
maar met hetzelfde gezicht, dezelfde uitstraling en dezelfde vertrouwdheid
die hij door zijn vorige functies zeker bij oudere kijkers oproept, gewoon
kan doorgaan met het figureren in dit soort dubieuze reclames. Ik vind dat
onbestaanbaar. Dan zou er toch iets aan de hand moeten zijn.De voorzitter:Ik wil opmerken dat ik het niet zo chic vind als u namen van personen
gaat "vergrappen" die per definitie zelf niet het woord hebben in een debat
hier.De heer Vendrik (GroenLinks):Daar hebt u gelijk in, net zoals ik het niet zo chic vind dat dit soort
types op de tv verschijnt in dit soort reclames. Dat zeg ik er in alle eerlijkheid
bij. Ik erger mij daar wild van, maar mijn excuses als ik hiermee een belangrijke
regel van dit huis heb overtreden; dat heb ik niet willen doen.Er is nog een belangrijk punt dat ik in bijdragen van veel collega's heb
gehoord. Dat is een problematische aanname bij dit wetsvoorstel, namelijk
dat de consument, indien voorzien van voldoende informatie, geacht moet worden
om zelfstandig goed te kunnen besluiten over het financiële product dat
hij of zij denkt nodig te hebben. Een ander belangrijk punt dat ik in de bijdrage van de collega's ook heb
gehoord, is de problematische aanname van dit wetsvoorstel dat de consument,
indien hij is voorzien van voldoende informatie, geacht moet worden zelfstandig
goed te kunnen besluiten over het financiële product dat hij of zij denkt
nodig te hebben. Er is mij een rapportje aangereikt van de Engelse toezichthouder,
de FSA, die heeft berekend dat 25% van het Britse publiek geen eenvoudige
rekensom kan maken en dus het meest eenvoudige financiële product niet
kan narekenen. Ik heb geen reden te veronderstellen dat het Nederlandse publiek
slimmer is dan het Engelse. Dit betekent dat 25% van de Nederlandse consumenten
niet in staat is om zelfstandig op basis van een eenvoudige rekensom een oordeel
te vellen of een financieel product bij hem of haar past.Hoe moeten wij deze bevinding duiden, vraag ik aan de minister. Ik zou
denken dat het geen kwaad kan, en het aandelenleaseschandaal geeft daar ook
de nodige reden toe, om niet altijd uit te gaan van de gemiddeld geïnformeerde
consument. Wij kunnen natuurlijk tegen elkaar zeggen dat mensen zich goed
moeten informeren en in staat geacht moeten worden om tot een bepaald oordeel
te kunnen komen, maar deze harde bewering van de FSA ligt nu wel op tafel.
Kortom, is het wel logisch om in dit wetsvoorstel uit te gaan van de gemiddelde
consument? Wil de minister hierop reageren?De heer Heemskerk (PvdA):De gemiddelde consument is inderdaad een heel raar begrip, maar als wij
de wet nu inrichten op de gemiddelde consument en de informatieverplichting
inrichten op de gemiddelde consument, is de heer Vendrik het dan met mij eens
dat de banken nog steeds verplicht zijn om zich zo goed in de klant te verdiepen
dat zij er achter komen dat iemand de som niet snapt? Als iemand de som niet
snapt, geen geld heeft en geen vermogen heeft, mogen de banken bepaalde risicovolle
producten niet verkopen. Dat is de kern van de zorgplicht. Dat is de strekking
van de wet.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik hoop dat de theorie van de heer Heemskerk klopt en dat de nadere regels
voor de zorgplicht straks zo uitpakken, want wij kennen ze nu nog niet, dat
met name die consumenten waarvan niet verwacht mag worden dat zij in de gaten
hebben welk product zij aanschaffen, worden beschermd. Dit is geen poging
tot paternalisme, maar ik neem het onderzoek serieus waaruit blijkt dat een
grote groep consumenten een groot risico loopt om een verkeerd product aan
te schaffen met alle gevolgen van dien.De heer Heemskerk (PvdA):Die nadere regels hebben betrekking op de informatieverplichtingen. Het
is de vraag of je die "idiot proof" moet maken of dat je ze toegankelijk moet
maken. Ik zou zeggen: het laatste. Wij praten nu over de invulling van de
zorgplicht en die zorgplicht betekent dat bepaalde producten gewoon niet verkocht
kunnen worden aan mensen als zij niet passen bij hun achtergrond, kennis en
inkomen. Ik hoop dat de heer Vendrik mij hierin steunt.De heer Vendrik (GroenLinks):Nogmaals, ik ben dit in theorie met de heer Heemskerk eens; daarvoor is
de zorgplicht bedoeld. Ik hoop samen met hem dat dit in de praktijk ook zo
uitpakt, maar als dit echt de bedoeling is, waarom is de gemiddelde consument
dan uitgangspunt voor dit wetsvoorstel? Dat vind ik vreemd. Ik hoop echter
met de heer Heemskerk dat dit zo uitpakt dat de consument die weinig talenten
heeft om het kaf van het koren te scheiden op de financiële markten en
een goed product te kiezen dat bij hem of haar past, beschermd wordt door
de zorgplicht. Ik heb daar echter zo mijn twijfels over.Ik las ergens een interview met de heer Theo Harms, een ambtenaar van
het ministerie van Financiën. Hij heeft gezegd: "Dit wetsvoorstel is
eigenlijk een soort tango met de markt." Tango, dat is niet alleen een benzinestation,
maar ook een dans, een schitterende dans. Ik heb hem zelf beoefend en ik weet
dus uit ervaring dat het heel belangrijk is wie de leiding heeft. Dat maakt
of breekt de tango. Het wetsvoorstel heeft toch een wat wonderlijke geschiedenis
en wij zitten nu te wachten op een besluit dat ergens in een poldermodel schijnt
te verdrinken. Daarom vraag ik de minister van Financiën wie nu eigenlijk
de leiding heeft. Ik ben voor een snelle behandeling. Anders dan de heer Heemskerk houd
ik staande dat wij het besluit niet hebben. Dat is erg vervelend. Wij moeten
het desnoods in een ontwerpstadium hebben. Ik vind het merkwaardig dat er
kennelijk veel tijd beschikbaar is voor een vertraging van vier maanden, tot
in december. Dat is gebeurd op basis van wat dubieuze bedragen over de kosten
die het wetsvoorstel met zich meebrengt. Het werd ons nog vorige week gemeld.
Het parlement, waarmee de minister uiteindelijk zaken moet doen, weet echter
eigenlijk van niets. Ik spreek hierover mijn ongenoegen uit. Ik steun de heer
Blok, die vindt dat de AMvB er niet alleen snel moet komen, maar dat hij in
het parlement ruimschoots moet worden besproken. Ik weiger opnieuw het gevoel
te krijgen dat dit parlementaire traject een moetje is en dat de echte klap
in de markt moet worden gemaakt. Het kan ook andersom. In dat geval steunt
de Tweede Kamer de minister van Financiën krachtig bij een bepaalde opvatting
over de wijze van toezicht en de daarbij behorende regels. De markt moet het
daarmee dan maar doen. Draagvlak is mooi, maar besluitvorming en unanimiteit
in de Kamer zijn beter. Daarom vraag ik de minister uitleg.Ik sprak al over de verantwoordelijkheid van de consument. Die is volgens
mij groter dan de heer Van As zojuist in zijn bijdrage in onze richting toevoegde.
Ik verwijs naar het verhaal van mijn partijgenoot, een wethouder in Tilburg,
vanochtend in de Volkskrant. De vraag is wat bijvoorbeeld de positie van bedrijven
wordt die in het kader van financiële diensten schuldeiser zijn geworden.
Het onderwerp raakt aan het onderhavige wetsvoorstel. Ik vraag de minister
van Financiën waar de herziening van de Wet schuldsanering natuurlijke
personen blijft. Die herziening zwaluwstaart met het wetsvoorstel. Veel belangrijker
is dat, indien iets fout is gegaan en mensen in een schuldsaneringstraject
terechtgekomen zijn, snelheid wordt betracht. De Wet schuldsanering natuurlijke
personen loopt daarop voortdurend stuk. Er bestaat geen afdoende instrument
om schuldeisers, de kredietverschaffers van welke aard of omvang dan ook,
te dwingen op een gegeven moment akkoord te gaan met een bepaalde saneringsregeling.
Dat is een groot gemis met grote maatschappelijke schade, niet
alleen voor de individuele betrokkene, maar ook voor alle instellingen daaromheen.
Die zien hun pogingen om snel een schuldsituatie op te lossen stranden op
de weigerachtigheid van een of enkele particuliere kredietverleners. Ik vraag
een reactie aan de minister.Ik steun het amendement van mevrouw Kant met het verbod op afsluitprovisies.
Het is helder, simpel en goed. Wij moeten dat amendement aannemen.De heer Heemskerk (PvdA):Een fietsverzekering verkoop je één keer. Dat doe je voor
een jaar. Vindt u dat je moet verbieden dat mensen daar een afsluitprovisie
voor krijgen, waarna zij klaar zijn? Waarom moet het echt letterlijk, helemaal
verboden worden?De heer Vendrik (GroenLinks):Mevrouw Koomen merkte al op dat van de afsluitprovisie die vandaag in
de markt wordt gehanteerd, een perverse prikkel uitgaat. Ik ben het helemaal
met haar eens. Het druist lijnrecht in tegen wat de heer Heemskerk en ik zojuist
heel belangrijk vonden – wat mij betreft nu nog steeds – namelijk
het uitoefenen van zorgplicht. Daaruit moeten wij consequenties trekken. De
prikkels die in de markt worden uitgedeeld aan tussenpersonen, moeten niet
haaks staan op wat wij als een hoeksteen van het wetsvoorstel beschouwen.
Het is leuk om met een fietsverzekering te komen, maar voor de grote massa
gaat het om veel belangrijker producten, waarvoor nog steeds afsluitprovisies
kunnen worden gegeven. Ze staan volgens mij de zorgplicht in de weg die moet
worden uitgeoefend door alle partijen die op financiële markten actief
zijn. Ik praat over een effectieve uitvoering van zorgplicht, dus niet over
de papieren tijger van de heer Blok. Er moet voor worden gezorgd dat er daadwerkelijk
wat gebeurt. Het moet in een beloning, die haaks staat op de zorgplicht, tot
uitdrukking komen. Ik geloof dat het niet nieuw is. Ik dacht dat wij in het
verleden, bij de regulering van het verzekeringswezen, ook een dergelijk verbod
hebben gehad. Dat heeft ook zijn nut bewezen. Laten wij het opnieuw voor de
hele sector invoeren.Voorzitter. Ik spreek over andere amendementen van mevrouw Kant. Ik noem
de volledige transparantie over de beloning. Wij moeten in het wetsvoorstel
gewoon regelen dat de hoogte ervan plus de contractuele verplichtingen van
de adviseur en de aanbieders openbaar worden gemaakt. Ik zie het maar vrij
simpel; zo'n openbaarmaking is tegenwoordig bijvoorbeeld verplicht bij bepaalde
nummers, te bereiken via de telefoon. Ook daarvan moeten aanbieders van mobiele
telecomdiensten van allerlei aard en soort gewoon melden wat je kwijt bent
op het moment dat je het nummer belt. Dat hebben wij op een gegeven moment
ook vanzelfsprekend gevonden omdat het niet doenlijk is dat de consument er
voortdurend zelf achteraan gaat wat een bepaald nummer kost. Zoiets zouden
wij dus hier ook moeten doen.Volgens mij moet het deskundigenregister bij de AFM worden gestald en
dat moet snel worden geregeld. Ik ben het met mevrouw Koomen eens dat het
instellen van een geschilleninstantie te lang duurt. Ook dat moet snel worden
geregeld. Als het DSI de blokkerende factor is, dan zal het DSI toch de tering
naar de nering moeten zeggen. Wij hebben behoefte aan één centrale
Autoriteit Financiële Ellende. Daar moet het naar toe.Ook op het punt van de boetes en het mededingingsrecht ligt een amendement.
Volgens mij verdient dat amendement onze steun. Er is al een vergelijking
getrokken met het mededingingsrecht. Ook daar zijn de boetes afhankelijk van
de omvang van de winst die is behaald met het overtreden van een bepaald artikel
van de Mededingingswet. Daar ligt dus ook een relatie met de omvang van de
bedrijfsactiviteit. Dat zou hier eigenlijk ook logisch zijn. Vervolgens is
het aan de AFM om binnen de maxima die de wet stelt een passende boete op
te leggen. Zo zou het moeten gaan.Ik heb al een vraag gesteld over misleidende reclame. Volgens mij zijn
op dat punt echt verscherpte normen gewenst. De AFM zal middelen in handen
moeten krijgen om heel snel en niet maanden nadien te kunnen reageren op misleidende
reclame-uitingen. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om radio, televisie,
kranten of internet. Ik realiseer mij dat het soms lastig is om reclame-uitingen
op met name internet tegen te gaan, maar ik zou in ieder geval denken dat
de AFM daar de uiterste middelen voor in handen moet krijgen. Wij moeten er
toch niet aan denken dat wij straks weer zo'n aanbieder in markt krijgen:
Heemskerk-hypotheken, aflossing doen wij wel voor u. Ik moet er echt niet
aan denken.Ik pleit ook voor handhaving van de WCK-artikelen die schuldbemiddeling
tegen betaling verbiedt. Ook op dat punt ligt er volgens mij een amendement.
Een ander punt is aansprakelijkheid. Als ik het wetsvoorstel goed lees, wordt
er vanuit de toezichtfunctie van de AFM een helder onderscheid gemaakt tussen
aanbieder en bemiddelaar. Zij hebben eigenlijk een onderscheiden verantwoordelijkheid
en dat betekent dat de AFM in haar toezicht ook op die manier naar deze partijen
moet kijken. Er zijn twee aspecten die mij hier interesseren. In de eerste
plaats is mij aangereikt dat de rechtspraak inzake de civielrechtelijke aspecten
van aansprakelijkheid nog in volle beweging is. Het zou goed zijn voor de
wetsgeschiedenis dat wij vanavond – de minister van Financiën mag
wat mij betreft vooraan gaan – vaststellen dat, voor zover aansprakelijkheid
wordt geregeld in het wetsvoorstel, dit uitsluitend een publiekrechtelijke
aangelegenheid betreft. Er wordt geen uitspraak gedaan over de civielrechtelijke
kant van de aansprakelijkheidskwestie.Over de publiekrechtelijke aansprakelijkheid bovendien nog het volgende.
Sinds jaar en dag hebben wij in de bouw een regeling dat de hoofdaannemer
die zwartwerkende onderaannemers contracteert die geen premies afdragen, aansprakelijk
wordt gesteld voor de geleden schade voor GAK en fiscus in het verleden en
UWV tegenwoordig. Waarom zijn dat soort vormen van aansprakelijkheid niet
overwogen in dit wetsvoorstel? Ik zou denken dat dit ook een sanerende werking
heeft. Wanneer aanbieders moeten selecteren tussen verschillende bemiddelaars
omdat zij in de toekomst ook in publiekrechtelijke zin aansprakelijk gesteld
kunnen worden voor fouten die door een bemiddelaar worden begaan, zal dit
de sanerende werking van dit wetsvoorstel bevorderen. Het ligt dan niet alleen
bij de AFM om de rotte appels eruit te halen, maar in dat geval zit er automatisch
een impuls in de markt voor aanbieders om goed na te gaan langs welke kanalen
zij hun producten bij de klant laten landen. Waarom ziet het
wetsvoorstel daarvan af?Voor wat betreft de reikwijdte van de wet was ik dolenthousiast over het
amendement van de heer Blok. Teakfondsen, wijnranken, struisvogeleieren: dat
deugt voor geen meter, dus dat gaan wij regelen. Tegen de heer Blok en mevrouw
Koomen zeg ik dat dit misschien ook geldt voor de uitzondering voor betaal-
en spaarproducten. Wat ons betreft is die uitzondering veel te ruim geformuleerd.
Ik ruik een meerderheid, dus misschien is dat een mooi amendement waard als
de minister van Financiën niet toegeeft. Overweegt het kabinet of de
minister van Financiën regels voor jongeren? Mij valt op dat financiële
dienstverleners zich steeds vaker richten op jongeren. Daarover heb ik de
minister een aantal jaar geleden al vragen gesteld. Ik heb het niet over oudere
jongeren, maar echt over jongere jongeren, dus van onder de zestien jaar.
Aan jongeren worden allerlei leuke producten in combinatie met brommers, reisjes
naar het buitenland en ik weet niet wat gesleten. Worden daar aparte regels
voor overwogen? Dit wetsvoorstel stoelt toch op de verantwoorde burger die
in staat is om op grond van voldoende informatie te kiezen wat hem of haar
goeddunkt? Dat stopt toch een keer bij leeftijd? Het zou mij een lief ding
waard zijn als financiële dienstverleners werden gestimuleerd om zich
minder op de groep jongere jongeren te richten van onder de zestien jaar en
om wat minder snel financiële aanbiedingen te doen aan jongeren, die
niet kunnen overzien welke verplichtingen zij aangaan.Mevrouw Koomen (CDA):Waarom wil de heer Vendrik dat? Er is misschien reclame voor jongere jongeren,
maar voor de afname van de aangeprezen producten is bij mijn weten een handtekening
of toestemming nodig van de ouder of voogd. Waarom wil hij specifiek regelen
dat financiële dienstverleners bepaalde dingen niet aan jongeren mogen
aanbieden?De heer Vendrik (GroenLinks):Het is waar dat ouders van minderjarigen hun handtekening moeten zetten.
Nu verkeer ik in de gelukkige omstandigheid dat ik al sinds jaar en dag ervaring
heb met het reguliere verkeer tussen ouder en kind. Dat valt niet mee, kan
ik u zeggen. Ik bedoel te zeggen dat ik het te gemakkelijk vind om de verantwoordelijkheid
af te schuiven op de ouders. Ouders zullen hun motieven hebben om inderdaad
een handtekening te zetten onder een bepaalde financiële verplichting
die de jongere aangaat. Aan de andere kant krijgen bedrijven van de wet de
ruimte om zonder aanzien des persoons allerlei vormen van financiële
producten aan te bieden, hoe oud of hoe jong de consument ook is. Ik vind
dit een aparte discussie waard. Ik heb de neiging om te veronderstellen dat
de handtekening van de ouder onvoldoende garantie biedt en dat het bedrijfsleven
ook de verantwoordelijkheid heeft om geen financiële producten aan de
steeds jongere jongen of het steeds jongere meisje aan te bieden. Overweegt
de minister van Financiën op dat punt nadere regels? Misschien komt dit
later nog; dat weet ik niet. Wat dat betreft, tast ik ook nog enigszins in
het duister. Ik vind dit in ieder geval een aparte discussie waard.Tot slot: waar blijft de financiële bijsluiter? Die wordt herzien,
maar waar blijven die herziening en de bijsluiter?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De minister zal donderdagmiddag, rond 16.00 uur, antwoorden.Sluiting 22.24. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-6288-6306.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl