Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het schrappen van de beperking van de tarieven van de onroerendezaakbelastingen (31133)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 368-375

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-12-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 11, pagina 368-375

04-12-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31133Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 4 december 2007)Pagina 405-406
Presentie en opening (dinsdag 4 december 2007)Pagina 367-367
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 4 december 2007)Pagina 406-407
Noot bij pag. 367: JBZ-instemmingsbesluit, 4 december 2007Pagina 408-408
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke invrijheidstelling (30513)Pagina 368-368
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale onderhoudswet 2007) (30943), het wetsvoorstel Intrekking van de Raamwet sectorraden onderzoek en ontwikkeling (31005), het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk IV van de Werkloosheidswet teneinde enkele vereenvoudigingen te realiseren en een uitkering bij overlijden toe te voegen (31080) en het wetsvoorstel Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet (31142)Pagina 367-368
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het schrappen van de beperking van de tarieven van de onroerendezaakbelastingen (31133)Pagina 368-375
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet en andere wetten met het oog op het verzwaren van het premie-incassoregime en andere maatregelen om de werking van het met die wet en de Wet op de zorgtoeslag in het leven geroepen stelsel te optimaliseren (verzwaren incassoregime premie en andere maatregelen zorgverzekering) (30918)Pagina 375-383
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het schrappen van de beperking van de tarieven van de onroerendezaakbelastingen (31133)Pagina 385-391
Behandeling van het wetsvoorstel Algemene bepalingen met betrekking tot de erkenning van EG-beroepskwalificaties (Algemene wet erkenning EG-beroepskwalificaties) (31059)Pagina 383-385
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet en andere wetten met het oog op het verzwaren van het premie-incassoregime en andere maatregelen om de werking van het met die wet en de Wet op de zorgtoeslag in het leven geroepen stelsel te optimaliseren (verzwaren incassoregime premie en andere maatregelen zorgverzekering) (30918)Pagina 391-405

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Gemeentewet in verband met het schrappen van de beperking van de tarieven
van de onroerendezaakbelastingen (31133).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Het woord is aan de heer Schaap, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Schaap (VVD):Voorzitter. Het besluit om het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting
af te schaffen is nog maar kortgeleden genomen. Tegelijk daarmee
is als een randvoorwaarde besloten om een maximering van de tariefstijging
in de wet op te nemen. Deze limitering is zeer zorgvuldig opgezet: in bijzondere,
verdedigbare gevallen zou hiervan immers mogen worden afgeweken. Zo zou voorkomen
moeten worden dat de ozb voor de eigenaren van woningen en bedrijfspanden
bovenproportioneel stijgt. De VVD-fractie heeft kennisgenomen van het wetsvoorstel
en de beantwoording van de vragen die door de senaat waren gesteld. De fractie
heeft bezwaren tegen het wetsvoorstel en is niet tevreden over de beantwoording
van het verslag en de nadere vragen. Ik zal dit verduidelijken. Ik hoop dat
de staatssecretaris alsnog duidelijkheid kan geven.Het moge bekend zijn dat de VVD streefde naar afschaffing van de totale
ozb, maar zich tevreden heeft moeten stellen met de eenzijdige afschaffing
van het gebruikersdeel van deze gemeentelijke heffing. Deze eenzijdige maatregel
impliceerde het risico dat tariefstijgingen eenzijdig ten laste zouden komen
van het resterende eigenarendeel, vandaar het belang van de tariefmaximering.
Individuele gemeenten kunnen geconfronteerd worden met knelpunten die voortvloeien
uit de huidige systematiek. Ook de huidige regeling biedt echter ruimte om
dergelijke knelpunten op te lossen. Met de voorliggende wetswijziging dreigt
de grotere eigen financiële ruimte die veel gemeenten klaarblijkelijk
vragen, afgewenteld te worden op de eigenaren van particuliere woningen en
bedrijfspanden. In de memorie van antwoord op het verslag stelt de staatssecretaris
dat het met deze afwenteling wel mee zal vallen. Daarbij verwijst zij echter
uitsluitend naar de verwachtingen voor het komende begrotingsjaar. Bovendien,
als het vertrouwen zo groot is, waarom wordt er dan tegelijk een sanctie-instrument
toegevoegd aan de decentrale ruimte?De VVD-fractie betreurt voorliggende wetswijziging. De fractie vraagt
zich af welke knelpunten de regering hebben bewogen een nog maar net in werking
getreden wet nu reeds te wijzigen. Kan de staatssecretaris op deze overweging
ingaan? Kan duidelijk worden gemaakt waarom knelpunten niet met de huidige
openingen in de tariefmaximering kunnen worden opgelost? Er mag dan sprake
zijn van een stringente micronormering, er is nergens duidelijk gemaakt dat
de gemeenten in het huidige tariefstelsel geen compensatie konden vinden voor
specifieke problemen.De VVD-fractie is voorstander van een eigen belastingdomein voor de gemeenten.
De fractie erkent ten volle de gemeentelijke autonomie inzake de eigen begroting
en het gebruik van een eigen belastingdomein. Decentrale publieke verantwoordelijkheden
zijn een groot goed. Nadat de ozb ter discussie kwam te staan, had de VVD-fractie
gehoopt dat de regering de vraag naar een transparant en rechtvaardig gemeentelijk
belastingsysteem zou aangrijpen om met zorgvuldige voorstellen voor alternatieven
te komen. Met de staatssecretaris zijn wij van mening dat er intussen al voldoende
studie is verricht om hierover met de VNG en het parlement van gedachten te
wisselen. Deze gedachtewisseling is er niet van gekomen. Er ligt slechts de
toezegging dat het Rijk volgend jaar met de VNG van gedachten zal wisselen
over de samenstelling van het gemeentelijk belastinggebied, en dat dit overleg
in samenhang met het decentralisatievraagstuk zal worden gevoerd. Een volgende
vraag aan de staatssecretaris is dus waarom er niet gewacht is op de uitkomst
van dit overleg alvorens met het onderhavige wetsvoorstel te komen. Waarom
deze haast? Waarom is er niet gewacht met de besluitvorming tot een evenwichtig
en transparant voorstel voor de samenstelling en de omvang van het gemeentelijk
belastinggebied in beeld is gebracht? Waarom konden wijzigingen niet wachten
tot een grondige evaluatie van de wet? Nu dreigt er een overhaast besluit
genomen te worden, dat bovendien ook nog eens een onverantwoord open einde
heeft. Wellicht leidt het overleg volgend jaar opnieuw tot wetswijzigingen
inzake het gemeentelijke belastingdomein.Ik acht deze haast en deze onzorgvuldige wijze van werken strijdig met
een fundamentele voorwaarde van gedegen wetgeving. De wetgever dient de verleiding
te weerstaan de gelegenheid aan te grijpen voor overhaaste wetswijzigingen.
Al te vaak moeten toegezegde evaluaties een compensatie vormen voor de haast
en de dreigende onzorgvuldigheden. In dit geval wordt zelfs niet eens op een
evaluatie van de vigerende regeling gewacht. Het kabinet baseert voorliggende
wetswijzigingen op voldoende vertrouwen in de Nederlandse gemeenten en hun
vertegenwoordiger de VNG. Het stelt er vertrouwen in te hebben dat de gemeentebesturen
ook zonder de vigerende micronormering voldoende matiging zullen betrachten
bij de verhoging van de ozb-tarieven. Behalve op de verwachtingen voor het
jaar 2008 wordt daarbij ook gewezen op een bestuursakkoord tussen kabinet
en VNG, en op het herstel van de bestuurlijke verhoudingen tussen het kabinet
en deze VNG. In de behandeling van de wetswijziging in de Tweede Kamer wordt
hierop breed ingegaan. Ook in de memorie van antwoord roemt de staatssecretaris
de goede verhoudingen en het vertrouwen in de gemeenten. Uiteraard juicht
de VVD-fractie goede bestuurlijke betrekkingen tussen overheden toe. Het openbare
bestuur kan niet functioneren zonder goede horizontale verhoudingen tussen
de verschillende overheidsgeledingen. Des te verwonderlijker is het dat de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel, de memorie van antwoord en ook
nog het nadere antwoord dit vertrouwen onmiddellijk weer relativeren. Ook
al stelt de staatssecretaris vertrouwen te hebben in het verantwoord functioneren
van het lokaal bestuur, en meent zij dat daarom geen wettelijke regels nodig
zijn ter beteugeling van de lokale lasten, toch waarschuwt zij de VNG nadrukkelijk
voor het schaden van dit vertrouwen, dreigt zij met haar eigen wettelijke
budgetrecht als ook de VNG faalt, en stelt zij een wettelijk instrumentarium
in het vooruitzicht voor het geval het instrument van compensatie van de collectievelastendruk
via het Gemeentefonds niet zomaar werkt. Zo veel dreiging na zo veel vertrouwen.
Klopt de genoemde basis van vertrouwen eigenlijk wel?In dit verband maak ik enkele kritische opmerkingen over het instrument
ter beteugeling van een te grote stijging van de lastendruk, te weten het
sanctie-instrument op basis van de door het Rijk ingestelde macronorm. Op
basis van deze macronorm moet een onevenredige stijging van de collectievelastendruk
worden voorkomen en zo nodig gecorrigeerd. Intussen heeft de staatssecretaris
deze macronorm voor 2008 concreet ingevuld. Het plafond bedraagt 3,75%.
Daarboven treedt het sanctie-instrument, de correctie van het volume van het
Gemeentefonds, in werking. Zowel in de memorie van toelichting tijdens de
behandeling in de Tweede Kamer als in de schriftelijke rondes
is niet duidelijk geworden hoe dit sanctie-instrument concreet zal worden
ingezet en hoe daarbij onrechtvaardige effecten kunnen worden voorkomen.De VVD-fractie heeft grote moeite met de wijze waarop de macronorm zal
worden gehanteerd, net als met de wijze waarop het sanctie-instrument zal
worden ingezet. Ook de memorie van antwoord en de nadere beantwoording van
vragen geven geen eenduidig inzicht. Er wordt een paradoxale redenering gebruikt,
net als bij het zogenaamde vertrouwen in de gemeente. Enerzijds stelt de rijksoverheid
dat de gemeenten individueel vrij zijn in het bepalen van de hoogte van de
ozb. Daarmee wordt recht gedaan aan het beginsel van gemeentelijke autonomie.
Anderzijds krijgen de gemeenten van bovenaf een bindende norm opgelegd, dus
heteronomie. Dit lijkt mij een logische inconsistentie. Kan de staatssecretaris
uitleggen hoe zij beide beginselen bijeenbrengt?Even vreemd is het bijeenbrengen van microautonomie en een collectieve
macrosanctie. Je kunt op gemeentelijk niveau werkelijk niet overzien wat de
mogelijke gevolgen zijn van de gebruikte autonomie. Voordat je het beseft,
krijg je een sanctie opgelegd, te weten een korting op de bijdrage uit het
Gemeentefonds. De vermeende gemeentelijke autonomie gaat dus vergezeld van
een uiterst vreemde rechtsmoraal, mocht deze autonomie onverhoopt collectief
te ruim worden gebruikt, lees: te vergaande tariefstijgingen. Over deze rechtsmoraal
zeg ik nog het volgende. Je zondigt alleen, en het blijkt geen zonde te zijn.
Je zondigt in beperkte kring, en het blijkt nog steeds geen zonde te zijn.
Je zondigt in groten getale en plotseling blijkt dit gedrag wel zondig te
zijn en word je niet individueel, maar collectief gestraft. Je zondigt in
het geheel niet, want je past geen onverantwoorde tariefstijging toe en toch
word je gestraft, omdat anderen wel zondigen. Het is mij niet duidelijk wat
voor beginsel van gerechtigheid hier wordt gebruikt. Kan de staatssecretaris
uitleggen waarom zij de macronorm toch rechtvaardig wil noemen? Hoe moet het
verschil in effect tussen grote en kleine gemeenten hierin worden meegenomen?Hoe open de memorie van toelichting het sanctie-instrument laat, blijkt
wel uit de memorie van antwoord. Daarin erkent de staatssecretaris onrechtvaardige
effecten van het sanctiemiddel en zoekt zij uitwegen. Om onrechtvaardige kortingen
te voorkomen wordt een vluchtweg gezocht in het instellen van drie of vier
categorieën. Waar eindigt de correctie op de onrechtvaardige toepassing
van een sanctie-instrument? Een verdere verfijning komt als vanzelf in de
buurt van de huidige regeling; de micronorm met gelegitimeerde escapes. Waarom
dan de ingewikkelde constructie van tariefautonomie en macrosancties? Is de
staatssecretaris er zeker van dat gemeenten niet zullen anticiperen op een
mogelijke sanctie en alvast een veiligheidsmarge inbouwen in de tarieven?
Zij stelt dat zij voor 2008 geen problemen verwacht rond de macronorm. Wat
voor inzicht heeft zij in de daaropvolgende jaren?Een ander aspect van de macronorm is de fundering in een bestuursakkoord
tussen kabinet en VNG. Opmerkelijk is de stelling dat dit instrument gebaseerd
moge zijn op een overeenkomst tussen beide partijen, maar dat het kabinet
tegelijk de handen vrijhoudt om bij uitblijvend resultaat alsnog met een wettelijke
regeling te komen. Weer de combinatie van horizontaal vertrouwen en verticale
dreiging. Wij komen er samen wel uit en zo niet, dan volgt een sanctie. Als
er dan toch een wettelijk mechanisme in het vooruitzicht moet worden gesteld,
waarom wordt dit dan niet direct in de wetswijziging meegenomen? Dan kan het
parlement zijn wettelijke verantwoordelijkheid in dezen eveneens direct uitoefenen.
Waarom laat het kabinet zo'n wettelijke regeling achterwege?Regulering van een rijksverantwoordelijkheid via een overeenkomst met
een belangenorganisatie heeft nog een bedenking. Mijns inziens riekt zo'n
regulering naar corporatisme. Een belangenvereniging, te weten de VNG, voegt
zich via een ogenschijnlijk horizontale overeenkomst direct in de verantwoordelijkheid
van het Rijk. In de memorie van antwoord staat letterlijk dat het kabinet
van de VNG een actieve rol verwacht richting de gemeenten bij het nastreven
van de macronorm. Ook in het nadere antwoord verwacht de staatssecretaris
van de VNG een actieve rol in het beteugelen van de gemeentelijke autonomie.
Dit ontneemt de VNG de vermeende eigen rol en verantwoordelijkheid. Zij neemt
de verantwoordelijkheid van het Rijk over. De overeenkomst inzake het instrumentarium
heeft immers een bindend gevolg voor de leden van deze vereniging? Er is niets
op tegen om de leden van de VNG via een overeenstemming met het Rijk op te
roepen zich te matigen. Dat laat de leden namelijk vrij om hier autonoom mee
om te gaan. Dat laat ook de principiële verantwoordelijkheid van het
Rijk voor de collectievelastendruk overeind. Nu blijkt deze verantwoordelijkheid
te worden gedeeld met een belangengroep die daar rechtens buiten staat.Waarom kiest het kabinet niet voor de veel eenvoudiger weg van repressief
toezicht door de provincie? Dan kan elke gemeente autonoom verantwoordelijk
blijven voor de eigen lastendruk en kan op die basis worden beoordeeld of
rechtmatig van deze speelruimte gebruik is gemaakt. De Raad van State wijst
ook op deze mogelijkheid. Kan de staatssecretaris duidelijk maken waarom zij
heeft gekozen voor de omweg van een opengehouden macronorm en niet voor het
veel transparantere repressieve toezicht?Het voorliggende wetsvoorstel bevat niet alleen tegenstrijdigheden, maar
is op kritieke punten ook leeg. Het laat te veel over aan goede bedoelingen,
vertrouwen en nadere regelingen. Dit wetsvoorstel voegt zich in een trend,
namelijk die van raamwetten die alle beslissende punten openlaten of overlaten
aan nadere regelingen of afspraken, zoals in dit geval. Dit maakt het voor
het parlement steeds moeilijker te beoordelen of de wetgeving transparant,
consistent en duurzaam is. Nogmaals, waarom wordt een kritisch instrument
als de toepassing van een macronorm niet via wetgeving ingevuld? Nu volgen
de beslissende spelregels pas later en moet worden afgewacht welke dat zijn.
Graag wacht ik de beantwoording van de staatssecretaris af.De voorzitter:Mijnheer Schaap, van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech over de onroerendezaakbelasting.
Het is niet onopgemerkt gebleven dat u als enig commissielid na ontvangst
van de memorie van antwoord nadere vragen hebt gesteld aan de staatssecretaris.
Als dat kenmerkend wordt voor uw inzet voor en uw betrokkenheid bij deze Kamer,
belooft dat nog heel wat.U hebt een verrassende, want zeer gevarieerde achtergrond. U bent gediplomeerd
onderwijzer en hebt economie gedoceerd, maar u volgde ook een opleiding aan de Hogere Landbouwschool in Leeuwarden en studeerde sociale wetenschappen
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Alsof dat nog niet gevarieerd genoeg
was, studeerde u daarbij ook nog filosofie, en dat zowel bij de Vrije Universiteit
als bij de Rijksuniversiteit Groningen. In 1995 bent u gepromoveerd op de
dissertatie "De verwerkelijking der filosofie: de metafysische pretentie
in het denken van Th. W. Adorno". Ik durf u niet te beloven dat alle
Kamerleden dit zullen gaan lezen.U was landbouwer in de Noordoostpolder en docent filosofie aan de Vrije
Universiteit in Amsterdam en aan de Karel Universiteit in Praag. Sinds 1986
bent u dijkgraaf; tot 1997 van het waterschap Noordoostpolder en nu alweer
tien jaar van het waterschap Groot Salland. Sinds januari 2004 combineert
u dat met het voorzitterschap van de Unie van Waterschappen.In de jaren tachtig bent u vrijwel gelijktijdig zowel lid van de gemeenteraad
van Brederwiede als beleidsmedewerker aan de overkant, in de Tweede Kamer,
geweest. Uw betrokkenheid bij politiek en bestuur van destijds manifesteert
zich ook in uw functies als dijkgraaf en voorzitter van de Unie van Waterschappen.
U spreekt en overlegt in die hoedanigheden regelmatig met lokale, regionale
en nationale politici en bestuurders. Water is daarbij voor u meer dan de
spil waar uw werk om draait, en zelfs meer dan een passie, zo is mij geworden.
Iemand uit uw directe omgeving verwoordde dat aldus: "Zonder water geen
Sybe."Mijnheer Schaap, iemand die landbouwers in Oost-Europa down to earth adviseert
over de teelt van aardappelen, die causerieën houdt over filosofische
onderwerpen en wiens maidenspeech in deze Kamer het schrappen van de maximering
van de ozb betreft, kan met recht een veelzijdig mens worden genoemd. U schreef
een aantal boeken over niet de minste, Nietzsche, maar u kunt uw liefde voor
filosofie moeiteloos scheiden van uw werk als dijkgraaf. U staat bekend als
iemand die niet om de hete brij heen draait, zoals ook bleek uit uw maidenspeech,
en als een praktische, toegankelijke persoon, met een ruime dosis empathie.
Uw gedrevenheid, veelzijdigheid en maatschappelijke betrokkenheid zijn heel
waardevolle eigenschappen en maken u meer dan welkom in deze Kamer. Ik wens
u van harte succes met al uw werkzaamheden hier.Ik geef de leden de gelegenheid om de nieuwe collega te feliciteren.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Engels (D66):Voorzitter. Ik feliciteer de heer Schaap nogmaals met zijn maidenspeech.
Ik spreek vanmiddag niet alleen namens de D66-fractie, wat op zich al heel
wat is, maar ook namens de Onafhankelijke SenaatsFractie. Zelfs heb ik de
eer om weer namens de Partij voor de Dieren te mogen spreken.Soms kan er in korte tijd iets fundamenteel veranderen. Bijna twee jaar
geleden moest de Eerste Kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel tot
inperking van de ozb nog de noodklok luiden over de dreigende structurele
aantasting van de lokale autonomie. Vandaag kunnen wij vaststellen dat met
dit voorstel de weg terug is ingeslagen. Het is plezierig dat de in het coalitieakkoord
opgenomen goede voornemens over meer ruimhartigheid richting gemeenten niet
alleen een positief vervolg hebben gekregen in het bestuursakkoord met de
VNG, maar dat nu ook in wetgevende zin een begin is gemaakt met het proces
dat naar ik hoop binnen afzienbare tijd zal leiden tot substantiële maatregelen
voor meer decentralisatie, minder bestuurlijke drukte en meer beleidsmatige
en fiscale autonomie.Plezierig is ook dat de twee jaar geleden bijna Kamerbreed aanvaarde motie
die ik namens alle fracties op één na mocht indienen, waarin
werd gevraagd om een herstel van het lokale belastinggebied onder gelijkblijvende
collectieve belastingdruk, een daadwerkelijk gevolg krijgt. Ik kijk nadrukkelijk
naar mijn goede collega mevrouw Bemelmans, die als eerste, namens het CDA,
instemde met deze motie.Eerder al constateerde ik met genoegen dat het ministerie van BZK naar
aanleiding van de motie een degelijk rapport heeft vervaardigd, waarin scenario's
zijn uitgewerkt voor een vergroting van het lokale belastinggebied. Graag
maak ik van de gelegenheid gebruik, via de staatssecretaris mijn waardering
daarvoor uit te spreken in de richting van haar voorganger, oud-minister Remkes
en de betrokken ambtenaren.Er is met andere woorden op dit moment sprake van een perspectiefrijk
klimaat voor de toekomst van een volwaardig en zelfstandig lokaal bestuur.
De verhouding tussen Rijk en gemeenten is verbeterd en een toenemend aantal
publicaties, waarvan ik nu op grond van niet nader uit te leggen afwegingen
alleen het rapport "De eerste overheid" van de commissie-Van Aartsen
noem, duidt op de noodzaak serieus werk te maken van het geven van meer ruimte
aan gemeenten in beleidsmatige, financiële en fiscale zin. In de kern
heeft men daarbij het oog op meer gedecentraliseerde bevoegdheden, een ruimer
eigen belastinggebied en in het Gemeentefonds gecomprimeerde rijksmiddelen.
In dat licht is het verheugend dat de staatssecretaris in de memorie van antwoord
naar aanleiding van een vraag van mijn fractie helder aangeeft dat met dit
wetsvoorstel niet een definitief antwoord is gegeven op de vraag naar de toekomst
van het lokale belastinggebied. Nu blijkt dat in maart van het komende jaar
met de VNG zal worden gesproken over deze kwestie, wil mijn fractie tot die
tijd uiteraard alle ruimte geven om tot afspraken te komen. Het is verstandig
daarbij de uitkomsten van de ingestelde taskforce voor het opstellen van een
decentralisatieagenda te betrekken. Voor de volledigheid wil ik de staatssecretaris
vragen of in dat verband ook zal worden gesproken over een overheveling van
specifieke uitkeringen naar het Gemeentefonds.Paradoxaal genoeg zit de complicatie van dit wetsvoorstel niet zozeer
in het voorstel zelf, als wel in de flankerende afspraak die met de gemeenten
is gemaakt over de hantering van een zogeheten macronorm. Mijn fractie heeft
in het verslag kort samengevat aangegeven in het daarmee aangeduide instrument
een symbolische schijnmaatregel te zien, met een hoog paradoxaal gehalte en
vatbaar voor inhoudelijke kritiek. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat
de reactie van de staatssecretaris op dit onderdeel mij niet geheel heeft
overtuigd. Ik wil nog wel aannemen, dat waar het kabinet zich bereid verklaart
bij overschrijding van de vastgestelde macronorm, zo nodig zonder instemming
van de VNG, over te gaan tot een correctie binnen het Gemeentefonds, er sprake
is van meer dan symboliek en schijn. Ik blijf het op zichzelf tamelijk paradoxale
gehalte van de maatregel lastig vinden. Het is immers niet eenvoudig
in het sanctie-element daarvan een blijk van vertrouwen te zien. Wie vertrouwen
geeft, is bereid los te laten. Dat is elementaire psychologie. Daartegenover
staat overigens dat de beheersing van de collectievelastendruk een ook in
deze Kamer breed onderkend belang is. Graag vraag ik de staatssecretaris in
hoeverre in het licht van het facultatieve karakter van een eventuele ingreep
in het Gemeentefonds en gelet op het voorgeschreven vooroverleg, aan de VNG
ruimte kan worden geboden om een te sterk gestegen collectievelastendruk via
zelfreflectie en zelfcorrectie te matigen.Dan is er nog de inhoudelijke kritiek van de Raad voor de financiële
verhoudingen. De kritiek dat de macronorm de lokale beleidsvrijheid aantast,
niet effectief is, financiële onzekerheid voor gemeenten veroorzaakt
en een onredelijke risicoverdeling tussen gemeenten meebrengt, is niet mals.
De memorie van antwoord gaat slechts op een deel van die kritiek in en roept
bovendien nieuwe vragen op. Dat geldt overigens niet voor de kritiek dat extra
financiële onzekerheid ontstaat voor gemeenten. De verwijzing naar de
werking van de behoedzaamheidreserve vind ik acceptabel en bovendien is het
niet op voorhand verkeerd dat de in de VNG verenigde gemeenten een soort collectieve
verantwoordelijkheid dragen voor de ontwikkeling van de lokale lastendruk.
Op de inhoudelijke kritiek dat met de macronorm de bestaande normeringsafspraken
worden doorkruist, reageert de staatssecretaris met het meer formele antwoord
dat de gemaakte afspraak over de macronorm als het ware een nieuwe afspraak
naast de andere is. Men kan zich afvragen of de Raad voor de financiële
verhoudingen niet bedoelde aan te geven dat met de afspraak over de macronorm
de inhoud en systematiek van de bestaande normeringsafspraken wordt doorkruist.Graag zou ik de staatssecretaris willen vragen of het ook haar mening
is dat de macronorm qua inhoud en strekking afwijkt van de bestaande systematiek
in de afgesproken financiële verhouding. Op kritiekpunten zoals een gebrekkige
doeleffectiviteit en de veronderstelde inbreuk op de lokale beleidsvrijheid
is niet expliciet ingegaan. Ik kan er niet onderuit de staatssecretaris te
vragen, alsnog op die twee punten van de Raad voor de financiële verhoudingen
te reageren.Tot slot van deze eerste termijn complimenteer ik de staatssecretaris
met de laatste zin in de memorie van antwoord over de betekenis van het parlementaire
budgetrecht. De erkenning dat in de Eerste Kamer het finale oordeel ligt over
de omvang van het Gemeentefonds is natuurlijk een ijzersterke zet. Hieraan
herkennen wij de ervaring van een doorgewinterde politica, die begrijpt hoe
men de senaat moet bespelen. Dat geeft mij ook het vertrouwen dat de staatssecretaris
de door mijn fractie nader opgeworpen vragen even sterk zal beantwoorden.Mevrouw Bemelmans-Videc (CDA):Voorzitter. Dit wetvoorstel ligt in het directe verlengde van de in dit
huis breed gesteunde motie-Engels c.s. Die motie is aangenomen tijdens de
behandeling van het wetsvoorstel dat leidde tot de afschaffing van het gebruikersdeel
van de onroerendezaakbelasting. Daarin wordt gesteld dat een eigen belastinggebied
een integraal onderdeel vormt van de grondwettelijke autonomie van gemeenten.
Er werd verwezen naar het Europees Handvest inzake lokale autonomie, dat bepaalt
dat gemeenten over een substantieel eigen belastinggebied moeten kunnen beschikken.
De motie-Engels roept op, maatregelen voor te bereiden die moeten leiden tot
herstel van het belastinggebied zonder dat die bij de uitvoering leiden tot
verhoging van de collectievelastendruk.In het debat over de ozb is door de CDA-fractie geconstateerd dat deze
onverplichte belasting de belangrijkste eigen gemeentelijke inkomstenbron
vormt, met als functie het genereren van eigen inkomsten voor de gemeente
als algemeen dekkingsmiddel. Deze inkomstenbron heeft dus niet alleen een
bufferfunctie, maar raakt direct aan de allocatiefunctie van gemeenten. Die
functie gaat dit kabinet ter harte, dat immers optimale decentralisatie nastreeft.Het kabinet handelt met de thans voorgestelde maatregelen in de geest
van het Europees Handvest inzake lokale autonomie en in het verlengde van
de aanbeveling van het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad
van Europa, waar deze in 2005 de Nederlandse regering heeft gevraagd om het
eigen belastinggebied van de gemeenten in ons land te verruimen. De opheffing
van het gebruikersdeel van de ozb leidde, zo stelde het Congres destijds al
vast, tot een strijdige inperking van het in internationaal vergelijkend licht
toch al kleine Nederlandse belastinggebied voor gemeenten. Het Congres geeft
aan dat het niet alleen gaat om het waarborgen van voldoende middelen, maar "om
het fundamentele recht van gemeenten om zelf te beslissen over de heffing
van lokale belastingen".Dit wetsvoorstel is mede het resultaat van het bestuursakkoord tussen
Rijk en VNG. In een vervolgoverleg is tevens de erkenning van de VNG vastgelegd
van de verantwoordelijkheid van het Rijk voor het collectievelastenniveau,
zoals opgenomen in de motie Engels c.s., uitgedrukt in een zogenaamde macronorm.
Onze fractie kan instemmen met de uitwerking van die norm, inclusief de voorgestelde
differentiatie in sanctionering via het Gemeentefonds, zoals totstandgekomen
in het debat met de Tweede Kamer, en waarmee ons inziens tegemoet wordt gekomen
aan wat in wezen de inhoud is van de aangehouden motie-De Pater-van der Meer:
het voorkomen van een onevenredige sanctionering van gemeenten die zich matigen
in hun tariefstelling.In de discussie over de ozb vanaf de afschaffing van de gebruikersheffing
op woningen hebben meerdere adviescolleges geadviseerd. Ook recentelijk zijn
er diverse adviezen verschenen die wijzen in de richting van een verdere versterking
van het fiscale gebied van lokale overheden en de wenselijkheid van differentiatie
daarin. De CDA-fractie stemt, mede ook in het licht van ons partijprogramma,
gaarne in met dit wetsvoorstel. Zij onderschrijft het uitgangspunt dat een
herstel van vertrouwen tussen overheden wenselijk is en dat, mede in het licht
van het decentralisatiebeleid, een herstel van de gemeentelijke fiscale autonomie
nastrevenswaardig is.Wij willen daarbij nogmaals wijzen op de grondwettelijke basis van deze
en dergelijk maatregelen: de opdracht aan lokale overheden tot "regeling
en bestuur van de eigen huishouding". Dat impliceert gemeentelijke autonomie
en die autonomie impliceert dat gemeenten tot op zekere hoogte een fiscale
autonomie kennen: een eigen allocatieve ruimte zodat het plaatselijke
voorzieningenniveau kan worden afgestemd op de plaatselijk uiteenlopende voorkeuren.Onze fractie heeft de volgende vragen: hoeveel ruimte ziet de regering
voor een verdere vergroting van het gemeentelijke belastinggebied, en hoeveel
ruimte ziet de regering voor differentiatie, gezien het gewicht dat ook zij
toekent aan de allocatiefunctie? Zoals bekend zijn de mogelijkheden daartoe
onderzocht in het rapport Scenario's gemeentelijk belastinggebied in relatie
tot de bestuurlijke verhoudingen. Hierover staat trouwens ook het een en ander
in het VNG-rapport onder voorzitterschap van de heer Van Aartsen aangaande "de
eerste overheid", waarin wordt gepleit voor echte veranderingen, ook
in het geval van differentiatie tussen gemeenten.In de memorie van antwoord stelt de staatssecretaris dat dit wetsvoorstel
een eerste stap in die richting is. De staatssecretaris geeft ook aan dat
er inmiddels voldoende rapporten liggen over het gemeentelijke belastinggebied.
Daarin heeft zij gelijk. Zij geeft ook een aantal vragen weer die in de discussie
over de verdere uitbreiding, c.q. andere inrichting van het belastinggebied
een rol zouden moeten spelen. Zij spreekt tevens uit dat zij die discussie
wil voeren in samenhang met het decentralisatievraagstuk en aan de hand van
vragen als: welke beleidsvrijheid hebben gemeenten en op welke maatschappelijke
thema's? Daarover moeten in maart 2008 afspraken worden gemaakt met de VNG;
dat is dus een belangrijk moment.Hierover hebben wij een vraag. Het Scenario's-rapport stelt vast dat het
bestaande beeld van de mate van beleidsvrijheid onduidelijk is. De veelheid
van veranderingen en de stapeling van regelgeving leiden ertoe dat het vaak
lastig is om per taak aan te geven of de beleidsvrijheid is toe- of afgenomen.
Globaal, zo wordt geconcludeerd, is er echter meer gedecentraliseerd dan gecentraliseerd.
Maar voor onze fractie staat centraal dat de gemeenten méér
zijn dan uitsluitend platforms waar taken uit Den Haag "landen".
Wat is in dit licht de inzet van de staatssecretaris bij haar besprekingen
met de VNG, zelfs onafhankelijk van het decentralisatiebeleid? Welke beleidsruimte
wordt de gemeenten überhaupt gegund om hun grondwettelijke opdracht waar
te maken? Welke afwegingsruimte, mét de bijbehorende middelen waarop
ze principieel recht kunnen laten gelden, wordt hun door deze regering gegund?Wij zien de beantwoording van onze vragen met interesse tegemoet.De heer Van Driel (PvdA):Voorzitter. De onroerendezaakbelasting (ozb) heeft in de vorige kabinetsperiode
tot veel onrust geleid, omdat het gebruikersdeel ozb op woningen werd afgeschaft
en de resterende ozb-tarieven, het eigenarendeel en ozb-tarieven met betrekking
tot bedrijfspanden, werden gemaximeerd. Wij hebben ons toentertijd daartegen
krachtig verzet, en wel om een aantal redenen: de motivatie was slecht, alle
negatieve adviezen van de Raad voor Financiële verhoudingen en de Raad
van State werden in de wind geslagen; het belastinggebied van gemeenten was
al klein en werd door de afschaffing van het gebruikersdeel nog kleiner; en
het vorige kabinet was bezig met de decentralisatie van een groot aantal belangrijke
wetten, de Wvg, de Wnb en de Wmo, wat zich niet verhield niet met het inperken
met het belastinggebied. Daarbij kwam nog een economisch argument: omdat de
gemeenten werden gecompenseerd en het budgettair neutraal was, bracht het
nogal wat belastinggeld mee en wij vonden een verlaging van de belasting op
arbeid beter. Dit kabinet heeft gelukkig een stap gezet om de belasting op
arbeid te verlagen; het gaat dus de goede kant op.De verhouding tussen het kabinet-Balkenende/Zalm en de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten was in de vorige periode slecht. Velen herinneren zich
wellicht nog de circustent op het Malieveld en het proces dat de VNG tegen
het kabinet aanspande rond de ozb. Dit kabinet heeft willen breken met deze
slechte verhouding en heeft op 4 juli jongstleden een bestuursakkoord
gesloten, waarin onder andere overstemming is bereikt over de toekomstige
systematiek van de ozb. Daarbij is afgesproken dat de huidige maximering van
de ozb zal worden geschrapt. Daarnaast zal ter voorkoming van onevenredige
stijging van de collectievelastendruk een macronorm worden ingesteld. Er komt
een macronorm voor de stijging van de ozb – voor 2008 bedraagt deze
3,75% – die is bedoeld om een onevenredige stijging van de lastendruk
tegen te gaan. Mochten gemeenten de ozb zodanig verhogen dat de totaliteit
van die verhogingen leidt tot een hogere uitkomst dan die 3,75%, dan
zal het hogere bedrag gecorrigeerd worden via het Gemeentefonds. Dat kan ertoe
leiden dat als enkele tientallen gemeenten de ozb verhogen, bijvoorbeeld met
10%, en de overige op de norm zitten, voor alle gemeenten op het Gemeentefonds
wordt gekort en dus alle gemeenten daaronder lijden. Kortom, de goede kunnen
dus onder de kwade lijden. Er is geen sprake van dat de individuele overtreders
aangepakt worden, maar alle gemeenten worden aangepakt. De redenering van
de staatssecretaris daarbij is dat de gemeenten ook goede redenen kunnen hebben
om boven de 3,75% uit te komen. Als gemeenten bijvoorbeeld een aantal
jaren de ozb nauwelijks hebben verhoogd, of als zij een aantal jaren op hun
reserves hebben ingeteerd en dit niet langer verantwoord is, kan er toch sprake
zijn van een begrijpelijke, acceptabele verhoging.Deze wijziging leidt bij mijn fractie tot gemengde gevoelens. Zwaar weegt
voor ons dat de Raad van State het maconormvoorstel onwenselijk vindt, omdat
het niet getuigt van vertrouwen in de gemeenten. Principieel, zo stelt de
Raad van State, wordt afstand genomen van het vertrouwen waarop de huidige
wet is gebaseerd, dat de gemeenten de verantwoordelijkheid krijgen om hun
belastingtarieven naar eigen inzicht vast te stellen, hun burgers daarop een
toelichting te geven en verantwoording af te leggen voor de gemaakte keuzes.
Bij de totstandkoming van die vastlegging, aldus de Raad van State, zullen
de gemeenteraden zich ook laten leiden door de uitkering uit het Gemeentefonds.
Deze verschaft mede een basis voor de tarieven en zekerheid omtrent een belangrijk
deel van de gemeentelijke inkomsten. Een mogelijke ingreep achteraf doet die
zekerheid teniet en raakt het vertrouwen tussen het Rijk en de gemeenten.
Een sanctie door middel van korting op het Gemeentefonds legt bovendien een
hypotheek op de in de gemeenteraad plaatshebbende besluitvorming over de vaststelling
van de belastingtarieven. Ook de Raad voor de financiële verhoudingen
sprak zich uit tegen het principe van de macronorm.Er is nog een derde reden waarom mijn fractie moeite heeft met het voorstel.
De laatste jaren zijn de belastingverhogingen die de gemeenten hebben doorgevoerd,
matig geweest. Het belastinginstrumentarium wordt, in tegenstelling tot wat
wel eens wordt gesuggereerd, met voorzichtigheid gehanteerd. Omdat de ozb
zo zichtbaar is, is de publieke aandacht daarvoor groot. In geldtermen gaat
het echter om een gering percentage. De vraag is waar wij ons qua belastingdruk
zo over opwinden. En dat terwijl ook nu al – zonder het op 4 juli
gesloten bestuursakkoord – het Rijk in staat is om in te grijpen als
gemeenten excessieve verhogingen van de ozb doorvoeren.Alles bij elkaar voldoende reden om grote twijfel te hebben. Aan de andere
kant constateert mijn fractie dat de macronorm onderdeel is van de afspraken
over het gemeentelijk belastinggebied, die ook betrekking hebben op de afschaffing
van de limitering ozb en de spoedige standpuntbepaling over uitbreiding van
het gemeentelijk belastinggebied. Deze afspraken zijn tijdens een buitengewone
algemene ledenvergadering van de VNG met overgrote meerderheid geaccordeerd.
Liefst 94% ging akkoord. Mijn fractie leidt daaruit af dat voor gemeenten
de macronorm "part of the deal" is. De gemeenten zijn akkoord gegaan –
naar wij hebben begrepen – vanwege het grote belang dat zij hechten
aan de twee andere genoemde punten in het bestuursakkoord. Zij erkennen dat
het Rijk verantwoordelijk is voor de macrolastendruk, onder de kanttekening
dat de ozb daarvan in geldtermen een gering percentage vormt. De toepassing
van de macronorm is geen automatisme. Indien de norm overschreden wordt, volgt
eerst bestuurlijk overleg. Daarbij komen de oorzaken van de overschrijding
aan de orde alvorens het Rijk eventueel besluit in te grijpen. Mijn fractie
heeft er vertrouwen in dat het belastinginstrumentarium door de gemeenten
verantwoord wordt gebruikt. Kijken wij vooruit naar 2008, dan is daar alle
reden toe. De gemeenten blijven macro gezien ruim onder die 3,75%.
Kortom, wij laten de afschaffing van de limitering ozb en het spoedig knopen
doorhakken over het gemeentelijke belastinggebied zwaarder wegen dan een niet-mechanische
macronormering.Rest ons nog een enkele opmerking en een enkele vraag. Bij het vorige
debat over de ozb bij het afschaffen van het gebruikersdeel heeft mijn fractie
zeer aangedrongen op een studie naar de mogelijkheden om het belastinggebied
van de gemeenten – een belastinggebied dat in Europees perspectief zeer
gering is – te vergroten. Mijn fractie wil dit standpunt nog eens nadrukkelijk
herhalen. De daarbij behorende vraag is dan: kan de staatssecretaris aangeven
wanneer de discussie over het vergroten van het gemeentelijke belastinggebied
is afgerond, en wanneer op basis daarvan concrete voorstellen van het kabinet
zijn te verwachten?De heer Kox (SP):Voorzitter. Net als aan de overkant steunt de SP-fractie dit wetsvoorstel.
Er gebeurde iets bijzonders. Wij zijn zelf redelijk goed in het organiseren
van handtekeningenacties, maar deze keer kreeg mijn fractie, samen met andere
fracties, een heleboel handtekeningen aangereikt, 750.000 in totaal. Deze
actie was georganiseerd door de Vereniging Eigen Huis. Als de SP-fractie desalniettemin
voor dit wetsvoorstel stemt, zijn degenen die denken dat wij slechts een populistische
partij die altijd doet wat een handtekeningenfractie vraagt, voldoende beantwoord.De Vereniging Eigen Huis had redelijk goede argumenten voor haar handtekeningenactie.
Zij constateerde dat 84% van haar achterban van eigenwoningbezitters
geen vertrouwen heeft in het op slot zetten van de ozb-heffing door de gemeenten.
De vereniging concludeerde dat er ook andere redenen zijn om aan te nemen
dat de kans op ongeremd belastinggedrag aanwezig is bij het wegnemen van de
limitering. Desalniettemin steunen wij het wetsvoorstel. Ten eerste omdat
het in lijn is met de motie-Engels die hier bijna Kamerbreed is aangenomen
op het moment dat het gebruikersdeel van de ozb werd afgeschaft; overigens
was dat niet de wens van mijn fractie. De motie vroeg terecht om enig herstel
van het belastinggebied van de gemeenten. Dit voorstel is daarmee in lijn.
Het herstelt het vertrouwen in de gemeenten en bevestigt de opvatting dat
decentralisatie moet samengaan met een gemeentelijke belastingautonomie.Ik onderken dat de behoefte aan gemeentelijke belastingautonomie en de
behoefte aan een eerlijk belastingsysteem soms botsen. De ozb is naar de mening
van mijn fractie geen eerlijk belastingsysteem. Het is een beetje raar dat
de waarde van je huis, die door allerlei factoren wordt bepaald, bepalend
is voor je bijdrage aan de gemeentelijke belastingen. In een grijs verleden
heeft mijn fractie dus, net als de VVD-fractie nu doet, voorgesteld om deze
belasting af te schaffen. Daarvoor in de plaats zou dan wel een gemeentelijke
inkomstenbelasting moeten komen om de belastingautonomie overeind te houden.
In het wetsvoorstel is terug te vinden dat die twee zaken met elkaar blijven
vechten. Enerzijds zegt de staatssecretaris dat zij de gemeenten vertrouwt
en daarom de limitering afschaft. Anderzijds vertrouwt zij ze alleen voor
zover zij ze in het oog kan houden, dus houdt zij de macronorm achter de hand.
De VNG protesteert daar terecht tegen.Het is begrijpelijk dat de Vereniging Eigen Huis om andere redenen tegen
dit voorstel protesteert. Inmiddels weten wij wel dat de 750.000 neezeggers
iets te bang waren. De Vereniging Eigen Huis heeft zelf vastgesteld dat het
het komend jaar wel mee zal vallen met de stijging: ongeveer 3%. Behalve
als je in Bladel, Liesveld of Westervoort woont, maar wie gaat daar ook wonen.
Dan is het toch een beetje je eigen schuld. De Vereniging Eigen Huis zegt
echter: dat is komend jaar en je weet niet wat er daarna gebeurt. De VNG zegt:
zie hoe goed wij ons gedragen, het zal wel loslopen. Voor het VNG-argument
pleit dat er in het licht van het begrotingstekort van de gemeenten nog steeds
alle reden zou zijn om de belastingen meer op te voeren. Weliswaar daalt de
tekortpositie van de gemeenten van 530 mln. in 2006 naar 353 mln. in het afgelopen
jaar, maar zij komen dat bedrag nog steeds tekort. Dat zij desalniettemin
de beschaafdheid hebben opgebracht om dat niet in één keer te
compenseren in de ozb, pleit voor het doordachte beleid van onze Nederlandse
gemeenten.De staatssecretaris heeft in de Tweede Kamer gezegd te luisteren naar
de kritiek op een al te globale macronorm. Zij wil daarom dit voorjaar voorstellen
doen over een nuancering van die norm. Het zou fijn zijn als zij hier al een
tip van de sluier kan oplichten: hoe wil zij dat doen? Indien zij daarin slaagt,
kan zij rekenen op de steun van mijn fractie voor haar wetsvoorstel.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Verreweg het meeste wat nog over dit wetsvoorstel gezegd zou
kunnen worden in dit stadium van behandeling, is naar mijn mening reeds naar
voren gebracht tijdens de Tweede Kamerbehandeling. Daarmee wil ik niet tekortdoen
aan de bijdragen van voorgaande woordvoerders, maar ik kan daarom wel kort
zijn.Om te beginnen, zeg ik maar ronduit dat mijn enthousiasme voor dit wetsvoorstel
minimaal is. Dat heeft er niet mee te maken dat ik de lokale autonomie geen
goed hart zou toedragen en evenmin met het feit dat ik de gemeenten geen eigen
belastinggebied zou gunnen. Laat ik dat vooropstellen.Mijn enthousiasme kreeg echter onmiddellijk een deuk toen ik las dat het
wetsvoorstel het herstel van vertrouwen tussen het Rijk en de gemeenten op
basis van een gesloten bestuursakkoord tot uitgangspunt heeft. Vanzelfsprekend
ben ik niet tegen onderling vertrouwen, hoewel niet blindelings, maar ik wantrouw
het wanneer dat vertrouwen moet worden gekocht of afgekocht, in dit geval
door de afschaffing van het maximum van de jaarlijkse tariefstijging tot 2,75%,
die vooral in het leven was geroepen ter bescherming van de eigenarenbelasting.
Onderling vertrouwen tussen overheden is een mooi ding, maar zou ons het vertrouwen
van de bevolking in overheden niet veel meer moeten bezighouden? Het vertrouwen
van Nederlanders in de overheid is gering als het gaat om belastingen of gemeenten
en al helemaal als het gaat om belastingen van gemeenten. Hiermee wil overigens
niet gezegd zijn dat ik geen vertrouwen in de gemeenten in het algemeen zou
hebben. Dat vertrouwen geldt evenwel niet iedere gemeente afzonderlijk. Daarom
is terecht sprake van een randvoorwaardelijke verantwoordelijkheid van het
Rijk.De kern van het wetsvoorstel kan mijns inziens worden samengevat als het
schrappen van de individuele limitering van de ozb, zodat gemeenten uitsluitend
zelf verantwoordelijk worden voor hun tariefstelling in relatie tot het voorzieningenniveau.
Het kabinet zal individuele gemeenten niet aanspreken op hun tariefstelling.
Ik constateer dat er daarbij blijkbaar impliciet wordt uitgegaan van een directe
een-op-eenrelatie tussen tariefstelling en het voorzieningenniveau. De vraag
is of door de werkelijkheid wordt bevestigd dat in alle gevallen van zulk
een directe relatie sprake is. Mevrouw Bemelmans-Videc heeft er zo-even terecht
aan herinnerd dat de ozb-opbrengst een algemeen karakter heeft.Terecht wordt gesteld dat de rijksoverheid het zich tot haar verantwoordelijkheid
dient te rekenen dat de collectievelastendruk onder controle wordt gehouden.
Veel houvast biedt dat uitgangspunt echter in mijn ogen niet, want die druk
wijzigt zo dikwijls als regering en Tweede Kamer dat wensen. Het kabinet heeft
formeel middelen om aan de overschrijding van de ozb-macronorm, de algemene
limiet, consequenties en dus een sanctie in de vorm van een correctie te verbinden,
door een of meer categorieën van gemeenten in relatie tot hun belastingcapaciteit
te korten. Wij stellen hierbij vast dat het wetsvoorstel geen wettelijke norm
bevat. Als wij het goed begrijpen, kan de thans voor 2008 vastgestelde norm
van een stijging van 3,75% ieder jaar worden bijgesteld. Alles hangt
daarbij af van de opstelling van het kabinet van dat ogenblik en van de te
maken afspraken met de VNG, die reeds heeft verklaard, aldus de staatssecretaris,
dat men zich er niet op voorhand op wil vastleggen dat de stijging niet boven
de 3,75% mag uitkomen. Kortom, de vraag blijft of het formele sanctie-instrument
waarover het Rijk beschikt, ooit enige materiële betekenis zal krijgen,
c.q. zal kunnen krijgen. Los hiervan komt er nog het bezwaar bij dat de macronorm
leidt tot een collectieve correctie op de individuele vrijheid van een gemeente.Er zijn met name voor de macronorm alternatieven denkbaar die ik op dit
moment maar laat rusten. De genoemde factoren tezamen doen mij sceptisch staan
tegenover het wetsvoorstel. Dat zal mij evenwel niet verhinderen om met belangstelling
naar de reactie van de staatssecretaris te luisteren.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-368-375.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl