Voortzetting van de behandeling van:   - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI);  - het Jaaroverzicht Zorg 1999 (26204),en van:  - de motie-Dankers c.s. over het aanwenden van 200 mln. uit de uitgavenreserve (26204, nr. 6) en 22 andere moties
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 2224-2252

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-12-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 31, pagina 2224-2252

01-12-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26204Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 1 december 1998)Pagina 2189-2189
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 1 december 1998)Pagina 2199-2200
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI); - het Jaaroverzicht Zorg 1999 (26204),en van: - de motie-Dankers c.s. over het aanwenden van 200 mln. uit de uitgavenreserve (26204, nr. 6) en 22 andere motiesPagina 2224-2252
Stemmingen in verband met het voorstel van rijkswet Wijziging van de Wet militair tuchtrecht, het Wetboek van Militair Strafrecht en de Wet militaire strafrechtspraak naar aanleiding van het gehouden evaluatie-onderzoek (25454, R1595).Pagina 2202-2202
Herstemming over: de motie-Dittrich c.s. over voorlegging aan de UNHCR van belangrijke asielwetgeving (26088, nr. 8)Pagina 2201-2202
Vragen van het lid Rabbae aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid, over de tegenstrijdige uitspraken van de ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en voor Grote Steden- en Integratiebeleid over hogere beloning van leerkrachten op achterstandsscholenPagina 2193-2195
Stemmingen in verband met het voorstel van wet van het lid Van Ardenne-van der Hoeven tot wijziging van de bepalingen betreffende pensioen in de Uitkeringswet tegemoetkoming twee tot vijfjarige diensttijd veteranen (26019)Pagina 2200-2201
Vragen van het lid Kant aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, over de gang van zaken rondom de benoeming van de commissaris van de koningin in FrieslandPagina 2189-2193
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 11 november 1998 over de millenniumproblematiekPagina 2218-2224
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 1 december 1998)Pagina 2253-2254
Vragen van het lid Schutte aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, over de gevolgen van de (tweede) uitspraak van de ondernemingskamer van het Amsterdamse hof inzake gebiedsuitbreiding voor de gemeente Den HaagPagina 2195-2199
Het opmaken van een voordracht van drie kandidaten ter vervulling van een vacature in de Hoge Raad (26304)Pagina 2202-2202
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999 (26200 XVI)Pagina 2202-2218

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
1999 (26200 XVI);het Jaaroverzicht Zorg 1999 (26204),en van:- de motie-Dankers c.s.
over het aanwenden van 200 mln. uit de uitgavenreserve (26204,
nr. 6);- de motie-Dankers over scheiding van wonen en zorg
(26204, nr. 7);- de motie-Dankers c.s. over
vaststelling van een maximale groepsgrootte (26204, nr. 8);- de motie-Dankers over het starten van een tweetal regionale
experimenten (26204, nr. 9);- de motie-Buijs
c.s. over bevordering van transmurale zorg (26204, nr. 10);- de motie-Buijs c.s. over eventuele besparingsverliezen
en overschrijdingen in de genees- en hulpmiddelensector (26204,
nr. 11);- de motie-Oudkerk c.s. over koppeling aan een resultaatsverplichting
(26204, nr. 12);- de motie-Oudkerk c.s. over
kortingen en bonussen voor apothekers (26204, nr. 13);- de motie-Oudkerk over overschrijdingen van het budgettaire kader voor geneesmiddelen
(26204, nr. 14);- de motie-Arib c.s. over
een plan van aanpak voor wachtlijsten in de thuiszorg (26204,
nr. 15);- de motie-Hermann/Kant over overbruggingsfinanciering
en structurele financiering (26204, nr. 16);- de motie-Hermann c.s. over de voorgenomen reductie van het aantal intramurale
verzorgingshuisplaatsen (26204, nr. 17);- de motie-Hermann/Kant over het versneld wegwerken van de wachtlijsten in de
caresector (26204, nr. 18);- de motie-Van
Blerck-Woerdman c.s. over het tekort aan huisartsen (26204,
nr. 19);- de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. over het huidige
systeem van bonussen en kortingen (26204, nr. 20);- de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. over scheiding van taken van de apotheker
(26204, nr. 21);- de motie-Van Blerck-Woerdman
c.s. over onderzoek naar de gevolgen van extramuralisatie (26204,
nr. 22);- de motie-Van Blerck-Woerdman/Van Vliet over de
nettogroei van alle budgetten PGB (26204, nr. 23);- de motie-Kant/Hermann over verhoging van de groei van het zorgbudget voor
1999 (26204, nr. 24);- de motie-Van Vliet
c.s. over ophoging van het GGZ-budget (26204, nr. 25);- de motie-Van Vliet/Oudkerk over een convenant tussen overheid en gezondheidszorg
(26204, nr. 26);- de motie-Van Vliet c.s.
over prijsconcurrentie in de geneesmiddelensector (26204, nr.
27);- de motie-Van Vliet c.s. over zinnig en zuinig gebruik
van geneesmiddelen (26204, nr. 28).(Zie vergadering van heden en notaoverleg van 23 november 1998.)De (algemene) beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Aan de orde is de tweede termijn van de behandeling van de begroting van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De CDA-fractie heeft nog 5 minuten spreektijd
in het kader van de begrotingsbehandeling. Vanmiddag is afgesproken dat het
JOZ tegelijk met deze behandeling aan de orde komt en dat betekent dat de
fractie er nog twee minuten spreektijd bij krijgt. De CDA-fractie heeft dus
7 minuten voor twee sprekers.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Heropening van de beraadslaging over het JOZ hebben wij gevraagd
omdat ik geen antwoord heb gekregen op een aantal vragen. Ik heb bijvoorbeeld
gevraagd naar het waarom van de ongedifferentieerde toepassing van de korting
van 300 mln. Verder heb ik vragen gesteld over de positie van het WHO-centrum
voor milieu en gezondheid in Bilthoven, het ECEH, de geestelijke verzorging
die bij de instellingen in het gedrang komt, de Brijderstichting in Noord-Holland,
de subsidieregeling voor meer dan 3 uur thuiszorg voor PGB-houders en de landelijke
implementatie van de praktische thuishulp. Ik neem aan dat we de antwoorden
daarop nog krijgen, desnoods schriftelijk na vandaag.Tevens heb ik om een heropening gevraagd omdat ik rekening wil houden
met de reactie van de bewindslieden op de opmerkingen over de 200 mln. rondom
de CAO zorg. De CDA-fractie erkent wel de correctheid van de dekking van het
kabinet, zeker formeel, maar zij heeft moeite met de dekking vanuit de eigen
bijdrage AWBZ en nog meer omdat het kabinet zichzelf de instrumenten heeft
verschaft om wel goed te kunnen reageren. Daarom dien ik, mede namens mevrouw
Hermann en mevrouw Kant, graag een gewijzigde motie in.De voorzitter:De motie-Dankers c.s. (26204, nr. 6) in die zin gewijzigd, dat zij thans
luidt:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering de uitgavenreserve kan inzetten wanneer de
loonraming afwijkt van de bijstellingen in de algemene prijsraming;overwegende, dat regering en werkgevers in de zorg de commissie-DankersVan
Voorden een onafhankelijk advies hebben gevraagd over de door de regering
aanvankelijk geboden ruimte voor de CAO Zorg 1998; voorts overwegende, dat te weinig volumegroei is voorzien in de sectoren
gehandicaptenbeleid en de GGZ;gelet op het advies van de commissie-Van Voorden;mede gelet op de bij het regeerakkoord in het leven geroepen mogelijkheden
voor de regering;verzoekt de regering ter dekking van de verhoging OVA 1998 voor 1999 een
bedrag van 200 mln. aan te wenden vanuit de uitgavenreserve, zodat de daarmee
vrijvallende 200 mln. beschikbaar blijft ten behoeve van het gehandicaptenbeleid
en de GGZ,en gaat over tot de orde van de dag.Deze gewijzigde motie is voorgesteld door de leden Dankers, Kant en Hermann.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31 (26204).Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! In het kader van het JOZ is onduidelijk gebleven hoe het met
Per Saldo verder zal gaan in 1999. Daarom wil ik ook daarover een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de begroting 1998 van de vereniging van budgethouders
Per Saldo voor het tweede halfjaar rekening is gehouden met de overdracht
van beheerstaken met betrekking tot het persoonsgebonden budget naar de Sociale
verzekeringsbank;voorts overwegende, dat het subsidieverzoek 1999 van Per Saldo gebaseerd
is op de begroting voor 1998 en daarin tevens rekening wordt gehouden met
activiteiten, als voorlichting en regionale ondersteuning, die Per Saldo,
naast haar kerntaken, uitvoert;constaterende, dat het subsidieverzoek 1999 door het ministerie van VWS
niet volledig kan worden ingewilligd als direct gevolg waarvan meer dan de
helft van het personeelsbestand gedwongen zal worden ontslagen;voorts constaterende, dat met het gekrompen budget tevens gevreesd moet
worden voor het voortbestaan van de vereniging Per Saldo;verzoekt de regering Per Saldo voor 1999 zodanig te faciliëren dat
zij haar taken op een verantwoorde wijze kan uitoefenen en de dreigende gedwongen
ontslagen voorkomen kunnen worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dankers, Rouvoet en Van der Vlies.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32 (26204).Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Wij hebben van beide bewindslieden veel antwoorden gekregen.
Daarvoor dank ik hen en hun medewerkers zeer. Vervolgens kom ik toe aan mijn
tweede termijn bij de behandeling van de begroting.Wij blijven met de minister van mening verschillen over de interpretatie
van de dalende zorgquote en de inspanningen rondom de volumegroei in de zorg.
Dat zal duidelijk zijn. Bij de nadere gegevens die wij nog krijgen in verband
met de ziektekosten, willen wij graag aandacht vragen voor drie aspecten.
Wij vragen om aan de kostenkant rekening te houden met prijzen en schaden
zonder subsidievervuiling naar leeftijd, geslacht en doorsnee regio. Aan de
premiekant vragen wij naar kostendekkende ziekenfondspremies zonder rijksbijdragen
en leeftijdsonafhankelijke particuliere premies. Aan de inkomenskant moet
wat ons betreft worden gekeken naar bruto- of onzuivere inkomens zonder de
fiscale inkomenspolitieke instrumenten.Wij vinden het een slechte zaak dat verbetering in de situatie van de
eigen bijdragen ten koste moet gaan van het volume. Dat kan niet wat ons betreft.
Daarom dien ik de volgende motie in, mede namens mevrouw Hermann.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat mensen in verband met ziekte en/of handicap in een
armoedeval kunnen geraken als gevolg van een cumulatie van kosten, onder andere
door de eigen bijdragen in de AWBZ;overwegende, dat het wenselijk is te komen tot een maximering van kosten
in verband met ziekte en/of handicap;van oordeel, dat de totale kosten voor de cliënt gebonden moeten
worden aan een nader overeen te komen (maximum)percentage van het besteedbaar
huishoudinkomen;verzoekt de regering daartoe een onderzoek te doen instellen en de Kamer
over de uitkomsten daarvan medio 1999 te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dankers en Hermann. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17 (26200 XVI).Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik wil nog twee opmerkingen maken in de richting van de staatssecretaris.
Mijn fractie wordt steeds minder enthousiast, als zij in de antwoorden leest
hoe vaak het woord 'meerjarenafspraken' wordt gebruikt om de Kamer als het
ware buitenspel te zetten. Ik noem de volumegroei in de gehandicaptenzorg.
Iedere keer wordt verwezen naar centrale afspraken met de koepels met verticale
effecten dan wel centrale afspraken met regio's met horizontale werking. Wij
vragen ons af hoe dat zich verder zal ontwikkelen.Aanbodbeheersing en aanbodplanning leiden tot verschijnselen zoals wij
die kennen uit voormalige communistische landen: lange wachtlijsten, lange
wachttijden, lange procedures en rantsoenering. Die termen kennen wij in de
zorgsector van vandaag de dag. De warme Dankerswoorden van de staatssecretaris
over het persoonsgebonden budget sterken ons in de CDA-visie op de modernisering
in de AWBZ. Daarom wil ik de volgende motie indienen. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het driecompartimentenmodel wordt gehandhaafd;voorts constaterende, dat bij de financiering van de AWBZ het aanbod thans
het uitgangspunt vormt;overwegende, dat het wenselijk is binnen het eerste compartiment de positie
van de patiënt-cliënt te versterken en tegelijkertijd deze van onnodige
bureaucratie te ontdoen;van oordeel, dat daartoe de AWBZ gebaseerd dient te worden op vraagfinanciering;verzoekt de regering daarnaar een onderzoek te willen uitvoeren en de
Kamer over de uitkomsten daarvan medio 1999 te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dankers. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18 (26200 XVI).Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Hiermee sluit ik mijn aandeel in tweede termijn af in de verwachting
dat wij nog heel vaak verder zullen discussiëren over het stelsel.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! In het algemeen zijn wij tevreden over veel woorden die door
de staatssecretaris over het welzijnsbeleid zijn geuit. De vraag blijft echter
of woorden ook in daden zullen worden omgezet, bijvoorbeeld op het vlak van
het brede jeugdbeleid, de coördinatie over de departementen heen en de
extra uitgaven van 60 mln. voor de jeugdzorg die gehaald moeten worden door
fiscalisering van de omroepbijdrage, wat door staatssecretaris Van der Ploeg
gisteren 'een greep in de lucht' is genoemd. Er rest mij heel weinig spreektijd.
Ik zal een aantal items kort aanstippen en daarbij moties indienen.Het eerste punt betreft de hulp aan verslaafde jongeren. Ik heb in eerste
termijn aangegeven dat wij van mening zijn dat jongeren vooral moeten worden
aangespoord en in een omgeving moeten worden gebracht waar zij van hun verslaving
afkomen. De minister was positief. Omdat er aan de basis grote vraag is naar
dergelijke initiatieven en omdat er experimenten komen, meen ik dat het zaak
is dat de regering er actief mee aan de slag gaat, zodat wij het over een
of twee jaar goed kunnen evalueren en kunnen kijken of wij dat op grote schaal
kunnen invoeren. Ik wil de volgende motie voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat in Duitsland met inzet van minimale middelen zeer goede
resultaten zijn geboekt in behandeling van drugsverslaafden door een organisatie
van ex-verslaafden en dat in Nederland thans niet in deze succesvolle vorm
van hulp aan drugsverslaafden wordt voorzien;verzoekt de regering experimenten te entameren dan wel te stimuleren waarin
ex-drugsverslaafden worden ingezet bij de behandeling van drugsverslaafden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eurlings, Van der Vlies en Rouvoet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19 (26200 XVI).De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! Het doet mij deugd dat ik de minister namens de gehele Kamer
nogmaals het verzoek kan doen om de vlaginstructie voor 15 augustus nog eens
voor te leggen aan het kabinet. Het is fijn dat de hele Kamer hier achter
staat.De kindertelefoon is gedecentraliseerd naar de provincies. Dat is prima,
maar deze laagdrempelige hulpverlening mag niet in gevaar komen door een klein
tekort op de begroting. Ter afwending van het risico dat dreigt, leggen wij
de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het Landelijk overleg kindertelefoon in 1999 bij de
gratis te bellen landelijke hulplijn een tekort verwacht;van oordeel, dat de kindertelefoon een belangrijke laagdrempelige hulplijn
is die in een grote behoefte voorziet;verzoekt de regering zo nodig garant te staan voor het tekort van het
Landelijk overleg kindertelefoon voor wat betreft de gratis te bellen landelijke
hulplijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eurlings, Kant en Van Gent. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20 (26200 XVI).De heer Eurlings (CDA):Ik kom dan nog op de toekomstige Wet op de jeugdzorg. Ik heb al aangegeven
dat het in het belang van de jongeren is dat er samenwerking wordt gezocht.
Wij kunnen geen jaren wachten. Als wij nu beginnen, kunnen wij over twee jaar
bovendien varen op de ervaring die intussen is opgedaan.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de schotten in de jeugdzorg de effectiviteit niet ten
goede komen en dat er een nieuwe Wet op de jeugdzorg is aangekondigd;overwegende, dat er in het belang van de nu hulpbehoevende jongeren niet
op deze wet kan worden gewacht;verzoekt de regering uit de extra middelen van de jeugdzorg een Eurlingsstimuleringsfonds
in het leven te roepen voor experimenten waarbij jeugdhulpverlening, GGZ en
jeugdbescherming daadwerkelijk samenwerken bij het leveren
van jeugdzorg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eurlings, Van der Vlies, Rouvoet
en Van Gent. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (26200 XVI).De woordvoerders van de PvdA hebben gezamenlijk nog 7 minuten spreektijd
plus wat extra tijd in verband met het JOZ.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik heb de heer Eurlings in eerste termijn gefeliciteerd met
zijn maidenspeech. Ik wil hem nu feliciteren met zijn flexibiliteit. Als je
over het ene onderwerp een motie weet in te dienen met de heren Van der Vlies
en Rouvoet en over het andere onderwerp met mevrouw Kant en mevrouw Van Gent,
ben je knap bezig als CDA-politicus. Misschien is het wel een beetje kenmerkend
voor het CDA, maar wij zouden het leuk houden...Je kunt van de minister veel zeggen, maar niet dat zij geen betrokkenheid
voelt en ook tentoonspreidt voor de oorlogsgetroffenen. Als er wat te doen
is op het terrein van de oorlogsgetroffenen, is zij er en dan geeft zij er
blijk van dat het voor haar meer is dan een dossier. Om die reden bevreemden
het schriftelijke antwoord en het antwoord dat al in een eerder stadium is
gegeven, mij een beetje. Ik sluit mij op dit punt dan ook aan bij collega
Eurlings. De Kamer heeft de goede gewoonte om niet te politiseren over het
onderwerp oorlogsgetroffenen. Om die reden wordt er op dit punt niet een door
alle fracties ondertekende motie ingediend. Je moet evenwel ook in ogenschouw
nemen wat er de afgelopen dagen in Japan is gebeurd rondom het proces dat
verloren is door de Stichting Japanse ereschulden. Je ziet ook hoeveel mensen
er nog dagelijks bezig zijn met datgene wat in het voormalige Nederlands-Indië
en daarna in Indonesië is gebeurd. Je weet dat bij velen, terecht of
onterecht, een gevoel van achterstelling bestaat. Nederland herdenkt de doden
op 4 mei en viert het bevrijdingsfeest op 5 mei. Dat moet ook zo blijven,
maar op 15 augustus was Nederland pas echt bevrijd. Er zijn 750.000 Indische
Nederlanders. Is het dan zo moeilijk om als regering een vlaginstructie voor
15 augustus uit te geven? Zo'n 150 gemeenten doen dit al op eigen initiatief.
Op 15 augustus moet gewoon de vlag uit. Dat is een kwestie van erkenning en
van fatsoen. Het is een gebaar en het kost je geen dubbeltje. Doe het dus
alsjeblieft!Voorzitter! Wij hebben het algemeen maatschappelijk werk al voor een groot
gedeelte afgekaart, om dat vreselijke woord maar te gebruiken, in de GGZ-nota.
Het mag echter niet zo zijn – die schijn mag ook niet gewekt worden –
dat het onderwerp daarmee een beetje weggeschoven wordt. Kamerbreed is geconstateerd
dat er iets moet gebeuren bij het algemeen maatschappelijk werk. Bekeken moet
worden of cofinanciering vanuit de AWBZ tot de mogelijkheden behoort. Of het
antwoord daarop nou ja of neen is, er moeten sowieso extra middelen komen
om te kunnen voldoen aan de groeiende behoefte aan AMW, vooral omdat de GGZ
daardoor weer deels ontlast kan worden.Voorzitter! Ik kom toe aan de sport. Als je de breedtesport wilt stimuleren
en je doet dat, zoals de staatssecretaris terecht zei, in overleg met de sportverenigingen
en de gemeenten, zou het aardig zijn als we inzicht hadden in wat gemeenten
doen aan sportbeleid. Ik heb begrepen dat een sportliefhebber het beste op
Schiermonnikoog kan wonen, niet alleen omdat het sowieso leuk is om daar te
wonen – je kunt er goed hardlopen, fietsen en soms zwemmen – maar
omdat Schiermonnikoog per hoofd van de bevolking het meeste uitgeeft aan sport.
Een tijdje geleden verscheen in Trouw een overzicht van de kwaliteit van de
scholen in Nederland, een overzicht dat nogal wat heeft losgemaakt in de Nederlandse
onderwijswereld. Uiteraard denk ik niet aan hetzelfde, maar zoiets zou leuk
zijn om van de sportwereld te hebben, zodat inzicht ontstaat in de vraag welke
gemeenten echt iets doen aan sport en welke niet, en in de witte plekken.
Dat kan de gemeenten behoorlijk gaan stimuleren om meer aan sport te gaan
doen.Voorzitter! Mijn volgende punt is de topsport. De publiek-private samenwerking
tussen overheid en NOC-NSF moet inderdaad gestalte krijgen. De staatssecretaris
heeft daarover gezegd dat NOC-NSF een principebesluit heeft genomen. Over
wat ik daarover heb gelezen in de krant ben ik niet erg blij. Tot en met de
Olympische spelen in Sydney moet er een interim-maatregel komen, waarvoor
de renteopbrengst van het Fonds voor de topsport moet worden gebruikt. Dat
is allemaal helder. Maar als je kijkt hoe je dat doet, moet je toch uitgaan
van het principe dat zo'n inkomen alleen nodig is voor die sporters die het
echt nodig hebben, dus die sporters die geen aanvullende inkomsten hebben
waarvan zij ruimschoots kunnen leven. NOC-NSF spreekt van een bedrag van ƒ
100.000 als limiet. Je zou de mensen de kost moeten geven die zo'n bedrag
zouden willen verdienen! Dan heb je geen basisinkomen meer nodig. De grens
zal dus veel lager moeten liggen, waarbij wel onderscheid moet worden gemaakt
tussen de kosten die men heeft om aan sport te doen – daarvoor wordt
men soms gesponsord door de commercie – en het inkomen dat ontbreekt.
Voorzitter! Ik zie dat mijnheer Rijpstra iets zinnigs wil zeggen.De heer Rijpstra (VVD):U zegt dat uw fractie niet veel moeite heeft met het voorstel voor een
tijdelijke oplossing tot Sydney 2000, mits in alle redelijkheid wordt bekeken
tot welke hoogte kan worden gegaan bij het geven van een extra bijdrage. Heb
ik dat goed beluisterd?De heer Middel (PvdA):Ik ben blij dat de heer Rijpstra mij de ruimte en de tijd geeft om dat
punt nog even beter neer te zetten dan ik in die paar minuten kon doen! Twee
dingen zijn voor ons van belang: wij moeten een duidelijk verschil maken tussen
de kosten voor sportbeoefening en het inkomen dat nodig is om te kunnen leven.
Maar die kosten rijzen in heel veel gevallen de pan uit. Heel veel sporten
zijn immers gewoon duur. Als men daarvoor gesponsord wordt door bedrijven –
de gemeente Dwingeloo heeft zelfs een wereldkampioen schaatsen uit Italië
gesponsord – is dat op zich niet erg, mits die bedragen opgaan aan kosten.
Maar als je spreekt over inkomen, vinden wij het met het oog op
het solidariteitsprincipe, ook in de sport, te gek dat iemand die rond de ƒ
100.000 bruto verdient – dat is ook netto nog een heel behoorlijk bedrag,
waarop menig arbeider jaloers zou zijn – ook nog een uitkering krijgt
uit de renteopbrengst van het Fonds voor de topsport en uit lotto- en totogelden.
Ik vind dat absurd, en ik neem aan dat de VVD-fractie dat met mijn fractie
eens is. Dat horen wij straks wel. Ik hoop dat de staatssecretaris mijn duidelijke
visie op het basisinkomen onderschrijft, ter voorkoming van scheve gezichten.
Kijk, de broertjes De Boer zullen nooit een basisinkomen krijgen, maar het
beeld mag niet ontstaan dat ook mensen die een beetje in die richting gaan,
door het Fonds voor de topsport of door lotto- en totogelden worden ondersteund.Voorzitter! Het door mij in eerste termijn genoemde sportjongerenpaspoort
komt niet in plaats van wat in gemeenten al aan initiatieven wordt ontwikkeld.
Ik weet dat D66 op verschillende plaatsen met knipkaarten heeft gewerkt; ik
wil de veren van D66 absoluut niet op mijn hoed zetten. Het sportjongerenpaspoort
is landelijk, en moet dus overal van toepassing zijn. Hoewel de staatssecretaris
heeft gezegd het een aardig idee te vinden, wil ik graag dat zij het ook gaat
uitwerken.Over de Olympische spelen is al veel gezegd. Er zijn leuke en minder leuke
dingen over gezegd en soms moet je er zelfs om lachen. Ik wil wel benadrukken
dat de kern van de achterliggende gedachte ons erg aanspreekt, namelijk dat
er in Nederland gewoon meer moet worden gedaan aan grote sportevenementen.
Wij moeten daar ook echt een beleid op gaan voeren.De heer Rijpstra heeft voor Radio Drenthe al meegedeeld dat de Europese
hockeykampioenschappen in Meppel kunnen komen. Dat is dan het begin. Er zijn
vele andere mogelijkheden en het zou goed zijn als daar in alle ernst een
beleid op wordt gevoerd dat verder reikt dan Meppel.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voordat de heer Middel wegloopt, zou ik hem graag nog een vraag willen
stellen. In eerste termijn sprak de heer Middel in het kader van het welzijnsbeleid
over sociale cohesie, het tegengaan van overbodigheid en het tegengaan van
tekorten, met name bij de maatschappelijke opvang. De minister heeft gezegd
dat dit onderwerp terugkomt bij de bespreking van het grotestedenbeleid. Kan
de heer Middel alvast iets preciezer aangeven wat de inzet van de PvdA-fractie
zal zijn bij het debat over de maatschappelijke opvang? Dat had hij mij namelijk
nog beloofd.De heer Middel (PvdA):Ik ben er wellicht iets te simpel van uitgegaan dat de Kamer ieder jaar
genoodzaakt is om opnieuw over die maatschappelijke opvang te spreken. De
problematiek groeit immers sterker dan de middelen die wij eraan toevoegen.
Er moet eigenlijk eens een integraal beleid komen. Ik heb uit de schriftelijke
beantwoording en de eerste termijn begrepen dat er twee momenten zijn waarop
dat dan plaats kan vinden. In de eerste plaats kan dat bij de bespreking van
de GGZ-nota, omdat er een heel groot grijs gebied is tussen geestelijke gezondheidszorg
en maatschappelijke opvang. Heel veel organisaties die zich bezighouden met
de dak- en thuislozenopvang worden immers geconfronteerd met psychische en
zelfs psychiatrische problematiek van mensen die bij hen aankloppen. In de
tweede plaats kan dat bij de bespreking van het grotestedenbeleid. Wellicht
kunnen geldstromen die oorspronkelijk zijn bedoeld voor andere dingen, worden
gebruikt voor maatschappelijke opvang.De inzet van de PvdA-fractie is dezelfde als die van het afgelopen jaar,
namelijk dat de maatschappelijke opvang moet kunnen functioneren. Als er dus
op de een of andere manier middelen bij moeten, moet aangegeven worden waar
die dan vandaan moeten komen. Die vraag ligt op het bordje van de regering.De heer Oudkerk (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik was afgelopen donderdagavond toen de minister
in eerste termijn antwoordde, niet aanwezig. Ik heb haar dus niet gehoord
maar wel gelezen; dat kan gelukkig altijd woordelijk. Ik heb begrepen dat
de minister het verwijt dat zij de minister van de kleine stapjes zou zijn,
ervaart als een compliment. Ze heeft letterlijk gezegd: 'Ik heb zelfs zelden
een groter compliment gehad.' Waar ter linkerzijde wordt gezegd dat wanneer
je er meer staatsbemoeienis tegenaan gooit, het met de zorg wel goed komt,
en waar ter rechterzijde wordt gezegd dat wanneer je het met de markt oplost,
het ook wel goed komt, vindt zij dat grote stappen. Ik wil hier toch gezegd
hebben dat dit soort oost-westverhoudingen of dit soort Koude Oorlog tussen
VVD en PvdA toch wel tot het verleden behoort. Gelet op de moties over het
JOZ die wij gezamenlijk hebben ondertekend, meen ik dat wij dichter bij elkaar
staan dan menigeen soms denkt.Mevrouw Kant (SP):Ik wil u er toch wel op wijzen dat toen bijvoorbeeld werd gekomen met
het voorstel, dat toch wel degelijk een verbetering inhield, om kleine zelfstandigen
in het ziekenfonds onder te brengen, dit meteen werd gebombardeerd door de
VVD met de uitspraak dat de groep ziekenfondsverzekerden niet groter mag worden;
dus moet er een andere maatregel komen zodat de solidariteit weer afneemt.
Ik vind dan ook dat het nog wel degelijk oorlog is. Blijkbaar kan er geen
enkele stap genomen worden om de solidariteit toe te laten nemen.De heer Oudkerk (PvdA):U heeft een punt, maar u heeft het tegelijkertijd ook weer niet. Waar
voorgesteld wordt om bijvoorbeeld kleine zelfstandigen in het ziekenfonds
op te nemen, die daar ook volledig recht op hebben, is het voor de PvdA-fractie
natuurlijk een doorn in het oog wanneer als een soort pleister op de wonde
vervolgens een andere groep mensen het ziekenfonds moet verlaten. Wij hebben
dat in de vorige kabinetsperiode ook gezien bij de reparatie van de wet-Van
Otterloo. Wij zijn van mening dat dit niet een soort noodzakelijke verbintenis
is, sterker nog, wij zijn er geen voorstander van. U had wel een punt met
uw opmerking in eerste termijn dat door de huidige coalitieverhoudingen wellicht
minder dingen mogelijk zijn dan in andere coalities mogelijk zijn als het
aan de PvdA zou liggen. Ik bestrijd dat het oorlog is tussen de VVD en de
PvdA. Ik ga ervan uit dat deze coalitie nog een flink aantal constructieve
zaken op de rails kan zetten. Daar houd ik mij aan vast.Uiteindelijk gaat het niet om complimenten of om kritiek, maar moet de
Kamer de bewindslieden afrekenen op de resultaten van het beleid.
Welk contract kan met de burger gesloten worden, bijvoorbeeld door de meerjarenafspraken,
door een betere inrichting van de farmaceutische zorg of door een betere inrichting
van hulpmiddelenzorg? Uiteindelijk moet de vraag beantwoord worden wie waar
beter van is geworden en op welke wijze de Kamer dat kan controleren.De ontwikkelingen in Europa gaan vrij snel. Ik dank de minister voor de
toezegging dat zij in het voorjaar een nota naar de Kamer wil sturen waarin
de stelsels met elkaar worden vergeleken. Ik krijg graag de toezegging dat
in dat kader ook de inhoud van het pakket en de wijze waarop de zorg georganiseerd
wordt, aandacht krijgen.Over de kleine stapjes in het alcoholbeleid komen wij te spreken bij de
wijziging van de Drank- en horecawet. De minister onderschrijft ernst en omvang
van de alcoholproblematiek. In de schriftelijke antwoorden staat dat deze
problematiek groter is dan die van de drugsverslaving. Collega Rouvoet heeft
terecht aandacht gevraagd voor XTC. Collega Eurlings heeft ook volkomen terecht
gesproken over experimenten voor de opvang van drugsverslaafden. De verslaving
aan alcohol wordt echter weer schriftelijk 'afgedaan'. Het lijkt erop alsof
dit probleem minder aanspreekt dan drugs- of gokverslaving. De minister heeft
verwezen naar de nota Alcohol en samenleving uit 1986. Deze nota is gedateerd.
Het alcoholpromillage is hetzelfde gebleven, maar de samenleving is veranderd.
Ik denk dat het niet te veel is gevraagd als het tweede Paarse kabinet zijn
visie geeft op het gebruik van genotmiddelen.De voorzitter:Mijnheer Oudkerk, wilt u afronden? Anders krijgt u ruzie met uw fractiesecretaris.De heer Oudkerk (PvdA):Die gok neem ik dan maar. Overigens kom ik snel tot een afronding.Voorzitter! In eerste termijn heb ik over preventie gesproken. Het is
een feit dat mensen soms ziek worden van hun werk. Er is een relatie tussen
werkomstandigheden, eventueel samen met gezinsomstandigheden, en ziekteverzuim,
in het uiterste geval arbeidsongeschiktheid. Ik dien op dit punt een motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat bij het bestrijden van arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim
een preventieve aanpak urgent is;verzoekt de regering tot een meerjarenafspraak preventie te komen tussen
betrokken ministeries, sociale partners en Arbo-diensten op het gebied van
arbeidsgerelateerde aandoeningen, met name die van psychosociale of psychosomatische
aard,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Oudkerk, Van Vliet, Van Blerck-Woerdman
en Hermann. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (26200 XVI).De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! De minister zegt blij te zijn dat zij aan de slag kan met
haar plan van aanpak. Ik zeg nogmaals: liever vandaag dan morgen. Echter,
ik wil over het volgende geen misverstand laten bestaan. De PvdA is werkelijk
van mening dat met die in onze ogen kleine stappen uiteindelijk de taakstelling
in 2002 niet gehaald wordt. De minister vraagt ruimte om het beleid uit te
voeren. Dan is het mijns inziens niet te veel gevraagd als ik namens mijn
fractie die ruimte pas wil geven als de cijfers achter het beleid bekend zijn.
Ik zeg niet dat de cijfers altijd de waarheid bevatten, maar als voor een
bedrag van 715 mln. aan bezuinigingen wordt ingeboekt, is het toch op z'n
minst handig om te weten hoe men hieraan is gekomen. Die cijfers krijgen wij
nog. Wij kunnen wellicht nog voor het kerstreces daarover spreken. Ik hecht
er zeer veel waarde aan te zeggen dat de PvdA-fractie hierover zo zorgelijk
is, omdat het uiteindelijk, als wij het niet halen, mogelijk ten koste gaat
van patiënten, van de care of de cure.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! De heer Oudkerk mag daar natuurlijk best zijn zorgen over
uitspreken, maar hij heeft bij de behandeling van het Jaaroverzicht zorg tevens
gezegd dat hij met een eigen plan van aanpak zou komen. Hij heeft daar toen
ook nog even mee gezwaaid en gezegd dat daar een contra-expertise in zit.
Wij hebben die plannen even gezien. Wat ons nu zo interesseert, is de vraag:
wat is er nu anders dan de plannen van Koopmans? Daar hebben wij als coalitiepartners
allemaal onze handtekening onder gezet. Ook de heer Oudkerk was af en toe
bij die onderhandelingen betrokken.Die contra-expertise interesseert ons echt. Die kan heel serieuze en interessante
informatie bevatten. Van wie komt die informatie? Aan wat voor beleidsmensen
moet ik dan denken? Wie hebben de heer Oudkerk geadviseerd? Kunnen wij daar
dan toch een nadere onderbouwing van krijgen? Die antwoorden vind ik niet
terug in de brief die de heer Oudkerk heeft rondgedeeld.De heer Oudkerk (PvdA):De laatste vraag is het makkelijkst te beantwoorden. Ik zal die contra-expertise
vanzelfsprekend laten zien ruim voordat het debat over de geneesmiddelen plaatsvindt.
Dan zal ook duidelijk worden wie die contra-expertise heeft verzorgd. Het
is overigens een contra-expertise op onderdelen. Het gaat dus niet om het
hele beleid tezamen. Het gaat bijvoorbeeld om de vraag: levert het elektronisch
voorschrijfsysteem van huisartsen inderdaad de 300 mln. op die het moet opleveren?
Een andere vraag is: kun je, als je die problematiek per 1 maart boven tafel
hebt gekregen, die 150 mln. aan kortingen en bonussen daadwerkelijk uit het
systeem krijgen? Misschien is het zo direct wel duidelijk dat er inderdaad
nog voor 150 mln. aan kortingen en bonussen in zit, maar hoe haal je dat bedrag
dan naar je toe? Oftewel, hoe haal je dat uit het systeem?Er is niets geheimzinnigs aan, maar ik wil het geneesmiddelendebat niet
vanavond voeren. Daar is immers nog alle gelegenheid voor. Ik denk dat het
ook goed is om daar met elkaar over te debatteren, omdat de consequenties
mogelijk zo groot zijn. Maar nogmaals, ik ken de cijfers van de minister ook
nog niet. Wat Oudkerkdat betreft wordt het gelijk oversteken. Misschien zeg
ik naar aanleiding van de cijfers van de minister wel: joechei, dit levert
nog wel meer dan 715 mln. op, of wellicht 1750 mln. sec. Daar
kan ik nu niet over praten, want ik weet dat niet.Voorzitter! De eerste vraag van mevrouw Van Vliet luidde: wat is er nu
zo anders aan? Wij hebben in het regeerakkoord afgesproken 'Koopmans-plus'.
Dat zijn dus een aantal beleidsmaatregelen tezamen en ook nog een aantal maatregelen
op korte termijn. Dat is een goede afspraak. Ik sta achter alle maatregelen
die daarin staan, maar het gaat a. om de volgorde waarin je ze zet en b. om
de vraag of er, gezien de huidige kennis en de nieuwe overschrijdingen, geen
aanvullende maatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat wij straks niet
in de penarie zitten door overschrijdingen op het geneesmiddelenterrein die
ten koste gaan van de care en cure voor patiënten.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! De heer Oudkerk zei het vorige week en hij zegt het vandaag
weer: als er overschrijdingen zijn op het geneesmiddelenbudget, dan gaat dat
mogelijk ten koste van de zorg. Daar is hij toch zelf bij? Als wij dat niet
willen, willen wij dat niet.De heer Oudkerk (PvdA):Mevrouw Kant doet alsof het leven zo eenvoudig in elkaar zit. Zij zegt:
als wij iets niet willen, gebeurt het niet. Natuurlijk zijn wij er zelf bij.
Maar in het regeerakkoord staat: als wij in 2000 op het geneesmiddelenterrein
bijvoorbeeld een meevaller hebben van 200 mln., zal worden gekeken of die
niet kan worden ingezet voor de sectoren die het geld het hardst nodig hebben.
Ik meen dat de caresector daarbij genoemd wordt. Mevrouw Kant en ik hoeven
niet helderziend te zijn om te beseffen dat dit omgekeerd natuurlijk ook geldt.
Als er een tekort is van 200 of 300 mln., kunnen wij wel zeggen dat wij daar
zelf bij zijn, maar dat tekort is er dan wel. En de toekomst is, wat dat betreft,
ongewis. Ik wil dat gewoon niet voor mijn rekening nemen. Punt uit!Mevrouw Van Vliet (D66):De heer Oudkerk heeft een motie ingediend waarin wordt gezegd dat meerjarenafspraken
resultaatsafspraken moeten zijn. De minister heeft daar een interpretatie
aan gegeven en die is ook opgeschreven. Deelt de heer Oudkerk die interpretatie?De heer Oudkerk (PvdA):Voor mij zijn prestatiegegevens heel simpel. Wat heb je voor welk geld
voor elkaar kunnen boksen? Ik heb tijdens de behandeling van het JOZ gezegd:
dat is dus niet een verkorting van de wachtlijsten. Het kan immers best zijn
dat er veel meer mensen op die wachtlijsten zijn gekomen. Het is wel 800 operaties
in plaats van 400 operaties. Dat zijn voor mij prestaties. Ik wil geen woordenstrijd
voeren. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat ik de motie als volgt interpreteer:
geen woorden maar daden. Dat zijn volgens mij prestaties.Mevrouw Van Vliet (D66):Er staat dat de afspraken, met name de prestaties, met het veld die in
het licht van de meerjarenafspraken zijn gemaakt, ook daadwerkelijk door de
partijen moeten worden nagekomen. Daar is de heer Oudkerk het dus mee eens.De heer Oudkerk (PvdA):Dat is niet op papier, maar dat is gewoon in de praktijk. Zoveel mensen
hebben meer zorg gekregen. Dat zijn prestaties.Mevrouw Van Vliet (D66):U ondersteunt dus deze interpretatie.De heer Oudkerk (PvdA):Absoluut.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Graag wil ik de minister en de staatssecretaris danken voor
hun uitgebreide reactie op wat wij in eerste termijn gezegd hebben. Wij zijn
het er in deze Kamer allemaal over eens dat het algemeen maatschappelijk werk
versterkt moet worden. Over het hoe zijn wij alleen nog niet zozeer tot één
mening gekomen. De minister heeft ons een notitie toegezegd over de positie
van het algemeen maatschappelijk werk binnen de geestelijke gezondheidszorg.
Ondanks die toezegging – waarover wij natuurlijk te zijner tijd in debat
gaan – blijven wij onze grote zorgen houden over de financiering van
die versterking van het maatschappelijk werk.Daarnaast wil ik de Kamer drie moties voorleggen. De eerste gaat over
onze zorgen over het toenemende beroep op artsen in de toekomst. De tweede
motie betreft het gezondheidsbeleid op de basisschool.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de komende jaren onder meer door de vergrijzing en de
toegenomen medisch-technische mogelijkheden een toenemend beroep gedaan zal
worden op artsen en tandartsen;overwegende, dat het bevorderen van de combinatie van arbeid en zorg deel
uitmaakt van het regeringsbeleid;overwegende, dat artsen en tandartsen in toenemende mate arbeid en zorg
willen combineren;overwegende, dat er zonder uitbreiding van de numerus fixus, zowel voor
artsen als voor tandartsen, tekorten in de zorgverlening zullen ontstaan;verzoekt de minister bij de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
een adequate verhoging van de numerus fixus voor de studies tandheelkunde
en geneeskunde te bepleiten, en de Kamer op de hoogte te stellen van de resultaten
van dit overleg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hermann en Dankers. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (26200 XVI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het schoolzwemmen geen verplicht onderdeel meer uitmaakt
van het curriculum van het basisonderwijs;overwegende, dat het schoolzwemmen een belangrijk onderdeel Hermannis
van het schoolgezondheidsbeleid en belangrijk is voor de preventie van ongevallen;verzoekt het kabinet maatregelen te nemen die de terugkeer van het schoolzwemmen op de basisschool verzekeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hermann en Kant. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24 (26200 XVI).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! De motie klinkt zeer sympathiek. Waarom heeft mevrouw Hermann
die niet ingediend bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen?Mevrouw Hermann (GroenLinks):Omdat deze motie wat ons betreft primair is ingegeven door het gezondheidsbelang.
Daarnaast zien wij de preventie van ongevallen ook als een zaak die op het
terrein van volksgezondheid ligt.De heer Rijpstra (VVD):Het gaat over het curriculum in het primair onderwijs. Daar gaan de minister
en de staatssecretaris van Onderwijs over en daar hoort het dus primair thuis.
Ik onderschrijf de uitgangspunten; daar verschillen wij niet over van mening.
Ik wijs er alleen op dat de motie daar ingebracht hoort te worden. Deze staatssecretaris
kan wel zeggen tegen haar collega dat het zou moeten gebeuren, maar zij heeft
daar geen zeggenschap over.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Daar heeft de heer Rijpstra gelijk in. Het had misschien meer in de reden
gelegen om het bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen in te dienen, maar dat is niet gebeurd. Wat dat betreft
komen wij nu in de herkansing en wij hopen dat wij toch nog kunnen scoren.Mevrouw Van Vliet (D66):Mevrouw Hermann zegt dat wij nu in de herkansing komen. Realiseert zij
zich wel dat dit eigenlijk pas bij de volgende begroting, heel misschien ooit
bij de Voorjaarsnota, kan gebeuren? Eerder is er eigenlijk weinig mogelijk.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Begrotingstechnisch is inderdaad al een en ander vastgesteld. Wij denken
daarnaast aan het voorbereiden van beleid, het treffen van maatregelen en
het schoolgezondheidsbeleid als onderdeel van het grotestedenbeleid. Wij hebben
de staatssecretaris gehoord over de wenselijkheid van geïntegreerd beleid,
vooral waar het gericht is op de jeugd. Ik denk dat de staatssecretaris inventief
genoeg is om deze aangelegenheden mee te nemen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Door de toelichting komt bij mij nog wel een vraag op. Gezondheidsbeleid,
schoolbeleid, grotestedenbeleid, maar het gaat toch om het totale onderwijs,
ook op het platteland?Mevrouw Hermann (GroenLinks):Als het aan mij ligt zonder meer, maar soms moet je ergens beginnen om
daarna verder te kunnen gaan, dus vanuit de grote steden naar het platteland.
Dat zou een mogelijke weg kunnen zijn, ook gezien de opmerkingen van onze
collega's of wij het niet bij de onderwijsbegroting hadden moeten voorstellen.De heer Van der Vlies (SGP):Maar, als er iets over het curriculum wordt geregeld, zal dat toch voor
het gehele onderwijs moeten zijn en dan zou ik vinden dat het ook voor het
gehele basisonderwijs moet gelden. Inderdaad kan ook ik een heel eind met
uw uitgangspunten in dezen meegaan, maar het gaat nu om de praktijk van het
leven. Op de scholen op het platteland is het namelijk vaak stukgelopen op
de vervoerskosten.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ik ben dat helemaal met de heer Van der Vlies eens. Inhoudelijk
het gehele onderwijs, alle kinderen in Nederland, graag. Omdat wij met de
indiening van deze motie een beetje achter de muziek aanlopen omdat zij beter
bij de begroting van Onderwijs had kunnen worden ingediend, is het misschien
nu nog mogelijk in het grotestedenbeleid en het volgend jaar over het gehele
land. Dat is ook een manier van werken.Voorzitter! Mijn laatste motie heeft te maken met de flexibiliteit van
de AWBZ waarover de staatssecretaris nog enkele opmerkingen heeft gemaakt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat ondanks de verruiming voor het persoonsgebonden budget
(PGB) de wachtlijsten voor toekenning van het PGB soms nog zeer lang zijn;constaterende, dat in de gehandicaptenzorg groepen cliënten gezamenlijke
initiatieven tot woonvormen niet kunnen realiseren, omdat de toekenning van
PGB niet gelijktijdig verloopt;overwegende, dat de flexibilisering van de AWBZ onderdeel uitmaakt van
het regeringsbeleid;verzoekt de regering in voorkomende gevallen van groepsinitiatieven een
passende oplossing te bevorderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hermann en Dankers. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25 (26200 XVI).Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Het is vandaag een bijzondere dag, namelijk 1 december wereld
aids-dag. Ik heb gezien dat de minister daar ook aan heeft gedacht. Wij weten
allen dat deze ziekte veel slachtoffers heeft geëist en er ook nog veel
zal eisen. Het leek mij passend om hier nog even bij stil te staan bij de
tweede termijn van de begrotingsbehandeling van VWS.Voorzitter! Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun antwoorden.
Ik ben blij met de toezegging dat er een onderzoek komt naar de flexibele
kinderopvang en ik neem aan dat de 24-uursopvang daarbij zal worden betrokken.Gezien de tijd die ik nog heb, zal ik mij beperken tot het indienen van
een drietal moties. Twee gaan over kort gezegd sociaal-economische rechtvaardigheid
en de derde gaat over het organiseren van zeggenschap in de zorg.De Kamer,Van Gentgehoord de beraadslaging, constaterende, dat meer dan de helft van de uren thuiszorg benut wordt
door mensen in de laagste-inkomenscategorie;overwegende, dat de lastenverlichting voor de lage inkomens teniet wordt
gedaan door de verhoging van de premies AWBZ en ZFW;verzoekt de regering de eigen bijdrage voor thuiszorg voor de laagste-inkomenscategorie
te schrappen en dit te financieren door een verhoging van de eigen bijdragen
van de hogere-inkomenscategorieën,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid van Gent. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26 (26200 XVI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het zak- en kleedgeld van bewoners van instellingen niet
afdoende is om deel te nemen aan het maatschappelijk leven;overwegende, dat de integratie van zieken en gehandicapten in de samenleving
deel uitmaakt van het regeringsbeleid;verzoekt het kabinet aan het Sociaal en cultureel planbureau een opdracht
te verstrekken voor een onderzoek naar het vrije besteedbare bedrag dat bewoners
van instellingen maandelijks over dienen te houden om volwaardig aan het maatschappelijk
leven te kunnen deelnemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid van Gent. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27 (26200 XVI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de regering de patiënt-consument een belangrijke
rol toedicht in zeggenschap en vraagsturing in de zorg;constaterende, dat de Gehandicaptenraad en de Federatie van ouderverenigingen
van mening zijn dat bewoners- en deelnemersraden van AWBZ-gefinancierde voorzieningen
hun wettelijke rol conform de WMCZ alleen dan goed kunnen vervullen indien
zij daarvoor externe ondersteuning kunnen inkopen;constaterende, dat de stichting Landelijk steunpunt cliëntenraden
(LSR) niet langer rechtstreeks door het Rijk wordt gefinancierd en dat dit
budget geoormerkt wordt overgeheveld naar het budget van instellingen;constaterende, dat alle landelijke ondersteuningsorganisaties op het gebied
van cliëntenraden worden gefinancierd door het Patiëntenfonds behalve
de stichting LSR;verzoekt de regering de stichting LSR toe te laten tot het Patiëntenfonds
waardoor financiering niet afhankelijk is van het instellingsbudget,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid van Gent. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28 (26200 XVI).Mevrouw Meijer (VVD):Voorzitter! Het warme pleidooi van collega Middel voor vlaginstructie
op 15 augustus heeft onze ondersteuning. Wij zijn blij dat de regering dit
initiatief wil oppakken.Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun uitvoerige en boeiende
beantwoording op papier en mondeling. Ook ik zie er met plezier naar uit om
met beiden nog lang te mogen samenwerken.Ik dank de minister voor haar positieve reactie op mijn verzoek om ondersteuning
van de stichting Korrelatie.Wat het persoonsgebonden budget betreft, zou ik willen weten hoe het komt
dat de staatssecretaris bij haar berekening ten behoeve van de uitbreiding
van het persoonsgebonden budget spreekt over resterende vrije bestedingsruimte
na aftrek van de bouwverplichtingen. Volgens onze informatie liggen er nog
vele niet bestede bouwmiljoenen op de plank. Is zij bereid om in het verlengde
van het advies van de Ziekenfondsraad met het PGB tot een experiment te komen,
waarbij het forfaitaire bedrag wordt verhoogd?Ten slotte wens ik mijzelf en de staatssecretaris nog vele discussies
toe over het persoonsgebonden budget, als ze er uiteindelijk maar toe leiden
dat die 8500 mensen die op de wachtlijst staan, zo spoedig mogelijk over een
budget kunnen beschikken.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Ik dank de minister en de staatssecretaris voor de schriftelijke
en mondelinge beantwoording.Ik wil nog ingaan op de sportgeneeskunde. Het schriftelijk gegeven antwoord
is formeel juist, maar ik bespeur toch een zekere ruis tussen wat zij in de
schriftelijke beantwoording stelt en het antwoord op een schriftelijke vraag
in het kader van het JOZ. In het JOZ stelt de minister dat er onvoldoende
ruimte is om de opleidingsvergoeding van sportartsen te financieren en dat
dit pas geregeld kan worden als het een klinisch specialisme is geworden.
Nu is het een sociaal-geneeskundig specialisme en is de opleidingsvergoeding
niet geregeld, want de op te leiden artsen betalen ƒ 36.000 per persoon
per jaar zelf. De VVD-fractie is verder van mening dat aangesloten dient te
worden bij het Europese niveau. In de Europese Unie is het wel een erkend
medisch specialisme. Zij vraagt de minister om via haar waarnemer erop aan
te dringen de sportarts als klinisch specialist te erkennen. Zou zij dit willen
bevorderen?Een tweede punt betreft het dopingbeleid. Zoals velen hebben wij grote
zorgen over het dopinggebruik binnen de georganiseerde sport en zeker ook
binnen de niet-georganiseerde sport. Wij moeten dopinggebruik voorkomen en
bestrijden. Ook de zorg voor de slachtoffers van dopinggebruik hoort hierbij.
In Utrecht bevindt zich het Nederlands instituut voor doping- en drugsresearch.
Het ministerie investeert hierin. De sportwereld heeft in november 1998 de
nota 'De organisatie van dopingcontroles in Nederland' vastgesteld. Daarin
wordt gesteld dat men een eigen sportlaboratorium wil hebben en daaraan wenst
mee te betalen. De VVD concludeert dat de volksgezondheid naast de sport moet
deelnemen aan de bestrijding en voorkoming van dopinggebruik. In het illegale
circuit gaat zo'n 200 mln. om. Wij hebben het project Huisarts en doping,
maar er is ook een preventieve kant. Op welke wijze zal, naar ik hoop op korte
termijn, door de V van volksgezondheid en de S van sport met de sportpartners
invulling hieraan worden gegeven en afspraken hierover worden gemaakt?De heer Middel (PvdA):Ik vind dat de heer Rijpstra een heel goed punt – doping –
aanzwengelt. Verwijzende naar het feit dat wij een extra financiële injectie
geven aan de topsport en de breedtesport, vraag ik hem of hij van mening is
dat bestrijding en preventie terzake van doping mede uit die extra injectie
gefinancierd moeten worden. Of vindt hij dat het op een andere manier moet?De heer Rijpstra (VVD):Ik denk dat het een kwestie van en-en is. Een deel hoort zonder meer bij
de topsport thuis. Ik ga ervan uit dat in de topsportnota een paragraaf hierover
wordt opgenomen. Wij hebben ook te maken met dopinggebruik dat niet op topsport
is gericht, maar plaatsvindt in sportscholen en in het illegale circuit. Dat
heeft in mijn ogen veel meer te maken met de preventieve volksgezondheidstaak
die wij hebben. Ik zou het toejuichen als de volksgezondheidshoek zou nagaan
hoe financieel bijgedragen kan worden aan het bestrijden van dopinguitwassen.Voorzitter! De pakweg 8000 sportverenigingen kennen geen beheerders, maar
doen hun kantinediensten met vrijwilligers. Deze vrijwilligers moeten volgens
de wet geschoold worden. Dat kost geld. Als men ervan uitgaat dat een vrijwilliger
gemiddeld zo'n drie jaar dit soort werk voor een vereniging doet, is daar
jaarlijks zo'n 5 mln. voor nodig. Wij willen niet dat deze lastenverzwaring
voor rekening van de verenigingen komt. Daarom dienen wij de volgende motie
in, welke is medeondertekend door collega Oudkerk van de PvdA.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat in het kader van de Wet sociale hygiëne en de
Drank- en horecawet sportverenigingen verplicht worden hun vrijwillig kader
te scholen om uitvoering te geven aan de wet- en regelgeving;constaterende, dat de kosten die hiermee gepaard gaan een te grote aanslag
op het verenigingsbudget plegen;verzoekt de regering voor de scholing van het vrijwillig kader jaarlijks
een bedrag van 5 mln. beschikbaar te stellen uit de post 25.02 artikel 13
(projecten, experimenten en onderzoek) volksgezondheidsbeleid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra en Oudkerk. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29 (26200 XVI).De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Ik wil vervolgens iets zeggen over het accommodatiebeleid.
Ik kan mij aansluiten bij wat de heer Middel in eerste termijn hierover heeft
gesteld in zijn pleidooi om sportaccommodaties daar te situeren waar de mensen
wonen. Maar er is natuurlijk meer. De toenemende druk op de ruimte in een
stedelijk gebied, de multifunctionaliteit van gebouwen, de veranderingen in
sport- en bewegingsgedrag en het duurzaam bouwen vragen om een inventarisatie
van ontwikkelingen in de bouw en inrichting van zowel de sportspecifieke voorzieningen
als hiervoor niet opgerichte maar wel gebruikte ruimten. Met de kennis die
aanwezig is bij de verschillende departementen, het bedrijfsleven zoals de
fabrikanten van gymnastiek- en sporttoestellen, bouwondernemingen, NOC-NSF
en andere deskundigen kunnen impulsen voor de nieuwe eeuw op het terrein van
de bouw en inrichting van sport- en recreatieaccommodaties gegeven worden.
De VVD-fractie vraagt u of u een dergelijke gedachte steunt en of u bereid
bent om met de landelijke contactraad, die er juist voor de gemeente in zou
kunnen participeren, in overleg te treden en een dergelijk onderzoek te starten.Het Fonds voor de topsporter was ik even vergeten, maar ik kan mij grotendeels
aansluiten bij wat collega Middel daarover naar voren heeft gebracht. Ook
wij denken dat wat er gisteravond uit is gekomen in het ledenberaad, gesteund
kan worden. Ik hoop dat de staatssecretaris met betrokkenen in overleg wil
gaan om dit op korte termijn te regelen.Tot slot kom ik bij de grootschalige sportevenementen. Ik dank de staatssecretaris
voor haar antwoord op onze vraag hoe wij in de toekomst met grootschalige
topsportevenementen zullen omgaan. Zij gaf precies de gedachte weer die de
VVD-fractie ook heeft en ik wil daar even op voortborduren. Onder grootschalige
topsportevenementen versta ik overigens ook de grootschalige topsportevenementen
voor de niet valide sport. Er zijn mensen die zeggen dat het alleen vanuit
de sportwereld zelf mag komen en natuurlijk komen er ook initiatieven vanuit
de sportwereld. Maar de sportwereld kan op allerlei terreinen, zoals infrastructuur,
openbare orde en veiligheid, niet meer zonder de overheid. Je moet dan de
handen ineenslaan en daar hoort ook het bedrijfsleven bij. In verschillende
provincies richt men een zogenaamde ontwikkelingsmaatschappij op; ik noem
de Noordelijke ontwikkelingsmaatschappij of de Overijsselse ontwikkelingsmaatschappij,
die het bedrijfsleven naar provincies en steden proberen te krijgen. Je zou
dat ook voor de sport kunnen doen; een sportontwikkelingsmaatschappij waarin
verschillende participanten zitten die kijken hoe je de grootschalige evenementen
naar Nederland kunt halen en onder welke voorwaarden.Voorzitter! Sporthistorisch onderzoek is belangrijk en het zou best wat
meer gesubsidieerd kunnen worden. Op 7 mei 1925 heeft de heer Boon vragen
gesteld in deze Kamer, in een ander gebouw, om een Rijpstravergunning te verlenen
tot het houden van een loterij ten behoeve van de in 1928 hier te lande te
houden Olympische spelen. Dat is heel aardig; op die wijze kan er natuurlijk
ook geld in het laatje komen.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Ik hoor dit laatste punt nu voor de tweede keer van de heer
Rijpstra, want hij zei dit ook bij de atletencommissie. Toen kon ik hem er
niet over doorvragen maar nu wel. Er komt toch geld uit de lotto- en totogelden
voor dit soort activiteiten? Het is een leuke gedachte, maar wat wil de heer
Rijpstra nu concreet?De heer Rijpstra (VVD):Ik ga natuurlijk niet het gokelement in dit land propaganderen, want ik
zie ook de heer Van der Vlies al naar voren komen. Ik geef het alleen maar
even aan. Natuurlijk hebben wij de toto- en lottogelden waar SGP, GPV en RPF
niet zo van geporteerd zijn. Een groot deel daarvan gaat al naar de sportwereld
toe, maar een ander groot deel van dat bedrag gaat ook naar andere doelen.
Soms zou je ervoor kunnen kiezen om je heel specifiek te richten op één
onderdeel en dat zou de sport in zijn totaliteit kunnen zijn. Ik vond het
aardig om even aan te geven hoe dat zo'n 73 jaar geleden in deze Kamer werd
gevraagd.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Er is maar één fractie in dit parlement vertegenwoordigd
die daar gewoon bij was, en dat is de SGP-fractie! Heeft de heer Rijpstra
ook kennisgenomen van de inbreng van de SGP-fractie in dat debat?De heer Rijpstra (VVD):Ik zal dat voor u nazoeken en ik zal het u meedelen, maar ik denk dat
ik wel weet wat zij gezegd hebben.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de beide bewindslieden voor hun uitvoerig
antwoord in eerste termijn. Er is nog een aantal punten overgebleven die ik
nog kort zal belichten.De minister heeft gesproken over haar visie op datgene wat zij met haar
portefeuille voor volksgezondheid van plan is in de komende jaren. Zij haalde
daar ook het schilderij van Nicolaas Tulp bij. Ik begreep dat zij het op haar
kamer ging hangen.Minister Borst-Eilers:Daar is het veel te duur voor, mevrouw Van Blerck.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik dacht ook meer aan een reproductie! Ik vond het op zichzelf een aardig
onderdeel van het verhaal van de minister. Maar ik ben een pragmatisch mens,
ik spreek namens een pragmatische partij, en dat betekent dat ik al hetgeen
voor de meerjarenafspraken in de afgelopen maanden door de bewindslieden is
voorbereid, zal beoordelen op wat er uiteindelijk mee gedaan wordt. Ik wil
hier nogmaals stellen dat wat straks wordt gepresenteerd in de tweede en de
derde fase van de meerjarenafspraken wat ons betreft als een resultaatsverplichting
geldt. Wij wensen de minister overigens heel veel succes, want zij zal nog
een zware klus krijgen om de afspraken over de geneesmiddelen te realiseren.
Ik heb daar mijn twijfels over, maar ik gun de minister graag de periode die
zij in gedachten heeft om dat te realiseren. Overigens wil ik ook zien of
de wachtlijsten korter worden. Als het enige resultaat van meer geld is dat
de wachtlijsten langer worden, zijn wij toch niet geslaagd in dat waarnaar
met meer geld gestreefd wordt. Als wachtlijsten zelfs langer worden doordat
meer mensen geholpen worden en de criteria versoepeld worden, zullen we daar
toch eens over moeten spreken.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Het kan natuurlijk ook zijn dat de problematiek toeneemt!Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Maar we hebben natuurlijk ook extra geld aan de portefeuille toebedeeld
in verband met de demogroei in de komende jaren. Ik ga er niet van uit dat
er ineens nog meer mensen ouder worden dan wij gedacht hadden.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Maar u kent het fenomeen van de dubbele vergrijzing?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Maar dat is allemaal al meegerekend in de perspectieven voor de komende
vier jaren. Ik ga daar dus toch niet van uit.Voorzitter! Wat betreft de AWBZ heb ik nog één vraag aan
de staatssecretaris. Zij kent onze opvattingen in verband met de regiovisie:
geen publiekrechtelijke gevolgen. Maar wie is nu verantwoordelijk als men
het onderling niet eens wordt? Ik zou daar graag een eenduidig antwoord op
krijgen, opdat wij ook weten waar we straks aan toe zijn.Een ander zeer belangwekkend onderwerp is Europa. Bij de behandeling van
het JOZ is daar al het nodige over gezegd. Ik ben blij dat de minister ons
een notitie heeft toegezegd waarin zij de gevolgen van Europa voor Nederland
in beeld brengt. Ik ben overigens niet alleen geïnteresseerd in het pakket
dat elders in Europa wordt aangeboden, maar ook in het aandeel private betalingen
waartoe men elders in Europa verplicht is, naast hetgeen waarvoor men collectief
verzekerd is.Voorzitter! In eerste termijn heb ik de xenotransplantatie en de orgaandonatie
in combinatie gebracht. Wat betreft de voorlichting en de resultaten ligt
er mijns inziens nog een terrein braak als het gaat om donoren en beschikbare
organen. Er is nog steeds een groot potentieel van mensen. Ik heb het laatst
opgevraagd en mij is gebleken dat 69% van de ondervraagden in principe bereid
is om te registreren. Dat is bijna het dubbele aantal van de mensen die daadwerkelijk
geregistreerd hebben. Onbekend is echter waarom men dat toch niet heeft laten
doen. Daarnaast is er ook nog een behoorlijk grote groep die wel een codicil
heeft, maar de toestemming nog steeds niet heeft laten registreren. Ik heb
nog eens teruggekeken in het stuk dat in 1995 behandeld is en ik heb gezien
dat 90% of 95% van alle mensen wel een donororgaan wil ontvangen. Dan denk
ik toch dat er discrepantie is tussen de uitkomsten van de verschillende onderzoeken.
Op dit punt wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de gevoerde overheidscampagne ter bevordering van orgaandonatie
niet het beoogde Van Blerck-Woerdmaneffect heeft gehad, namelijk een toename
van het aantal geregistreerde orgaandonoren;voorts constaterende, dat er nog steeds een schrijnend
tekort is aan donororganen;overwegende, dat het gericht benaderen van degenen die het formulier in
eerste instantie niet hebben ingevuld, hen alsnog tot registreren kan bewegen;verzoekt de minister op korte termijn onderzoek te verrichten naar de
redenen waarom bepaalde groepen zich niet hebben laten registreren;verzoekt de minister voorts om op basis van dit onderzoek, met behulp
van een doelgroepgerichte aanpak, herhaling van aanschrijving naar niet-geregistreerden
op te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Blerck-Woerdman, Van Vliet
en Oudkerk. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30 (26200 XVI).Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Voor de duidelijkheid wijs ik er nog op dat deze motie niet
is bedoeld om mensen ongewild over de streep te trekken. Zij is vooral bedoeld
voor die mensen die nog geen besluit hebben genomen. Ik wil hen erop laten
wijzen dat er op dit moment mogelijkheden zijn om de registratie naar keuzen
te laten plaatsvinden.Voorzitter! Dan wil ik kort iets zeggen over de xenotransplantatie. De
brief die de minister de vorige week heeft toegezegd hebben wij inmiddels
gekregen. Ik zal niet op de inhoud ervan ingaan, want ik vind dat daar nu
geen tijd voor is. Ik meen dat we hierover in een later stadium moeten spreken.
Ik ga ervan uit dat in de tussentijd geen stappen worden gezet waarover we
eerst nog zouden moeten spreken.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik kan mij iets voorstellen bij het idee om deze brief op
een ander moment te bespreken. Is mevrouw Van Blerck ook van mening dat de
brief die wij hebben ontvangen, niet beantwoordt aan datgene wat haar in eerste
termijn voor ogen stond, namelijk een moratorium op verder onderzoek inzake
xenotransplantatie?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):In de brief staat dat door de minister niet wordt gekozen voor een wettelijk
moratorium. In haar antwoord in eerste termijn heb ik de minister vorige week
horen zeggen dat zij naar Gezondheidsraad heeft verwezen en dat zij het daarmee
eens is. Ik meen dat we hierover nog eens zouden moeten spreken om erachter
te komen hoe we een ander moeten interpreteren.Voorzitter! Ik wil voorts iets zeggen over de sigarettenreclame, mede
met het oog op andere convenanten met de industrie die de minister op wellicht
aanpalende terreinen wil gaan sluiten. Dan heb ik het vooral over de betrouwbaarheid
van de overheid als het gaat om het maken van afspraken. Vorige week hebben
we hierover kort gesproken tijdens een interruptiedebatje. Ik heb begrepen
dat er door het ministerie van VWS geen verslag is gemaakt dat is geaccordeerd
door de tabaksbranche. Een verslag heb ik trouwens niet gezien, laat staan
dat dat geaccordeerd is.Er is in het overleg niet afgesproken dat de resultaten van de in het
regeerakkoord genoemde bedrijfseffectentoets zal worden betrokken bij de Tabakswet
2. Ik meen dat het goed is dit nog eens te zeggen. In het algemeen overleg
van de vaste commissie van 26 september 1997 heeft de minister bevestigend
gereageerd op de stelling van de industrie, dat ze ervan uit mag gaan dat
na afloop van de code in principe de mogelijkheid openstaat om door te gaan
met zelfregulering. Er staat: het is de bedoeling het huidige traject van
zelfregulering straks kritisch, maar ook open en eerlijk te evalueren. Er
zijn in de afgelopen periode meer van dit soort uitlatingen gedaan, maar als
je zoiets zegt, moet je open en duidelijk blijven en de afspraken nakomen,
opdat in de toekomst convenanten kunnen worden afgesloten. Ik meen nog steeds
dat een convenant, met wie dan ook, dus ook met de detailhandel over het niet
verkopen van tabaksproducten aan jongeren onder de 16 jaar, moet worden nagekomen.
Het draagvlak is voor de mensen op de werkvloer, dus voor degenen die de afspraak
moeten uitvoeren heel belangrijk.De heer Oudkerk (PvdA):Waar gaat het u nu precies om? Wat de Tabakswet 2 betreft, het implementeren
van de Europese richtlijn, zegt de VVD toch niet dat wij dat niet moeten doen
in Nederland en dat wij maar gewoon moeten doorgaan met zelfregulering? Of
gaat het u alleen maar om een betrouwbare overheid? Dat moet wel duidelijk
worden.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als is afgesproken dat de code wordt geëvalueerd, dan moet je dat
sowieso doen om na te gaan of men zich eraan heeft gehouden, ook in het kader
van latere afspraken met anderen. Er is in eerdere instantie gesproken over
een maximale overgangsperiode van drie jaar tussen het einde van deze periode
en het in werking treden van de code. Zonder dat daarover met de branche is
gesproken, wordt er ineens van afgezien. Ook dat animeert natuurlijk niet
om vervolgens met diezelfde overheid afspraken te maken. Het lijkt mij niet
zo netjes om als het even niet uitkomt, te zeggen: laat dan maar zitten. Het
gaat mij echt alleen om de betrouwbaarheid ten opzichte van elkaar. Ik wil
het er nu even niet over hebben hoe ongezond roken is voor eenieder en vooral
voor de jeugd. Daarover zullen onze meningen niet uiteenlopen.Voorzitter! Tot slot wil ik de motie op stuk nr. 22 intrekken die ik mede
namens de heer Oudkerk en mevrouw Van Vliet heb ingediend tijdens de behandeling
van het JOZ over de effecten van extramuralisering en met name de ramingen
en het te ontwikkelen beleid. De minister heeft toegezegd dat dit op zeer
korte termijn zal beginnen.De voorzitter:Aangezien de motie-Van Blerck-Woerdman c.s. (26204, nr. 22) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! In haar antwoord in eerste termijn zei de minister op een
gegeven moment: iedereen weet zich verzekerd van de beste zorg die beschikbaar
is. Ik dacht eerst: dat is mooi, dat klinkt mooi. Daarna dacht ik: was het
maar waar. Toen ik de zin later in het stenogram nog een keer las, dacht ik:
ja, dat kan iedereen wel beweren; 'iedereen weet zich verzekerd van de beste
zorg die beschikbaar is'. De vraag is natuurlijk welke zorg beschikbaar is.
Voor veel gehandicapten is niet de beste zorg beschikbaar. Voor veel ouderen is niet de beste zorg beschikbaar. Hetzelfde geldt voor
chronisch zieken. Zelfs ernstig zieke kinderen krijgen niet de beste zorg.
Op schriftelijke vragen over de problemen op de intensive care voor kinderen
en ook bij deze begrotingsbehandeling antwoordt de minister dat dit de verantwoordelijkheid
van de ziekenhuizen is. Dit is al jaren een probleem. Ik vind dat de minister
nu eens de verantwoordelijkheid moet nemen om een oplossing te zoeken voor
dit probleem, uiteraard samen met het veld. Daarom dien ik de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het voorkomt dat ziekenhuizen ernstig zieke kinderen
afwijzen door gebrek aan plaats op de intensive care vanwege beddentekort,
tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen of artsen;overwegende, dat maximale inspanning gewenst is om vermijdbare sterfte
en blijvende gezondheidsschade bij deze kinderen te voorkomen;verzoekt de regering zo spoedig mogelijk doch uiterlijk voor 1 maart 1999
met voorstellen te komen hoe deze plaatsingsproblemen op korte termijn worden
opgelost,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant en Van der Vlies. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31 (26200 XVI).Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! De bureaus jeugdzorg werken niet zolang de achterdeur verstopt
blijft vanwege de lange wachtlijsten. De knelpunten in de jeugdzorg moeten
worden opgelost, onafhankelijk van de mogelijke fiscalisering van de omroepbijdrage.
Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de jeugdhulpverlening circa 7000 kinderen wachten
op opname of behandeling;overwegende, dat om de gemiddelde wachttijd terug te brengen tot hooguit
twee maanden, extra middelen nodig zijn;overwegende, dat het oplossen van deze knelpunten niet gekoppeld dient
te zijn aan mogelijke fiscalisering van de omroepbijdrage;verzoekt de regering, indien de fiscalisering niet doorgaat of minder
opbrengt dan geraamd, alsnog extra middelen ter beschikking te stellen voor
het oplossen van de knelpunten in de jeugdzorg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant, Van Gent en Van der Vlies.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32 (26200 XVI).Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Ik kom op de eigen bijdrage AWBZ voor mensen met een partner
thuis. De staatssecretaris heeft zelf als Kamerlid gezegd dat hier een fout
in zit. Dit weekend zei zij op televisie dat zij dit liever gisteren had opgelost
dan dat zij dat vandaag doet. Als het een fout is en als deze technisch echt
niet sneller hersteld kan worden, kan dit dan niet met terugwerkende kracht
gedaan worden? Ik heb op dit punt de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de eigenbijdrageregeling in de AWBZ problemen in de
toegankelijkheid van zorg veroorzaakt, met name bij partneropname;constaterende, dat de eigenbijdrageregeling in de AWBZ bij partneropname
ertoe leidt dat een groep mensen in financiële problemen komt met zeer
ingrijpende gevolgen;verzoekt de regering voor 1 januari 1999 met een oplossing te komen en
maatregelen zo snel mogelijk te laten ingaan, zo nodig met terugwerkende kracht
tot 1 januari 1999,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant, Dankers en Hermann. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 33 (26200 XVI).Mevrouw Kant (SP):In de schriftelijke antwoorden inzake de dieetkosten verwijst de minister
naar de komende belastingmaatregelen. Ik vind dit niet het geëigende
middel om dit probleem op te lossen. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een aantal groepen chronische patiënten om medische
redenen een streng dieet moeten volgen en dat de kosten hiervan aanzienlijk
kunnen zijn;overwegende, dat maatregelen nodig zijn die gericht zijn op het ondersteunen
van chronisch zieken;overwegende, dat dieetproducten net als dieetpreparaten medisch noodzakelijk
zijn;verzoekt de regering op korte termijn met maatregelen te komen ter ondersteuning
van de dieetkosten bij deze groepen patiënten, bijvoorbeeld door opname
in de AWBZ of de regeling hulpmiddelen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kant. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34 (26200 XVI).Mevrouw Kant (SP):Mevrouw de voorzitter! Tot slot kom ik op de geneesmiddelenreclame en
de Kantmarketing. In Wall Street Journal van 26 november riep EU-commissaris
Bangemann ertoe op om publieksreclame voor geneesmiddelen en verkoop via Internet
toe te staan. De noodzaak van een tegenoffensief op dit punt
lijkt mij meer dan duidelijk. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat door middel van objectieve informatie, formularia en
samenwerking tussen zorgverleners gestreefd wordt naar verstandig en zuinig
voorschrijven van geneesmiddelen;constaterende, dat de farmaceutische industrie veel marketingtechnieken
inzet om haar producten te promoten;overwegende, dat door deze promotie het gevoerde beleid kan worden doorkruist
via marketing;verzoekt de regering met een plan van aanpak te komen waarin een inventarisatie
staat van alle promotieactiviteiten, de maatregelen die worden genomen om
ongewenste activiteiten terug te dringen en de wijze waarop monitoring, toezicht
en effectieve sancties uitgevoerd gaan worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kant. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35 (26200 XVI).De heer Oudkerk (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Als ik het goed heb kunnen volgen, heeft mevrouw
Kant het in haar motie over een plan van aanpak om de promotieactiviteiten
in kaart te brengen. Ik hoop dat zij daarbij ook denkt aan dingen waarvan
wij denken dat het geen promotieactiviteiten zijn. Andere activiteiten als
het uitzetten van wetenschappelijk onderzoek blijken achteraf vaak op marketing
te berusten. Waar het mij om gaat, is dat de niet zo zichtbare promotieactiviteiten
in kaart gebracht moeten worden. Promotieactiviteiten zijn wel duidelijk:
ze willen iets verkopen. Dan gaat het net als met iemand die zijn voet tussen
de deur zet. Die komt met een prachtig verhaal, maar ondertussen blijkt het
alleen maar om het product te gaan. Ik neem aan dat mevrouw Kant hier ook
op doelt met haar motie.Mevrouw Kant (SP):Uiteraard doel ik met mijn motie op alle promotieactiviteiten om medicijnen
bij een arts in de pen te krijgen. Tijdens de behandeling van het JOZ heb
ik een notitie ingediend met vijf voorstellen. Uiteraard doel ik op al die
promotieactiviteiten, maar zo nodig moet er ook gespeurd worden naar activiteiten
die overigens nog plaatsvinden. Daarom heb ik in het in mijn motie ook over
een plan van aanpak. Misschien is er namelijk wel meer gaande dan wij weten.
En daar moeten wij bovenop zitten.Mevrouw Van Vliet (D66):Mevrouw de voorzitter! Allereerst dank ook ik de bewindspersonen voor
de uitgebreide behandeling, en wens hun succes in de verdere implementatie
van de meerjarenafspraken. Er is namelijk nog veel te doen. De moties die
ik wilde indienen, heb ik reeds bij het JOZ ingediend, dus mij rest een viertal
vragen waarop naar onze mening nog niet voldoende antwoord is gegeven.De eerste vraag betreft een aantal vragen die mijn fractie had gesteld
over de alternatieve behandelwijzen. De minister is in haar schriftelijke
beantwoording met name ingegaan op de strengere aanpak die nodig zou zijn
ten aanzien van uitwassen, zoals die in de afgelopen weken in de pers zijn
gekomen. De fractie van D66 had daar echter een andere kant aan toegevoegd,
namelijk die van het wijdverspreid gebruik, de keuzevrijheid van therapie
en de bescherming van patiënten. Landen om ons heen, zoals Duitsland,
Frankrijk, Italië en Oostenrijk, zijn toch bezig met het implementeren
van wat regelgeving om op dat gebied wat aan kwaliteitszorg te doen. Ik had
de minister gevraagd hoe het daar in Nederland mee staat. Daarop is in onze
visie geen antwoord gekomen. Wij zouden graag zien dat dat óf vanavond
komt, óf dat het antwoord wordt meegenomen in de notitie die nog verschijnt
over de uitwassen en de strengere aanpak daarvan, zodat wij beide zijden kunnen
benaderen.De tweede vraag betreft de fysiotherapeuten. Ik had tegen de minister
gezegd dat nog geen antwoord is gekomen op de vraag of in deze kabinetsperiode
de reeds drie jaar staande afspraak over aanpassing van het kostendeel van
het tarief van de fysiotherapeuten zal worden uitgevoerd. Kan de minister
daar nog eens nader op ingaan?De derde vraag betreft de organisatie Per Saldo. Het antwoord van de staatssecretaris
is op zichzelf helder. Zoals zij aangeeft, was er vanaf het begin sprake van
een afbouwsubsidie, in plaats van een structurele subsidie. Het probleem is
echter dat er mogelijk vijf mensen met een handicap ontslagen zouden moeten
worden, die daar tot nu toe werkzaam waren. Ook daarin hoort de Kamer zich
in principe niet te mengen, maar één vraag rest mij toch. Is
er bijvoorbeeld overleg geweest met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
om te kijken of er in het kader van reïntegratiemaatregelen en allerlei
aanpalende maatregelen nog mogelijkheden zijn? Ziet de staatssecretaris nog
kans die route na te gaan?De heer Rouvoet (RPF):U zegt dat er dingen zijn waarin de Kamer zich niet moet bewegen. Ik herinner
mij dat u bij de behandeling van het JOZ meer structureel de vraag over de
financiering van Per Saldo hebt gesteld. Mag ik hieruit afleiden dat u toch
ook wel voelt voor een meer structurele bijdrage van de kant van het departement,
zodat Per Saldo zijn taken naar behoren kan uitvoeren? Of heeft u ook daarmee
niet zo heel veel te maken?Mevrouw Van Vliet (D66):Ik heb in mijn inbreng bij het JOZ nooit gesproken over een al dan niet
structurele subsidie voor Per Saldo. Ik heb geïnformeerd wat er precies
klopte van het verhaal dat een bepaald deel van de subsidie wegviel, waarvoor
dat zou moeten zijn en of er mogelijkheden waren om in dat kader nog eens
te bekijken wat er zou kunnen gebeuren. Ik zeg net dat het antwoord van de
staatssecretaris helder is dat het een tijdelijke en geen structurele subsidie
was. In dat kader kan ik niets anders zeggen dan dat zij een duidelijk antwoord
heeft gegeven. Het gaat mij echter toch aan het hart. Daarom vraag ik of er
aanpalende maatregelen zijn. Ik vind dat op dit moment de uiterste stap die
de Kamer op dit punt nog kan zetten.De heer Rouvoet (RPF):In de begroting voor het tweede halfjaar van 1998 is de afbouw van het
tijdelijke deel, dus van de beheerstaken, al verdisconteerd. Verder was de
begroting voor 1999 juist gebaseerd op dat al gekorte deel. Juist als u informatie
aan het verzamelen bent, moet het u toch aan het denken zetten dat in het
tweede halfjaar van 1998 nog weer zal worden gekort, wat toch wel een merkwaardige
move is geweest? Of accepteert u dat?Mevrouw Van Vliet (D66):De vraag van de heer Rouvoet is mij eigenlijk niet geheel helder. Ik neem
aan dat hij doelt op afspraken die Per Saldo nog zou hebben gemaakt op basis
van de oude subsidieregeling, terwijl nu sprake is van een nieuwe subsidieregeling.
Eerlijk gezegd kan ik er niet meer van maken. Misschien kan de heer Rouvoet
dit nog even toelichten.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb het antwoord van de staatssecretaris tijdens de behandeling van
het JOZ aldus begrepen. Zij zegt dat het te maken heeft met de afbouw van
de beheerstaak; dat wisten wij natuurlijk ook al. Tegelijkertijd krijgen wij
nu die informatie aangereikt. Dat leek mij een vrij helder verhaal. Ik heb
om die reden in eerste termijn gevraagd hoe het nu precies zit. Het is mij
en anderen namelijk gebleken – mevrouw Dankers heeft daarover zojuist
een motie ingediend – dat de aanvraag voor 1999 was gebaseerd op de
goedgekeurde begroting voor 1998, het tweede halfjaar; daarin was de afbouw
van de beheerstaak al verdisconteerd. Dan is het merkwaardig dat onder verwijzing
naar de tijdelijke subsidie ten opzichte daarvan wordt gezegd dat men wil
korten. Dat was het punt. Het behoort wel degelijk tot de taak van de Kamer
om te bezien of dit nu hetgeen is wat van de bewindslieden mag worden verwacht.Mevrouw Van Vliet (D66):Dat is dus niet een vraag die door mijn fractie is gesteld. Mijn fractie
heeft dit andere punt aangedragen en niet het punt dat u nu noemt. Mijn fractie
wilde meer duidelijkheid krijgen over de vraag of er nu al dan niet sprake
is van een structurele subsidie. Daar is de staatssecretaris naar ons oordeel
heel duidelijk over geweest. Desalniettemin vond ik dat ik nog een laatste
vraag moest stellen over wat er nog aanpalend mogelijk is. Ik laat u natuurlijk
vrij om de andere vragen nog een keer te stellen.Voorzitter! Ik wil nog even het punt van de Brijderstichting aan de orde
stellen, omdat dat nog niet geheel duidelijk is. Over dit onderwerp zijn door
diverse leden vragen gesteld. Het antwoord op die vragen was dat de problematiek
rondom de Brijderstichting zal worden betrokken bij de actualisering van de
bouwprioriteiten. In aanvulling hierop vraag ik wat dat nu inhoudt. Wordt
het dan geregeld of gaan wij dan bezien of het geregeld gaat worden? Kan de
minister hierover nog wat helderder kunnen zijn? Het zou ons namelijk een
lief ding waard zijn als het dan geregeld kan worden.Ten slotte wil ik nog een korte opmerking maken over een onderdeel van
het sportbeleid. De staatssecretaris gaf in de richting van de D66-fractie
aan dat er in het kader van de sport geen sprake is van de WIK-regeling. Dat
was ons zeer duidelijk. Wij hebben echter onze aarzelingen uitgesproken of
er sprake moet zijn van een regeling à la de WIK. De staatssecretaris
heeft tijdens de beantwoording duidelijk gezegd dat zij beide opties wil bezien,
te weten enerzijds de mogelijkheid om een regeling zoals die bestaat voor
de kunstenaars hierop van toepassing te verklaren en anderzijds de mogelijkheid
om het Fonds voor de topsport hiervoor aan te wenden. Wij wachten dit rustig
af.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik spreek hier mede namens de fractie van het GPV. Ik dank
de bewindslieden voor hun beantwoording in eerste termijn. Ik loop kort nog
een aantal punten langs.Wat betreft de GGZ en het AMW heb ik gewezen op het belang dat wij hechten
aan een discussie over de achtergronden en oorzaken van de toenemende problemen
en knelpunten in de GGZ. Ik meen dat dit heel goed mogelijk is naar aanleiding
van de ons toegezegde beleidsvisie die wij dezer dagen tegemoet kunnen zien.
Laat ik het zo zeggen: dweilen vind ik prima, maar ik weet graag waar de kraan
zit. Ik denk dat wij dat in het debat over de beleidsvisie met elkaar kunnen
bespreken.Aangaande de identiteitsgebonden zorg in relatie tot de regiovisie heb
ik in eerste termijn en ook al bij de bespreking van het JOZ mijn zorgen geuit,
gelet ook op de praktijkervaringen in onder andere de jeugdhulpverlening,
de GGZ en de verslavingszorg. Ik heb gewezen op Gliagg De Poort en stichting
De Hoop. Verder heb ik gevraagd naar de ruimte voor eventuele bovenregionale
levensbeschouwelijke initiatieven. In dit verband heb ik goed genoteerd dat
de minister van mening is, hetgeen ook uit haar schriftelijke beantwoording
blijkt, dat ook bij regionalisering in de zorg het aspect van de levensbeschouwing
niet genegeerd kan worden. Bij verschillende gelegenheden, waaronder de bespreking
van de beleidsvisie GGZ, kom ik daar graag op terug.Ten aanzien van de Brijderstichting sluit ik mij graag aan bij de vraag
van mevrouw Van Vliet. Ook bij mij was er op dat punt enige onduidelijkheid.Ik dank met name de minister omdat zij nu eenmaal de meeste toezeggingen
aan mij heeft gedaan, maar dat is niet onvriendelijk bedoeld tegenover de
staatssecretaris. Een van de toezeggingen betreft XTC en houseparty's, waarover
ik nogal bezorgd ben. Ik heb begrepen dat wij eind januari een standpunt van
de minister over XTC kunnen verwachten en dat zij daarbij ook een aantal andere
zaken zal betrekken, zoals de houseparty's.Over de verkeerscontroles na houseparty's schrijft de minister dat verplichte
verkeerscontroles alleen zijn toegestaan als de weggebruikers er op grond
van hun gedrag van worden verdacht onder invloed te verkeren van drugs. Mij
dunkt, daarover hoeft bij een houseparty weinig twijfel te bestaan. Daar liggen
riante mogelijkheden. Wil de minister dit betrekken bij haar standpuntbepaling
van eind januari? Wil zij – eventueel in overleg met collega's –
de mogelijkheden nagaan van stelselmatige verkeerscontroles na houseparty's?
Ook na een wijnvakbeurs wil nog wel eens een alcoholcontrole gehouden worden.
Die controles zijn meestal redelijk succesvol.De heer Oudkerk (PvdA):Hoe denkt u over de problematiek van de alcoholverslaving? Dat is ook
een groot maatschappelijk probleem en daar hoor ik u niet
over.De heer Rouvoet (RPF):Uit het feit dat ik u op dit punt niet kritisch geïnterrumpeerd heb,
kunt u afleiden dat wij uw pleidooi terzake steunen. Wij gaan het debat met
de minister hierover graag aan. Ik kan het ook anders zeggen. Ik ken u als
een trouw lezer van alle verkiezingsprogramma's. Als u de programma's van
de partijen namens welke ik het woord voer, nog eens doorleest, zult u zien
dat er behartigenswaardige passages in staan over verslaving in het algemeen.
Ook over gokverslaving, zo zeg ik tegen de heer Rijpstra.In eerste termijn heb ik de medisch-ethische aspecten een blinde vlek
in het regeerakkoord genoemd. Het zwijgt over deze dringende kwesties, met
uitzondering van een passage over euthanasie. Daar werd ik overigens allerminst
vrolijk van. Ik heb genoteerd dat ik over het protocol ten aanzien van kloneren
een brief zal krijgen met een nadere toelichting van de minister op de achtergronden
van de interpretatieve verklaring. Ik zie die brief met belangstelling tegemoet.
Wij kunnen dan zien of er reden is om daarover verder door te spreken. Los
van het bekende verschil van mening over de eerste veertien dagen krijg ik
graag opheldering over de 'rest' van de periode tot aan de geboorte.Ik heb gevraagd wanneer het wetsvoorstel inzake experimenten met embryo's
nu eindelijk de Kamer zal bereiken. In de begroting wordt gemeld dat dit wetsvoorstel
in voorbereiding is. Dat is echter al zestien jaar het geval. Dit is al het
vijfde of zesde kabinet dat zich hiermee bezighoudt. Iedere keer wordt het
voorstel weer gewijzigd en vervolgens teruggenomen. Voorzitter! De antwoorden
op mijn schriftelijke vragen over het Hubrechtlaboratorium wacht ik met belangstelling
af. Ik krijg echter graag vandaag meer duidelijkheid over de termijn waarop
dit wetsvoorstel naar de Kamer wordt gestuurd.Ik heb de brief over de xenotransplantatie goed gelezen. De strekking
is duidelijk. Het kabinet vindt een moratorium ongewenst. De minister heeft
gezegd dat de Gezondheidsraad materieel gezien wel voor een moratorium pleit.
Zij heeft echter ook gezegd dat voordat er vooronderzoek plaatsvindt, laat
staan klinische proeven genomen worden, het maatschappelijk debat in Nederland
de ruimte moet krijgen. Dat vond ik verheugend om te horen. De brief gaat
in een andere richting. Ik weerspreek de opmerking van de minister dat een
moratorium betekent dat de weg voorgoed is afgesloten. Kenmerk van een moratorium
is juist dat het een tijdelijk karakter heeft. Daarover mag geen spraakverwarring
ontstaan. Mij gaat het om het tijdelijk stoppen van het onderzoek inzake xenotransplantatie.
Het is zeer veelomvattend en het kost zeer veel geld, terwijl het nut zeer
onzeker is.De risico's van toepassing zijn enorm. Die risico's worden overigens niet
verduidelijkt door het onderzoek, maar zijn alleen via klinische toepassing
aan het licht te brengen. Op dit moment is xenotransplantatie een sprong in
het duister. De minister heeft in eerste termijn gezegd dat de eerste patiënt
die een dergelijke operatie ondergaat, veel sterkte toegewenst mag worden
in verband met de enorme risico's. Voorzitter! Mijn stelling is dat eerst
het maatschappelijk debat hierover gevoerd moet worden. Het lijkt mij goed
om apart over de brief van 27 november jl. te spreken. Met mevrouw Van Blerck
ben ik nieuwsgierig naar de termijn waarop verder onderzoek op grond van die
brief kan plaatsvinden. Tot het debat met de Kamer moet er echter pas op de
plaats gemaakt worden. Ik krijg graag op dat punt een toezegging van de minister.Voorzitter! Ik heb twee jaar geleden naar het Humane genome project gevraagd.
De minister heeft mij toen beloofd dat zij in overleg met haar collega van
OCW zou treden, waarna de Kamer over dit project en aanverwante zaken geïnformeerd
zou worden. Ik kan het mis hebben, maar volgens mij hebben wij daar nooit
meer iets van gehoord. Wil de minister daar alsnog op ingaan?Op het punt van de gehandicapten wil ik nog een opmerking maken over het
wetsvoorstel inzake discriminatie. In de begroting staat dat bezien wordt
of een wetsvoorstel kan worden voorbereid. Ik heb begrepen dat die vraag inmiddels
bevestigend is beantwoord. Daar ben ik blij om, want dat was ook al toegezegd.
Wij zien dat wetsvoorstel dus graag tegemoet. Het punt van de mobiliteit weegt
zwaar en ik zal daar graag op terugkomen. Wat de strafrechtelijke component
betreft, begrijp ik de opmerking dat het een wat andere structuur heeft dan
het civielrechtelijke deel waar de participatiewetgeving over gaat. Toch bekruipt
mij de nodige ongeduld op dat punt. Misschien is het goed als de Kamer op
dat punt, parallel aan het traject van de bewindspersonen, haar verantwoordelijkheid
neemt. Ik heb tot nu toe namelijk heel weinig bereidheid van de kant van het
kabinet bespeurd om op het strafrechtelijke vlak iets te doen. Dat vind ik
jammer, omdat het de Kamer wel degelijk ernst is op dat punt. Dat is immers
al bij meer gelegenheden gebleken. Maar dat moeten wij dan maar tegen die
tijd zien.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van mevrouw Dankers over Per Saldo.
Ik heb haar motie dan ook graag medeondertekend.Ik kom aan mijn laatste punt. In de Kamer is in het verleden meermalen
gesproken over de nieuwe opzet van de leeftijdsclassificatie bij films en
video. Vanuit de Kamer is er toen op aangedrongen om de Nederlandse filmkeuring
hierbij te betrekken. Inmiddels is ons duidelijk geworden dat dit in het geheel
niet is gebeurd. Dat is tegen de afspraken in. Ik wil de staatssecretaris
vragen om het nieuwe instituut, het Nikan, duidelijk te maken dat de filmkeuring
bij de nieuwe opzet betrokken behoort te worden en dat gebruik gemaakt zal
moeten worden van de daar aanwezige expertise. Dat is in lijn met eerdere
toezeggingen van de vorige staatssecretaris. Ik wil de staatssecretaris voorts
vragen of het juist is dat per 30 december a.s. Europese regelgeving met betrekking
tot filmclassificatie moet zijn geïmplementeerd. Voorzover wij hebben
kunnen nagaan, heeft niemand de opdracht gehad om die implementatie voor te
bereiden of te begeleiden, terwijl andere landen al klaar zijn. Dat lijkt
mij niet zo netjes. Ik hoor graag een toelichting op dit punt.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ik wil graag de bewindslieden dankzeggen voor hun
beantwoording. Er kwamen in de bijdrage in eerste termijn van de minister
enkele principiële onderwerpen aan de orde. Ik noem xenotrans plantatie,
euthanasie en het onderzoek op en met embryonale stamcellen. Ik heb geconstateerd
dat de SGP-fractie en de minister het bepaald niet met elkaar eens zijn over
wat wel en niet kan en wat wel en niet mag, maar wij zijn daarover gelukkig
op een waardige wijze met elkaar in gesprek. Ik spreek de wens uit dat wij
dat gesprek kunnen vervolgen. Ik sluit mij overigens aan bij de opmerkingen
van collega Rouvoet op dit punt.Dat geldt ook voor de levensbeschouwing en de levensbeschouwelijke instellingen.
Daarbij gaat het om bovenregionaal, soms landelijk, versus de regionalisering.
In de schriftelijke antwoorden is helder gesteld dat de levensbeschouwing
niet buiten beeld kan blijven als een regiovisie wordt ontwikkeld. Er wordt
ook gezegd dat de betreffende instellingen royaal hun plaats moeten behouden.
Bekende voorbeelden zijn inderdaad de stichting De Hoop en Gliagg De Poort,
maar er zijn er wel meer. Ik dank de minister voor die benadering en hoop
dat het effect zal mogen sorteren.De SP- en de SGP-fractie hebben samen schriftelijke vragen gesteld over
de IC-beddenproblematiek. Uit de beantwoording daarvan is helder geworden
dat er een probleem is dat opgelost moet worden. Daarom heb ik die motie medeondertekend.Dat heb ik ook graag gedaan met de motie over Per Saldo van mevrouw Dankers.
In 1998 is inderdaad in een beroepszaak bij VWS uitgesproken dat Per Saldo
geen projectsubsidie ontvangt maar recht heeft op een instellingssubsidie.
Die is structureel en buiten discussie. Maar dan gaat het vervolgens nog om
de consequenties van dat deel van de taak die overgeheveld is en dus afgebouwd
moest worden, maar ook om het toekomstperspectief om adequaat te kunnen blijven
functioneren.Met betrekking tot Buitenzorg Veenendaal zou ik willen zeggen dat drie
keer scheepsrecht is. Ik heb twee keer vernomen dat ik er iets over zou horen.
Ik heb echt goed geluisterd, maar ik heb nog steeds niets gehoord. Drie keer
is scheepsrecht, dus ik hoop dat ik daar klip en klaar antwoord op krijg.
Ook daar heb je de situatie dat de kosten voor de baat uitgaan. Dat is een
goede ontwikkeling die past in het beleid zoals wij dat met elkaar willen.
Zo'n ontwikkeling moet je niet frustreren, niet droogleggen, maar goed smeren.
Daarom doe ik een dringend beroep op de staatssecretaris om uitzicht te bieden
op continuering van die ontwikkelingstaak. Ze weet waar het over gaat. Dat
weet ik.Ten slotte heb ik twee moties en die spreken voor zichzelf.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat vorig jaar in het kader van de behandeling van het JOZ
1998 een motie (25604, nr. 17) is aanvaard, die onder meer ten doel had voor
de eerstkomende drie jaren 10 mln. extra te besteden voor taal- en spraakdiagnostiek;overwegende, dat in de beraadslagingen rond deze motie is overeengekomen
in drie achtereenvolgende jaren additioneel respectievelijk 2, 4 en 4 mln.
beschikbaar te stellen;constaterende, dat voor het jaar 1998 inderdaad 2 mln. beschikbaar kwam,
maar voor het jaar 1999 geen 4, maar 2 mln. daarbovenop, zodat op de totale
taakstelling momenteel nog 6 mln. resteert;verzoekt de regering het daarheen te leiden dat voor de jaren 2000 en
2001 het resterende bedrag in gelijke delen van 3 mln. per jaar beschikbaar
komt in de tot stand te brengen meerjarenafspraken voor genoemde jaren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 36 (26200 XVI).De heer Van der Vlies (SGP):De tweede motie gaat over de jeugdzorg. Daarover heeft de staatssecretaris
goede opmerkingen gemaakt, laat daarover geen enkel misverstand bestaan. Ik
wil haar overigens ook nog dankzeggen voor de 2 mln. voor wat ik net in de
zojuist ingediende motie heb neergelegd. Dat is op zichzelf niet niets. Dat
accepteer ik en dat respecteer ik ook, maar er moet in de komende jaren nog
een schepje bovenop. Vandaar de motie.Dan kom ik terug bij de motie over de jeugdzorg. Er is een onevenwichtigheid
ontstaan in de verdeling van gelden over de provincies. Dat is een kwantitatieve
kwestie. Er is ook een kwalitatief verschil tussen grote steden en de regio
en er is ook een meerjarenperspectief nodig. Met het oog op die randvoorwaarden
wil ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat terecht wordt voorzien in extra financiële middelen
ten behoeve van de jeugdzorg, teneinde deze beter te doen functioneren;overwegende, dat deze extra middelen op evenwichtige wijze moeten worden
verdeeld en in een meerjarenperspectief moeten worden ingezet;spreekt als haar oordeel uit dat bij de toedeling van deze extra middelen
aan de provincies en de grote steden rekening moet worden gehouden met in
het verleden ontstane verschillen tussen de provincies als het bijvoorbeeld
gaat om de uitgaven in guldens per jongere tot 19 jaar;verzoekt de regering te onderzoeken of er ook met het gehele veld van
de brede jeugdzorg meerjarenafspraken tot stand kunnen komen die de inspanningsverplichtingen
van de diverse geledingen in dat veld markeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Vlies, Middel, E. Meijer,
Eurlings, Van Vliet, Van Gent, Kant en Rouvoet.Zij krijgt nr. 37 (26200 XVI).Het is mij gebleken dat de bewindslieden behoefte hebben aan een korte
schorsing om de moties te ordenen en van een oordeel te voorzien.De vergadering wordt van 21.45 uur tot 21.55 uur geschorst.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Ik dank de geachte afgevaardigden voor hun inbreng
in tweede termijn waarin ook een groot aantal moties is ingediend. Wij hebben
besloten daar nu mondeling op te reageren, maar dat te doen volgen door een
schriftelijke ronde waarin wij wellicht iets uitvoeriger onze argumentatie
kunnen neerleggen.Mevrouw Dankers vroeg waarom een ongedifferentieerde korting van 300 mln.
is toegepast op de instellingen. Die korting echter is wel degelijk gedifferentieerd
en wel op grond van het aandeel van de materiële kosten in de kosten
van bepaalde type intramurale instellingen. Op grond daarvan is die 300 mln.
toebedeeld.Zij stelde vervolgens drie vragen over het WHO-centrum, de geestelijke
verzorging in instellingen en de Brijderstichting, maar de eerste twee vragen
zal ik schriftelijk antwoorden.Ook de heer Van der Vlies en mevrouw Van Vliet hadden vragen over de Brijderstichting.
Het is bekend dat er veel wensen zijn voor bouwactiviteiten voor GGZ-voorzieningen.
Op dit moment worden met de sector alle projecten doorgelopen in het kader
van de bouwprioriteiten. Als er ruimte ontstaat, staat de Brijderstichting
in ieder geval hoog op de lijst, maar ik moet het wat voorwaardelijk formuleren.
Gelet op de afspraken is er geen echte groeiruimte beschikbaar en kan ik het
dus niet hard toezeggen, maar ik zal de Kamer zo snel mogelijk laten weten
of wij aan deze wens kunnen voldoen. Het gaat tenslotte om slechts enkele
miljoenen guldens en ik heb goede hoop dat in 1999 een dergelijk bedrag kan
worden vrijgespeeld in het nalopen van al die bouwprioriteiten en actualiseringen.Mevrouw Dankers heeft haar motie over de bekende 200 mln. gewijzigd naar
aanleiding van de behandeling van het JOZ. Gelet op het advies van de commissie-Van
Voorden en gelet op de mogelijkheden die in het regeerakkoord in het leven
zijn geroepen, waarbij mevrouw Dankers duidt op de uitgavenreserve van 1 mld.,
overigens op te bouwen in vier keer 250 mln., verzoekt zij om ter dekking
van die OVA-verhoging de uitgavenreserve aan te spreken. Kennelijk heb ik
het nog steeds niet duidelijk genoeg uitgelegd, want mevrouw Dankers denkt
dan dat die 200 mln. waarmee de OVA-kosten nu worden gedekt, vrijvallen voor
volume. Ik heb al eens uitgelegd, volgens mij ook op schrift, dat dit geenszins
het geval is. Als mijn collega's al 200 mln. uit die reserve voor dit doel
beschikbaar willen stellen – ik betwijfel dat, want die reserve is toch
bedoeld voor ruilvoetproblemen en onverwachte tegenvallers en geen van beide
is hier aan de orde – dan zouden de 200 mln. die ik nu heb ingezet,
terugvloeien in de schatkist. Ik zou daar dus een lelijk verlies door lijden.
Het zicht dat ik dan uit de uitgavenreserve ooit nog eens 200 mln. kan krijgen,
is daarmee weg en die andere 200 mln. eveneens. Het is dus een en al treurnis
en ik zal dat dus ook niet doen!Mevrouw Dankers (CDA):Als het wel zo zou zijn en gelet op de dekking die de minister zelf heeft
aangegeven voor die 200 mln., zou dat volume dan wel of niet voor de zorg
vrijkomen?Minister Borst-Eilers:Nee, het zijn nominale meevallers, correcties van verkeerde berekeningen.
Er is bijvoorbeeld geen rekening gehouden bij de opbrengst van de eigen bijdrage
met een indexatie. De ministerraad heeft gezegd dat dit geld moet worden ingezet
voor de correctie. In de loop van de jaren kan het daaruit structureel worden
gedekt. In de beginjaren heb ik nog wat nodig vanwege het feit dat de instellingen
weinig gebruik maken van de trekkingsrechten.Mevrouw Dankers (CDA):Dat bedrag van 200 mln. is structureel ter beschikking voor het volume
van de kosten van de zorg?Minister Borst-Eilers:Dat bedrag kan worden ingezet. Het gaat om een extra bijdrage van de overheid
in de loonkostenontwikkeling. Het is voor een nominaal doel. Als ik het niet
voor het nominale doel gebruik, kan ik het niet voor volume inzetten. Zo zijn
de regels. Ik dacht dat ik het een keer op schrift uiteengezet heb. Ik vind
het overigens fantastisch dat mevrouw Dankers het blijft proberen, die jacht
op die 200 mln. Ik moet haar helaas teleurstellen.Zij heeft een aantal aandachtspunten genoemd waarvan zij vond dat wij
die mee moesten nemen als wij verder nadenken over het stelsel. Ik dank haar
voor die suggesties. Ze zijn goed genoteerd.De heer Eurlings kwam terug op zijn waarnemingen van een succesvolle aanpak
van drugsverslaving in Duitsland waarbij ook ex-verslaafden werden ingezet
bij het afkicken. Hij heeft daarover een motie ingediend. Het enthousiasme
van de heer Eurlings is aanstekelijk, maar ik wil het pas tot het mijne maken
als wij ook wat meer informatie hebben. Nu heeft de heer Eurlings gezegd dat
een van mijn ambtenaren daar al een bezoek heeft gebracht. Ik heb mij er persoonlijk
nog onvoldoende in kunnen verdiepen. Ik vraag de heer Eurlings de motie aan
te houden totdat ik een definitieve reactie heb gegeven op zijn voorstel.
Ik vind het te vroeg om dat zonder meer toe te zeggen.De heer Eurlings (CDA):Ik sprak niet uit persoonlijke ervaring, maar vanuit een wetenschappelijk
rapport. In één gemeente zullen binnenkort activiteiten worden
opgestart. De experimenten moeten worden gefacilieerd opdat hiermee ervaring
kan worden opgedaan. Als de minister zegt dat zij nog niet voldoende op de
hoogte is van de methodiek en de resultaten, kan ik mij daarbij iets voorstellen.
Is het mogelijk om binnen enkele maanden, vóór 1 maart, met
een brief naar de Kamer te komen waarin wordt aangegeven wat zij van deze
methodiek vindt? Waarom die termijn? Zeer binnenkort wordt in Nederland met
dit experiment begonnen aan de basis. Er is vraag naar. Ik zou het een goede
zaak vinden als wij dit landelijk volgen en faciliëren. Over een of twee
jaar kunnen wij samen bekijken of het op grote schaal kan worden ingevoerd
en een echt onderdeel van het drugsbeleid kan zijn.Minister Borst-Eilers:Ik zeg toe dat ik de Kamer binnen enkele maanden mijn oordeel aan de Kamer
zal doen toekomen. Als er aan de basis allerlei experimenten zijn, dan stelt
men VWS daarvan altijd op de hoogte, zo men al niet langskomt om te vragen
of wij er wat geld voor hebben. Het is niet mijn bedoeling om zinvolle experimenten
in Nederland af te remmen. Wij zijn nog steeds op zoek naar een goede oplossing
van de problemen van ernstig verslaafden. Als dit een goede
suggestie is, moet die worden gevolgd. Ik herhaal mijn verzoek om de motie
aan te houden.De heer Eurlings (CDA):Ik houd de motie aan, aangezien ik het antwoord van de minister zeer redelijk
vind.De voorzitter:Op verzoek van de heer Eurlings stel ik voor, de motie-Eurlings c.s. (26200-XVI,
nr. 19) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! De heer Eurlings kwam namens de hele Kamer terug
op de vlaginstructie voor 15 augustus en de heer Middel heeft er ook enkele
woorden aan gewijd. Ik stel het op prijs dat de Kamer zich Kamerbreed hiervoor
heeft uitgesproken. Dat maakt het mij nog makkelijker aan het kabinet voor
te stellen op 15 augustus, de dag van de bevrijding van het hele Koninkrijk
der Nederlanden, voortaan te gaan vlaggen. Ik ben daar zelf altijd een voorstander
van geweest, maar in het vorige kabinet heeft dit niet geleid tot een besluit.
Nu, gesteund door de overtuiging van de Kamer en door mijn eigen overtuiging,
zal ik dit nog eens en op een goed moment aan de orde stellen, maar wel binnenkort.
Gelukkig zitten wij nog ver af van 15 augustus.Over het algemene maatschappelijk werk is gesproken door de heer Middel
en mevrouw Hermann. Zij hebben gezegd dat zij er bij de behandeling van de
sectorale beleidsvisie geestelijke gezondheidszorg graag op willen terugkomen.
Ik had ook verzocht dit in dat kader te bespreken, zodat ik er nu niet al
te veel over wil zeggen. Ik heb mij nog eens verdiept in de hoeveelheid geld
die indertijd bij de decentralisatie naar de gemeenten voor dit doel is gegaan.
In 1989 was het een bedrag van 188 mln. In 1996 zou dat op 210 mln. neerkomen.
In 1996, dus zeven jaar later, was de gemeentelijke subsidie aan het AMW evenwel
204 mln. Met andere woorden: de gemeenten hebben in die periode geen kans
gezien (of er in hun prioriteitenstelling niet voor gekozen) om er van jaar
tot jaar wat meer in te steken. Vanuit Den Haag is in die jaren een forse
groei tot stand gekomen in de investeringen in de ambulante GGZ. Ik kan mij
dan ook niet aan de indruk onttrekken dat de gemeenten aan het investeren
in het AMW wat minder hebben gedaan dan ik in ieder geval gehoopt had. Er
zijn wel gemeenten die de prioriteiten anders gelegd hebben. Maastricht, Heerlen
en Venlo hebben fors geïnvesteerd in het AMW en hebben wel een groeitraject
laten zien. Daar is ook geen sprake van wachtlijsten voor het AMW. In de richting
van de heer Eurlings zeg ik dus: de prijs gaat naar Limburg.Ik wil in de besprekingen die ik, zoals ik al zei, samen met collega Van
Boxtel ga voeren met de gemeenten, kenbaar maken dat ik mij zal inzetten om
de eerstelijns-GGZ – huisarts, eerstelijnspsycholoog en algemeen maatschappelijk
werk – te ondersteunen via consultfuncties vanuit de gespecialiseerde
GGZ en dat ik dit met meer enthousiasme zal doen als de gemeenten eens wat
meer in het AMW investeren. Het accres in deze kabinetsperiode is niet onaanzienlijk.
Ik weet dat het hun eigen verantwoordelijkheid is. Wij kunnen de gemeenten
nergens toe dwingen. Gelukkig hebben wij goede contacten met de gemeenten.
Misschien kunnen wij elkaar inspireren om op die manier iets te doen. Ik zal
de Kamer van het resultaat van die besprekingen op de hoogte houden. Als wij
de sectorale beleidsvisie GGZ bespreken, kan ik meedelen hoe de gemeenten
op dit voorstel gereageerd hebben.De heer Oudkerk had het over afrekenen, mevrouw de voorzitter. Verhalen
zijn mooi, maar hoe kunnen wij u afrekenen, wat is uw contract met de burger,
vroeg hij in modern politiek jargon. Mijn contract met de burger is dat die
5,6 mld. zal leiden tot meer zorg, meer samenhang in de zorg en minder wachtlijsten.
Om dat te bereiken, moet ik contracten sluiten met de verschillende partijen
in het kader van de meerjarenafspraken. Het gaat inderdaad, zeg ik ook in
de richting van mevrouw Van Blerck, echt om resultaatsverplichtingen en resultaten
die meetbaar zijn. Ik kan er alle begrip voor hebben als mevrouw Van Blerck
zegt dat zij de eerste fase meerjarenafspraken een mooie opzet vindt, maar
dat zij haar oordeel toch opschort tot zij de tweede en de derde fase gezien
heeft, omdat zij pas dan kan beoordelen of het werkt. De staatssecretaris
en ik gaan er ook hard mee verder, maar wij hebben echt het idee dat wij op
de goede lijn zitten.De heer Oudkerk had een aantal vragen. Ik begin met de kwestie van Europa.
Hij vroeg of ik de toezegging zou willen uitbreiden tot het pakket en de organisatie.
Later vroeg mevrouw Van Blerck naar de bijbetalingen. Er is een overzicht
van de verschillende Europese stelsels van gezondheidszorg. Dat is recentelijk
neergelegd in het Misoc-rapport van de EU. Daarin is ook een vergelijking
van het pakket opgenomen. Ik weet op dit moment niet uit mijn hoofd of er
ook een overzicht is van eigen betalingen. Als het daar niet in staat, zal
ik nagaan of er nog andere gegevens over bestaan. De gegevens die wij op dit
moment hebben, zal ik in ieder geval aan de Kamer zenden. U kunt dan bezien
of u er alle informatie uithaalt waarin u geïnteresseerd bent. Ook over
de organisatie van Europese gezondheidszorgsystemen zijn vergelijkende studies
gedaan. Ik zal dat materiaal aan de Kamer doen toekomen. Wat er dan nog mankeert,
zullen wij op een andere manier moeten uitzoeken. Maar ik dacht dat het meeste
er al ligt.De heer Oudkerk was een beetje teleurgesteld dat het speerpunt alcoholbeleid
schriftelijk is afgedaan. Ook in het regeerakkoord staat immers dat dit een
belangrijk punt is waarvoor het beleid geïntensiveerd moet worden. Er
komt een nieuwe alcoholnota. Die passage in het regeerakkoord heeft mij er
namelijk toe gebracht te besluiten om over de alcoholproblematiek een nota
uit te brengen. Daarin wil ik tegelijk een samenhang met ander genotsmiddelengebruik
aan de orde stellen. Ik ben het namelijk met de heer Oudkerk eens dat de alcoholproblematiek
zorgen baart en dat het wat is weggezakt. Niet alleen in het beleid –
wij hebben het immers altijd goed gevolgd – maar met name in de hulpverlening
zijn tekortkomingen.Ik kom nu bij de ziekte die samenhangt met de omstandigheden in het werk.
De heer Oudkerk zei al dat het natuurlijk nooit alleen het werk is; privé
doet er ook iets toe. Ik wil het daar even los van zien. Wij zijn bezig om
samen met de collega's van Sociale Zaken hier werk van te maken. De heer Oudkerk
had het over een preventieve meerjarenaanpak. Ik moet hem de techniek van
een meerjarenaanpak nog even tegoed houden, want ik weet niet
of wij het precies op die manier gaan doen. In ieder geval zullen de collega's
van Sociale Zaken en wij met alle betrokken partijen hierover in de komende
weken spreken. Wij hebben al een interne notitie laten maken door de ambtenaren.
Wij gaan proberen om hier echt hard aan te trekken. Het is natuurlijk een
voordeel dat werkgevers en werknemers zelf zeer geïnteresseerd zijn om
dit beter te gaan doen, met een betere afstemming van de verschillende partijen
die erbij betrokken zijn. Ook minister De Vries is zeer gemotiveerd. Ik denk
dan ook dat dit het goede moment is. Na afloop van die gesprekken zal ik de
Kamer op de hoogte stellen van de wijze waarop wij het gaan aanpakken. Ik
laat nu nog in het midden of het echt een meerjarenafspraak wordt. Ik beschouw
de geest van de motie wel als een ondersteuning van het beleid. Ik interpreteer
haar zo, dat het geen verplichting is om het te doen in de vorm van een meerjarenafspraak.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Ik vroeg dat alleen maar omdat de minister bijna alles wil
gieten in de vorm van een meerjarenafspraak. Dat is ook prima. Maar ik begon
mijn eerste termijn met de stelling dat de preventie een beetje een ondergeschoven
kindje is. Er is curatie en alles wat met care te maken heeft spreekt enorm
aan, terwijl iedereen van preventie denkt: eerst zien en dan geloven. De kost
gaat hier toch vaak voor de baat uit. Als dat in een meerjarenafspraak gestalte
zou kunnen krijgen, kreeg het misschien dezelfde waarde als de andere meerjarenafspraken.
Dat was de bedoeling.Minister Borst-Eilers:Ik begrijp dat en het zou ook heel best die vorm kunnen krijgen, maar
dat kan ik op dit moment niet keihard toezeggen.Voorzitter! Ik wil nog even ingaan op het geneesmiddelenbeleid, want het
valt mij op dat zowel de heer Oudkerk als mevrouw Van Blerck, hoewel zij beiden
via hun partij maar ook persoonlijk betrokken zijn geweest bij de ontwikkeling
van het plan zoals het in het regeerakkoord kort is samengevat, allebei toch
een zekere twijfel uitstralen. Dat vind ik natuurlijk wat bevreemdend, want
dat hadden wij misschien beter in de zomer kunnen constateren en hadden wij
een ander plan moeten neerleggen. Overigens had ik daar weer moeite mee gehad.
De kern van dit plan is namelijk dat je alle partijen een belang probeert
te geven bij lage prijzen. Dat is een totale structuurverandering. Ik zal
niet uit de doeken doen wat alle verschillende elementen zijn, maar dat zijn
er heel wat. Aan al die zaken wordt hard gewerkt. Mevrouw Van Blerck geeft
mij ook even de kans om dat te laten zien, maar ik geef mezelf niet zo heel
lang de kans daartoe. Dit moet natuurlijk heel nauwkeurig door het ministerie
gemonitord worden en zo halverwege 1999 moet toch zichtbaar zijn of je die
taakstelling voor dat jaar op die manier haalt. Zo niet, dan zul je het linksom
of rechtsom moeten aanscherpen. Dit dossier is heel belangrijk en ik geef
er persoonlijk ook alle voorrang aan. De heer Oudkerk zegt dat hij de onderbouwing
van 715 mln. niet heeft gezien. Ik weet niet precies wat hij daarmee bedoelt,
want jongstleden donderdag is er een brief naar de Kamer gegaan waarin die
onderbouwing is toegelicht. Misschien wil de heer Oudkerk het nog gedetailleerder
hebben. Het elektronisch voorschrijfsysteem huisartsen heeft een opbrengst
van 450 mln. Ik wil daarop nog wel een nadere toelichting geven als de heer
Oudkerk daar behoefte aan heeft. Er is een experiment gedaan met dat systeem.
In een aantal praktijken is bekeken wat het oplevert en dat wordt geëxtrapoleerd
naar alle huisartsen. Ik heb die 450 mln. echter niet allemaal ingeboekt,
omdat zulke bedragen kunnen tegenvallen. Het uit het pakket halen van de WTG-middelen
levert 390 mln. op en ik boek het maar in voor 130 mln., omdat ik rekening
houd met substitutie. Bovendien moet ik nog kijken wat ik eraan moet verminderen
vanwege de chronisch zieken. Dus als er nu één dossier is waarop
wij ons niet rijk gerekend hebben, is het dit wel. Dat geeft mij ook het vertrouwen
dat we dit bedrag moeten kunnen halen. Nogmaals, ik zal erbovenop zitten,
want het is te belangrijk om het bij wijze van spreken ook maar een week uit
het oog te verliezen.De heer Oudkerk (PvdA):Ik zal het geneesmiddelendebat hier niet voeren, want dan zijn we nog
wel even bezig. Maar ik wil op twee uitspraken van de minister reageren. Ik
was er inderdaad zelf bij van de zomer, want toen hebben we 'Koopmans' en
nog een aantal kortetermijnmaatregelen afgesproken. Daar neem ik ook helemaal
geen afstand van; wat mij betreft liever morgen dan overmorgen. De PvdA-fractie
heeft daar een aantal randvoorwaarden bij geformuleerd in verband met de WTZ
en dergelijke. Ik ga dat niet allemaal herhalen.In de tweede plaats hebben wij ook aanvullende maatregelen voorgesteld
en dat komt vanwege de 280 mln. overschrijding, die ons twee weken geleden
rauw op het dak viel en vanwege het feit dat van 5,6 mld. extra voor de komende
vier jaar al 600 mln. wordt gebruikt om het gat van 1,7 mld. op het geneesmiddelenterrein
te dichten. Het zou mij een lief ding waard zijn als wij door aanvullende
maatregelen van die 600 mln. 100 mln. of 200 mln. kunnen wegwerken, die dan
weer extra ter beschikking kunnen komen aan de zorg. Ik tamboereer zo op die
cijfers, omdat de minister de resultaten van een klein experiment extrapoleert
naar alle huisartsen. Maar dan moeten alle huisartsen wel meedoen, en leer
mij huisartsen kennen! Het is nog maar de vraag of zij allemaal wel meedoen.
Men laat zich harder uit, als men zegt: we verlagen het tarief enzovoorts.
Ik zou talloze voorbeelden kunnen geven.De voorzitter:Mijnheer Oudkerk, een interruptie is bedoeld om een korte vraag te stellen.
Ik verzoek u het daarbij te laten en niet opnieuw een betoog te houden.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! De minister wees erop dat ook ik op dit punt kritisch ben
geweest. Zou zij dat zelf in mijn positie ook niet zijn? Die 280 mln. extra
overschrijding kwamen bovenop hetgeen al was aangegeven. Die overschrijding
duidt nog eens op de urgentie van maatregelen. Verder denk ik aan het uit
het pakket nemen van de WTG-middelen en het feit dat de minister tegelijkertijd
terugkomt op haar oorspronkelijke voorstel door voor chronisch zieken alvast
een bedrag in te boeken. Daardoor wordt het te bezuinigen bedrag een stuk
lager. Dan denk ik: zo schiet het niet echt op. Ik wil de minister graag de
gelegenheid bieden om met maatregelen te komen, maar daarvoor
wil ik haar niet veel langer de tijd geven dan tot het midden van het volgende
jaar. Zij zal zelf ook wel inzien dat we niet veel langer kunnen wachten.De voorzitter:Ook dat leek meer op een derde termijn.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Als ik in de positie van mevrouw Van Blerck was, zou ik ook
zorgen hebben, maar ik zou niet twijfelen aan de inspanningen van de minister.
Ik zou ervan uitgaan dat zij iets voor elkaar zal boksen. Zonder vertrouwen
in onszelf en in elkaar, wordt alles een stuk moeilijker.Mevrouw Van Blerck herinnert aan mijn voornemen de chronisch zieken te
sparen. Als je aan deze kant van de tafel staat, probeer je voor de voorstellen
een meerderheid in de Kamer te vinden. Ik weet zeker dat als ik de buiten-WTG-middelen
uit het pakket verwijder zonder een enkele compensatie voor de chronisch zieken,
de meerderheid van de Kamer een dergelijke maatregel niet zal steunen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):En als er met indicatiestelling wordt gewerkt?Minister Borst-Eilers:Een aantal van de suggesties die de heer Oudkerk heeft gedaan en die hij
zelf ziet als ondersteuning van en aanvulling op het beleid, heb ik overgenomen,
waaronder het idee van de gepastezorgpolis voor een aantal geneesmiddelen.
Dan denk ik niet in de eerste plaats aan de buiten-WTG-middelen, maar vooral
aan de middelen die ruimhartig worden voorgeschreven. Twee categorieën –
ik denk nu aan: de maag en het cholesterol – heb ik al genoemd. Samen
zijn zij goed voor 800 mln. per jaar. Ik richt mijn pijlen graag eerst op
die dingen die, ingeval zij worden voorgeschreven op indicatie, een opbrengst
van betekenis kunnen opleveren. De ideeën zullen evenwel nog nader uitgewerkt
worden. Ook zal aangegeven worden wat ik wil doen met de 280 mln. Een nadere
analyse en een stuk met de maatregelen zullen de leden voor het eind van het
jaar bereiken. De Ziekenfondsraad heeft mij het desbetreffende stuk nog niet
officieel gestuurd. We hebben nog steeds te maken met een onderhandse ambtelijke
notitie. Ik kan daar moeilijk officieel reageren.Mevrouw de voorzitter! Ik kom vervolgens toe aan een reactie op de opmerkingen
van mevrouw Hermann. Zij heeft een motie ingediend met betrekking tot de numerus
fixus. Ik zou bij de minister van OCW moeten aandringen op verhoging van de
numerus fixus. Ik heb evenwel bij de vorige minister van OCW al gepleit voor
verhoging daarvan. Hij heeft mijn pleidooi maar zeer gedeeltelijk gehonoreerd.
Daarom zou mevrouw Hermann de minister van OCW bij motie hebben moeten vragen
om voortaan de pleidooien van de minister van VWS onverkort te realiseren.
Aanneming van de motie in deze vorm moet ik ontraden. Er komt per 1 januari
een capaciteitsorgaan. Dat gaat, rekening houdend met de belangrijke aspecten
die mevrouw Hermann noemde: de combinatie van arbeid en zorg enzovoorts, een
evenwichtige schatting maken en zeggen hoe het moet met de numerus fixus voor
de basisopleidingen voor arts en tandarts. Het advies van het capaciteitsorgaan
zal ik met veel overtuigingskracht onder de aandacht van de minister van OCW
brengen. Deze motie is dus eigenlijk overbodig.Ik kom bij de motie van mevrouw Van Gent op stuk nr. 28 over het Patiëntenfonds.
Dit punt is aan de orde geweest in het kader van de meerjarenafspraken. Er
is toen afgesproken dat er een nadere uitwerking zal plaatsvinden van de randvoorwaarden
die nodig zijn bij het voornemen tot overheveling naar het budget van de instellingen.
In dit kader zal de suggestie in de motie over de financiering van de stichting
LSR worden bekeken. Ik meen dat een besluit tot financiering uit het Patiëntenfonds
nu echt te vroeg komt. Hoewel de gedachte zonder meer sympathiek is, moet
ik aanneming van de motie op dit moment toch ontraden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Het is natuurlijk altijd leuk dat de minister sympathiek staat
tegenover de motie. Vindt zij dat de stichting LSR wat meer middelen moet
krijgen om haar werkzaamheden te kunnen verrichten? Als zij wat meer daarin
tegemoet kan komen, wil ik deze motie wel aanhouden.Minister Borst-Eilers:Het lijkt mij een heel goed idee dat u de motie aanhoudt. Ik vind het
een belangrijke zaak en ik wil mij er graag in verdiepen. Wij bekijken het
op het ogenblik ook in het kader van de regionale rol van patiënten-
en cliëntenorganisaties wat breder met de voorzitter van het Patiëntenfonds:
hoe krijg je ook in de regio die patiënten als sterke partij? Daarvoor
heb je niet alleen vertegenwoordigers nodig, maar vooral ook ondersteuning.
Kunnen wij die ondersteuning combineren en efficiënt aanpakken, zodat
alle partijen daarbij baat kunnen hebben? Als u de motie wilt aanhouden tot
nadere berichten van ons, is dat misschien de beste oplossing.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Deze club komt volgend jaar al in de problemen. Kunt u ons hierover snel
informeren voordat het te laat is?Minister Borst-Eilers:Ik zal dat aan het begin van het jaar doen, al kan ik u geen datum toezeggen.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Van Gent stel ik voor, haar motie (26200-XVI, nr.
28) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Mevrouw Meijer heeft vriendelijke dingen gezegd, waarvoor
hartelijk dank, maar zij heeft mij geen concrete vragen gesteld.Ik kom bij de heer Rijpstra. Ik wil graag via mijn waarnemer in het Centraal
college van specialisten proberen te bevorderen dat de sportarts de richting
van klinisch specialist uitgaat.Ik kom bij de motie over de sportverenigingen. Voorgesteld wordt om jaarlijks
een bedrag van 5 mln. uit de post PEO volksgezondheidsbeleid beschikbaar te
stellen. Ik ben er niet enthousiast over, want die post is helemaal belegd.
Bovendien worden dergelijke cursussen op het ogenblik al gegeven. NOC-NSF
en mijn ministerie hebben daarvoor geld beschikbaar gesteld. Ik begrijp wel
dat je dan zegt dat je per sportvereniging iemand kunt opleiden die meestal
de kantine beheert en dat als anderen dat gaan doen, zij ook een cursus moeten
volgen. Wij bekijken meer in het algemeen in overleg met staatssecretaris
Vermeend of het langs fiscale weg mogelijk is om de verenigingen
op dat punt te ontlasten. Die weg lijkt mij beter dan de overigens voor de
komende een à twee jaar volkomen belegde PEO-middelen volksgezondheidsbeleid
daarvoor aan te spreken.Ik kom bij mevrouw Van Blerck. Ik zal nu niet dieper ingaan op de langere
wachtlijst. Uit de evaluatie van de besteding van de 50 mln. die in 1997 voor
wachtlijstbestrijding beschikbaar is gesteld, is wel gebleken dat de wachttijden
voor iedere patiënt flink zijn teruggelopen: voor orthopedie met 30%
en voor oogingrepen iets minder, maar ook met een flink percentage. Daar draait
het toch om. Het is niet de bedoeling dat, als de wachtlijst nul dreigt te
worden, iedereen zich twee nieuwe ooglenzen laat aanmeten. Het moet natuurlijk
wel altijd op indicatie gebeuren. Wij blijven dan ook hameren op gepaste zorg.Ik kom op het belangrijke punt van de orgaandonatie. Het is inderdaad
vreemd dat bijna 70% van de mensen zei dat zij zich wel in het register wilden
laten opnemen, en dat slechts 35% dit uiteindelijk gedaan heeft. Dat percentage
viel overigens wel binnen onze verwachting. Wij hadden gerekend op een percentage
tussen 25 en 50. Ruim de helft van de mensen die zich in het register heeft
laten opnemen, heeft positief gereageerd. Wij weten nu dus in ieder geval
van veel meer mensen dat zij bereid zijn om als donor te fungeren. Met het
codicil van vroeger wisten wij dat van veel minder mensen. Er bestaat inderdaad
onduidelijkheid over wat mensen nu precies beweegt om het een te zeggen en
het ander te doen.Volgend jaar krijgen wij de campagne voor de nieuwe 18-jarigen. Deze begint
in februari. Het wordt een campagne die wij speciaal op die leeftijdsgroep
willen richten. Wat later in het jaar willen wij een herhalingscampagne voor
iedereen doen, daarbij lering trekkend uit vorige campagnes. Mevrouw Van Blerck
zei dat de vorige campagne misschien iets te ingewikkeld of te zwaar was.
Ik kan daar nog aan toevoegen dat die, achteraf gezien, heel erg samenliep
met de campagne van de Nierstichting en de Hartstichting. Zij drongen er sterk
op aan om donor te worden, terwijl de overheidscampagne natuurlijk waardevrij
moest zijn. De overheid mag de mensen wel aansporen om duidelijk te maken
wat zij willen, maar mag hen niet een bepaalde kant op sturen. Ik wil deze
twee campagnes graag afwachten. Daarom wil ik mevrouw Van Blerck vragen of
zij de motie terzake niet wil aanhouden, totdat in de loop van volgend jaar
duidelijk wordt hoe de aanpak van het nieuwe cohort 18-jarigen en de herhalingscampagne
uitpakken. Als je wilt onderzoeken waarom mensen die zich niet hebben laten
registreren, dat niet gedaan hebben en op grond waarvan, dan wordt dat weer
een fiks onderzoek waaraan de nodige kosten zijn verbonden. Wij kunnen ook
de wat meer pragmatische weg bewandelen en eerst afwachten wat het effect
is van de wat anders getinte campagne gericht op de nieuwe generatie 18-jarigen,
en de herhalingscampagne voor de hele bevolking. Dit zou verre mijn voorkeur
hebben.De heer Rouvoet en mevrouw Van Blerck hebben weer over de xenotransplantatie
gesproken. Uit hun inbreng blijkt dat zij vinden dat wij geen nadere stappen
mogen zetten, voordat hierover weer contact met de Kamer is geweest. Als de
xenotransplantatie er al ooit komt als praktische behandeling, dan wordt die
voorafgegaan door twee onderzoeksfasen. De ene onderzoeksfase betreft cellen
in een laboratorium. In vele Europese landen en ook in Amerika is men al bezig
om te bekijken of cellen van allerlei dieren genetisch gemodificeerd kunnen
worden. Dat soort onderzoeken wordt dus sowieso al gedaan. Bij mijn beste
weten wordt er ook geprobeerd om die cellen zodanig te modificeren, dat er
geen reactie meer optreedt als je die met menselijke cellen in een buisje
samenbrengt. Dergelijke proeven waarbij noch het dier noch de mens als zodanig
geïnvolveerd is, maar waarbij met celmateriaal gewerkt wordt, zijn volgens
mij al op vele plaatsen in de wereld aan de gang. Dat is ook het geval met
proeven die daar heel dicht tegenaan liggen. Voorzover men dan met dieren
onderling proeven doet, is dat bij andere ministers in beheer. Pas op het
moment dat men voor de eerste keer gaat proberen om de huid van een dier te
transplanteren naar een mens – die proef zal ongetwijfeld voorafgaan
aan andere – moet men bij ons te rade komen. Welnu, dan zijn wij een
aantal jaren verder. Bovendien gaat dit allemaal vallen onder de regels van
de Wet op het medisch wetenschappelijk onderzoek. Ik heb al in een AMvB geschreven
dat, als het ooit tot dit soort proeven komt, deze dan ter beoordeling naar
de centrale commissie moeten. Die commissie moet vervolgens op de bekende
criteria toetsen. Er is ook nog alle tijd om voordat het zover is, die maatschappelijke
discussie te hebben. De vraag is natuurlijk wat een maatschappelijke discussie
is. De heer Rouvoet heeft die discussie jongstleden zaterdag eigenlijk al
gestart voor de televisie. Daar hebben toen natuurlijk heel veel mensen naar
gekeken, die vervolgens daarover waarschijnlijk in hun eigen kring zijn gaan
praten. Ik vind een echte maatschappelijke discussie een discussie die plaatsvindt
op scholen, in verenigingen en in kerkelijke kring, meer dan dat ik een zaaltje
huur, een bord op de deur daarvan hang met het opschrift 'maatschappelijke
discussie' en daar 300 mensen uitnodig. Dat schiet niet zo erg op! Het proces
begint al op gang te komen. In mijn brief staat ook dat wij binnenkort gaan
beginnen met voorlichting over de problematiek. Wij gaan ervoor zorgen dat
de Nederlanders goed geïnformeerd zijn, zodat zij tijdens die discussie
weten waar zij het over hebben.De heer Rouvoet (RPF):Mijn voorstel was niet om een zaaltje te gaan huren, want dan moet ik
ook weer aangeven waar u daarvoor de dekking kunt vinden! In het debat zei
u dat de Gezondheidsraad materieel een moratorium voorstelt. Als ik de brief
goed begrijp, bedoelde u daarmee dat, voordat tot toepassing van xenotransplantatie
wordt gekomen, er nog tijd is om met elkaar te praten, en dat is iets anders.
Samen met anderen in deze Kamer heb ik ervoor gepleit een moratorium in te
stellen op al het onderzoek inzake xenotransplantatie. Ik doelde dus niet
op alleen de klinische toepassing, want daar zijn wij nog lang niet aan toe.
Dan zijn wij vele jaren verder. Door het instellen van zo'n moratorium kunnen
wij eerst het debat voeren. Wat heeft u bedoeld met uw uitspraak in eerste
termijn dat, voordat vooronderzoek plaatsvindt, laat staan klinische proeven
worden genomen, het maatschappelijk debat in Nederland de
ruimte moet krijgen? Daarmee was ik best ingenomen, maar dat is door de brief
in een wat ander licht komen te staan.Minister Borst-Eilers:Met vooronderzoek bedoel ik dat in ieder geval sprake is van afgenomen
menselijk materiaal. Maar u kunt ervan verzekerd zijn dat op dit moment in
de wereld proeven met varkens en apen aan de gang zijn.De heer Rouvoet (RPF):Ja, 'in de wereld', maar wij spreken vooral over Nederland. Dus laten
wij ons daartoe beperken. Als in de Kamer zoveel aarzelingen leven over de
toepassing ervan dat wij daarover, en over de wenselijkheid van toepassing,
de maatschappelijke kosten, de dierenaspecten en de ethische aspecten, eerst
nog een goed debat willen hebben – naar aanleiding van uw brief kan
dat best een afzonderlijk debat zijn – is het de vraag of wij ervan
uit mogen gaan dat in de tussentijd geen nieuwe stappen worden gezet waarover
eerst op basis van uw brief van 27 november zou moeten worden gesproken, nog
los van wat eerder al gebeurde.Minister Borst-Eilers:Ik wil dat graag toezeggen, maar voordat ik dat doe, vraag ik mij altijd
even af of ik dat wel kan doen. Op het ogenblik kennen wij de Kerncommissie
ethiek medisch onderzoek (Kemo). Als men iets dergelijks wil gaan doen in
de richting van xenotransplantatie, zou men het project daar moeten voorleggen.
Maar nogmaals, dat doet men pas als er ook enig menselijk materiaal in de
proef wordt meegenomen. Zolang men dat niet doet, moet men eigenlijk bij minister
Apotheker zijn. Hoewel de Kamer haar eigen agenda bepaalt, zou een overleg
over deze problematiek om in kaart te brengen welke wet- en regelgeving moet
worden aangepast, het beste met de heer Apotheker en mij kunnen worden gehouden.
Misschien moet de minister van VROM daar ook wel bij betrokken worden, vanwege
de genetisch gemodificeerde organismen. Deze hele problematiek valt eigenlijk
onder drie verschillende ministeries, met hun eigen toetsingscommissies, goedkeuringscommissies
en wat dies meer zij. Er is een commissie die op de GGO's toeziet, de heer
Apotheker ziet weer toe op bepaalde proeven bij landbouwdieren etc. Dan kunnen
we de hele zaak eens overzichtelijk in kaart brengen. Ik zal geen toestemming
geven voor welk onderzoek dan ook, voordat die gedachtewisseling heeft plaatsgevonden.
Zoals de Gezondheidsraad adviseert, zijn wij ondertussen wel bezig te bekijken
welke wet- en regelgeving moet worden aangepast, om te zien dat je dat proces
met zijn hele voortraject in het vizier houdt, zodat niet van alles gebeurt
zonder dat je het weet.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Zover als de heer Rouvoet wil ik niet gaan met het niet vragen van stappen.
Wat mij het meest frappeert, is dat de minister dit over zichzelf heeft afgeroepen
door het in het planningsbesluit op te nemen. Als dat niet was gebeurd, was
mijn ongerustheid niet gewekt. Uit uw beantwoording maak ik op dat dat misschien
ook niet uw bedoeling is geweest, maar het staat er wel. Ik ben van mening
dat het er niet voor niets in staat. In die zin moet u begrijpen waar mijn
ongerustheid vandaan komt.Minister Borst-Eilers:Ik vind het op zich niet erg dat ik op die manier die ongerustheid heb
gewekt. In planningsbesluiten wordt een kader geschapen voor orgaantransplantaties.
Er worden vier centra genoemd – een uitzondering hierop zijn de niertransplantaties –
waar die transplantaties worden uitgevoerd. Er staat in het planningsbesluit
dat als er in de toekomst nieuwe ontwikkelingen zijn op het terrein van de
kunstorganen- of zenuwtransplantatie, die binnen datzelfde kader moeten plaatsvinden.
Ja, die zin staat erin. Als wij met elkaar een maatschappelijk debat willen
voeren, moet iedereen ook even worden opgeschrikt. Dus als u daarvan bent
opgeschrikt, heb ik daar niet zo'n spijt van. Ik heb het nog eens nagelezen
in het planningsbesluit en er staat gewoon: 'alle toekomstige ontwikkelingen
op het gebied van orgaantransplantatie zullen ook binnen dit kader plaats
moeten vinden'. Nu zijn zij ook nog een keer met name genoemd. Als dat niet
was gebeurd, was u misschien niet geschrokken.De heer Van der Vlies (SGP):Nu heeft de minister, natuurlijk namens de regering, een brief naar de
Kamer gestuurd.Minister Borst-Eilers:Ja, absoluut.De heer Van der Vlies (SGP):Zo werkt dat; dus ook namens de bewindslieden van de andere departementen
die hierbij zijn betrokken. Toch hoor ik de minister zeggen: het ware goed
te overwegen – dat is een soort advies aan de Kamer – om ook met
al die bewindslieden het debat aan te gaan. Als wij een dezer dagen over deze
brief een procedureafspraak maken, kan de Kamer dit in gedachten houden en
zal deze minister in het kabinet bevorderen dat dat ook van die kant een integrale
aanpak wordt, zo begrijp ik.Minister Borst-Eilers:Ja zeker. Het gaat mij dan vooral om de wet- en regelgeving. De Gezondheidsraad
adviseert ook nadrukkelijk om naar die wet- en regelgeving voor dierproeven
en genetische gemodificeerde organismen te kijken om na te gaan of die is
toegesneden op de onderhavige ontwikkeling dan wel of geconstateerd moet worden
dat die ontwikkeling tussen alle mazen van de wet- en regelgeving door gaat
glippen omdat wij er ons nooit op geprepareerd hebben. Zo lees ik het advies
van de Gezondheidsraad. Dat vind ik een verstandig advies.Vervolgens kom ik te spreken over de tabaksreclame. Mevrouw Van Blerck
heeft gezegd dat een en ander niet helemaal netjes gespeeld is in de richting
van de industrie. Er is mondeling een evaluatie van de code toegezegd aan
de branche. Die evaluatie zal dan ook plaatsvinden. Het punt van de aandacht
voor bedrijfseffecten staat ook in het regeerakkoord. Het betreft hier tegenwoordig
ook een verplichting, dus die aandacht zal zeker gegeven worden. Als er nooit
een Europese richtlijn gekomen was, was de evaluatie met de Kamer besproken
en was er besloten tot zelfregulering of tot een reclameverbod. Echter, wij
zijn overruled of ingehaald door Europa. Daar is het bedrijfsleven ook steeds
getuige van geweest. In het regeerakkoord dat door de drie partijen als zodanig
is geformuleerd, staat hierover: 'Na afloop van de code wordt de EU-richtlijn
geïmplementeerd.' Dat kan ik toch niet anders lezen dan dat wij in mei
overgaan tot implementatie van de EU-richtlijn. Ik lees het
in ieder geval niet zo dat wij dan nog eens drie jaar gaan wachten. Uit de
informatiebesprekingen herinner ik mij dat het ook de bedoeling was om het
ene snel op het andere te laten volgen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Er staat niet bij dat er geen overgangstermijn zal zijn. Net zo goed als
u het ene zegt, kan ik het andere zeggen. Dus dat vind ik niet geheel overtuigend.Minister Borst-Eilers:Er staat niet: direct na afloop of onmiddellijk na afloop. Er staat echter
ook niet: na afloop van de code wordt een lange rustperiode ingelast. Wij
blijven er dus van mening over verschillen. In het kabinet wordt het in ieder
geval zo geïnterpreteerd dat de implementatie van de richtlijn ter hand
moet worden genomen, waarbij zoals in het regeerakkoord staat, acht wordt
geslagen op negatieve bedrijfseffecten. Zoals bekend, zijn wat betreft richtlijnen
voor bepaalde onderwerpen, zoals de autoraces, bepaalde uitzonderingstermijnen
gesteld.Mevrouw Kant heeft een motie ingediend waarin wordt gevraagd voorstellen
te doen om het tekort aan bedden voor kinderen op de intensive care op te
vangen. Voorzitter! Ik moet aanneming van deze motie ontraden. Ik wil niet
allerlei verantwoordelijkheden naar mij toetrekken die niet bij mij horen.
De ziekenhuizen kunnen de capaciteit van de kinder-IC's uitbreiden. Als zij
dat niet doen, geven zij blijkbaar voorrang aan iets anders. De ziekenhuizen
hebben gezegd dat het hun verantwoordelijkheid is de verpleegkundigen op te
leiden. Als ik deze motie omarm, neem ik daarmee de verantwoordelijkheid voor
deze zaak op mij. Dat is niet in overeenstemming met de wijze waarop het in
Nederland is georganiseerd.Mevrouw Kant stelt in een motie voor om patiënten een bijdrage te
geven in de dieetkosten. Voorzitter! Ik zie dit liever in het licht van het
bredere vraagstuk van mensen met inkomensproblemen als gevolg van een chronische
ziekte of een handicap. Daarvoor is in het kader van het regeerakkoord een
fors bedrag beschikbaar gesteld, oplopend tot 225 mln. structureel aan het
eind van deze kabinetsperiode. De huidige fiscale regeling kan pas geëvalueerd
worden als zij een jaar van kracht is geweest. Dit kan niet voor het einde
van dit jaar. Met het oog hierop is het bedrag van 50 mln. dat voor 1999 was
bestemd, aan de WVG toegevoegd, zodat op gemeentelijk niveau hulp geboden
kan worden. Het is te kort door de bocht om nu al te constateren dat de dieetkosten
opgenomen moeten worden in de AWBZ of in de hulpmiddelenregeling. Mevrouw
Kant kan de motie aanhouden totdat het kabinet de Kamer nader heeft geïnformeerd
over de wijze waarop de inkomensproblemen bij een chronische ziekte of een
handicap worden aangepakt.De motie over de geneesmiddelenreclame is mij sympathiek, maar hetgeen
wordt gevraagd, levert veel extra werk op. Ik heb uitgelegd hoe druk wij op
het ministerie zijn met het plan van aanpak geneesmiddelen. Als mevrouw Kant
ermee kan instemmen dat dit de eerste aandacht krijgt en dat de inventarisatie
kan volgen als het bedrag van 715 mln. boven tafel is gekomen, heb ik geen
moeite met de motie. Bij de behandeling van het JOZ heb ik al aangekondigd
wat er gebeurt ten aanzien van de aanscherping van het reclamebesluit. Er
zal ook verkend worden wat er in Europees verband op dit punt mogelijk is.
Hetgeen in de motie wordt gevraagd, is zeker de moeite waard, maar ik kan
er niet de hoogste prioriteit aan geven.Ik wil mevrouw Van Vliet graag schriftelijk op de hoogte brengen van de
kwaliteitszorg bij alternatieve behandelwijzen.In de meerjarenafspraken met de fysiotherapeuten staat dat de tariefskorting
fysiotherapie wordt teruggedraaid. Met ingang van 1999 gaat om een bedrag
van 27 mln. structureel. Voor de praktijkkosten geldt aanvankelijk een bedrag
van 15 mln. dat later oploopt tot 45 mln. Ten slotte is er nog 3 mln. beschikbaar
voor het kwaliteitsbeleid. Er wordt met de fysiotherapeuten overlegd over
een betere kwaliteitszorg. Er gelden analoge bedragen – uiteraard lager,
want het zijn kleinere clubs – voor de logopedie en de oefentherapie.
Die toezegging wordt zonder meer gestand gedaan. Een en ander staat op pagina
40 van de meerjarenafspraken.Ik zeg de heer Rouvoet toe dat ik graag bereid ben om in de notitie over
XTC-beleid ook aandacht te besteden aan verkeerscontroles. De brief over de
interpretatieve verklaring ten aanzien van kloneren zal spoedig verschijnen.
Het wetsvoorstel inzake experimenten met embryo's zal de Kamer waarschijnlijk
begin 2000 bereiken. Het voorstel wordt volgend jaar in de ministerraad besproken,
maar ik sluit niet uit dat de Raad van State geruime tijd nodig heeft voor
advisering. Mocht dat sneller gaan, dan kan dat natuurlijk sneller. Ik stuur
het volgens de huidige planning dus in de zomer van 1999 naar de Raad van
State. Zoals bekend, hebben wij op het laatste advies van de Gezondheidsraad
inzake de IVF gewacht, voordat wij daar definitief een punt aan konden draaien.
Ik zie de heer Rouvoet teleurgesteld kijken. Het is een moeilijk onderwerp.De heer Rouvoet heeft voorts gezegd dat hij nog een brief tegoed heeft
over het Humane genome project. Ik zal dat graag nagaan. Ik zal de Kamer die
brief doen toekomen als zij die ten onrechte nog niet gehad heeft.De heer Rouvoet (RPF):Wij hebben er twee jaar geleden bij de begrotingsbehandeling over gedebatteerd.
De minister heeft destijds toegezegd dat zij er met de collega van OCW over
zou spreken. Ik denk dat het onderwerp belangrijk genoeg is om erop terug
te komen. Dat staat los van het feit of daar een brief uit voortvloeit.Minister Borst-Eilers:Ik zal daarop terugkomen. Ik weet dat de desbetreffende ambtenaar bij
VWS er regelmatig contact over heeft met de collega's van OCW. Wij hebben
kennelijk verzuimd om de Kamer daarover te informeren. Daarvoor wil ik mijn
excuses aanbieden.Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter! Er liggen een heleboel vragen en moties op mijn terrein. Ik
zal proberen daar zo kort en bondig mogelijk op te reageren.De motie van mevrouw Dankers op stuk nr. 17 gaat over de maximering van
de kosten in verband met ziekte en/of handicap. Zoals bekend, heeft in de
vorige kabinetsperiode het onderzoek van de commissie-Derksen naar de werking
van de armoedeval als gevolg van de cumulatie van verschillende regelingen
plaatsgevonden. Als vervolg op dat onderzoek heeft het kabinet
besloten om te kijken naar de invoering van het belastbaar inkomen als inkomensbegrip
voor al die regelingen, teneinde daarmee uiteindelijk een instrument te hebben
om die cumulatie tegen te gaan. Dat onderzoek loopt op dit moment en wij hopen
dat de resultaten daarvan aan het eind van het jaar beschikbaar zijn. Een
van de elementen die daarbij komt kijken, is de overgang naar een centrale
inning. Dan kan het immers ook bij elkaar worden gebracht. Dat is hetzelfde
onderzoek als het onderzoek dat in het kader van de maatregelen rondom de
verpleeghuizen en de eigen bijdrage in verband met partneropname een rol speelt.De minister heeft zojuist al gezegd dat in het regeerakkoord financiële
ruimte is gereserveerd voor het specifieke inkomensondersteuningsbeleid voor
chronisch zieken en gehandicapten. Wij willen in een samenhangend pakket bezien
hoe wij die problematiek zo effectief mogelijk kunnen aanpakken. De primaire
verantwoordelijkheid op dat vlak ligt natuurlijk bij minister De Vries. Hij
is immers verantwoordelijk voor het inkomensbeleid. Wij bekijken dus gezamenlijk
hoe wij met een samenhangend pakket tot een oplossing kunnen komen. Dat doen
wij enerzijds vanuit het doortrekken van de lijn van het rapport van de commissie-Derksen
en anderzijds vanuit een aantal knelpunten die zich daadwerkelijk bij de uitvoering
van een aantal eigenbijdrageregelingen voordoen.Wij zijn dus bezig met dit hele traject. De oplossing ligt echter nog
niet op tafel. Uit de discussies die in het kader van het JOZ en de begroting
zijn gevoerd, is duidelijk geworden dat de Kamer hecht aan de oplossing van
een aantal knelpunten op dat vlak. Wij zijn daar dus mee bezig. Ik wil mevrouw
Dankers derhalve vragen om de motie op stuk nr. 17 aan te houden.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik zou daar eventueel toe bereid zijn. Ik heb daarvoor echter
nog een antwoord nodig. In de schriftelijke reactie wordt gezegd dat alles
wat wij doen in het kader van de eigen bijdrage AWBZ, uit het volume gehaald
moet worden. In hoeverre blijft dat dan zo?Staatssecretaris Vliegenthart:Nee, dat zou aan de orde zijn op het moment dat je zou zeggen dat het
volledig afgeschaft wordt. De fractie van GroenLinks heeft voorgesteld om
te bekijken of een aantal dingen niet gewoon afgeschaft zou kunnen worden.
Als je dat doet, dan kost dat 60 of 70 mln. Dat is natuurlijk niet meer op
te lossen met het plussen en minnen in een aantal regelingen.Voorzitter! Een aantal woordvoerders heeft gesproken over de subsidiëring
van Per Saldo. Ik heb in de schriftelijke antwoorden aangegeven hoe het zit
met de feiten. De subsidie die per 1 januari komt te vervallen, is geen subsidie
van mijn departement. Het is een subsidie die de Ziekenfondsraad aan Per Saldo
verstrekte in verband met de uitvoering van een aantal taken. De Ziekenfondsraad
betaalde dat uit de onderuitputting van het PGB. Je zou dus kunnen zeggen
dat wij dat in de toekomst op dezelfde wijze voortzetten. Ik heb daar echter
niet voor gekozen met het oog op de prioriteit die wij in feite moeten geven
aan het wegwerken van wachtlijsten en de prioriteit van de ondersteuning van
mensen zelf.Wij hebben Per Saldo een vraag gesteld in het kader van de verdere ontwikkeling
van de versterking van de patiënten- en cliëntenorganisaties en
die vraag hebben wij ook aan de Gehandicaptenraad voorgelegd. De minister
sprak daar ook over. Wij willen wat meer nadruk leggen op de organisaties
in de regio, omdat een deel van de besluitvorming in de toekomst veel meer
op regionaal niveau zal plaatsvinden. Wij hebben Per Saldo gevraagd om eens
te kijken hoe men, door een bundeling van activiteiten en door te kijken naar
de manier waarop het naar de regio's vertaald zou kunnen worden, uiteindelijk
een perspectief denkt te kunnen vinden. Op het moment dat zij die samenwerking
meer zoeken en het perspectief naar de regio zich verder kan ontwikkelen,
ben ik bereid om daar verder naar te kijken. Dat is ook een punt waar wij
volgende week verder over zullen praten, omdat wij dan een vervolgafspraak
met Per Saldo hebben. Ik heb op dit moment dus niet echt behoefte aan de motie
van mevrouw Dankers. Ik ben het echter wel eens met de intentie die uit die
motie spreekt, te weten een versterking van die patiënten- en cliëntenorganisaties
en de gedachte om dat vooral in de regio gestalte geven. Daar werken wij ook
hard aan. Ook op dit punt wil ik mevrouw Dankers vragen om de motie aan te
houden of in te trekken.Dan heeft mevrouw Dankers gesproken over de AWBZ. Een beetje denigrerend
sprak zij over aanbodplanning in een soort communistisch model. Ik moet zeggen
dat ik deze uitspraak van een lid van de CDA-fractie schokkend vind. De AWBZ
is een belangrijke volksverzekering en een erfenis van een prominente christen-democraat,
de heer Veldkamp. Ook de kostenbeheersingsmaatregelen die de afgelopen jaren
in het kader van de AWBZ zijn genomen, zijn veelal onder christen-democratische
verantwoordelijkheid tot stand gekomen. Ik ben het met mevrouw Dankers eens
dat wij moeten praten over modernisering van de AWBZ. Wij gebruiken ook met
name het begrip 'modernisering' omdat de wijze waarop de AWBZ op dit moment
functioneert, niet meer van deze tijd is. Er zijn ontwikkelingen geweest,
waardoor de AWBZ moet veranderen. Een van de belangrijke elementen daarin
is het versterken van de vraagsturing. Daar zijn wij dus ook volop mee bezig.In het kader van de toedeling van de volumegroei zeggen wij ook dat het
meer gericht moet plaatsvinden op basis van waar de vraag zich voordoet. Wij
leggen de verantwoordelijkheid in de regio. Dat is een element van de vraagsturing.
Voor het vergroten van de flexibiliteit van het aanbod hebben wij de wijziging
van de aanspraken AWBZ, de flexibilisering, die meer zorg op maat mogelijk
moet maken. Dat is een element van vraagsturing. Mevrouw Dankers is voorstander
van de zorgzwaartefinancieringen en dat heeft zij vorige week ook uitgesproken.
Dat is ook een element dat meer zorg op maat, persoonsvolgende budgetten,
mogelijk moet maken. Dat is een element van vraagsturing. Wij zijn bezig met
de verdere ontwikkeling van het PGB. Dat is een element van vraagsturing.
Het zijn dus hoofdthema's in het kader van de modernisering van de AWBZ. Wat
mevrouw Dankers nu vraagt in de motie is om dat opnieuw te onderzoeken. Dan
zeg ik: daar zijn wij volop mee bezig. Dat zijn de hoofdpunten uit het plan
van aanpak modernisering AWBZ. Ik wil dat plan van aanpak heel graag halverwege
het komende jaar presenteren. Al die elementen worden daar duidelijk in besproken. Ik weet dus eerlijk gezegd niet wat mevrouw Dankers met
die motie wil.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik denk dat ook Marx zich achteraf heeft afgevraagd hoe het
nu komt dat de zaken in de praktijk anders liepen dan hij zich had gedacht.
Zo gaat het ook in dit land, als je met goede bedoelingen systemen opzet die
overgenomen worden door de bureaucratie. Mijn vraag aan de staatssecretaris
is de volgende. Zij is enthousiast over het persoonsgebonden budget. Dat heb
ik haar in tweede termijn horen zeggen. Waarom zou dat dan niet een goede
basis zijn in plaats van al die aanbodsturing die de staatssecretaris overeind
wil houden?Staatssecretaris Vliegenthart:Omdat niet voor iedereen het instrument van het persoonsgebonden budget
weggelegd is. Er zijn mensen die uiteindelijk afhankelijk zullen zijn van
de vraag of er aanbod gerealiseerd is. Voor heel veel mondige burgers is het
element van een PGB heel goed om zelf een aantal dingen te kunnen realiseren.
Ik heb de afgelopen jaren ook veel discussies gehad met groepen ouderen die
zich afvragen of zij uiteindelijk in staat zijn het zelf te regelen of dat
ze weer afhankelijk worden van anderen die bepalen wat goed is. Het gaat erom
keuzevrijheid te introduceren waardoor mensen uiteindelijk zelf kunnen bepalen
of zij gebruik maken van iets dat er al is en dat aansluit bij hun behoeften,
of dat zij ervoor kiezen om het zelf te regelen. De essentie van het PGB is
toch het introduceren van keuzevrijheid en niet dat iedereen het op de manier
moet doen.Voorzitter! Ook mevrouw Meijer heeft gesproken over het PGB en gesuggereerd
dat er nog wel wat ruimte zit in de niet bestede gelden voor de bouw, want
niet alles is immers verplicht. Bij de bepaling van de ruimte van de vrij
besteedbare middelen zijn wij natuurlijk wel uitgegaan van datgene wat juridisch
verplicht is. Het komt wel eens voor dat in de planning en de uitvoering van
de regelingen vertraging optreedt, bijvoorbeeld omdat een gemeente niet met
een bouwvergunning afkomt. Er is dan sprake van een incidentele onderuitputting.
Dat is de afgelopen jaren enkele malen voorgekomen, maar voor een deel wordt
die ruimte mede aangewend voor de financiering van het OVA-probleem. Wij hebben
daar dus niet veel speelruimte meer in. Dat laat onverlet dat dit het komende
jaar wel kan voorkomen. Als mevrouw Meijer bedoelt dat als dat gebeurt, ook
moet worden bezien of die ruimte kan worden ingezet voor een verdere groei
van het PGB, ben ik uiteraard bereid daar welwillend naar te kijken.Mevrouw Meijer pleitte eveneens voor verhoging van het forfaitaire bedrag.
Ik heb al gezegd dat wij bezig zijn met verdere vereenvoudiging van de uitvoering
van het PGB. De discussie over verhoging van het forfaitaire bedrag is daar
een onderdeel van. Verleden week heb ik al gezegd dat dit een relatie heeft
met het terugdringen van het grijze en zwarte circuit, waar de bewindslieden
van Financiën en Sociale Zaken proberen alle mogelijkheden op dat punt
te beperken. Een forse verhoging van het forfaitaire bedrag leidt er bovendien
toe dat de problematiek van socialepremieheffing, belastingafdrachten, bij
de individuele budgethouder komt te liggen. Die bureaucratie is nu verplaatst
naar de SVB. Het zal bekend zijn hoe ingewikkeld die sociale wetgeving op
dat punt is en ik zou er dus uitermate voorzichtig mee willen zijn om via
een verhoging van het forfaitaire bedrag – dat op zich heel mooi lijkt,
ook omdat die bureaucratie dan niet meer bij die SVB nodig is – die
bureaucratie weer bij de burger te leggen. De vraag is of dat wel zo wenselijk
is.Mevrouw Meijer (VVD):Voorzitter! Ik heb niet gevraagd om nu al uit te gaan van een structurele
verhoging van het forfaitaire bedrag, maar om een experiment daarmee, waardoor
kan worden bezien hoe dat uitwerkt en of eventuele zwarte en grijze circuits
wel of niet leiden tot allerlei problemen. Is de staatssecretaris wel tot
dat experiment bereid?Staatssecretaris Vliegenthart:In het kader van de vereenvoudiging van de regeling bekijken wij met de
SVB en de ZFR hoe een aantal knelpunten kan worden weggenomen. In dat kader
wil ik wel bekijken of wij daar langs de door u voorgestelde weg iets aan
kunnen doen, maar ik zou ervoor zijn om tot een samenhangend pakket te komen.
Dat die vereenvoudiging urgent is, lijkt mij wel duidelijk. In het algemeen
overleg is dat ook zeer nadrukkelijk naar voren gebracht. Wij zullen echt
moeten proberen om de daarmee samenhangende uitvoeringsproblemen zoveel mogelijk
terug te dringen. Ik wil het dus nog graag even zorgvuldig bezien met degenen
die daarbij betrokken zijn, maar op voorhand zeg ik in ieder geval niet direct
neen.Voorzitter! Mevrouw Van Blerck en mevrouw Meijer hebben gesproken over
de wachtlijsten. Mevrouw Meijer hoopte dat die 8500 wachtenden op een PGB
daadwerkelijk snel kunnen worden geholpen. Het plan van aanpak dat wordt ontwikkeld
in het kader van de bestrijding van de wachtlijsten in de care, is niet alleen
gericht op wachtlijsten voor het PGB maar ook op wachtlijsten op andere fronten.
De wachtlijsten zullen sowieso korter moeten worden. Daarvoor is in het regeerakkoord
veel geld uitgetrokken. Wij zullen ervoor moeten zorgen dat er resultaten
worden geboekt. Met de zorgkantoren zullen hierover harde afspraken moeten
worden gemaakt.Mevrouw Van Blerck heeft nog een vraag gesteld over de regiovisie. Ze
mag geen publiekrechtelijke gevolgen hebben. Dat is inderdaad zo. Vervolgens
heeft zij gevraagd wie verantwoordelijk is, als men het niet eens wordt in
de regio. In het regeerakkoord hebben wij afgesproken dat de provincie uiteindelijk
de regiovisie vaststelt. De regiovisie is een beleidskader, geen gedetailleerd
plan waarin alles tot de komma is vastgelegd.Mevrouw Van Gent en anderen hebben gesproken over het zak- en kleedgeld.
Zij heeft daarover een motie ingediend. Uit de schriftelijke beantwoording
heeft zij kunnen opmaken dat de Ziekenfondsraad op dit moment een onderzoek
doet naar het zak- en kleedgeld. Wij hebben signalen gekregen dat in een aantal
instellingen mensen verplichtingen worden opgelegd om met de zak- en kleedgeld
dingen te betalen die eigenlijk uit de verstrekkingen zouden moeten komen.
Dat wordt nu onderzocht. Ik vraag om het onderzoek van de Ziekenfondsraad
af te wachten. Ik heb geen behoefte aan een nieuw onderzoek. De minister van
Sociale Zaken heeft verleden jaar gekeken naar de vraag of de hoogte van het
zak- en kleedgeld voldoende is en of de verhouding tot het sociaal minimum
correct is. Dat bleek het geval. Ik zie niet in dat dit in
een jaar anders is geworden. Ik ontraad de motie.Ik kom te spreken over de motie van mevrouw Van Gent over de afschaffing
van de eigen bijdrage in de thuiszorg voor de lagere inkomens en het compenseren
voor de hogere inkomens. Ik zou daarover een zeer flauwe opmerking kunnen
maken: rekent u eens uit wat de opbrengst van die lagere inkomens aan inkomensgevolgen
voor de hoge inkomens heeft. Ik zal het niet doen. Ik heb het ook niet nagerekend.
Gezien de verdeling van de inkomensgroepen pakt het qua effecten niet goed
uit. Wij zijn bezig met het onderzoek naar het belastbaar inkomen en de cumulatie.
Nagegaan wordt of er iets kan worden gedaan voor degenen die worden getroffen
door verschillende regelingen. In die richting moet de oplossing worden gezocht
in plaats van een generieke afschaffing. De vraag rijst hoe die substantieel
hoge kosten moeten worden gefinancierd. De aangegeven dekking is niet adequaat.
De lijn die het kabinet heeft aangegeven is goed.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik begrijp ook wel dat je dat niet compenseert met die dekking. De beantwoording
was ook wat flauw. Daarin staat dat er drempels zijn, want de lage inkomens
maken veel gebruik van de thuiszorg. Dat is gedwongen. Het wordt vaak gebagatelliseerd
dat het om enkele guldens per week gaat. Als je weinig hebt, kunnen enkele
guldens heel veel zijn. Het gaat ook om de cumulatie van kosten.Staatssecretaris Vliegenthart:Het doet niets af aan mijn redenering.Mevrouw Kant heeft ook een motie ingediend op het punt van de eigen bijdrage
in verband met de partneropname. Zij heeft de nieuwsgaring goed gevolgd en
zij heeft gezien dat ik gemotiveerd ben om de problemen op te lossen. Ik heb
uitgelegd waarom het niet sneller kan dan 1 juli. Wij moeten een aantal dingen
goed op een rij zetten. Ik wil geen jojogedoe met verschillende veranderingen.
Mevrouw Kant vroeg of het niet kan met terugwerkende kracht tot 1 januari.
De groep waarover het gaat, kunnen wij niet traceren. Het gaat om een samenloop
van omstandigheden: hoge woonlasten en te weinig ruimte voor het betalen van
de eigen bijdrage. Daar wij niet weten om wie het gaat – er zijn ook
velen die dit probleem helemaal niet hebben omdat zij lagere woonlasten hebben –
kunnen wij die groep niet traceren. Dat geldt natuurlijk niet voor degenen
die aan de bel hebben getrokken, bijvoorbeeld door ons een brief te schrijven.
Ik neem echter niet aan dat die briefschrijvers de enigen zijn die met dit
probleem te maken hebben.Mevrouw Kant (SP):Dat neem ik ook niet aan. Maar op het moment dat een nieuwe regeling ingaat,
zult u ook moeten traceren voor wie die geldt. U kunt dan toch stellen dat
dit met terugwerkende kracht gebeurt, waarna men zich kan melden?Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter! Ik denk dat daar veel haken en ogen aan zitten. Ik wil erover
nadenken in het vervolgtraject, maar ik zeg het niet toe, omdat ik absoluut
niet weet of wij het op die manier kunnen realiseren. Overigens wil ik ook
hierbij zeggen dat mensen die vaak met een hoge bijdrage te maken hebben en
echt onder het sociaal minimum zakken, wat in een aantal gevallen gebeurd
is, naar de sociale dienst kunnen gaan, omdat zij recht hebben op aanvullende
bijstand. Het sociaal minimum moet via de Algemene bijstandswet gewaarborgd
worden. Niet iedereen weet dat, maar dat recht bestaat.Voorzitter! Mevrouw Hermann en mevrouw Dankers hebben een motie ingediend
over het persoonsgebonden budget in relatie tot groepsinitiatieven. De discussie
daarover is al oud. De kern is dat het budget persoonsgebonden is. Men kan
gezamenlijk besluiten een woongroep te beginnen, maar punt is dat de zorgverleningscontracten
individuele contracten moeten zijn, gezien het karakter van het PGB. Met een
beetje creativiteit kan het dus wel, maar de individuele benadering staat
voorop. Anders krijg je in feite indirecte financiering van nieuwe instellingen
en ontstaat de situatie dat, als iemand wegvalt, de rest van de groep te maken
heeft met een exploitatieprobleem.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Dit betekent dat de hele club moet wachten op de toekenning van het PGB
aan de laatste. Dat is een groot probleem.Staatssecretaris Vliegenthart:Dat zou kunnen. Als de urgentie van die mensen niet gelijk is en de laatst
gewenste bewoner iemand is met een lage urgentie op de wachtlijst, kan dat
een probleem geven. Als je de essentie van het PGB overeind wilt houden, gaat
het om de individuele beslissingsbevoegdheid. Ik wil nog kijken naar het vergemakkelijken
van de procedures. Er zijn een aantal geslaagde initiatieven op dat gebied.
Ik zeg evenwel niet: gooi het allemaal maar in de pot en creëer een nieuwe
voorziening. Dat kan namelijk in het vervolgtraject tot problemen leiden.Voorzitter! De heer Van der Vlies heeft over Buitenzorg gesproken. Ik
heb het daarover al gehad. Het spijt me dat ik zijn naam niet in dat verband
heb genoemd. Ik ging ervan uit dat voor hem de relatie met de discussie over
oude initiatieven helder was. In elk geval meen ik zijn vragen beantwoord
te hebben.Ten aanzien van de kwestie taal- en spraakdiagnostiek ben ik blij dat
hij tevreden is over die 2 mln. als volgend stapje.Zijn motie beoogt aan het kabinet te vragen in het vervolg van de onderhandelingen
over de meerjarenafspraken na te gaan of er ruimte voor gecreëerd kan
worden. Dit kunnen wij in de onderhandelingen over de verdeling van de volumegroei
in de jaren hierna gewoon meenemen. Ik denk dat de heer Van der Vlies hiermee
op een buitengewoon creatieve manier mede sturing geeft aan het proces van
onderhandelingen over de meerjarenafspraken in het vervolgtraject. Ik heb
daar op zichzelf geen bezwaar tegen en ik zal de uitspraak van de Kamer op
dat punt afwachten, want ik ben ook benieuwd of andere fracties die opvatting
delen. Tegen de VVD-fractie zeg ik dan, niet om flauw te zijn: dat gaat dan
af van de ruimte voor het PGB.Voorzitter! Ik kom nu op het terrein van de jeugdzorg, waarover veel vragen
en opmerkingen zijn gemaakt. Ook is er een aantal moties ingediend. De heer
Eurlings heeft een motie ingediend waarin hij aan het kabinet vraagt om uit
de extra middelen een stimuleringsfonds in het leven te roepen voor experimenten
waarbij de jeugdhulpverlening, GGZ en jeugdbescherming daadwer kelijk
samenwerken in het leveren van de jeugdzorg. De bureaus jeugdzorg die in de
afgelopen jaren van de grond zijn getild, zijn in feite de toegang tot de
jeugdzorg waarin de verschillende sectoren daadwerkelijk moeten samenwerken.
In de komende jaren moeten wij die extra 50 mln. voor de bureaus jeugdzorg
heel gericht inzetten om die functie te versterken. Op dat vlak zou ik niet
nog een experiment willen, want ik wil daar echt een stap voorwaarts maken.
Daar waar de heer Eurlings zich beroept op draagvlak in de sector en in de
regio, meen ik dat het draagvlak al zover is dat wij verder kunnen gaan met
de bureaus jeugdzorg. Wij zullen er ook in het AO dat in januari of februari
wordt gehouden, verder over spreken. Wij moeten daar snel aan het werk.De heer Van der Vlies heeft op hetzelfde punt ook een motie ingediend
waarin hij vraagt om die extra middelen in feite gericht in te zetten en rekening
te houden met de regionale spreiding – zo interpreteer ik die motie –
en tegelijkertijd met de provincies, gemeenten en het veld afspraken te maken
over de wijze waarop die extra middelen ingezet kunnen worden voor de vorming
van de bureaus jeugdzorg. Wij zullen in de komende tijd die afspraken met
de sectoren gaan maken. Er werd al gesproken over meerjarenafspraken en ik
vind het een goed idee om ook in die sector te kijken hoe wij het draagvlak
zo groot mogelijk kunnen houden. Eerlijk gezegd geef ik de voorkeur aan de
motie van de heer Van der Vlies op dit punt, omdat die een ondersteuning is
van het beleid dat wij voeren. Tegen de heer Eurlings wil ik zeggen dat wij
hopen iets sneller te kunnen gaan en dat een apart stimuleringsfonds voor
die bureaus niet nodig is. Je zou nog kunnen nadenken over de vraag in hoeverre
je voor de verdere ontschotting een experiment zou kunnen doen. Ik praat dan
over het verdere traject van regie in de jeugdzorg. Zo'n gedachte kunnen wij
meenemen in het verdere proces, maar ik voel er niet zoveel voor om een apart
fondsje te vormen.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter! De staatssecretaris geeft het op het laatst al aan: het gaat
verder dan alleen het bureau jeugdzorg als zodanig. Dat is een onderdeel dat
gestalte gaat krijgen in de Wet op de jeugdzorg. In sommige regio's zijn mensen
enorm goed bezig om grenzen te slechten en de verschillende instanties echt
samen te laten werken, verder dan alleen het eerste bureau of de eerste indicatiestelling.
Dat levert gigantische efficiencyvoordelen op, maar vooral ook voor de jongeren
een veel vriendelijker zorg waarbij hij niet van het kastje naar de muur wordt
gestuurd. Met het oog daarop vraag ik de staatssecretaris of zij dat niet
op de een of andere manier kan stimuleren. Wij kunnen immers gigantische veel
leren, ook met het oog op de wet die wij straks moeten maken, van projecten
die goed werken.Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter! Ik stel voorop dat wij over de doelstelling niet van mening
verschillen, want het gaat om vergroting van de samenhang in de jeugdzorg.
Dat is een belangrijk punt in het regeerakkoord. Ik zou de heer Eurlings willen
vragen om deze motie even aan te houden totdat wij de uitgebreidere discussie
voeren bij het AO dat wij zullen hebben over het plan van aanpak 'Regie in
de jeugdzorg'. Wij kunnen er dan nog goed over nadenken en bezien of datgene
wat hij bedoelt, ook is wat ik denk dat hij bedoelt.De heer Eurlings heeft een motie ingediend over de kindertelefoon. Ik
meen in de schriftelijke antwoorden al duidelijk te hebben gemaakt dat wij
in gesprek zullen gaan met zowel het Landelijk overleg kindertelefoon als
het IPO om te kijken of wij er een mouw aan kunnen passen. Het is immers een
gedecentraliseerde verantwoordelijkheid. Ik zou dus niet op voorhand willen
zeggen dat wij wel garant staan voor het hele bedrag. Dan komt de rekening
weer volledig bij ons terecht, terwijl de verantwoordelijkheid uiteindelijk
bij de provincies ligt. Ik zou dit daarom graag willen meenemen voor nader
overleg.Mevrouw Kant heeft gesproken over de wachtlijsten in de jeugdzorg. Zij
heeft haar opvattingen over de fiscalisering nogmaals kenbaar gemaakt. Het
uitgebreide antwoord over alle feiten met betrekking tot de wachtlijsten zal
ik schriftelijk geven, want het vergt nu te veel tijd. Bovendien hebben wij
dat ook al in een eerder stadium in een schriftelijk antwoord gegeven. Zij
vraagt ons om, als het niet door zou gaan, nu al te besluiten om het zelf
ter beschikking te stellen. Dat zou ik wel een erg grote uitnodiging vinden
aan de andere collega's om het niet op te lossen. Ik vind de motie daarom
echt prematuur, omdat het uitgangspunt in het regeerakkoord is om te kijken
of het kan. Als het kan, doen we het en dan is de opbrengst bestemd voor de
jeugdzorg. Als het echt niet kan, praten we verder. Maar zover is het op dit
moment niet.De vragen van de heer Rouvoet over de filmkeuring zal ik ook schriftelijk
beantwoorden. Dan kan ik het ook even goed uitzoeken, anders zou hij een oppervlakkig
antwoord krijgen.Voorzitter! Over de sport zijn vele vragen gesteld.De voorzitter:Kunt u een indicatie geven van de tijd die u nodig hebt voor de beantwoording
van die vragen?Staatssecretaris Vliegenthart:Ik ben nog wel 20 à 25 minuten bezig.De voorzitter:Als u probeert dat te beperken, kan ik u beloven dat de Kamer probeert
haar interrupties te beperken!Staatssecretaris Vliegenthart:Voorzitter! Op de vraag van de heer Middel kan ik antwoorden dat wij denken
aan een landelijke variant van het sportjongerenpaspoort. Wij trekken conclusies
als de uitkomsten van dat onderzoek bekend zijn. Op dit moment staat het voor
mij dus nog niet vast, zij het dat ik het met hem een goed idee vind.De heer Middel heeft gevraagd wat gemeenten allemaal doen aan breedtesport.
Het CBS heeft onlangs een onderzoek gepresenteerd waaruit vele conclusies
kunnen worden getrokken. Ik vind het van belang dat bij de verdere ontwikkeling
van de breedtesport en de impuls die wij daaraan geven, wordt gezorgd voor
een goede uitwisseling van informatie tussen gemeentes, opdat goede initiatieven
kunnen worden opgepakt en ook elders vertaald kunnen worden, zoals wij ook
op andere terreinen proberen databanken te ontwikkelen voor informatie-uitwisseling.
Ik zou het erg jammer vinden om een grootscheeps onderzoek te betalen met
het geld voor lokale projecten.De heer Middel heeft ook nog het een en ander gevraagd over de topsport
en over de uitwerking van de voorstellen die gisteravond door NOC-NSF
zijn gedaan. Hij refereerde daarbij aan de inkomensgrens van ƒ 100.000.
De bedoeling van de regeling is om een minimuminkomensvoorziening te maken
voor mensen die niet in staat zijn op andere wijze in hun inkomen te voorzien.
In sponsorcontracten wordt soms een aanzienlijk bedrag ter beschikking van
de sporter gesteld, maar heel veel topsporters hebben natuurlijk ook heel
veel onkosten. Als je met een zeilboot over de wereld moet, kost dat gewoon
heel erg veel geld. Je moet bij datgene wat men krijgt uit contracten niet
alleen kijken naar de inkomenscomponent, maar vooral ook naar de kostencomponent.
Ik ben met de heer Middel van mening dat als het de bedoeling zou zijn van
het voorstel van NOC-NSF om een inkomensgrens van één ton te
stellen, dit weer de bedoeling van de regeling voorbijschiet. De bedoeling
is juist om diegenen te ondersteunen die dat inkomen niet hebben. Ik zie de
heer Rijpstra ook 'ja' knikken en wij zijn het dus met elkaar eens.Voorzitter! Mevrouw Hermann heeft een motie ingediend over het schoolzwemmen.
Bij een ander punt is al verwezen naar de begroting van OCW. Ook de behandeling
van dit punt valt onder de verantwoordelijkheid van het departement van OCW
en in dit geval onder die van mevrouw Adelmund. Zoals bekend, is in het regeerakkoord
bepaald dat zal worden onderzocht of herinvoering mogelijk is. Dat onderzoek
is nog niet afgerond, maar in ieder geval zal deze discussie moeten worden
gevoerd met mevrouw Adelmund.Overigens wijs ik er in dit verband op dat men tegenwoordig al ver voordat
men de lagere school bezoekt, leert zwemmen. Dat merkte ik toen ik onlangs
zwemdiploma's uitreikte aan kleine kindertjes. Dat waren hummeltjes van 3
en 4 jaar en zij mochten hun A-diploma al halen. Blijkbaar haalt men steeds
vroeger dat diploma.Natuurlijk is het belangrijk dat mensen die de zwemvaardigheid nodig hebben,
kunnen zwemmen. Dat zorgt voor veiligheid. Inpassing in het curriculum is
echter iets waarover ik niet direct ga. Ik kan hierover wel spreken met mijn
collega vanuit de invalshoek van de sport, maar ik zou graag zien dat hierover
werd gesproken met de collega's van OCW. Daar pleitte de heer Rijpstra ook
voor.Voorzitter! Ik kom vervolgens toe aan een reactie op de opmerkingen van
de heer Rijpstra. Hij sprak nog eens voor het dopinglaboratorium. Ik wil toch
liever spreken over een dopingcontrolecentrum. Ik denk daarbij aan de voorstellen
die door NOC-NSF en de bonden ontwikkeld zijn. In mijn schriftelijke antwoorden
heb ik aangegeven dat ik daar positief tegenover sta. Wij zullen de realisering
gedeeltelijk faciliëren. Daarmee zijn wij weer een stapje verder met
het voeren van een goed dopingbeleid. In het kader van de topsportnota, die
begin volgend jaar zal uitkomen, zal ik hierop verder ingaan.De geachte afgevaardigde had gelijk toen hij zei dat preventie buitengewoon
belangrijk is. Het ongeorganiseerde dopinggebruik in sportscholen, waarbij
sprake kan zijn van enorme consequenties voor de gezondheid van mensen, is
iets waarover men zich zorgen zou kunnen maken. In dat kader is het Necedo
bezig met een aantal preventieactiviteiten. Het Necedo is namelijk belast
met voorlichting en ondersteuning van de sportbonden en van met name de sportscholen.
Daar speelt dit punt echt.Voorzitter! Met de gemeenten voeren wij overleg over het accommodatiebeleid.
De gemeenten zijn daar primair voor verantwoordelijk. Zij moeten ervoor zorgen
dat binnen hun grenzen voldoende sportaccommodaties beschikbaar zijn, zodat
mensen in buurten en wijken echt kunnen sporten. Herhaaldelijk lezen wij dat
accommodaties uit wijken verdwijnen en aan de rand van de stad terechtkomen.
Daar zijn zij vaak lastig bereikbaar. Nogmaals, op dit punt hebben gemeenten
een verantwoordelijkheid. Samen met het landelijk contactorgaan wil ik nagaan
wat op dit punt gedaan kan worden. Het ministerie van VWS is echter niet de
aangewezen instantie om te letten op wat de gemeenten doen.De heer Rijpstra (VVD):Voorzitter! Dat was ook niet mijn bedoeling. Het laatste wat ik wil is
dat van bovenaf wordt gezegd hoe de gemeenten moeten handelen. In onze ogen
zou het evenwel goed zijn als de kennis die er op diverse terreinen is, meer
gebundeld werd. Voor de gymnastieklokalen die in Nederland gebouwd worden,
gelden bijvoorbeeld nog de eisen die voor de oorlog zijn vastgesteld. Het
wordt hoog tijd dat de staatssecretaris hierop haar licht laat schijnen.Staatssecretaris Vliegenthart:Ik zag vorige week dat mijn oude gymnastieklokaal van de middelbare school
werd afgebroken. Dat was ook zo'n oud lokaal. Ik kon helaas niet zien of er
iets anders voor in de plaats kwam.Voorzitter! Wij zullen de komende tijd nog uitvoerig overleg hebben met
alle bestuurlijke partners: NOC-NSF, het landelijk contactorgaan en de gemeenten.
Wellicht kunnen wij in de verdere ontwikkeling van het breedtesportbeleid
ook eens kijken naar de plek van de accommodaties in dat geheel. Op zichzelf
neemt het multifunctioneel gebruik van accommodaties toe, omdat het voor de
exploitatie van dergelijke voorzieningen van belang is dat er veel gebruik
van wordt gemaakt. Als ik de heer Rijpstra zo mag begrijpen dat wij dat verder
moeten stimuleren, dan zijn wij het ook op dat punt eens.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik heb even met de collega's Rouvoet en Van der Vlies overlegd
over het verzoek van de staatssecretaris betreffende de motie op stuk nr.
32 over Per Saldo, die in het kader van het JOZ is ingediend. Wij zijn bereid
deze motie aan te houden tot de laatste stemmingen voor het reces. Als de
staatssecretaris volgende week na het gesprek onmiddellijk wil rapporteren,
kunnen wij alsnog besluiten de motie daarna al dan niet in stemming te brengen.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Dankers stel ik voor, de motie-Dankers c.s. (26204,
nr. 32) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De (algemene) beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, over de begroting, de moties en het amendement in de loop
van volgende week te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 23.32 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-2224-2252.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl