Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 2454-2476

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 29, pagina 2454-2476

29-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 29 november 2000)Pagina 2527-2528
BIJVOEGSEL (bij blz. 2476): - Schriftelijke antwoorden van de minister van Economische Zaken op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begrotingen van Economische Zaken voor het jaar 2001 (27400 XIII) en van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2001 (27400 D)Pagina 2529-2544
Presentie en opening (woensdag 29 november 2000)Pagina 2427-2427
Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 november 2000)Pagina 2453-2454
Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)Pagina 2427-2453
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)Pagina 2454-2476
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2001 (27400 XIII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2001 (27400 D)Pagina 2476-2527

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 128 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2001 (27400 XVI).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Namens de VVD-fractie zal ik spreken over het beleid van VWS,
over het departement en over onze eigen ideeën voor de toekomst. Als
de tijd het toelaat, zal ik nog iets zeggen over het bevolkingsonderzoek naar
borstkanker. De heer Blok zal op een aantal andere aspecten van de begroting
ingaan.Het is niet gemakkelijk om minister van VWS te zijn. Het is goed om hiermee
te beginnen en deze gedachte vast te houden tijdens de rest van mijn betoog.
Het is voor een minister van VWS absoluut noodzakelijk dat haar departement
haar ondersteunt in haar beleid. Terugkijkend op de afgelopen periode zou
je kunnen denken dat het departement van VWS kennelijk nog steeds niet op
orde is. Wij hebben daar al in 1997 over gesproken en daarna hebben wij er
nog een aantal keren met de minister over van gedachten gewisseld. Wij hebben
vorige week weer een brief gekregen dat alles in orde is. Ook hebben wij een
boekje van de secretaris-generaal gekregen, waarin een aantal knelpunten werd
belicht, die kennelijk nog niet weggenomen zijn. Hoe zit het nu eigenlijk?
Zijn het ministerie en de minister voldoende in staat om de noodzakelijke
taken te verrichten? De minister zelf is verantwoordelijk voor de stand van
zaken op het ministerie. Wij vinden echter ook dat de ondersteuning zodanig
moet zijn dat hetgeen op het bordje van de bewindslieden ligt, goed geserveerd
kan worden.In het boekje van de SG viel mij wel op dat er ontzettend veel papier
geproduceerd wordt. Dat is echter geen maatstaf voor goed functioneren, integendeel
zou ik willen zeggen.Verder zijn er allerlei adviescommissies, taskforces en andere commissietjes.
Ik vraag mij nog steeds af, wie nu eigenlijk het werk doet. Is dat het ministerie
of wordt die taak buiten neergelegd?Bij het lezen van de antwoorden in het kader van de Zorgnota hebben wij
tien belangrijke trendbreuken of doorbraken geregistreerd.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Mevrouw Van Blerck begon met te zeggen dat je zou kunnen denken dat het
departement nog niet op orde is. Mag ik uit de vragen die zij vervolgens aan
de minister heeft gesteld, afleiden dat zij dat vooralsnog denkt?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb daarover geen zekerheid, maar geluiden, brieven en andere tekenen
die naar buiten komen, wekken in ieder geval de suggestie dat het nog lang
niet verloopt zoals het zou moeten.Ik denk dat dit schadelijk is voor het functioneren van de minister. Wij
merken ook regelmatig dat beleidsstukken wel erg laat komen en dat het allemaal
buiten het ministerie wordt voorbereid. Ik denk dat het goed is hier de minister
te vragen of zij wil uitleggen hoe het precies zit, of er nog stappen ter
verbetering gezet moeten worden, of dat zij vindt dat het fantastisch loopt.
In dat geval heb ik nog wel een aantal opmerkingen.De heer Rouvoet (RPF/GPV):U bent er niet gerust op dat de bewindslieden voldoende greep hebben op
het departement, ook in de communicatie met de Kamer?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik wacht graag op het antwoord van de minister waarin duidelijk zou moeten
worden dat die greep er wel is.Voorzitter! Die tien punten hebben niet veel indruk op mij gemaakt. Een
aantal daarvan is prima. Deregulering en heroriëntering zijn uitstekend,
maar moeten voor het belangrijkste deel nog plaatsvinden. Ook het stelseldebat –
het tiende punt – moet nog plaatsvinden. Wij hebben wel drie goede boekjes
gekregen, maar dat is het voorlopig.Ik wil hier echter aan de orde stellen wat er hád moeten staan.
Dat betreft het terrein van de beide bewindslieden. Allereerst de uitbreiding
van de huisartsenopleiding. De Kamer heeft daar lang om moeten zeuren, maar
die uitbreiding is nog niet van start gegaan. Verder had er moeten staan:
ontdooiing specialistenerkenningen. Dat is noodzakelijk voor het oplossen
van wachtlijsten. Ook moet er ruimhartig uitvoering gegeven worden aan het
PGB. De Kamer heeft dat moeten afdwingen. Ook de inzet van de particuliere
thuiszorg is met veel pijn en moeite de afgelopen week afgedwongen. Dan het
punt van het laten verrichten van noodzakelijke oogoperaties door privé-klinieken.
Het gebeurt allemaal zo langzaam. Ik zou de bewindslieden willen vragen daar
iets meer haast achter te zetten.Ik wil er absoluut geen geheim van maken dat in de beginperiode van het
eerste paarse kabinet de financiële context wat krap is ingeschat. Er
is echter meer geld naar de zorg gegaan dan de 1,3% waarover nu steeds wordt
gesproken, namelijk 1,7% à 1,8%. Wij hebben inmiddels van de minister
gehoord dat geld het probleem niet meer is, wij hebben echter ook gemerkt
dat het niet de oplossing is. Ik wil er met kracht op wijzen dat in veel gevallen
de stagnatie door hele andere zaken wordt veroorzaakt.Het is overigens wel te betreuren dat de minister onlangs de schuld van
alle problemen op anderen probeerde af te schuiven tijdens een congres van
D66. Twee keer minister van VWS worden is ook twee keer nadenken over de consequenties
van een stap. De eerste keer kan het nog onbekend terrein zijn, maar de tweede
keer moet je weten waaraan je begint. Het gemakshalve afschuiven op anderen
vind ik absoluut niet sterk.Voor de volksgezondheid zou het goed zijn als de overheid een flinke stap
terug zou doen: minder betutteling, minder bureaucratie, minder ambtenaren
die zich tot ver in de uitvoering met alles bemoeien. Voor het oplossen van
eventuele problemen op het ministerie kan wat mij betreft een kleiner ministerie
een buitengewoon goede optie zijn. Dan worden de hoofdlijnen aangehouden en
de taken beter verdeeld.Mevrouw Van Vliet (D66):U zegt dat het geld er nu is gekomen, maar dat wij inmiddels weten dat
dit de oplossing niet is. U zegt vervolgens dat er andere problemen zijn,
maar u onderbouwt dit niet. Verwijst u terug naar het begin van uw betoog,
toen u sprak over personeelsproblemen? Hoe ligt die relatie dan?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Wij hebben lang gedacht, tot enkele jaren geleden, dat alle problemen
in de zorg konden worden opgelost door er meer geld in te pompen. Het werd
altijd op de financiële toer gegooid. Wij hebben inmiddels begrepen dat
vele andere zaken oplossingen verhinderen. Het personeelsprobleem is conjunctureel.
Daar moet je van alles aan doen, maar het staat los van de gezondheidszorg,
want het speelt niet alleen daar, maar ook in het onderwijs en in de veiligheid.
Ik denk dat de bureaucratie in de zorg veel meer zorg verhindert dan eventueel
gebrek aan geld. Ik noem ook de capaciteitsproblemen bij artsen, specialisten
en andere medische en paramedische beroepsbeoefenaren. Er is in het verleden
te veel gefocust op het geld. Een van de positievere punten uit die periode
is dat wij nu weten dat het geld niet de enige oplossing is, maar dat er veel
meer moet gebeuren om de problemen in de zorg op te lossen.Mevrouw Van Vliet (D66):Dat verhaal over de bureaucratie en de wet- en regelgeving deel ik, maar
ik heb het idee dat u zichzelf tegenspreekt. Van Blerck-WoerdmanIk vertaal
uw woorden als volgt: in de eerste jaren van Paars was er wel extra geld,
maar is er wat krap geraamd en pas in 1998 zijn wij echt extra gaan investeren.
U zegt echter ook dat het niet helpt om er geld in te pompen. Hiermee spreekt
u zichzelf tegen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik denk niet dat ik mijzelf tegenspreek. In de periode 1994-1998 is er
vaak en luidruchtig op getamboereerd dat er te weinig geld was. Aan het eind
van ieder jaar is er echter geld bijgeplust, volgens de afspraak die aan het
begin van die regeerperiode is gemaakt. In de huidige periode gaat er heel
veel geld extra in de richting van de zorg, maar wij zien nu dat een aantal
problemen hierdoor helemaal niet opgelost wordt. Dit zijn zaken die niet hoeven
te wachten op een stelseldiscussie of discussies die alleen met financiën
te maken hebben, maar die echt met beleid te maken hebben. Hierop spreek ik
de bewindslieden aan.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik vind het prima om naar die andere punten zoals bureaucratisering te
kijken. In mijn visie legt u echter steeds ten onrechte een relatie met de
financiën. Dat begrijp ik niet goed. Is de fractie van de VVD van mening
dat er eigenlijk pas nu met het actieplan "Zorg verzekerd" genoeg extra ruimte
is gekomen om alle behandelingen te doen die noodzakelijk zijn? Concludeert
u met mij dat wij pas over een paar jaar kunnen zien of het geld daarvoor
al dan niet de oplossing is geweest?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik kan nu niet zeggen of iets aan oplossing zal zijn, want dat weet ik
niet. Ik weet alleen dat, als wij de bureaucratie niet zo snel mogelijk proberen
op te lossen, het geld dat nu extra erin gestoken wordt, niet besteed zal
worden, doordat het ergens zal worden geblokkeerd. Dit komt doordat de juiste
prikkels ontbreken. Wij moeten op die punten verbetering aanbrengen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Mevrouw Van Blerck zei dat de gezondheid in Nederland beter
zou zijn als het ministerie zich wat minder met allerlei zaken bemoeide en
als zij wat minder betuttelde.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik zei niet dat dat goed zou zijn voor de gezondheid. Ik zei dat het goed
zou zijn voor de volksgezondheid. Dat is iets anders. Ik doelde natuurlijk
niet op de gezondheid van u en mij.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Inderdaad, het zou beter zijn voor de volksgezondheid; dat ben ik helemaal
met u eens.Ik meen evenwel dat onderscheid gemaakt moet worden tussen de caresector,
met name de curatieve zorg, en de preventieve zorg. Bij het begrotingsonderzoek
hebben wij gewisseld, dat slechts een zeer klein deel van het budget van VWS
ten goede komt aan de gezondheidsbevordering. Daarin zou veel verbeterd kunnen
worden. Hoe denkt u daarover?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb gezegd dat het voor de uitvoering van het beleid goed zou zijn
als het ministerie een forse stap achteruit deed. Dat geldt met name voor
hetgeen gebeurt bij de care en de cure. Daar moet men zich aan allerlei regels
houden. Alles wordt wel drie keer gecontroleerd en dat lijkt mij redelijk
overbodig. Als er iets gecontroleerd moet worden kan dat buiten de overheid
om. Zij houdt wel een aantal taken en daar is preventie er een van. Ook het
uitvoeren van de inspectie is een belangrijke taak. Verder moet de overheid
een aantal kwaliteitscriteria ontwikkelen en dat behoort door het departement
gedaan te worden. Het gaat er dus om dat onderscheid in taken wordt gemaakt
en dat wordt nagegaan welke niet meer door Den Haag gedaan hoeven te worden.
Niet alles hoeft hier gecontroleerd, bekeken en nog eens bekeken worden. Men
moet daarentegen bepalen welke taken de overheid op het terrein van de volksgezondheid
zouden moeten worden toegedicht.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ook de heer Buijs heeft vanmorgen toen hij over de gezondheidsbevordering
sprak gezegd, dat een veel bredere benadering gewenst is. Zie het recente
advies van de Raad voor de volksgezondheid en de zorg. Ook met interdepartementaal
facetbeleid is gezondheidswinst te bereiken. Deelt mevrouw Van Blerck die
visie?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Een brede kijk op de zaken zou goed zijn. Ik meen dat die er onvoldoende
is. Overigens ben ik niet zo positief over datgene wat interdepartementaal
wordt geregeld. Als iets namelijk heel breed wordt gedragen, heeft niemand
meer de verantwoordelijkheid. Ik deel dus uw visie, alleen, over de manier
van uitvoering zou ik nog willen nadenken. Daarbij wil ik dan wel het plaatje
voor ogen houden dat ik heb geschetst. De VVD vindt namelijk dat een aantal
taken niet meer door Den Haag verricht moet worden maar elders. Ik denk daarom
aan een afslankend ministerie met een helder omschreven takenpakket.Voorzitter! De VVD vindt dat er meer keuzevrijheid moet komen en concurrentie
tussen zorgaanbieders. Commerciële thuiszorg is mogelijk. In dat verband
complimenten voor staatssecretaris Vliegenthart. Zij is vorige week toch nog
door de bocht gegaan. Concurrentie tussen verzekeraars willen wij, minder
overheid en een nominale preimie, niet als doel op zichzelf, maar als middel.Voorzitter! Ik wil de Partij van de Arbeid nog een vruchtbare discussie
over het stelsel toewensen, een discussie met onder anderen verstandige mensen
uit Groningen. Zij zullen misschien in staat zijn de ruimte te scheppen die
nodig is om wat meer tot elkaar te komen.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Ik wil mevrouw Van Blerck hartelijk danken. Misschien is het
voor de VVD-fractie verstandig met haar achterban te overleggen. Niet alleen
GroenLinks heeft een klein onderzoek gedaan. Dat is ook gedaan door het Nipo
en de regionale zekeraars. Die onderzoeken geven allemaal hetzelfde resultaat.
Ook bij de VVD-achterban is meer dan 50% voor iets waar mevrouw Van Blerck
niet voor is. Dat is toch een rare kwestie.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Ik wilde net iets gaan zeggen oer de GroenLinks-enquête.
Daarmee wilde ik aangeven hoe een en ander waarschijnlijk tot stand is gekomen.
Als aan onze achterban wordt gevraagd of lage inkomens gecompenseerd moeten
worden, zal zij bevestigend antwoorden. De hele achterban zal vinden dat dit
moet. Stelt men vervolgens alleen de vraag of er een inkomensafhankelijke
premie moet komen en geen andere, zullen heel veel mensen denken: dat is dus
hetzelfde. Maar dat is niet hetzelfde. Met het systeem dat wij een halfjaar
geleden hebben geproduceerd, worden de lage inkomens gecompenseerd via de
belastingen. Ik heb er in het afgelopen halfjaar heel veel over gesproken
met mijn eigen achterban. Ik heb ook brieven ontvangen over andere onderwerpen,
maar over dit onderwerp heeft nog geen ontevreden VVD-lid mij benaderd. Ik
meen dan ook dat de vraagstelling van de enquête van GroenLinks wel
erg groen gekleurd was.De heer Oudkerk (PvdA):Daar ga ik verder niet over. Er hebben mij overigens wel wat brieven bereikt
van uw achterban.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Van mijn achterban? Kijk eens aan.De heer Oudkerk (PvdA):Ik hoop dat u hetzelfde gebeurt. Voorzitter! Ik zie dat mevrouw Hermann
iets wil zeggen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik wil het groene karakter van mijn optreden even versterken en graag
ingaan op de punten die mevrouw Van Blerck aangeeft. Het verbaast mij dat
zij in het geheel geen aandacht besteedt aan de administratieve rompslomp
die met zo'n belastingcompensatie gepaard zal gaan. Zij heeft vast net als
wij stapels brieven van de zelfstandigen met een laag inkomen die in het ziekenfonds
moesten.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Dat moeten wij nooit meer willen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Zij beklaagden zich bijzonder over de koppeling van ziektekostenpremies
en belastingactiviteiten. Wil mevrouw Van Blerck toelichten waarom dat naar
haar mening niet meer zal plaatsvinden, als zij de hoge nominale ziektekostenpremie
via de belastingen wil laten compenseren?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik had de indruk dat die zelfstandigen zich niet zozeer beklaagden over
de koppeling aan de belastingen als wel over het gegeven dat hun inkomen opnieuw
was bekeken in het kader van de ziekenfondsverzekering. Op dat punt deel ik
uw mening absoluut niet. Ik ben het met u eens dat wij zo'n rompslomp absoluut
niet meer moeten willen. Als het aan de VVD-fractie ligt, zullen wij er ook
nooit meer consensus voor geven. Wij vinden dat er in het tweede compartiment
een basisverzekering moet komen, voor iedereen gelijk, waardoor je die schuifbewegingen
niet meer krijgt. Ik kan u op uw wenken bedienen. Wij zijn tegen alle rompslomp
eromheen en kiezen voor een eenvoudig basissysteem in het tweede compartiment.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Maar u zegt erbij dat u dat compenseert via de belastingheffing. Het is
dus in het geheel niet eenvoudig. Die twee hebben met elkaar te maken. Natuurlijk
klagen mensen naar aanleiding van hun inkomen, maar de vaststelling van dat
inkomen door de belastingdienst wordt daarbij als bepalend gezien. Dat krijgen
wij zonder meer terug als u uw plannen kunt verwezenlijken.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Vanaf volgend jaar is er een nieuw belastingstelsel, dus wat nu geldt,
geldt straks niet meer. Het berekenen van een inkomensafhankelijke premie
is ook administratieve rompslomp. Het gaat ons er helemaal niet om dat je
de ene rompslomp helemaal niet wilt en dat je er geen administratie omheen
wilt hebben. Wij leggen het inkomenselement, dat je er toch in moet houden
omdat je de lage inkomens moet compenseren, buiten het ziektekostenstelsel.
Wij verschuiven het probleem buiten het ziektekos- tenstelsel, omdat wij vinden
dat de zorg al ingewikkeld genoeg is. Wij vinden ook dat je de inkomensplaatjes
op een andere manier, via de belasting, moet regelen. Ik denk niet dat het
allemaal heel eenvoudig en een fluitje van een cent is, maar het is niet ingewikkelder
dan op dit moment met systemen die door elkaar heen lopen en honderdduizenden
mensen die eerst de ene kant en dan de andere kant op schuiven. Ik kan het
niet meer uitleggen aan de mensen en u waarschijnlijk ook niet.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Nee, maar ik constateer dat u de rode loper naar mij uitlegt om de ziektekosten
vanuit de belastingen te laten bepalen, omdat dat nu de enige duidelijke inkomensafhankelijke
belasting is. Daarvoor heeft u ons al helemaal aan uw zijde. Ik kom al heel
dichtbij u. Wat leuk toch.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Dat is meer optisch, want uw uitwerking was toch even iets anders dan
de uitwerking van de VVD. Maar dat wist uzelf ook wel.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Dat is techniek; daar komen wij uit.Mevrouw Kant (SP):Het is altijd een beetje flauw als iemand, wanneer hem of haar onderzoeksresultaten
niet zo van pas komen, gelijk grijpt naar de wijze van vraagstelling. Maar
u zei zelf net dat de VVD-kiezers die in de enquête hebben aangegeven,
voorstander te zijn van inkomensafhankelijke premies, eigenlijk iets willen
wat op hetzelfde neerkomt als wat u wilt, namelijk compensatie. Dan begrijp
ik niet, waarom u zich zo verzet tegen inkomensafhankelijke premies in het
ziektekostenstelsel.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):De inkomensonafhankelijke premie, dus het nominaliseren van de premie,
is voor de VVD geen doel op zich. Het doel van de VVD is, door het nominaliseren
van de premie het inkomensplaatje te regelen buiten het ziektekostenstelsel,
en binnen het ziektekostenstelsel op deze manier met andere prikkels te gaan
werken. Het doel van de VVD is dus niet de lagere inkomens te benadelen –
u heeft mij daarover al eerder een vraag gesteld –, dat is helemaal
niet aan de orde. Het gaat er alleen om dat wij het op een andere manier willen
regelen. Zoals ik al zei, is het zorgstelsel al ingewikkeld genoeg, ook zonder
de inkomensvertaling die erin zit. Dat willen wij op een andere manier regelen.
Overigens: ik heb het volste recht om te vinden dat de vraagstelling door
GroenLinks een andere is dan ikzelf zou hebben gehanteerd. Ik wil dat niet
bagatelliseren, omdat ik vind dat GroenLinks een andere opzet had dan de onze.Mevrouw Kant (SP):Ik kan mij de laatste discussie die wij hierover hebben gevoerd nog heel
goed herinneren. U zei in dat debat namelijk dat u inkomensafhankelijke premies
voor ziektekosten een vorm van afschuiven vond. Dat vond ik een heel duidelijke
uitspraak, waaruit blijkt dat u vindt dat als mensen naar draagkracht gaan
meebetalen aan de ziektekosten, sprake is van afschuiven. Heel veel mensen,
ook in mijn fractie, vinden dat juist een kwestie van solidariteit. Daarna
wordt een enquête gehouden waaruit blijkt, dat ook uw
achterban voor solidariteit is, en dan denk ik...Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Maar mijn achterban is natuurlijk voor solidariteit, ook in de ziektekosten.
Wij zijn er helemaal niet op uit om lage inkomens met hoge ziektekosten te
laten zitten. Die opmerking van mij kan ik me nog heel goed herinneren. De
heer Oudkerk noemde destijds een redelijk demagogisch voorbeeld van ƒ
40.000 per gezin. Hij doet nu net alsof hij het niet hoort, maar dat was een
behoorlijk demagogisch voorbeeld. Hij probeerde dat af te schuiven naar de
middeninkomens en de hogere inkomens. Dat heb ik afschuiven genoemd. Maar
waarover u het heeft, zult u niets anders horen dan wat ik nu zeg. Wij zijn
voor het compenseren van de laagste inkomens, niet in het ziektekostensysteem,
maar daarbuiten.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dat is precies het punt dat ik scherp wil hebben. Met die keuze kiest
de VVD-fractie, evenals bijvoorbeeld de CDA-fractie, bewust voor een ziektekostenstelsel
zonder interne solidariteit. Dat wordt op een andere wijze geregeld, wat toch
wel een behoorlijke breuk met het verleden is, waarin op zijn minst de gedachte
van solidariteit in het ziektekostenstelsel een belangrijke rol heeft gespeeld.
Maar u kiest met het buitenplaatsen van het inkomensplaatje voor een ziektekostenstelsel
zonder solidariteit.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Wij kiezen voor een ziektekostenstelsel waarin solidariteit tussen jong
en oud aanwezig is. De solidariteit tussen de verschillende inkomensgroepen
willen wij buiten het stelsel regelen. Ik zie namelijk eerlijk gezegd geen
goede reden, waarom een goede regeling per se binnen het stelsel moet plaatsvinden.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Mag ik één reden geven? Solidariteit betekent niet alleen
reparatie van de inkomensgroepen aan de onderkant, maar ook het leggen van
een rechtstreeks verband binnen het ziektekostenstelsel tussen hoge en lage
inkomens. Dát is solidariteit! Als u het via de fiscaliteit doet, abstraheert
u van het solidair zijn van de ene groep met de andere groep, en dan komt
het ten laste van de algemene middelen. Dat is toch een evident verschil?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Wij kiezen ervoor, de inkomensreparatie buiten het zorgstelsel te laten
plaatsvinden. Niet als doel op zich – ik probeer dat nu al enige tijd
over het voetlicht te brengen – maar als middel om de werking van het
ziektekostenstelsel ingrijpend te verbeteren. Door de manier waarop het nu
is geregeld, zit er geen enkele prikkel in het systeem. Zeker nu de vraag
naar zorg zoveel groter wordt dan velen hebben gedacht, moeten er andere prikkels
in het systeem worden gebracht.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Ik concludeer dat mevrouw Van Blerck mijn conclusie bevestigt.De heer Buijs (CDA):Voorzitter! In grote lijnen ben ik het helemaal eens met mevrouw Van Blerck.
Er moeten meer prikkels komen. Er moet meer competitie komen tussen verzekeraars.
Betekent dit in haar ogen ook dat het budgettair kader zorg, als dit allemaal
wordt gerealiseerd, wordt opgeheven?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als er sprake is van een nominale premie, dan hoeft een en ander wat ons
betreft niet meer onder de collectieve lasten te vallen.De heer Buijs (CDA):Dus het budgettaire kader zorg is dan verdwenen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als alles uitwerkt volgens het systeem, zoals wij ons dat hebben gedacht,
dan is dat inderdaad het geval.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Mevrouw Van Blerck heeft een aantal duidelijke antwoorden
gegeven. Daar stel ik verder geen vragen over.Ik vraag mevrouw Van Blerck wel om in gewoon Nederlands uit te leggen
wat het grote voordeel is voor de premiebetalende burger en voor alle hulpverleners
die die premiebetalende burger zo direct, als hij ziek wordt, moeten verzorgen.
Dat is mij namelijk volstrekt onduidelijk. Mevrouw Van Blerck zegt dat zij
een eenvoudig systeem wil, een basisverzekering in het tweede compartiment.
Wat is die basisverzekering van de VVD precies? Is dat een breed pakket, of
volgt de VVD nog steeds die nota uit april, waarin staat dat het pakket smaller
kan? Als mevrouw Van Blerck het eenvoudig wil, waarom is zij er dan voorstander
van de AWBZ, met alle zorg die daarin zit – die is ook absoluut gerelateerd
aan de zorg in het andere compartiment – erbuiten te laten? Ik vermoed
namelijk dat er heel andere argumenten wat dat betreft bij de VVD spelen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Het zou aardig zijn geweest als de heer Oudkerk die er meteen bij had
geleverd.Ik begin met het laatste. Wij kiezen ervoor de AWBZ niet te laten opgaan
in een basisverzekering, omdat die, met de langdurig onverzekerbare risico's
die erin zitten, op dit moment een brede volksverzekering is. Wat ons betreft
moet dat zo blijven, want er zitten elementen in die het desbetreffende karakter
absoluut verdienen. Daar willen wij verder niet aan tornen. De AWBZ blijft
dus apart.Daarnaast is er sprake van een aantal zaken dat nu al in het tweede compartiment
zit. Je kunt ook kijken of er in de andere compartimenten iets zit dat er
nog bij kan. Daar maak je vervolgens een basispakket van in het tweede compartiment
voor een nominale kostendekkende premie. Dat betreft dus alleen het tweede
compartiment. Voorts is er nog een derde compartiment, want de wensen van
de mensen zijn tegenwoordig veel ruimer en breder dan een aantal jaren geleden.
Dat zal in de komende decennia ongetwijfeld doorgaan. Voor die zaken kan men
dus zelf kiezen.Dan de vraag wat er in het tweede compartiment moet zitten. Een belangrijk
deel van wat er nu in zit, moet er dan ook in zijn terug te vinden. Wij moeten
de discussie of er nu eventueel zaken in zitten die er niet meer in thuishoren,
ook voeren, vooral gelet op nieuwe ontwikkelingen. Er komen heel veel belangrijke
ontwikkelingen op ons af als het gaat om ziektebeelden waar wij nu nog geen
oplossing voor hebben, maar die wij iedereen straks graag willen aanbieden.
Die moeten er dan ook een plek in kunnen vinden. Deze discussie moet worden
gevoerd op basis van ervaringsgegevens uit het veld. Wij moeten als politiek
niet zomaar iets roepen over een behandeling voor een ziekte, want dat
is onzin. Je moet die discussie in ieder geval niet uit de weg gaan. Ik denk
dus niet dat het in de reden ligt dat het uiteindelijk een afgeslankt pakket
zal zijn. Ik vind wel dat dit bespreekbaar moet zijn, ook als het gaat om
de nominale premie. Dat is ook het verschil tussen een inkomensafhankelijke
premie en een nominale premie. Als er sprake is van een nominale premie, die
niet onder de collectieve lasten valt, dan ligt het anders. Het moet dus bespreekbaar
zijn of er tot een andere samenstelling moet worden gekomen. Ik vind dat de
heer Oudkerk daar altijd ontzettend rigide op reageert, in die zin dat alles
wat erin zit, erin moet blijven en dat iedereen verder overal moet afblijven.
Wij vinden dat je die discussie op een open manier moet voeren.De heer Oudkerk (PvdA):Wij moeten uitkijken dat u mij niet dingen in de mond legt die ik niet
gezegd heb, dan wel mijn gedrag verklaart dat niet te verklaren is. Dat geldt
overigens ook voor die ƒ 40.000, maar goed, dat laat ik allemaal graag
voor uw rekening. Het belangrijkste antwoord heeft u echter niet gegeven.
Gaat de VVD voor een kleiner pakket en wat is toch het grote voordeel van
nominalisering?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Het is niet het doel op zichzelf om er een kleiner pakket van te maken.
Het gaat ons om de toekomst van de gezondheidszorg. Kijkend naar de toekomst
en wetend wat er nog aan dure zaken aan zit te komen, moet je onzes inziens
wel het lef hebben om na te gaan of de dingen die er nu in zitten wel absoluut
noodzakelijk zijn en of ze er eigenlijk wel uit kunnen. Die discussie moet
je durven voeren, niet met het doel om het pakket kleiner en goedkoper te
maken, maar om ervoor te zorgen dat er flexibiliteit in het pakket komt, waardoor
nieuwe middelen en nieuwe behandelmethoden er in kunnen worden ondergebracht.Naar ons idee is de nominale premie absoluut van belang, omdat je daarmee
de overheid op afstand zet. Nergens zo goed als in de afgelopen jaren is gebleken
hoe slecht de overheid in staat is om de gezondheidszorg te regelen. Dat reken
ik verder niemand persoonlijk aan, want het is een stelsel dat de afgelopen
decennia door alle politieke partijen in deze Kamer, inclusief de VVD, is
opgetuigd, maar dat wil niet zeggen dat je het zo zou moeten houden. Als je
naar de toekomst kijkt en je wat durft los te laten uit het verleden, dan
ben ik van oordeel dat je met de nominale premie die het BKZ opzij schuift,
een veel ruimere, actievere en flexibelere opzet krijgt dan nu. Ik vind het
te gemakkelijk om te zeggen dat de verzekeraars dit op dit moment niet aan
zouden kunnen. Zij zullen ook in hun rol moeten groeien, maar ik weet wel
zeker dat de meeste verzekeraars in Nederland, als ze even de tijd hebben
gehad om aan het idee te wennen dat het systeem anders wordt, zeer wel in
staat zijn, die nieuwe taak op zich te nemen. Ik meen dat al die verzekerden
over wie de heer Oudkerk nu zo moeilijk doet, als zij straks een volwaardige
premie betalen die ze voldoende gecompenseerd krijgen op een andere manier,
als een volwaardige partij tegenover de verzekeraar hun recht op zorg kunnen
opeisen. Dat is toch het belangrijkste waar wij hier voor staan.Voorzitter! Vervolgens wil ik nog ingaan op het borstkankeronderzoek.
Ik heb onlangs de uitlating gehoord van een patholoog uit een Rotterdams ziekenhuis
dat methodes om borstkanker te controleren veel minder betrouwbaar zijn dan
de mensen denken. Ten minste 25% van de tumoren wordt niet gezien en bij 40%
tot 60% van degenen bij wie een foto als verdacht wordt beschouwd, blijkt
er daarentegen niets aan de hand. Het betekent grote ongerustheid en heel
vervelende emotievolle weken voor de betrokkenen. Er worden wel veel meer
gevallen van borstkanker opgespoord, hetgeen natuurlijk buitengewoon positief
is, maar ik zou de minister toch willen vragen naar de kwaliteit van de onderzoeksresultaten
en het vervolgtraject bij de behandeling. Worden er vaak juridische procedures
aangespannen? Kan degene bij wie borstkanker via zo'n onderzoek wordt geconstateerd,
zonder al te lange wachttijden een bestralingsbehandeling worden gegarandeerd?
De Wet geneeskundige behandelovereenkomst eist namelijk duidelijke informatieverstrekking
over alles wat te maken heeft met dit onderzoek. Ik meen dat het van belang
is om ervoor te zorgen dat degenen die meedoen aan zo'n onderzoek, weten wat
hun dan te wachten staat. Bovendien heb ik gehoord dat er nogal wat mensen
zijn die in de behandelunits werken, die te kennen geven dat het aantal mensen
dat ze per dag binnenlaten voor een foto zo groot is geworden, dat de kwaliteit
van de foto er onder gaat lijden. Als je de bevolking een onderzoek aanbiedt,
moet je zeker weten dat je geen onnodige ongerustheid bij mensen genereert.
Datzelfde geldt overigens evenzeer voor het baarmoederhalskankeronderzoek.
Ook daarvan zou ik graag weten hoe de hele entourage daaromheen is.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Op het laatst voegt mevrouw Van Blerck nog het woord baarmoederhalskanker
toe. Het verbaasde mij dat zij in haar betoog borstkanker als voorbeeld noemde.
Zij heeft waarschijnlijk net als ik de cijfers gelezen in de begroting en
de Zorgnota over de relatieve kosten van het borstkanker- en baarmoe- derhalskankeronderzoek.
De laatste ziekte komt veel minder voor, zodat de kans dat je met je opsporingsmethode
doel treft, veel kleiner is. Voorts is het een onderzoek waarbij naar verhouding
de kosten veel hoger zijn. Waarom kiest zij deze volgorde en niet andersom?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik had de volgorde ook kunnen omkeren. De opmerking over het baarmoederhalskankeronderzoek
deel ik overigens. Mijn opmerking over het borstkankeronderzoek is op dit
ogenblik manifester. De ongerustheid bij mensen die een verkeerde foto hebben
waarna achteraf blijkt dat er niets aan de hand is, is groot. Het tegendeel
komt helaas ook voor. De overheid die dit onderzoek aanbiedt, moet zeker weten
dat de ongerustheid die wordt gezaaid, niet groter is dan de resultaten die
worden geboekt. Dat geldt overigens ook voor het onderzoek naar baarmoederhalskanker.
Daarop meen ik de minister te kunnen aanspreken. Wordt die wisselwerking nog
wel goed in de gaten gehouden?Mevrouw Hermann (GroenLinks):Aan de opzet van het onderzoek is een hele discussie voorafgegaan over
preventie, de proefprojecten, de vergelijking met andere landen, de Wilson-
en Uner-criteria. Kortom, de hele epidemiologische achtergrond van
het borstkankeronderzoek zat voortreffelijk in elkaar. De eerste rapportage
van het college voor zorgverzekeringen geeft de positieve resultaten op de
sterfte te zien. Borstkanker is een ziekte die iedereen in zijn omgeving kent.
De keuze van mevrouw Van Blerck verbaast mij dan ook zeer. Ik deel haar overtuiging
niet.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb geen overtuiging uitgesproken. Ik heb alleen vragen gesteld naar
aanleiding van geluiden die ik iets te vaak hoor. Ik doe niets af aan de waarde
van het borstkankeronderzoek op zichzelf en het voorkomen van sterfgevallen.
Dat is fantastisch. Daar moeten wij mee doorgaan. Mijn vraag is alleen of
de opzet van het onderzoek misschien wat moet worden veranderd. Misschien
moet het wel meer kosten, dat zou ik mij ook nog kunnen voorstellen. Als je
minder mensen per dag behandelt, kan het misschien zorgvuldiger. Daar zouden
wij dan over kunnen praten.De heer Blok (VVD):Voorzitter! Bestaat er eigenlijk zoiets als de nieuwe economie? Dat lijkt
meer een vraag voor de andere begroting die vanmiddag aan de orde is. Zij
is ook bij de begrotingsbehandeling van VWS heel relevant. Want terwijl de
elektronische snelweg om ons heen raast, beweegt de gezondheidszorg zich vaak
nog voort over het fietspad. Dat is vaak letterlijk het geval. Vorige week
had ik een herhalingsreceptje nodig. Wat doe je dan als brave burgen? Je belt
je dokter, je stapt op het fietsje om een herhalingsreceptje te halen, je
wacht tot je een handtekening hebt, je stapt weer op het fietsje om naar de
apotheek te gaan en je fietst weer naar huis met je tubetje zalf.Zoiets kan echt met een muisklik. Zowel de dokter als de patiënten
zouden het heel fijn vinden als dat met een muisklik gebeurde. Als zo'n zelfde
patiënt iets veel minder dringends wil doen dan een tubetje zalf halen,
bijvoorbeeld een wintersportvakantie boeken, dan doet hij dat wel 's avonds
achter de pc met een muisklik. Waarom gebeurt dat nou wel bij wintersportvakanties
en niet bij iets veel dringenders zoals de gezondheidszorg?Dat heeft sterk te maken met de structuur van de gezondheidszorg. Deze
structuur is meer gericht op het voldoen aan regels en bureaucratie dan aan
het voldoen van wensen van de klanten. Zo'n structuur voorkomt dat allerlei
klantvriendelijke innovaties snel en soepel tot stand komen. Tekenend op dat
gebied is het spektakel waarmee vorig jaar het overzicht van de wachtlijsten
van ziekenhuizen op internet werd gepresenteerd. Dat was dan een toonbeeld
van noviteit en klantvriendelijkheid. Ik heb voor de zekerheid deze week nog
eens ingeklikt op het wachtlijstenoverzicht. Ik kreeg een overzicht d.d. 1
oktober dat echter voor meer dan de helft niet was ingevuld. Dat is natuurlijk
geen voorbeeld van het op een fatsoenlijke manier met patiënten-cliënten
omgaan. Wat vindt de minister van de stand van zaken van het wachtlijstenoverzicht
en wil zij de ziekenhuizen daarop aanspreken?Hoe kan een patiënt beoordelen of een instelling, waar hij naartoe
moet voor een behandeling, klantvriendelijk is en de best passende behandeling
biedt? In het algemeen dient de producent of de leverancier de klanten goed
te informeren over het product. Zelfs op een potje jam moet staan wat erin
zit. Een verzekeringspolis bevat misschien veel kleine letters, maar ook op
dat terrein kan je inmiddels via internet een vergelijking maken tussen de
diverse aanbiedingen. Maar wat kan een cliënt te weten komen over de
kwaliteit van een ziekenhuis of verpleeghuis? Voor het welzijn van de patiënt
is het natuurlijk van groot belang welke keuze wordt gemaakt; ook kan op die
manier het innovatieproces bij de instellingen worden geprikkeld. Er zijn
immers fascinerende verschillen tussen instellingen als het gaat om klantvriendelijkheid
en kwaliteit. De heer Oudkerk noemde al de mammapoli's waar de onzekerheid
voor vrouwen met een knobbeltje in de borst teruggebracht is van een periode
van 14 dagen tot vandaag bellen, morgen de uitslag. Ook noemde hij de veel
snellere behandeling van mensen die een heupoperatie nodig hebben en het veel
lagere percentage amputaties bij suikerziektepatiënten. Het is van groot
belang dat zoveel mogelijk instellingen aanhaken bij de best practices en
er is geen betere prikkel om instellingen daartoe te brengen dan een patiënt
die na informatievergaring over de kwaliteit van een instelling besluit waar
hij behandeld wil worden. Ik heb mij laten bijpraten door de Consumentenbond
en het Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg. Mij is verteld dat de
eerste stappen inmiddels worden gezet naar een kwaliteitsvergelijking tussen
de instellingen. De gedachten gaan daarbij uit naar het registreren van een
score per instelling op een aantal goed vergelijkbare aspecten: de professionele
kwaliteit (doorliggen, vermijdbare infecties); de patiënttevredenheid
(te meten door enquêtes) en de kwaliteit van de organisatie (onder meer
blijkend uit de wachtlijsten). Dat is een omvattender en daardoor voor de
patiënt veel waardevoller overzicht dan alleen maar de wachtlijsten.
Is de minister het met mij eens dat van elk ziekenhuis en verpleeghuis dergelijke
overzichten van kwaliteit en klantvriendelijkheid bekend en ook via internet
toegankelijk zouden moeten zijn? Kunnen wij stappen in die richting verwachten?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Uiteraard ben ik er ook voor dat de klantvriendelijkheid wordt gemeten
en dat de klant wat te kiezen heeft. Het is ook van groot belang dat de zorg
die hij nodig heeft, inderdaad geleverd wordt. Als uit de onderzoeken blijkt
dat de mensen zeer ontevreden zijn over de kwaliteit van de zorg en dat zij
te lang moeten wachten op de noodzakelijke zorg, gaat de VVD dan actie ondernemen?De heer Blok (VVD):Dan gaat de klant over tot actie. Ik wil niet de stelseldiscussie overdoen,
maar duidelijk is dat de zeggenschap bij de klant wordt gelegd. Een ontevreden
klant gaat dan naar een andere instelling en uiteindelijk komt dus ook het
geld daar terecht. Daar hebben wij de overheid niet voor nodig.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U doet nu net alsof de klant uit heel veel instellingen kan kiezen en
dat er bij de ene instelling wel een wachtlijst is en bij de andere niet.
Maar zo steekt de werkelijkheid niet in elkaar. Er zijn bij alle instellingen
wachtlijsten en soms kunnen mensen ook niet terecht bij instellingen omdat
daar niet de vereiste zorg wordt geboden. Mensen moeten wel kunnen kiezen uit zorgvoorzieningen op het moment dat zij zorg nodig hebben.De heer Blok (VVD):Het ligt nogal genuanceerd. Het verschilt nogal per type zorg of je wel
of niet kunt kiezen. Het hangt ook wat af van de streek van het land. Het
overzicht van de wachtlijsten is er een voorbeeld van. Je kunt de vergelijking
wel maken. Je krijgt de informatie niet of stokoude informatie. Daarnaast
is de financieringsstructuur van de instellingen er ook niet op gebaseerd.
Wij kunnen moeilijk beweren dat er zo weinig instellingen in Nederland zijn,
dat er niets te kiezen is.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U moet een antwoord geven op mijn vraag. Als uit de kwaliteitsvergelijking
blijkt, dat geen adequate zorg kan worden aangeboden, dan dient die zorg er
te komen. De patiënt heeft op dat moment recht op de zorg. Bent u dat
met mij eens?De heer Blok (VVD):Wij doen het voor de patiënt. Daarover kan toch geen misverstand
bestaan? Het gaat om de vraag wie je laat sturen. Laat je die patiënt
sturen door goede informatie te geven en daar de verantwoordelijkheid te leggen?
Of laat je Den Haag sturen?De heer Van der Vlies (SGP):Transparantie voor de patiënt is een goed thema. Het moet ook betrouwbare
informatie zijn. Dat betekent een behoorlijke mate van objectivering en het
inkaderen in omgevingsfactoren. De kwaliteit in de ene instelling in een omgeving
met bepaalde sociologische kenmerken is niet zomaar te vergelijken met die
in een andere. Hoe denkt u daarin te voorzien? Hebt u daarover een begin van
een opvatting? Het lijkt mij uiterst relevant.De heer Blok (VVD):Dat is inderdaad relevant. Daarom ben ik gaan praten met het Kwaliteitsinstituut
voor de gezondheidszorg. Het is bij uitstek een onderwerp waarover niet vanachter
een bureau moet worden nagedacht: bij een instelling waar vele klachten vandaan
komen zal het wel mis zijn. Zo simpel is het niet. Wanneer je een dergelijk
systeem opzet, is het van groot belang dat de sector zelf daarbij een betrouwbaar
gevoel heeft. De informatie is op dit moment überhaupt niet beschikbaar.
Die situatie stel ik aan de orde.De heer Van der Vlies (SGP):Is het zonder meer aan het papier of aan een andere informatiedrager toe
te vertrouwen? Of moet er iets in zitten van het persoonlijke contact? Een
van de dragende fundamenten onder de relatie arts-patiënt is toch het
onderlinge vertrouwen.De heer Blok (VVD):Natuurlijk is dat zo. Het is een hulpmiddel dat op dit moment niet eens
beschikbaar is. De patiënt heeft geen idee over dit soort zaken. Hoe
tevreden zijn de klanten van ziekenhuis X? Als je dat overzicht hebt, wil
je ongetwijfeld nog eens kijken bij vrienden of familie. Je kunt een normale
voorselectie maken, zoals je die op andere terreinen van het leven ook kunt
maken.Voorzitter! Los van het onderwerp van de kwaliteit van de instellingen
is ook de informatievoorziening aan de patiënt op het gebied van medicijnen
wat mager en steekt schril af tegen de situatie in Amerika. Het is op dit
moment op grond van Europese regelgeving verboden om in Europa op internet
informatie over medicijnen te verschaffen. Het is logisch dat je beperkingen
zet op het bestellen van medicijnen. Die waarborgen zijn niet zo moeilijk
uit te oefenen. Het is niet logisch om patiënten überhaupt geen
informatie te geven. Het wordt nog vreemder als wij constateren dat over veel
medicijnen die informatie wel te krijgen is op een Amerikaanse internetsite,
maar niet op een Europese. Zou het dan niet beter zijn als wij nog eens goed
kijken naar de Europese regels en ervoor zorgen dat ook in Nederland in het
Nederlands deze informatie beschikbaar komt? Is de minister bereid zich daarvoor
op Europees niveau in te zetten?Tot nu toe heb ik internet vooral gebruikt als middel om patiënten
te informeren. Ook in de medische sector zelf moet informatietechnologie een
veel grotere rol spelen. De medische wereld loopt op dit gebied ontzettend
achter. Zo'n 1,5% van het budget wordt nu aan ICT uitgegeven tegenover gemiddeld
7% in het bedrijfsleven. De reden is opnieuw de vreemde structuur van de sector.
Het reisbureau of Albert Heijn beginnen geen internetwinkel omdat de overheid
dat tegen ze zegt. Neen, ze doen dat omdat de klanten dat nodig vinden. Wij
moeten dus ook in de medische wereld zorgen dat instellingen en verzekeraars
worden geprikkeld om de patiënten de voordelen van automatisering aan
te bieden. Zo is in het buitenland gebleken dat het aanbieden van online bloeddrukmeting
of hartbewaking in de thuissituatie grote voordelen biedt aan patiënten.
In Nederland vinden mondjesmaat experimenten op dit gebied plaats. Nogmaals,
wij moeten zorgen voor gezonde prikkels, waardoor cliënten daarom gaan
vragen. Voorlopig ontbreken die prikkels nog. Tegen die achtergrond steunt
de VVD het in de begroting gedane voorstel om twee keer 110 mln. uit te trekken
voor het stimuleren van ICT. Daarbij moet het beleid van het ministerie niet
gebaseerd zijn op een groots masterplan, maar op het creëren van prikkels
voor de sector zelf en op het optreden als makelaar in een zeer versnipperde
sector. De ideeën moeten echt uit de sector zelf komen en niet van de
overheid. Tegen deze achtergrond zijn wij ook zeer benieuwd naar de toelichting
van de minister op de breuk die is ontstaan tussen haar ministerie en de sector
over de vormgeving van het internetportaal waar een patiënt terecht zou
moeten kunnen voor betrouwbare informatie over gezondheidszorg. Overigens
is de VVD zeer tevreden over de initiatieven van het platform IP-zorg op het
gebied van automatisering. Wij vinden het dan ook terecht dat een deel van
de 110 mln. wordt besteed aan de initiatieven van dit platform. Heel benieuwd
zijn wij hoe de minister denkt over de toekomst van het platform. Tijdens
een presentatie in de Kamer deelde de heer Brinkman ons mede dat zijn bestaan
eindig is. Dat was niet zo'n verrassende mededeling, maar wij zijn natuurlijk
wel benieuwd hoe we dan verder gaan. Op zich is het een heel groot goed dat
zoveel partijen uit deze sector overeenstemming hebben bereikt op dit terrein.
Wellicht kunnen deze partijen nog een andere rol spelen. Daarbij denk ik dan
aan de besteding van de ICT-gelden waar de VVD kritisch tegenaan kijkt. Dan
gaat het om de 25 mln. die volgend jaar voor de zorgkantoren is gereserveerd.
De Kamer heeft al verschillende keren aangegeven pas op de plaats te willen
maken met de zorgkantoren en wij vinden het dan ook niet zo
logisch om daar nu weer voor 25 mln. extra aan pc's en bedrading naar binnen
te dragen. Als wij spreken over achterstanden op ICT-gebied in de zorgsector
denken wij eerder aan de echte zorgsector. De VVD zou graag zien dat die 25
mln. niet naar de zorgkantoren ging, maar werd gestort in een stimuleringsfonds
waaruit partijen uit de zorgsector zelf kunnen putten voor de verwezenlijking
van innovatieve projecten op ICT-gebied. De aanvragen zouden moeten worden
beoordeeld door deskundigen. Dat zou bijvoorbeeld door het platform IP-zorg
kunnen worden gedaan. Deelnemers verplichten zich dan om hun ervaringen te
delen met de hele zorgsector en om een deel van het geld uit te geven aan
koffie en koek voor de bezoekers.De heer Oudkerk (PvdA):Het gaat mij niet zozeer om het idee, want dat spreekt mij wel aan. Mij
gaat het nu meer om de dekking. U zegt dat die 25 mln. niet aan de zorgkantoren
moet worden besteed, omdat daarmee pas op de plaats moet worden gemaakt. Weet
u dat dit ertoe leidt dat het wegwerken van de meest schrijnende wachtlijsten
in de gezondheidszorg – die in de caresector, verpleeghuizen, verzorgingshuizen
en thuiszorg – wordt stilgelegd? Dit heeft misschien niet uw voorkeur,
maar je moet nu eenmaal mensen hebben die ervoor zorgen dat er zodanig wordt
geregistreerd dat de wachtlijsten ook daadwerkelijk worden weggewerkt en dat
er ook behoorlijke druk achter zit. Maandag is dit overigens ook al aan de
orde geweest. U weet dus dat er nu al zorgkantoren van ziekenfondsen zijn
die zeggen dat er maar moet worden gestopt met het wegwerken van wachtlijsten,
omdat dit toch niet lukt als de politiek dit geld weghaalt. Daar zou ik de
mening van de VVD-fractie wel eens over willen horen.De heer Blok (VVD):U hebt die al eens gehoord, maar ik wil het best nog een keer zeggen.
De vraag is of je wachtlijsten wegwerkt door meer geld te steken in kantoren –
in bureaucratie, dus – of in zorg.De heer Oudkerk (PvdA):Als het daarom gaat, vinden wij elkaar snel. Natuurlijk zie ik liever
dat 99 cent van iedere gulden aan zorg wordt besteed – wat zeg ik: liever
de hele gulden! – maar wij weten beiden dat het zo niet werkt. Het moet
op de een of andere manier worden georganiseerd. Dit is een heel eenvoudig,
ik zou bijna zeggen liberaal probleem. Er is een ondernemer, die toevallig
"Zorgkantoor" heet. Ik kan het ook niet helpen, ik zou ook een andere naam
verzonnen hebben. Deze ondernemer doet het een en ander. Als je tegen hem
zegt dat er geen geld meer is, moet je als consequentie daarvan aanvaarden
dat de wachtlijsten eerder langer dan korter zullen worden.De heer Blok (VVD):Dat is volstrekte onzin. Ik vind het overigens wel heel interessant om
een zorgkantoor met een ondernemer te vergelijken. Het geld voor de zorgkantoren
komt niet rechtstreeks ten goede aan het verkorten van de wachtlijsten; het
wordt besteed aan het registreren van allerlei zaken, maar het gaat niet naar
de instellingen die de wachtlijsten moeten wegwerken. Dat is toch echt een
verkeerde prioriteit.De heer Oudkerk (PvdA):Vanzelfsprekend heeft u er gelijk in dat het geld niet rechtstreeks naar
de zorg gaat, maar bij mijn vergelijking met het ondernemerschap gaat het
mij erom dat er toch iemand voor moet zorgen dat de zorg bij de patiënten
terechtkomt. Het is niet alleen een kwestie van registratie, maar ook van
organisatie. Ik poneer de stelling dat u er, als u het geld bij de zorgkantoren
wilt weghalen, hoe u ook over de zorgkantoren denkt, in feite voor zorgt dat
de wachtlijsten niet korter worden. Dat verwijt ik uw fractie.De heer Blok (VVD):Dan blijven wij het oneens over de rol die een kantoor moet spelen bij
het wegwerken van wachtlijsten die zich niet daar, maar bij de instellingen
zelf bevinden.Voorzitter! Een grotere inzet van ICT is niet alleen voor meer klantvriendelijkheid
vereist, ook de krappe arbeidsmarkt noodzaakt tot optimale inzet daarvan.
Het kan heel simpel beginnen; recent is gebleken dat artsen consulten per
internet niet vergoed kregen, terwijl dit zowel voor patiënt als arts
grote voordelen kan bieden. Uit een recent onderzoek van de Raad voor de volksgezondheid
blijkt dat 80% van de internetgebruikers graag via e-mail met hun arts zou
willen communiceren. Nu staat de hele vergoedingenstructuur ter discussie;
kan de minister hierbij de vergoeding van consulten via internet betrekken?De heer Buijs (CDA):Een boeiend betoog, voorzitter. Vindt de heer Blok dat het bedrag van
110 mln. dat hiervoor nu beschikbaar gesteld is, gelet op het belang van een
inhaalslag, op het op elkaar laten aansluiten van allerlei systemen en op
de gigantische hoeveelheid werk die nog verzet moet worden in de middeleeuwse
toestand waarin de zorg op het punt van ICT verkeert, voldoende is?De heer Blok (VVD):Het is vast niet voldoende, maar het moet ook niet alleen van de overheid
komen. Het inzetten van ICT biedt natuurlijk ook een groot aantal voordelen
voor de sector zelf. En zoals ik al aangaf, hebben wij ook Albert Heijn niet
gevraagd om in ICT te investeren, dus ook in dit geval moeten wij de verantwoordelijkheden
neerleggen waar ze behoren te zijn.De heer Buijs (CDA):Maar juist omdat er nog een collectieve sector is, omdat er nog wet- en
regelgeving is en omdat er kwaliteitseisen gelden, mag ik misschien aannemen
dat ook u vindt dat de overheid hierbij een voortrekkersrol moet vervullen.De heer Blok (VVD):Ik heb het omschreven als een makelende en stimulerende rol, maar de overheid
kan de ICT niet alleen trekken, dus zonder dat de sector zelf op allerlei
manieren een steentje zou bijdragen. Ik zie er nu een redelijke balans in.Voorzitter! Ook bij het onderwerp preventie gaat het om de verdeling van
verantwoordelijkheden tussen overheid en anderen in de samenleving. Onze fractie
is hierbij een voorstander van een duidelijk onderscheid tussen private en
publieke verantwoordelijkheden. Publieke verantwoordelijkheden zijn bij preventie
helder als een product gewoon verboden is, zoals drugs. Bij producten die
niet verboden zijn, is het mogelijk dat de overheid bijvoorbeeld minderjarigen
wil beschermen of schade bij anderen wil voorkomen, of dat er voorlichting
aan de consument nodig is. Maar dat is een heel andere rol dan de overheid
als zedenpreker. Wanneer volwassen mensen kiezen voor gedrag dat risico's
met zich mee brengt, maar dat verder legaal is, dan past geen opgeheven vingertje.
Dat geldt voor roken evengoed als voor overgewicht, bungeejumpen of motorrijden.
Als de overheid dat uitgangspunt loslaat, ontstaat er een overheid die zich
diep in het privé-leven van mensen mengt. Als argument wordt vaak aangevoerd
dat de overheid ook financiële motieven voor preventie heeft. Dat is
waar, maar daar staat zij niet alleen in. Ook een verzekeraar heeft bijvoorbeeld
grote financiële belangen bij het gezond houden van de verzekerden. Ik
kan mij voorstellen dat een verzekeraar een rol speelt in voorlichting over
bijvoorbeeld roken of subsidie geeft voor een abonnement op een sportclub;
in andere landen gebeurt dat. Ik ben benieuwd of de minister een rol voor
verzekeraars ziet bij preventie.Met betrekking tot preventie is ook het recente advies van de Raad voor
de volksgezondheid interessant; anderen hebben daar al op gewezen. Deze raad
wijst erop dat de effecten van overheidsbeleid op de gezondheid worden onderschat.
Zaken als inactiviteit, criminaliteit en onderwijs hebben grote invloed op
de gezondheid. De raad adviseert dan ook om te investeren in methoden om gezondheidseffecten
te meten. Daarnaast adviseert hij om het ministerie van VWS een coördinerende
rol te laten spelen ten opzichte van andere ministeries. Ik ben heel benieuwd
naar de reactie van de minister op dit advies, want dat bevat een hoop logische
aspecten.Binnen het kader van preventie wil ik nog een aantal specifieke aandoeningen
bespreken. Ik doel op gehoorschade, ME en RSI.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik heb nog een vraag over preventie in het algemeen. U zegt dat de overheid
zich niet mag bemoeien met het gedrag van volwassen mensen. Daar zou over
te praten zijn, maar geldt dat ook als gedrag van volwassen mensen risico's
met zich meebrengt voor anderen? Ik denk aan snelheidsovertredingen in het
verkeer. Als iedereen zo hard mag rijden als hij wil, gebeuren er beslist
meer ongevallen, ook met volkomen onschuldige weggebruikers, dan wanneer de
overheid een limiet stelt. Kortom, als persoonlijk gedrag risico's voor anderen
met zich meebrengt, zal de overheid wel degelijk regels moeten stellen.De heer Blok (VVD):Als u het zo formuleert, ben ik het erg met u eens, maar dat heb ik al
gezegd. Ik heb een aantal beperkingen genoemd, zoals bij minderjarigen en
bij het voorkomen van schade bij anderen. U doelt op dat laatste. Roken in
publieke ruimten valt daar ook onder. Voorlichting aan consumenten is heb
ik ook genoemd. Op dit punt kunnen VVD en GroenLinks het met elkaar eens zijn.Voorzitter! De drie aandoeningen die ik net noemde, zijn ook al door anderen
aan de orde gesteld, dus ik zal daar niet heel diep op ingaan. ME en RSI veroorzaken
op dit moment grote kosten voor de samenleving. Nu constateer ik dat de medische
wereld nogal verdeeld is bij de analyse van de precieze oorzaken van deze
aandoeningen. Van ME menen sommige artsen dat het veroorzaakt wordt door nog
onbekende ziektekiemen, terwijl andere artsen menen de oorzaak meer in de
psychische sfeer ligt. Ook psychische problemen kunnen overigens tot invaliditeit
leiden, maar zij vereisen een heel andere preventie en behandeling. Over RSI
wordt een soortgelijke discussie gevoerd. Ik sluit mij dan ook aan bij degenen
die gezegd hebben dat het waardevol is om naar deze aandoeningen meer onderzoek
te doen.Het onderscheid tussen publieke en private verantwoordelijkheden is ook
van belang bij de inspectie voor de volksgezondheid. GroenLinks heeft daar
ook behartigenswaardige dingen over gezegd. Wij kennen toch mooie momenten
in dit debat. De commotie rondom de inspectie is ook ingegeven door een onduidelijke
taakafbakening en verwachting. De VVD vindt dat iedere aanbieder van gezondheidszorg
allereerst zelf verantwoordelijk is voor de geleverde kwaliteit. De overheid
moet daar duidelijk toezicht op houden, ook op de kwaliteit van het gehele
zorgsysteem. Zij moet controleren of de aanbieders wel in staat zijn om de
vereiste zorg te leveren. Daarnaast heeft de overheid een rol bij opsporing
en vervolging, wanneer het toch tot incidenten komt. Zoals overal waar gewerkt
wordt, zijn zulke incidenten, hoe betreurenswaardig ook, nooit uit te sluiten.
De overheid moet die verwachting dan ook niet wekken, maar zich concentreren
op het systeemtoezicht, het helder maken van verantwoordelijkheden en het
leggen van de vinger op de achtergrond van incidenten. Nu kan dit alles alleen
werken als incidenten gemeld worden. Een heksenjacht, het Amerikaanse "naming
and blaming", zou er vooral voor zorgen dat er zoveel mogelijk onder de pet
gehouden wordt, om die term nog maar eens te gebruiken. De minister heeft
aangekondigd dat zij de wet rond de melding van incidenten bij de inspectie
wil wijzigen. Dit vinden wij een sympathieke gedachte, maar ik ben er wel
benieuwd naar hoe zij ervoor wil zorgen dat een open sfeer in stand blijft
waarin incidenten daadwerkelijk gemeld worden.Ter afronding van het onderdeel volksgezondheid ga ik in op de orgaandonaties.
De grote tekorten op dit gebied zijn meer dan bekend. De minister zet in op
het vergroten van het aanbod van organen door betere publieksvoorlichting
en de aanstelling van donatiefunctionarissen in ziekenhuizen. De fractie van
de VVD heeft in het verleden meermalen gezegd dat zij eigenlijk vindt dat
de donatievraag altijd gesteld moet worden als er geen medische bezwaren zijn,
en dat dit wettelijk vastgelegd mag worden. Ik hoor steeds ook een andere
oorzaak voor het gebrek aan organen noemen, namelijk onvoldoende uitnamecapaciteit.
Het vergoedingensysteem zou het doen van uitnames niet erg aantrekkelijk maken.
Nu kost nierdialyse meer dan ƒ 100.000 per jaar. Het lijkt mij mogelijk,
tegen uitsparing van deze kosten een andere vergoedingenstructuur op te zetten.
Ik heb begrepen dat hieraan gewerkt wordt en ben er erg benieuwd naar hoever
het daarmee staat.Tot nu toe heb ik alleen de V van volksgezondheid besproken, maar ook
de W van welzijn en de S van sport verdienen alle aandacht. Binnen het welzijnswerk
vindt de fractie van de VVD maatschappelijke opvang zeer belangrijk. Zij is
ertoe bereid, consequenties hieraan te verbinden, zoals is gebleken uit de
motie van Dijkstal bij de algemene beschouwingen, waarbij 30 mln. werd uitgetrokken
voor de jeugdhulpverlening en 15 mln. voor dak- en thuisloze zwerfjongeren.
Ik wil een verband leggen tussen de recentelijk weer opgelaaide discussie over armoede in Nederland en de rol van het welzijnswerk.De fractie van de VVD is en blijft van mening dat het centrale probleem
niet de financiële armoede is. Niemand zal beweren dat een uitkering
een vetpot is, maar je hoeft maar door de buitenwijken van Brussel of Parijs
te rijden om te kunnen constateren dat andere welvarende landen er veel meer
moeite mee hebben om een fatsoenlijk bestaan te garanderen aan al hun inwoners.
Ook ons eigen Sociaal en cultureel planbureau concludeert dat Nederland internationaal
gezien koploper in de armoedebestrijding is en zelfs bijvoorbeeld de Scandinavische
landen achter zich laat. Dit is allemaal geen reden voor zelfgenoegzaamheid,
maar de fractie van de VVD maakt zich zorgen over een andere vorm van armoede,
het sociaal isolement. Hierbij denken wij aan mensen die echt geen kans op
de arbeidsmarkt hebben, aan dak- en thuislozen, aan ouderen die nauwelijks
meer de deur uit komen, aan kinderen die geen ontbijt krijgen of niet worden
voorgelezen. Dit heeft, nogmaals, niets met financiële armoede te maken
of met het al of niet kunnen dragen van merkkleding, maar alles met sociale
uitsluiting. Voor de aanpak van deze problemen wil de fractie van de VVD zich
sterk maken.De heer Middel (PvdA):Ik hoor graag dat u de stelling onderbouwt dat sociale uitsluiting niets
te maken heeft met financiële armoede.De heer Blok (VVD):Wij bieden in Nederland gelukkig via de bijstand en de uitkeringen een
zodanig minimum aan, dat mensen in hun levensbehoefte kunnen voorzien.De heer Middel (PvdA):Dat klopt als het gaat om het kopen van brood. U spreekt echter over sociale
uitsluiting, dus over niet sociaal kunnen functioneren. Sociaal functioneren
betekent bijvoorbeeld dat je je kinderen laat meedoen aan de dingen die voor
mensen zoals u en ik normaal zijn, maar die sommigen zich niet kunnen permitteren.
Dit heeft alles te maken met financiële armoede, zoals uit elk onderzoek
blijkt. Het blijkt ook als je je ogen opendoet in de wijken die ik vanmorgen
genoemd heb. Een aantal van ons is adoptievader of -moeder van zo'n wijk.
Ik beveel u aan om ook zo'n volksbuurt te adopteren. Je ziet daar wel degelijk
dat een laag inkomen, gebrek aan financiële middelen, alles te maken
heeft met niet sociaal kunnen functioneren.De heer Blok (VVD):Dat adoptiekamerlidmaatschap kan ik iedereen aanbevelen. Mijn eerste optreden
in een krant was een schets van de rol die ik op dit gebied vervul in een
wijk in Den Haag. Ik zie in de praktijk inderdaad de problemen waarop u doelt.
Ik maak echter nogmaals nadrukkelijk onderscheid tussen de financiële
problemen die je niet aan de overheid kunt wijten, en de problemen die u schetste
en waarvoor wij een grote rol zien weggelegd in de maatschappelijke opvang.
Dat is geen kwestie van ontkennen, maar van op een andere manier benoemen
van die problemen dan steeds terug te komen op het niveau van de uitkeringen.De heer Middel (PvdA):Nu zegt u het anders dan in eerste instantie. U zegt nu: voorzover het
niet aan de overheid te wijten is. Dat is iets anders dan dat mensen om wat
voor reden dan ook gewoon weinig geld hebben waardoor zij sociaal niet voldoende
kunnen functioneren. Er ligt wel degelijk een koppeling tussen inkomen en
sociaal al dan niet kunnen meedoen. Dat moet u ook geleerd hebben uit uw ervaringen
in Den Haag.De heer Blok (VVD):Wij kijken daar nadrukkelijk anders tegenaan. Het is op dit moment heel
wel mogelijk een hoger inkomen te verdienen op de arbeidsmarkt, ook in de
wijken die u noemt. Als de tijd daarvoor ooit rijp was, dan is dat nu. Desondanks
vallen er mensen tussen de wal en het schip, niet omdat de overheid zulke
domme dingen doet op de arbeidsmarkt of in de sfeer van de uitkeringen, maar
omdat een aantal mensen niet in staat zijn in die complexe maatschappij hun
weg te vinden. Daarom hebben wij zoveel belangstelling voor die maatschappelijke
opvang en zijn wij bereid daarin geld te steken.Mevrouw Kant (SP):Hoe zal ik het verwoorden? Ik vind het een gotspe wat hier gezegd wordt.
Er is armoede in Nederland en onder het paarse kabinet is die armoede verdiept.
U ontkent dat armoede te maken kan hebben met sociale uitsluiting. U zegt
dat mensen kunnen werken, maar er zijn mensen die niet kunnen werken, bijvoorbeeld
alleenstaande ouders in de bijstand. De bijstanduitkering is dusdanig laag
dat mensen daarmee niet kunnen voorzien in de basale behoeften bijvoorbeeld
van hun kinderen. Ik neem toch aan dat u de onderzoeken kent over armoede
onder kinderen en tot welke effecten dat leidt bij deze kinderen als het gaat
om hun kansen, ontwikkeling en gezondheid?De voorzitter:Volgende week vindt de begrotingsbehandeling plaats van Sociale Zaken.
Natuurlijk heeft alles met alles te maken, maar wij gaan niet helemaal over
de randen van deze begroting heen.De heer Blok (VVD):Ik ken de onderzoeken waarop u doelt heel goed. Daarom begin ik ook over
het onderwerp. Ik vind bijvoorbeeld de manier waarop u over bijstandmoeders
praat, heel onverstandig. Een bijstandmoeder of wie dan ook met een uitkering,
heeft er niets aan wanneer die zo apart wordt gezet. U maakt er een soort
heilige maagd van de 21ste eeuw van. Ook voor bijstandmoeders is er op dit
moment volop ruimte op de arbeidsmarkt en juist in de sectoren waarover wij
het hier hebben. Het is heel goed mogelijk parttime te werken in verpleeghuizen.
Men schreeuwt daar om mensen. Ook in de kinderopvang is het heel goed mogelijk
om parttime te werken en ook daar schreeuwt men om mensen. Laten wij wel de
goede problemen aanpakken.Mevrouw Kant (SP):De heilige maagd! Het gaat hier om mensen die hebben gekozen voor de opvoeding
van hun kinderen. Een keuze die zij wat mij betreft mogen maken. Het gaat
om mensen die een vrij grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt en om gezinnen
die soms al tien jaar in armoede verkeren. U ontkent gewoon dat er armoede
bestaat in Nederland met gevolgen voor de gezondheid van de desbetreffend
kinderen. In Breda bijvoorbeeld worden aan kinderen van gezinnen die in armoede
leven, winterjassen verstrekt en krijgen zij een lidmaatschap voor de sportclub
om die sociale uitsluiting tegen te gaan; die sociale uitsluiting die u hier
ontkent!De heer Atsma (CDA):De heer Blok zei dat de noden die vanuit de maatschappelijke opvang naar
voren worden gebracht, bij de VVD op een luisterend oor kunnen rekenen. Waarop
doelt de heer Blok dan concreet? Er zit immers een enorm gat tussen vraag
en aanbod. Het bedrag van 15 mln. is genoemd. Er is 115 mln. gevraagd. Hoe
wordt dat luisterend oor handen en voeten gegeven?De heer Blok (VVD):Dat heb ik aangegeven. Wij hebben daarvoor ook geld uitgetrokken bij de
algemene beschouwingen. Dat kunt u toch niet ontkennen?Mevrouw Van Vliet (D66):Mijnheer de voorzitter! Mij is toch nog steeds niet duidelijk wat de heer
Blok bedoelt. Ik heb het idee dat groepen mensen door elkaar worden gehaald.
Over wie heeft hij het nu als hij zegt: daarvoor willen we investeren met
maatschappelijke opvang? Hij refereert aan sociale uitsluiting, maar hij kan
natuurlijk niet ontkenen, dat mensen juist te maken krijgen met sociale uitsluiting
door gebrek aan financiën. Soms komen ze op straat te staan en krijgen
ze maatschappelijke opvang. Heel vaak gebeurt dat ook niet en kunnen ze hun
bestaan net rondbreien. Welke groep wil de heer Blok bereiken en op welke
wijze wil hij dat doen? Ik vind zijn verhaal echt heel verwarrend.De heer Blok (VVD):Ik heb wel degelijk een onderscheid gemaakt. Ik heb erop gewezen dat er
voor een groep een uitweg is via de arbeidsmarkt. Daarover heb ik een debatje
met mevrouw Kant gevoerd. Verder heb ik specifiek de groepen genoemd die echt
geen kans op de arbeidsmarkt maken, bijvoorbeeld de dak- en thuislozen, de
ouderen en de kinderen die geen ontbijt krijgen of niet worden voorgelezen.
Ik heb daar dus wel degelijk over gesproken.Voorzitter! Een concrete vraag waarmee ik werd geconfronteerd bij de behandeling
van de positie van dak- en thuislozen, betreft de oudere dak- en thuislozen
die eigenlijk aan verpleeghuiszorg toe zijn. De opvanghuizen klagen dat zij
daarvoor niet de voorzieningen hebben. Onderkent het kabinet het probleem
en is het bereid hiervoor oplossingen te zoeken, bijvoorbeeld door op de doelgroep
toegesneden voorzieningen te creëren die gekoppeld zijn aan bestaande
verpleeghuizen?Tot slot wil ik iets zeggen over de sport. De Nederlandse successen bij
de Olympische spelen en de Paralympics hebben nog eens nadrukkelijk aangetoond
wat sport bij mensen losmaakt. Ik maak dan ook graag nog eens van de gelegenheid
gebruik te herinneren aan de oproep van collega Rijpstra om toch te proberen
de Olympische spelen naar Nederland te krijgen.Vanzelfsprekend is de VVD erg blij met het extra geld dat voor de sport
in de Najaarsnota is aangekondigd. Nu er weer geld is, wil ik nogmaals aandacht
vragen voor de sportgeschiedenis. Het afgelopen jaar is in opdracht van VWS
een rapport tot stand gekomen, getiteld "Sportgeschiedenis, een investering
waard". In dat rapport wordt geadviseerd een meerjarenbeleidsplan voor de
sportgeschiedenis op te stellen en een leerstoel sportgeschiedenis in te stellen.
Ik ben zeer benieuwd wat de staatssecretaris met de uitkomsten van dat rapport
gaat doen.Voorzitter! Ik begon mijn betoog met een verwijzing naar de economie en
daar zal ik ook mee eindigen. De VVD heeft in het verleden gepleit voor een
publiek-privaat investeringsfonds voor bijvoorbeeld topsportaccommodaties
en grote evenementen. Ziet de staatssecretaris hier ook mogelijkheden, bijvoorbeeld
in de vorm van een revolving fund, zoals recent de heer Blankert heeft voorgesteld?
Zou het ministerie van EZ hier een rol kunnen spelen, aangezien ook minister
Jorritsma enthousiast is over de combinatie van sport en economie? Nu is namelijk
zeker het moment rijp om overheid en bedrijfsleven én de sportsector
de handen ineen te laten slaan en ze voort te laten bouwen op de successen
van Sydney. In de toekomstige begroting van VWS zou dan een nog veel groter
deel gewijd kunnen worden aan de S van sport.Mevrouw Kant (SP):Mijnheer de voorzitter! De prijs die wij moeten betalen voor het beleid
van Paars is hoog. Jarenlang heeft de blik zich gericht op economische groei
en op het terugdringen van het financieringstekort en de staatsschuld. Ondertussen
is veel te nonchalant omgegaan met wat ik noem de publieke zaak. Gelet op
de situatie van de zorg, meen ik dat het gerechtvaardigd is de vraag te stellen:
hoe beschaafd is ons land nog? Gisteren toonde Netwerk een rapportage over
gehandicapten. Dan moet je je afvragen of we nog een beschaafd land zijn als
we zwaar gehandicapte mensen een hele nacht alleen laten met een doek voor
hun bed om 's nachts hun behoefte te kunnen doen. Waarom? Omdat er 's nachts
te weinig personeel is om deze mensen naar het toilet te helpen. Zijn wij
beschaafd als we voor moeilijk slikkende bewoners de soep en de thee over
de boterham gooien om tijd te besparen en als wij mensen weigeren op te nemen
omdat zij te veel zorg nodig hebben waardoor zij te zwaar zouden drukken op
het budget van de instellingen? Dat zou namelijk weer ten koste gaan van alle
andere gehandicapten die reeds in de instelling wonen. Ik wil graag een reactie
van beide bewindspersonen waarin zij aangeven of zij dergelijke situaties
nog beschaafd vinden en, belangrijker, hoe zij deze mensonwaardige situaties
denken te kunnen beëindigen.Het is een gevolg van een samenleving waarin solidariteit, respect en
gemeenschapszin naar het museum lijken te zijn verbannen. Dit is weer het
gevolg van een overheid die kiest voor collectieve armoede ten gunste van
particuliere rijkdom. Het is een samenleving waarover de voorzitter van de
Vereniging gehandicaptenzorg Nederland, gisteren op televisie vertwijfeld
opmerkte: als wij zoveel geld over hebben, ook in ons persoonlijk leven, voor
dingen die er niet toe doen terwijl er een groep mensen is die in hun dagelijkse
bestaan tekortkomen en niet voor zichzelf kunnen opkomen, dan denk ik dat
dat niet kan. Ik denk dat met hem.Ook in de ouderenzorg zien wij mensonwaardige situaties. Ik heb er al
vaak over verteld. Heel vaak denk ik, als ik weer brieven krijg, zelf situaties
zie of iets hoor: kan het nog erger? Helaas moet ik constateren dat het heel
vaak inderdaad nog erger kan. Ik denk dat wij nu en in de komende tijd pas
echt zullen merken wat de prijs is van tot nu toe zes jaar Paars. Dan denk
ik aan het verhaal dat ik heb gehoord over iemand die in een verpleeghuis
uit bed valt, maar niet meer in bed kan worden geholpen omdat
er te weinig personeel is en dus op de grond moet blijven liggen. Ik heb het
over zulke mensonwaardige situaties.Er is sprake van ondermaatse zorg, ook in de geestelijke gezondheidszorg.
Er zijn berichten over Bosch en Duin, waarover ik al eerder Kamervragen heb
gesteld, dat mensen in een crisissituatie waarin gedwongen opname aan de orde
is, niet kunnen worden opgenomen omdat er geen plek is. In antwoord op die
vragen werd gezegd dat men dan maar naar de zorgverzekeraars moest gaan. Dat
is echter geen op zichzelf staande situatie. De desbetreffende instelling
heeft 25 instellingen benaderd, maar die constateren allemaal hetzelfde probleem.
Graag krijg ik een reactie hierop.Kinderen met chronische psychiatrische aandoeningen krijgen volstrekt
onvoldoende zorg. Ouders van autistische kinderen vragen om erkenning van
de handicap, zodat hun kinderen niet alleen worden geholpen als er problemen
zijn, maar er ook preventief zorg en hulp kan komen ter voorkoming van problemen.
Hoe lang wachten kinderen met ADHD al? De Gezondheidsraad stelt in een recent
rapport dat de negatieve spiraal moet worden doorbroken.Ook de armoede in de geestelijke gezondheidszorg, waarbij het gaat om
de centen die de mensen in hun portemonnee krijgen en om de bewoners in de
AWBZ-instellingen, is nog steeds niet opgelost, zeker niet voor de groep die
van de bijstand leeft. Maandagavond heeft de staatssecretaris gezegd dat zij
dit heeft aangekaart bij minister Vermeend van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Ik vind dat niet genoeg. Natuurlijk moet zij dat doen, maar wat vindt zij
zelf? Moet er een oplossing komen?Hoe gaan wij om met de werkers in de zorg? Het is bewonderenswaardig met
hoeveel respect en zorg zij gehandicapten en ouderen blijven behandelen in
soms mensonwaardige situaties. Ik vind het ook een kwestie van beschaving
om uiteindelijk deze werkers eens op hun volle waarde te respecteren. Deze
mensen zullen weer vertrouwen in de overheid moeten krijgen en het gevoel
moeten krijgen er niet alleen voor te staan. Dat gevoel zullen zij nu vaak
wel hebben. Ten eerste zullen zij weer volop ruimte moeten krijgen om echt
fatsoenlijke zorg te kunnen geven. Daartoe zullen de investeringen die nu
worden gedaan niet volstaan. Er is veel meer nodig voor de wederopbouw van
de beschaving op dit punt. Ten tweede zullen wij ervoor moeten zorgen dat
de beloning in een betere verhouding staat tot het werk dat deze mensen doen.
Als je de schilder aan huis laat komen, kost dat je pak 'm beet ƒ 60
en misschien wel ƒ 75 per uur. Als de thuiszorg aan huis komt, staat
er voor de thuiszorginstelling zo'n ƒ 50 per uur voor. Daar moet dan
nog van alles van af aan administratiekosten; dat moet bij de schilder ook.
Ik wil niets zeggen ten nadele van die schilder, die natuurlijk prima vakwerk
levert, maar het geeft wel iets aan hoezeer wij maatschappelijke waardering
hebben voor onze kozijnen en voor de zorg voor onze ouderen en andere mensen
die zorg nodig hebben.Wat de salarissen betreft, lijken de minister eindelijk de ogen open te
gaan. Ik las in een interview in de Volkskrant dat zij zei dat in ieder geval
voor sommige categorieën verpleegkundigen de salarissen omhoog moesten.
Ik was ook heel verheugd toen ik in de krant las dat zij op haar eigen congressen
had gezegd dat de salarissen van de verpleegkundigen in het algemeen flink
omhoog moesten.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Dat is verkeerd geciteerd.Mevrouw Kant (SP):Ik wilde net zeggen dat de minister vanochtend had aangegeven dat het
een verkeerd citaat was. Ik vond het heel jammer dat het verkeerd geciteerd
was, want ik had graag gehoord dat het waar was.Minister Borst-Eilers:Ik heb daar alleen gezegd dat voor enkele specifieke groepen, zoals de
jeugdhulpverleners, het salaris inderdaad te ver achterblijft bij de markt.Mevrouw Kant (SP):Dan is mijn vraag hiermee al beantwoord, en kan ik gelijk de vervolgvraag
stellen, waarom het dan alleen gaat om enkele specifieke groepen, die inderdaad
op een nog grotere achterstand staan. Waarom wordt niet de urgentie ingezien
dat het gaat om vele verpleegkundigen en verzorgenden, die een hoger salaris
moeten krijgen? Wij hebben deze mensen keihard nodig, en ze verdienen het
gewoon.Voorzitter! Gisteren is op het Plein gedemonstreerd over de stageplekken.
Ik heb begrepen dat er 40 mln. beschikbaar was, maar ik heb ook alweer gelezen
dat de NVZ heel duidelijk heeft aangegeven dat dit een lapmiddel is, en zegt
400 mln. nodig te hebben. Graag een reactie van de minister. Ik begrijp het
ook echt niet. Nu zitten we te springen om mensen in de zorg. En dan willen
mensen daar werken, en is er geen stageplek. Dat is toch een probleem dat
op een snelle en makkelijke manier moet zijn op lossen? Waarom krijgen mensen
geen vergoeding voor de stages? Ze doen toch ook tijdens de stage dat belangrijke
werk in de zorg?Wat ik ook niet begrijp, is dat mensen die terugkeren in de zorg, de opleidingen
daarvoor zelf moeten betalen. We zitten te springen om mensen, en dan meldt
zich iemand aan bij een opleiding, en die persoon moet dan een paar duizend
gulden op tafel leggen. Zo'n man of vrouw moet een paar duizend gulden toe
krijgen. Graag een reactie hierop. Waarom gaan we niet gewoon betalen voor
mensen die willen gaan werken in de gezondheidszorg en daarvoor een opleiding
gaan volgen? Waarom niet gewoon een salaris? We hebben ze toch zo hard nodig?Het is onbeschaamd dat we onze problemen als het gaat om de arbeidsmarktknelpunten –
die we best zouden kunnen oplossen als we daar fatsoenlijk naar kijken –
proberen op te lossen door mensen te halen uit landen waar het nog veel slechter
is gesteld met de gezondheidszorg. Ik krijg opnieuw berichten uit Zuid-Afrika
dat werving in dat land op toenemende weerstand stuit. Heeft de minister inmiddels
al geïnformeerd, hoe het bijvoorbeeld zit met de OK-verpleegkundigen
bij het AMC? Dat soort gespecialiseerd personeel was volgens de minister namelijk
niet de bedoeling.Mevrouw Van Vliet (D66):Over welke berichten heeft u het? U heeft namelijk al eens vaker met berichten
uit Zuid-Afrika geschermd, en die klopten toen ook niet helemaal. Heeft u
een brief ontvangen en, zo ja, kunt u daaruit citeren?Mevrouw Kant (SP):Ik mail wel eens met mensen die wonen in Zuid-Afrika, en
met vakbonden daar.Mevrouw Van Vliet (D66):Met alle respect: we hebben natuurlijk allemaal onze contacten buiten
de deur, en we mailen met deze en gene. Maar het moet natuurlijk wel een wat
formeler iets zijn, voordat je kunt zeggen "ik heb berichten uit...".Mevrouw Kant (SP):Als u die contacten in Zuid-Afrika ook had, zou u bevestigen wat ik heb
gezegd. Ik ben op een bijeenkomst geweest waar veel mensen die werken in Zuid-Afrika
aanwezig waren, waar ik helaas het enig aanwezige Kamerlid was. U had daar
heel veel van de informatie die ik net gaf, kunnen horen.Voorzitter! Het was niet de bedoeling om mensen die al werken als verpleegkundige
in landen als Zuid-Afrika, uit de zorg naar Nederland te halen. De minister
heeft dat bevestigd. Maar ik heb begrepen dat de arbeidsvoorziening hier niet
naar kijkt. Voor eens en voor altijd wil ik daar een duidelijk antwoord op.
De minister zou met haar collega Vermeend naar de regels kijken, als het gaat
om vergunningen. Wat heeft dat gesprek opgeleverd? Moeten we niet gewoon een
aantal landen aanwijzen waar actieve werving gewoon niet is toegestaan?Weer een signaal, uit een anonieme bron: Zuid-Afrikaanse verpleegkundigen
die in Nederland werken, schijnen helemaal niet zo goed behandeld te worden.
Zij zouden geen ziektekostenverzekering hebben en andere secondaire arbeidsvoorwaarden
ontberen. Inmiddels zouden al drie verpleegkundigen ontslagen zijn, en met
een ticket op het vliegtuig terug gezet zijn, na een week ziekte, een dag
verzuim of omdat ze zich niet zo goed konden aanpassen. Ik hoop dat dit niet
waar is. Het signaal vind ik dusdanig ernstig dat ik het serieus neem. Ik
vraag de minister om dit direct uit te zoeken. Het is al schandalig dat wij
mensen naar Nederland moeten halen, terwijl zij daar harder nodig zijn. Ik
vind het net zo schandalig dat die mensen, als ze hier eenmaal zijn, onfatsoenlijk
worden behandeld.Het is ook een kwestie van beschaving dat het zorgstelsel is gebaseerd
op solidariteit. Van deze solidariteit lijken wij in de discussie echter steeds
verder weg te glijden. Het is goed dat er een sociaal ziektekostenstelsel
komt, maar dat moet dan wel zijn gebaseerd op solidariteit. Het lijkt erop,
volgens de berichten, dat de discussie in het kabinet de richting uitgaat
van een nominale premie. Ik las al iets over een bedrag van zo'n ƒ
500 per maand per gezin. Ik kan nog niet vragen wat er uitkomt, want die discussie
is nu gaande, maar ik kan wel vragen welke uitkomst de minister nog acceptabel
vindt. Waar ligt haar grens? Zij heeft immers zelf al in het vorige debat
hierover aangegeven, op basis van allerlei argumenten, waarom een mix wat
betreft de premies eigenlijk niet zo goed is. Ook de heer Oudkerk heeft vandaag
heel goede argumenten aangedragen waarom wij dat niet moeten doen. Een mix
kan de solidariteit ook vertroebelen. Wij hebben voorts niet zo'n goede ervaring
met het mixen door Paars.Ik kijk ook even naar de uitspraken van de VVD vandaag. De VVD wil compensatie.
Het is helemaal niet zo dat de VVD de mensen met de lagere inkomens meer wil
laten betalen, want die worden gecompenseerd. Dat is eenvoudiger. Ik denk
dan: wat een flauwekul. Wat een flauwekul om te stellen dat dit eenvoudiger
is. Een nominale premie heffen om vervolgens via een andere manier compensatie
te geven, is volgens mij helemaal niet eenvoudig. Dat is heel ingewikkeld.
Het is veel eenvoudiger om dit mee te nemen met de belastingen, maar dat kan
natuurlijk niet in VVD-kringen. De vraag is hoe lang er moet worden gecompenseerd.
Juist het verzet van de VVD tegen het stelsel van inkomenssolidariteit maakt
mij zo argwanend. Als het erom gaat dat iedereen naar draagkracht moet betalen
en dat niemand erop achteruit mag gaan, waarom dan zo'n verzet tegen dat systeem?
Dat maakt mij argwanend, want als het even niet uitkomt, dan kan die compensatie
misschien wel wat minder. Als het gaat om de zorg en het zorgstelsel blijft
wat mij betreft voor de VVD gelden: als de vos de passie preekt, boer pas
dan op je kippen! Dat bleek vanmiddag ook toen het over het pakket ging. Mevrouw
Van Blerck zei, in reactie op vragen van de heer Oudkerk daarover, dat je
ook het lef moet hebben om daarover te discussiëren. Het lef om aan te
geven wat er dan uit moet, dat had mevrouw Van Blerck echter niet.De marketing van farmaceuten gaat onbeschaamd voort. Er wordt nog volop
gefêteerd via reisjes en kerstbomen. De platheid is soms ongelooflijk.
Ik las zelfs over een uitnodiging voor een bijeenkomst van huisartsen over
de anti-alcoholpil. Hou je vast: het ging over een wijnproeverij! Wij hadden
misschien na afloop een alcoholcontrole moeten houden. Dat had nog leuke dingen
kunnen opleveren. De farmaceuten doen het echt niet uit liefdadigheid. Ik
vraag de minister hoe het staat met de aanscherping van de reclamecode. Ik
heb een tijdje terug begrepen dat de ministers van Economische Zaken en van
Financiën deze nog moesten bekrachtigen. Waarom duurt dat dan zo lang?
Wanneer komt de Tabakswet 2 en de nota van wijziging vanwege het intrekken
van de Europese richtlijn? Graag een reactie. Is het waar dat Philip Morris
de richtlijn tabaksreclame jaren heeft kunnen traineren door een lobby via
het ministerie van Economische Zaken? Gaat de minister de oorlog met de shagfabrikanten
over het teer- en nicotinegehalte in shag winnen? Ook wat dit betreft heb
ik begrepen dat er sprake geweest is van bemoeienis vanuit Economische Zaken.
Is dat waar? De opluchting bij de dranksector na het verschijnen van de Alcoholnota
was opvallend. Waarom? Misschien omdat de minister de 300 mln. met betrekking
tot de reclame ongemoeid laat. Ook hierop graag een reactie.De teloorgang van de publieke zaak leidt ertoe dat de commercie te hulp
wordt geroepen. Wij zien dat nu bij de thuiszorg. Wij zien de commercie ook
bij de ouderenzorg opkomen. Wij hebben al eens gediscussieerd over het initiatief
tot private verpleeghuiszorg van reguliere verpleeghuizen, namelijk het project
Altes. Wij zouden daarop terugkomen. Ik ben heel benieuwd hoe het daarmee
staat. Misschien kan de staatssecretaris daar opheldering over geven. Wat
betreft de voorrangszorg is de minister onder druk van de Kamer eerst linksaf
gegaan in de zin van: voorrangszorg voorkruipen in de zorg kan niet. Later
ging zij rechtsaf, maar daarna, nadat zij weer door de Kamer was teruggeroepen,
is ze in een soort rotonde terechtgekomen. Nu gaat zij helaas weer de verkeerde
kant op. In het laatste debatje dat wij over de voorrangszorg hebben gehad, liet zij weten er niet bij staan te juichen, maar dat het
er onvermijdelijk aan zit te komen. Zij zei letterlijk: het is all in the
game. Als het gaat om gelijke toegang voor iedereen tot de gezondheidszorg,
dan is het voor mijn fractie geen spelletje. Ook de FNV heeft naar aanleiding
van dat debat verontrust gereageerd. Kan de minister klip en klaar uitleggen
wat haar ideeën zijn over deze voorrangszorg?Dan de rol van de Nederlandse mededingingsautoriteit in de zorg. Marktwerking
veronderstelt een vrije keuzemogelijkheid voor de patiënt, maar dat kan
alleen als er een verschillend doch gelijkwaardig aanbod is, als er altijd
tijd is om te kiezen, als de patiënt voldoende middelen heeft om te kiezen
en als de patiënt altijd voldoende kennis bezit. De markt mag dan wel
regeren in de supermarkt, maar zo werkt het in de gezondheidszorg niet. Ik
vraag mij echt in alle gemoede af wat de Nederlandse mededingingsautoriteit
heeft te zoeken in de gezondheidszorg. Ik las dat het gezamenlijk inkopen
van drie ziektekostenverzekeraars flinke kwantumkortingen oplevert. Dan denk
ik: verzekeraars blij, want het is goedkoper, de minister blij want er is
meer geld over voor de rest van de zorg, en de patiënt blij, want door
meer geld voor zorg, is hij of zij eerder aan de beurt. Neen, de Nederlandse
mededingingsautoriteit is niet blij. Volgens mij zijn ze daar gewoon een beetje
gek. De Nederlandse mededingingsautoriteit heeft dus een stokje gestoken voor
dat gezamenlijk inkopen. Ik wil graag weten welke gevolgen dit heeft voor
het gehele hulp- en geneesmiddelenbeleid.Voorzitter! Hele gezinnen, jongeren, psychiatrische patiënten en
zelfs zwakbegaafde mensen leven in ons land op straat. Met alle rijkdom die
wij in ons land hebben, vraag ik mij echt af of het niet mogelijk is om dit
probleem in een aantal jaren op te lossen. Men zal dan wellicht denken dat
de problematiek nogal ingewikkeld is, dat het niet alleen met inkomen maar
ook met de tekortschietende zorg heeft te maken en dat er allerlei redenen
zijn waarom die mensen in de problemen zitten, leidend tot de vraag of het
dan niet erg ambitieus is om dat grote vraagstuk op te lossen. Welnu, mijn
antwoord daarop is dat het zeker niet ambitieus is. In ons welwarende land
is de doelstelling om dat vraagstuk op korte termijn echt op te lossen, een
kwestie van beschaving.De mensen werkzaam in de opvang hebben het zwaar. De werkdruk is hoog
en de werkomstandigheden zijn uitzonderlijk zwaar. De Federatie opvang pleit
voor een toename van het budget met 100 mln. omdat er nog een achterstand
in arbeidsvoorwaarden en armoedebeleid weggewerkt moet worden. Kan dit bedrag
om te beginnen er gewoon niet komen?Voorzitter! Mij kwam ter ore dat voor het kamp Vught toegangsprijzen gevraagd
gaan worden. Mij lijkt dit niet gewenst. Op een dergelijke plaats voor herdenking
moeten wij geen entree gaan heffen.De beschaving van een land kun je afmeten aan de vraag hoe het omgaat
met zijn gehandicapten, ouderen en kinderen in de knel. Ik denk bijvoorbeeld
aan kinderen die opgroeien in armoede. Dat aantal is de laatste tijd met 50.000
gestegen. Eén op de tien kinderen in Nederland leeft in armoede. De
VVD begrijpt het toch niet, maar deze armoede heeft grote effecten op de kansen
van deze kinderen op hun ontwikkeling en hun gezondheid. Wat gaat de minister
daaraan doen? Kinderen in de knel, ook als het gaat om kindermishandeling.
Onlangs is een manifest tegen kindermishandeling overhandigd. Hoe staat de
regering daartegenover?Het is ook treurig te moeten constateren dat na zes jaar Paars beleid
de verschillen in gezondheid tussen arm en rijk niet zijn teruggebracht maar
zijn gegroeid. De welvaart in zijn algemeenheid mag onder Paars zijn toegenomen,
maar als je ziet dat gehandicapten en ouderen niet altijd menswaardige zorg
krijgen en kinderen opgroeien in armoede en je ziet dat de verschillen in
gezondheid tussen arm en rijk groeien, dan mag ik de vraag stellen hoe het
zit met onze beschaving.Mevrouw Van Vliet (D66):Mijnheer de voorzitter! Tijdens de behandeling van de Zorgnota stonden
twee ontwikkelingen centraal. Ten eerste het herstel van het verzekeringsprincipe,
waartoe het kabinet met het actieplan "Zorg verzekerd" het initiatief heeft
genomen. De gezondheidszorgsector moet nu de uitdaging aannemen en de verkregen
ruimte snel inzetten om de wachtlijsten weg te werken. Ten tweede zijn de
voorlopige posities bepaald over een nieuwe inrichting van ons ziektekostenstelsel.
Ongetwijfeld zal dit debat, dat wij vandaag nogmaals hebben gevoerd, worden
voortgezet nadat het kabinet met voorstellen op dit punt naar de Kamer komt.
Beide onderwerpen zijn belangrijk voor de toekomstige inrichting van de gezondheidszorg.
Maar dat geldt ook voor een aantal andere thema's zoals gezondheidsbevordering,
patiëntenrechten, interculturalisatie en informatietechnologie. Op deze
punten wil ik vandaag ingaan.De cliënt neemt in de gezondheidszorg een steeds belangrijker positie
in. Dit hangt samen met beleid dat is gericht op het centraal stellen van
de cliënt en op vraagsturing. Andere redenen zijn de toenemende technologische
ontwikkelingen. De fractie van D66 juicht dit toe. Maar het lijkt erop dat
met deze vooruitgang het niet meer zo vanzelfsprekend is, ook in preventieve
zin aan de eigen gezondheid te werken. De leefstijl van Nederlanders, zo blijkt
uit onderzoek, is ongezonder geworden. Mijn fractie vindt het daarom goed
dat de minister in haar project Bravo het belang van meer bewegen, minder
roken, minder alcohol, betere voeding en meer ontspanning onder de aandacht
brengt.Om mensen werkelijk van het belang van gezondheidsbevordering te overtuigen,
is meer nodig. De fractie van D66 vindt dat in de toekomst een beter evenwicht
tussen cure en care enerzijds en gezondheidsbevordering anderzijds moet ontstaan.
Dit houdt in dat gezondheidsbevordering een prominente plaats krijgt in het
brede kader van de gezondheidszorg, dat gezondheidsbevordering als facetbeleid
bij ieder departement op de agenda wordt geplaatst en dat de financiering
van de gezondheidsbevordering wordt betrokken bij de discussie over het toekomstige
ziektekostenstelsel. Is de minister het daarmee eens?De rechten van patiënten zijn terug te vinden in verschillende wetten
en regelgeving. Mijn fractie vindt dat verwarrend en stelt daarom voor een
patiëntenhandvest op te stellen. Dit handvest zou de volgende onderdelen
moeten bevatten: bestaande wet- en regelgeving met betrekking tot patiëntenrechten,
voorlichting over patiëntenrechten en privacygaranties.
Vooral ten aanzien van dit laatste onderwerp zijn er de laatste tijd nogal
wat ontwikkelingen. Zo is er een voorstel voor het vermelden van de indicatie
op het recept, het invoeren van een zorgidentificatienummer, zodat snel relevante
medische gegevens door zorgverleners en behandelaars kunnen worden opgezocht,
het persoonlijk medisch dossier op internet. Het zijn allemaal ontwikkelingen
met positieve kanten. Maar te weinig wordt de vraag gesteld wat dit betekent
voor de bescherming van persoonsgegevens en de privacy van de cliënt.
Die moet weten wat zijn rechten zijn. Zoals het recht om te weigeren medische
gegevens beschikbaar te stellen aan derden en of zo'n weigering nadelige gevolgen
kan hebben, zoals een verhoging van de verzekeringspremie.Mijn verzoek aan de minister is daarom: inventariseer alle wet- en regelgeving
met betrekking tot patiëntenrechten, stel garanties op ten aanzien van
privacy van persoonsgegevens, breng dit onder in een patiëntenhandvest
en voeg daarbij voorlichting over patiëntenrechten. Ik hoor graag de
reactie van de minister.Het zorgidentificatienummer – ik noemde het al even – wordt
op dit moment nader uitgewerkt door het platform IP-zorg. Bij mijn fractie
leven veel vragen over het uiteindelijke praktische nut van zo'n nummer. Als
er via dit nummer medische gegevens direct en door velen zijn in te zien,
is er een duidelijk voordeel. Maar dan zou dit risico's voor de privacybescherming
mee kunnen brengen. Wordt echter om redenen van privacy het aantal gegevens
beperkt gehouden en hebben slechts weinigen inzage, dan is de meerwaarde een
stuk minder. Ik schets een dilemma waarin een keuze gemaakt moet worden. Wij
zouden van de minister willen vernemen hoe zij dit dilemma ziet.De fractie van D66 vindt dat aan de beleidsvisie GGZ een hoofdstuk moet
worden toegevoegd over interculturalisatie. Wij hebben dit standpunt vorig
jaar bij de begrotingsbehandeling verwoord in een motie. De minister heeft
toen in haar antwoord verwezen naar een nog te verschijnen rapport van de
Raad voor de volksgezondheid en zorg over dit onderwerp. Inmiddels ligt dit
rapport er en wordt daarin inderdaad aandacht besteed aan de geestelijke gezondheidszorg.
Zo blijkt de GGZ-sector allochtonen slecht en pas in een laat stadium te bereiken,
zijn de contacten vaak eenmalig en haken veel allochtonen voortijdig af. Het
is dan ook positief dat de GGZ met een actieplan is gekomen om deze situatie
te verbeteren en ik ga er van uit dat de benodigde middelen hiervoor beschikbaar
worden gesteld.De aanbevelingen van de RVZ en de actiepunten van de GGZ betreffen echter
vooral bijscholing van autochtoon personeel en het aantrekken van allochtone
personeel. In onze ogen behelst een toekomstvisie veel meer. Daarom verzoek
ik de minister alsnog te komen met een aanvulling op de beleidsvisie.Over de geestelijke gezondheidszorg in brede zin zou ik graag een reactie
krijgen op de twee volgende twee punten. Mijn fractie is in de eerste plaats
teleurgesteld dat, ondanks de vele onderzoeken naar ADHD en autisme, deze
stoornissen nog steeds geen serieuze plek hebben in het gezondheidszorgbeleid.
Wij kunnen gewoon niet anders concluderen. Hierdoor vallen patiënten
tussen de wal en het schip en ziet een instituut als Aekinga in Friesland
zich genoodzaakt te sluiten. D66 wil van de staatssecretaris weten welke voornemens
zij heeft om ervoor te zorgen dat op korte termijn sprake zal zijn van een
goede diagnostiek, behandeling op maat en zorgvoorzieningen die deze behandelingen
kunnen bieden.Ook dak- en thuisloze ouderen hebben recht op een plaats in een verzorgings-
of verpleeghuis. Toch gebeurt het vaak dat zij zo'n plek niet krijgen omdat
zij vanwege hun specifieke problematiek niet altijd als aangename bewoners
worden gezien. En dus neemt de maatschappelijke opvang deze taak op zich.
Maar zij kunnen daarvoor niet putten uit AWBZ-gelden en de 15 mln. die extra
beschikbaar is voor dak- en thuislozen is te weinig om dit vraagstuk structureel
op te lossen. Mijn fractie is van mening dat ervoor moet worden gezorgd dat
deze mensen geïndiceerd worden en in ieder geval een persoonsgebonden
budget krijgen. Graag hoor ik van de bewindslieden hoe zij dit gaan regelen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Bent u het met mij eens dat duidelijk moet worden hoe groot de groep is
waarom het gaat? En welke consequenties verbindt u aan uw uitspraak dat 15
mln. te weinig is? VWS denkt dat er tussen de 20.000 en 30.000 dak- en thuislozen
zijn. Dat is verschrikkelijk veel, terwijl er slechts opvangmogelijkheden
zijn voor 12.000 mensen. Het lijkt mij dat daar nog het nodige moet gebeuren.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik denk dat wij het erover eens zijn dat deze specifieke groep een klemmend
probleem vormt dat zo spoedig mogelijk uit de wereld moet worden geholpen.
Deze mensen kunnen om bepaalde redenen niet terecht in een verzorgings- of
verpleeghuis. Je kunt kiezen voor het model van de VVD (een specifieke daaraan
gekoppelde voorziening) of het verstrekken van een persoonsgebonden budget.
Daarbij moet de maatschappelijke opvang de mogelijkheid worden geboden om
voor deze mensen voorzieningen te creëren Die keuze moet het kabinet
maar maken. Ik wil in ieder geval dat die mensen op de een of andere manier
voor de AWBZ-middelen in aanmerking komen. Voor de langere termijn zou gekeken
moeten worden naar het rekenmodel dat door de Federatie opvang is ontwikkeld.
De federatie heeft uitgerekend wat er aan extra middelen nodig is. Ik zeg
niet dat dat geld direct op tafel moet komen, maar wil wel het kabinet vragen
met de federatie te bezien of het rekenmodel – eventueel in aangepaste
vorm – kan dienen als uitgangspunt voor de toedeling van gelden.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Maar wilt u wel voor de Voorjaarsnota duidelijkheid hebben zodat eventueel
in het kader van die nota nadere stappen kunnen worden gezet?Mevrouw Van Vliet (D66):Zover ga ik niet. Ik wil graag voor deze specifieke groep een oplossing
en ik ben blij dat er 15 mln. extra voor is uitgetrokken. Dat is voor de korte
termijn en voor wat betreft de lange termijn vraag ik het kabinet met de Federatie
opvang te gaan overleggen over onder andere het door de federatie ontwikkelde
rekenmodel. Ik verbind dat niet aan de Voorjaarsnota, want dat vind ik altijd
een vrij gemakkelijke manier om het kabinet onder druk te zetten. Ik heb willen aangeven dat het een serieus model is en dat er extra middelen nodig
zijn. Het kabinet moet echter de ruimte hebben om daarover te overleggen met
de Federatie opvang. Ik begrijp dat u het jammer vindt dat ik geen relatie
leg met de Voorjaarsnota.Voorzitter! De Nederlandse gebarentaal voor doven en slechthorenden moet
een officiële erkenning krijgen. Dat vond D66 in 1995 en dat vinden we
nog steeds. Toen, in 1995, heeft het kabinet toegezegd binnen zes maanden
concrete stappen te zetten om dit te realiseren. Daarom ook heeft D66 haar
motie op dit punt ingetrokken. Wij zijn nu 5 jaar verder en het is nog steeds
niet geregeld. Dat kan dus niet. Het moet nu worden geregeld.Naar verwachting zullen toepassingen van informatietechnologie in de gezondheidszorg
de komende jaren sterk toenemen. Niet alleen in de automatisering, dataopslag
en dataverwerking, maar ook in de directe zorgverlening zal steeds meer gebruik
worden gemaakt van informatietechnologie. Met de financiële impuls van
220 mln. voor 2000 en 2001 is mijn fractie dan ook tevreden. Echter, wij willen
een deel van dit bedrag inzetten voor initiatieven op het terrein van telemedicine,
telegeneeskunde. Als Nederland met informatietechnologie voorop wil lopen,
dan kan het niet zo zijn dat wij niet investeren in deze directe zorgverlening
op afstand. Zeker nu duidelijk is dat de zogenaamde virtuele zorgketen op
termijn kostenbesparend kan werken. Ik heb begrepen dat het de intentie van
het kabinet is om de ICT-gelden vooral in te zetten voor grote projecten voor
standaardisering en koppeling van bestanden. Dit vindt mijn fractie een gemiste
kans. Het is zeker nodig dat dit gebeurt, maar er moet ook ruimte zijn voor
kleinschalige ontwikkelingen die zo innovatief zijn dat zij de informatietechnologie
in Nederland stimuleren. Graag hoor ik hierop de reactie van de bewindslieden.Gebleken is dat bijna 5 miljoen internetgebruikers in Nederland op het
net zoeken naar informatie over gezondheid. Het is dan ook van belang dat
zij de mogelijkheid hebben objectieve en inhoudelijk juiste informatie te
krijgen. Daarom ontstond een initiatiefgroep gezondheidsportaal, waarin KNMG,
ZN, NHG, CBO, Consumentenbond en NCPF vertegenwoordigd zijn. Ook het ministerie
van VWS maakte hiervan deel uit. Onlangs is echter besloten alleen verder
te gaan. Als reden geeft de minister op dat zij er voor kiest informatie te
verstrekken zoals Medline-plus dat doet in de Verenigde Staten. Mijn fractie
respecteert de wens van het ministerie om met een eigen site te komen, maar
wij dringen er wel op aan dat in ieder geval gezorgd wordt voor een gezamenlijke
entree met links naar de diverse sites. Anders wordt het voor de consument
moeilijk zoeken. Is de minister bereid hierover afspraken te maken met de
betreffende koepelorganisaties?Als we over de toekomst praten. hebben we het over de jongeren van vandaag.
Terecht debatteert de Kamer begin december apart over het beleidskaderjeugdzorg.
Er is echter een aantal punten dat ik nu aan de orde wil stellen.In de eerste plaats de vraag welke afspraken met de nationale jeugdraad
in oprichting en de commissie d'Ancona zijn gemaakt om het bedrag van ƒ
800.000 voor subsidie van jeugdparticipatie, in handen van de nationale jeugdraad
te geven. D66 wil er zeker van zijn, en wij staan hierin niet alleen, dat
de opdrachten aan de commissie worden verstrekt door jongeren.Tijdens het laatste algemene overleg over migrantenzelforganisaties heeft
de staatssecretaris aangegeven dat er nog geld beschikbaar is. Is de staatssecretaris
bereid een deel hiervan beschikbaar te stellen aan I'mi, een zelforganisatie
van migrantenjongeren? Zij vragen daar terecht al veel jaren om.D66 is van mening dat de subsidie voor House, een blad voor jongeren in
justitiële jeugdinrichtingen, behouden moet blijven. Wij spreken hier
over ƒ 200.000 per jaar. Is dit al geregeld?Ongeveer 30.000 mensen lijden aan de ziekte ME. Een flink deel van hen
is jonger dan 18 jaar. Vaak kunnen zij nauwelijks naar school of niet deelnemen
aan het arbeidsproces. Dit veroorzaakt veel ellende en het kost de overheid
veel geld. Wij vinden de wens van het ME-fonds dan ook terecht om een gedegen
onderzoek te doen naar de oorzaken van ME. De onderzoeksvoorstellen liggen
klaar en een deel wordt door het ME-fonds zelf betaald. Zij vragen echter
ook nog om een financiële bijdrage van het ministerie en wij vinden dat
zij daartoe alle reden hebben. Ziet de minister mogelijkheden om hen daarin
tegemoet te komen?Tot slot wil ik de staatssecretaris bedanken dat zij het D66-voorstel
voor een project lokaal vrijwilligersbeleid heeft overgenomen. Mijn vraag
is wanneer deze commissie wordt ingesteld. Ik neem aan dat dit met ingang
van 1 januari 2001 zal zijn, de dag dat het internationale jaar van de vrijwilligers
begint.Mevrouw Ravestein (D66):Voorzitter! Het jaar 2000 is voor Nederland in sportief opzicht een goed
jaar geweest. Het geslaagde gastheerschap bij EK 2000 en de successen van
de Olympische en paralympische ploegen in Sydney hebben aangetoond dat in
Nederland een goed sportklimaat heerst. Dit behoeft wel enige relativering,
want de risicowedstrijden waren bij de buren, er was in Sydney natuurlijk
wel sprake van een aantal uitzonderlijk talentvolle sporters en bij de Paralympics
is er toch minder gepresteerd dan vier jaar geleden in Atlanta. Dit laatste
komt vooral doordat andere landen zoals Australië en Canada enorm geïnvesteerd
hebben in de gehandicaptensport, waardoor Nederland relatief op een achterstand
is komen te staan. Om in de toekomst succesvol te blijven zal er dus toch
enorm veel moeten gebeuren, beleidsmatig en financieel.De verschillende nota's (breedtesport, topsport) die er liggen en ook
het recente manifest van NOC-NSF bieden hiervoor veel aanknopingspunten. Er
lopen prima initiatieven om de scholen meer te betrekken bij de sport door
aan te sluiten bij de bredeschoolgedachte en veel meer mogelijkheden te bieden
kinderen op de schoolleeftijd kennis te laten maken met verschillende sporten.
Hierbij wil ik ook meteen een lans breken voor de motie-Rabbae c.s., ingediend
bij de behandeling van de OCW-begroting, die het schoolzwemmen weer verplicht
wil stellen.De sportverenigingen zullen ook moeten veranderen, waarbij het accent
moet liggen op samenwerking en schaalvergroting; samenwerking tussen sportverenigingen
onderling en met scholen en welzijnswerk. Ik zou de staatssecretaris in overweging
willen geven een inventarisatie te maken van "best practices"
op het gebied van wat ik maar noem "de sportvereniging van de 21ste eeuw".
Er zijn een aantal schitterende voorbeelden te geven van verenigingen die
de slag al hebben gemaakt en het zou goed zijn om dit meer uit te dragen,
om ook verenigingen die nog moeite hebben om hun traditionele werkwijze op
te geven over de streep te trekken.In het kader van grotestedenbeleid en integratiebeleid liggen hier ook
kansen. Daarbij moet met de inrichting van steden ook meer rekening gehouden
worden met de mogelijkheden om te bewegen: veel meer trapveldjes en basketbalpleintjes,
speelplaatsen voor de kinderen en niet alle sportaccommodaties en velden aan
de rand van de stad. Door een omgeving te scheppen die ook uitnodigt tot bewegen,
zullen potentiële talenten zich ook meer spelenderwijs kunnen ontwikkelen.Bij de algemene beschouwingen is de motie-De Graaf c.s. aangenomen, waarin
extra middelen werden gevraagd voor sport. Het kabinet heeft dit ingevuld
in de Najaarsnota door 40 mln. uit te trekken voor verschillende doeleinden.
10 mln. wordt uitgetrokken voor het zwembad de Tongelreep in Eindhoven. Mijn
vraag aan de staatssecretaris is wat de argumentatie is om dit geld aan Eindhoven
toe te wijzen. Ligt hier een langetermijnvisie op een sportaccommodatiebeleid
aan ten grondslag of is deze keuze ingegeven door een spontane sympathie voor
een succesvolle zwemvereniging? Juist nu Nederland de ambitie heeft om zich
te profileren als een sportland vraag ik de staatssecretaris om niet dit soort
ad hoc beslissingen te nemen, maar te komen met een integraal plan, waarin
de verschillende sportaccommodaties in samenhang worden beoordeeld. Er wordt
momenteel onderzocht of het haalbaar is om de Universiade naar Nederland te
halen en daarbij past natuurlijk wel een blik op de kaart van Nederland om
zo efficiënt mogelijk met de middelen om te gaan. Natuurlijk is het heel
belangrijk om verspreid over Nederland optimale trainingsfaciliteiten te hebben,
maar het lijkt me goed om over de accommodaties met een nationale of internationale
betekenis een integrale afweging te maken. Veel steden zijn bezig met grote
plannen voor topsportcentra (Almere, Amersfoort, Apeldoorn, Heerenveen), vaak
in combinatie met congres- en hotelfaciliteiten. Dat is op zich zeer toe te
juichen, want het geeft aan dat de maatschappelijke en economische betekenis
van sport steeds meer worden onderkend. Interessant in dit verband is ook
het onderzoek dat de KNVB recent heeft laten uitvoeren door het Nederlands
economisch instituut naar de maatschappelijke betekenis van het voetbal. Voetbal
leek in de voorbereiding van het EK soms wel synoniem met verstoring van de
openbare orde, maar voetbal is natuurlijk in eerste instantie een sport, waar
meer dan een miljoen mensen actief en nog veel meer mensen passief van genieten.
Het verbindt mensen, is een geliefd gespreksonderwerp en iedereen heeft er
verstand van. Is al enig zicht op de economische spin-off van het EK 2000?
En is het de bedoeling dat een eventueel positief saldo zal worden benut voor
de sport?Als Nederland graag internationale evenementen organiseert, betekent dit
dat er geconcurreerd moet worden met andere landen. Bij de behandeling van
het belastingplan 2000 heeft D66 vragen gesteld aan de staatssecretaris van
Financiën over de voorheffing die buitenlandse sporters moeten gaan betalen
wanneer zij in Nederland een honorarium opstrijken. Kan er al aangegeven worden
hoe dit bij het EK is uitgepakt? Is alles binnen, werkt het, wie heeft de
voorheffing betaald en vooral, verschilt het beleid van Nederland op dit punt
met de situatie in de buurlanden? Want uiteraard, zonder te willen zeggen
dat goedbetaalde sporters geen belasting zouden moeten betalen, kan deze regeling
toch het onbedoelde neveneffect hebben dat het voor organisatoren van toernooien
duurder wordt om bepaalde sporters aan te trekken. Graag een reactie van de
staatssecretaris hierop.De relatie tussen sport en gezondheid is heel duidelijk. Een goede medische
begeleiding is dan ook onontbeerlijk. D66 is het eens met de besteding van
10 mln. extra via de Najaarsnota aan sportmedische voorzieningen en dopingbeleid.
Hoe staat het overigens met de erkenning van de sportgeneeskunde als medisch-klinisch
specialisme? In de topsport is de medische begeleiding vaak wel goed geregeld,
maar op weg naar de top schort er soms nog veel aan. Zo was er onlangs een
documentaire te zien in NOVA over anorexia nervosa bij jonge meisjes die graag
de top willen halen in hun sport en die vaak door hun trainer op weinig zachtzinnige
wijze worden gewezen op hun vermeende overgewicht. Dit leidt tot ernstige
ziekteverschijnselen en alleen met intensieve therapie kunnen deze meisjes
genezen. Ook werd er verhaald over de bizarre afslankmethodes bij judoka's
die zich in hun gewichtsklasse moesten hongeren, en hierbij was er wel sprake
van toppers. Wordt er bij de begeleiding van sporters wel voldoende rekening
gehouden met eetstoornissen en worden er ook middelen beschikbaar gesteld
om deze te behandelen?Ten slotte nog een paar korte punten. In 2001 worden in Rome de Wereldspelen
voor doven gehouden. Ik heb begrepen dat er nog een tekort is op de begroting
voor uitzending van de Nederlandse ploeg daarheen. Is de staatssecretaris
bereid, hiervoor een oplossing te vinden? Het gaat hierbij om een relatief
laag bedrag.Voor rolstoelsporters is er vaak een probleem met het vervoer naar centrale
trainingen of naar wedstrijden. Dit maakt het moeilijker voor jonge talenten
om hun sport op hoog niveau te kunnen beoefenen, omdat de bestaande regelingen
hierin niet voorzien. Is de staatssecretaris bereid, ook voor dit probleem
een oplossing te zoeken?Dit voorjaar hebben wij met een aantal Kamerleden de staatssecretaris
verzocht om middelen ter beschikking te stellen voor het Kleurrijk grote steden
voetbaltoernooi. Hierop hebben wij geen positieve reactie ontvangen. Dit toernooi
is in 1993 voor het eerst gespeeld, ter herdenking van het omgekomen kleurrijk
elftal bij het vliegveld Zanderij. Ook hierbij gaat het om een klein bedrag
en ik zou toch een beroep willen doen op de staatssecretaris om dit evenement,
dat inmiddels is uitgegroeid tot een groot multicultureel sportfeest, te ondersteunen.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Voorzitter! "Het is nog niet veel, toch toont het een ommekeer ten goede." Aldus verwoordde minister Borst gisteren in een interview haar tevredenheid
over de omslag die er de laatste jaren onder haar leiding in de zorg zou zijn
bereikt, want tevreden is de minister. Op de vraag hoe het dan zit met de
voortdurende kritiek die er op haar en haar beleid wordt uitgeoefend, antwoordt
zij dat zij het eigenlijk verheugend vindt dat de gezondheidszorg zo vaak
in de belangstelling staat en dat "het enige nadeel is dat alleen de problemen
worden belicht". Het gaat zo slecht nog niet in de gezondheidszorg, vindt
zij. En de minister weet ook hoe het komt dat dit niet altijd zichtbaar is:
"Veel voornemens uit het regeerakkoord zijn op de rails gezet: een aantal
plannen staat nog in de steigers. Soms zijn we te kort bezig om concrete resultaten
te kunnen vaststellen." Aldus de inleiding van de begroting. Zou dit nu echt
zo zijn? Zouden alle critici het dan echt bij het verkeerde eind hebben? Is
het misschien een grote samenzwering, dat vrijwel niemand dan alleen de minister
zelf de trendbreuken in het beleid die zij onlangs nog met trots opsomde,
lijkt te willen honoreren?Voorzitter! De vraag stellen is haar beantwoorden. Niemand zal willen
stellen dat er helemaal niets is gebeurd of gedaan. En het is mooi dat er
voornemens zijn. Maar zeker in de tweede helft van een kabinetsperiode worden
bewindslieden natuurlijk primair beoordeeld op resultaat, heel concreet op
de beschikbaarheid van hart- en longspecialisten, voldoende thuiszorg voor
ouderen en hulpbehoevenden, opvang voor psychiatrische patiënten, dagbesteding
voor gehandicapten, etc. En het is onmiskenbaar dat er in de afgelopen zes
jaren te weinig resultaten zijn geboekt en dat wij nu te maken hebben met
lange wachtlijsten en onaanvaardbare wachttijden, grote personeelstekorten,
zorgverschraling en een bureaucratische organisatie van de zorg. En het zijn
wel deze problemen waar mensen dagelijks tegenaan lopen. En dáárom
maken zij er een punt van, stappen zorgvragers naar de rechter om hun recht
te halen, overspoelen allerlei partijen uit het veld ons met hun klachten
en komen zelfs huisartsen en verpleegkundigen massaal naar Den Haag om te
demonstreren. En daarom maken wij er in de politiek een punt van, want een
minister is verantwoordelijk voor het beleid, politiek aanspreekbaar op de
resultaten en op de aanpak van – inderdaad – de problemen, de
zeer reële problemen van de mensen.Nu wil ik best erkennen dat ook deze minister niet op punt nul is begonnen
en dat zij te maken had met een gegeven situatie of, zo men wil, met een erfenis.
Maar het is natuurlijk niet erg sterk om na zes jaar alsnog de schuld van
de problemen van vandaag aan je voorgangers te geven, zeker niet als je in
één adem vaststelt dat in het eerste Paarse kabinet het inzicht
ontbrak dat er meer geld voor de zorgsector nodig was. Ik vraag de minister
tegen wie zij zich daarmee eigenlijk heeft gericht. Wie anders dan zijzelf
moet zich dit verwijt aantrekken? Of deze minister heeft vier jaar lang verantwoordelijkheid
gedragen voor een beleid dat zij eigenlijk onverantwoord vond of zij heeft
zelf, evenmin als haar toenmalige collega's, oog gehad voor de noden en behoeften
in de samenleving op het terrein van de zorg. In beide gevallen is eerst en
vooral zelfkritiek op zijn plaats.Intussen wil de Kamer weten waar zij met deze minister aan toe is. Wij
willen ook resultaten zien, maar wij worden tureluurs van het uitblijven van
noodzakelijke maatregelen, het keer op keer vooruitschuiven van besluitvorming
en de wisselvalligheid in standpunten. Laat ik erbij zeggen dat deze kritiek
allang niet meer het voorrecht is van de oppositiefracties. Nog afgelopen
maandag waren maar liefst 16 van de 22 ingediende moties bij de Zorgnota afkomstig
van de coalitiefracties. Alleen al de PvdA-fractie had tweemaal zoveel kritische
noten op haar zang als de voltallige oppositie. Dat is bepaald geen blijk
van grenzeloos vertrouwen dat het onder deze minister met de zorgsector wel
goed komt. Hoe taxeert de minister de steun voor haar beleid in de Kamer als
geheel en bij de coalitiefracties in het bijzonder?Neem nu de discussie rond de basisverzekering. Vorig jaar gaf de minister
daarover in de Kamer en in de media alvast wat persoonlijke ideeën ten
beste en toonde zij zich een voorstander van een inkomensafhankelijke premie.
Dit najaar zou er een bouwstenennotitie komen, waarover de Kamer zou kunnen
debatteren, maar die is vervolgens weer een half jaar uitgesteld. Als een
aantal fracties, waaronder D66, dan blijkt te kiezen voor een nominale premie,
zegt de minister dat daartegen ook geen echte bezwaren bestaan. Intussen lezen
wij in de kranten dat het kabinet, in lijn met het verwachte SER-advies, zou
aankoersen op een nominale premie en noemt de minister de discussie over de
premiestelling een technische discussie die pas van later belang is. Terwijl
de minister bezig is de draai te maken, somt staatssecretaris Vliegenthart
op een PvdA-bijeenkomst nog maar eens de voordelen op van een inkomensafhankelijke
premie. Wat moeten wij hier nu mee? De uitkomst zal wel zijn dat er een mix
komt van nominale en inkomensafhankelijke premies, waarbij iedereen kan zeggen
dat hij of zij daar altijd al voor was, maar zelf graag de verhouding iets
anders had gezien. Zo is dan iedereen weer tevreden. Toch?Voor onze fracties is de premiestelling allerminst een technische aangelegenheid.
Het maakt wel degelijk verschil of er sprake is van solidariteit binnen een
ziektekostenstelsel of van solidariteit via fiscale inkomenscompensatie of
-reparatie. De solidariteit van een verzekeringsstelsel laat zich niet alleen
aflezen uit de koopkrachtplaatjes van de laagste inkomensgroepen. Even terzijde:
ten aanzien van de alimentatiegerechtigden en het ziekenfonds schrijft de
minister ons dat het kabinet zich heeft voorgenomen "om te bezien of in het
licht van (...) het misschien wenselijk is dat"; dat soort formuleringen wordt
gebruikt. Kan er nu concreet nog iets voor deze groep gedaan worden met betrekking
tot toelating in het ziekenfonds of moet zij eenvoudig wachten op het nieuwe
stelsel?Daarmee ben ik dan toch midden in de begroting gedoken. Veel is al, soms
summier, soms wat uitgebreider, aan de orde geweest bij de behandeling van
de Zorgnota: de wachtlijsten, verpleging en verzorging, ziekenhuizen, ambulancezorg,
modernisering van de AWBZ en noem maar op. Zoals gezegd, geeft de lawine aan
moties een indruk van de overtuigingskracht van de bewindslieden. Ik zal deze
onderwerpen nu verder laten rusten.Ik heb drie korte vragen over het arbeidsmarktbeleid. In verband met de
stageplaatsen vraag ik, in aansluiting op collega's na de gebeurtenissen van
gisteren, naar de inzet van de minister in het overleg dat
haar collega van OCW heeft toegezegd bij de behandeling van zijn begroting.
Ik heb begrepen dat dit overleg op 5 december plaatsvindt, dat is sinterklaas,
zoals wij weten; dus ik ben benieuwd wat dit betekent voor de inzet van de
minister van VWS. De tweede vraag gaat over werving in het buitenland. Hoe
oordeelt de minister over de berichten dat Nederland in Suriname nu ook verplegers
zou ronselen voor Nederlandse ziekenhuizen, terwijl het personeelstekort op
sommige afdelingen van het enige psychiatrische ziekenhuis in Suriname is
opgelopen tot 40%? De derde vraag gaat over het hoge ziekteverzuim, waarbij
ik verwijs naar het Prismant-onderzoek. Bij de ziekenhuizen ligt dit bijvoorbeeld
op 7,2%; dat is fors hoger dan het landelijk gemiddelde van 5,4%. In het actieplan
"Zorg verzekerd" zegt de minister te streven naar een halvering in vier jaar,
maar, terugkomend op opmerkingen die ik eerder maakte over het afrekenen op
resultaten, mag ik dit nu vertalen in een kwart reductie voor de verkiezingen
in 2002?Bij de behandeling van de Zorgnota heb ik gezegd dat het preventiebeleid
binnen het totale zorgbeleid te weinig aandacht krijgt. Dit komt tot uitdrukking
in het beschikbare budget en in het ontbreken van specifieke streefcijfers.
Over het laatste zegt de minister dat preventiemaatregelen nu eenmaal tijd
nodig hebben en dat het noemen van streefcijfers daarom niet verstandig is.
Met permissie: dat geldt voor veel andere maatregelen ook, maar daarom hoeven
wij nog niet af te zien van toetsbare doelstellingen. Bovendien beginnen wij
toch niet dit jaar pas met preventie? Is het, kortom, niet te gemakkelijk
om pas voor 2004 doelstellingen te formuleren, waaraan wij dan de volgende
minister van VWS mogen houden? Mogen de kiezers in 2002 niet de kans hebben
om te zien wat er is terechtgekomen van de goede bedoelingen van dit kabinet,
ook op het punt van preventie?Ik heb er onder meer voor gepleit de Zalmnorm van toepassing te verklaren
op effecten van het beleid van andere departementen voor de volksgezondheid.
In een schriftelijk antwoord stelt de minister dat hierop inderdaad de regels
van de budgetdiscipline in principe van toepassing zijn, maar dat het beleidsmatig
allemaal buitengewoon complex is. Dat geloof ik graag, maar wat ik gewoon
wil weten is of bijvoorbeeld de collega-minister van Economische Zaken daadwerkelijk
financieel bijdraagt wanneer er ten gevolge van de verruiming van gokmogelijkheden
meer gokverslaafden moeten worden opgevangen in de GGZ en of de rekening voor
de extra belasting van de dak- en thuislozenzorg en de maatschappelijke opvang
als gevolg van een falend uitzet- en terugkeerbeleid voor uitgeprocedeerde
asielzoekers wordt neergelegd bij het departement van Justitie. Moet ik concluderen
dat dit niet het geval is omdat het allemaal zo ingewikkeld is? Graag krijg
ik hierop een heldere reactie.Meer direct is er de nodige winst te behalen op het vlak van het alcohol-
en tabaksbeleid. De minister kent ons standpunt dat zij meer haar eigen verantwoordelijkheid
moet nemen en de volksgezondheidsbelangen niet ondergeschikt moet maken aan
de belangen van de desbetreffende branches of het ministerie van EZ. Intussen
heeft de GGZ alweer aangekondigd, meer geld nodig te hebben voor de opvang
van het toenemende aantal alcoholverslaafden. Bij de bespreking van de Alcoholnota
komen wij hierop terug. Naast het al genoemde gokken vragen volgens de RVZ
zaken zoals beeldschermgebruik, genetische manipulatie, stralingsrisico's
en gewijzigde methoden van voedselproductie om een integraal preventiebeleid.
Naar aanleiding van de berichten van deze week uit Engeland voeg ik het gebruik
van mobiele telefoons door met name jongeren hieraan toe.Twee specifieke kwesties wil ik nog aan de orde stellen, allereerst de
gehoorschade. Het deed mij deugd dat de heer Buijs vrijwel letterlijk mijn
betoog op dit punt van twee weken geleden heeft herhaald. Inderdaad: elk jaar
komen er 20.000 jongeren met onherstelbare gehoorschade bij, met een geschatte
schade van 16 mld. en extra claims van de dovenhulpverlening. Hoe staat het
met het indertijd aan ons beloofde onderzoek naar de gevolgen van blootstelling
aan harde popmuziek? Wil de minister ons een notitie doen toekomen specifiek
over het thema van de gehoorschade, de mogelijkheden tot preventie en een
samenhangende aanpak van het probleem? Hierbij moet ook aandacht worden besteed
aan de geluidsoverlast, ook wel geluidsvervuiling genoemd. Ik denk aan radio's
op werkplekken – geluidsoverlast op het werk is een van de redenen van
ziekteverzuim bij bedrijven – rijdende disco's, harde muziek in winkels,
kermissen, et cetera. Driekwart van de Nederlandse bevolking gaat regelmatig
tot vaak gebukt onder geluidsoverlast.Een tweede thema betreft de functionele voedingsmiddelen. Wat is de reactie
van de minister op de literatuurstudie "Functie of fictie?" van de Consumentenbond?
Deelt zij de mening dat, zeker nu de slag om de vitaminen-, mineralen- en
voedingssupplementenmarkt in alle hevigheid is losgebarsten, er wettelijke
regels, bijvoorbeeld in de Warenwet, dienen te worden opgesteld, nu uit al
die onterechte gezondheidsclaims blijkt dat de vrijwillige gedragscode gezondheidseffecten
niet of niet voldoende werkt?Er is genoeg te doen dus op het gebied van preventie. Ik juich het zeer
toe als de minister ertoe bereid is, het initiatief te nemen tot een interdepartementale
nota over gezondheidsbevordering en de mogelijkheden voor het voorkomen en
verminderen van gezondheidsschade. Wil de minister dit toezeggen?Naar aanleiding van alle kritiek werd in de pers de conclusie getrokken
dat de successen van minister Borst vooral liggen op het terrein van de ethische
kwesties. Nu is het bekend dat onze fracties de voorstellen van dit kabinet
over euthanasie, late zwangerschapsafbreking, foetaal weefsel, embryo-onderzoek
en noem maar op, bepaald niet als successen kwalificeren. Dan houd je niet
veel over. Anderzijds wachten wij met smart op de nota over genetica, die
mij alweer drie begrotingen geleden is toegezegd. Wanneer mogen wij die nu
verwachten? Al met al is er dus wat ons betreft ook hierbij geen reden tot
vreugde of bijval voor het beleid. Nu zijn er voor de meeste van deze thema's
andere momenten vastgesteld om er uitvoeriger over te spreken. Daarom volsta
ik in het kader van deze begrotingsbehandeling met het kort aanstippen van
twee punten. Wat de late zwangerschapsafbreking betreft keek ik nogal op van de uitspraken
van de gynaecoloog dr. Lieven Christiaans, een van de leden van de overleggroep
late zwangerschapsafbreking, in het programma 2Vandaag van 19 november. In
feite wil hij de late abortus beperken tot de zogenaamde categorie 1, waarbij
er geen levensvatbaarheid is. Over de omstreden categorie 2, de ernstige en
niet te herstellen functiestoornissen, zegt hij letterlijk: "Ik zou er alle
vrede mee hebben als we de hydrocephalus, waterhoofd, spina bifida, zelfs
helemaal uit die regeling zouden halen. Absoluut. Want daar gaat het niet
om." Graag een reactie van de minister.Ten aanzien van het biotechnologisch-biomedisch onderzoek vraag ik een
reactie van de minister op het veelbelovende onderzoek in de Verenigde Staten –
ik verwijs naar het novembernummer van Nature Medicine – met menselijke
stamcellen uit het beenmerg, die kunnen uitgroeien tot spieren, pezen, bot
en kraakbeen en voor de toekomst perspectief lijkt te bieden voor een mogelijk
prenatale behandeling van bijvoorbeeld erfelijke spierziekten. Ik dring opnieuw
met kracht bij de minister aan op een intensivering van het onderzoek naar
de mogelijkheden van gebruik van volwassen stamcellen als alternatief voor
embryonale stamcellen, maar ook voor bijvoorbeeld de om meer dan één
reden zeer omstreden xenotransplantatie.Ik heb weinig onderwerpen op het terrein van de staatssecretaris aangeroerd,
vooral omdat het gehandicaptenbeleid en de jeugdzorg nog apart besproken worden.
Ik heb bij de bespreking van de Zorgnota reeds aangekondigd dat ik daarover
nog het nodige te willen zeggen bij die gelegenheden.En wat de sport betreft heb ik het kaatsen en polsstokspringen met een
gerust hart graag aan collega Middel overgelaten.De heer Middel (PvdA):Dat vind ik heel mooi, maar dan moet de heer Rouvoet wel duidelijk zijn
want polsstokspringen bestaat niet; het is polsstokhoogspringen en het is
polsstokverspringen. Polsstokhoogspringen is al een Olympische sport en als
hij nu vindt dat polsstokverspringen ook een Olympische sport moet zijn, dan
kunnen wij verder praten.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Wij zijn in onze fractie nog bezig met het fierljeppen, dus als u dat
nu even afwacht, kom ik op de rest vanzelf terug.Voorzitter! Met klem breng ik de noodkreten van het identiteitsgebonden
jeugd- en jongerenwerk over de subsidiëring onder de aandacht van de
staatssecretaris. Ik begrijp dat men de indruk heeft dat van de zijde van
het departement – zacht gezegd – geen weerstand bestaat tegen
een zekere sanering van het veld. Ik vraag haar of zij mij gerust kan stellen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Het voor de SGP-fractie teleurstellende debat van vorige week
over de euthanasiewet echoot nog na in onze oren. Met nog een aantal fundamentele
ethische thema's in het vooruitzicht – ik noem onder andere de regeling
voor euthanasie op wilsonbekwamen, het maatschappelijk debat over het verschijnsel
levensmoeheid en de pil van Drion, dat mede door deze minister wordt geëntameerd,
de behandeling van de embryowet en de verdere discussie over late zwangerschapsafbreking –
vraagt de SGP-fractie zich dan ook ernstig af, hoe wij de verdere discussie
met deze minister in kunnen.Sommige critici beweren dat deze minister de situatie in de zorg uit de
hand heeft laten lopen, maar de ethische debatten tenminste wel goed voert.
Onze kritiek betreft nu juist óók de wijze waarop deze minister
met deze fundamentele kwesties omgaat. Het kabinet noemt dergelijke debatten
immers al fundamenteel en principieel, wanneer keurig wordt gezegd dat men
"respect" heeft voor de opvattingen van christelijke fracties maar deze niet
deelt. Een commentator merkte dat de regering zich toch eens moet bezinnen
op de werkelijke betekenis van het woord respecteren. Dat betekent immers:
"eerbied hebben voor" en dat is ook eigen aan de democratie. Wat is nu de
werkelijke ruimte voor een debat dat vooronderstelt dat je wederzijds elkaar
kunt overtuigen? Graag een reactie van de regering.De in procedure genomen embryowet is een goede testcase. Immers, ethische
principes worden opgerekt. Vond de minister het gebruik van embryo's vijf
jaar geleden nog "een inbreuk op het respect voor het menselijk leven" en
noemde zij het maken van menselijke embryo's voor onderzoeks- of medische
doeleinden een nog grotere inbreuk, in het nieuwe wetsvoorstel lijkt het embryo
te zijn gedegradeerd tot iets dat ten dienste staat aan de gezondheid en het
welzijn van anderen. En afhankelijk van nieuwe ontwikkelingen en veranderde
opvattingen in nationaal of internationaal verband, wordt het over drie tot
vijf jaar mogelijk een menselijk embryo te maken voor wetenschappelijk onderzoek
of medische therapie, en komt over vijf tot zeven jaar nadat de wet is ingegaan
ook het verbod op kiembaangentherapie te vervallen. De SGP-fractie vindt dat
een gevaarlijke gedachtegang, want wat als de samenleving meer wil? Recent
hebben wetenschappers een test ontwikkeld waarmee ongeboren kinderen op hun
IQ kunnen worden getest. Een dergelijke uitvinding appelleert aan de hang
naar perfectie en volmaaktheid in de samenleving en draagt daarmee, naar onze
opvattingen, een ernstig gevaar in zich. Deze test is ook een belangrijke
stap op weg naar de eugenetica genoemd. Wil de minister hierop reageren? Deelt
zij het standpunt van de SGP-fractie, dat er snel wetgeving moet komen om
het gebruik van dergelijke IQ-tests bij embryo's aan banden te leggen?Voorzitter! Tijdens het algemeen overleg over het kabinetsstandpunt late
zwangerschapsafbreking van 5 oktober jl., bracht ik de mogelijkheden van palliatieve
zorg ter sprake. Wellicht was het te wijten aan het feit dat palliatieve zorg
in het algemeen nadrukkelijk wordt gekoppeld aan lijden in een terminale fase,
dat het antwoord van de minister niet bevredigend was. Ter verduidelijking:
het gaat er de SGP-fractie om, dat er heldere alternatieven beschikbaar zijn
voor het in de laatste fase afbreken van een zwangerschap. Mijn fractie pleit
dan ook voor extra onderzoeksinspanningen met betrekking tot pijnbestrijding
bij ongeboren en pasgeboren kinderen. Deskundigen zeggen dat hier nog een
wereld te winnen valt. Daarnaast moeten ouders die een kind
verwachten dat niet levensvatbaar is dan wel een zeer ernstige handicap heeft,
intensief worden begeleid. Ik denk daarbij aan professionele voorlichting
en aan psychosociale hulp. Een organisatie als de VBOK zal hierbij uitstekend
van dienst kunnen zijn. Het commentaar van het Pro Life-overleg dat op ons
verzoek naar alle woordvoerders is gestuurd, gaat nader op deze punten in.
De SGP-fractie doet een dringend beroep op de regering om zodanige omstandigheden
te creëren, dat zowel de ouders die een kind verwachten dat niet levensvatbaar
dan wel zeer ernstig gehandicapt is, als het kind zelf met alle benodigde
zorg worden omringd. In dit verband moet palliatieve zorg in de daadwerkelijke
betekenis van het woord "pallium" worden uitgelegd: een mantel van zorg die,
op maat gesneden, wordt omgehangen. Is de regering bereid de nodige initiatieven
op dit punt te nemen?Voorzitter! De rechtspositie van artsen, verplegenden en verzorgenden
die gewetensbezwaren hebben tegen bepaalde medische handelingen of die om
voor hen principiële redenen niet gevaccineerd zijn, is, hoe je het ook
wendt of keert, onmiskenbaar zwak. Vorige week was dit punt reeds aan de orde
en ik memoreer ook mijn beide recente series schriftelijke vragen over gewetensbezwaren
bij vaccinatie evenals de toezeggingen van de minister tijdens het algemeen
overleg van 24 mei jl. Er is sprake van een weerbarstige problematiek waarmee
zeer gemotiveerde werkers in de gezondheidszorg ten onrechte worden geconfronteerd.
Ik roep deze minister op de positie van gewetensbezwaarden in de gezondheidszorg
en hun rechtsbescherming duidelijk in kaart te brengen. Wil de minister daar
ook de Reformatorisch maatschappelijke unie en de vereniging van werkers in
de gezondheidszorg op gereformeerde grondslag, Febe, die bij de AVVV is aangesloten,
bij betrekken?Ik wil in dit verband ook kort de positie van personen met gemoedsbezwaren
tegen sociale verzekeringen aan de orde stellen. Het gaat er om, dat als gevolg
van het systeem van korte kaarten, vervolgkaarten en jaarkaarten voor medisch-specialis-
tische hulp, gemoedsbezwaarden voor een enkel consult bij de specialist het
bedrag van een volledige kaart moeten betalen. Is de minister op de hoogte
van dit probleem? Is zij bereid om in overleg met het COTG en de verenigingen
van medisch specialisten naar een oplossing te zoeken?Bij het jeugdbeleid ligt terecht de nadruk op preventie. Wetenschappers
hebben meermalen bevestigd, dat blootstelling van jongeren – maar niet
alleen zij! – aan schadelijk beeldmateriaal leidt tot geweld en ander
ongewenst gedrag. In dat licht is het dan ook ontstellend dat een film die
eerder in Frankrijk is geweigerd vanwege de schokkende, al te realistische
seks- en gewelds- scènes, momenteel in ons land wel wordt vertoond.
De recensent in de Volkskrant van 16 november jl. noemde deze film weerzinwekkend,
zo niet verwerpelijk. Deze film is door de Nederlandse filmkeuring geclassificeerd
voor personen van 16 jaar en ouder. Ik ken het regime en weet dat gekozen
wordt voor een overheid op afstand. Toch is mijn klemmende vraag of hierbij
niet sprake is van een dubbele moraal. Is er op dit punt daarom geen verant-
woordelijkheid voor de overheid? Graag krijg ik op dit punt een reactie.Een ander punt dat te maken heeft met de bescherming van jeugdigen, betreft
het feit dat dit jaar geen campagne in verband met het gebruik van vuurwerk
wordt gehouden. Het geeft geen pas om de vuurwerkramp van Enschede er bij
te halen, maar nu vuurwerk een thema is dat ook bij beleidsmakers de nodige
aandacht krijgt, is het jammer dat er richting jongeren dit jaar geen signaal
uitgaat van de gevaren ervan. Zeker, ook dit jaar ben je een rund als je met
vuurwerk stunt! Aangezien bij VWS de verantwoordelijkheid voor het consumentenvuurwerk
ligt, het jaar al snel richting 31 december gaat en dus de tijd die ons nog
rest kort is, verzoekt de SGP-fractie de regering er met spoed voor te zorgen
dat SIRE alsnog op tijd met de jaarlijkse waarschuwingscampagne kan starten.
Die campagne was overgedragen aan een andere organisatie, maar zij heeft de
nodige inspanning niet weten te leveren. Graag krijg ik een reactie op dit
punt.De SGP-fractie wil graag de aandacht van de staatssecretaris vragen voor
de nieuwe subsidieregeling voor landelijke jeugdorganisaties. Deze regeling,
die – het moet eerlijkheidshalve worden gezegd – in samenwerking
met het veld tot stand is gekomen, leidt in de praktijk tot problemen bij
de hieronder vallende vakbondsjongeren, kerkelijke en identiteitsgebonden
jeugd- en jongerenorganisaties, Scouting Nederland en het speeltuinwerk. Deze
problemen hebben met name betrekking op het lidmaatschap, de aanwezigheid
van een wilsverklaring op landelijk niveau en de interpretatie van de "door/ten
behoeve van"-regeling. De staatssecretaris heeft indertijd gezegd dat zij
eventuele wijzigingsvoorstellen reëel zal overwegen, mits die door het
gehele veld worden onderschreven. In weerwil daarvan tonen haar ambtenaren
zich nu ondanks het brede draagvlak ongevoelig voor reeds ingediende wijzigingsvoorstellen
en werken zij toch vanuit een nogal rigide interpretatie van de subsidieregeling,
waarover overigens laat met het veld is gecommuniceerd. Wij vinden dat dit
niet kan. Wil de staatssecretaris er iets aan doen? Is zij bereid op korte
termijn met de Nederlandse jeugdgroep over de ontstane problematiek te overleggen?
Wil zij dezelfde telsystematiek volgen als op 31 december 1999, dus nog voor
het aanstaande jaar? Deelt de staatssecretaris de mening van de SGP-fractie
dat het zogenoemde "ANWB-model" niet past bij de structuur van veel, zo niet
alle bij de NJG aangesloten jeugdorganisaties? Waarom heeft zij er niet voor
gekozen dezelfde systematiek te volgen als bij de sportbonden wordt toegepast,
waarbij lokaal lidmaatschap gewoon mogelijk blijft?Wat de stageplaatsen voor verpleegkundigen betreft, vraag ik een heldere
reactie op de suggestie van NU'91 over de zogenaamde "duostages". Zou dat
geen oplossing zijn die onder handbereik ligt?Wat het preventie- en ontmoedigingsbeleid alcohol en tabak, het gokken
en de gehoorschade betreft, vindt mijn fractie dat er eigenlijk een schepje
op moet. Er is gezondheidsschade; dat is helder. Wij moeten de maatschappelijke
last met elkaar dragen. Wij zouden een tandje hoger moeten om tot adequate
beleidsinstrumenten te komen.Wat de erkenning van de Nederlandse gebarentaal betreft, sluit ik mij
aan bij mevrouw Van Vliet. Wij hebben er al een paar jaar over
gesproken. Zij zegt terecht dat er nu snel een knoop moet worden doorgehakt.Voorzitter! Ik heb geprobeerd een aantal onderwerpen aan de orde te stellen
die niet bij de Zorgnota aan de orde zijn gekomen. De SGP-fractie heeft zorgen
over de staat van de Nederlandse gezondheidszorg. Ik constateer dat de minister
en de staatssecretaris hun uiterste best doen om de wachtlijstproblemen en
personeelstekorten te lijf te gaan. Als er een succesje valt te melden, is
de SGP-fractie bepaald de beroerdste niet om de bewindslieden daarvoor uitvoerig
te complimenteren. Ik noem de hier en daar positieve wachtlijstontwikkelingen.
Ik hoop dat die ook definitief kunnen neerslaan in de gehandicaptenzorg.Daarentegen heeft mijn fractie er grote moeite mee, als de minister van
VWS met betrekking tot de huidige toestand in de zorg al te zeer, zoals zij
volgens de media tijdens het D66-partijcongres zou hebben gedaan, met de beschuldigende
vinger naar voorgaande kabinetten, partijen en fracties wijst. Daarmee doet
zij geen recht aan haar eigen verantwoordelijkheid in dezen.Aan het begin van mijn bijdrage haalde ik de kritiek aan dat minister
Borst de situatie in de zorg dan wel uit de hand heeft laten lopen, maar op
het terrein van de ethische onderwerpen tenminste iets heeft bereikt. Zoals
gezegd, ligt daarin de moeite opgesloten die de SGP-fractie in toenemende
mate met het beleid heeft, waarbij ik uiteraard de persoon en het ambt van
minister scheidt. Helaas bevat de voorliggende begroting geen artikel dat
alle medisch-ethische kwesties bevat. Dan zou mijn fractie als het ware als
krachtig signaal een keer daartegen moeten stemmen. Dat kan niet; daarom doen
wij dat ook niet, want de begroting telt meer dan dat. Ik hoop evenwel dat
het de regering duidelijk is waar de SGP-fractie in dezen staat, waar zij
voor staat en waar zij ook voor blijft gaan, naar ik hoop met medewerking
van de regering.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De bewindslieden zullen morgenochtend met hun beantwoording beginnen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-2454-2476.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl