Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst van samenwerking van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Overgangswet elektriciteitsproductiesector) (27250)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 629-640

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-01-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 15, pagina 629-640

19-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27250Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht (Wet openstelling huwelijk) (26672); - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht) (26673)Pagina 652-673
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609); - Goedkeuring van het op 6 november 1997 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag inzake nationaliteit, en voornemen tot opzegging van de op 13 september 1973 te Bern totstandgekomen Overeenkomst inzake beperking van het aantal gevallen van staatloosheid (26990, R1647)Pagina 640-652
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet met betrekking tot de onroerende-zaakbelastingen (27246)Pagina 703-703
Behandeling van: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 200.) (27073)Pagina 678-685
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst van samenwerking van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Overgangswet elektriciteitsproductiesector) (27250)Pagina 629-640
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en het voorstel voor een Penitentiaire beginselenwet (strafrechtelijke opvang verslaafden) (26023)Pagina 685-686
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht (Wet openstelling huwelijk) (26672)Pagina 687-687
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten ter verkorting van beslistermijnen bij beschikkingen op aanvraag (Wet beslistermijnen sociale verzekeringen) (27248)Pagina 673-678
Stemming over: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en de Penitentiaire beginselenwet (strafrechtelijke opvang verslaafden) (26023)Pagina 687-687
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het Belastingplan, te weten: - de gewijzigde motie-Rensema c.s. (27466, EK nr. 132d) betreffende de waardestijging van onroerende zakenPagina 686-687
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten ter verkorting van beslistermijnen bij beschikkingen op aanvraag (Wet beslistermijnen sociale verzekeringen) (27248)Pagina 688-694
Presentie en opening (dinsdag 19 december 2000)Pagina 629-629
Stemming over het wetsvoorstel: - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht) (26673)Pagina 687-688
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen) (26711)Pagina 706-713
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 200.) (27073)Pagina 703-706
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen) (26711)Pagina 694-703

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst
van samenwerking van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap
van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Overgangswet elektriciteitsproductiesector)
(27250).(Zie vergadering van 18 december 2000.)De beraadslaging wordt hervat.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik ben heel blij dat u de behandeling van het wetsvoorstel
met zo grote voortvarendheid heeft opgepakt, zodat nog dit jaar de afronding
van het parlementaire traject kan plaatsvinden. Ik was ook heel ingenomen
met de inbreng van met name de heren Wolfson, Terlouw en Van den Berg en mevrouw
Bierman. Aanvaarding en inwerkingtreding van dit wetsvoorstel is van groot
belang voor de voortgang van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt.
Ik was dan ook blij dat na het korte ordedebat gisteren, de Kamer besloot
de beraadslaging te openen. Ik kom op het punt dat de heer Hofstede aan de
orde stelde, aan het eind van mijn verhaal nog even te spreken. Immers, wat
met dit wetsvoorstel wordt gerealiseerd, is natuurlijk wel het beëindigen
van de zogenaamde overeenkomst van samenwerking. Ook eindigt dit jaar het
protocol. Zoals de leden Wolfson, Bierman, Terlouw en Van den Berg stelden,
is aan deze wetgeving een zeer langdurig en zeer zorgvuldig proces voorafgegaan.
Deze wet schept in ieder geval duidelijkheid voor alle marktpartijen. Ik vind
het wel interessant dat ook de heer Pitstra erkent dat dit wetsvoorstel logisch
voortvloeit uit stappen die eerder zijn gezet in dit traject. Daardoor zullen
productiebedrijven voor het eerst met elkaar concurreren en een afzonderlijke
positie op zowel de binnenlandse als de buitenlandse markt verwerven.Niet alleen in de Tweede Kamer, maar ook in dit huis bestaat bezorgdheid
over de mate waarin de marktwerking in elektriciteitsland van de grond komt.
De CDA-fractie gaat zelfs zo ver dat zij de vraag stelt of dit wetsvoorstel
ons in dat proces niet achteruit in plaats van vooruit helpt. Ik ben van mening
dat het niet-aannemen van het wetsvoorstel pas echt negatief zou zijn voor
marktwerking. Nu wordt er juist een einde gemaakt aan het nog langer afwentelen
van alle kosten, marktconform of niet, over de rug van de consument. Ik zeg
dit met name in de richting van de heer Hofstede die daarover een aantal opmerkingen
heeft gemaakt.Een andere positieve ontwikkeling is mijns inziens de wijze waarop dit
jaar voor het eerst met de toewijzing van importcapaciteit is omgegaan. Ook
op dit terrein speelt de werking van het marktmechanisme een duidelijke rol.
Evenals vorig jaar is er dit jaar sprake van minder aanbod van importcapaciteit
dan vraag. Vorig jaar heeft de verdeling van die capaciteit geleid tot nogal
wat klachten van marktpartijen. Daarbij speelde een rol dat TenneT op een
zeer laat tijdstip genoodzaakt was om de regels voor toewijzing aan te passen
omdat enkele partijen op oneigenlijke wijze probeerden transportcapaciteit
toegewezen te krijgen. Dit jaar is gekozen voor een veel meer marktconforme
wijze van toewijzing. Zoals bekend, heeft landelijk netbeheerder TenneT inmiddels
een tweetal veilingen gehouden: een maand- en een jaarveiling. De opbrengsten
van de veilingen waren overigens lager dan verwacht. Op zich
geeft dat aan dat de verwachte prijsverschillen met het buitenland door marktpartijen
blijkbaar minder hoog worden ingeschat dan eerdere signalen deden vermoeden.
Ik verschil daarom enigszins van opvatting met mevrouw Bierman dat de uitkomsten
van de veilingen wijzen op een substantieel en structureel prijsverschil met
het buitenland. Dit is mijn inschatting op dit moment, maar de komende jaren
zullen natuurlijk duidelijkheid verschaffen.De heer Van den Berg vroeg in dit verband ook nog of het waar is dat 50%
van de opbrengsten uit de veiling naar buitenlandse netbeheerders gaat en
of dat ook geldt voor het bedrag dat SEP moet betalen voor de capaciteit.
Ik merk allereerst op, dat partijen aan beide kanten van de grens moeten bieden
om importcapaciteit toegewezen te krijgen. TenneT heeft overeenkomsten gesloten
met de andere netbeheerders en de veiling aan beide kanten van de grens georganiseerd.
De opbrengst uit die veiling wordt door TenneT voor 50% uitgekeerd aan andere
netbeheerders. De SEP-contracten vallen buiten deze verdelingsregeling aangezien
de capaciteit voor deze contracten wordt toegewezen in plaats van geveild.
Het wetsvoorstel regelt dat de opbrengst ofwel in mindering wordt gebracht
op de baksteentoeslag ofwel generiek wordt aangewend ter verlaging van de
transporttarieven. Ik ben het overigens met de heer Wolfson eens dat het hierbij
gaat om een tijdelijke verstoring van de concurrentie. Ik deel zijn verwachting
dat het negatieve effect over een aantal jaren wel eens reuze mee zou kunnen
vallen.Voorzitter! Een belangrijk onderwerp dat in het wetsvoorstel wordt geregeld
betreft de toewijzing van de transportcapaciteit ter uitvoering van de SEP-invoercontracten,
inmiddels artikel 13. Ik was er net aan gewend om voortdurend artikel 12 in
de mond te nemen, maar door een nota van wijziging van eigen hand is het inmiddels
artikel 13 geworden. Over dit artikel is uitgebreid gesproken in de Tweede
Kamer en het is daar op belangrijke punten geamendeerd. Ook de leden van de
fracties van CDA, VVD, D66, SGP en RPF/GPV hebben in het verslag en gisteravond
een groot aantal vragen gesteld over dit artikel. Ik zal de uitvoerige beantwoording
in de memorie van antwoord nu niet herhalen, maar ik ga wel in op de motivering
van het artikel. De heer Hofstede vroeg daar ook nadrukkelijk naar.Ik zou artikel 13 natuurlijk nooit hebben voorgesteld en er nooit aan
hebben vastgehouden als ik niet overtuigd zou zijn van het nut en de noodzaak
ervan. De kern van mijn inzet is dat de overheid zich moet gedragen als een
betrouwbare partner ten opzichte van bedrijven zowel in Nederland als in het
buitenland. Het gaat om invoercontracten die indertijd rechtsgeldig zijn gesloten
en jarenlang naar tevredenheid zijn uitgevoerd. In de nieuwe situatie zou
dit soort contracten nooit meer op deze manier worden gesloten. Dat ontneemt
niet de geldigheid aan die contracten maar is wel aanleiding om te bezien
of de contracten kunnen worden opgezegd, en zoals bekend is SEP daarmee bezig.
Zolang die contracten niet zijn beëindigd of zijn opgezegd, moeten ze
natuurlijk wel uitgevoerd kunnen worden. Een betrouwbare overheid behoort
dat ook mogelijk te maken. Let wel: mogelijk te maken. In artikel 13 wordt
alleen geregeld dat aan SEP of aan de rechtsopvolgers van SEP, transportcapaciteit
wordt toegewezen. De voorwaarden en de tarieven voor die toewijzing zijn verder
gelijkwaardig aan die voor andere afnemers. SEP krijgt ook geen tegemoetkoming
voor de invoercontracten. In dat opzicht is de reikwijdte van artikel 13 erg
beperkt. De wetgever neemt dus de uitvoering van de contracten niet over.De heer Hofstede heeft gevraagd of aan deze uitgangspunten nog wel voldaan
wordt nu artikel 13 in de Tweede Kamer ingrijpend is geamendeerd. Hij wees
erop dat thans 900 MW wordt toegewezen aan de productiebedrijven in plaats
van 1400 MW, zoals eerst het geval was. Hij vroeg of de productiebedrijven
niet in de problemen komen nu de rechter heeft bepaald dat het EDF-contract
niet kan worden opgezegd op grond van gewijzigde omstandigheden. Ook stelde
hij een eerlijk gezegd wat verbazingwekkende vraag, aangezien zijn partijbroeders
in de Tweede Kamer het gehele artikel wilden schrappen. Desondanks is zijn
vraag gerechtvaardigd. Hij vroeg of ik nog steeds van mening ben dat alle
bestaande contracten moeten en kunnen worden uitgevoerd, dan wel of het niet
beter zou zijn om het wetsvoorstel in te trekken. Ik wijs erop dat de productiebedrijven
900 MW toegewezen krijgen op grond van artikel 13. Daarnaast kunnen ze natuurlijk
op de veiling gezamenlijk nog 600 MW kopen. Als er nog 600 MW nodig is, kan
dat dus gewoon gekocht worden. Daardoor kunnen ze nog steeds de benodigde
1500 MW verkrijgen, zij het niet meer automatisch, zoals oorspronkelijk in
het wetsvoorstel was bepaald. Het schrappen door de Tweede Kamer van de 600
MW in artikel 13 staat in relatie tot de overeenkomst die de SEP en de productiebedrijven
met mij hebben gesloten. Daarin is een inspanningsverbintenis voor de bedrijven
opgenomen om ervoor te zorgen dat zij hun importcapaciteit met 600 MW verminderen.
De Tweede Kamer heeft die inspanningsverbintenis vertaald naar een resultaat.
Als de partijen zelf van mening zijn dat een en ander zonder beperking mogelijk
is, moet dat ook gerealiseerd worden, zo was de stellingname van een meerderheid
in de Tweede Kamer.Het feit dat de rechter, zoals de heer Hofstede opmerkte, nu bepaald zou
hebben dat het EDF-contract niet zomaar opgezegd kan worden, maakt dat niet
anders. Er zijn immers nog andere manieren om tot een vermindering te komen.
Het is mogelijk dat SEP en EDF alsnog gezamenlijk een uitkomst vinden en misschien
kunnen de andere invoercontracten tot een oplossing worden gebracht. In dat
verband merk ik in antwoord op de vraag van de heer Terlouw naar het feit
dat het gaat om afnamecontracten en niet om importverplichtingen, op dat dit
op zichzelf geen verschil maakt voor mijn positie. Ook afnamecontracten moeten
nagekomen worden, zij het dat ze, zoals de heer Terlouw suggereert, ook nagekomen
kunnen worden door het afzetten van elektriciteit in het buitenland. Dat klinkt
overigens mooier dan het is, aangezien het gaat om niet-marktconforme contracten.
De in die contracten overeengekomen elektriciteitsprijs is hoger dan de prijs
op de buitenlandse markten, zodat de SEP en de productiebedrijven die elektriciteit
alleen met verlies kunnen verkopen. Er zal dan ook geen opbrengst zijn waarmee
bakstenen afbetaald kunnen worden. Hooguit kan onder omstandigheden
de verkoop van die elektriciteit in het buitenland leiden tot overzienbare
verliezen wat betreft de invoercontracten. Ik ben op dit punt dan ook niet
van mening veranderd: bestaande contracten moeten en kunnen worden uitgevoerd.
Er staat de bedrijven echter niets in de weg om te trachten deze overeenkomsten
te ontbinden.De heer Hofstede vroeg in dit verband ook of het feit dat de SEP en de
productiebedrijven moeten betalen voor de transportcapaciteit, de uitvoering
van de SEP-invoercontracten onmogelijk maakt. Ik denk van niet. De bedrijven
moeten evenwel voor de transportcapaciteit betalen waardoor de niet-marktconforme
contracten duurder worden. De bedrijven hadden het uiteraard graag anders
gezien, namelijk dat zij net als in voorgaande jaren niets behoefden te betalen
voor de transportcapaciteit. Ik wijs er echter op dat ook alle andere afnemers
vanaf dit jaar moeten betalen voor transportcapaciteit. Het is dan ook logisch
dat de SEP en de productiebedrijven hetzelfde worden behandeld als andere
afnemers en geen uitzonderingspositie krijgen.Betoogd wordt dat artikel 13 een soort sta in de weg is voor een optimale
marktwerking. De heer Hofstede refereerde aan zijn bezwaren op grond van het
EG-recht waarop ik in de memorie van antwoord al uitgebreid ben ingegaan.
Ik vind het heel jammer dat hij niet overtuigd is door mijn antwoord. Ik heb
daar echter eerlijk gezegd niets meer aan toe te voegen, want uitgebreider
dan dat kan ik gewoon niet zijn. Volgens mij voldoet het wel. Ik denk dat
wij dit punt nu maar moeten laten rusten en dat wij moeten afwachten wat de
Europese Commissie uiteindelijk op dit punt zal inbrengen. De Commissie heeft
er wel vragen over gesteld, maar heeft nog geen eindoordeel uitgesproken.
Ik wacht daar nu dus op.De heer Hofstede noemde ook een berekening van 7 grootverbruikers die
menen dat zij gezamenlijk 270 mln. per jaar betalen vanwege artikel 13. Helaas
is dat bedrag in het geheel niet verifieerbaar en is het naar mijn mening
dan ook echt niet meer dan een zeer wilde schatting, waarbij alle mogelijke
kostenposten worden toegerekend aan de werking van artikel 13. Dit artikel
is echter maar één oorzaak van de huidige capaciteitschaarste.
Een veel belangrijkere oorzaak is dat veel bedrijven elektriciteit uit het
buitenland willen aantrekken. Ik ben het wat dat betreft eens met hetgeen
de heer Wolfson opmerkte over de marktomstandigheden die van belang zijn voor
de vraag naar buitenlandse elektriciteit. Als de olieprijs de teneur houdt
van dit moment, zou het best eens kunnen zijn dat binnenkort Duitsland begint
te klagen over de te kleine importcapaciteit in Duitsland. Dat zal echter
altijd een kwestie van afwachten zijn. Bedrijven die willen importeren, zullen
altijd geconfronteerd worden met capaciteitschaarste, want het is onmogelijk
om het landsgrensoverschrijdende net zo ver uit te breiden, dat in feite alle
afnemers elektriciteit uit het buitenland kunnen importeren. Bovendien heeft
de toewijzing op grond van artikel 13 betrekking op slechts een kwart van
de totale beschikbare transportcapaciteit. Driekwart is beschikbaar voor andere
afnemers. Omdat ik niet weet hoe de grootverbruikers op het genoemde bedrag
komen, kan ik er niet gedetailleerd op ingaan.Er werd verder gevraagd naar de omvang en uitbreiding van de transportcapaciteit.
De heer Pitstra stelde de vraag of uitbreiding naar 5000 MW eigenlijk wel
nodig was. Hij wees in het bijzonder op de met kernenergie of bruinkool opgewekte
elektriciteit die Nederland in zou komen. Ik ben het in wezen wel een beetje
met hem eens. Als de invoercapaciteit alleen maar gebruikt zou worden om goedkope
elektriciteit die op een niet-duurzame manier is opgewekt, te dumpen op de
Nederlandse markt, dan hoeft het van mij niet. Ik zeg er echter direct bij
dat het niet zo zwartwit ligt. Ik wijs erop dat er op dit moment ook nogal
wat duurzame elektriciteit wordt ingevoerd, bijvoorbeeld uit Zwitserland.
Het is niet onmogelijk dat zelfs op dit moment al indirect Noorse elektriciteit,
opgewekt met waterkracht, ons land binnenkomt.De heer Pitstra vroeg verder of de regering de SEP-invoercontracten wil
verlengen na 2003, 2005 en 2009. Nu is de regering helemaal geen partij bij
deze contracten. Wij kunnen dus noch verlengen noch opzeggen. Het is overigens
ook zeer onwaarschijnlijk dat de contracten verlengd zullen worden. Ze heten
niet-marktconform te zijn. En dat zijn ze dus ook. Waarschijnlijk zullen de
partijen die de contracten hebben gesloten en die daarvan de extra kosten
moeten dragen, zo snel mogelijk van die contracten af willen.Er zijn verder vragen gesteld over het voorgestelde artikel 31a van de
Elektriciteitswet 1998, dat de transportcapaciteit die de afnemer mag krijgen,
limiteert tot 400 MW. De heer Hofstede vroeg of deze regeling ook geldt voor
de SEP. De SEP kan aanspraak maken op de gezamenlijke transportcapaciteit
van de productiebedrijven die gezamenlijk maximaal vier keer 400 MW, dus 1600
MW omvat, inclusief de capaciteit van de importcontracten. Het betekent dat
de SEP deze contracten niet alleen kan uitvoeren, maar dat moet doen samen
met de productiebedrijven. Artikel 2 van het wetsvoorstel gaat daar overigens
ook van uit, aangezien het immers de bedoeling is dat de SEP spoedig ontbonden
wordt en de productiebedrijven de invoercontracten uitvoeren. Ook voor elk
van de productiebedrijven individueel geldt dat het ten hoogste 400 MW mag
verkrijgen. Echter, op grond van artikel 31a, derde lid, kan hiervan enigszins
worden afgeweken. Als bijvoorbeeld een productiebedrijf het gehele EDF-contract
overneemt en uitvoert, dan heeft het volgend jaar 900 MW nodig. In dat geval
kan bepaald worden dat het bedrijf die 900 MW transportcapaciteit mag hebben,
mits tegelijkertijd het maximum dat ieder van de andere bedrijven mag hebben,
evenredig wordt beperkt, zodat de vier gezamenlijk nooit meer dan 1600 MW
hebben.De heer Hofstede vroeg ook of de SEP en de productiebedrijven mee mogen
doen aan de veiling. Dat is toegestaan. Echter, aangezien de productiebedrijven
al 900 MW krijgen toegewezen op grond van artikel 13 als de SEP de invoercontracten
niet meer beheert, mogen ze op de veiling gezamenlijk nog hooguit 700 MW krijgen.
In dat verband vroegen de heer Hofstede en mevrouw Bierman wat de legitimatie
is van het feit dat op grond van artikel 13, vijfde lid, de aan SEP en productiebedrijven
toegewezen transportcapaciteit mag worden doorverkocht aan derden. Ik wijs
erop, dat artikel 13, vijfde lid, samenhangt met het feit dat daarvoor ook
betaald moet worden. De capaciteit wordt toegewezen voor het
uitvoeren van de SEP-invoercontracten en mag door de SEP en de productiebedrijven
alleen daarvoor gebruikt worden. Het is mogelijk dat zij besluiten de elektriciteit
in het buitenland te verkopen, desnoods met verlies. Ook kunnen zij buitenlandse
bedrijven de afgesproken bedragen betalen, zonder de elektriciteit in te voeren.
Het zijn immers afnameovereenkomsten en geen importverplichtingen. De invoercapaciteit
waarvoor zij al betaald hebben, komt dan vrij. Zij mogen deze invoercapaciteit
zelf niet gebruiken voor het uitvoeren van andere contracten. Het is dan wel
redelijk om te bepalen dat zij de capaciteit dan kunnen doorverkopen aan derden,
zodat zij het aan TenneT betaalde bedrag weer kunnen terugverdienen. Daar
zijn een aantal mogelijkheden voor. Zij kunnen het naar de beurs brengen of
zelf verhandelen. Financieel worden zij er niet beter van. Wat betreft de
capaciteit die productiebedrijven kunnen kopen op de veiling, geldt voor hen
precies hetzelfde als voor andere afnemers. Zij mogen zelf bepalen of zij
die willen benutten of doorverkopen. Ik zal er dus niet op toezien wat zij
met die capaciteit doen. Er zal wel op worden gelet dat zij in totaal niet
meer dan 1600 MW krijgen.Concluderend ben ik van mening, dat het bij artikel 13 gaat om een overgangsprobleem
van vrij korte duur. Ik vermoed zelf dat in een jaar of twee het ergste leed
geleden zal zijn, doordat een volwassen Europese elektriciteitsmarkt ontstaat
en TenneT bezig is om de transportcapaciteit te vergroten. Zodoende ben ik
ook van oordeel, dat artikel 13, zoals dat is geamendeerd door de Tweede Kamer,
voorziet in een optimale balans van alle in het geding zijnde belangen.Voorzitter! De heer Hofstede vroeg mij naar de voortgang van het gesprek
dat ik met de productiebedrijven heb. Zoals bekend, hebben de bedrijven tengevolge
van de aanvaarding door de Tweede Kamer van een aantal amendementen wederom
een gesprek met mij aangevraagd. Het probleem is met name gelegen in het feit
dat zij nu bovenop de dure contracten ook nog eens moeten gaan betalen voor
de hun ter beschikking gestelde capaciteit. Ik heb op dit moment nog niets
toegezegd. Ik ben er nog niet uit met hen, maar zodra hiervan sprake is, zal
ik dit zo spoedig mogelijk aan beide Kamers melden. Ik ben natuurlijk heel
beperkt in hetgeen ik nog kan doen. De productiebedrijven dienen naar mijn
mening zoveel mogelijk gelijk behandeld te worden als andere bedrijven die
een positie in de markt innemen. In elk geval heeft genoemd overleg niet tot
gevolg dat inwerkingtreding van het wetsvoorstel op de meest cruciale onderdelen
vertraging zal oplopen.Vervolgens kom ik te spreken over de compensatie van de bakstenen in relatie
tot de privatisering van de productiebedrijven. Met name het CDA heeft hierover
een aantal schriftelijke vragen gesteld en ook in de eerste termijn is de
heer Hofstede er uitvoerig op ingegaan. De manier waarop hier bedragen bij
elkaar worden opgeteld, doet op geen enkele wijze recht aan de werkelijkheid.
Het zijn allemaal bedragen die je niet bij elkaar op kunt tellen. Ik vind
dat dan ook echt onverantwoordelijk. In de eerste plaats verleent de overheid
alleen compensatie voor verplichtingen van de elektriciteitsproductiesector
die nadrukkelijk tengevolge van een stimulans van dezelfde rijksoverheid zijn
aangegaan en waaruit dus ook niet-marktconformiteit is ontstaan. Het gaat
dus alleen om Demkolec en de stadsverwarming. Het is dus eigenlijk het pakket
waarover wij spraken ten tijde van het grootschalige productiebedrijf. Aan
de debatten hierover heeft ook het CDA volop deelgenomen. Alle andere verplichtingen,
met name de importcontracten, zijn voor rekening van de bedrijven. Om ervoor
te zorgen, dat de bedrijven ook met een redelijke mate van zekerheid in staat
zijn, die verplichtingen te dragen, heb ik bij het verlenen van instemming
met de privatisering, van drie van de vier bedrijven door oude en/of nieuwe
aandeelhouders reserveringen laten treffen die specifiek hiertoe kunnen worden
aangewend. Je zou dus kunnen zeggen dat voor het grootste deel deze bedrijven
zijn verkocht met de bakstenen erin. Zij moeten ze immers gewoon betalen.
Dat is ook precies wat de heer Hofstede voorstelt. Ook het bedrag dat ik heb
betaald voor de aandelen in TenneT zal hiervoor door de productiebedrijven
worden aangewend. Dan kom ik opgeteld echt niet op een bedrag van 22,5 mld.
uit. Het feitelijke bedrag voor de afwikkeling van de niet-marktconforme kosten
is nog niet eens de helft van hetgeen de heer Hofstede heeft genoemd. Trouwens,
de opbrengsten uit deze privatiseringen komen in de kas van gemeenten en provincies.
Dus volgens mij komen die de publieke zaak uiteindelijk ten goede. Ik heb
overigens al heel interessante dingen gezien die gemeenten en provincies met
dat geld doen of van plan zijn te doen. Dus wat is nou precies het probleem?In de eerste termijn hebben een aantal woordvoerders een duidelijke stelling
betrokken met betrekking tot het aandeelhouderschap in TenneT. Hieruit sprak
een soort voorkeur uit voor een permanent aandeelhouderschap van de staat.
Ik wil benadrukken dat wat mij betreft het waarborgen van publieke belangen
essentieel is. Dus van achteloosheid zal zeker geen sprake zijn, zo zeg ik
in de richting van de heer Wolfson. Ik heb al vele malen aangegeven dat het
mijn voorkeur heeft om via publiekrechtelijke weg structureel de onafhankelijkheid
van TenneT te waarborgen. De mogelijkheden die het aandeelhouderschap biedt,
moeten ook als de staat aandeelhouder is, niet worden overschat. Daarom heeft
het wat mij betreft niet zozeer te maken met een liberale of niet-liberale
filosofie. Als het rendement van de onderneming zo'n 6% is, zal dat voor veel
investeerders onaantrekkelijk zijn. Misschien dat pensioenfondsen en institutionele
beleggers met het risicoprofiel van het bedrijf, dat op zichzelf een heel
mooi profiel is, er wel mee uit de voeten kunnen. Ik meen dat het volstrekt
logisch is dat, alvorens dit soort beslissingen wordt genomen, er overleg
met de Eerste en Tweede Kamer over plaatsvindt. Nogmaals, van mijn kant zit
er niet veel principieels aan. Als je de publiekrechtelijke kant goed geregeld
hebt, inclusief waarborgen, dan zou ik het niet goed vinden om belastinggeld
in een bedrijf te laten zitten als dat niet strikt noodzakelijk is. Dan kunnen
wij het volgens mij beter investeren in andere publieke belangen. Maar dat
is een kwestie die wij over een paar jaar nog maar eens moeten hernemen als
het allemaal heel goed werkt.Mevrouw Bierman maakt zich zorgen over de diverse petten die de DTE mogelijkerwijs
heeft. Ik ben het ermee eens dat conflicterende belangen binnen
één toezichthouder niet goed is. De zorg van mevrouw Bierman
spitst zich met name toe op de investeringsbeslissingen. Ik begrijp die zorg.
Dat is dan ook de reden waarom een eventuele investeringsaanwijzing tot mijn
verantwoordelijkheid behoort en niet tot die van de DTE. De DTE geeft daartoe
een advies. En dat gaat eigenlijk altijd om het uiterste middel. Voordat je
tot een investeringsaanwijzing komt, is er al heel wat gebeurd. Overigens
ben ik van mening, dat door de wijze waarop wij ons tariefstoezicht en de
planning ervan vorm hebben gegeven en door het feit dat capaciteitsplannen
periodiek gemaakt moeten worden door netbeheerders, er gelukkig voldoende
prikkels aanwezig zijn om ook tijdig nieuwe investeringen in het net aan te
gaan. In die zin verschilt onze wijze van werken zeer sterk van die van het
Verenigd Koninkrijk. Dat is een punt dat de vorige week in het debat in de
Tweede Kamer uitgebreid is gewisseld. Wat betreft de evaluatie van de DTE
zeg ik graag toe dat ik er expliciet op zal ingaan tijdens de evaluatie van
de Gaswet en de Elektriciteitswet in 2002.Met name de heren Terlouw en Pitstra hebben aandacht gevraagd voor de
milieuaspecten. Uiteraard deel ik hun opvatting dat zorg voor het milieu een
van de kerntaken van de overheid is. Vraag is wat mij betreft dus ook niet
of maar hoe milieubeleid in een geliberaliseerde markt aandacht krijgt. Allereerst
wordt in algemene wetgeving en ook in de Elektriciteitswet en de Gaswet aandacht
gegeven aan milieuaspecten. Daarnaast wijs ik erop, dat wij in dezen een bijzonder
krachtig instrument hebben in de vorm van de regulerende energiebelasting
(REB) die in 2001 een nog groter deel van de energierekening zal uitmaken.
Wij weten dat op groene energie geen REB wordt berekend. Ook bepaalde WKK
krijgt nog een extra fiscaal voordeel met ingang van 1 januari aanstaande.
Daarmee hebben wij mijns inziens een krachtig marktconform instrument neergezet.
Sommigen voorspellen dat groene energie daardoor zelfs net zo duur of zelfs
goedkoper zou kunnen worden dan gewone energie. Ik voorspel dat dit een zeer
positieve uitwerking op de markt voor duurzame energie zal hebben.De heer Terlouw vroeg naar de wijze waarop wordt bevorderd dat Demkolec
op een milieuvriendelijke manier wordt ingezet. Dit is een beetje een lastige,
want vanuit CO2-optiek is het functioneren van Demkolec als gascentrale eigenlijk
de beste optie. Vergassing van biomassa kan technisch ook. De vraag is natuurlijk
of er een partij zal blijken te zijn die daarin wil investeren. Ik wijs in
dit verband nogmaals op het REB-voordeel dat aan biomassa wordt gegeven. Dat
voordeel is zeer substantieel. Als er ondanks deze forse fiscale stimulans
geen enkele marktpartij is die de centrale wil kopen, dan moeten wij ons afvragen
of het geld dan niet beter in andere CO2-opties kan worden gestoken. Dat is
eigenlijk ook het grote voordeel dat ik zie van een marktconform instrument
zoals de REB. Afwegingen worden plotseling heel transparant.De heer Pitstra vroeg of de kabel naar Noorwegen niet heel goed zou zijn
voor het milieu en of wij die stroom niet de voordelen zouden moeten geven
van groene stroom. Ik wijs erop dat in internationaal verband is afgesproken
dat grootschalige waterkracht niet onder dit soort regelingen moet worden
gebracht. Dat is ook helemaal niet nodig, want waterkracht in Noorwegen is,
zeker na een nat seizoen, zeer goedkoop. Vanuit internationaal CO2-beleid
maakt het natuurlijk niet echt uit of deze energie nu aan Nederland of bijvoorbeeld
aan Denemarken wordt geleverd. Ik kan de heer Pitstra verzekeren dat de energie
uit de Noorse stuwmeren op dit moment echt niet ongebruikt de zee instroomt.
Al die elektriciteit komt gewoon op de Noorse en Europese markt. De kabel
naar Noorwegen moet dus gewoon op economische haalbaarheid worden beoordeeld.
Wij moeten niet denken dat daardoor extra Noorse waterkrachtelektriciteit
wordt geproduceerd.De heer Pitstra vroeg verder of wij niet het voorbeeld van Duitsland moeten
volgen door geen nucleair opgewekte stroom meer te importeren. Allereerst
wijs ik erop dat ik het zeer onwaarschijnlijk acht dat Duitsland nucleair
opgewerkte stroom uit bijvoorbeeld Frankrijk zal kunnen tegenhouden. Zoiets
is namelijk volledig in strijd met vrijwel alle regels van de Europese Unie.
Bovendien is zoiets vreemd als je zelf een zeer aanzienlijk deel van je energie
nucleair opwekt. Voor de stelling van de heer Pitstra dat het beleid van de
Grünen wat dit betreft zichtbaar is, geldt naar mijn mening: er is vanuit
de optiek van de heer Pitstra en zijn Duitse collega's nog een hoop werk te
verrichten in Duitsland. Voorlopig hoor ik veel woorden, maar zie ik weinig
daden.Voorzitter! Ik wil nog graag ingaan op de woorden die de heer Hofstede
aan het begin van de eerste termijn heeft gesproken. Naar mijn oordeel is
er sprake van een misverstand en dat vind ik heel jammer. Wellicht hadden
wij in onze beantwoording wat helderder kunnen zijn. Ik hoop dat de brief
die ik om ongeveer drie uur vannacht heb afgerond voldoende duidelijkheid
biedt. In het wetsvoorstel worden de niet-marktconforme kosten van de kolenvergassingscentrale
Demkolec en de stadsverwarmingsprojecten gecompenseerd via een toeslag op
de transport- en systeemtarieven. And that's it! Het enige wat wij nu geregeld
hebben, is de wettelijke basis onder wat tot 1 januari nog mag gebeuren.Ten slotte wil ik in antwoord op een vraag van de heer Ruers benadrukken
dat niet alleen de kleinverbruikers hieraan meebetalen, maar dat alle verbruikers
eraan meebetalen.De heer Hofstede (CDA):Voorzitter! Ik dank de minister voor de antwoorden. Zij heeft aan het
slot van haar antwoord gezegd dat er sprake is van een misverstand. Ik onderschrijf
de stelling van de minister dat het allemaal iets helderder had kunnen zijn.
Ik wijs erop dat de brief van de minister in elk geval begint met een mondelinge
overeenkomst. Ik wil daarover nu het debat niet openen. Ik aanvaard de verklaring
van de minister ten volle.Ik wil het kort hebben over de plaats van de consument waarop ik nogal
uitvoerig ben ingegaan. De minister heeft gezegd dat ik de componenten van
de 22,5 mld. niet zomaar bij elkaar mag optellen. Dat heb ik mij gerealiseerd,
maar ik heb mij ook gerealiseerd dat er een kapitaalstroom van 22,5 mld. is
ontstaan. Mijn stelling was: dat was publiek geld voor een belangrijk deel
en het komt weer in de publieke sector terecht, vooral bij provincies en gemeenten. De minister heeft gezegd: die zullen daar ongetwijfeld
goede dingen mee doen. Ik verdenk provincies en gemeenten er niet van dat
zij daar slechte dingen mee doen. Ik voorspel wel dat er in de nabije toekomst
nog mooiere en grotere provinciehuizen zullen ontstaan.Ik heb er kennis van genomen dat de tijd waarin door de consument een
heffing kan worden opgebracht, teruggebracht wordt van ik meen 22 jaar naar
10 jaar. Ik blijf dat niet nodig vinden. Ik heb overigens goede nota genomen
van het antwoord van de minister in dat kader.Ik ben het per definitie eens met de stelling dat de overheid betrouwbaar
moet zijn jegens iedereen, dus ook jegens de burgers. Aan de burgers waren
lagere prijzen beloofd. Daar zou de minister in tweede termijn wat nader op
kunnen ingaan, want ik heb wat dit betreft geen reactie vernomen.Ten aanzien van de productiebedrijven heb ik nadrukkelijke vragen gesteld
over het gedeeltelijk aanwenden van de reserveringen en de strikte voorwaarden
waaronder. Daarop heb ik het antwoord gemist. Ik verzoek de minister daarop
in tweede instantie in te gaan.In de memorie van antwoord is al voldoende meegedeeld over de invoercapaciteit
van de vier productiebedrijven met betrekking tot de SEP-contracten. Daarom
ben ik er gisteren niet uitvoerig op ingegaan. Wel heb ik nog een vraag. Het
gaat hierbij om voor driekwart multinationale ondernemingen die in andere
EU-landen vestigingen hebben. Een van de zeven bedrijven waarover ik in mijn
bijdrage sprak, heeft mij benaderd met het verhaal dat men in Frankrijk prijsopgaven
heeft gevraagd en dat men door de Franse onderneming onmiddellijk naar het
Nederlandse moederbedrijf was verwezen als het ging op prijsopgaven. Hoe is
dit houdbaar in het kader van de EU? Is er sprake van een zekere manipulatie?
Ik heb dit ook in het voorlopig verslag gevraagd en ik wil daarop nu graag
antwoord.De minister gaat erg gemakkelijk voorbij aan het bedrag van 270 mln. dat
de zeven grootgebruikers hebben berekend. Zij zegt dat het allemaal wat uit
de losse pols is berekend. Een bedrag van 270 mln. is voor exportbedrijven
een enorm groot bedrag. DSM meldde kort geleden in een openbare publicatie
60 mln. meer te moeten betalen dan soortgelijke bedrijven in de ons omringende
landen. Dit zijn heel grote bedragen die in het niet vallen, zeg ik maar,
bij een loonsverhoging van 1 of 1,5% waarover de minister zich in ander verband
erg druk heeft gemaakt.Ik heb heel nadrukkelijk gevraagd hoe het doorverkooprecht zich verhoudt
tot de legitimatie inzake het recht op gereserveerde capaciteit. De minister
heeft daarop kort geantwoord, maar dat antwoord heeft mij niet ten volle bevredigd.
Is de legitimatie van de reservering en het doorverkooprecht houdbaar in het
kader van de EU-regelgeving en kan dit de toets der kritiek doorstaan?Ten aanzien van de veilingprijs voor invoercontracten heeft de minister
gezegd, zoals ook in de memorie van antwoord is vermeld, dat zij het gesprek
met de productiebedrijven weer heeft hervat. Geeft in het bijzonder artikel
13 ruimte voor een eventuele tegemoetkoming aan de productiebedrijven? Ik
verzoek de minister daarop kort in te gaan.Ik heb er kennis van genomen dat ik een iets andere insteek heb gekozen
dan de CDA-fractie in de Tweede Kamer op het punt van artikel 13. Ik houd
overwegende bezwaren tegen dit artikel. Ik heb via concrete vragen geprobeerd
iets meer duidelijkheid te krijgen. Dit is voor de uitvoering van de wet van
belang.Ik houd een vreemd gevoel over deze wetgeving. In 1998 was er sprake van
liberalisering, in 1999 kwamen er bijstellingen en vandaag gaat het om nieuwe
maatregelen om de wet goed in te vullen. Dat is allemaal volstrekt logisch,
ben ik met de heer Pitstra eens. Ik houd echter het gevoel dat een hele hoop
dingen niet goed gaan. Ik denk persoonlijk wel eens dat over een jaar of vijf
de tijd rijp is voor een parlementaire enquête op dit gebied.Voorzitter! Ik moet nog meedelen namens mijn fractie dat wij tegen dit
wetsvoorstel zullen stemmen.De heer Wolfson (PvdA):Voorzitter! Ik noteer met voldoening dat de minister bereid is tot open
overleg over de eventuele verkoop van TenneT ten tijde van de evaluatie van
wat wij hier vandaag aanrichten. Zij wijst erop dat haar voorkeur voor verkoop
niet zozeer voortvloeit uit liberale beginselen, maar uit pragmatische overwegingen,
als ik haar zo vrij mag vertalen. Ik zie haar "ja" knikken. Ook ik heb het
ideologische wapen niet in de strijd gegooid. Ik zoek het meer in het economische –
en dat mag wel in een gesprek met de minister van Economische Zaken –
en in het bestuurlijke. Ik ben oprecht van oordeel dat er op ogenblik nog
zoveel leergeld betaald wordt, met name in de grote netwerken, met betrekking
tot de beste vorm van beheer dat het onverstandig is, nu al definitieve beslissingen
te nemen. Ik zie naast de mogelijkheid van vervreemding de mogelijkheid van
ZBO-constructies onder ministeriële verantwoordelijkheid. De minister
van Binnenlandse Zaken heeft zeer onlangs een heel helder antwoord op Kamervragen
over dit onderwerp gegeven. Het zijn allemaal dingen waarover ik mij nu nog
niet uitspreek, maar die ik straks op de hand wil kunnen wegen als wij moeten
nagaan wat de beste wijze is om met de netwerkstructuur om te gaan.Dat gezegd hebbende, voorzitter, kan ik meedelen dat mijn fractie voor
dit wetsvoorstel zal stemmen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil de minister hartelijk danken voor de beantwoording
van de vragen die ik namens de fracties van SGP en RPF/GPV mocht stellen.
De heer Wolfson heeft net gezegd: wij komen nog een keer te spreken over TenneT,
publiekelijke regeling, overheidsregeling en dergelijke. Het is inderdaad
heel goed daar te zijner tijd nog eens over van gedachten te wisselen.Ik ben blij dat de discussie over de niet-marktconforme kosten die heftig
is geweest nu in rustig vaarwater is gekomen en dat wij aan het werk kunnen.
De overgangswet plaveit daarvoor de weg.Ik heb nog geen antwoord gehad op een vraag over de privatisering van
de energiedistributiebedrijven. Het kan aan mij liggen dat ik het antwoord
heb gemist. Ik was al vroeg op pad, want ik wilde de beantwoording van de
minister niet missen en er dreigde vertraging bij de spoorwegen. Mijn vraag
was hoe de minister denkt over het beheer van de netinfrastructuur. Bovendien wil ik graag weten of de goedkeuring van de minister hierbij is vereist.Voorzitter! Ik kan ten slotte meedelen dat onze fracties akkoord zullen
gaan met dit wetsvoorstel.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoorden. Zij waren rustig
van toon na de turbulentie van gisteren. Ik denk dat het geen nut heeft, bepaalde
discussies te herhalen. Deze overgangswet vloeit voort uit principiële
beslissingen die hier en aan de overzijde in het verleden zijn genomen.Ik wil nog wel op een aantal punten kort ingaan. Ik heb veel kritiek geuit
op het vergroten van de importcapaciteit, omdat deze alleen leidt tot het
binnenhalen van atoomstroom en bruinkoolstroom, omdat deze goedkoper zijn.
Mijn stelling is dat wij voor de atoomstroom geen reële prijs betalen,
omdat het om een gesubsidieerd Frans product gaat. Zolang dat zo is, is er
geen eerlijk speelveld in Europa. De minister is daarop niet ingegaan. Zij
heeft wel gezegd: ik ben het in wezen een beetje met de heer Pitstra eens.
Nou, dat is al heel wat! Zij heeft ook gezegd: het ligt niet zo zwart-wit,
want wij kunnen die stroom ook halen uit Zwitserland. Dat zijn natuurlijk
peanuts, want dat is heel ver weg. Verder sprak zij over de Noorse kabel.
Mijn inschatting is dat daar niets van terechtkomt. Het is een feit dat de
overcapaciteit van Frankrijk en Duitsland tegen marginale tarieven op ons
net wordt gezet. Dat zal gelden voor in ieder geval de komende jaren. Dit
bedreigt tevens investeringen in duurzame energie.De heer Terlouw ziet in dat dit de situatie is. Hij is het met mij eens
dat de markt genadeloos jaagt op de laagste prijs, waarbij niet gekeken wordt
naar het milieu. Hij heeft daar grote zorgen over. Hij ziet het dus wel, maar
hij is zo gevangen in liberale spinsels, zou ik willen zeggen, dat hij er
niet mee wil breken en ook geen oplossing ziet. Die oplossing zit juist in
het breken met die liberale ideologie, als overheid weer het voortouw nemen
en het energiesysteem plannen op de manier zoals de overheid wil. Ik herinner
mij nog de discussie met Wijers, de vroegere minister van Economische Zaken.
Hij is de architect hiervan. Hij heeft de stroombedrijven hiermee opgezadeld
en in feite voert minister Jorritsma dat beleid gewoon uit. In die discussie
heb ik gezegd: er moet in Nederland veel meer gebruik kunnen worden gemaakt
van warmtekracht. Daarmee was hij het helemaal eens. Hij vond dat een prachtig
plan. Het systeem dat hij vervolgens heeft opgezet, heeft ertoe geleid dat
de warmtekracht wordt vernietigd. Dat is precies wat liberale mensen doen.
Het zijn een soort tovenaarsleerlingen die hun eigen krachten ordinair onder
controle hebben. En dat gaat ten koste van het scenario inzake groene energie.
Dat is de dramatische situatie. Misschien komt er nog eens een parlementaire
enquête. Ik herinner de heer Hofstede overigens aan de opstelling indertijd
van de heer Van Dijk. In die tijd hadden wij dit kunnen tegenhouden. Toen
was er trouwens ook een andere PvdA-woordvoerder, de heer Zijlstra, die wat
aarzelde. Van Dijk en Zijlstra hebben de boel in het debat met Wijers weggegeven.
Daarna is het CDA gaan draaien, maar het was een stuk aangenamer geweest als
het eerder was gebeurd.Wat Demkolec betreft, heeft de minister gezegd: als overgeschakeld wordt
op gas is het het schoonste. Ja, ten opzichte van kolen, maar er kan toch
ook omgeschakeld worden naar biomassa, voor 90% of misschien wel helemaal?
Ik begrijp niet waarom dat niet kan. Gegeven het antwoord denk ik dat dit
als een baksteen naar de bodem zinkt. Datzelfde geldt voor de Noorse kabel,
is mijn inschatting.Ik kom tot het koppelnet. De minister zegt: het is niet principieel voor
mij, een evaluatie zal het uitwijzen. De VVD wacht die evaluatie nu af, hoewel
de heer Loudon in het verleden voor overheidsbezit was wat dit betreft. Ik
vind 6% rendement heel aardig. Op obligaties krijgt men op dit moment denk
ik minder. Ik zie het probleem niet. De minister zegt wel dat het geld besteed
kan worden aan lastenverlichting, maar ik heb liever dit soort overheidsbezit
en 6% rendement dan verdere lastenverlichting, want op het laatste zitten
wij helemaal niet te wachten.Dan kom ik tot de Duitse opstelling. Ik heb heel voorzichtige formuleringen
gekozen ten aanzien van de Grünen. Men spreekt over de Atomausstieg die
men heeft bewerkstelligd, maar ik kan mij veel voorstellen bij de stelling
van de critici binnen de Grünen dat het allemaal erg lang duurt. Maar
goed, het principiële besluit om ermee te stoppen is genomen, hoewel
ook ik van mening ben dat de termijn veel te lang is.De minister zegt: het is niet mogelijk dat de Duitsers atoomstroom uit
Frankrijk weigeren. Ik heb gelezen dat de Duitse regering het wel wil. Dat
biedt interessante perspectieven. Wij kunnen eens met de Duitsers gaan praten.
Wij kunnen dan zeggen: dat vinden wij een aardig plan; dat gaan wij ook doen
met jullie atoomstroom en bruinkoolstroom. Het is natuurlijk hypocriet om
te zeggen als je zelf veel atoomstroom hebt: wij willen die Franse atoomstroom
niet. Maar als het past in die Ausstieg is het wel een aardig verhaal. Er
is in elk geval in Duitsland nog veel te doen. De daden moeten nog groeien.Ik heb in eerste termijn gezegd: hoewel onze principiële kritiek
bij deze overgangswet niet het grootst is – het is een kwestie van het
opvegen van de scherven – vloeit dit voorstel voort uit de principiële
besluiten die wij eerder hebben genomen. Daarom is het logisch en consistent
om ook onze steun aan deze overgangswet te onthouden.Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister hartelijk voor haar goed verstaanbare
en heldere beantwoording van onze vragen.Ik deel nog steeds de zorg, ook verwoord door de heer Hofstede, over de
vervreemding van bij voorrang verleende importcapaciteit ex artikel 13. Een
en ander is met een speciaal doel verkregen en mag voor een ander doel verkocht
worden. Ik voel enige verwantschap met wat de heer Terlouw gisteravond verwoordde.
Als ik fijn in de leer blijf en zeg: "nee, het mag alleen voor dat doel aangewend
worden", blijft per saldo mogelijk importcapaciteit die toch al schaars is
onbenut. Laat ik zeggen: ik weet niet hoe het beter moet.Ik dank de minister voor de toezegging dat bij de evaluatie de DTE nadrukkelijk
betrokken wordt. Ik heb niets gehoord over het hanteren van ijkpunten. Kan
zij daarover iets zeggen? Bij andere gelegenheden heeft de minister aangegeven dat op dat moment
nadrukkelijk een beeld wordt geschetst van de ervaring met privatisering in
andere landen. Mijn fractie hecht er grote waarde aan, dan ook informatie
te krijgen over de ervaring in landen waarin de private sector allang het
beheer voert. Wij menen dat een zinnig oordeel over het eventueel achterblijven
van noodzakelijke investeringen pas op de lange termijn gevormd kan worden
en niet binnen een jaar of vijf.De heer Hofstede (CDA):Ik wil opheldering van mevrouw Bierman over de mogelijke verkoop van het
hoogspanningsnet. Deze Kamer heeft eerder zeer breed uitgesproken dat het
hoogspanningsnet in overheidshanden behoort te zijn. Mevrouw Bierman heeft
gisteravond gezegd dat zij de evaluatie wil afwachten, dus nu de minister
niet bij- of afvalt. Mag ik haar uitlatingen zo interpreteren dat er totdat
de evaluatie heeft plaatsgehad en is besproken in elk geval geen stappen kunnen
worden gezet wat de VVD-fractie betreft in de richting van verkoop van het
hoogspanningsnet?Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Zeker. Wat dit betreft, sluiten wij ons aan bij wat door de meerderheid
van de Kamer gevraagd is. De minister heeft volgens mij al duidelijk gemaakt
dat zij op dat moment bij de Kamer terugkomt en dat wij ons dan over een dergelijke
beslissing kunnen buigen. Overigens is mijn standpunt niet veranderd na gisteravond.
Ik wacht de evaluatie en de discussie erover af. Vervolgens zal de VVD-fractie
haar standpunt bepalen. In de tussentijd worden wat ons betreft geen onomkeerbare
stappen gezet.De heer Hofstede (CDA):Zeer bedankt voor dit antwoord.De heer Terlouw (D66):Mijnheer de voorzitter! Ik had bepaald niet de indruk dat wij een tandenloze
minister tegenover ons hadden. Op de van haar bekende, overtuigde wijze heeft
zij haar wetsvoorstel verdedigd.De kern van dit wetsvoorstel is, denk ik, artikel 13. Ik meen gisteren
duidelijk te hebben gemaakt dat ik niet tegen artikel 13 ben. Ik denk niet
dat het veel anders kan. De kern van mijn betoog was dat ik geloof dat wij
door de formulering van dit artikel voor een deel de bakstenen van de contracten
op de schouders van de consument leggen. Ik kan dit misschien het beste illustreren
aan de hand van een gedachte-experiment. Stel dat de overheid tegen die contracten
was geweest. Hoe zou de minister dan gehandeld hebben? Waarschijnlijk zou
zij hebben gezegd: u ziet maar; er is geen sprake van dat u extra importcapaciteit
krijgt; u verkoopt de stroom die u in het buitenland koopt maar weer in het
buitenland. Het nu toekennen van een deel van de importcapaciteit aan de bedrijven
die de contracten hebben gesloten, houdt in dat wij minder goedkope stroom
uit het buitenland kunnen halen, zodat de Nederlandse consument gemiddeld
een hogere prijs betaalt voor zijn stroom. Er is sprake van een beperking
van de vrije markt en dat betaalt de consument. Ik ben daar niet tegen, maar
ik vind wel dat wij ons moeten realiseren dat daardoor een deel van de bakstenen
voor rekening van de Nederlandse consument komt. Dat zij dan zo, maar ik wilde
het wel even helder hebben!Ik wil het verder hebben over het overleg dat de minister voert met de
productiebedrijven. Ik meen dat tussen de regels schemert dat het mogelijk
is om daaraan steun te geven. Dat zei de minister niet, maar mijn vraag is:
kan dat wel? Misschien kan het op grond van het artikel, maar niet, dunkt
mij, op grond van de wens van de Tweede Kamer. Per slot van rekening heeft
zij niet voor niets geamendeerd en de importcapaciteit beperkt. Daarbij heeft
zij gezegd: u moet meedoen aan de veiling. Dit betekent dat de veilingprijs
moet worden betaald door de productiebedrijven.Ik kom tot een paar opmerkingen van de heer Pitstra, die mij direct aansprak.
Ik heb nooit begrepen hoe je kunt verhinderen dat een elektron dat je land
binnenkomt uit een kerncentrale komt. Dat elektron weet helemaal niet waar
het in beweging is gezet. Hoe je zoiets moet scheiden, is mij dus onduidelijk.
Ik heb ook altijd wat moeite gehad met de filosofie dat wij Borssele sluiten
en intussen contracten met EDF aangaan, welk bedrijf zijn stroom voor een
zeer groot deel uit kerncentrales haalt. Dus met het liberaliseren van de
markt accepteren wij de kerncentrales in het buitenland, in mijn filosofie.
Nogmaals, ik spreek daarover geen waardeoordeel uit. Ik wil de dingen graag
helder hebben. De heer Pitstra beluistert in mijn woorden dat ik zorgen heb
over wat er gebeurt omdat de markt geen milieumaatregelen kan nemen. Dat kan
de markt inderdaad niet. Dus moet je het de overheid laten doen, zo meent
de heer Pitstra. Voorzitter! Kijk ik naar de totalitaire systemen die wij
hebben gehad, waarbij de overheid werkelijk álles in handen had, dan
blijkt dat die systemen vuiler waren dan welk systeem ook. Dat is dus óók
de oplossing niet. De minister erkent dat de overheid de enige is die milieubeleid
kan voeren, maar zij wil het marktconform doen, met groencertificaten, met
subsidiëring van groene stroom enz. Als ik dit alles afweeg, kies ik
voor het laatste. Dat heb ik liever dan een extreem totalitair systeem, dat
de heer Pitstra overigens ook niet zal willen. Voorlopig krijgt de minister
onze steun. Wij steunen dit wetsvoorstel, maar zullen er wél nauwkeurig
op toezien of de minister werkelijk voldoende in het marktmechanisme kan ingrijpen
om de milieudoelstellingen waar te maken.De heer Ruers (SP):Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoorden.Ik denk dat het milieu de eerste sector zal zijn die gaat voelen wat de
liberalisatie betekent. In de toelichting op artikel 7 wordt gesteld dat met
betrekking tot het gebruik van de opbrengst van de toeslag betreffende de
stadsverwarmingsprojecten de bestaande situatie wordt gehandhaafd, maar voor
nieuwe projecten geldt dit niet. Immers, gesteld wordt: stadsverwarming moet
thans op de vrije energiemarkt gaan concurreren met andere vormen van energievoorziening.
Voorzitter! Dit betekent dat de stadsverwarming het verder wel kan schudden.
Als stadsverwarming moet gaan concurreren met de vrije markt, zie ik geen
nieuwe ontwikkelingen meer. Dat zal inhouden dat – en dat vonden wij
vroeger zo triest – er heel veel warm water regelrecht in het kanaal
gaat. Dat is misschien wel goed voor de visjes maar niet voor het milieu en
de mensen. In eerste instantie heb ik vragen gesteld over de oude verplichtingen
betreffende de stadsverwarming, waar het gaat om het "niet meer dan-principe"
dat in het verleden door de overheid werd gestimuleerd. Dit behoort mijns
inziens tot de verplichtingen die moeten worden overgenomen. Stadsverwarmingsgebruikers
zouden recht hebben op dit principe. Graag verneem ik van de minister of zij
dit principe overeind houdt. Zoals het nu ligt, is de stadsverwarmingsgebruiker
het kind van de rekening; om die nek hangt een baksteen. Is de minister bereid
om onderzoek in te stellen naar het tarief van de stadsverwarming nú,
op basis van het "niet meer dan-principe"? Is het inderdaad zo dat de stadsverwarmingsgebruiker
aanzienlijk duurder uit is dan een vergelijkbare niet-stadsverwarmingsgebruiker?
Dit zou niet stroken met het genoemde principe en de financiële consequenties
daarvan.De minister heeft over de verkoopopbrengsten voor provincies en gemeenten
gezegd dat er "interessante" dingen zijn gebeurd. Ik weet niet waarop zij
doelt, maar mijn ervaring is dat daar heel veel geld is binnengekomen. Zo
heeft de stad Utrecht tot nu toe al 250 mln. ontvangen. Dat geld gaat naar
de algemene middelen en er worden prachtige dingen mee gedaan. Je zou ook
over potverteren kunnen spreken. Zeker is dat de gemeenten in twee jaar tijd
dat geld hebben opgemaakt. Dat geld is dan weg en vervolgens rijst de vraag:
wie gaat het betalen? Sinterklaas woont niet in dit land. Naar mijn mening
zullen het de verbruikers zijn die deze opbrengsten moeten gaan betalen. Als
de woordvoerster van de VVD zegt dat wij de "vruchten van de liberalisatie"
zien, denk ik dat dat de verkeerde vruchten zijn. Aan de vrucht herkent men
de boom. Deze vruchten komen van de Elektriciteitswet van 1998 en van dit
wetsvoorstel verwacht ik geen andere vruchten. Mijn conclusie is dat wij dit
voorstel niet kunnen steunen.Minister Jorritsma-Lebbink:Mijnheer de voorzitter! De heer Ruers eindigt met een onderwerp waarmee
de heer Hofstede begon. Ik ga allereerst op dat onderwerp in omdat het daar
toch om draait. Waar doen wij het allemaal voor? Wij doen het uiteindelijk
om consumenten en bedrijven een vrije keuze te bieden en om de meest efficiënte
aanpak van de elektriciteitsvoorziening te bewerkstelligen. De bedoeling is
dat de klanten niet meer – zoals tot nu toe het geval is – in
feite méér betalen dan de feitelijke kosten rechtvaardigen.
Dit kan het best worden bereikt via concurrentie omdat dan bedrijven niet
méér in rekening kunnen brengen dan strikt noodzakelijk is.
De prijzen voor de consument worden nu al lager, maar ik wijs erop dat de
marktwerking nog maar nauwelijks is begonnen.De heer Ruers (SP):Voorzitter! Ik heb u gisteren voorgerekend dat de prijzen in de afgelopen
twee jaar alleen maar zijn gestegen. Ze zijn niet lager geworden en dus moet
de minister dat ook niet zeggen. Ik heb geen enkele aanwijzing waaruit zou
blijken dat de prijzen in het komende jaar zouden dalen.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ik meen dat ook de SP een groot voorstander is van de regulerende
energiebelasting. Als die hoger wordt, worden ook de elektriciteitstarieven
hoger. Dat is waar, maar als wij een en ander niet zouden hebben gedaan, zouden
die tarieven nog veel hoger zijn. Overigens hebben wij het afgelopen jaar
te maken gehad met zeer hoge brandstofprijzen en die worden doorberekend,
zéker in de huidige situatie. De vraag is of op langere termijn dit
allemaal zomaar kan worden doorberekend. Wellicht zal men dan langer van prijsvoordelen
kunnen profiteren. DTE heeft inmiddels al forse kortingen bepaald voor de
net- en leveringstarieven. Verder blijkt uit krantenberichten dat de bedrijven
de minister boze brieven schrijven. Die bedrijven schreeuwen moord en brand
en dat duidt erop dat ze nogal streng worden behandeld en dat daaruit tariefsverlagingen
voortkomen.Ik wijs er voorts op dat op dit moment de consument nog niet vrij is.
Hij kan nu nog niet kiezen. Wij hebben ervoor gekozen om in 2003 – aanvankelijk
ging het om 2007 – de consument wél keuzevrijheid te bieden.
Dan pas zal hij voor 100% kunnen profiteren van een geliberaliseerde markt.
Ik onderstreep voorts dat de concurrentie tussen producenten alleen maar tot
stand komt als dit wetsvoorstel wordt aangenomen. Als dat niet gebeurt, mag
de OvS blijven bestaan en is er geen sprake van concurrentie tussen producenten.
Dan kan men gewoon doorgaan op de toer van het kartel zoals het al veel te
lang heeft bestaan.Voorzitter! De optelsom die hier naar voren is gebracht en leidt tot 22,5
mld., slaat nergens op. Ik zal niet trachten om dit helemaal te weerspreken,
maar de opbrengst van de verkoop van de drie productiebedrijven is 12 mld.
Daar komt nog 2,5 mld. bij voor TenneT. In totaal gaat het dus om 14,5 mld.
Die 12 mld. is gegaan naar gemeenten en provincies. Overigens gingen in het
verleden de dividenduitkeringen óók naar gemeenten en provincies.
Het nu aan de orde zijnde bedrag is hoger dan de gekapitaliseerde dividenduitkeringen.
Men kan hiermee publieke doeleinden dienen. Voorzitter! Ik vind het van nogal
wat dédain voor andere overheden getuigen wanneer men hierop kritiek
oefent. Het zou toch te gek zijn, te stellen dat de rijksoverheid daarover
beter kan beslissen dan andere overheden? Ik heb voldoende vertrouwen in de
lokale en provinciale democratie om aan te nemen dat men deze middelen inzet
voor goede publieke doeleinden. Doen ze dat niet, dan zal ik mijn partijgenoten
in staten en raden daarop aanspreken, maar ik zou het in deze Kamer niet wagen
om daarover ook maar één kritisch woord te spreken.Mevrouw Bierman en de heer Hofstede zijn ingegaan op de legitimatie van
het doorverkopen van toegewezen capaciteit. Voorzitter! EG-rechtelijk is dit
doorverkopen geen probleem. De partijen hebben immers voor die capaciteit
betaald. Het gaat om het feit dat men capaciteit toegewezen heeft gekregen
en daarvoor heeft betaald, terwijl vervolgens blijkt dat men die capaciteit
niet nodig heeft. Dit kan wel eens in een jaar gebeuren. Heeft men ervoor
betaald, dan mag men doorverkopen; dát is de stelling. Eigenlijk zou
de stelling dat er niet zou mogen worden doorverkocht, heel vreemd zijn. Immers,
dan ontstaat een echte importplicht en dat mag Europeesrechtelijk niet. Op
grond van artikel 13 kan dan ook geen tegemoetkoming worden gegeven voor de
uitvoering van de SEP-contracten. Kortom, men heeft ervoor betaald maar heeft
het uiteindelijk niet nodig. Dan mag men het weer verkopen.
Sterker nog, dan móet men het verkopen.Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Voorzitter! De ongelijkheid ontstaat niet door de prijs die is betaald –
wat dat betreft heeft de minister gelijk – maar door de voorrang en
de legitimatie van de voorrang.Minister Jorritsma-Lebbink:En de legitimatie van de voorrang wordt bepaald door het feit dat het
om oude contracten gaat. Ik vond de vraag van de heer Terlouw heel aardig.
Stel nu eens dat de overheid indertijd tegen de contracten zou zijn geweest.
Zou men dan nu dezelfde rechten hebben? Dat hangt er vanaf, voorzitter. Als
de contracten door de overheid waren bevochten maar ze desalniettemin conform
de toen vigerende wetgeving waren, denk ik dat precies hetzelfde zou gelden;
wij zijn dan niet in een andere situatie. Wij verkeren alleen in een andere
situatie wanneer er dingen zijn gebeurd ten aanzien waarvan de overheid in
positieve zin heeft meegewerkt. Dat betreft Demkolec en stadsverwarming. Of
wij er nu voor of tegen waren... Als het paste binnen het capaciteitsplan
en de oude wetgeving, dan dienen bedrijven te worden behandeld zoals elk bedrijf
dat een bestaand recht heeft. Men weet dat in dit land de jurisprudentie aangeeft
dat met bestaande rechten zeer zorgvuldig moet worden omgegaan.De heer Hofstede vraagt waarom de heffing, aanvankelijk bepaald tot 2022,
nu tot tien jaar is beperkt. Voorzitter! Het betreft hier een wens van de
Europese Commissie. Een toeslag gedurende 22 jaar is ook eigenlijk veel te
lang. Dan is er in feite geen sprake meer van een overgangssituatie. Wij hebben
ons hierin gevoegd, en zo hoort het ook.Voorts is gevraagd of artikel 13 nog ruimte biedt voor tegemoetkoming
aan bedrijven. Voorzitter! Ik zie wat dit betreft weinig mogelijkheden. Ik
probeer na te gaan of ik de bedrijven op de een of andere manier kan houden
aan de afspraak die zij met mij hadden gemaakt voordat het wetsvoorstel werd
geamendeerd. Aan mijn kant rijzen er wat dit betreft weinig problemen, maar
er worden aan de zijde van de bedrijven wél problemen opgeworpen. Ik
hoor in deze Kamer groot enthousiasme over de deal die ik had gesloten, waarbij
ook TenneT werd verkocht door de SEP. Dat was de deal. Welnu, als die hele
overeenkomst "de plomp ingaat", om het maar eens onparlementair te zeggen,
is er een probleem. Ik tracht dus te zoeken naar een oplossing, maar ik heb
niet veel ruimte. Zodra ik iets heb bedacht of de bedrijven met goede gedachten
komen die mij kunnen helpen, ga ik natuurlijk onmiddellijk naar de Tweede
Kamer. Nogmaals, de speelruimte is zeer beperkt. Naast de Tweede Kamer en
deze Kamer speelt natuurlijk ook Brussel een rol.De heer Hofstede vraagt om specifieke info over de reserveringen. Voorzitter!
Ik kan in dit openbare debat hierover niet méér precieze informatie
geven. In de memorie van antwoord heb ik echter aangegeven dat ik deze inlichtingen
wel op vertrouwelijke wijze wil verstrekken. Het betreft specifieke elementen
van privaatrechtelijke contracten.De heer Van den Berg stelt de vraag of ik in verband met de privatisering
van de distributiebedrijven goedkeuring moet verlenen. Dat is inderdaad het
geval. Ik moet goedkeuringen verlenen voor álle privatiseringen. In
de Tweede Kamer is wat dit betreft de termijn op onbepaalde tijd gezet, zodat
dit niet op enig moment vervalt. Ook na het moment van instemming houden wij
de vinger aan de pols. In januari heb ik een nader overleg met de Tweede Kamer.
Die Kamer heb ik een notitie toegezonden, waarin wordt aangegeven hoe ik denk
om te gaan met het verlenen van toestemming met betrekking tot de privatisering
van distributiebedrijven. Hierover heeft in de Tweede Kamer een eerste discussieronde
plaatsgevonden; in januari wordt die discussie voortgezet. Intussen zal ik
nog een brief met ideeën opstellen, gelet op bepaalde zorgen die bij
de heer Crone leven. Ik vind dit een interessant debat. Ook hierbij gaat het
om de vraag: hoe wordt het publieke belang optimaal gewaarborgd?De heer Hofstede vraagt of er sprake is van manipulatie wanneer in verband
met een aanbieding een Frans bedrijf naar zijn dochter doorverwijst. Ik kan
dit niet goed beoordelen; ik ken de casus onvoldoende. Een bedrijf dat een
aanbieding vraagt, kan natuurlijk zo'n oordeel veel beter geven. Als het bedrijf
denkt dat er sprake is van ongeoorloofd gedrag, hebben wij daarvoor een prima
adres. Dan moet men zich onmiddellijk wenden tot de NMa, waar men op dit terrein
zeer terzake deskundig is.Wat de genoemde 270 mln. betreft, voorzitter, kan ik niet iets weerspreken
wat ik niet kan onderbouwen en wat ook anderen niet kunnen onderbouwen. Wij
hebben hier te maken met zaken die zijn gebaseerd op de situatie waarin de
wet er nog niet is en de toezichthouders nog niet ingrijpen. Men baseert zich
niet op ervaringen maar op verwachtingen. Ik kan slechts zeggen dat ik hoop
dat dit nooit zal worden bewaarheid. Ik neem, mede gelet op de zakkende olieprijzen,
aan dat het best eens zo kan zijn dat er op 1 januari wel degelijk veel meer
mogelijk is dan men nu verwacht.Waar hier is gesproken over een parlementaire enquête, voorzitter,
kan ik zeggen dat ik wel eens een separaat onderzoek zou willen doen naar
dingen die hier en aan de overzijde door het CDA zijn gezegd. Het spijt mij
zeer, maar ik kan er geen touw meer aan vastknopen. Ik had niettemin ontzettend
graag ook de fractie van het CDA achter dit wetsvoorstel gekregen. Ik denk
dat over vijf jaar niemand nog over de liberalisatie van de elektriciteitsvoorziening
spreekt omdat dat dan heel gewoon is, net zoals in de andere landen waar dat
proces al is afgerond. Ik denk dat ik, als ik dan nog eens de Handelingen
van deze vergadering lees, nog steeds verbaasd zal zijn.De heer Wolfson heeft een opmerking gemaakt over het leergeld dat nu nog
wordt betaald. Ik denk dat wij dat bij de evaluatie goed moeten bekijken en
dat dan de ijkpunten goed moeten worden neergezet. Wat het onderwerp ZBO betreft
wijs ik erop dat wij in de wet hebben geregeld dat de afstand zeer groot moet
zijn. Ook als de overheid aandeelhouder is, moet die afstand groot blijven.
Ik moet er niet aan denken dat er een soort raad van toezicht zou komen die
wél rechtstreeks invloed zou hebben op het netbedrijf, naast de externe
toezichthouder, te weten de DTE. Hoe dan ook, als het publiekrechtelijk allemaal
goed is geregeld, vind ik het bij het einde van de rit zonde om er overheidsgeld
in te laten zitten. Dan kan wat mij betreft die 6%, verkoop omgezet in rentevrijval,
worden ingezet voor onderwijs, zorg en andere publieke doeleinden, dan wel voor goede overheidsinvesteringen waar men niet onderuit kan. Ik
heb niet gezegd dat die middelen moeten worden ingezet in de sfeer van de
lastenverlichting, hoewel ik daarvan geen principieel tegenstander ben.De heer Pitstra wijs ik erop dat wij net 130 mln. extra in WKK hebben
gestoken. Als de olie- en gasprijzen zakken, wordt WKK al heel snel zeer aantrekkelijk.
Verder hebben wij gezien dat de kleine WKK een extra stimulans krijgt. Wij
kijken niet alleen toe, maar vinden dat dit moet worden bevorderd. Echter,
ook hier geldt dat transparantie van groot belang is en ook hier dient de
efficiency mee te tellen.De heer Pitstra moet zich de situatie inzake Demkolec en 100% biomassa
maar eens laten uitleggen. Die combinatie is onmogelijk omdat dit spul niet
vanzelf wil branden; men heeft altijd een gedeelte kolen nodig. Dat is de
reden waarom zelfs bij de maximale toevoeging van biomassa de netto CO2-uitstoot
minder gunstig is dan bij de inzet van gas. Dat is de reden waarom een collega
van de heer Pitstra in de Tweede Kamer zich uitsprak voor het ombouwen naar
een gascentrale. Ik vind dit begrijpelijk wanneer men alleen naar de CO2-problematiek
kijkt, maar anderzijds is deze technologie interessant. Ik zou het jammer
vinden wanneer dit verloren zou gaan, maar als het niet uit de markt te halen
valt – zelfs niet met allerlei subsidiemogelijkheden – is het
niet anders.Voorzitter! Ik houd mij maar stil over de Franse atoomstroom. Daarover
heb ik al voldoende gezegd, maar het is natuurlijk waar dat er een Europese
productiemarkt is. Zodra in Europa wordt besloten dat kernenergie geen optie
meer is, kunnen er afspraken worden gemaakt. Echter, zolang dat niet zo is,
kan men niet om welke reden dan ook stroomsoorten buiten de grenzen houden.
Dat geldt in feite voor de gehele interne markt.Voorzitter! Mevrouw Bierman kan ik zeggen dat ik op het moment doende
ben om door middel van een project de precieze ijkpunten voor de evaluatie
uit te werken. Daarbij wordt ook gekeken naar onderzoek dat in andere landen
plaatsvindt; het "level playing-field"-onderzoek is hierbij van groot belang.
Ik kan in globale zin aangeven waaraan ik wat dit betreft denk. Natuurlijk
gaat het over leveringszekerheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, prijs
en kwaliteit, duurzaamheid en milieu en functioneren van de toezichthouder.Mevrouw Bierman dringt erop aan dat vooral wordt gekeken naar landen waar
allang geleden geprivatiseerd is. Inderdaad, voorzitter, maar daarbij moet
ook aandacht worden gegeven aan de wijze waarop het is gebeurd. Met name de
vergelijking met het Verenigd Koninkrijk is een lastige omdat men daar de
verkoop heeft gebaseerd op vervangingswaarde. Dat klinkt interessant maar
als vervolgens de tarieven fors worden aangepast, moet men nog steeds binnen
die tarieven zijn vervangingsinvesteringen waarmaken. Dat hebben wij niet
gedaan. Heel bewust hebben wij ons gebaseerd op de gewone waarde van het bestaande
net. Dat betekent dat men, als men moet investeren, die investeringen kan
doorberekenen in de tarieven, mits natuurlijk de toezichthouder daarmee kan
instemmen. Die heeft zich hiermee te bemoeien omdat er op de leveringszekerheid
moet worden toegezien. Wij doen het dus anders dan anderen het hebben gedaan.
Wij leren van de gang van zaken die zich elders heeft voorgedaan. Wat de steun
aan bedrijven betreft, kan ik nu nog niets zeggen. Morgen moet het KB worden
geslagen. Dat is alle tijd die ik nog heb en ik weet nog van niks.De heer Ruers kan ik zeggen dat wanneer stadsverwarming door de overheid
wordt gewenst, daarvoor gewoon subsidie moet worden gegeven. Dat geldt ook
voor de lokale overheid als zij dit wenst. Vinden wij dit een goede optie
om restwarmte te benutten en blijkt dat dit niet marktconform kan, dan moeten
wij een instrument bedenken waarmee dit voor mensen tóch beschikbaar
kan komen. Het kan niet zo zijn dat wij het wel willen maar in feite niet
bereid zijn om de kosten ervan te dragen. Ik vind het heel raar wanneer men
ervoor pleit, deze lasten over andere energieverbruikers om te slaan. Nogmaals,
als een overheid dit wil, moet dit maar uit de belastingmiddelen worden betaald,
en niet via de stiekeme weg van: ach, alle elektriciteitsverbruikers betalen
er wel een beetje aan mee.De heer Ruers (SP):Het gaat mij om de oude stadsverwarmingsprojecten waarin indertijd is
geïnvesteerd door de overheid, met de stelling dat de tarieven werden
gebaseerd op het "niet meer dan-principe". Ik zou graag zien dat een onderzoek
zou worden ingesteld op na te gaan of dit principe nog overeind wordt gehouden.
Zo niet, dan rijst de vraag wat daarvan de consequenties zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzover ik weet, liggen alle tarieven vast in langetermijncontracten.
Daarover zijn mij geen klachten bekend. Het door u bedoelde principe wordt
dus nog steeds gehanteerd. Dit gebeurt via het compenseren door middel van
het systeem van brandstofprijsrisico's in het kader van de baksteencontracten.
In die zin gebeurt dus wat u vraagt. Gaat het daarentegen om nieuwe projecten
dan moet men de beurs trekken als blijkt dat het niet marktconform kan. Zo
simpel werkt het.Voorzitter! Ik meen dat ik hiermee alle vragen heb beantwoord. Ik vond
het een plezierige discussie en ik ben blij met de steun die aan dit wetsvoorstel
wordt gegeven. Natuurlijk spijt het mij dat een aantal fracties op grond van
principiële redenen tegen zijn, maar dat vind ik consistent. Ik vind
het heel jammer dat de fractie van het CDA tegen is. De weg die men naar dit
standpunt volgt, is voor mij onnavolgbaar.De heer Hofstede (CDA):Toch denk ik dat het CDA-beleid wat consequenter is geweest dan nu voor
het voetlicht wordt gebracht. Mijn fractie heeft indertijd voor het oorspronkelijke
voorstel voor de E-wet gestemd. Dat werd ingegeven door de gedachte dat men
op grond van de EG-regelgeving gedwongen was om tot liberalisering te komen.
Het was logisch dat men zich daartegen niet verzette.In het volgende debat, dat in mei/juni 1999 plaatsvond, is door woordvoerder
Van Dijk een drietal hoofdredenen genoemd om tegen dát wetsvoorstel
te stemmen. In de eerste plaats waren de bakstenen zeer krakkemikkig geregeld.
Als het CDA, zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer, niet zo nadrukkelijk
had volgehouden, was de consument ongetwijfeld aangeslagen voor een aanmerkelijk
hoger bedrag. In de tweede plaats waren wij er een voorstander van, het hoogspanningsnet
in handen van de staat te nemen. Daar heeft de minister zich toen
sterk tegen verzet. Later pas is de minister, door beide Kamers gedwongen,
overstag gegaan. Echter, nu dreigt de minister dat het net snel zal worden
doorverkocht. In de derde plaats had collega Van Dijk grote problemen met
het extra belasten van de consument.Kijken wij naar het nu voorliggende wetsvoorstel, dan blijkt daarin een
extra belasting voor de consument in te zitten. Ik ben nog altijd van oordeel
dat dit niet nodig was geweest als er goed zou zijn onderhandeld. Verder vinden
wij de regelgeving in het kader van artikel 13 niet houdbaar.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Na deze verklaring ben ik nog méér verbaasd.
Inderdaad ging het om drie punten. Ik verwijs naar de aankoop van TenneT,
die inmiddels heeft plaatsgevonden, overigens niet om principiële redenen
maar om pragmatische. Verder heb ik hier toegezegd en al eerder in de Tweede
Kamer aangegeven, dat ik natuurlijk niet ga verkopen zonder dat ik daarover
het debat met beide Kamers ben aangegaan. Ik vind het eerlijk gezegd nogal
van wantrouwen getuigen wanneer nu wordt gezegd dat ik het net zomaar wil
verkopen. Dat is helemaal niet het geval. Als ik die intentie al zou hebben,
komt dit pas aan de orde na evaluatie. Bovendien geldt hier nog de conditie:
mits ik het krijg. Daarover heb ik nog geen zekerheid. Ik had daarover een
overeenkomst. Eén ding weet ik zeker: als gedaan zou zijn wat de CDA-fractie
wilde, dan was die overeenkomst helemáál verdwenen.Verder wijs ik erop dat de bakstenen zijn geregeld conform datgene wat
in 1998 gold, toen de heer Wijers de eerste wet behandelde. Het ging toen
uitsluitend om Demkolec en stadsverwarmingscontracten. Daar was de CDA-fractie
het mee eens. Als de consument nog iets betaalt aan niet marktconforme kosten,
dan zijn het uitsluitend die kosten en dat geldt niet alleen voor die consument,
maar voor iedereen.Voor het overige zijn er alleen tariefsverlagingen voor consumenten. De
consument betaalt immers een lager transport- en leveringstarief. Of de marktprijzen
omhoog gaan, dat is een kwestie die de overheid nooit in handen heeft gehad.
Dat zal de overheid ook nooit in handen krijgen, en dat is maar goed ook.Voorzitter! Ik vind het nog steeds te betreuren dat de fractie van het
CDA niet voor dit wetsvoorstel wenst te stemmen, terwijl de inhoud daarvan
toch écht conform datgene is wat ook deze fractie wil. En dat zou ík
misschien later nog eens uitgezocht willen zien.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van het CDA, GroenLinks en de SP wordt
conform artikel 121 van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij
geacht willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.Ik vraag de aandacht van de Kamer voor de orde van deze vergadering. Wij
verkeren thans onder het regime van de voetnoot die elke week aangeeft dat
de vermelde tijden indicatief zijn en dat, waar versnelling mogelijk is, de
tijden zullen worden aangepast. Daartoe gaan wij nu over. Ik stel voor om
nog vóór de lunchpauze het antwoord van de staatssecretaris
van Justitie inzake de Rijkswet op het Nederlanderschap en het Europees verdrag
inzake de nationaliteit te doen plaatsvinden, plus re- en dupliek. Dat zou
inhouden dat wij na de lunchpauze, omstreeks twee uur, kunnen beginnen met
het antwoord van de regering en de re- en dupliek over de Wet openstelling
huwelijk en de Wet adoptie door personen van hetzelfde geslacht. Daarmee zouden
wij omstreeks half vijf klaar kunnen zijn.Aansluitend was voorzien in het houden van stemmingen, maar omdat ik ervan
uitga dat er Kamerleden zijn die veronderstellen dat de stemmingen aan het
eind van de middag plaatsvinden, stel ik voor, om half vijf te beginnen met
de eerste termijn van de Kamer over de Wet beslistermijnen sociale verzekeringen.
Vervolgens kan de eerste termijn van de Kamer over de Wet verplichte deelneming
in een bedrijfstakpensioenfonds worden gehouden.Dan zal het ongeveer half zeven zijn en laten wij de stemmingen plaatsvinden
over de wetsvoorstellen waarover stemming is gevraagd, over de motie-Rensema
en over de strafrechtelijke opvang van verslaafden. Na de dinerpauze zouden
wij kunnen beginnen met de wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet (gelijke
behandeling van mannen en vrouwen bij het nabestaandenpensioen). Voor elf
uur zouden dan nog het antwoord inzake de Wet beslistermijnen sociale verzekeringen,
alsmede re- en dupliek kunnen plaatsvinden. Dat zou weer inhouden, dat wij
morgen omstreeks drie uur de vergadering zouden kunnen besluiten.Ik zal dit schema als tentatief laten verspreiden, zodat eventuele bezwaren
daartegen in het Seniorenconvent kunnen worden besproken. Na het Seniorenconvent
zullen wij het definitieve tijdsschema, uiteraard onder voorbehoud, vaststellen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-629-640.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl