Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie (opname van een tegemoetkoming voor huishoudens die de effecten van maatregelen in de kinderbijslag ondervinden) (24079); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie en wijziging van de wet van 21 juni 1989 tot aanpassing van de Wet individuele huursubsidie naar aanleiding van de voorstellen van de commissie tot vereenvoudiging van de loonbelasting en de inkomstenbelasting (24091)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 4311-4323

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-05-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 71, pagina 4311-4323

02-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24079Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24091Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat over het verslag van een algemeen overleg over het uitvoeringsbesluit "Weer samen naar school", te weten: de motie-De Cloe c.s. over maatregelen om het proces WSNS een impuls te geven (23900-VIII en 24069, nr. 91); de motie-Koekkoek/Rabbae over de wachtlijsten (23900-VIII en 24069, nr. 90)Pagina 4270-4270
Vragen Van den Doel aan minister van Defensie over de ontwikkelingen in het voormalige JoegoslaviëPagina 4306-4311
71ste vergadering; 2 mei 1995Pagina 4261-4261
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat houdende het voorstel het Deltaplan grote rivieren aan te merken als groot project (18106, nr. 56)Pagina 4270-4270
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat houdende het voorstel de PKB Schiphol aan te merken als groot project (23552, nr. 11).Pagina 4270-4270
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 mei 1995)Pagina 4323-4324
Behandeling van de moties, die zijn voorgesteld tijdens het nota-overleg van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over het Nationaal Ruimtelijk Beleid (24054), te weten: de motie-Duivesteijn c.s. over een te entameren maatschappelijk debat over de toekomstige inrichting van Nederland (24054, nr. 5); de motie-Duivesteijn c.s. over bouw in hogere dichtheden (24054, nr. 6); de motie-Duivesteijn c.s. over het tegengaan van segregatie (24054, nr. 7) en acht andere motiesPagina 4270-4279
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie (opname van een tegemoetkoming voor huishoudens die de effecten van maatregelen in de kinderbijslag ondervinden) (24079); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie en wijziging van de wet van 21 juni 1989 tot aanpassing van de Wet individuele huursubsidie naar aanleiding van de voorstellen van de commissie tot vereenvoudiging van de loonbelasting en de inkomstenbelasting (24091)Pagina 4311-4323
Vragen van het lid Marijnissen aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over dispensatie met betrekking tot het minimumloonPagina 4264-4268
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 13 januari 1993 te Parijs tot stand gekomen Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens, met bijlagen (23910, R1515).Pagina 4269-4269
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 2 mei 1995)Pagina 4261-4264
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels betreffende de uitvoering van het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens (Uitvoeringswet verdrag chemische wapens) (23911)Pagina 4269-4269
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie (opname van een tegemoetkoming voor huishoudens die de effecten van maatregelen in de kinderbijslag ondervinden) (24079); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie en wijziging van de wet van 21 juni 1989 tot aanpassing van de Wet individuele huursubsidie naar aanleiding van de voorstellen van de commissie tot vereenvoudiging van de loonbelasting en de inkomstenbelasting (24091)Pagina 4279-4306
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 19 november 1992, PbEG 1992, L 346/61 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom (23247), en over de motie-O.P.G. Vos over tijdschriften in leesportefeuilles (23247, nr. 31)Pagina 4268-4269
Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat over het verdrag chemische wapens, te weten: de motie-Van den Doel c.s. over evaluatie van de extra regelgeving (23910, R1515 en23911 , nr. 7); de motie-Roethof c.s. over extra inspanningen om de vernietiging van chemische wapens op het grondgebied van de voormalige Sovjet-Unie te realiseren (23910, R1515 en 23911, nr. 8)Pagina 4270-4270

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Wijziging van de Wet individuele huursubsidie (opname van
een tegemoetkoming voor huishoudens die de effecten van maatregelen in de
kinderbijslag ondervinden) (24079);
 
 
 het wetsvoorstel
Wijziging van de Wet individuele huursubsidie en wijziging van de wet van
21 juni 1989 tot aanpassing van de Wet individuele huursubsidie naar aanleiding
van de voorstellen van de commissie tot vereenvoudiging van de loonbelasting
en de inkomstenbelasting (24091).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! Het is een wat ruwe overgang, maar wij moeten maar weer verder
gaan met de behandeling van de wetsvoorstellen inzake IHS. Wat het voorstel
over de kindertabel betreft, hecht ik eraan naar aanleiding van de discussies
in eerste termijn erop te wijzen dat er natuurlijk wel een verschil is tussen
een generiek ingrijpen in de hoogte van de kinderbijslag enerzijds en specifiek
compenseren anderzijds. Het achterwege laten van de compensatie lost niet
het probleem op van de algehele bezuinigingen op de kinderbijslag en er wordt
ook niets opgelost met het enigszins terugdraaien van die bezuinigingen. Kortom,
wij moeten die twee dingen niet door elkaar halen. Wij hebben het hier louter
over een relatief geringe compensatie op een groot bedrag aan bezuinigingen.
Ik wijs er ook op dat er ten tijde van het regeerakkoord gesproken is over
het enigszins compenseren van de financieel kwetsbaren. Dat is altijd een
vrij ruime groep geweest.
 
 Verder wil ik nog stilstaan bij de twee amendementen van de heer Van Middelkoop.
Na de woorden van de heer Van Middelkoop en van de staatssecretaris heb ik
geen bezwaar tegen overname van het amendement op stuk nr. 7. Dan kom ik bij
het amendement op stuk nr. 6 over een differentiatie naar kinderaantal. Het
doet mij deugd dat dit amendement budgettair neutraal is. Inderdaad is in
de inbreng van mijn fractie gesteld dat wij een nogal grove maatregel voorgeschoteld
kregen. Ik begrijp uit het antwoord van de staatssecretaris dat hij met het
doorvoeren van deze wijziging wil wachten tot begonnen wordt met de evaluatie
van het instrumentarium IHS. Als dat gebeurt, ontstaat de heel ongelukkige
situatie, waarin de betreffende huishoudens het eerste jaar ƒ 300 krijgen
en het tweede jaar verschillende bedragen, waarbij sommigen minder krijgen
dan het jaar daarvoor en anderen meer. Mijn conclusie is: je doet het wel
of je doet het niet. Ik ben overtuigd van de noodzaak om het wel te doen.
Ik steun derhalve het amendement op stuk nr. 7.
 
 Dan kom ik bij het wetsvoorstel over de aanpassingen op diverse fronten.
Het verheugt mij dat wij van dag tot dag op de hoogte gehouden worden van
het voortschrijdend inzicht aan de kant van de PvdA in hoe de IHS-regelgeving
in elkaar zit. Wij zijn nu bij het hoofdstuk beland dat over fiatteringen,
kwaliteitskortingen en maximale huurgrenzen gaat. Ik geef direct toe dat de
bestudeerbaarheid van de IHS- regelgeving nogal wat te wensen
overlaat. Het is dus begrijpelijk dat de inzichten soms wat laat komen. Nu
ligt er dus een aantal voorstellen, naast hetgeen in het wetsvoorstel wordt
voorgesteld, op het gebied van aanpassingen die betrekking hebben op indexering
en aanpassingen van enerzijds de kwaliteitskorting en anderzijds de fiatteringsgrens.
Mijn stelling is dat als je op enig moment ontdekt dat er iets mis is in de
IHS-regelgeving, wat geen uitstel duldt, maar acuut gerepareerd moet worden,
dan moet je dat zeker niet laten. Vandaag zijn er onderwerpen aan de orde
waarvan men zich zeker kan afvragen of enige aanpassing nodig is. Mijns inziens
moeten deze onderwerpen echter bekeken worden in het grote geheel van de IHS-regelgeving.
Op dat moment moet je er uitspraken over kunnen doen, al was het maar, niet
in de laatste plaats, omdat je te maken hebt met eventueel hogere uitgaven.
In principe is natuurlijk alles mogelijk, al helemaal als gedacht wordt aan
verschuivingen binnen de begroting voor volkshuisvesting. Ik doe dat echter
liever in een totaal afwegingskader, waarbij ik de mogelijkheid heb om te
bezien welke andere wensen er wellicht op het gebied van de volkshuisvesting
leven. Ik vind dat je hierop pas zinnig kunt terugkomen, als je het hele pakket
hebt gezien. Ik zal amendementen van die strekking dus niet steunen.
 
 Dan mijn eigen vraag over de maximale huurgrens. Ik begrijp de uitleg
die de staatssecretaris hierover geeft. Ik ben overtuigd van de redelijkheid
van zijn argumenten dat er nogal wat bezwaren kleven aan het eindeloos verhogen
van die maximumgrens. Het is natuurlijk ook niet wenselijk dat te veel mensen
ineens uit de IHS gaan "rollen" zonder dat ze hier zelf iets aan kunnen doen.
Maar nogmaals, ik denk dat je dit soort afwegingen pas kunt maken als je het
algehele instrumentarium bekijkt. Ik zal dus ook het amendement van de PvdA
over dit onderwerp niet kunnen steunen.
 
 De heer Poppe heeft voorgesteld om besluiten die genomen zijn ten tijde
van de behandeling van de balansverkorting alvast te verzilveren voor het
aanstaande jaar. Hij stelt daarbij ook een licht verschil voor in de terminologie
die hierbij gehanteerd wordt. De staatssecretaris heeft mij overtuigd dat
wij hier in de eerste plaats met een lichtelijk afwijkende uitspraak van doen
hebben. In de tweede plaats geldt ook hier weer dat je dit soort voorstellen
pas kunt bekijken als je het gehele IHS-instrumentarium hebt bekeken. Ik vind
het niet opportuun om dat nu ineens naar voren te halen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het gaat om een heel duidelijke zaak. Er zijn
mensen die – naar mijn mening volstrekt onterecht – een hogere
huurverhoging ervaren dan er feitelijk is. Dat moet bijgespijkerd worden.
Dit kun je niet laten voortbestaan, zeker niet omdat deze mensen al het grootste
deel van hun inkomen hieraan betalen. Je hoeft dan niet te wachten tot een
werkgroep klaar is. Het kan nu.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Je kunt de percentages natuurlijk vergelijken, maar u heeft het natuurlijk
over een huurverhoging op het verlaagde niveau, dus nadat de IHS opgetreden
is. Je moet dan een goede reden hebben om te zeggen dat ook dit percentage
helemaal niet mag afwijken van het percentage dat bruto gehanteerd wordt.
De heer Poppe heeft mij er niet van overtuigd waarom hier geen tiende procent
tussen zou mogen zitten. Ik zie daarom niet hoe ik dit nu zou kunnen steunen,
nog los van het feit dat dit geld zou kosten en de heer Poppe mij niet heeft
aangetoond dat hij hier geld voor heeft.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Als het om tiende procenten zou gaan, kun je nog op je hoofd krabben,
maar het gaat om veel meer. Het gaat erom dat mensen 4% huurverhoging wel
eens als 6% kunnen ervaren. Dat is ruim 2% meer. Op een minimuminkomen of
op een laag inkomen is dat een hoop centen, zeker omdat het elke maand terugkomt.
Daar heb ik het over. En dat kan gewoon rechtgezet worden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Ik heb het net ook al gezegd. Bij de voorgaande besprekingen over de IHS
die een soortgelijk karakter hadden, is er afgesproken dat er gekeken gaat
worden bij de herijking van het hele instrument of zoiets moet gebeuren, afgezet
tegen eventuele andere behoeften die ook in dezelfde huursfeer leven en die
wellicht nog eerder tegemoetkoming verdienen dan het probleem dat de heer
Poppe nu schetst. Ik vind het dus niet goed om nu dat ene aspect eruit te
lichten en de rest dan maar weer over te laten aan die discussie straks. Dat
is onevenwichtig. Ik kan dat niet voor mijn rekening nemen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 D66 is er toch niet voor om een onevenwichtige situatie te handhaven?
Want als de een de 4% als meer ervaart dan de ander, is dat een onterechte
situatie. Het is een onbedoeld effect van de tabellen. Trek dat recht. D66
is er toch geen voorstander van om onrecht te laten voortbestaan als je het
al hebt gesignaleerd? Ik heb het gesignaleerd. Ik heb de werkgroep daar niet
meer voor nodig.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 U heeft het over onrecht dat niet van de ene dag op de andere is ontstaan.
We hebben met zijn allen afgesproken dat het goed is om hiernaar te kijken.
Daar houden we ons aan.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Helaas zit ik nog niet zo lang in de Kamer. Anders hadden wij dat eerder
aan de orde kunnen stellen. Ik stel het nu aan de orde. D66 wil het op een
nog langere baan schuiven. Ik vind dat onterecht. Als het al zo lang duurt,
doe dan een keer iets.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Zoals ik al zei, voorzitter, geldt voor alle voorstellen waarover ik het
net had, als belangrijk probleem toch ook het niet zomaar beschikbaar zijn
van gelden om al die intensiveringen zonder meer te kunnen plegen.
 
 Ik schrok een beetje van de uitspraak van de staatssecretaris. Hij zei
dat de voorstellen er in oktober wel zouden liggen. Toen ik hem vroeg of we
niet alles voor één jaar zouden moeten regelen omdat we toch
gaan heroverwegen, suggereerde hij enigszins dat het per 1 juli volgend jaar
misschien niet allemaal geregeld is. Ik zou graag nog een keer heel duidelijk
bevestigd zien dat wij als Kamer in staat zijn om voor de nieuwe ronde inzake
de IHS wel degelijk alles overwogen en besloten te hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording. Hij heeft
 terecht mijn enigszins gedetailleerde vragen over wetsvoorstel
24091 inzake de aanpassing van de parameters in een cluster beantwoord. Ik
wilde daarmee aangeven tot welke verschillen ook het aangepaste systeem kan
leiden. Ik ben hem dankbaar dat hij dit onderkent. Ik heb begrepen dat hij
deze problematiek bij de herijking van het gehele instrument zal betrekken.
Hij heeft namelijk gezegd dat de interdepartementale werkgroep hierop verder
zal studeren.
 
 Mevrouw Giskes heeft over de ingediende amendementen op wetsvoorstel 24091,
samenvattend, gezegd dat je binnen het systeem kunt blijven oprekken, maar
dat je niet ontkomt aan de vraag of het niet in zijn totaal moet worden bezien.
Dat is een belangrijk punt. Het is noodzakelijk om dat op korte termijn te
doen, want er zijn nogal indringende vragen op dit punt gesteld.
 
 Voorzitter! Over de invoering van de kindertabel heb ik nog enige indringender
vragen. Het viel mij van de coalitiepartijen op dat de D66-fractie met nadruk
heeft gesteld dat het hier "gedram" betrof – ik denk dan van de PvdA-fractie –
in de zomer. De VVD-fractie heeft met nadruk gesteld dat de compensatie via
de systematiek van de IHS is ingebracht door de PvdA-fractie. Ik vraag mij
hierbij het volgende af. Hadden de beide andere coalitiepartijen andere oplossingen
voor ogen, wellicht binnen het kinderbijslagsysteem? Heeft de PvdA-fractie
door het blijkbaar nogal indringend inzetten op compensatie via de systematiek
van de IHS, belemmerd dat wellicht voor een betere oplossing is gekozen? Door
de keuze voor de systematiek van de IHS beperkte men in feite de mogelijkheden.
Ik denk dat het best wel eens zo gegaan kan zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Is het niet leuker om in het kader van het "sport en spel" de amendementen
van de Partij van de Arbeid te steunen? U doet dan iets voor de mensen waar
het om gaat.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Het is interessant dat u amendementen indient op wetsvoorstel 24091 om
de mensen om wie u zich zorgen maakt, te steunen, maar als het om de invoering
van de kindertabel gaat, is het ineens een groep die daarbuiten valt. Omdat
de PvdA-fractie een veel te beperkte oplossing voor ogen had, kan het best
wel eens zo zijn dat juist de PvdA-fractie belemmerend heeft gewerkt ten aanzien
van het vinden van een oplossing buiten het systeem van de volkshuisvesting.
 
 Mijn kernbezwaar blijft het invoegen van de kindertabel in de IHS. De
staatssecretaris heeft mij op dat punt niet overtuigd. Hij zegt in feite:
hier sta ik en ik kan niet anders. Hij had er echter voor moeten zorgen, hier
niet te staan zoals hij hier nu staat. Hij had een oplossing moeten vinden.
Hij had tegen de staatssecretaris van Sociale Zaken kunnen zeggen dat hij
zijn probleem zelf maar op moest lossen. Of hij had akkoord kunnen gaan met
het voor een deel oplossen van het probleem, met daarbij de eis dat ook voor
eigenaar-bewoners of voor vergelijkbare groepen een oplossing gevonden moest
worden. Het gaat naar mijn mening in dit geval om "en/en". De opmerking "hier
sta ik en ik kan niet anders" komt op mij, wat dat betreft, niet zo sterk
over. De staatssecretaris van Volkshuisvesting zei dat het argument van die
gelijke behandeling van twee groepen hem niet zo aansprak. Ik heb een staatssecretaris
van Sociale Zaken dat ook eens horen zeggen rondom een bepaald onderwerp.
Die heeft het geweten! Het gaat om artikel 26 BuPo. Als je die inmiddels ex-staatssecretaris
's nachts wakker maakt en je zegt "artikel 26 BuPo", dan gruwelt hij nog.
Ik wil voorkomen dat deze staatssecretaris van Volkshuisvesting gaat gruwelen
van artikel 26 BuPo. Onderschat dat probleem niet!
 
 Voorzitter! De staatssecretaris zegt over de compensatie voor de niet
bereikte groep van financieel kwetsbare huishoudens: mensen, het spijt me,
ik kan niet anders. Ik heb echter van de PvdA begrepen dat zij toch van mening
is dat er iets moet gebeuren. Ik heb de eer, mede namens een aantal collega's
de Kamer een concept-uitspraak voor te leggen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat wetsvoorstel 24079 slechts een beperkt bereik heeft
als het gaat om compensatie van de gevolgen van de aanpassingen van de Algemene
kinderbijslagwet per 1 januari jongstleden;
 
 verzoekt de regering vóór het zomerreces maatregelen te
ontwikkelen om de niet bereikte groep van financieel kwetsbare huishoudens
alsnog te compenseren,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Biesheuvel, Stellingwerf, Van
den Berg, Poppe, Sipkes en Van Middelkoop.
 
 Zij krijgt nr. 8 (24079).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording van datgene
wat wij in eerste termijn hebben gezegd, al had ik wel de indruk dat hij dat
af en toe met iets te veel verve probeerde te doen. Ik denk dat dat een betere
zaak waardig zou zijn. Toen hij op een gegeven moment zei dat hij uitgedacht
was, vreesde ik even dat het land in gevaar was. Dat bleek later wel mee te
vallen, hetgeen onder meer bleek uit zijn bereidheid om mijn amendement op
stuk nr. 7 over te nemen. Als u het mij zou vragen, voorzitter, – en
dat zal stellig een keer gebeuren – dan zal ik zeggen dat ik tegen zo'n
overname geen enkel bezwaar heb. Ik heb het ingediend met een gegeven toelichting.
Ik zal er nu niets meer over zeggen, want anders ontstaan er weer misverstanden.
Ik wil er verder geen politisering meer over hebben.
 
 Ik kom te spreken over het amendement op stuk nr. 6. Als de staatssecretaris
mij de zekerheid zou kunnen geven dat wij het volgend jaar voor een langere
periode zouden kunnen repareren, dan zou daarover te onderhandelen zijn. Die
zekerheid kan de staatssecretaris echter niet geven, omdat hij natuurlijk
ook te maken heeft met het resultaat van de werkgroep. Die werkgroep is ingesteld
met het oog op vereenvoudiging. Het is vrij waarschijnlijk dat zij met betrekking
tot de kindertoeslag conclusies zal trekken, die ertoe zullen leiden dat die
toeslag geen lang leven beschoren zal zijn.
 
 Na het verschijnen van het rapport van de werkgroep krijgen wij ongetwijfeld
een discussie in de Kamer, enzovoorts, enzovoorts. Dat betekent
dat wij na twee, drie of misschien wel vier of vijf jaar met nieuwe wetgeving
te maken hebben, en dus met een wat meer vereenvoudigde IHS-regeling. Die
periode van twee tot vijf jaar is de moeite waard om mijn amendement te handhaven.
De staatssecretaris zei ook nadrukkelijk in antwoord op een vraag van mevrouw
Giskes dat het zeker geen wetsvoorstel voor één jaar kan zijn.
Ik denk dat het echt wel voor een aantal jaren zal gelden. Dan is handhaving
van het amendement zeer zinvol.
 
 Ik hecht eraan, nog even mijn waardering uit te spreken voor de "straighte"
manier waarop mevrouw Giskes dit punt heeft aangepakt. Ik heb inderdaad geappelleerd
aan haar opmerkingen ter zake van dit punt, die zij heeft gemaakt in het verslag.
Ik waardeer het dat zij hier en nu haar standpunt over het amendement al kenbaar
heeft gemaakt. Daarbij is het natuurlijk ook nog eens mooi meegenomen dat
het een positief standpunt was.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn uitvoerige pogingen
om dit wetsvoorstel te verdedigen. Het was een betere zaak waardig geweest.
Ik kan niets anders zeggen dan dat, ondanks zijn pogingen, de antwoorden toch
uitermate onbevredigend geweest zijn. Het komt er eigenlijk op neer dat de
staatssecretaris bij herhaling heeft gezegd dat het hem spijt, dat het voorstel
er nu eenmaal ligt, dat het in het regeerakkoord afgesproken is, dat men erover
heeft nagedacht, dat men alle alternatieven de revue heeft laten passeren
en dat het kabinet op dit moment niets beters weet. Het denken, zeker over
de groep die buiten de maatregelen valt, is gestopt. Iets anders dan de kindertoeslag
is en kan niet aan de orde zijn bij de individuele huursubsidie. Vervolgens
wordt het aan de oppositie overgelaten om een alternatief te bedenken. Dat
is toch wel het vreemde aan het geheel!
 
 Een en ander komt erop neer dat 1. het kabinet een verkeerd besluit neemt
ten aanzien van de bezuinigingen op de kinderbijslag, 2. op grond van dat
besluit een verkeerde reparatie gaat toepassen en 3. tegen diegene die aangeven
dat het kabinet een verkeerd besluit heeft genomen, zegt dat men dan maar
met een betere oplossing moet komen. Ik ben er nog steeds niet aan gewend
dat het in de politiek niet altijd over logische zaken gaat. Het meest logische
is toch om bij het begin te beginnen en aan te geven dat het eerste besluit
een verkeerd besluit is geweest.
 
 Ik vind dan ook dat wij helemaal naar het begin terug moeten. Men mag
en kan nooit zeggen dat het denken hier stopt. Er valt immers een groep buiten
de boot. Daarbij is men er nog trots op dat een deel van de gedupeerden gecompenseerd
kan worden. Vandaar dat ik de motie van collega Biesheuvel medeondertekend
heb. Ik vind ook dat het kabinet gewoon door moet gaan met denken en misschien
moet overgaan op herbezinnen. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald!
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording.
Het is niet makkelijk om iets te moeten verdedigen waar je zelf niet echt
in gelooft. Ik heb althans niet de indruk dat de staatssecretaris enthousiast
is over het voorstel betreffende de kindertabel. Ik heb daar alle begrip voor.
De staatssecretaris is het slachtoffer van de politieke constellatie. Hij
moet het voorstel nu verdedigen en hij doet dat loyaal. Ik heb daar op zich
respect voor. Hij doet het echter beslist niet overtuigend. Hij zal ook wel
niet veronderstellen dat zijn verdediging van het voorstel de tegenstanders
daarvan kan overtuigen.
 
 Er is in feite maar één conclusie mogelijk en dat is dat
het oorspronkelijke besluit over de aanpassing van de kinderbijslag niet deugt.
Vervolgens kun je op alle mogelijke manieren proberen om naar compensatie
te zoeken. Als dat niet lukt, moet je terug naar af. Je moet dan concluderen
dat het oorspronkelijke beleidsuitgangspunt niet in orde is. Dat heb ik de
staatssecretaris echter niet horen zeggen. Dat mag misschien ook niet van
hem verwacht worden, gezien zijn eigen politieke verantwoordelijkheid. Het
is echter wel de enige te trekken conclusie. Als de staatssecretaris zegt
dat er geen alternatieven zijn aangedragen, vind ik dat een goedkoop verwijt
aan de Kamer. Ik vind dat wij terug moeten naar het moment van de oorspronkelijk
beslissing. Daar is het probleem begonnen. Alleen zo is een oplossing op een
goede en effectieve manier bereikbaar en dus niet langs de weg van deze staatssecretaris.
Dat is het grote probleem.
 
 Dat betekent overigens niet dat mijn fractie in de uiteindelijke afweging
zal besluiten tegen het wetsvoorstel te stemmen. Wij vinden het geen goed
wetsvoorstel. In dit opzicht geldt voor ons echter de spreuk: "Beter een half
ei dan een lege dop." Daarmee wordt de helft van de mensen gecompenseerd op
dit moment, hoe slecht dat ook is. Ik ben van mening dat het denken op dit
punt niet moet worden stilgezet. Vandaar onze steun aan de motie-Biesheuvel
om de regering te vragen te bekijken hoe het beter kan en niet op dit moment
te stoppen. De verantwoordelijkheid moet ook bij het kabinet liggen. Binnen
het kader dat er nu ligt, zullen wij het amendement van collega Van Middelkoop
uiteraard gaarne steunen. Dat heb ik in eerste termijn al gezegd.
 
 Over het andere wetsvoorstel heb ik inhoudelijk geen vragen. Wel constateren
wij dat collega Duivesteijn op dit punt een aantal interessante amendementen
heeft ingediend. Op zich liggen daar reële problemen achter. Mijn fractie
vindt echter dat dit meer technische wijzigings- en vereenvoudigsvoorstel
niet het goede kader is om deze vrij ingrijpende voorstellen te bespreken.
Wij vinden dat deze zaken terug moeten komen bij de integrale herijking van
het beleid. Volgens mijn fractie zou dat een drieslag moeten zijn: beleid,
wetgeving en budget. Alle drie de zaken zullen, naar ik aanneem, aan de orde
komen bij de heroverweging, als de commissie klaar is met haar werk. Dat wordt
een vrij ingrijpend debat en dat leidt mij tot mijn laatste vraag.
 
 Hoe ziet de staatssecretaris de timing daarvan? Hij zegt nu wel dat de
werkgroep in oktober klaar zal zijn en dat het resultaat heel snel daarna
in de Kamer kan zijn, maar ik neem aan dat dan nog vrij ingrijpende besluitvorming
volgt. Het voorstel komt in de ministerraad en wellicht zullen adviesinstanties
zich erover moeten buigen. Wij moeten ervoor oppassen dat het zo lang zou
duren dat wij volgend jaar in bepaalde tijdsklemmen terechtkomen. Ik vraag
 de staatssecretaris om tijdig een goed traject op te zetten
en dat aan de Kamer te melden, opdat wij weten waar wij aan toe zijn. De zaken
die verder in dit debat aan de orde zijn geweest, moeten in dat kader terugkomen.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! De staatssecretaris is tamelijk uitvoerig en op
de van hem bekende wijze ingegaan op de opmerkingen die de Kamer heeft gemaakt.
Ik kan niet zeggen dat ik er met groot enthousiasme naar heb geluisterd. Ik
ga vooral in op de amendementen die ik zelf heb ingediend en op de aangekondigde
motie.
 
 Naar mijn gevoel maakt de staatssecretaris de zaken onnodig heel principieel.
Zijn reactie op mijn opmerkingen is misschien zelfs buitengewoon koppig te
noemen. Het gaat mij er simpelweg om dat een aantal mensen gedupeerd worden
als gevolg van het vrijere huurbeleid, en wel in toenemende mate. De Kamer
kan daar kennis van nemen; dat is natuurlijk best, maar het is onze verantwoordelijkheid
om na te gaan of er iets aan kan worden gedaan. Als dit daarvoor niet het
moment is, wanneer is dat moment er dan wel? Ja, over een jaar, dan praten
wij over een mogelijkerwijs meer ingrijpende, meer fundamentele regeling voor
de individuele huursubsidie.
 
 Het belangrijkste argument is voor mij de bovengrens die wordt gehanteerd
in de huursubsidieregeling. Ik citeer uit een artikel in de Haagsche Courant
van 18 februari 1995, waarin sprake is van Beter Wonen; een corporatie die
goed wonen mogelijk maakt: "Als Beter Wonen vorig jaar de huren niet met 5,5%
maar net als andere woningbouwverenigingen met 4% had verhoogd, had ik wellicht
gewoon in mijn eigen huis kunnen blijven wonen."
 
 Dat is toch eigenlijk heel vreemd. Waar gaat het om? Het gaat om een behoorlijk
grote groep van vaak oudere mensen die al 20 of 25 jaar in een huis wonen,
dat eigendom is van een particuliere verhuurder. Zij zijn geconfronteerd met
een reeks huurverhogingen en komen als gevolg daarvan op een bepaald moment
uit op de bovengrens die de staatssecretaris heeft geformuleerd. Dat is de
bovengrens die op dit moment nog ƒ 963 bedraagt, als ik mij niet vergis,
maar ik laat mij graag corrigeren. Door die voortdurende huurverhogingen worden
zij als het ware uit hun woning gestoten. Mag ik dan van de staatssecretaris
een klein beetje begrip verwachten voor het onwenselijke van die situatie
en dat hij dit als volkshuisvester als een serieus vraagstuk opvat? Ik neem
tenminste aan dat hij ook vanuit die verantwoordelijkheid opereert.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Ik ben enigszins in verwarring. Ik heb de staatssecretaris daarstraks
gevraagd of het verschijnsel waarover de heer Duivesteijn spreekt, namelijk
dat de mensen uit de IHS lopen, te wijten is aan de huursombenadering, dus
aan de nieuwe huurregelgeving. De heer Duivesteijn schrijft er nu alles aan
toe, maar het antwoord van de staatssecretaris was "nee". Ik begrijp van de
heer Duivesteijn dat hij wel een koppeling ziet en hoor dus graag hoe dat
zit.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Van de staatssecretaris, neem ik aan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Van de staatssecretaris heb ik al een antwoord. Nu wil ik van u weten
waarom het wel een gevolg is van de nieuwe huurregelgeving.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Op het moment dat je ieder jaar een huurverhoging krijgt, kom je een keer
boven ƒ 963 uit. Zo simpel is het.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Huurverhogingen hadden wij al ieder jaar. Ik vraag wat het nieuwe is.
Wat is er veranderd waardoor het probleem nu andersoortig is dan vorige jaar?
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 De huursombenadering staat in de komende jaren grotere huurverhogingen
toe, die wij als Kamer niet kunnen beïnvloeden. Laat ik een voorbeeld
uit de praktijk geven. Een particuliere verhuurder, een pensioenmaatschappij,
belegt in woningen en heeft in haar contracten opgenomen dat huurders per
definitie akkoord gaan met de maximale huurverhoging die van de rijksoverheid
opgelegd mag worden. De huren worden dan versneld omhoog gejaagd, waardoor
de huurders op een eerder moment geen recht meer hebben op individuele huursubsidie.
Als u van de praktijk op de hoogte bent, weet u zich dat dit zich op tal van
plaatsen in het land voordoet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Het zal u wellicht verbazen, maar ook ik ben lichtelijk op de hoogte van
de praktijk. Ik heb dan ook niet voor niets net aan de heer Tommel gevraagd
of het daaraan ligt. Ik kreeg toen het antwoord dat het daar niet aan ligt
en, sterker nog, dat er zelfs effecten zijn waardoor het niet gebeurt. Ik
wil helderheid in de discussie om mijn mening te kunnen bepalen. Graag hoor
ik van u of toch van de heer Tommel hoe het echt zit.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 U kunt zich voorstellen dat de huren van woningen die voor ƒ 700
worden neergezet, volgens het huurregime dat in de afgelopen jaren gevoerd
is en dat in de komende jaren gevoerd wordt, versneld omhoog gaan. Bij leegkomen
mag bijvoorbeeld de maximaal redelijke huurprijs worden gevraagd. Er zijn
allerlei effecten die hierbij een rol spelen. Ik houd de praktijk aan. Mensen
die worden geconfronteerd met het feit dat zij boven de grens uitkomen, soms
zelfs maar met één gulden, kost het ƒ 350 als zij maximale
individuele huursubsidie krijgen.
 
 Ik vind dat wij als Kamer verantwoordelijk zijn voor dat soort problemen.
Wij laten die mensen van het ene op het andere moment uit de regeling vallen.
Wat is er verkeerd aan om daarvoor een correctie aan te brengen? Wij hebben
een verantwoordelijkheid voor deze groepen, die buitengewoon kwetsbaar zijn.
Op het moment dat iemand uit de regeling valt, valt de individuele huursubsidie
weg, maar kan hij op de huidige woningmarkt niet direct een goedkopere woning
vinden. Wij zijn er dus met elkaar medeverantwoordelijk voor dat mensen in
financiële problemen komen. Daar wil ik niet licht over praten. Daar
wil ik ook niet op een bestuurlijke manier over praten, door te zeggen dat
wij er misschien in het kader van een veel groter plan uitgebreid met elkaar
hierover kunnen discussiëren. Op het moment dat wij meer vrijheid creëren,
wordt dat effect versneld.
 
 Ik heb gezegd dat ik accepteer dat de huursubsidie gemaximaliseerd is.
Voor koopwoningen durven wij zoiets niet eens te bedenken
in deze Kamer. Iemand kan multimultimiljonair zijn en een pand van vele miljoenen
guldens hebben, maar de aftrek is maximaal geregeld. Nu gaat het over een
simpele huurder ergens in Zoetermeer en een fors aantal andere, en dan beginnen
wij een buitengewoon moralistische discussie met bestuurlijke argumenten.
Dat vind ik niet goed. Het gaat mij heel simpel om een vraagstuk dat er is.
Ik denk dat wij door middel van het aannemen van het ene amendement dit vraagstuk
kunnen oplossen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Ik zou de heer Duivesteijn hier graag een vraag over stellen.
Hij heeft een wezenlijk probleem aangesneden en ik heb gezegd dat ik het probleem
ook signaleer. Mijn vraag is alleen of hij het wetsvoorstel dat nu voorligt,
gezien het feit dat zijn amendement een tamelijk ingrijpende zaak is, het
aangewezen kader ervoor vindt. Zou hij het niet veel logischer vinden om dit
en ook het andere vraagstuk dat hij heeft aangesneden – dat op zich
ook terecht als probleem wordt genoemd – mee te nemen in de totale herijking
van het instrument? Hoort die discussie niet veel meer in dat kader plaats
te vinden?
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Ik kan mij voorstellen dat de indexering van de kwaliteitskortingsschijven –
dat zou ik op zichzelf willen overwegen – als het ware een wat meer
ingrijpende kwestie is, want dan grijp je in op de systematiek. Daar kan ik
mij iets bij voorstellen, hoewel ik het gevoel heb dat dit op zichzelf een
uitstekend moment is, waarbij de praktische bezwaren zoals deze geformuleerd
zijn van de kant van het kabinet, mij tamelijk onbegrijpelijk voorkomen. Iedereen
heeft wel eens contact met een bank gehad: je krijgt daar binnen een seconde
een uitdraai die aangeeft welke hypotheek wel of niet kan worden afgesloten.
Dat schijnt blijkbaar ineens niet te kunnen, wanneer het gaat om 4,5% op de
tabellen van... enz. Ik heb een buitengewoon onbevredigend gevoel bij een
dergelijke beantwoording.
 
 Het feit dat mensen uit de individuele huursubsidie lopen, vind ik veel
ingrijpender. Het ene is ingrijpend in termen van de systematiek; het andere
vind ik ingrijpend, wanneer het gaat om de individuele beleving. Als je niet
mee-indexeert, word je extra "gepakt", maar je hebt nog wel steeds individuele
huursubsidie. In die andere situatie is het zo dat mensen uitgestoten worden.
Ik vind dat wij dit die mensen niet zouden moeten aandoen. Iedereen kan dat
soort kranteartikelen tot zich nemen of krijgt dat soort brieven toegezonden.
Dan zeg ik: dat is geen principiële wijziging; het is ook geen ingrijpende
wijziging en daarbij praten wij ook niet over gigantische aantallen.
 
 Als het dan gaat om het financiële effect, merk ik het volgende op.
Als gevolg van de maatregelen die in de afgelopen jaren zijn genomen, is het
zo – ik kan klaarblijkelijk wat exacter reageren dan de staatssecretaris –
dat wij in 1992 een overschot hebben van 120 mln., in 1993 een overschot van
157 mln. en in 1994 een overschot van 237 mln. De verklaring daarvoor is op
zichzelf heel eenvoudig; ik heb dit van de directeur-generaal volkshuisvesting
op een keurig papiertje toegezonden gekregen. De verklaring is dat wij op
tal van punten de IHS-regeling in de afgelopen jaren verscherpt hebben. Op
zichzelf is dat niet een dramatisch vraagstuk. Wij hebben de controle vergroot.
De inkomensontwikkeling voor ouderen is bijvoorbeeld positiever, waardoor
het effect in de sfeer van de individuele huursubsidie is meegevallen. Met
andere woorden: binnen dit geheel is het mogelijk om een knelpunt dat wij
niet ervaren, maar dat mensen individueel op een tamelijk dramatische manier
ervaren – een klein vraagstuk dat voor mensen een heel groot vraagstuk
is – op te lossen zonder dat dit leidt tot financieel dramatische situaties.
 
 Nu, ik zou aan de Kamer, maar eigenlijk meer in de richting van de staatssecretaris,
willen vragen om dat vraagstuk op te pakken en te kijken hoe wij dat door
middel van het amendement kunnen oplossen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! De heer Duivesteijn is kennelijk niet alleen heel goed op
de hoogte, maar verkeert ook nog in hoge kringen, met brieven van de directeur-generaal.
Ik zou graag van hem een reactie willen op het antwoord van de staatssecretaris,
dat er zelfs een matigend effect uitgaat van het bestaan van een maximumgrens
op de huurverhogingen.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Ja, maar een matigend effect op wiens kosten? Stel, u zit in een woning
met een huur van ƒ 900...
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Zijn stelling is dat de verhuurder geneigd zal zijn eronder te blijven.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Ik heb begrepen wat de staatssecretaris zei en ik begrijp dus ook uw vraag.
Ik stel derhalve de retorische vraag: op wie heb je een matigend effect? Wij
krijgen de situatie dat iemand een huur heeft die tegen die grens aan zit.
Betrokkene wordt als gevolg van de huurverhoging geconfronteerd met het feit
dat hij buiten die grens valt...
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Dat is nu precies wat ik vraag. Ik vraag u namelijk te reageren op de
stelling van de staatssecretaris, dat dat nu net niet zal gebeuren, maar dat
het voor de verhuurder interessanter zal zijn om op of net onder die maximale
huurgrens te blijven zitten.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Wij passen de tabellen aan met 4,5%. Wij kunnen huurverhogingen verwachten
van 6%, in de komende jaren waarschijnlijk oplopend tot 7,5%. Daarin zit een
van de kernpunten. Op sommige corporaties zal dit misschien een matigend effect
kunnen hebben, dat ze denken: laten wij ervoor zorgen dat de woningen binnen
de sfeer van de individuele huursubsidie blijven. Dus zullen ze op dat punt
minder huurverhoging in het kader van de huursombenadering doorvoeren.
 
 De tragiek is alleen dat heel veel verhuurders dat niet doen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Over het algemeen hebben wij het niet over corporaties als wij het over
dit soort huren hebben. Het zal dus vooral gaan om particuliere verhuurders,
die niets met huursombenaderingen van doen hebben. Ik vraag dus alleen een
reactie op de stelling dat het bestaan van zo'n maximumhuurgrens, die het
voor mensen dankzij de huursubsidie interessant en mogelijk maakt überhaupt
dat soort huren op te brengen, een matigende invloed heeft op het al dan niet
gebruik maken van de ruimte die zit in huurverhogingen. Weliswaar
mogen de verhuurders tot 6% gaan, maar gezien die maximumgrens gaan ze maar
tot 4,5%. Op die stelling hoor ik graag een reactie.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Mevrouw Giskes, ik heb het over mensen die uit de individuele huursubsidie
gejaagd worden als gevolg van het feit dat er een grens is. Dan kunt u op
een bepaald moment in abstracto redeneren of er een matigende invloed zou
kunnen uitgaan op het gedrag van verhuurders. Maar dat geldt wel voor de één
en niet voor de ander. Ik vind interessant, en ik neem aan dat dat voor u
ook belangrijk is, dat mensen in deze situatie gedupeerd worden, dat zij schade
lijden, dat zij uit hun bestaande woonomgeving gehaald moeten worden. Dan
haal ik het rapport aan van het Sociaal en cultureel planbureau, waarin valt
te lezen dat het belangrijk is dat wij met elkaar trachten een sfeer van ruimtelijke
segregatie tegen te gaan. Ook tijdens het bruteringsdebat en tijdens de begrotingsbehandeling
hebben wij daar uitgebreid over gesproken. Dit is een van die maatregelen
waarmee je als het ware die segregatie kunt tegengaan, door mensen niet versneld
uit hun situatie te halen en als het kàn, zelfs in hun situatie te
laten, de situatie waarin zij zelf willen blijven zitten. Onderzoeken wijzen
uit dat mensen emotioneel gesproken heel moeilijk verhuizen. Dus denk ik dat
die matigende invloed misschien wel voor een corporatie her en der zal kunnen
gelden, maar zeker niet algemeen zal gelden.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Misschien mag ik hier nog een vraag aan koppelen. Zou dat dempende effect
wellicht niet alleen in die situaties kunnen optreden wanneer er geen schaarste
is op de woningmarkt? Bij schaarste zullen woningverhuurders er absoluut geen
probleem mee hebben om de huurprijzen toch maar te laten stijgen. Ik denk
dus dat het met schaarste samenhangt.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Voor corporaties geldt vaak dat ze hun eigen verhuurbaarheid in de gaten
houden. Dat betekent dat ze een voorkeur hebben hun woningen binnen de sfeer
van de individuele huursubsidie te houden. Het zal dus zeker een effect hebben,
maar dat wil niet zeggen dat het omgekeerde ook waar is. Ik heb het gewoon
over personen die gedupeerd worden. Zo eenvoudig is dat.
 
 En als u het algemene dempende effect van grote betekenis vindt, is dat
prima. Dan hebt u het dus over de budgettaire consequenties. Daar wens ik
D66 veel succes bij, maar dat is dan niet het beleid dat wij voorstaan als
het erom gaat op een fatsoenlijke manier met mensen om te gaan.
 
 Dus ik vind het belangrijk dat wij dat punt met elkaar trachten te regelen.
Ik kan mij nog enigszins voorstellen dat dat bij de indexering verder gaat.
 
 En wat die motie van de heer Biesheuvel betreft: ik vind dat de heer Biesheuvel
te veel een spel maakt van de kindertabel. Ik zal afzien van de motie met
betrekking tot de fiattering omdat de staatssecretaris op dat punt overtuigend
geantwoord heeft. Ik zou het interessant vinden als het CDA nog eens goed
naar mijn amendementen wil kijken. De mensen kunnen daaraan namelijk direct
iets hebben. Als het CDA zoveel belang hecht aan de effecten voor de burgers,
ben ik erg benieuwd of het dat soort punten serieus neemt. Wij zullen het
morgen merken.
 
 Ik ben het met de intentie van de motie eens, dat de regering de opdracht
moet krijgen te kijken naar oplossingen die voor de totale doelgroep gunstig
zijn. Er is gekozen voor déze oplossing omdat die op dit moment de
meest hanteerbare is. Iedereen die een betere oplossing heeft, graag. Wij
hebben erover nagedacht, maar wij hebben de oplossing niet gevonden.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! De staatssecretaris heeft de Kamer min of meer verweten geen
alternatieven te hebben voor de aanpassing van de huursubsidie die slechts
voor de helft van de doelgroep en voor 10% à 15% van de mensen die
erop achteruitgaan in verband met de korting op de kinderbijslag, compensatie
biedt.
 
 Dat verwijt slaat nergens op, zoals ik reeds per interruptie heb opgemerkt.
De fractie van de SP heeft bij het debat over de korting op de kinderbijslag
deze effecten al voorzien en aangegeven. Dat was voor ons toen een van de
redenen om tegen dat wetsvoorstel te stemmen. Als de staatssecretaris mij
en andere critici nu verwijt geen alternatieven te hebben, is dat de omgekeerde
wereld. Het enige echte verweer van de staatssecretaris is, dat de kinderbijslag
nu niet meer aan de orde is. Geen verweer dus! Vandaar dat wij de motie van
de heer Biesheuvel zullen steunen.
 
 Het enige echte alternatief is de korting op de kinderbijslag terug te
draaien. Het getuigt van verkokerd en kortzichtig denken – of niet denken –
als die conclusie vanavond hier niet getrokken kan worden. Het is immers van
de gekke dat er bezuinigd gaat worden op de kinderbijslag, men de wet daarvoor
wijzigt en dat vervolgens via allerlei ingewikkelde constructies probeert
te compenseren. Bezuinig dan niet op de kinderbijslag. Dat is handiger. Niemand
zal dit kunnen begrijpen.
 
 Voorzitter! In eerste termijn en tijdens interrupties heb ik vooral de
heer Duivesteijn van de Partij van de Arbeid bekritiseerd om de simpele reden
dat hij de negatieve gevolgen van het beleid van de voorgaande en de huidige
coalitie – in beide gevallen was zijn partij daarbij betrokken –
probeert bij te spijkeren. Op zichzelf is dat goed. Ik heb hem daarvoor bij
het bruteringsdebat geprezen. Maar ja, ik kan niet aan de gang blijven! Onze
verwijten treffen natuurlijk net zo hard de andere coalitiepartners: VVD en
D66. Ook zij zijn akkoord gegaan met de korting op de kinderbijslag zonder
gezorgd te hebben voor voldoende compensatie. Ook zij voeren het door het
vorige kabinet opgestarte sociale huisvestingsbeleid nu door. Daarover maken
zij zich, blijkbaar in tegenstelling tot de heer Duivesteijn, minder zorg
en minder druk over. Daarom hoop ik dat heer Duivesteijn dit keer zijn dappere
amendementen niet intrekt, zoals hij dat gedaan heeft met zijn goede motie.
Dat zou jammer zijn. Wij willen namelijk die amendementen steunen. Dat gold
ook voor de motie. Dat zou ook moeten gelden voor de coalitiepartners. Samen
uit, samen thuis, zo heb ik ook vanavond nog gehoord. Gebeurt dat niet, dan
zou er toch sprake moeten zijn van een probleem. De PvdA heeft het bij monde
van de heer Duivesteijn gehad over schade aan mensen en over gedupeerden.
Wij kunnen hier natuurlijk niet bewust mensen schaden en duperen.
De PvdA kan het toch niet accepteren als de coalitiegenoten de amendementen
van de heer Duivesteijn niet zouden accepteren. Ik hoor het wel.
 
 De staatssecretaris heeft het door mij ingediende amendement rigide genoemd.
Dat is het helemaal niet; het is alleen maar duidelijk. "Duidelijk" en "rigide"
moet de staatssecretaris niet verwarren. Het amendement is bedoeld om te voorkomen
dat de IHS-ontvangers per saldo een hogere huurverhoging krijgen dan de feitelijke
verhoging. Daar is niets rigide aan. Dat is gewoon een stelling; dat willen
wij. Zoals bekend, betalen de IHS-ontvangers nu al een groter deel van hun
inkomen aan netto huur dan niet-IHS-ontvangers. Daarom zou het zeer terecht
zijn dat de hele Kamer mijn amendement steunt.
 
 
 
 
 
 De heer Hoogervorst (VVD):
 
 Voorzitter! De heer Duivesteijn klonk nogal sceptisch over de motie van
de heer Biesheuvel, die de regering uitnodigt om nog voor het zomerreces met
nadere plannen te komen voor algehele compensatie. Ik kan mij voorstellen
dat de heer Duivesteijn daar sceptisch over is, want het voorstel van de kindertabel
komt natuurlijk nog uit de PvdA-fractie van de vorige regeerperiode. Vervolgens
heeft de PvdA dat ingebracht in het regeerakkoord. Dat is weliswaar gebeurd
met onze toestemming, maar toch op instigatie van de PvdA. Vervolgens heeft
de PvdA-fractie niet meegedaan aan de schriftelijke voorbereiding van dit
wetsvoorstel. Dat was toch een uitgelezen moment geweest om zelf alternatieven
aan te dragen. Ook tijdens dit debat heeft de PvdA-fractie geen verdere alternatieven
aangedragen. Als er ergens sprake is van een inspanningsverplichting om met
alternatieven te komen, lijkt mij die bij de PvdA zelf te liggen en niet zozeer
bij de staatssecretaris.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Ik denk dat ik de motie zal steunen.
 
 
 
 
 
 De heer Hoogervorst (VVD):
 
 Dan bent u niet erg consistent.
 
 Ik wil ingaan op de amendementen die de heer Duivesteijn heeft ingediend.
Gelukkig heeft hij de motie over de fiattering laten vallen. Dat was inderdaad
wel erg verstrekkend geweest. De staatssecretaris heeft gezegd dat de amendementen
niet alleen financieel ongedekt zijn, maar ook technisch onmogelijk zijn en
dat het een herhaling van zetten is van de discussie rondom de bruteringsoperatie.
Wij zijn hier eigenlijk bezig geweest met de zesde termijn van de bruteringsoperatie.
 
 De heer Duivesteijn noemde de staatssecretaris koppig. Ik ben blij dat
hij niet zo flexibel is als de heer Duivesteijn.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Zoëven is gezegd dat het wetsvoorstel geen schoonheidsprijs
verdient. Dat lijkt mij zacht uitgedrukt. "Imperfect" werd ook gebruikt, wat
"onvolkomen" betekent. Het dunkt mij dat dit verhullend taalgebruik is. Het
probleem zit natuurlijk veel dieper, want 100% compensatie voor de doelgroep
is een onmogelijk streven. Daarbij komt dat de IHS eigenlijk voor een verkeerd
doel is en wordt gebruikt. De heer Van den Berg heeft daar in eerste termijn
voldoende goede woorden over gezegd.
 
 Hoe dan ook, de oorspronkelijke inzet was verkeerd. De aantasting viel
niet te restaureren. De maatregel was dan wel imperfect, maar kon ook niet
anders dan imperfect zijn. De leuze "heer Bommel, verzin een list" schiet
hier dan ook gewoon te kort. Het gaat wat mij betreft dan ook niet aan dat
de staatssecretaris de Kamer verwijt niet met oplossingen te komen. Wanneer
de staatssecretaris het met zijn honderden ambtenaren al niet redt, hoe kan
hij ons dat dan vragen, laat staan verwijten? Ik denk dat hij te zeer zijn
onmacht van zich wil afschuiven en het probleem bij de Kamer wil leggen, maar
zo kan dat niet. Hij moet het ons niet vragen of verwijten, maar hij had zelf
de conclusie moeten trekken dat een adequate regeling op deze manier gewoon
niet te maken is. Niet wij hebben gevraagd om de korting van de kinderbijslag.
Ook wij hebben uiteindelijk niet de suggestie gedaan dat moet worden gecompenseerd.
De enige conclusie moet eigenlijk zijn dat de korting op de AKW te fors was
c.q. dat die ter discussie moet worden gesteld. Niemand is immers tot het
onmogelijke gehouden. Zie daar onze oplossing voor het probleem. Alleen, deze
oplossing wil de staatssecretaris niet horen. Hoe dan ook, het verwijt van
de staatssecretaris dat de oppositie een achterhoedegevecht voert, is inhoudelijk
natuurlijk een heel zwak argument. Eigenlijk is het geen argument. Het suggereert
hooguit dat de staatssecretaris zich in de voorhoede bevindt. Maar met een
zo kreupele regeling ter compensatie van financieel kwetsbare huishoudens
als die welke nu voorligt, zou iets meer bescheidenheid op haar plaats zijn
geweest.
 
 Ik heb in eerste termijn nog een vraag gesteld over de groep die niet
in aanmerking komt voor IHS: de eigenaar-bewoners. Zij zouden in aanmerking
kunnen komen voor compensatie via de woonkostentoeslag van de sociale dienst,
maar het is niet gezegd dat dit ook gebeurt. Ik heb de staatssecretaris gevraagd
of het niet goed is om de gemeenten nog eens op die mogelijkheid te wijzen.
In veel gevallen wordt immers geen gebruik gemaakt van de bestaande mogelijkheden
op dat punt.
 
 Tot slot kom ik op de amendementen van de PvdA-fractie. Het heeft er een
beetje van weg dat de PvdA-fractie een paar amendementen heeft ingediend die
het zicht misschien wat onttrekken aan het probleem op het andere punt. Dat
is misschien wat ver doorgedacht, maar ik had er enigszins dat gevoel bij.
Dat kwam met name ook door het feit dat in het verslag geen bijdrage van de
PvdA op dat andere punt te vinden was. Hoe dan ook, het ene amendement van
de PvdA zou ik een heel eind kunnen volgen als het gaat om het plotseling
uit de IHS vallen. Wat betreft het andere amendement, denk ik met de heer
Van den Berg dat het beter is om dat integraal te bekijken op de langere termijn.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Zoals al eerder aangekondigd moet ik nog vragen, of de Kamer er bezwaar
tegen heeft dat de regering het amendement-Van Middelkoop op stuk nr. 7 (24079)
overneemt.
 
 Naar mij blijkt, is er geen bezwaar tegen. Het amendement is derhalve
overgenomen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik dank de Kamer voor haar reactie in tweede termijn. Allereerst
kom ik weer op het wetsvoorstel met betrekking tot de kindertoeslag. Een aantal geachte afgevaardigden, te weten mevrouw Sipkes, de heer
Van den Berg, de heer Poppe en de heer Stellingwerf, heeft op dat punt de
spijker op zijn kop geslagen: de pijn zit 'm natuurlijk in de maatregelen
rond de kinderbijslag. Hun verzoek is direct aan mij gericht: staatssecretaris,
wilt u dat herstellen? Mijn antwoord daarop is heel helder: hierover is een
besluit genomen en daar kom ik niet op terug. Dat is dus op dit moment buiten
de discussie.
 
 Vervolgens is het de vraag of je het, gelet op de omstandigheid dat de
besluitvorming daarover heeft plaatsgevonden, verstandig vindt om te komen
tot een zo goed mogelijke compensatie voor de doelgroep, zijnde de mensen
met de laagste inkomens. Dat is waar wij hier voor staan. Als men op dat punt
constateert dat het wetsvoorstel niet iedereen bereikt, dan is dat juist.
Maar het bereikt toch nog altijd zo'n 50% à 60% van de doelgroep. Het
gaat dan nog altijd om een bedrag van structureel 80 mln. per jaar; ik doe
daar niet gering over. Als de heer Stellingwerf zegt dat hij daar niet voor
is, dan onthoudt hij de mensen die het echt nodig hebben, dat bedrag dat daarvoor
uitgetrokken is. Eerlijk gezegd, kan ik dat niet goed plaatsen. Ook als een
regeling imperfect is en niet voor 100% haar doel bereikt, kan ik niet goed
begrijpen dat je dan zegt: dan maar liever helemaal niks, dan maar niemand
wat. Dat begrijp ik niet goed.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Het is natuurlijk uiteindelijk een afweging. Maar ik heb ook
aangegeven dat wanneer je het probleem helemaal wilt omzeilen, je terug moet
naar de beginvraag. Dat gaf de staatssecretaris ook al impliciet aan, maar
voor hem is dat geen keuze meer. Voor mij is dat wel een keuze.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Nee, dat is voor u ook geen keuze, omdat het besluit al genomen is. U
heeft die keuze niet meer. Ik ken die situatie, en ik kan mij voorstellen
dat u dat een onaangenaam gevoel vindt, maar dat besluit is genomen. Wij redeneren
nu vanuit een situatie waarin, dat besluit genomen zijnde, sprake is van het
accepteren van een compensatie die niet iedereen kan bedienen, of van "dan
maar niemand wat". Mijn beroep op u is, daar nog eens heel goed over na te
denken en de mensen niet te onthouden wat ze nu wordt voorgehouden als mogelijkheid
om toch tot compensatie te komen. Voor degenen die IHS hebben, is dit toch
een belangrijke verbetering. Nogmaals, ik weet dat niet iedereen bediend wordt,
maar toch gaat het om een belangrijk bedrag. Zeg niet te snel: dan maar niemand
wat. Ik zou het buitengewoon betreuren als u niet de bereidheid toont om daarover
nog eens na te denken.
 
 Ik kom toe aan het amendement van de heer Van Middelkoop. Mevrouw Giskes
heeft gezegd dat er toch ook een argument is gelegen in het feit, dat je niet
elk jaar kunt veranderen. Als de heer Van Middelkoop het amendement intrekt
en als de werkgroep daar nog eens naar zou kijken, zou dat volgens haar kunnen
betekenen dat mensen nu ƒ 300 krijgen, en volgend jaar eventueel ƒ
264. Mijn antwoord daarop is dat mensen met meer dan twee kinderen, die volgend
jaar meer zouden krijgen, het niet erg zullen vinden om na een jaar meer geld
te krijgen. Mensen die minder krijgen, zullen het nauwelijks merken. Dat geldt
overigens ook voor de mensen die meer krijgen. Laten we wel zijn: in het amendement
van de heer Van Middelkoop gaat het bedrag van ƒ 300 voor de mensen
met één of twee kinderen naar ƒ 264, ofte wel ƒ
3 per maand. Ik bagatelliseer dat punt niet, maar de vraag is of een argument
is gelegen in het feit dat je niet elk jaar kunt veranderen, en of iemand
op een huur van pakweg ƒ 400 à ƒ 500 die ƒ 3 merkt.
Ik denk niet dat het dramatisch is. Mijn stelling is daarom dat de Kamer haar
beslissing daar niet van af moet laten hangen. Overigens heb ik mijn oordeel
over het amendement al gegeven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Neem me niet kwalijk, maar ik vind dat u de zaak nu wel bagatelliseert.
Waarom zijn die bedragen zo laag? Omdat de totale toeslag zo betrekkelijk
laag is. Overigens is het een hoogst academische situatie, want wat de werkgroep
eind van dit jaar ook zal adviseren, u zult het met mij eens zijn dat er toch
nogal wat tijd overheen zal gaan, voordat een eventueel advies – waarvan
ik overigens aanteken dat het wel eens zou kunnen inhouden "haal de toeslag
als element van vereenvoudiging eruit" – wordt uitgebracht. Daardoor
zal het ook nog wel enige tijd duren, voordat we überhaupt met nieuwe
wetgeving te maken zullen hebben.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik wil niet vooruitlopen op het werk van de werkgroep, en ik wil ook niet
het bedrag op zichzelf bagatelliseren. Het is immers een bedrag dat de bezuiniging
op de kinderbijslag voor de mensen met één of twee kinderen
meer dan compenseert. In die zin is het dus een heel behoorlijke compensatie.
Laten we daar niet gering over doen! Ik relateer het alleen aan de feitelijke
huur die mensen ervaren. Mensen krijgen huursubsidie in het algemeen namelijk
niet in handen, omdat de IHS wordt verrekend met de huur, zodat ze een netto
huurbedrag betalen. Als het huurregime per 1 juli verandert, krijgen ze al
of niet een huurverhoging, waarin het bedrag van ƒ 3 wordt verrekend.
Nogmaals, ik bagatelliseer het bedrag niet, want het is meer dan een compensatie
voor de achteruitgang die mensen met één of twee kinderen ondervinden
als gevolg van de bezuiniging op de kinderbijslag. Het mag dus bepaald een
behoorlijk bedrag genoemd worden.
 
 Er ligt nog één vraag, namelijk van de heer Stellingwerf,
of het mogelijk is een beroep te doen op de sociale dienst. Dat is mogelijk.
Het lijkt mij een beetje overdreven om alle gemeenten te gaan aanschrijven,
omdat zij dat al weten. Maar als iemand individueel in problemen komt –
in het algemeen zal dat niet zijn vanwege dit onderwerp, maar door een samenstel
van factoren – is een beroep op de sociale regelgeving, de bijstand
en de bijzondere bijstand natuurlijk mogelijk.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! Ik heb nog een vraag naar aanleiding van de kindertabel. De
staatssecretaris heeft nog niets gezegd over de motie van de heer Biesheuvel.
Is hij het met mij eens dat het aannemen van deze motie inhoudt dat het compensatiebedrag
uiteindelijk verhoogd moet worden? Hoe staat hij daar tegenover? Is hij het
daarnaast met mij eens dat de heer Biesheuvel had moeten aangeven waar de
dekking vandaan moet komen?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Dat laatste zou buitengewoon gewenst zijn. Ik constateer
dat de motie zich richt op het brede beleidsterrein dat in feite alle departementen
omvat. Het is niet een motie die zich specifiek richt op het terrein van de
volkshuisvesting. Integendeel, binnen het terrein van de volkshuisvesting
is gedaan wat mogelijk was. Ik reageer dus wat terughoudend op de motie. Ik
wilde er aan het eind van mijn inbreng op ingaan, maar ik wil het ook nu wel
doen. Ik zal de collega's van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vragen om hier
voor de stemmingen op te reageren, omdat er zo duidelijk een relatie is gelegd
met de bezuinigingen op de kinderbijslag en de motie zich niet direct richt
op het terrein van de volkshuisvesting. Ik zal hen dus namens de regering
vragen om een schriftelijke reactie te geven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Dat verbaast mij, want ik heb begrepen dat er een zekere urgentie
verbonden was aan de stemming. Om die reden is de stemming voor morgen geagendeerd.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja, de Kamer krijgt die reactie tijdig.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Mevrouw Giskes zei dat de indiener van de motie had moeten aangeven waar
het bedrag vandaan kwam. Dat vind ik wat merkwaardig. Nu komt de aap uit de
mouw. Omdat voor een deel van de kwetsbare huishoudens niet gecompenseerd
zou kunnen worden, is dat bedrag meteen maar ingeboekt als bezuiniging? Dat
zou mij toch te dol zijn. Of heb ik nu de discussie tussen de twee D66'ers
verkeerd begrepen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Ik bedoelde te zeggen dat het totale bedrag dat beschikbaar is voor compensatie
nu in deze maatregel wordt ingezet. Aanvullende maatregelen moeten wel gefinancierd
kunnen worden en mijns inziens moet de kindertabel dan lager zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik vind dat er eerst ten principale over gediscussieerd moet worden of
twee groepen waarop een gelijke aanslag wordt gepleegd ook gelijk worden behandeld.
Als de staatssecretaris zegt dat er maar 80 mln. beschikbaar is, komt er een
discussiepunt bij. Die discussie moet echter eerst ten principale gevoerd
worden. Ik proefde enigszins uit het samenspel tussen de staatssecretaris
en mevrouw Giskes dat ik, omdat dit bedrag is ingeboekt, meteen moet aangeven
hoe een en ander gedekt moet worden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Mevrouw Giskes heeft natuurlijk groot gelijk. Er is een bedrag van 80
mln. structureel per jaar voor de compensatie uitgetrokken. Als wij dat bedrag
nu weggeven voor een naar mijn gevoel verstandige maatregel, is er op dit
moment geen budget voor andere maatregelen. Ik ben het met de heer Biesheuvel
eens dat dit eerst ten principale besproken moet worden. Maar dat doen wij
toch ook vanavond? Als de heer Biesheuvel mij een goede methode aan kan reiken
om voor andere groepen iets te doen, dan zeg ik: hartelijk welkom. Hij heeft
echter geen goede methode kunnen bedenken. Nogmaals, dat is geen verwijt;
het is een feitelijke constatering. De heer Biesheuvel had op dit punt een
amendement moeten indienen als hij het bedrag van de tabel wil verlagen, onder
het motto dat hij er later nog eens over wil praten. Dan had ik aanneming
van dat amendement overigens ontraden.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 U weet heel goed wat ik bedoel: twee groepen moeten gelijk behandeld worden.
Als u nu over de financiën begint, krijg ik het gevoel dat u zichzelf
rijk gerekend had met het idee dat u er voor maar 80 mln. vanaf zou komen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Nee, ik heb mij niet rijk gerekend. Er is 80 mln. voor uitgetrokken. Dat
is van het begin af aan helder geweest. Het stond in de begroting. Er is 80
mln. structureel voor deze vorm van reparatie. Dat zal u werkelijk niet overvallen.
Als u dus vindt dat er voor andere groepen ook iets moet gebeuren, dan moet
dat binnen die 80 mln. Dan zou het heel consequent zijn als u een amendement
had ingediend, waarin gesteld wordt dat de tarieven die in het wetsvoorstel
zijn gegeven – ƒ 300 per jaar – lager moeten zijn. Nogmaals,
ik ben daar niet voor, maar het zou wel consequent zijn geweest.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik ga er nu toch echt aan twijfelen of u zich wel ingespannen heeft om
voor de volledige groep een compensatie te vinden. Met alle respect, maar
nu begint u ineens over het bedrag dat een belemmering was. Nee, dat bedrag
was niet de belemmering. U heeft ons voorgehouden dat u geen mogelijkheden
had. Wij zijn de zaak nu twee keer aan het omdraaien. Overigens, als wij dat
nog eens doen en dan nog eens komen wij precies uit waar wij met elkaar willen
zijn. Eerst zegt u "ik sta hier en ik kan niet anders" en vervolgens noemt
u het bedrag als belemmering. Dan ga ik er toch aan twijfelen of uw inspanningen
wel voldoende zijn geweest.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 De heer Biesheuvel mag aan alles twijfelen als hij hier zin in heeft,
maar ik ben volstrekt helder geweest. Ik heb hem en anderen een- en andermaal
uitgedaagd om aan te geven hoe dit dan technisch zou moeten. Niemand heeft
ook maar een begin van een voorstel hiervoor gedaan. Ik begrijp dat best,
want het is inderdaad onvoorstelbaar lastig. Wij zeggen dan dus dat hier een
budget voor is van 80 mln. structureel. Dit is een heel behoorlijk budget.
Wij geven dat nu weg aan deze maatregel. Dan kunt u de zaak niet openhouden.
U kunt niet aan de ene kant zeggen: u mag het geld hieraan wel besteden, maar
wij vinden dan ook nog dat er extra geld moet komen voor iets anders, wat
u overigens nog niet heeft kunnen bedenken, zoals u zegt. Zo werken we in
dit huis toch niet. Het is van tweeën één. Of u houdt een
slag om de arm, maar dan ook financieel. Of u zegt: het bedrag mag eraan besteed
worden, dan weet ik ook dat het eraan besteed wordt. Maar u mag er wel enige
consequentie aan verbinden.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik zou graag willen dat u die consequenties eraan verbond, omdat u in
feite gewoon een groep in de kou laat staan. Maar laat ik het anders benaderen.
Gaat u, in verband met het indienen van de motie, nu aan het kabinet vragen
of via andere maatregelen compensatie gevonden kan worden? Heb ik goed begrepen
dat dat uw bereidheid is?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik heb toegezegd dat u van mijn collega van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
een reactie krijgt op de motie.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Omdat u zegt: de grenzen van mijn mogelijkheden zijn bereikt?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 De grenzen van mijn mogelijkheden zijn bereikt. Ik heb u een voorstel
gedaan. Dat is het voorstel van het kabinet. Als de Kamer meent dat er daarbuiten
nog mogelijkheden zijn, dan zal het kabinet hierop moeten reageren. Dan zal
dat dus bijna per definitie buiten het terrein van de volkshuisvesting liggen.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Hier geeft u toch volledig toe dat u ten principale met uw mogelijkheden
al bij voorbaat gedoemd was slechts een bepaalde groep te bereiken? Dat wist
u in het najaar in feite al. Dat wist u toen u in het kabinet aan het spreken
was over de AKW. Ik sta werkelijk verbaasd over het gemak waarmee u in feite
nu weer precies aan het draaien bent. U riep hier eerst: Ik heb geweldig mijn
best gedaan. Ik wil niemand in de kou laten staan. Nu blijkt dat u bij voorbaat
al wist dat het maar een beperkte groep was. U had maar 80 mln. U wilde een
bepaalde groep niet via de IHS bereiken. Had u dat niet al wat eerder kunnen
zeggen?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik vind het wel een leuke, slimme truc, maar deze werkt natuurlijk absoluut
niet, voorzitter. Ik heb een- en andermaal uitgelegd dat we hebben geprobeerd
een regeling te maken die een zo groot mogelijke groep mensen zou bedienen.
Ik heb een- en andermaal uitgelegd hoe vaak we daar met elkaar over gesproken
hebben en hoe vaak de mogelijkheid er geweest is, ook voor u, mijnheer Biesheuvel,
alternatieven te bedenken voor die groep. Het is nooit zo geweest dat de groep
begrensd is om reden van het feit dat er "maar" 80 mln. ter beschikking was.
Dat is absoluut niet het geval geweest. Dat heb ik ook nu niet gesuggereerd.
 
 We hebben nu een regeling die voor 80 mln. een compensatie biedt. De vraag
van mevrouw Giskes was een terechte vraag. Wat als je meer zou kunnen doen?
We weten op het moment niet hoe, de heer Biesheuvel ook niet. Ik heb u vanavond
nog een aantal malen gevraagd hoe dat dan zou moeten. Ik heb dat aan u allen
gevraagd. Niemand heeft het begin van een oplossing aangedragen. Geen mens.
Dat is geen verwijt. Het is een feitelijke constatering.
 
 Maar als er een extra regeling zou zijn, kost deze dus per definitie meer
geld. De opmerking die u gemaakt heeft, is een terechte opmerking.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! De staatssecretaris is dus bereid het kabinet te vragen, waarschijnlijk
de staatssecretaris van Sociale Zaken, hoe hij tegen die motie aankijkt? Hij
is dus bereid een discussie aan te gaan met de staatssecretaris van Sociale
Zaken om binnen de AKW een oplossing te zoeken. Dat kan dan niet anders.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik deel deze interpretatie niet. De motie vraagt niet om dit
binnen de AKW te doen. De motie vraagt om ernaar te kijken hoe het dan zou
moeten. Welnu, ik leid deze motie door naar de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Deze zal u een reactie geven. Ik ben niet degene
die aangeeft hoe dat dan zou moeten. Dat lijkt mij buitengewoon wonderlijk.
Ik heb alleen geconstateerd dat dit zich dus bijna per definitie zal uitstrekken
tot het terrein buiten de volkshuisvesting. Nogmaals, als er al iets anders
kan, waarbij ik zeg: niet wetende hoe, want niemand weet hoe. Immers, de maatregel
in het kader van de volkshuisvesting ligt hier nu. Zo simpel is het.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Voorzitter! Wat is het standpunt van de heer Biesheuvel over deze wet?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 De heer Duivesteijn ontlokt op deze wijze een derde termijn. Ik heb grote
moeite met dit wetsvoorstel. Een van mijn collega's heeft het wetsvoorstel
in de schriftelijke behandeling een "slag in de lucht" genoemd. In bokstermen
is het een "slag die volledig misslaat" en in basketbaltermen is het een "airball".
Je kunt er alle kanten mee op. Het is in feite een "triest" wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Morgen stemt u dus tegen?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik wil het oordeel over mijn motie wel weten, maar ik heb grote moeite
met het wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Het dreigt een sportrubriek te worden. Ik vind dat de heer Biesheuvel
een karikatuur van het wetsvoorstel geeft. Als 60% van de mensen bereikt kan
worden en als er voor een grote groep mensen die huursubsidie krijgt structureel
een bedrag van 80 mln. beschikbaar wordt gesteld, is dat toch geen slag in
de lucht?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik citeer het verslag.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Dat kan zo zijn, maar ik deel die opvatting niet en ik vind dat u haar
ook niet moet delen!
 
 Voorzitter! Ik heb toegezegd dat er nog een reactie op de motie zal volgen.
 
 Voorzitter! Ik kom op de aanpassing van de tabellen. Mevrouw Giskes en
de heren Biesheuvel en Van den Berg hebben mijn stelling onderschreven dat
het verstandig is om belangrijke aanpassingen in de wetgeving op het gebied
van de huursubsidie in hun samenhang te bezien en dat het wijs is om dat te
doen in het kader van de werkgroep. Ik onderstreep dat nogmaals. De vraag
van de heer Biesheuvel over de tabellen- en overgangsproblematiek, de schijven,
zal in de werkgroep aan de orde komen. Dit soort overgangen levert complicaties
op.
 
 De heer Van den Berg heeft gevraagd of beleid, wetgeving en financiën
gezamenlijk bij de heroverweging worden betrokken. Dat is inderdaad het geval,
gezamenlijk en in onderlinge samenhang.
 
 Over het tijdpad van de heroverweging het volgende. De minister van Financiën
heeft gemeld dat de heroverwegingsoperaties in oktober aanstaande zijn afgerond.
Ik hoop dat het kabinet eind dit jaar een standpunt heeft ingenomen, op basis
waarvan ten principale gesproken kan worden over de vormgeving van de huursubsidie.
De garantie dat een en ander al in wetgeving is neergeslagen voor 1 juli 1996
kan ik niet geven, omdat ik niet weet hoe ingewikkeld of eenvoudig het voorstel
zal zijn, noch wat de Kamer ervan vindt. Er kan een debat op hoofdlijnen worden
gevoerd. Als wetgeving eenmalig ad hoc moet worden aangepast, gebeurt dat
natuurlijk in de richting van het daarvoor gehouden debat. Wij mogen niet
het risico lopen dat ad hoc over maatregelen wordt gesproken
die niet passen in het nieuwe systeem. In die zin is dat een werkbare gang
van zaken. Ik vraag de Kamer, deze lijn te volgen.
 
 Voorzitter! De heer Duivesteijn vindt mij onnodig principieel. Ook in
reactie op de heer Hoogervorst, merk ik op dat ik de heer Duivesteijn, namens
de PvdA-fractie, erg onzorgvuldig vind op het punt van zijn financiële
verantwoordelijkheid. Het is sinds jaar en dag gebruikelijk dat voor kosten
die een amendement met zich brengen, dekking wordt aangegeven. Niet alleen
regeringsfracties zijn zo opgevoed, maar ook – ik spreek uit ervaring –
de oppositie doet dat al jaren. De heer Duivesteijn kan zich aan de heer Van
Middelkoop spiegelen, die een budgettair-neutraal amendement indiende. Het
kan niet zo zijn dat er midden in een begrotingsjaar zomaar een forse hoeveelheid
geld, ook nog met een behoorlijke camel-nose, wordt uitgegeven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 En toch wordt de aanvaarding van dat amendement ontraden!
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Maar niet om financiële redenen! Er kunnen niet zomaar midden in
een begrotingsjaar amendementen worden ingediend die fors geld kosten, zonder
dat er dekking voor wordt aangegeven. Dat kan gewoon niet gebeuren!
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Allereerst wil ik de staatssecretaris bedanken voor de les. Het is belangrijk
dat iemand die nieuw is, een beetje bijscholing krijgt. De staatssecretaris
gaat van 4,8% naar 4,5%. Daar wordt helemaal geen financiële verantwoording
bij gegeven. Het camel-nose-effect daarvan wordt helemaal niet beschreven.
Dat is op zichzelf ook terecht, want het past binnen het budget dat aanwezig
is. De staatssecretaris zet het naar mijn gevoel iets te zwaar aan.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Dat doe ik absoluut niet. In de eerste plaats: als er sprake
is van een intensivering, dan wordt die van tevoren door het kabinet gefiatteerd.
Dat is ook hier het geval. Die wordt niet betaald uit iets wat er niet is,
want ik heb dus niets over. De gedachte dat er een grote hoeveelheid geld
is, die maar over is en niet uitgegeven wordt, is helaas onjuist. Ik heb dat
in eerste termijn al gezegd. Dat gaat naar de algemene middelen.
 
 Als er sprake is van extra geld, dan moet dat dus op de een of andere
wijze ergens anders vandaan komen. Het kan niet zomaar even ergens weggehaald
worden. Misschien moet de heer Duivesteijn toch eens met de minister van Financiën
of met de minister-president praten. Die is ook zeer precies op dat punt.
Dan zal de heer Duivesteijn dat ook van die zijde nog een keer horen. Ik ben
dus best flexibel, maar er zijn nu eenmaal regels. Ik kan niet meer geld uitgeven
dan ik heb, en ik heb niet meer.
 
 In de tweede plaats wil ik nog even heel concreet ingaan op het groeien
uit de huursubsidie. Dat gebeurde vroeger ook al. Mevrouw Giskes heeft mij
gevraagd om dat nog eens toe te lichten. Het gebeurde om twee redenen. Het
gebeurde door harmonisatie, waardoor men boven de trendmatige huurverhoging
uitkwam. Het kwam ook door woningverbetering, waardoor men boven de trend
uitkwam. Dit is dus niet ineens voor het eerst mogelijk door de introductie
van het huidige systeem van de huursombenadering, maar het gebeurde altijd
al. Het is altijd zo geweest dat mensen boven die trendmatige huurverhoging
uitkwamen.
 
 De heer Duivesteijn zegt: misschien is het punt van de indexering wel
meer principieel en is dit minder principieel. Het is juist buitengewoon principieel.
De heer Duivesteijn zegt in feite met dit amendement dat er in de huursubsidie
helemaal geen grens meer hoeft te zijn. Men groeit nooit meer boven de grens
uit. Wie eenmaal huursubsidie heeft, houdt, los van de vraag hoe hoog de huur
is, altijd huursubsidie, mits hij in dat huis blijft wonen. Of de huur nu
groeit naar ƒ 1100, ƒ 1200, ƒ 1300 of meer – het
maakt niet uit hoeveel, want wij komen ook nog boven de liberalisatiegrens
uit – men houdt altijd de huursubsidie.
 
 Er is een instrument beschikbaar ten behoeve van een bepaalde doelgroep.
Dan moet je je wel degelijk afvragen of je niet eerst eens ten principale
de discussie moet voeren of er niet een grens moet zijn waarboven geen huursubsidie
verstrekt moet worden. Dat is een heel principiële vraag. Die vraag ligt
natuurlijk ook bij die werkgroep. Je kunt dit vraagstuk niet afdoen als een
vraagstuk van tweede orde. Nee, het is een buitengewoon principieel punt.
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 De staatssecretaris sprak zojuist over huren van ƒ 1400 of ƒ
1500. Die mensen krijgen dan individuele huursubsidie. Dat zou dan een maximaal
bedrag zijn van ƒ 355. Iemand die een maximumbedrag krijgt, heeft een
bijstandsinkomen. Weet de staatssecretaris hoe hoog het bijstandsinkomen is?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 De heer Duivesteijn spreekt over iemand die een maximumbedrag ontvangt,
en dus een bijstandsinkomen heeft. Dat weet ik net zo goed als hij. Hoort
die persoon dan in een huis te wonen van die prijs? Is dat passend?
 
 
 
 
 
 De heer Duivesteijn (PvdA):
 
 Wat dat betreft is het naar mijn gevoel wat demagogisch aangezet. Dit
klinkt vervelend, maar zo bedoel ik het, althans dit keer, niet. Ik zal het
anders zeggen: ik vind het te zwaar aangezet. Het gaat mij erom dat er mensen
zijn die de grens overschrijden. Ik heb een voorbeeld genoemd van ƒ
14 boven de grens. Vervolgens raken die mensen hun individuele huursubsidie
kwijt. Naar die mensen toe is dat niet te verdedigen. De zorg van de staatssecretaris
dat die mensen in die woningen zullen blijven wonen, ook al wordt die woning
honderden guldens duurder, is niet terecht. Deze mensen zullen immers op termijn,
maar dan in hun tempo, wel degelijk op zoek gaan naar een alternatief dat
past bij hun bestedingspatroon. Dat gaat echter niet van 30 juni op 1 juli.
Dat is het verschil.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik constateer dat u geen limiet heeft in de betaling van de IHS. Dat kan
dus eindeloos doorgaan. Daarnaast moeten wij ons afvragen, dat is een veel
principiëlere vraag, of iemand met een bijstandsuitkering passend gehuisvest
is in een woning die meer dan ƒ 1000 aan huur kost en waar een maximaal
huursubsidiebedrag bij staat van ƒ 355. Is iemand dan passende gehuisvest?
Dat is de vraag.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 De staatssecretaris kan uitrekenen op welke termijn de mensen met een
bijstandsuitkering hun woning moeten verlaten. Ik heb al in het bruteringsdebat
uitgerekend dat de 3,8% huurverhoging over tien à vijftien jaar een
huurstijging zal betekenen van 67%. Als je nu in een goedkope woning zit,
zal die inmiddels rond de ƒ 1000 uitkomen. Je zit dan al ver boven
de huursubsidiegrens. Dat betekent dat wij vast kunnen stellen dat op afzienbare
termijn alle mensen hun woning moeten verlaten, terwijl er geen andere woning
voor in de plaats kan komen. Het is toch een kwalijke zaak als mensen hun
woning moeten verlaten vanwege een huurstijgingsregime dat niets te maken
heeft met de echte kwaliteit van de woning of de woonomgeving? Daarom verdedig
ik ook de motie van de heer Duivesteijn.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik denk dat de heer Duivesteijn met uw verdediging van de motie niet erg
blij is. Dit is natuurlijk echte onzin. Ook de uitkeringen worden per jaar
aangepast. Het is dus een volstrekt verkeerde voorstelling van zaken om net
te doen of de huren elk jaar worden aangepast en dit met de uitkeringen en
de inkomens al die jaren niet zou gebeuren. Dat is toch niet serieus vol te
houden?
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 De staatssecretaris kent de cijfers. De huurstijgingen zijn altijd hoger
dan de inflatie. De cijfers lopen dus wel uit elkaar. Het is niet zo dat de
uitkeringen in de bijstand en de lagere inkomens, gezien het debat van vanmiddag
wat betreft het te werk stellen voor 70% van het minimumloon, de huren bijhouden.
Dat is de ontwikkeling in Nederland.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Het kabinet doet er alles aan om mensen aan een baan te helpen. Als u
op dit punt buitengewoon rigide bent en zegt dat aanloopschalen niet mogen,
is dat uw verantwoordelijkheid. Wij hebben liever dat mensen op alle mogelijke
manieren aan werk geholpen worden. Dan zijn zij beter af. Dat is ook de beste
methode om de huizen voor de mensen betaalbaar te houden.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 De regering kan geen banen scheppen. Zij poogt wel banen te scheppen.
Het zijn bovendien banen waarmee je de huren niet kunt betalen. Ook vindt
er verdringing op de arbeidsmarkt plaats en zo zullen de mensen die nu nog
werk hebben straks uit de boot vallen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Dat debat is vanmiddag gevoerd. Ik kom daar niet op terug. Ik vind het
jammer dat de heer Poppe zich op dit punt zo star opstelt en net doet of op
dit punt voortdurend de huren in ongunstige zin veranderen en er bij de inkomens
niets verandert. De huren gaan met een buitengewoon gematigd percentage omhoog
in de komende jaren. De inkomens zullen zich – mag ik hopen –
gunstig blijven ontwikkelen.
 
 Al met al blijft ik van oordeel dat aanvaarding van de amendementen die
de heer Duivesteijn heeft ingediend, ten stelligste moet worden ontraden.
In de eerste plaats zijn ze onuitvoerbaar op deze korte termijn, want aanvaarding
ervan zou ertoe leiden dat op 1 juli a.s. geen huursubsidie kan worden uitbetaald.
In de tweede plaats moeten ze in groter verband worden bezien. Het gaat namelijk
om punten die te belangrijk zijn om nu even tussendoor af te doen. In de derde
plaats is er geen dekking voor.
 
 Mevrouw Giskes heeft gevraagd of het amendement inzake uitgroeien uit
de huursubsidie remmend is voor de huurstijging. Het is voor verhuurders –
of het nu particulieren of corporaties zijn – van het grootste belang
dat deze tamelijk dure huizen ook echt bezet zijn. En het gaat hier echt om
dure woningen, want de gemiddelde huur ligt in Nederland nog onder de ƒ
600, dus is een woning van meer dan ƒ 1007 echt zeer duur. Het helpt
zeer als er huursubsidie voor een dergelijke woning is. Voor verhuurders is
het daarom aantrekkelijk om die woningen net onder de grens te houden waaronder
huursubsidie kan worden verstrekt, puur uit overwegingen van concurrentie,
want natuurlijk is er concurrentie, al was het maar in de koopsector. Die
grens heeft dus wel degelijk een remmend effect. Het lijkt mij dus onverstandig
om die principiële grens maar zo even tussendoor op te heffen, ook in
het belang van de mensen die in die huizen wonen, want dat zijn de eerste
slachtoffers.
 
 Voorzitter! Wij zullen hierover uitgebreid spreken aan de hand van de
rapportage van de werkgroep.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, morgen over de wetsvoorstellen en de ingediende motie te
stemmen. Ik ga er daarbij van uit dat morgen geen heropening plaatsvindt,
omdat anders het gevaar dreigt, dat deze week niet meer hierover kan worden
gestemd. Verder wil ik graag afspreken dat we morgen over de wetsvoorstellen
en de motie stemmen, ongeacht de vraag, of er een reactie is van de bewindslieden
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op de motie van de heer Biesheuvel c.s.
(24079, nr. 8). Dit vanwege de in het dictum genoemde termijn tot het zomerreces
en vanwege het feit dat, mocht die reactie er wel zijn, er deze week geen
tijd is voor een heropening en wij hebben afgesproken, deze wetsvoorstellen
tot en met de stemmingen deze week af te handelen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 Sluiting 22.59 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-71-4311-4323.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl