Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1089-1098

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 16, pagina 1089-1098

30-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30673Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Agema over het bericht dat de zorg voor gezinnen volgend jaar honderden euro's extra gaat kosten (mondelinge vragenuur)Pagina 1039-1041
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 oktober 2007 over de capaciteit op het spoor en de BetuweroutePagina 1059-1063
Debat over taxitarievenPagina 1088-1089
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de wetsvoorstellen Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2008 (31200 XIII) en Vaststelling van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2008 (31200 D), te weten de motie-Gesthuizen over de ROM als loket voor ondernemers (31200 XIII, nr. 16); de motie-Gesthuizen over vervanging van het woud aan investeringsregeling door een parapluregeling (31200 XIII, nr. 17), en 18 andere moties (31200 XIII, nrs. 18 t/m 35)Pagina 1051-1053
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 18 oktober 2007 over PBO'sPagina 1063-1067
Vragen van het lid Van Gent aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over de brandveiligheid van studentenhuizenPagina 1044-1047
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 oktober 2007 over de Wet werk en bijstandPagina 1067-1073
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673)Pagina 1089-1098
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 30 oktober 2007)Pagina 1098-1101
Vragen van het lid Wilders aan de minister van Buitenlandse Zaken over het bericht dat de Nederlandse mensenrechtenactivist Al-Mansouri in Iran ter dood is veroordeeld en zijn executie binnen 48 uur verwacht wordtPagina 1041-1044
Presentie en opening (dinsdag 30 oktober 2007)Pagina 1039-1039
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 oktober 2007 over de Voortgangsrapportage tbs en forensische zorgPagina 1053-1059
Stemming over een motie, ingediend bij de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200), te weten de motie-Rutte over het tegenhouden van de aanpak van files door beroepsmatige probleemmakers (31200, nr. 19)Pagina 1053-1053
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 30 oktober 2007)Pagina 1049-1051
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673)Pagina 1073-1088
Vragen van het lid De Wit aan de minister van Justitie over de door criminele activiteiten verkregen winst van een kroongetuigePagina 1047-1049

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met
een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673).De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de uitvoerige, zeer gemotiveerde en
grondige inbreng bij dit debat over een wezenlijk onderwerp waar heel veel
mensen in Nederland naar uitkijken. Ik zal hierop reageren, maar niet voordat
ook ik de heer Lempens heb gefeliciteerd met zijn eerste speech in de plenaire
vergadering.Waarom deze wetswijziging? Er wordt al jarenlang gesproken over de noodzaak
van veranderingen in de WSW. In adviezen zeggen onder andere de Algemene Rekenkamer
en de Raad voor Werk en Inkomen al geruime hetzelfde. Er moet sprake zijn
van onafhankelijke indicatiestelling, meer sturing door gemeenten, men moet
WSW'ers meer centraal stellen en als het kan moet men hen bij een reguliere
werkgever aan de slag zien te krijgen. Met deze wetswijziging worden de oorzaken
aangepakt van het niet realiseren van het doel van de wet, namelijk het realiseren
van WSW-plaatsen die passen bij de mogelijkheden en capaciteiten van WSW'ers.
Zoals de Rekenkamer en de RWI al hebben opgemerkt, gaat het hierbij om beperkte
sturing door gemeenten, beperkte zeggenschap van de WSW'er zelf en beperkte
bereidheid van werkgevers om WSW'ers in dienst te nemen.De heer Nicolaï vroeg waarom de regering voorstelt, deze wijziging
per 1 januari aanstaande door te voeren. De wijziging is niet groots
en ook niet ingrijpend, het is een wijziging om acute problemen aan te pakken;
het is geen fundamenteel andere koers, zoals ik in een brief heb aangegeven.
Het gaat om ingrepen die de uitvoerende instanties zelf noodzakelijk vinden
en die niet kunnen wachten op de uitkomsten van de fundamentele herbezinning.
Ze zijn er ook klaar voor, zoals ze in een aantal brieven aan de Kamer en
aan mij aangeven, onder andere doordat de wetswijziging een jaar is uitgesteld
en doordat de invoering al sinds 2006 wordt voorbereid. De WSW wordt met deze
wijziging ook niet per 1 januari meteen op z'n kop gezet. Integendeel,
de gemeenten krijgen tot 1 juli 2008 de tijd om twee verplichte verordeningen
over het persoonsgebonden budget, begeleid werken en cliëntenparticipatie
vast te stellen. Ook stimuleert de wetswijziging gemeenten om samen met de
uitvoerders een visie op de WSW te ontwikkelen en deze in praktijk te brengen.
Veel gemeenten zijn hier vooruitlopend op de wetswijziging al mee gestart.
Wat ons betreft kan en zal deze visie dan ook gewoon per 1 januari in
praktijk kunnen worden gebracht.Biedt de wetswijziging een oplossing voor de wachtlijsten? Zoals ik al
aan de Kamer heb gemeld, biedt deze wijziging hiervoor geen structurele oplossing.
En anders dan mevrouw Van Gent suggereerde, is geld erin pompen geen oplossing
voor de wachtlijsten als dit geen onderdeel is van een samenhangend pakket
van maatregelen. Ik kom hierop nog terug. De omvang van de wachtlijsten en
de verwachte groei ervan is dusdanig dat de oplossing niet zonder meer binnen
de WSW gevonden kan worden, zodat de fundamentele herbezinning die zal moeten
bieden. Daarbij zal niet alleen de WSW bekeken worden, maar ook de samenhang
met andere regelingen voor arbeidsgehandicapten. Zo heeft bijvoorbeeld de
groei van de Wajong-populatie ook gevolgen voor de vraag naar WSW-voorzieningen.
En zo zien wij dat een strikte uitvoering van de WWB, waarvan wij allen een
voorstander zijn, ook gevolgen heeft voor de WSW-populatie. Kortom, het hangt
aan elkaar als een kaartenhuis en als je aan een kaartje trekt, ontstaan er
ergens anders in het geheel problemen. Het is dus ook de moeite waard om in
samenhang ernaar te kijken en daarom is alleen geld erbij pompen niet de oplossing.Begin 2008 wordt een externe commissie ingesteld met onafhankelijke deskundigen
die voor zomer 2008 met een gedragen probleemanalyse moet komen. Op basis
hiervan kunnen de contouren voor de toekomst worden geschetst. Dit proces
vergt een aantal jaren. De komende maanden zal overleg worden gevoerd met
de VNG, Cedris, sociale partners (werkgevers en werknemers tezamen) en gehandicaptenorganisaties
over de samenstelling van en de opdrachtverlening aan de commissie. Uiteraard
zal ook de Kamer tijdig worden geïnformeerd.Dat de wetswijziging geen structurele oplossing biedt voor de wachtlijsten,
betekent overigens niet dat hier niets aan wordt gedaan. Verschillende maatregelen
zijn getroffen om het leed op de wachtlijsten enigszins te verzachten. Om
te beginnen is in 2007 in totaal 50 mln. voortkomend uit amendementen van
Irrgang en van Verburg en Bussemaker uitgekeerd voor het aanpakken van de
wachtlijsten. Met de wetswijziging wordt geregeld dat re-integratiemiddelen
mogen worden ingezet om WSW'ers op de wachtlijst alvast te activeren. In mijn
brief aan de Kamer heb ik voorgesteld om dit al dit jaar mogelijk te maken.Daarnaast moeten gemeenten bij invoering van de wetswijziging direct zorgen
voor het opschonen van de wachtlijsten. Dit gaat in vanaf 1 januari 2008.
Alleen WSW'ers die daadwerkelijk beschikbaar zijn voor WSW-arbeid mogen op
de lijst staan. De extra 25 mln. die dit kabinet inzet voor de WSW leidt tot
1000 meer WSW-plaatsen. Zoals de Kamer weet, wordt dit geld ook ingezet om
de optredende herverdeeleffecten in de nieuwe systematiek enigszins te verzachten.
Om de gemeenten beter in staat te stellen invulling te geven aan de verantwoordelijkheid
die zij hebben voor de WSW, wordt het budget aan individuele gemeenten toegekend.
Gemeenten zelf zijn hier voorstander van. In de praktijk blijkt dat gemeenten
die samenwerken in een werkvoorzieningschap, het feit dat zij nu het geld
niet zelf krijgen als een belemmering ervaren om te kunnen sturen op een door
hen gewenste uitvoering van de WSW. Kortom: wie betaalt bepaalt. Het is raar
om wel over de uitvoering van de WSW te gaan, maar niet het geld te hebben
om werkelijk het beleid naar eigen hand te kunnen zetten. Het geeft gemeenten
daarnaast de mogelijkheid om een integrale visie op het re-integratie- en
participatiebeleid voor hun inwoners te ontwikkelen. De WSW
kan bezien worden in samenhang met de WWB en de WMO.De wetswijziging leidt niet tot extra bureaucratie of tot dingen dubbel
doen. Wel moeten gemeenten weten wie hun WSW'ers zijn. Dat vraagt van gemeenten
dat zij hun administratieve systemen eenmalig moeten aanpassen. Als gemeenten
in één werkvoorzieningschap werken, kunnen ze er ook voor kiezen
dat dit schap de informatie uitsplitst. Weten gemeenten waar de eigen WSW'ers
werken, dan moeten ze er vervolgens voor zorgen dat de subsidie aan de werkgever
waar de desbetreffende WSW'ers werken, wordt overgemaakt. Geld volgt indicatie.
Om de gemeenten hierbij te ondersteunen, heeft het ministerie op de website
een overzicht geplaatst per gemeente. Hieruit blijkt dat het aantal betaalbewegingen
meevalt. 95% van de gemeenten moet aan zeven andere gemeenten of schappen
subsidies overmaken. Het valt dus allemaal reuze mee. Verder leidt de wetswijziging
structureel tot een forse beperking van de administratieve lasten, onder andere
door de eenvoudige financieringssystematiek. Er hoeft geen apart verantwoordingsverslag
voorzien van een accountantsverklaring meer bij het Rijk te worden ingediend.
Verantwoording over de WSW vindt gewoon plaats als onderdeel van de gemeentelijke
jaarrekening, waarbij het aantal indicatoren waarover gemeenten verantwoording
moeten afleggen aanzienlijk afneemt, van 123 naar 4. Dit betekent dat na het
overgangsjaar 2008 er per saldo minder administratieve lasten zijn.Er komt een bonussystematiek om gemeenten te stimuleren werk te maken
van begeleid werken. Hiervoor is vanaf 2008 18 mln. beschikbaar. Dit bedrag
is dus niet afkomstig van het WSW-macrobudget, maar is door mijn voorganger
geregeld bij de minister van Financiën om juist voor deze bonussystematiek
te worden gebruikt.Gemeenten krijgen maximaal € 3000 voor iedere gerealiseerde
begeleidwerkenplek. Zo worden gemeenten beloond die in de afgelopen jaren
veel werk hebben gemaakt van begeleid werken. Ook wordt de realisatie van
duurzaam begeleidwerkenplekken gestimuleerd. Mevrouw Spies had uitgerekend
dat het om zo'n 9000 plaatsen zou gaan. De rekensom is 18 mln. gedeeld door
maximaal € 3000 per plek; het zou dus in het meest gunstige geval
kunnen leiden tot 6000 begeleidwerkenplekken. Met de bestaande 3000 plekken
kom je dus uit op 9000 plekken.Het is niet zozeer een ambitie, als wel wat maximaal haalbaar is met die
18 mln. Gemeenten krijgen het geld pas achteraf uitgekeerd als zij kunnen
aantonen dat zij inderdaad de plekken hebben gerealiseerd. Zij kunnen de bonus
naar eigen inzicht inzetten. Zo kan de bonus naar de WSW'er zelf gaan en niet
per se naar het bedrijf, als hij op eigen kracht een begeleidwerkenplek heeft
kunnen vinden. Het gaat er dus om dat gestimuleerd wordt dat iemand van de
lijst afgaat en dat degene die daar een actor in is, kan worden beloond; gemeenten
hebben dus ruimte om dat zelf in te richten.De bonussystematiek beperkt zich tot begeleid werken, omdat deze vorm
van WSW niet naar gedetacheerd werk kan gaan; dat is dus anders dan door de
SGP-woordvoerder is gememoreerd. Een detachering betekent dat iemand nog steeds
op de loonlijst staat van het SW-bedrijf zélf; er treedt geen verandering
op ten opzichte van wat wij willen en dus ligt het niet voor de hand om dat
op die manier te organiseren. Dit betekent niet dat detachering geen gunstig
instrument is. Integendeel, het is een gunstig instrument en het verloopt
goed; zo'n 19% werkt al gedetacheerd. Er is dus geen behoefte om op
die manier dat onderdeel van het beleid nog eens verder onder de aandacht
te brengen, in tegenstelling tot begeleid werken.De WSW'er en zijn of haar mogelijkheden en capaciteiten moeten centraal
staan bij het realiseren van een WSW-plek. Daar gaat het om. Hierbij past
betrokkenheid van WSW'ers bij de uitvoering. Zij horen inspraak te hebben
in zaken die hen direct aangaan. Gemeenten moeten daarom een vorm van cliëntenparticipatie
organiseren. Tegen de woordvoerder van de SP-fractie zeg ik daarbij dat de
betrokkenheid van een ondernemingsraad bij een SW-bedrijf iets anders is dan
cliëntenparticipatie zoals mij voor ogen staat.Wij weten allemaal dat een ondernemingsraad tot taak heeft het welzijn
van de eigen onderneming in relatie tot de directie van het bedrijf te beschouwen
en in stand te houden. Cliëntenparticipatie heeft te maken met invloed
uitoefenen op het gemeentelijk beleid. Als ik directeur van een bedrijf zou
zijn en een eigen ondernemingsraad zou hebben, zou ik niet gemakkelijk toestaan
dat deze ondernemingsraad overlegt met de gemeente of het Rijk. Het is míjn
ondernemingsraad en ik overleg met deze ondernemingsraad over zaken die het
bedrijf aangaan. Participatiebeleid binnen de gemeente is echter breder en
beperkt zich niet uitsluitend tot het SW-bedrijf. Vandaar opteren wij voor
deze vorm van participatie.Het lijkt mij zinvol dat wij hiervoor draagvlak krijgen, ook bij gemeenten.
Overigens is hier veel vraag naar. Er zijn in de afgelopen periode veel pilots
uitgevoerd. Gemeenten zijn hierover enthousiast. De gemeente Brunssum heeft
een week of drie geleden een eerste WSW-raad geïnstalleerd.Daarnaast wordt een persoonsgebonden budget geïntroduceerd voor WSW'ers
die begeleid willen werken, zodat zij zelf een passende plek bij een werkgever
kunnen zoeken, al dan niet samen met een begeleidingsorganisatie naar keuze.
Het recht op een pgb is in de wet geregeld. Via een verordening moeten gemeenten
nadere eisen stellen aan onder andere de kwaliteit van de begeleidingsorganisatie
en de wijze waarop de hoogte van de loonkostensubsidie voor de werkgever wordt
vastgesteld. Met dit laatste wordt voorkomen dat de gemeente meer WSW-budget
beschikbaar moet stellen aan de werkgever dan strikt noodzakelijk is.Een belangrijk doel van de wetswijziging is dat meer WSW'ers aan de slag
gaan bij een reguliere werkgever. Dat kan niet zonder de bereidheid van de
werkgevers om WSW'ers in dienst te nemen. Anders dan mevrouw Van Gent suggereerde,
is hierover op de Participatietop gesproken met de werkgevers. Dit is niet
alleen een punt van discussie geweest, maar is ook aan de orde geweest in
de stukken die uitgewisseld zijn. Van de werkgevers weten wij dat de bereidheid
om WSW'ers in dienst te nemen toeneemt, als men geen financiële risico's
loopt. Daarom is per 1 januari 2006 voor de WSW-doelgroep een permanente
no-riskpolis bij ziekte of arbeidsongeschiktheid ingevoerd. Ook lopen werkgevers
geen financiële risico's als de indicatie van een WSW'er die zij in dienst
hebben, vervalt. Gemeenten worden met de wetswijziging verplicht om de subsidie
door te betalen aan de werkgever totdat de gemeente een andere plek heeft
gevonden voor de betrokkene of hij hieraan niet meewerkt.Kortom, er zijn tal van maatregelen getroffen om het werken bij een gewone
werkgever echt aantrekkelijk te maken. Nu is het aan de werkgevers om gewoon
over de brug te komen met de plekken voor deze mensen. Het is interessant
om te praten met werkgevers die deze ervaring al hebben opgedaan en deze mensen
reeds in dienst hebben. Ik sprak zeer recent met een pindabrander in Noord-Holland,
die tegen mij zei: "Ik heb er nu twee in dienst en als ik er morgen twee
goede bij krijg, neem ik hen ook in dienst." Het is vaak koudwatervrees.
Er is vaak een goede begeleiding voor nodig. Ik denk dat wij de komende jaren
die kant op moeten.Het wegnemen van financiële risico's alleen is kennelijk niet genoeg
voor de werkgevers. Daarom is er een permanente actie richting de werkgevers,
ook van onze zijde, om hen zo ver te krijgen en de mensen geplaatst te krijgen.
Werkgevers hebben zelf aangegeven een integrale aanpak te prefereren boven
allemaal losse initiatieven voor aparte doelgroepen. Daar zit eveneens muziek
in. Daarnaast nemen SW-bedrijven en gemeenten zelf verschillende initiatieven.
Er zijn gesprekken gaande van Cedris, VNG en andere betrokken instanties met
relevante sectoren, zoals de schoonmaak en de textiel, over indienstneming
van WSW'ers. Ook wordt met het mkb gesproken om regionale pilots te starten.
Het kabinet ziet voor zichzelf een taak weggelegd op het gebied van voorlichting
en campagnes gericht op beeldvorming, maar ook hierbij geldt: "niet iets
apart voor iedere doelgroep". Als je voortdurend met aparte groepen komt
aanzetten, worden de werkgevers inderdaad heel erg kribbig. Een integrale
benadering is de aangewezen weg. Daaraan gaan wij werken.Tot slot zouden in het kader van de fundamentele herbezinning de aanvullende
mogelijkheden om de bereidheid van werkgevers te vergroten, worden bezien.
Daarbij zal ook gekeken worden naar de ervaringen in het buitenland. Ik heb
niet gezegd dat ik op voorhand graag een quotumregeling zou hebben voor de
werkgevers, maar ik ga ook geen beletselen in het leven roepen om de commissie
in staat te stellen om daarover een opinie te formuleren. Dan is later het
oordeel aan kabinet en Kamer. Ik zal echter niet op voorhand roepen dat het
wat ons betreft niet een optie is waarnaar de commissie kan kijken.Met de nieuwe financieringssystematiek wordt het budget verdeeld over
gemeenten naar behoefte op basis van het aantal geïndiceerden dat in
de gemeente woont en op de wachtlijst staat, of dat in het kader van de WSW
werkt. Het kabinet heeft dus gekozen voor een simpele systematiek, die het
meest recht doet aan de vraag naar WSW-plaatsen. Elke gemeente zal zelf een
deel van het landelijk beschikbare WSW-budget ontvangen. Gemeenten zijn immers
verantwoordelijk voor de eigen inwoners, net zoals dat het geval is met de
Wmo en de WWB. Een nieuwe financieringssystematiek brengt altijd herverdeeleffecten
met zich mee. Die mogen er echter niet toe leiden dat gemeenten financieel
in de problemen komen. Financiële problemen zouden zich in 2008 kunnen
voordoen als een gemeente te maken krijgt met een zogenaamde overrealisatie.
Dit houdt in dat een gemeente voor 2008 minder WSW-plaatsen en dus minder
bijbehorend budget door het Rijk toebedeeld krijgt dan het aantal WSW-plaatsen
dat is gerealiseerd voor de inwoners. De WSW-plaatsen die niet uit het WSW-budget
bekostigd kunnen worden, zou de gemeente dan uit eigen zak moeten gaan betalen. Om financiële problemen bij gemeenten te voorkomen, is gekozen voor
het introduceren van de nieuwe garantiestelling voor 2008. Gemeenten krijgen
de garantie dat zij voor 2008 budget krijgen waarmee minstens 97,5%
van het aantal op 30 juni 2007 gerealiseerde WSW-plaatsen betaald kan
worden. De resterende 2,5% kunnen gemeenten in de loop van 2008 opvangen
doordat gemiddeld 2,5% van de werknemers uitstroomt uit de WSW, bijvoorbeeld
door pensionering. Deze garantiestelling zal budgettair neutraal verlopen.
Dit betekent dat gemeenten die in 2008 niet te maken zouden krijgen met budgettaire
problemen, een deel van hun budget inleveren om problemen bij andere gemeenten
te voorkomen. Dat is een kwestie van interne solidariteit.Daarnaast wil ik met de 25 mln. die beschikbaar is voor 2008 circa 1000
extra WSW-plaatsen als compensatie verdelen over de gemeenten die uit onderlinge
solidariteit een deel van hun budget hebben ingeleverd om budgettaire problemen
bij andere gemeenten te voorkomen. Dit om te voorkomen dat door de nieuwe
garantiestelling het doel van de nieuwe financieringssystematiek, namelijk
verdeling naar behoefte, voor een deel te niet wordt gedaan.De 25 mln. blijft de komende jaren structureel voor dit doel beschikbaar,
ook na 2008. Over de manier waarop de nieuwe financieringssystematiek uitpakt
voor de gemeenten, heb ik de Kamer zeer onlangs geïnformeerd. Ook vanaf
2009 wordt voorzien in een budgetneutrale garantiestelling om financiële
problemen bij gemeenten te voorkomen. Het is de bedoeling dat voortdurend
in overleg met de VNG en Cedris naar de noodzakelijke garantiestelling voor
een bepaald jaar wordt gezocht. In 2008 zoals ik het nu voorstel, voor 2009
en verder wordt er van geval tot geval geoordeeld. De Kamer wordt daarover
geïnformeerd.Gemeenten krijgen de garantie dat zij een bepaald percentage krijgen van
het aantal WSW-plaatsen dat zij in het voorgaande uitvoeringsjaar hebben gerealiseerd.
Het enige waar gemeenten nog op zullen worden afgerekend, is het aantal WSW-plaatsen
waarvoor zij budget hebben gekregen en dat ook daadwerkelijk is gerealiseerd.
Als dit niet het geval is, wordt er budget teruggevorderd door het Rijk. Overigens
is dit een theoretische discussie omdat veel gemeenten geld toeleggen op het
realiseren van WSW-plaatsen. Dit geldt ook voor de discussie over de vraag
wat er gebeurt als gemeenten geld overhouden in het kader van de bonusregeling.
Moet dit dan worden teruggevorderd of moet het vooral worden bestemd voor
WSW of andere zaken die te maken hebben met werk? Dit is ook een theoretische
discussie omdat wij weten dat vrijwel alle zo niet alle gemeenten geld toeleggen
op het behalen van hun doelstellingen. Soms gaat het echt om miljoenen. Geld
overhouden is dus niet echt aan de orde.Voorzitter. Ik ben hiermee aan het einde van mijn algemene inleiding en
ik wil nu overgaan tot het beantwoorden van een aantal specifieke vragen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De algemene inleiding van de staatssecretaris roept bij mij drie vragen
op. Ik heb helemaal niet gezegd: pomp er maar geld in en dan wordt de wachtlijstproblematiek
wel opgelost. Het is een kwestie van geld, van organisatie en van de attitude
van werkgevers. Dat heb ik gezegd. Ik wil nu van de staatssecretaris die verantwoordelijk
is voor deze wachtlijsten horen of hij vier à vijf jaar
acceptabel vindt. Vindt hij 20.000 mensen op de wachtlijst acceptabel? Zo
niet, want hij spreekt ook warme woorden, waar kunnen wij hem dan op afrekenen?
Welke termijn vindt hij acceptabel? Hoe lang moeten mensen wachten?De staatssecretaris zegt dat er op de participatietop wel degelijk afspraken
zijn gemaakt. Dat weet ik, maar er zijn geen sluitende afspraken gemaakt.
Hij weet net zo goed als ik dat als de werkgevers gaan bewegen, er iets anders
tegenover moet staan. Daarom wil ik graag weten hoe concreet die afspraken
zijn.De gemeenten moeten een minimum aantal plaatsen behalen voor het budget
dat zij ontvangen. Als zij daarvan overhouden, kunnen zij het geld voor iets
anders besteden. Mevrouw Spies heeft gezegd dat die bonus van € 3000
weer in de WSW moet worden geïnvesteerd. Daar ben ik het mee eens. Ik
heb verder gezegd dat het budget moet worden besteed aan werkgelegenheid of
integratie. Is de staatssecretaris het hiermee eens?Staatssecretaris Aboutaleb:Ik ben blij dat mevrouw Van Gent en ik het eens zijn. Het is niet alleen
een kwestie van geld, maar vooral ook van een goede analyse van de ontwikkelingen
in de afgelopen jaren die ertoe hebben geleid dat de wachtlijst zo lang is
geworden. Ik constateer dat in de afgelopen jaren de oplossing vooral is gezocht
in meer geld en hier en daar in het sleutelen aan de uitvoering. Dit kabinet
is bereid om een fundamenteel onderzoek te doen naar de gang van zaken in
de afgelopen periode. Waarom ontstaat er een bobbel als je op het waterbed
drukt en hoe los je dat op? Ik had meer steun verwacht – volgens mij
krijg ik die nog wel – van mevrouw Van Gent om die vraag ten principale
te stellen. Het loont in dat licht niet de moeite om 200 mln. of 300 mln.
erin te pompen, met de kans dat er ergens anders in het waterbed een nieuwe
bobbel ontstaat. Volgens mij zijn wij het op dit punt met elkaar eens. Ik
kies ervoor om daarvoor nu niet op grootschalige wijze geld uit te rekken,
maar om de fundamentele discussie te starten.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter, dit is gewoon een discussietruc. Ik heb de staatssecretaris
gevraagd om concrete termijnen. Is vier of vijf jaar aanvaardbaar? Zo nee,
wat is dan wel aanvaardbaar? Daarop kunnen wij hem dan afrekenen.De voorzitter:Ik stel voor dat de staatssecretaris eerst de drie aan hem gestelde vragen
beantwoordt. U intervenieert hem al terwijl hij pas halverwege zijn antwoord
is.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik kreeg de indruk dat hij op dit punt klaar was. Dan heb ik op mijn vraag
geen duidelijk antwoord gekregen.Staatssecretaris Aboutaleb:Het meest ideale is natuurlijk een systeem met voldoende geld en zonder
wachtlijsten. De werkelijkheid is weerbarstig en zit anders in elkaar. In
het coalitieakkoord zijn over dit onderwerp geen afspraken gemaakt. Toch wil
het kabinet dit punt serieus oppakken. Voor het aantreden van een nieuw kabinet,
dus in de komende drieëneenhalf jaar, zou het kabinet een beeld moeten
krijgen van het samenhangende conglomeraat van de WIA, de Wajong, de WSW en
de WWB. Nu weten wij nog niet goed hoe die elkaar beïnvloeden. Dit willen
wij goed in beeld krijgen om vervolgens de oplossingen erbij te leveren. De
heer Van der Vlies zei dat hij geïnteresseerd is in de analyse maar nog
meer in het standpunt van het kabinet erbij. Zorgvuldigheid is hierbij echter
belangrijker dan tempo maken. Het gaat namelijk om een – zoals de heer
Lempens terecht zei – kwetsbare groep die geen onzekerheid kan hebben.
Ik vind dus dat het kabinet nog deze periode moet komen met voorstellen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik had nog twee andere vragen gesteld.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik ga uit van "afspraak is afspraak". Het kabinet houdt zich
aan afspraken en dat moet ook gelden voor de werkgevers. Zo heeft het vorige
kabinet afspraken gemaakt over het aan de slag krijgen van 35-minners. Dat
vlot nog niet zo goed. De afgelopen periode heb ik de werkgevers daarop wat
verwijtend aangesproken. Zij weten dat zij op dit punt moeten leveren wat
zij hebben beloofd. Het kabinet zal hen daaraan houden, net zoals zij het
kabinet aan andere afspraken kunnen houden. Het gaat om een evenwicht tussen
betrouwbare partners.Ik heb net aangegeven waar de € 3000 vandaan komt. Het is niet
bedoeld voor het creëren van meer plaatsen. Mevrouw Van Gent heeft vaak
gezegd dat het jammer is dat in de WSW, analoog aan de WWB, geen incentive
zit om gemeenten in financiële zin te prikkelen de wet op de gewenste
wijze uit te voeren. Ik houd de gemeenten liever een wortel voor met de bonusregeling
dan dat ik 700 extra plaatsen realiseer. Als de bonusregeling goed werkt,
kan dat zorgen voor een vliegwieleffect. Gemeenten worden gestimuleerd om
nog meer plaatsten voor begeleid werken te creëren. Op termijn levert
dat waarschijnlijk meer plaatsen op dan 18 mln. gedeeld door € 3000.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Gemeenten besteden nu vaak nog een eigen bijdrage aan de WSW. Die zouden
zij in theorie kunnen gaan verrekenen met die bonus. Per saldo schiet je er
dan niets mee op en ontstaat er geen vliegwieleffect dat zorgt voor extra
plaatsen. Is de staatssecretaris het daarmee eens? Ik heb ook een vraag gesteld
over het minimumaantal plaatsen dat gemeenten moeten realiseren met het beschikbare
budget. In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat gemeenten het
geld dat zij overhouden, zelf mogen besteden. Ik mag toch wel aannemen dat
dit gerelateerd is aan werkgelegenheid en niet aan stoeptegels en lantaarnpalen?Staatssecretaris Aboutaleb:Op dat laatste punt ben ik het niet eens met mevrouw Van Gent. Meerdere
Kamerleden hebben hierover gesproken. Stel je voor dat de gemeente Brunssum
bij de uitvoering van deze regeling € 18.000 overhoudt. Dat betekent
dat ik gehouden ben om de gemeente Brunssum aan de hand van een accountantsverklaring
te verplichten om mij te verantwoorden dat zij € 18.000 hebben overgehouden.
Ik weet niet of het verstandig is om zo'n immense bureaucratische machine
op te tuigen voor zo weinig geld. Daarnaast heb ik gezegd dat het in mijn
visie hooguit een theoretische discussie is. Veel gemeenten pompen er miljoenen
bij om die plaatsen te realiseren. Ik ga er niet vanuit dat
dit kleine beetje geld – een druppel op de gloeiende plaat – tot
overschotten bij die gemeenten gaat leiden. Volgens mij moeten wij op dit
punt echt realistisch zijn.Mevrouw Spies (CDA):Ik ga even terug naar af, want ik wil even heel precies zijn. U geeft,
met dank aan uw ambtsvoorganger, aan dat u 18 mln. buiten het macrobudget
voor de bonusregeling van de WSW hebt gevonden. Betekent dit dat het goede
nieuws van vandaag is dat wij vanaf 1 januari 2008 structureel geen 25
mln., maar 43 mln. beschikbaar hebben voor de WSW? Dat soort successen moeten
wij vieren. Vandaar dat ik graag bevestigd wil zien dat ik dat goed heb begrepen.Staatssecretaris Aboutaleb:Mevrouw Spies is niet alleen scherp, maar ook rekenen gaat haar goed af.Mevrouw Spies (CDA):Dat noteren wij dan alvast maar even. Dan heb ik nog een vraag over de
bonusregeling. Ik ben het helemaal met u eens dat wij geen ingewikkelde bureaucratische
toestanden moeten oppompen. U hebt zelf een goed voorstel gedaan om in het
totaal van de gemeentelijke jaarrekening ook de verantwoording over de SW
op te nemen. Ik zou het onbestaanbaar vinden dat deze € 3000 bonus
voor het realiseren van een begeleidwerkenplek aan andere dingen besteed wordt
dan aan de SW zo lang wij daar nog met zoveel wachtlijsten en problemen te
maken hebben als wij nu hebben. Ik ga ervan uit dat het binnen de doeluitkering
voor de SW blijft en niet vrij besteed kan worden.Blijkbaar hebt u die 18 mln. ergens op de begroting staan. U geeft gemeenten
die bonus van € 3000 per gerealiseerde werkplek. Op het moment dat
wij geen 18 mln. uitgeven, maar bijvoorbeeld slechts 5000 van die werkplekken
gerealiseerd krijgen, dan houdt u ook nog iets over op uw begroting. Wat mij
betreft moet dat wel onder het macrobudget voor de SW worden gebracht. Mevrouw
Ortega-Martijn en ik hebben de vraag gesteld wanneer de gemeente die bonus
krijgt. Op het moment dat iemand ergens begeleid werkt in een wijk, is dat
prachtig. Wij willen daar natuurlijk graag een beetje duurzaamheid in zien.Staatssecretaris Aboutaleb:Om bij het laatste te beginnen. Wat ons betreft kan het uitbetalen van
de premie ook naar rato plaatsvinden. Als iemand twee maanden begeleid heeft
kunnen werken, dan kan tweetwaalfde van de premie worden uitbetaald. Als het
om twaalf maanden gaat, dan wordt de gehele bonus uitbetaald. Je kunt daar
een systeem voor bedenken. Gemeenten kunnen er ook een verordening voor maken.
Wij betalen de gemeenten achteraf op basis van gerealiseerde bonussen. Als
wij als Rijk geld over houden, dan ben ik het met u eens dat dit geld voor
de SW over wordt gehouden. Ik doe een beroep op uw meegaandheid in dezen.
Als wij vaststellen dat menige gemeente vreselijk geld toelegt op de SW, dan
bent u toch met mij eens dat wij nu hooguit een theoretische discussie voeren
over de vraag of er geld overgehouden gaat worden?Mevrouw Spies (CDA):Dat ben ik nog steeds niet met u eens. Deze bonus is aanvullend en ik
vind dat wij er heel goed op moeten toezien. U geeft zelf aan dat dit in feite
op declaratiebasis gebeurt. Ik begrijp nu ook dat die bonus van € 3000
geïnd kan worden op het moment dat er een begeleidwerkenplek voor minimaal
zes maanden is ingevuld. Dat is dus een behoorlijk declaratiesysteem dat ik
nu steeds concreter voor mij ga zien. Wij moeten met elkaar echt alert zijn
op het behoud van de totale 8 mln. voor de sociale werkvoorziening. Daar zit
onze zorg. Wij delen de ambitie dat wij die sociale werkvoorziening zo goed
mogelijk willen uitrusten, maar dan moeten wij ook heel precies zijn op de
afspraken die wij vanavond en in de loop van de verdere behandeling van dit
wetsvoorstel maken.Staatssecretaris Aboutaleb:Het standpunt van het CDA is helder en volgens mij is dat van mij dat
ook. Wij kunnen er in de tweede termijn over doorpraten.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil van deze staatssecretaris preciezer vernemen wat de inspanningsverplichting
is ten aanzien van wat ik samenvat als de toekomst van de WSW en de belendende
percelen in het totale gebouw van sociale verzekeringen en voorzieningen.
Hij gaat een commissie instellen. Aan de bevindingen daarvan voegt hij een
regeringsstandpunt toe. Daar heeft hij een paar jaar voor nodig. Later zei
hij dat hij eigenlijk vond dat wij in deze kabinetsperiode gehouden zijn,
te weten wat wij willen. Kan het zijn dat wij binnen deze kabinetsperiode
niet alleen moeten weten wat wij willen, maar ook geregeld moeten hebben wat
wij gaan doen? Begrijpt de staatssecretaris wat het verschil is?Staatssecretaris Aboutaleb:Ja, dat begrijp ik heel goed. Het is laat, maar ik kan het allemaal nog
steeds goed verwerken. Ik denk dat het aan het gemeen overleg tussen kabinet
en Kamer is om te bepalen wat haalbaar is. Mijn intentie is om zo snel mogelijk
te gaan, maar niet onzorgvuldig te handelen. Ik wil kunnen rekenen op draagvlak
van alle partijen.Deze interruptie brengt mij tot het geven van antwoord op de vraag van
de heer Lempens naar aanleiding van mijn vergelijking met de WAO. Ik heb het
gevoel dat ik niet zo goed begrepen ben. Ik heb door de vergelijking met de
WAO te trekken, geprobeerd om uit te leggen dat wij in dezen niet te maken
hebben met een regeling die uit de hand loopt, zoals de Wajong. Dat heb ik
gezegd. De heer Lempens gaat iets verder en concludeert in een interruptiedebatje
met een aantal Kamerleden dat ik dan ook de consequentie zou willen trekken
dat wij de SW'ers en anders Wajongers op een zelfde manier gaan behandelen
als de afgelopen jaren WAO'ers zijn behandeld. Dat is ten enenmale onjuist.
De heer Lempens kan mijn brief erop nalezen. Ik heb duidelijk gemaakt dat
het mijn bedoeling om wat voor een reden dan ook niet is om de rechten van
de mensen die nu op grond van de WSW werkzaam zijn, aan te tasten. Dat is
mijn doel niet. Net zoals de heer Lempens ben ik op een aantal plaatsen in
het land geweest. Ik heb de afgelopen zes, zeven maanden wel acht van die
locaties bezocht. Ik weet hoe belangrijk dit type activiteit in onze beschaving
is. Ik zal dus niet zo snel raken aan de rechten van de zittende mensen. Wel
wil ik mij afvragen hoe het komt dat de SW groeit in verhouding tot andere
regelingen die wij kennen, ten fundamentele. Daarna bezien wij wat wij daar
voor de toekomst mee gaan doen. Ik heb nu niet voor ogen om mensen die in
de SW zitten, te gaan herbeoordelen, zoals in de WAO is gebeurd.
Dat is niet mijn intentie. Deze lijn sta ik voor de komende periode niet voor.
Ik vergeleek deze regeling alleen met de WAO, omdat die uit de hand liep.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb de staatssecretaris niet aangesproken op zijn eventuele bejegening
van rechthebbenden binnen deze regeling. Ik ben het met hem eens. Mij gaat
het om het politiek-bestuurlijke moment. Nominaal hebben wij nog drie jaar
te gaan: een jaar studie, een jaar wetgevingsprogramma en een jaar implementatie.
Dat moet toch te doen zijn, onvoorziene omstandigheden daar gelaten? Dat zou
ik een inspanningsverplichting vinden, die van moed getuigt. Die dicht ik
de staatssecretaris volstrekt toe, daar niet van, maar het risico van het
niet proberen is dat het nog een paar jaar opschuift, hetgeen continuering
van de harde kern op de wachtlijsten betekent, terwijl wij daar doorheen willen
en ervan af moeten.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik deel de zorg die de heer Van der Vlies hierover uit. Ik heb gezegd
dat het tempo niet alleen door mij of door het kabinet wordt bepaald, maar
ook door uw huis. Wij zullen zo snel mogelijk bevindingen en een standpunt
deze kant op sturen. Aan ons zal het niet liggen. Vervolgens kunnen wij in
gemeen overleg met uw Kamer bepalen wat wij doen. Als het even kan, wordt
in deze kabinetsperiode een duidelijke start gemaakt met wat wij voor de nabije
toekomst voor ogen hebben.De heer Nicolaï (VVD):Naar aanleiding van de interruptie van mevrouw Van Gent zei de staatssecretaris
een aantal keer nadrukkelijk dat er een bijdrage van de werkgevers moest komen,
dat dit onderdeel van de participatieafspraken was en dat dit weer deel uitmaakte
van de 200.000 en dat afspraak afspraak was. Daarom moet ik wel vragen of
hij iets heeft gemist of dat wij langs elkaar heen praten. De werkgevers hebben
namelijk gezegd dat afspraak geen afspraak was, omdat eerst het ontslagrecht
moest zijn versoepeld voordat zij hun bijdrage konden leveren. De afspraak
staat dan toch op losse schroeven en de bijdrage van de werkgevers dus ook?Staatssecretaris Aboutaleb:De heer Nicolaï is kennelijk vergeten dat de afspraak over 35-minners
tot stand is gekomen onder leiding van een kabinet waarin zijn partij zat.
Ik beroep mij dus echt op een oude afspraak en verwijs niet alleen naar de
participatietop die onlangs is gehouden. Dat er een proportioneel deel van
de 35-minners zou worden geplaatst is een oude afspraak, gemaakt door een
kabinet waar u deel van uitmaakte. Dat maakt dus geen deel uit van de nieuwe
afspraken. Daaraan zijn de sociale partners gehouden en daarop wens ik hen
graag aan te spreken.De heer Nicolaï (VVD):Dat is helder. Dus alleen het deel dat wel onderdeel is van de 200.000
en de participatietop staat wel op losse schroeven?Staatssecretaris Aboutaleb:Ook hiervoor geldt: afspraak is afspraak. Wij hebben met de sociale partners
afgesproken dat wij voor de mindervaliden, de gehandicapten, de WSW'ers en
anderen proberen een plek te krijgen op de arbeidsmarkt. Los van de afspraken
in het kader van het ontslagrecht – ik weet precies waaraan u refereert –
zijn er nu functionerende systemen in de WWB die het mogelijk maken dat mensen
onder de huidige condities kunnen worden geplaatst. Er zijn systemen die in
de WSW nu aan de orde zijn, die functioneren en waaronder mensen onder de
huidige condities kunnen worden geplaatst. Daarvoor is geen aanvullende wetgeving
nodig. Het kan nu dus allemaal onder de vigerende wetgeving. Het kan dus nu
al plaatsvinden.Mevrouw Spies sprak over de toer die de minister en ik maken door het
hele land. Ik ontmoet heel veel sympathie bij individuele werkgevers voor
deze aanpak, vermits wij – Rijk, gemeenten en provincies – in
staat zijn één loket aan te wijzen waar zij naartoe kunnen met
hun vacatures. Dat gaan wij de komende periode bevorderen.De heer Lempens (SP):U zegt dat u niet gaat tornen aan de rechten van werknemers. Wat doet
u dan met het begeleid werken en de bonus daarvoor? U zegt dat de gemeente
zelfs voor twee maanden begeleid werken een bonus krijgt, maar wat gebeurt
er met de geïndiceerde? Hij verliest zijn indicatie en komt weer onderop
de wachtlijst. Hoezo niet tornen aan de rechten van cliënten?Staatssecretaris Aboutaleb:Hoezo verliezen zij hun indicatie? Ik heb dat nooit gezegd. Iemand die
wordt gedetacheerd of die begeleid gaat werken, behoudt zijn indicatie. De
indicatie is aan de orde geweest, want op grond daarvan krijgt de werkgever
de bijbehorende loonkostensubsidie. De betrokkene verliest dus zijn indicatie
niet. Een eenmaal afgegeven indicatie vervalt alleen als er reden bestaat
om de indicatie te laten vervallen, niet op grond van het feit dat iemand
een andere werkgever heeft. Dit moet dus een misverstand zijn.Mevrouw Van Gent heeft gezegd dat er is bezuinigd door het afgelopen kabinet.
Nu was ik het met het afgelopen kabinet op tal van punten niet eens, maar
bezuinigd op de WSW is er niet. Het gaat om het macrobudget voor de WSW. In
2005 is niet 2,5 mld. voor de WSW uitgetrokken maar 2,2 mld. In 2007 is dat
gestegen tot 2,3 mld. Schommelingen in het WSW-macrobudget komen voort uit
eenmalige middelen die door de Tweede Kamer bij de begrotingsbehandeling van
SZW aan het WSW-budget worden toegekend. Als er in enig jaar eenmalig geld
bijkomt, valt dat een jaar later weg en ontstaat optisch het beeld alsof daarop
is bezuinigd, maar dat is niet het geval. Het macrobudget is gelijk gebleven.De heer Fritsma heeft mij aangesproken op de ambitie van het kabinet om
begeleid werken voor de komende jaren te bevorderen. Het doel van de wet is
inderdaad een zo passend mogelijke plek voor de WSW-geïndiceerde te realiseren.
Dat staat centraal. Daarbij past geen vooraf geformuleerd streefcijfer. Wel
weten wij uit de indicatiestelling van het CWI dat het CWI op grond van objectieve
criteria zegt dat 50% van de mensen in principe begeleid moet kunnen
werken. Dat is dus een cijfer waaraan wij enig houvast kunnen hebben.De heer Fritsma heeft verder gesproken over de vraag of de wetswijziging
een oplossing biedt voor de wachtlijsten. Ik ben daarop net zeer uitvoerig
ingegaan. Dit levert wat mij betreft geen nieuwe informatie op ten opzichte
van wat ik daarnet heb gezegd.De heer Lempens heeft gevraagd of ik maatregelen neem om verdringing van
de WSW-doelgroep in het SW-bedrijf tegen te gaan. Wat mij betreft is het heel
simpel. Hierin wordt in de wetgeving reeds voorzien. Het WSW-budget mag enkel
en alleen worden ingezet voor de WSW-doelgroep, dus niet voor mensen zonder
een WSW-indicatie. De waterscheiding is helder tussen de WWB en de WSW, dus
verdringing is niet aan de orde.De infrastructuur van het SW-bedrijf kan daarentegen ook worden ingezet
voor andere doelgroepen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. Voor deze
groepen worden andere budgetten van gemeenten en UWV ingezet.Mevrouw Spies heeft gevraagd of de wetswijziging een oplossing biedt voor
de wachtlijsten. Ik heb eerder uitvoerig toegelicht dat dit niet het geval
is. Naar mijn mening moeten wij onze pijlen vooral richten op structurele
oplossingen voor de lange termijn.Mevrouw Spies heeft gesproken over de sturing door gemeenten. Zij heeft
gevraagd of gemeenten de verantwoordelijkheid voor het maken van de verordeningen
aan de schappen kunnen overdragen. Dat kan. Die mogelijkheid bestaat juridisch.
Indien de gemeenteraad daartoe besluit kunnen de raadsbevoegdheden ten aanzien
van het vaststellen van verordeningen aan het werkvoorzieningenschap worden
overgeheveld. Het is dus aan de gemeenteraad zelf om de bepalen of zij deze
bevoegdheden al of niet uit handen geeft.Mevrouw Spies (CDA):Kunnen is vraag één. Maar de kwestie is of wij het ook zouden
willen. Met dit wetsvoorstel willen wij juist een aantal bewegingen in gang
zetten om gemeenteraden meer in positie te brengen en strakker te laten sturen
op een aantal elementen in de uitvoering van de SW. Is het dan misschien niet
wenselijker om de bevoegdheid tot het opstellen van de bevoegdheden bij de
gemeenteraden te leggen in plaats van te delegeren aan een niet democratisch
gelegitimeerd bestuursorgaan? Want dat is een WGR-regeling natuurlijk gewoon.Staatssecretaris Aboutaleb:Dat heeft door ons hoofd gespeeld. De praktijk heeft mij er echter van
overtuigd dat wij het niet op die manier moeten doen. Er zijn schappen waarin
twaalf of vijftien kleinere gemeenten samenwerken. Dat zou betekenen dat een
verordening met dezelfde inhoud en dezelfde strekking door twaalf of vijftien
gemeenteraden zou moeten worden goedgekeurd. Dat is bureaucratie ten top.
In de schappen hebben vaak wethouders uit dezelfde gemeenten zitting. Zij
vertegenwoordigen de gemeenten in de schappen. Daarmee is in de besturen enige
mate van democratische legitimatie aan de orde. Ik vertrouw erop dat de gemeenten,
wanneer de bevoegdheid daar wordt gelegd, in één keer de verordening
kunnen maken in plaats van dat vijftien verordeningen moeten worden gemaakt
die vervolgens tot één verordening moeten worden afgestemd.
Om die reden heb ik ervan afgezien. Het heeft door mijn hoofd gespeeld maar
om deze reden is het uiteindelijk niet in het voorstel gekomen.Mevrouw Spies heeft gesproken over een tweede indicatie. Zij meende dat
deze handig zou kunnen zijn. Zij schetste dat het CWI iemand indiceert, die
vervolgens aan de slag gaat waarna blijkt wat hij kan. Een tweede indicatie
zou dan aan de orde zijn om hieraan verder richting te geven. Ik meen dat
dit geen juiste redenering is. De indicatiestelling is nodig om het recht
op WSW vast te stellen. Daar gaat het om. In de praktijk zal blijken waarin
iemand goed is. Daarvoor is geen tweede indicatiestelling nodig. De werkmeester
kan in de praktijk vaststellen dat het bijvoorbeeld verstandig is om niet
de groenvoorziening in te gaan maar de stratenmakerskant op te gaan, of het
werk anders in te richten. De wisseling van een WSW'er kan in de praktijk
plaatsvinden. Indien nodig kan de gemeente hierin interveniëren. Het
is niet nodig om hiervoor opnieuw een indicatiestelling te laten plaatsvinden.
Dat zou ook veel te belastend zijn voor de betrokken WSW'er. Dat moeten wij
niet willen. De praktijk kan hierin voorzien.Ik meen voldoende te hebben gezegd over de bonussystematiek, evenals over
de herkomst van het geld, de garantstelling van 2009 en de opschoning van
de lijsten. Dat waren de vragen van mevrouw Spies.Mevrouw Spies (CDA):Bijna helemaal. Ik had ook nog een vraag gesteld over de beleidsregels
die het CWI gaat opstellen in relatie tot het wegvallen van de verplichte
herindicatie.Staatssecretaris Aboutaleb:Dat is zo. Deze vraag had betrekking op het transparant maken van de regels
opdat iedereen kan meekijken hoe zij eruit zien. Het antwoord daarop luidt "ja".
Het is de bedoeling dat de regels transparant worden gemaakt. Het is ook de
bedoeling dat zij worden gepubliceerd in de Staatscourant zodat iedereen kan
volgen hoe zij eruit zien. Er kan een dynamiek ontstaan in de beleidsregels
als CWI en gemeenten van mening zouden zijn dat het net een slag anders zou
moeten. Er kunnen aanpassingen plaatsvinden, maar deze worden altijd in de
Staatscourant gepubliceerd. Op deze manier worden de regels voor alle betrokkenen
transparant gemaakt.De heer Heerts heeft gesproken over meer zeggenschap voor de doelgroep.
Hij heeft in dit verband gevraagd hoe de verschillende vormen van cliëntenparticipatie
zich tot elkaar verhouden. De gemeente kan een vorm kiezen die het best bij
de eigen situatie past. In de pilotfase is de afgelopen periode geëxperimenteerd
met tal van aanpakken naast elkaar. De gemeenten hebben de keuze om het in
te richten zoals zij denken dat bij hun eigen situatie past. Op die manier
kan worden aangesloten bij de bestaande cliëntenraden WMO en WWB of kan
een aparte WSW-raad worden opgericht.De heer Heerts vroeg ook hoe het staat met het toezicht op de uitvoering.
De IWI houdt nu en in de komende jaren toezicht op de gehele uitvoering van
de WSW en dus ook op de aangepaste WSW. De komende jaren zal het toezicht
van de IWI zich specifiek richten op het effect van de aanpassingen die met
deze wetswijziging worden beoogd. Zo wordt onder meer een implementatiemonitor
door de IWI ontwikkeld. Zoals gebruikelijk, krijgt de Kamer altijd de rapporten
van de IWI. Op die manier kunnen wij de vinger aan de pols houden. Mevrouw
Ortega vroeg om een tweejaarlijkse evaluatie, maar de IWI-rapporten verschijnen
frequenter.De heer Nicolaï stelde dat het kabinet streeft naar een regionale
inbedding van de arbeidsmarkt, maar dat het in dit geval vooral gaat om lokale
samenwerking. Tientallen schappen werken echter al met elkaar samen. Dat brengt
met zich dat men het lokale niveau snel ontstijgt. De werkgevers zijn overigens
vaak niet geïnteresseerd in een aparte benadering van een gemeente
als het gaat om een werkgeversloket. Zij opereren regionaal en dat beogen
wij ook voor de komende periode. Dat wil zeggen dat op die manier voortdurend
een interessante switch tussen het lokale en het regionale zal plaatsvinden.
Grote gemeenten als Amsterdam en Rotterdam zullen het waarschijnlijk vooral
lokaal aanpakken, terwijl kleinere gemeenten die in schappen samenwerken,
zich vooral zullen richten op het regionale, want daar liggen hun kansen.De prikkels liggen vooral in de bonus. Veel sprekers hebben gevraagd of
het niet sneller kan als het gaat om de commissie. Ik heb al aangegeven dat
ik streef naar een goede balans tussen zorgvuldigheid en snelheid. Juist op
dit punt is draagvlak in het veld noodzakelijk om vorderingen te kunnen maken.De heer Nicolaï (VVD):Ik vraag mij ook af of wij daar zoveel tijd voor moeten inruimen. Is al
gepland wanneer de regering met haar reactie komt? Mijn voorstel was om af
te spreken dat de regering voor de zomer met haar reactie op het rapport komt.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik verwacht dat onze reactie kort na de zomer komt. De commissie wordt
per 1 januari aanstaande geïnstalleerd. Zij heeft dan al snel een
half jaar nodig om met een rapport te komen. Kijk naar de Wajong en de WAO.
Het kost altijd een bepaalde hoeveelheid tijd om met een rapport te komen.
Vervolgens heeft het kabinet enige tijd nodig om met zijn reactie te komen.
Ik verwacht, als de commissie voor de zomer met haar verhaal komt, dat de
kabinetsreactie niet eerder komt dan na de zomer van 2008.Mevrouw Ortega vraagt naar het pgb. Het CWI geeft advies over begeleid
werken, maar het is aan de persoon zelf om te bepalen of hij aanspraak wil
maken op een pgb. Het is daarna aan de gemeente om te toetsen of de betrokkene
aan de voorwaarden voldoet, zoals die zijn neergelegd in de wet en de gemeentelijke
verordeningen. Het pgb kan ook door ouders of verzorgers worden aangevraagd
in die gevallen waarin de persoon in kwestie niet bij machte is om te beoordelen
of hij daartoe in staat is.Mevrouw Ortega vraagt ook waarom het Rijk geen quotumregeling oplegt als
het gaat om begeleid werken. Een quotumregeling is niet zo gemakkelijk in
te voeren voor een bepaalde sector, want de werkzaamheden moeten ook passen
bij de WSW-doelgroep. Daarom is het kabinet niet voor een verplichte quotering
in dit stadium, ook niet voor de overheidssector. Desalniettemin vindt het
Rijk het wel van belang om het goede voorbeeld te geven. Mijn ministerie heeft
een convenant afgesloten met de Haeghe Groep in Den Haag om ons te voorzien
van een aantal WSW'ers. Het zijn er in totaal negen. Zij zijn op mijn ministerie
werkzaam. Eén persoon is zelfs werkzaam in mijn zeer directe nabijheid.
Ik ervaar het als waardevol om dat te doen. Onze ervaringen staan opgetekend
in het boekje "Onze eigen aanpak" van het ministerie. Dat boekje
is breed verspreid onder de departementen om ze op die manier tot hetzelfde
gedrag aan te sporen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft vanuit zijn
verantwoordelijkheid voor het personeelsbeleid van het Rijk informatiebijeenkomsten
georganiseerd en tevens een brochure opgesteld voor alle departementen. Daarnaast
zullen in het kader van de herbezinning de aanvullende mogelijkheden om de
bereidheid van werkgevers te vergroten om gehandicapte werknemers in dienst
te nemen worden bezien. Ik weet dat quotumregelingen altijd gevoelig liggen.
Het kabinet heeft daar geen afgerond standpunt over. Het staat de commissie
vrij eigen ideeën daarover uit te venten.Mevrouw Ortega sprak over de bonusregeling voor begeleid werken. Wat ons
betreft is een stapsgewijze benadering mogelijk: 2/12, 4/12 of 5/12. Dat kan
leiden tot een effectuering van begeleid werken. Naarmate iemand langer bij
een werkgever blijft, zou de bonus naar het maximum kunnen opschuiven.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik heb begrepen dat dit naar rato gebeurt, maar het gaat mij erom dat
dit "naar rato" pas bij de zesde maand begint. De discussie is theoretisch.
Het is een druppel op een gloeiende plaat. Een bonus moet echter doelmatig
en doeltreffend worden ingezet.Staatssecretaris Aboutaleb:Laten wij nu eens kijken hoe het uitpakt. Wij willen het niet zo waterdicht
organiseren. Ik heb al aangegeven dat de IWI de uitvoering gaat bekijken.
Ik heb net zo min zekerheid dat mijn systeem goed uitpakt als mevrouw Ortega
zekerheid heeft dat haar voorstel goed uitpakt. Steun dus mijn voorstel. Wij
houden samen de vinger aan de pols. Mocht het de komende twee jaar anders
lopen, dan kunnen wij altijd nog beslissen om het anders in te richten.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik vind een à twee jaar wachten wel erg lang. Als het geld niet
doelmatig en doeltreffend ingezet blijkt te worden, moeten wij geen een à
twee jaar wachten. Ik wil best met de staatssecretaris meegaan, maar niet
voor zo'n lange termijn.Staatssecretaris Aboutaleb:Wij hebben een jaar nodig om het voorstel te implementeren. Wij moeten
echt de tijd geven om het voorstel goed uit de verf te laten komen. Aan de
hand van de IWI-rapportages kunnen wij dan beoordelen of het verstandig is
om te interveniëren. Als het niet gaat zoals het moet, zal ik de eerste
zijn om voor te stellen het anders in te richten.Ik kom over de amendementen te spreken.De voorzitter:Ik stel voor dat de staatssecretaris die amendementen bespreekt, waarbij
de Kamer per amendement een verhelderende vraag kan stellen. De rest kan dan
in tweede termijn gebeuren.Staatssecretaris Aboutaleb:In het amendement van de SP op stuk nr. 13 wordt voorgesteld, in de wet
op te nemen dat gemeenten een inzicht moeten hebben in de sociale prestaties
van SW-bedrijven. Wat mij betreft is dat niet wenselijk. De gemeenten zijn
hiervoor verantwoordelijk en moeten zelf afspraken maken met hun SW-bedrijven.
Zij weten zelf het best hoe zij met hun uitvoerders iets willen regelen. Landelijk
regelen leidt ook tot extra administratieve lasten. Mocht de meerderheid van
de Kamer het toch anders willen, dan hoor ik dat wel. Ik heb echter de neiging
om het amendement te ontraden.De heer Lempens (SP):Dit is een nogal essentieel onderdeel van onze inbreng. De titel van de
wet is het beter realiseren van het doel van de wet. Wat is
het doel van de wet?Staatssecretaris Aboutaleb:De wet moet zorgen voor een goede afstemming tussen de capaciteiten van
de mensen en het werk dat hun aangeboden wordt. Ik stel vast dat de capaciteiten
van de mensen nu soms toelaten dat begeleid werken in beeld is, terwijl zij
massaal aangewezen zijn op werken in SW-bedrijven. Dat vind ik ongewenst,
dus ik verleg de koers.De heer Lempens (SP):Het gaat mij om het begrip "bevorderen en behouden van de arbeidsbekwaamheid
van de werknemer in een zo regulier mogelijke omgeving". Dat staat al
jaren in de wet. Als u een wetswijziging voorstelt om het sociale doel van
de wet beter te realiseren, laat u een kans liggen als u er eigenlijk alleen
de wens om meer plekken voor begeleid werken te realiseren aan koppelt. De
gemeenten krijgen hiervoor wel een budget, maar er komt niet meer controle
op een sociale uitvoering van de wet. Ik denk dat het echt heel erg belangrijk
is om de gemeenten te laten weten, en liefst door het in de wet op te nemen,
dat zij sociale afspraken moeten maken, dat zij er inzicht in moeten krijgen
hoe het beste uit de mensen kan worden gehaald. Ik zou graag zien dat u het
amendement nog eens met deze intentie bekijkt.Staatssecretaris Aboutaleb:Dit is een met enige regelmaat terugkerende discussie met de SP-fractie.
De WSW wordt door de gemeenten in medebewind uitgevoerd. Ik heb er vertrouwen
in dat zij de wet niet alleen naar de letter, maar ook naar de geest uitvoeren,
inclusief de sociale aspecten waar de SP-fractie zo de nadruk op legt. De
SP legt bij veel van dit soort vraagstukken de nadruk op het nut en de noodzaak
om ze wettelijk te regelen. Ik ben daar niet voor, ik geloof heel erg in de
kracht van gemeenten om op dit punt in relatie tot de werkgevers te bepalen
wat voor deze werknemers in dit opzicht gunstig is. Ik geloof niet dat dit
beter uit de verf zal komen als wij dit wettelijk vastleggen dan wanneer wij
de gemeenten vragen, de wet naar de letter en de geest uit te voeren.Amendement nr. 14. De SP-fractie vindt dat de verplichting voor gemeenten
uit het oorspronkelijke wetsvoorstel om geïndiceerden op de wachtlijst
binnen 12 maanden een dienstbetrekking aan te bieden weer in de wet zou moeten
worden opgenomen. Dit amendement wijs ik af, ik vind dit niet wenselijk. Het
oorspronkelijke voorstel verplichtte gemeenten alleen tot plaatsing binnen
12 maanden als zij daarvoor voldoende budget zouden hebben. Het WSW-budget
staat vast, dus gemeenten hiertoe dwingen zou hen de facto dwingen om eigen
middelen aan te wenden om deze mensen een werkplek aan te bieden. Dit lijkt
mij niet gewenst. Aangezien gemeenten de vrijheid hebben om over hun eigen
geld te beschikken, gaat het niet aan om hun te verplichten, dit geld voor
dit doel te gebruiken. Derhalve ontraad ik de Kamer, dit amendement aan te
nemen.Met amendement nr. 15 wordt beoogd, het artikel te schrappen dat een persoonsgebonden
budget mogelijk maakt. Volgens mij heb ik zojuist al zeer uitgebreid gemotiveerd
waarom zo'n budget noodzakelijk is. Ook dit amendement zou de Kamer dan ook
niet moeten aannemen. Volgens amendement nr. 16 moet er gegarandeerd worden dat een WSW-geïndiceerde
bij het opheffen van een begeleide werkplek door bijvoorbeeld het aflopen
van het contract niet op de wachtlijst komt, maar direct een nieuw contract
wordt aangeboden. Er is al in de wet geregeld dat de betrokkene dan terugkeert
op de oude plek op de wachtlijst, zodat er in de praktijk direct gezocht zal
worden naar een nieuwe passende baan. Er moet dan ook sprake zijn van een
misverstand, maar als het bedoeld is zoals het er staat, moet ik zeggen dat
de wet er al in voorziet, zodat ik de Kamer ontraad, dit amendement aan te
nemen.Er staat in amendement nr. 17 dat er in artikel 12 wordt geregeld dat
de indicatie automatisch komt te vervallen als een geïndiceerde een dienstverband
bij een reguliere werkgever aangaat. Volgens mij heb ik zojuist uitgelegd
dat ook dit niet het geval is. Er gelden voor het automatisch vervallen van
de indicatie andere voorwaarden dan een loonkostensubsidie of een detachering,
het genoemde vormt geen reden om de indicatie te laten vervallen. Dit amendement
is dus overbodig.Het amendement op stuk nr. 21 gaat over de quotumplicht. Ik heb aangegeven
dat de commissie die ik zal instellen, dit punt desgewenst zal kunnen bekijken.
Ik heb overigens toegezegd dat wij nog kunnen bespreken wat deze commissie
zal gaan doen. Derhalve is ook dit amendement wat mij betreft overbodig.De voorzitter:Bedoelt u dat u het oordeel aan de Kamer laat of ontraadt u het?Staatssecretaris Aboutaleb:Ik ontraad het.De voorzitter:Dan is het helder voor de Kamer. Dank u.Staatssecretaris Aboutaleb:Met het amendement op stuk nr. 18 wordt het artikel over de cliëntenparticipatie
zodanig gewijzigd dat de gemeenten periodiek overleg voeren met de bestaande
ondernemingsraden van SW-bedrijven. Ik heb zojuist voldoende gemotiveerd uitgelegd
waarom wij denken dat die cliëntparticipatie op een andere manier geregeld
moet worden. Het dient namelijk een ander doel. Derhalve ontraad ik ook de
aanneming van dit amendement.Met het amendement op stuk nr. 20 wordt geregeld dat een WSW-geïndiceerde
maximaal één keer op de wachtlijst gepasseerd mag worden door
een geïndiceerde die volgens de gemeenteraad tot de prioritaire doelgroep
behoort. Ik weet eerlijk gezegd niet of indiener dezes zich realiseert wat
een immense bureaucratie het is om voortdurend te turven of iemand niet door
een ander is gepasseerd en wat dat dan betekent voor de uitvoering. Wat mij
betreft zijn er twee oplossingen. Of de gemeenteraad krijgt de bevoegdheid
om naar eigen inzicht prioritaire doelgroepen aan te wijzen, of niet. Wij
gaan niet halve oplossingen proberen te regelen. Het kabinet is er voorstander
van om in voorkomende gevallen de gemeenteraad de mogelijkheid te geven, prioritaire
doelgroepen aan te merken, bijvoorbeeld om een betere aansluiting tussen het
speciaal onderwijs en de WSW te kunnen organiseren. De raad moet dat met beleid
doen. Hij moet daartoe overleggen met de aangewezen organen binnen de eigen
gemeente, maar ook met de participatieorganen, zodat daarop beleid kan worden
gevoerd. Een en ander moet in verordeningen worden vastgelegd.
Ik ontraad aanneming van dit amendement.In het amendement op stuk nr. 19 gaat het om het budget dat gemeenten
ontvangen. Dit budget is onder meer afhankelijk van het aantal WSW-geïndiceerden
dat beschikbaar is voor werk in de sociale werkvoorziening. De wetstekst noch
de toelichting geeft aan wat onder "beschikbaarheid" moet worden
verstaan. In de gemeentelijke verordeningen zou dit moeten worden geregeld.
Dat is mogelijk. Uiteindelijk moet ook op dit punt maatwerk worden geleverd.
Ik ontraad aanneming van dit amendement.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De tweede termijn zal morgen of donderdag worden gehouden.Ik dank de medewerkers voor de ondersteuning, zeker op dit late uur. Ik
dank de leden voor hun terughoudendheid, zodat wij de eerste termijn hebben
kunnen afronden.Sluiting 23.12 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-1089-1098.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl