Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten (29978)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 140-147

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-11-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 4, pagina 140-147

31-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29978Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zelfstandige bestuursorganen) (27426)Pagina 155-160
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zelfstandige bestuursorganen) (27426)Pagina 147-153
Lijst van besluiten (dinsdag 31 oktober 2006)Pagina 160-161
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de invoering van een nieuw stelsel voor bewaking en beveiliging van personen, objecten en diensten (30041) en het wetsvoorstel Wijziging van de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 in verband met de invoering van een nieuw stelsel voor bewaking en beveiliging (30070)Pagina 126-126
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten (29978)Pagina 153-155
Presentie en opening (dinsdag 31 oktober 2006)Pagina 125-126
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten (29978)Pagina 140-147
Behandeling van het advies van de Tijdelijke commissie subsidiariteitstoets inzake de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor bodembescherming en de wijziging van richtlijn (30839, E)Pagina 127-127
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling en invoering titel 8.18 (overeenkomst van goederenvervoer over spoorwegen) van het Burgerlijk Wetboek (30365), het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenwet 1994 en enkele verwante wetten op een aantal punten van uiteenlopende aard (30476), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met de aanpassing aan de eisen die gelden voor basisregistraties (30514) en een aantal andere wetsvoorstellenPagina 126-127
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn nr. 2003/42/EG inzake melding van voorvallen in de burgerluchtvaart (29977)Pagina 127-127
Behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zelfstandige bestuursorganen) (27426)Pagina 127-140
Noot bij pag. 125: rapport van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrief van de heer G.D. MindermanPagina 165-165
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 31 oktober 2006)Pagina 161-164

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Verklaring
dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in
de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap
van de gemeenteraad en van provinciale staten (29978).De beraadslaging wordt geopend.De heer Van Thijn (PvdA):Voorzitter. Opnieuw behandelen wij een deconstitutionaliseringsvoorstel.
Deze keer gaat het om het schrappen van de bepaling over het voorzitterschap
van de gemeenteraad en de provinciale staten. Gelukkig staat deze wijziging
los van dat andere deconstitutionaliseringsvoorstel, dat hier veel voeten
in de aarde heeft gehad. De wenselijkheid om het voortaan aan de raden en
de staten over te laten wie zij het liefst als hun voorzitter zien, wordt
ingegeven door de praktijk van de dualisering. Mij dunkt dat daartegen moeilijk
bezwaren kunnen worden gemaakt.Interessant is te zien hoe de regering alle zeilen heeft moeten bijzetten
om deze grondwetsherziening te kunnen betrekken bij de ontbinding van de huidige
Kamer, gelet ook op artikel 137, derde lid, dat expliciet bepaalt dat de Tweede
Kamer pas wordt ontbonden na bekendmaking van de wet die verklaart dat een
verandering in de Grondwet in overweging zal worden genomen. Het was kantje
boord, met de hakken over de sloot. Stel je voor dat het niet gelukt was.
Hadden wij dan de verkiezingen moeten uitstellen? Ik had er niet aan moeten
denken!Met deze hardnekkige fictie dat de kiezers bij het bepalen van hun keus
hun oordeel over deze grondwetsherziening kunnen laten meewegen, wordt nog
eens aangegeven hoe verouderd deze grondwetsherzieningprocedure is. Dat is
door de heer Jurgens meerdere malen in een andere hoedanigheid aan de orde
gesteld.Het is niet gelukt om dat andere deconstitutionaliseringsvoorstel op tijd
hier in te dienen. Wij hebben daarbij een actief aandeel geleverd. Ik heb
evenwel nimmer kunnen inzien – dat betreur ik ernstig – dat het
er nu op lijkt dat enigerlei herziening pas in 2014 weer aan de orde zal zijn.
Dat was een onbedoeld neveneffect.De voorzitter:Ik heb nagelaten de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
in ons midden welkom te heten. Dat doe ik alsnog. Ik geef vervolgens het woord
aan de heer Engels.De heer Engels (D66):Mijnheer de voorzitter. De fractie van D66 kan zich volledig vinden in
dit voorstel om de grondwettelijke bepaling inzake het voorzitterschap van
de gemeenteraad en de provinciale staten te schrappen. Het voorzitterschap
van de decentrale volksvertegenwoordigingen is niet van constitutionele orde
en derhalve kan de regeling daarvan worden overgelaten aan de gewone wetgever.
Daarnaast moet worden vastgesteld dat met de dualisering van het gemeentelijke
en provinciale bestuursstelsel de vraag naar ontvlechting van de combinatie
van voorzitter van het college en voorzitter van de volksvertegenwoordiging
in ieder geval uit een oogpunt van systeemconformiteit gerechtvaardigd is.In dat licht is het goed dat de beantwoording van de vraag naar de aanvaardbaarheid
van deze dubbelrol door de wetgever niet onnodig wordt bemoeilijkt door een
grondwettelijk voorschrift. Dat grondwettelijke voorschrift is overigens in
1983 om puur strategische redenen in de Grondwet opgenomen. Wij hebben nu
overigens geen behoefte om al vooruit te lopen op de vraag hoe de wetgever
aan het verzoek om regeling van het voorzitterschap zou moeten voldoen nadat
deze grondwetswijziging in tweede lezing haar beslag heeft gekregen. Bij deze
vraag speelt immers een aantal deelvragen die nog een grondige overdenking
vergen. Bijvoorbeeld of de op zichzelf wenselijke systeemconformiteit zover
moet gaan dat de burgemeester en de Commissaris der Koningin in het geheel
geen voorzitter meer kunnen zijn van de volksvertegenwoordiging of dat het
aanvaardbaar is dat deze taak wordt overgedragen aan een plaatsvervangende
voorzitter ingeval zij namens het college het woord voeren. Ook geldt bijvoorbeeld
de vraag of de wetgever zou moeten overgaan op het toestaan van een formele
differentiatie waarbij het voorzitterschap per gemeente verschillend kan worden
ingevuld. Verder denk ik aan de vraag of de wetgever de regeling van het voorzitterschap
zodanig open formuleert dat gemeenten en provincies zelf kunnen bepalen wie
zij als voorzitter wensen, met zelfs als derde variant een voorzitter "van
buiten". Bij dit alles is zelfs denkbaar dat de wetgever mogelijkheden
schept om het voorzitterschap te politiseren door aan deze functie allerlei
bevoegdheden toe te delen welke thans aan de burgemeester en de commissaris
als voorzitter van raad en provinciale staten toekomen.Mijn fractie heeft in de schriftelijke voorbereiding gevraagd naar de
samenhang van dit voorstel met de overige bepalingen uit hoofdstuk 7 van de
Grondwet. In de kern vroegen wij hoe uit een oogpunt van constitutionele orde
en de systeemconformiteit van de verschillende hoofdelementen van het decentrale
bestuur nog vastgehouden moet worden aan het hoofdschap van de raad en provinciale
staten – zie artikel 125, lid 1, van de Grondwet – en aan de algemene
autonome bestuursbevoegdheid van deze organen die mede besloten ligt in artikel
124, lid 1. Mijn fractie is van mening dat deze beide elementen monistisch
van aard zijn. Niet voor niets behoorden zij tot de pijlers van het door Thorbecke
geïntroduceerde monistische bestuursmodel in 1848 en 1851. In een dualistisch
stelsel dat consistent wordt uitgewerkt, behoort niet één orgaan
in beginsel over alle bevoegdheden te beschikken, behoort het volksvertegenwoordigende
orgaan om die reden niet ook nog zelf te besturen of mee te regeren en kan
de op zichzelf logische en essentiële eindverantwoordelijkheid van raden
en staten heel goed zonder een formeel monistisch hoofdschap worden gewaarborgd.Dat het kabinet ervoor kiest deze beide elementen te handhaven, is dus
wel buitengewoon wonderlijk. Dat dit standpunt ook niet meer is dan een politiek-normatief
ingegeven wens om de dualisering niet verder te laten gaan dan de stand van
nu, blijkt uit de argumentatie. Deze wens wordt namelijk opgehangen aan de
politieke keuze van het vorige kabinet om de dualisering in te voeren zonder
grondwetswijzigingen. De staatscommissie Dualisering en lokale democratie
wees terecht op de constitutionele complicatie dat voor een volledig doorgevoerde
dualisering grondwetswijziging op deze beide punten nodig zou zijn.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik moet toch even interrumperen...De heer Engels (D66):Ik had u al veel eerder verwacht.De heer Platvoet (GroenLinks):Wat u zegt klinkt allemaal zo logisch dat je haast gaat denken "de
rest is toch wel erg dom", terwijl het debat over het wijzigen van de
Grondwet in verband met de positie van de gemeenteraad een- en andermaal is
gevoerd en een heel duidelijke meerderheid van mening was dat het hoofdschap
van de raad gewaarborgd moest blijven. Waarom? Zelfs binnen het huidige dualistische
systeem is een aantal wezenlijke taken bij de raad blijven liggen: het budgetrecht,
regelgeving op gemeentelijk niveau, het benoemen van wethouders enzovoorts.
Als je dat bij elkaar optelt, is er maar een conclusie mogelijk, namelijk
dat het terecht is dat het hoofdschap ook grondwettelijk verankerd bij de
raad blijft.De heer Engels (D66):Ik kan u daarin niet volgen. Ik volg u wel in uw betoog, maar ik wil ook
geen enkel misverstand laten bestaan over onze opvatting. In de decentrale
bestuursstelsels behoren de volksvertegenwoordigingen het primaat te hebben.
Mijn opvatting is dat voor die eindverantwoordelijkheid en voor het aandeel
van de volksvertegenwoordigingen bij alle elementen die u noemt handhaving
van het oorspronkelijk om een heel andere reden in de Grondwet opgenomen hoofdschap
niet nodig is. Dat hoofdschap verwijst naar een monistische situatie waarin
een democratisch gekozen volksvertegenwoordiging in principe alle regelgevende
en bestuurlijke bevoegdheden heeft. Daarin is nu een wisseling gekomen. Aangezien
dat hoofdschap historisch gezien op die situatie betrekking heeft, zeg ik
uit een oogpunt van systeemconformiteit dat er aanleiding zou kunnen zijn
om dat punt en dat van de algemene autonome en onbestemde bestuursbevoegdheid
ook te deconstitutionaliseren. Ik stel dat punt aan de orde, omdat het in
de schriftelijke voorbereiding onderdeel is van een debat met de regering.De heer Platvoet (GroenLinks):Dat hoofdschap kan dynamisch en eigentijds worden ingevuld. Hoewel ik
het debat over de gekozen burgemeester niet wil herhalen, moet u er dan ook
bij zeggen dat in dat debat een aantal elementen aan de bevoegdheid van de
gekozen burgemeester werd toegekend. Dan heb je het over het benoemen van
de wethouders door de burgemeester...De heer Engels (D66):Nee, alleen voordragen.De heer Platvoet (GroenLinks):Dan heb je het over het overhevelen van het budgetrecht. Als je het debat
van toen zou volgen, dan kun je inderdaad vraagtekens plaatsen bij het hoofdschap
van de raad. Maar dat is allemaal niet gebeurd, gelukkig. Daarmee is er voor
mij een extra argument om niet aan het hoofdschap te willen tornen.De heer Engels (D66):Ik begrijp uw standpunt heel goed, maar dat geeft mij geen aanleiding
om anders tegen de zaak aan te kijken dan ik net heb uiteengezet.Voorzitter. Ik gaf aan hoe de staatscommissie tot de waarneming was gekomen
dat het hoofdschap van de raad en de algemene autonome bestuursbevoegdheid
wel uit de Grondwet zouden moeten worden gehaald uit een oogpunt van systeemconformiteit.
Op pagina 409 wordt erkend dat het grondwettelijk hoofdschap historisch nauw
verweven is met de keuze voor een monistisch bestuursmodel. Daarom ligt het
volgens de staatscommissie in de rede dat de grondwetgever zich over de afschaffing
daarvan uitspreekt. In diezelfde grondwetswijziging, nog steeds volgens de
staatscommissie, zou dan als sluitstuk ook de autonome bestuursbevoegdheid
in het bevoegdhedenprimaat van de raad naar het college moeten worden getransporteerd.
Dat de voorzitter van de staatscommissie later ervoor heeft gepleit het bij
de wettelijke invoering te laten, is natuurlijk een heel ander verhaal. Maar
dat zal de heer Platvoet waarschijnlijk meer hebben aangesproken.Mijn fractie begrijpt heel goed dat de tegenstanders van de dualisering
geen belang hebben bij en dus ook geen boodschap hebben aan een zo groot mogelijke
systeemconformiteit en constitutionele consistentie. Voor hen zijn het grondwettelijke
hoofdschap en het bestaande bevoegdheidsprimaat van de raad en PS immers veilige
dijken tegen een volledig doorgevoerde dualisering. Mijn fractie realiseert
zich ook dat deze kwestie als zodanig buiten de grenzen van dit wetsvoorstel
tot grondwetsherziening valt. Het leek ons niettemin goed een reactie te geven
op de in de memorie op dit punt verwoorde opvattingen van het kabinet. Natuurlijk
wachten wij voorshands op de aangekondigde notitie van het kabinet over het
algemene grondwetsherzieningenbeleid. Nu daarin zal worden voortgebouwd op
de voorstellen van de nationale conventie, valt niet uit te sluiten dat ook
ten aanzien van hoofdstuk 7 van de Grondwet een minder behoudende wind gaat
waaien.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. GroenLinks is gaarne bereid een voorstel in overweging te
nemen om de Grondwet te veranderen, om hieruit te schrappen dat de burgemeester
en de commissaris der Koningin voorzitter zijn van de gemeenteraad en de staten.
Ik zou het natuurlijk hierbij kunnen laten. Maar alles wat met de burgemeester
en in mindere mate met de commissaris der Koningin te maken heeft, blijft
een boeiend onderwerp. Dus heb ik nog iets meer noten op mijn zang.Ik begin met de argumenten van de regering om met deze grondwetswijziging
in eerste lezing te komen. Het standpunt dat het voorzitterschap niet van
constitutionele orde is, dus dat het niet belangrijk genoeg is om het in de
Grondwet te regelen, kunnen wij wel delen. Ik realiseer mij dat je het als
een gelegenheidsargument kunt opvatten, maar ook gelegenheidsargumenten zijn
argumenten.Dat geldt niet voor het inmiddels achterhaalde argument van de direct
gekozen burgemeester, want die komt er niet. Naar de stellige opvatting van
GroenLinks kan dat ook niet het argument zijn. Volgens ons is het, met de
invoering van het dualisme, een ongerijmdheid van de eerste orde dat de burgemeester
de gemeenteraad voorzit. Het controlerend orgaan, de gemeenteraad, wordt voorgezeten
door degene die ook het college voorzit, dat de gemeenteraad moet controleren.
Dat is een ongerijmdheid. Dubbele petten en spagaten zijn daarvan in vele
gevallen het gevolg met alle ongemakken en politieke ongelukken van dien.De dualisering is overigens in veel gemeenten geen succes. Met name in
kleinere gemeenten, maar niet alleen daar, is het een dode letter. De burgemeester
is vaak nog de dominante bestuurder die in de huidige situatie te veel spanning
oproept. Als raadsvoorzitter kiest hij of zij partij voor het college in plaats
van de positie van de raad als hoogste orgaan te waarborgen. Maar ook in die
gevallen en die gemeenten waar de dualisering wel succesvoller is verlopen,
knijpt de spagaat. Natuurlijk, er zijn gemeenten waar de burgemeester die
twee rollen prima weet te combineren, maar dat is meer dankzij persoonlijke
kwaliteiten of de lokale politieke cultuur dan door de structuur.Als deze grondwetswijziging in de eerste lezing wordt aangenomen, is nog
niet duidelijk hoe de voorzitter van de gemeenteraad en van de staten wel
wordt gekozen. Dat is misschien wel een goede zaak en dat moet misschien ook
zo blijven tot na de tweede lezing, tenminste als wij het scenario van de
deconstitutionalisering van de wijze van benoeming van de burgemeester willen
voorkomen. Dat is namelijk dat de vraag wat er na de deconstitutionalisering
gaat gebeuren al zo dwingend is ingevuld dat dit voor een voldoende minderheid
aanleiding is om de grondwetswijziging in tweede lezing tegen te houden. Dat
is het scenario dat wij hadden bij de direct gekozen burgemeester. Waar wij
wél voor pleiten is dat zorgvuldig de verschillende varianten worden
bekeken die voor de invulling van het voorzitterschap van raden en staten
denkbaar zijn. Dat is ook niet gebeurd bij de benoemingswijze van de burgemeester.
De woordvoerder van D66, de heer Engels, ging daar even op door. Een zo'n
variant is dat de gemeenteraad uit zijn midden de voorzitter kiest. Deze variant
spreekt ons zeer aan. Dat komt overeen met de wijze waarop de Eerste en de
Tweede Kamer hun voorzitter kiezen. Daarmee is ook ervaring opgedaan in het
deelradensysteem. Ook is het voor de buitenstaander een heldere structuur.
Een eigen voorzitter lijkt voorts het best de positie van de raad als hoogste
orgaan in de gemeente tegenover het college van B en W te kunnen waarborgen.
Dat is een toch een belangrijk criterium in een parlementaire democratie.Een andere variant is dat de gemeenteraad iemand van buiten kiest, of
dat een raadslid dat eenmaal tot voorzitter is gekozen, niet langer raadslid
is en in de fractie op normale wijze wordt opgevolgd. Het voordeel van iemand
van buiten is dat uit een grotere kring geput kan worden – een kwaliteitsargument –
en dat de politieke neutraliteit beter gewaarborgd lijkt. Het grote nadeel
is dat de positie van de raad er niet door wordt versterkt. Het voordeel van
een raadslid dat eenmaal tot voorzitter is gekozen en niet langer raadslid
is, moge duidelijke zijn: ook kleine fracties kunnen dan iemand leveren zonder
dat hun slagkracht wordt aangetast.In gemeenteland wordt wel gehoord dat de burgemeester het ook na deze
deconstitutionalisering moet blijven. Dat vindt het genootschap van burgemeesters,
wat niet zo verwonderlijk is, maar je hoort het ook wel van raadsleden uit
de kleinere gemeenten. De burgemeester is de enige bestuurlijke professional.
Hij wordt ervoor betaald en hij of zij doet het ook goed, hoewel je daarover
ook andere geluiden kunt horen.Politieke culturen kunnen per gemeente verschillen. Hetzelfde geldt voor
de politieke en persoonlijke kwaliteiten. Dat kan leiden tot een variant die
de heer Engels ook heeft neergelegd: laat het aan gemeenteraden en aan staten
over hoe zij het voorzitterschap willen invullen. Wij zouden het een goede
zaak vinden als de verschillende varianten als voorbereiding van het vervolgtraject
goed op hun merites worden beoordeeld. Wij hebben wel een duidelijke voorkeur
voor de eerste variant, waarbij de raad uit zijn midden een voorzitter kiest.Er zijn ook andere zaken die volgens ons een nadere beschouwing vergen.
Het is minder simpel dan het in eerste instantie lijkt. De burgemeester is
niet langer voorzitter, maar er wordt een bepaalde variant gekozen. Het is
iets minder simpel omdat de voorzitter van de raad meer taken heeft dan alleen
het pure voorzitten. Daarbij gaat het over het aansturen van de raadsgriffie,
over de bewaking van het raads- en statenprogramma, de verantwoordelijkheid
voor het democratische proces in die raden en staten en het voorzitten van
het presidium. Kortom, het raadsvoorzitterschap heeft een aantal taken dat
wel degelijk bij de overwegingen moet worden betrokken. Het voorzitten is
niet alleen maar iets technisch. Het is een echte taak die invulling moet
krijgen. Dat vergt deskundigheid, misschien ook een profielschets en een goede
procedure, training, en wellicht zelfs wel een aparte onkostenvergoeding.De schakelfunctie tussen raad en college blijft wel van essentieel belang.
Het is waar: de burgemeester kan die natuurlijk het best vervullen, want hij
is van beide organen nu voorzitter. Dat zal niet langer het geval zijn en
dat betekent volgens ons dat de raadsvoorzitter in goed samenspel met de griffie
die schakelfunctie moet blijven vervullen. Uiteraard is zo'n raadsvoorzitterschap
aan een termijn verbonden.Graag hoor ik de toezegging van de minister dat bij de voorbereiding van
het wetsvoorstel deze verschillende varianten en de overige zaken die ik heb
genoemd, aan de orde komen en dat ook met de organisaties van raads- en statenleden
en dus niet alleen met de VNG en het ipo op een goede manier overleg wordt
gevoerd. Bij het ingeslagen traject naar de dualisering heb ik helaas steeds
moeten constateren dat vooral aan de invalshoek van de raads- en statenleden
te weinig aandacht is besteed.Veel dingen kun je niet vastleggen, maar zijn wel van belang omdat de
nieuwe werkwijze dieper ingrijpt dan velen aannemen. Zo lijkt het mij niet
wenselijk dat een burgemeester en raadsvoorzitter lid zijn van dezelfde partij.
Dat zijn allemaal zaken die uiteindelijk lokaal geregeld worden. Als de burgemeester geen voorzitter meer is van de raad, wordt hij of
zij als voorzitter van het college van B en W wél politieker. Hij wordt
dan immers een uitgesproken woordvoerder en verdediger van het collegebeleid.
Hoewel hij nu dus nog steeds twee petten op heeft, wordt dat er uiteindelijk
maar één. Daar is niets mis mee, maar dat vraagt wel om een
burgemeester die politiek gelegitimeerd moet zijn en tot aftreden moet kunnen
worden gedwongen. Dat leidt weer tot de vraag naar de samenhang met het voorstel
over de benoemingswijze van de burgemeester.Ik moet dan concluderen dat dit toch wel een ongelooflijk verbrokkeld
wetgevingsproces is. Dat heb ik een- en andermaal bij vorige gelegenheden
naar voren gebracht. Ik noem de positie van de burgemeester, de verschillende
kanten daarvan en de manier waarop dat in wetgeving veranderd moet worden.
Daarmee roep je ongelukken over je af, zoals in het verleden ook is gebleken.
Het is te laat om dat allemaal te repareren. Wij zitten nu eenmaal opgescheept
met die ontzettend verbrokkelde wetgeving. Dat leidt mij alleen tot de conclusie
dat het afschaffen van de benoemde burgemeester des te noodzakelijker is.
Ik ben het eens met de heer Van Thijn dat het nu op de lange baan wordt geschoven.
Wij halen het niet meer voor deze verkiezingen. Daar moet ik wel aan toevoegen
dat 2014 wel wat pessimistisch is. De geschiedenis leert toch dat twee kabinetten
achter elkaar nooit de volledige termijn uitzitten, zeker niet als het veel
verwachte CDA/PvdA-kabinet er komt. Dat zal geen lang leven beschoren zijn,
denk ik. Ik verwacht in ieder geval dat een en ander veel eerder zal zijn
gerealiseerd dan in 2014.De heer Dölle (CDA):Mijnheer de voorzitter. Ook de fractie van het CDA maakt graag gebruik
van dit plenaire debat over de deconstitutionalisering van het voorzitterschap
van de provinciale staten en de gemeenteraad om een paar thema's aan te snijden
die onzerzijds ook al bij de schriftelijke voorbereiding van dit wetsvoorstel
te berde zijn gebracht.De memorie van antwoord was niet helemaal bevredigend. Misschien komt
dat wel door de geweldige haast die het kabinet plotseling beving en die het
voortraject van dit wetsvoorstel aanzienlijk accelereerde. Wij vleien ons
een beetje met de gedachte dat onder andere onze inbreng in het voorlopig
verslag, waarbij wij erop wezen dat artikel 137, lid 3, nog steeds in de Grondwet
staat, mede de inspiratie vormde voor deze snelle afhandeling. Dat betekent
wel dat niet alles geheel bevredigend is.Wij willen beginnen met het eerste thema, namelijk de grondwetsherziening,
de uitleg van artikel 137, lid 3, van de Grondwet. Op instigatie van de huidige
voorzitter heeft dit artikel – niet deze bepaling – al eens eerder
geleid tot uitgebreide debatten met minister De Graaf. De vragen die wij op
dit moment over artikel 137, lid 3, hebben, gaan over de betekenis van deze
bepaling in situaties waarin vervroegde verkiezingen interveniëren met
de behandeling van een verklaringswet. Dat is een grondwetsherziening in eerste
lezing. De beantwoording door de regering is dan ook naar de mening van mijn
fractie van principiëler belang. Dit raakt namelijk niet alleen deze
voorliggende kwestie, maar ook toekomstige cases. Tot nu toe is het zo dat
een ontbindingsbesluit dat tevens ziet op een door artikel 137,
lid 3, gevorderde ontbinding, dit besluit dan ook vermeldt. Wij hebben het
nog eens opgezocht: bij het Koninklijk Besluit van 6 april 1995, van
16 maart 1998 en 27 maart 2002 wordt dat gedaan. In het andere geval,
bijvoorbeeld het besluit van 1 november 2002, wordt slechts artikel 64
van de Grondwet vermeld. Dat laatste was ook het geval met het ontbindingsbesluit
dat ten grondslag ligt aan de komende Kamerontbinding, ingaande op 30 november.De regering ziet nu dat probleem ook en kondigt aan om met een nieuw Koninklijk
Besluit te komen in het geval dit wetsvoorstel wordt aanvaard en bekendgemaakt.
Daarin wordt de bevolking alsnog gewezen op het feit dat de komende verkiezingen
ook grondwetsverkiezingen zijn en onder andere over dit punt gaan. Ziet de
regering dit als een soort service aan de bevolking, al zal dat niet geweldig
veel indruk maken, of meent de regering dat zo een Koninklijk Besluit constitutioneel
nodig is omdat anders nergens vaststaat dat er een samenval van verkiezingen
is? Tot hoe lang voor een verkiezing kan naar de opvatting van de regering
een bekend gemaakte verklaringswet ex post inzet worden gemaakt van reeds
uitgeschreven verkiezingen? Dit slaat ook op het wetsvoorstel over de curandi.
Twee weken? Korter? Kan het op de dag zelf?Het tweede thema dat onze fractie bezighield bij de schriftelijke voorbereiding
was de vraag in hoeverre de bepaling, artikel 125, lid 3, die vastlegt wie
de voorzitter is van de staten en wie van de raad, van constitutionele orde
is. Onze opvatting is, hopen wij, bekend en ieder geval consistent. De hoekstenen,
pijlers of kernkarakteristieken van de provinciale en gemeentelijke overheid
dienen te zijn geborgen in de nationale constitutie, in dezelfde Grondwet
die ook de gemeenten en de provincies erkent en constitueert.Op zich hoeft het voorzitterschap van raad en staten niet per se als zodanig
gekwalificeerd te worden. Zie ook de geschiedenis tot 1983. Toen stond het
ook niet in de Grondwet. Voor ons is de overweging van de grondwetgeving van
ruim 20 jaar geleden, dat er een strategisch belang is dat opname rechtvaardigde
omdat men vreesde dat de functie van burgemeester werd uitgehold, in historisch
perspectief verdedigbaar en begrijpelijk. Gelet op de ontwikkelingen die ook
de regering noemt, lijken die nu niet meer van zodanig gewicht dat wij tot
datzelfde oordeel komen. De vrees voor uitholling van het burgemeestersambt
als zodanig is niet bewaarheid geworden. Wij beschouwen de vraag daarom nu
op zichzelf, los van de historische dimensie. Is het voorzitterschap van constitutionele
orde anno 2006? Nee, niet langer, wat ons betreft.Deconstitutionalisering betekent niet dat de CDA-fractie meent dat hieruit
voort zou moeten vloeien dat artikel 9 van de Provinciewet en artikel 9 van
de Gemeentewet, die het voorzitterschap van gemeenteraad en staten leggen
bij burgemeester en commissaris, dienen te worden geschrapt. Wij zeggen hier
alvast daar niet op voorhand mee akkoord te zullen gaan.Het voorzitterschap van de raad door de burgemeester, zoals wij dat hier
twee eeuwen kennen, heeft namelijk ook voordelen. Het gemeentelijke bestuur,
zo benadrukte onze fractie dat andermaal bij de schriftelijke voorbereiding,
is ook na het dualiseringsproject zoals dat uiteindelijk gestalte kreeg, betekenend
anders gestructureerd dan het nationale model op het Binnenhof. De raad is
veel meer dan het parlement ook nog steeds een bestuursorgaan, staat aan het
hoofd van het gemeentelijke bestuur, is niet te ontbinden en is in bezit van
verordenende en autonome bestuurlijke bevoegdheden, het recht van begroting
en vaststelling van de rekening, bij benoeming van de wethouders, enzovoorts.De heer Platvoet (GroenLinks):De heer Dölle deelt dus niet het argument dat de regering expliciet
noemt, namelijk dat dualisering moet leiden tot een verandering in het voorzitterschap
van de raad en de staten?De heer Dölle (CDA):Dat heeft de heer Platvoet goed begrepen.De heer Platvoet (GroenLinks):Dat vind ik jammer.De heer Dölle (CDA):Ik kom daarop terug.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik ben benieuwd of er nog ruimte is voor een andere opvatting.De heer Dölle (CDA):Ik heb al gezegd dat de CDA-fractie niet op voorhand akkoord gaat met
het schrappen van artikel 9 uit de Gemeentewet en artikel 9 uit de Provinciewet.De heer Platvoet (GroenLinks):Dat begrijp ik. Dat is ook verstandig. Het kan dus dat als er in het vervolgtraject
verschillende varianten aan bod komen de CDA-fractie tot andere conclusies
komt?De heer Dölle (CDA):Als er een nieuwe wet komt waarin zichtbaar wordt wat precies de bedoeling
is, wat de afwegingen zijn en wat de argumenten, kunnen wij daarover praten.
Voorshands geloven wij echter in de burgemeester en commissaris als voorzitter.Even terzijde, waar de regering ingaat op het hoofdschap van de raad,
daartoe geprovoceerd of uitgedaagd door D66, vergeet zij een paar elementen
te noemen als integrerend onderdeel van dat hoofdschap. Zij noemt als onderdeel
van het hoofdschap de altijd weer mysterieuze eindverantwoordelijkheid van
de raad en het ook al wat mysterieuze, sinds 2002 voorkomende, verschijnsel
van de autonome, tot de Grondwet herleidbare bevoegdheden. Die zouden het
hoofdschap constitueren. Ik neem aan dat dit enumeratief en niet limitatief
is. De minister-president wees op 21 oktober 2003 in dit huis op een
aantal andere elementen, zoals het benoemingsrecht van wethouders, als onderdeel
van het hoofdschap. Ook minister De Graaf weersprak die lezing desgevraagd
niet bij het bekende burgemeestersdebat op 22 maart 2005. Wij nemen aan
dat de ministers die uitleg nog steeds delen.Terug naar het onderwerp: het eigen karakter van het lokaal bestuur. De
drie centrale bestuursorganen van de gemeente: de raad, het college en de
burgemeester, komen in de raadsvergadering gezamenlijk en in het openbaar
bijeen om daar over de res publica van de gemeente te beraadslagen en te besluiten.
Het is in die context niet merkwaardig dat de raadsvergadering door een niet-stemhebbend
en primair niet-politiek geprofileerde ambtsdrager zoals de Nederlandse burgemeester,
wordt voorgezeten. Hij of zij is ook de persoon die de vergaderorde handhaaft
en het seniorenconvent of presidium van advies dient. De bewaking van de Gemeentewet
met al zijn bepalingen over bijvoorbeeld verboden handelingen
en wel of niet deelname aan stemmingen is historisch bij hem of haar doorgaans
in goede handen gebleken. De bevolking ziet, zo hebben wij de indruk, ook
graag een onpartijdig burgemeesterlijk oog in het zeil van de raadsvergadering.
Het is niet zomaar in te zien waarom de dualisering, waarvan de kern is dat
wethouders geen lid van de raad zijn en dat enkele bestuursbevoegdheden uit
artikel 160, Gemeentewet, zijn overgegaan, de burgemeester als bestuursorgaan
en ambtsdrager plotseling in een heel andere positie zou brengen. Wij kennen
overigens het standpunt van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters.Onze vraag in het voorlopig verslag is of de regering weet of het in landen
in de EU die een burgemeester kennen vaak voorkomt dat deze ambtsdragers de
raad als regel niet voorzitten. Die vraag beantwoordde de regering origineel
maar niet bevredigend. Ja, zegt zij, dat komt veel voor. En zij noemt vervolgens
een aantal landen waar de burgemeester nu juist wel de raad voorzit. Zij benadrukt
vervolgens dat het voorkomt dat de burgemeester, daar waar hij gekozen wordt,
toch de raad voorzit. Dat gaat veel verder dan het dualisme dat wij kennen.
Wij zouden dan ook zeggen: "Precies!" Dat bewijst ons punt dat ook
gedualiseerd lokaal bestuur zich niet verzet tegen en wellicht zelfs vraagt
om de burgemeester als raadsvoorzitter. Wij herhalen de vraag: kan de regering
landen noemen waar de burgemeester de raad niet voorzit? Wij hebben de indruk
dat die er misschien wel zijn in de EU, maar niet zoveel.Het laatste thema is de formele differentiatie. In dit verband gaat het
om de vraag of het voorzitterschap niet alleen moet worden gedeconstitutionaliseerd,
maar zelfs uit de organieke wetten moet worden gehaald. Daar ging de heer
Van Thijn eigenlijk al van uit en dat beluisterde ik ook een beetje bij de
heer Engels. De vraag is of de regering van opvatting is dat het uit de wet
moet worden gehaald en dat het feitelijk moet worden neergelegd bij de meerderheden
van de gemeenteraden. De vraag is wie zij benoemen en of in de collegeprogramma's
afspraken worden gemaakt over wie voorzitter wordt: iemand uit de grootste
fractie, de griffier, een gezaghebbend burger uit de samenleving of de formateur
bijvoorbeeld.De heer Engels (D66):Ik merk voor de goede orde op dat ik inderdaad het punt heb aangesneden
wat dit zou betekenen voor de wetgever, gelet op artikel 9 Gemeentewet en
Provinciewet. Ik heb uiteraard een aantal varianten en complicaties genoemd,
maar die heb ik genoemd vanuit de opvatting dat het op dit moment te vroeg
is om te veronderstellen dat al op voorhand is geïndiceerd dat er een
verandering moet komen. Wij sluiten die verandering niet uit, maar wij nemen
niet het standpunt in dat het ook nu al zou moeten. Ik denk dat het goed is
om dat nog even te markeren.De heer Dölle (CDA):Wij doen de regering overigens ook tekort als wij suggereren dat zij dat
op dit moment wel doet, maar daar kom ik zo op terug.Voorzitter. Christendemocraten zijn vurige voorstanders van decentralisatie
en van materiële differentiatie. De opvatting dus dat niet iedere gemeente
dezelfde takenpakketten hoeft te hebben. Niet iedere gemeente hoeft de zelfde
taken- en bevoegdhedenpakketten te bezitten. Het laatste om de voortdurende
opschaling en kneveling van decentrale overheden in keurslijven, ontworpen
door de nationale overheid, tegen te gaan. Wij hebben dus niets tegen materiële
differentiatie. Sterker nog, wij zijn daar een groot voorstander van. Formele
differentiatie, die tot op zekere hoogte ook nu wel op onderdelen bestaat,
is echter een heel andere zaak.De regering stelt zich in de memorie van antwoord correct op door te stellen
dat dit punt thans niet aan de orde is en zij neemt, anders dan zij bijvoorbeeld
deed op het punt van de wenselijkheid van revisie van hoofdstuk 7 Grondwet,
ook geen voorschot op de discussie. Wij doen dat dan ook niet. Wel heeft mijn
fractie de behoefte te waarschuwen dat attributen als het voorzitterschap
van de raad, het voorzitterschap van het college en de aanstelling van griffiers
en secretarissen en dergelijke zich moeilijk lenen voor differentiatie. Het
risico is te groot dat op die terreinen een "crazy quilt pattern",
een van gemeente tot gemeente verschillende manier van organisatie ontstaat.
Dat kan leiden tot marginalisering, ondoorzichtigheid – hier is het
zo geregeld en daar is het zo geregeld – en verrommeling van een cruciaal
instituut uit het gemeenterecht: de raadsvergadering. Wat is de opstelling
of grondhouding van het kabinet? Welke houding neemt het kabinet in tegenover
het beginsel van formele differentiatie op deze onderdelen? Het staat het
kabinet natuurlijk vrij om te herhalen wat het bij de voorbereidingen heeft
gezegd, namelijk dat het daar nog niet op ingaat. Dat kunnen en moeten wij
uiteraard accepteren. Wij stellen er echter belang in, omdat het kabinet ook
op andere punten niet schroomt om voorschotten te nemen, zoals bij de discussie
over het hoofdschap en hoofdstuk 7. Durft het kabinet dat ook op dit punt
aan? Wij wachten de antwoorden van de regering met belangstelling af.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. In maart vorig jaar stond ik tegenover de voor-voorganger
van deze minister voor Bestuurlijke Vernieuwing in het debat over de deconstitutionalisering
van de aanstellingswijze van de burgemeester. Samen met de collega's Platvoet
en Van Thijn hebben wij toen dat voorstel tegengehouden, omdat het zou leiden
tot de invoering van de direct gekozen burgemeester en omdat dit het door
ons gewenste alternatief, een door de raad gekozen burgemeester, onmogelijk
maakte. De toenmalige minister, Thom De Graaf, is nu door de raadsfracties
van de partijen die wij vertegenwoordigen officieus gekozen tot burgemeester
in Nijmegen. U ziet, op deze manier hebben wij de facto alsnog een door de
gemeenteraad gekozen burgemeester. Wij nemen aan dat de andere minister deze
voordracht overneemt en dan kunnen wij Nijmegen feliciteren met haar nieuwe
burgemeester.Vandaag staan wij voor een nieuwe deconstitutionalisering, dit keer van
artikel 125, lid 3: "De commissaris van de Koning en de burgemeester
zijn voorzitter van de vergaderingen van provinciale staten onderscheidenlijk
de gemeenteraad." Dit debat zal minder vuurwerk opleveren en deze ministers
zullen vandaag niet hun Waterloo vinden, zo verwachten wij. Zij zullen binnenkort
wel aftreden, maar dat heeft natuurlijk weer een andere reden: de verkiezingen.
In 1983 is de bepaling die wij uit de Grondwet willen halen via een amendement
van de Tweede Kamer in de Grondwet opgenomen, maar bij velen bleef de twijfel
bestaan of het voorzitterschap van gemeenteraad en provinciale
staten van een constitutionele orde is. Wij delen die twijfel.Directe aanleiding voor deze deconstitutionalisering was de beoogde rechtstreekse
verkiezing van de burgemeester. Daar zijn wij geen voorstander van. In het
debat over de deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de burgemeester
was naar onze opvatting geen open debat mogelijk over de wijze van verkiezing.
Dat bezwaar zien wij bij deze deconstitutionalisering van het voorzitterschap
van de gemeenteraad niet. Een andere reden voor de deconstitutionalisering
van het voorzitterschap van de gemeenteraad en de provinciale staten is de
dualisering van het lokale en provinciale bestuur. Ook daar zijn wij geen
voorstander van. Maar, nu de dualisering een politiek feit is, is het niet
onlogisch om het raadsvoorzitterschap van de burgemeester en het statenvoorzitterschap
van de commissaris van de Koningin niet meer in de Grondwet vast te leggen.Vandaag behandelen wij deze grondwetswijziging in eerste lezing. Na de
verkiezingen, zo nemen wij aan, zal het voorstel direct voor tweede lezing
worden ingediend. Wij moeten niet, zoals in het verleden, grondwetswijzigingen
laten liggen. Voordat je het weet, valt er weer een kabinet en dan moet de
voorzitter ons weer gaan uitleggen hoe het zit met grondwetswijzigingen in
tweede lezing. Niet gedraald dus, bovenaan het lijstje "nog te doen"
zetten en bij overdracht van de portefeuille meteen doorgeven aan de nieuwe
ministers. Op basis van artikel 132, lid 1 van de Grondwet zal de minister
moeten komen met een nadere invulling van het voorzitterschap van raad en
staten. Kunnen de ministers alvast iets van hun gedachten met ons delen? Overigens
noemde de minister in dit verband in de memorie van antwoord aan deze Kamer
van 17 oktober ten onrechte artikel 131.Stel dat wij in de toekomst – als wij een regering hebben van een
andere politieke kleur dan de huidige – besluiten tot een door de gemeenteraad
gekozen burgemeester. Kunnen de ministers aangeven of in dat geval de burgemeester
voorzitter kan zijn van de gemeenteraad? Of kunnen wij gemeenteraden en provinciale
staten een eigen recht en verantwoordelijkheid geven om de lokale democratie
vorm te geven?De heer Van Heukelum (VVD):Mijnheer de voorzitter. De tekst van dit wetsvoorstel is kort en sober.
Er bestaat grond om het hierna in de artikelen I en II omschreven voorstel
tot verandering in de Grondwet in overweging te nemen. Het is heel simpel,
het houdt in dat er één zin uit de Grondwet wordt geschrapt,
artikel 125, lid 3. Daarmee verliezen dan wel de commissarissen van de Koningin
en de burgemeesters hun grondwettelijke taak als voorzitter van respectievelijk
provinciale staten en gemeenteraden. Ik weet dat menig burgemeester daar niet
gelukkig mee is. Volgens de memorie van toelichting is de aanleiding de invoering
van de gekozen burgemeester. En dat voorstel is – het zal ieder van
ons bekend zijn – in dit huis gesneuveld. De aanleiding voor het voorliggende
wetsvoorstel is derhalve niet meer aanwezig, maar het wetsvoorstel ligt er
nog wel. De vraag die wij thans te beantwoorden hebben, is of er desalniettemin
reden is, het standpunt van de regering dat het raadvoorzitterschap van de
burgemeester niet van constitutionele orde is, te onderschrijven.Naar de mening van mijn fractie is er in ieder geval alleszins reden om
een discussie aan te gaan over het voorzitterschap van gemeenteraad en provinciale
staten. Na de invoering van het duale stelsel in gemeenten en provincies,
blijkt dat het gecombineerde voorzitterschap van zowel de raad als het college
in meerdere gemeenten en bij meerdere burgemeesters problemen oplevert. Met
het voortbestaan van het huidige artikel 125, lid 3, van de Grondwet is de
speelruimte om hiervoor oplossingen te vinden uiterst beperkt. De destijds
gedane uitspraak van de Staatscommissie dualisme en democratie "De burgemeester
moet voorzitter van de Raad blijven" kan naar de mening van mijn fractie
op zijn minst van een vraagteken worden voorzien. Met het aannemen van het
voorliggende wetsvoorstel wordt de mogelijkheid gecreëerd, het voorzitterschap
van gemeenteraad en provinciale staten op een andere wijze in te vullen. Mijn
fractie realiseert zich dat er dan nog de nodige discussies zullen volgen
over de vraag, hoe dit voorzitterschap dan wel in te vullen. Dat blijkt ook
uit de opmerkingen van verschillende collega's. Maar die discussies zullen
plaatsvinden bij de wetsvoorstellen die er naar mijn vaste overtuiging zullen
komen tot wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet. Ik heb er geen
behoefte aan om daarop thans vooruit te lopen.De heer Platvoet (GroenLinks):Als ik uw woorden goed beluister, dan betrekt u niet dezelfde positie
als de CDA-fractie. Dat lijkt mij ook goed. VVD en CDA zijn tenslotte twee
totaal verschillende partijen. U zegt dus niet: wij vinden op voorhand dat
er niet moet worden getornd aan de positie van de burgemeester als voorzitter
van de raad.De heer Van Heukelum (VVD):Ik zeg dat wij te zijner tijd ongetwijfeld nog een discussie zullen krijgen.
Daarbij zal onder meer de vraag aan de orde komen of de burgemeester voorzitter
van de raad mág blijven. Wij bespreken vandaag niets anders dan de
vraag of de benoeming nog van constitutionele orde is. De heer Engels heeft
een aantal buitengewoon boeiende thema's aangedragen, maar ik heb er geen
behoefte aan nu al die potentiële vragen aan de orde te stellen. Wij
zien het wel, wat dat betreft.De heer Platvoet (GroenLinks):U zegt ook dat er argumenten zijn om eraan te sleutelen. U noemde de dualisering
als argument én de dubbele petten die daardoor zijn ontstaan.De heer Van Heukelum (VVD):Voor mijn fractie staat zeker niet vast dat de burgemeester voorzitter
móét blijven van de raad. Dat is een discussie die wij ongetwijfeld
nog krijgen.Voorzitter. Uit mijn betoog tot nu toe mag duidelijk zijn dat mijn fractie
van harte zal instemmen met het voorliggende wetsvoorstel, omdat wij menen
dat je je moet afvragen of het voorzitterschap nog wel van constitutionele
orde is.Dat laat onverlet dat de vraag blijft liggen wat de criteria zijn aan
de hand waarvan beoordeeld kan worden of iets van constitutionele orde is.
Ik meen dat deze vraag met name door de SGP-fractie in de schriftelijke voorbereiding
aan de orde is gesteld. De regering heeft die vraag wel beantwoord,
maar naar de mening van mijn fractie niet duidelijk en niet bevredigend. De
regering heeft aangegeven dat de opvattingen over wat van constitutionele
orde is in de loop van de tijd kunnen wijzigen. Dat die opvattingen niet in
marmer gebeiteld zijn, kan mijn fractie onderschrijven, maar de vraag is of
er niet iets meer over te zeggen is. Mijn fractie kijkt met buitengewoon veel
belangstelling uit naar de door de regering toegezegde notitie over het algemene
grondwetsherzieningenbeleid waarin ook dit vraagstuk aan de orde zal komen.
Mijn vraag aan de minister is, of hij al kan aangeven wanneer wij deze notitie
tegemoet kunnen zien.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. De memorie van antwoord bij dit wetsvoorstel aan deze Kamer
geeft mij aanleiding tot een enkele constatering en conclusie. In de eerste
plaats constateer ik dat het belangrijkste argument voor het onderhavige wetsvoorstel
is, dat het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten
niet van constitutionele orde is. In algemene zin is niet objectief aan te
geven wat precies tot de blijvende hoofdelementen van de Grondwet behoort,
aldus de regering. De opvattingen over wat van constitutionele orde is, kunnen
in de loop van de tijd wijzigen. Criteria voor voorstellen tot grondwetswijziging
zijn niet altijd eenduidig, lees ik. Verschillen in visie op wenselijke inhoud,
karakter en betekenis van de Grondwet is mogelijk, erkent de regering. Een
notitie waarin deze vraagstukken aan de orde zullen komen, wordt in het vooruitzicht
gesteld, maar is er niet.In algemene zin kan voorts niet worden aangegeven wat de hoofdelementen
van het decentraal bestuur zijn die grondwettelijke verankering behoeven.
Ondanks dit alles verklaart het kabinet niettemin van oordeel te zijn dat
het voorzitterschap van gemeenteraad en provinciale staten niet van zodanig
gewicht is dat dit in de Grondwet vastgelegd moet blijven.Voorts blijkt de regering op het standpunt te staan dat de dualiseringsoperatie,
door alle voorgaande woordvoerders genoemd, niet dwingt tot dit voorstel.
Er zijn geen aanwijzingen, zo lees ik, dat de burgemeester niet in staat is
de dubbelrol van voorzitter van de raad en voorzitter van het college goed
te vervullen. Verder wordt nog eens bevestigd dat de aanleiding voor het thans
voorliggende voorstel, in elke geval in belangrijke mate, was/is gelegen in
het perspectief van de invoering van de rechtstreeks gekozen burgemeester.
Een voornemen dat nimmer onze steun heeft genoten.Ten slotte wat betreft mogelijke vervolgwetgeving: indien de deconstitutionalisering
van het voorzitterschap haar beslag krijgt, houdt de regering het voor mogelijk
dat bij organieke wet het voorzitterschap wordt, beter gezegd, blijft opgedragen
aan de burgermeester, respectievelijk de commissaris van de Koningin. Dat
wordt genoemd als een van de mogelijkheden.Gegeven dit geheel van constateringen en conclusies op basis van de memorie
van antwoord zou ik de waarheid geweld aandoen als ik zou verklaren dat ik
in gemoede overtuigd ben geraakt van de noodzakelijkheid of wenselijkheid
van het voorliggende voorstel. En wie wel, die niet reeds overtuigd was voordat
het voorstel werd ingediend, zo wil ik vragenderwijs besluiten. Aan de andere
kant zijn er, menen wij, goede praktische argumenten te noemen om geen verandering
in de bestaande situatie te brengen, onder andere de positie van een tussen
en boven de partijen staand onpartijdig orgaan. Tot zover dit misschien wat
dissonante geluid in de eerste termijn van deze Kamer.De voorzitter:Geen van de sprekers heeft zich specifiek gewend tot de minister van Binnenlandse
Zaken. Hij vroeg zich af of het noodzakelijk is dat hij de verdere behandeling
bijwoont. Ik laat de beslissing over zijn aanwezigheid aan hem over. Of de
heer Remkes bij de hervatting van de behandeling van dit wetsvoorstel nog
in ons midden is, zal op dat moment blijken.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 16.35 uur tot 17.15 uur geschorst.Voorzitter: Schuurman 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-140-147.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl