Behandeling van de Najaarsnota 2002 (28695) en van de wetsvoorstellen:  - Wijziging van de begrotingsstaat van de Hoge Colleges van Staat, Kabinet der Koningin, Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (II) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28697);  - en 20 andere wetsvoorstellen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 2556-2573

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-01-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 34, pagina 2556-2573

17-12-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28707Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28710Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28711Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28713Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28714Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28715Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28716Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28718Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28708Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28717Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28698Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28709Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28697Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28699Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28700Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28701Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28702Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28703Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28705Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28706Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28695Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector in verband met de financiering van de tegemoetkoming aan de elektriciteitsproductiesector uit de algemene middelen en van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet omwille van de correctie van enkele tariefbepalingen alsmede in verband met een tijdelijk verbod van privatisering van netwerkbedrijven (OEPS) (28174)Pagina 2539-2539
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers (28627)Pagina 2540-2540
Presentie en opening (dinsdag 17 december 2002)Pagina 2499-2499
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over asielzoekers, te weten de motie-Halsema c.s. over de wachttijd op voorlopige voorziening (19637, nr. 698)Pagina 2539-2539
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over sociale veiligheid openbaar vervoer, te weten: - de motie-Gerkens/Duyvendak over minimaal één conducteur op de trein (28642, nr. 2); - de motie-Gerkens c.s. over 200 extra fte's spoorwegpolitie (28642, nr. 3); - de motie-Gerkens c.s. over bemanning van stations (28642, nr. 4)Pagina 2541-2541
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2003 (28600 X), en over: - de motie-Timmermans c.s. over een herbezinning op de defensietaken (28600 X, nr. 19); - de motie-Timmermans/Lambrechts over ongewijzigde paraatstelling (28600 X, nr. 20); - en 15 andere motiesPagina 2553-2555
Vragen van het lid Eerdmans aan de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het feit dat criminelen hele wijken overnemen en de overheid buitenspel zetten en hierdoor hele stukken van steden uitgroeien tot no go-areas waar de politie alleen in "overweldigende getale" durft te komen (mondelinge vragenuur)Pagina 2532-2532
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over asbestslachtoffers, te weten: - de motie-De Wit c.s. over uitbreiding van de kring uitkeringsgerechtigde asbestslachtoffers (28600 XV, nr. 34); - de motie-Bussemaker c.s. over meerderjarige nabestaanden (28600 XV, nr. 35); - de motie-Tonkens c.s. over het opnemen van zelfstandigen in de uitkeringsregeling (28600 XV, nr. 36)Pagina 2540-2540
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2003 (28600 IV), en over: - de motie-Van Oven over de gezondheidszorg op de Antillen (28600 IV, nr. 6); - de motie-Rosenmöller/Vendrik over 8 mln voor samenwerkingsmiddelen (28600 IV, nr. 7); - en 3 andere motiesPagina 2539-2539
Debat over het verslag van de Europese Top en de NAVO-topPagina 2499-2525
Behandeling van de Najaarsnota 2002 (28695) en van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de begrotingsstaat van de Hoge Colleges van Staat, Kabinet der Koningin, Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (II) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28697); - en 20 andere wetsvoorstellenPagina 2556-2573
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor 2003 (28600 V); - de motie-Koenders/Th.C. de Graaf over verzoeken om bij te dragen aan militaire acties tegen Irak (28600 V, nr. 22); - de motie-Koenders c.s. over de nieuwe internationale veiligheidssituatie (28600 V, nr. 23); - en 16 andere motiesPagina 2604-2605
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over modernisering AWBZ, te weten: - de motie-Tonkens over een maximumgrens aan de eigen bijdragen (26631, nr. 25); - de motie-Tonkens over de mantelzorg (26631, nr. 26); - de motie-Kant over de rechtspositie van de zorgvrager (26631, nr. 27); - en zes andere motiesPagina 2540-2541
Vragen van het lid Bos aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over het feit dat de ziekenfondspremie 2003 meer stijgt dan in de Zorgnota van het kabinet was voorzien (mondelinge vragenuur)Pagina 2525-2527
Debat over rekrutering Jihad in NederlandPagina 2589-2604
Vragen van het lid Kant aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over berichtgeving dat de beoogde herziening van het stelsel van ziektekostenverzekering niet strookt met de Europese regelgeving (mondelinge vragenuur)Pagina 2527-2530
Vragen van het lid Van Oven aan de minister van Justitie over de uitlevering aan de Verenigde Staten (mondelinge vragenuur)Pagina 2532-2534
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 december 2002 over de asbestproblematiekPagina 2576-2577
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 17 december 2002)Pagina 2605-2608
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 december 2002 over ICT op school (25733)Pagina 2577-2579
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 11 december 2002 over de IJsselmeerziekenhuizenPagina 2579-2582
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 17 december 2002)Pagina 2534-2538
Vragen van het lid Verburg aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de mogelijke fraudegevoeligheid bij de UWV-reïntegratieaanbesteding (mondelinge vragenuur)Pagina 2530-2532
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het Integraal veiligheidsbeleid, te weten de gewijzigde motie-Rietkerk over het project Justitie in de buurt (28600 VI/28600 VII, nr. 108)Pagina 2539-2539
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Landelijk afvalbeheerplan en over moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van VROM en over moties ingediend in de wetgevingsoverleggen over het onderdeel Ruimtelijke Ordening en over het onderdeel Milieu van de begroting van VROM, te weten: - de motie-Koopmans c.s. over exportbeschikkingen (28600 XI, nr. 14); - en 51 andere motiesPagina 2542-2546
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2003 (28600 IV), en van: - de motie-Van Oven over de gezondheidszorg op de Antillen (28600 IV, nr. 6); - de motie-Rosenmöller/Vendrik over 8 mln. voor samenwerkingsmiddelen (28600 IV, nr. 7); - en 3 andere motiesPagina 2586-2589
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Justitie, te weten de motie-Halsema c.s. over een zelfstandige verblijfstitel na één jaar (28600 VI, nr. 52)Pagina 2539-2539
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 12 december 2002 over de PAGE-regeling (27628)Pagina 2584-2586
Behandeling van de brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over inwerkingtreding van artikel Ia van de wet van 2 april 1998 (26807, nr. 35)Pagina 2555-2555
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 december 2002 over prijsstijgingen door de euroPagina 2573-2574
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs onder meer in verband met de vereenvoudiging van de voorschriften verband houdend met Weer Samen Naar School (28493)Pagina 2555-2555
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over herintreders, te weten de motie-Bussemaker c.s. over vrouwenvakscholen (27223, nr. 27)Pagina 2541-2541
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 december 2002 over omgangs- en scheidingsbemiddelingPagina 2574-2576
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 30 juni 2000 te 's-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Nieuw-Zeeland (Trb. 2001, 102 en Trb. 2002, 38) (28278), en over: - de motie-Hessels over de AOW-franchise in de ABP-wet (28278, nr. 8)Pagina 2539-2539
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 december 2002 over tariefrestrictie bij de HSL-ZuidPagina 2582-2584
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met leer-werktrajecten in de basisberoepsgerichte leerweg van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (regeling leer-werktrajecten vmbo) (28444), en over: - de motie-Lambrechts/Hamer over meer maatwerk binnen het vmbo (28444, nr. 11); - en een andere motie (28444, nr. 12)Pagina 2555-2556
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003 (28600 VIII), en over: - de motie-Van der Vlies c.s. over flexibilisering van lesuren (28600 VIII, nr. 50); - de motie-Hamer c.s. over een sluitende aanpak voor het totale taalbeleid (28600 VIII, nr. 51); - en 32 andere motiesPagina 2546-2553
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over asielzaken, te weten de motie-De Wit/Halsema over een overgangsregeling (19637, nr. 701)Pagina 2539-2540
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over oudkomers, te weten: - de motie-Sterk c.s. over het beginnen met inburgering in het land van herkomst (27083, nr. 25); - de gewijzigde motie-Lambrechts over de kwaliteit van de inburgeringscursussen (27083, nr. 26); - en twee andere motiesPagina 2538-2539
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2003 (28600 XI)Pagina 2541-2541

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 106 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de Najaarsnota 2002
(28695),- van de wetsvoorstellen:- Wijziging van de begrotingsstaat van de Hoge Colleges van
Staat, Kabinet der Koningin, Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse
Antillen en van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (II) voor het jaar
2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28697);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Algemene Zaken (III) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
(28698);- Wijziging van de begrotingsstaat
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2002 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) (28699);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor
het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28700);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2002 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) (28701);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota) (28702);- Wijziging van de begrotingsstaat
van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota) (28703);- Wijziging van
de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar
2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28 704);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor
het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28705);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar
2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28706);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met
de Najaarsnota) (28707);- Wijziging van de
begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar
2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28708);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota) (28709);- Wijziging van
de begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(XV) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28710);- Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28711);- Wijziging van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar 2002
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28713);- Wijziging van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het jaar 2002
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28714);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking
voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28715);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Diergezondheidsfonds
voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28716);- Wijziging van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds
voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28717);- Wijziging van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties
(IV) voor het jaar 2002 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (28718).De (algemene) beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Nu de heer Vendrik niet aanwezig is, geef ik het woord aan de heer Van
Beek. De heer Vendrik komt nu onder aan de lijst van woordvoerders.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Ik vond het debat over de najaarsnota altijd wel een leuk
debat. Nog eens even rustig terugkijken, kijken hoeveel geld er over is, daarna
een onderhandelingsrondje met elkaar waaraan wij dat geld zullen besteden
en dan voteren wij nog wat geld voor goede doelen. Ik heb het gevoel dat wij
daarmee in de afgelopen jaren goed werk hebben gedaan door een aantal zaken
die normaal gesproken in de begroting niet aan de orde kwamen, bij najaarsnota
nog weer eens goed te bedelen.Zo niet dit jaar, want als er een ding duidelijk is, is het wel dat er
geen geld over is. Er is geen ruimte: er is een klein beetje geld over aan
de ene kant, maar er zijn voldoende tekorten aan de andere kant om ervoor
te zorgen dat de kostenkant van de begroting op nul uitkomt. Ik kan mij niet
aan de indruk onttrekken dat de tekorten die worden geconstateerd en dan met
name in de zorg, de neiging zullen hebben om structureel te zijn en dat de
overschotten in de begroting in enge zin en bij de sociale premies, de neiging
hebben van incidentele aard te zijn. Kortom: het is dit jaar dan wel sluitend,
maar op termijn dreigt er een probleem te ontstaan. Wil de minister hierop
ingaan en dan met name op de tekorten in de volksgezondheid?Zijn er nog nieuwe gegevens bekend geworden nadat de nota is opgesteld?
Uit de antwoorden op onze vragen leid ik af dat het totaaltekort 0,2% hoger
is, namelijk 0,9% in plaats van 0,7%. Zo komt de magische grens van 1% dichtbij.
Daaraan kunnen wij nu niets meer doen. Deze najaarsnota vormt de afsluiting
van dit jaar en wij zullen deze cijfers moeten accepteren.De heer Crone (PvdA):De heer Van Beek spreekt over de magische grens van 1%.
Kan hij toelichten wat hij daarmee bedoelt? Welke politieke betekenis hecht
hij aan dit woord? Mag het niet meer dan 1% worden?De heer Van Beek (VVD):Zo bedoel ik het niet. Ik vind 0,7% en 0,9% eigenlijk al te veel. Als
wij boven de 1% komen, heb ik het gevoel dat het echt heel snel gaat. Ik zal
hierover later nog iets zeggen mede in het licht van de cijfers die het Centraal
Planbureau vandaag heeft gepubliceerd. Ik denk dat niemand van ons had verwacht
dat wij dit jaar zouden afsluiten met een tekort dat heel dicht tegen de 1%
aanzit.Hiermee sluit ik in hoofdblokken de opmerkingen over de najaarsnota af.
De najaarsnota ziet er technisch goed uit en wij hebben in het antwoord op
onze schriftelijke vragen een toelichting gekregen op de zaken die nog openstonden.
Wij willen echter op basis hiervan ook naar voren kijken. Uit de cijfers die
het CPB vanmiddag heeft gepubliceerd en toegelicht, blijkt dat de situatie
alleen maar zorgelijker is geworden. Alle partijen, de VVD zal dat in ieder
geval doen, moeten de komende weken gebruiken om zich te beraden op een nieuw
financieel schema voor de komende vier jaar. In het kader van de verkiezingen
is het belangrijk, duidelijk te maken hoe het probleem van een oplopend tekort
moet worden opgelost. Wat mijn fractie betreft, mag dat tekort niet structureel
zijn. Er zijn eigenlijk twee belangrijke doelstellingen: het punt waarop een
sluitende begroting ontstaat en het punt waarop minimaal 1% over is voor de
aflossing van de staatsschuld. Op basis van de cijfers die het CPB heeft gepubliceerd,
ziet het ernaar uit dat er een structureel tekort ontstaat van boven de 1%.
De VVD-fractie wil het daar absoluut niet bij laten; wij zullen onze recesperiode
besteden aan het ontwikkelen van plannen. Wij hopen dat het kabinet met ons
meedenkt. Wat wil het kabinet concreet doen in het jaar 2003? Wat doet het
kabinet in de aanloop naar de Voorjaarsnota 2003? Is het kabinet voornemens
met aanvullende voorstellen te komen? Accepteert het kabinet de prognoses
van het CPB?Het gaat niet alleen om de overheidsfinanciën. De oplopende werkloosheid
en de consequenties daarvan vereisen een forse inspanning, zodat niet een
steeds grotere groep mensen de zwaarste lasten van de recessie moeten dragen.
Dat heeft grote consequenties voor de begroting, dus ook uit financiële
overwegingen zou het goed zijn, daar iets aan te doen. De eerste doelstelling
is evenwel de belangrijkste. Wil de minister reageren op de gepresenteerde
analyse? Hoe denkt het kabinet om te gaan met de prognoses die vanmiddag zijn
bekendgemaakt?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Zoals collega Van Beek reeds heeft gezegd, kon in de voorgaande
jaren naar aanleiding van de najaarsnota nog ruzie worden gemaakt over de
verdeling van de meevallers. In deze najaarsnota wordt een weinig optimistisch
beeld geschetst. Aan de uitgavenkant worden de weinige meevallers gebruikt
om de tegenvallers te compenseren. Verder zijn er door de verslechterde economische
situatie minder belasting- en premieontvangsten, waardoor het tekort oploopt
tot 0,8%, zo niet hoger. Wat is de schatting van de minister? Mijn fractie
is geschrokken van de vanochtend gepubliceerde cijfers van het CPB. Ook wij
zullen nadenken over mogelijke oplossingen voor dit probleem. Net als de VVD-fractie
vragen wij de regering wat haar gedachten hierover zijn.Ik heb een aantal vraagjes over de najaarsnota. Volgens het kabinet wordt
het Budgettair kader zorg met ongeveer 400 mln euro overschreden. Daardoor
komt de reële groei van de uitgaven voor de zorg in 2002 uit op 6,75%
ofwel 2,25 mld euro bij een economische groei van naar verwachting 0,25%.Wat ons zorgen baart, is dat het kabinet opmerkt dat het op dit moment
over minder directe aangrijpingspunten beschikt voor een beheerste ontwikkeling
van de zorguitgaven dan in het verleden. In de schriftelijke beantwoording
is de regering daarop ingegaan, maar het is ons niet helemaal duidelijk geworden
wat eigenlijk bedoeld wordt met die zin. Moet de zin aldus gelezen worden
dat de uitgaven nog verder uit de hand kunnen lopen en dat het kabinet niet
ziet wat het daaraan op dit moment kan doen? Wat zijn de consequenties voor
2003? Een andere opmerking op dit punt betreft de prioriteiten die met betrekking
tot de intensiveringen in de Zorgnota 2003 zijn gesteld. Mijn fractie is van
mening dat de Kamer in ieder geval voor wat betreft de toegekende intensiveringen
zelf prioriteiten kan aanbrengen. Recentelijk is kamerbreed de motie van mijn
fractiegenoot Buijs aangenomen inzake het ambulancevervoer. Mijn fractie kent
aan de uitvoering van deze motie, waarvoor in de motie de geldelijke dekking
is aangegeven, een hoge prioriteit toe. Gaarne verkrijg ik hierop het commentaar
van de minister.Ik maak een korte opmerking over de begrotingsregels. De schottentheorie
is aan het eind van het jaar verlaten. Wij kunnen daar enig begrip voor opbrengen,
aangezien je nauwelijks meer maatregelen kunt treffen om zaken binnen de kaders
zelf te redresseren. Toch herhaal ik hier dat mijn fractie zeer sterk hecht
aan de schotten tussen de uitgavenkaders. Wij vragen de minister hoe hij in
2003 de schotten beter intact kan laten. Is eerder signaleren of eerder bijsturen
een mogelijkheid?Voorzitter. Het economisch klimaat in Nederland is op dit moment guur.
Er is nauwelijks economische groei en over 2003 voorspelt het CPB een groei
van 0,75%. Het aantal mensen zonder werk loopt nog steeds op en Nederland
heeft zich internationaal gezien een beetje uit de markt geprijsd door onder
andere de hoge loonkosten en de daaruit voortvloeiende pensioenkosten. Hierdoor
is de Nederlandse concurrentiepositie sterk verslechterd. Ik heb in dit verband
al eerder gezegd – het is een hobby van de CDA-fractie – dat Nederland
weer een aantrekkelijk vestigingsland moet worden, want daardoor kan een herstel
intreden van de economische groei en van de concurrentiepositie. Naar het
oordeel van mijn fractie is hierbij een aantal factoren van belang en één
van die factoren is de loon- en pensioenkostenontwikkeling. Gelukkig is tijdens
het najaarsoverleg een akkoord bereikt over een gematigde loonkostenontwikkeling
voor het komend jaar. Mijn fractie geeft complimenten aan de sociale partners
en aan de verantwoordelijke bewindspersonen die geholpen hebben om dit met
financiële middelen toch ook enigszins te smeren. Voor het uiteindelijke effect is het van belang dat het beeld niet negatief
beïnvloed wordt door hoge pensioenpremies. Eveneens tijdens het najaarsoverleg
is overeengekomen dat bij het weer op peil brengen van de dekkingsgraad van
de pensioenfondsen maatwerk als uitgangspunt gehanteerd wordt. Mijn fractie
zou graag van de minister horen hoe paniek veroorzakende reacties –
zeker in het begin – van de Pensioen- en verzekeringskamer in de toekomst
voorkomen kunnen worden. Wat is gezien de huidige situatie van de pensioenfondsen
het oordeel van de minister over het toezicht van de Pensioen- en verzekeringskamer?Bij de opbouw van pensioenvermogen in de pensioenfondsen speelt ook de
fiscale waardering van de pensioenstortingen een belangrijke rol. Mijn fractie
wil graag van de minister dan wel de staatssecretaris van Financiën horen
of en, zo ja, welke dekkingsgraden de belastingdienst hanteert bij de beoordeling
of stortingen in pensioenfondsen fiscaal al dan niet aftrekbaar zijn. Heeft
de belastingdienst zo invloed gehad op de zogenaamde premieholidays van bedrijven
en op de terugstorting van kapitaal aan de bedrijven in het verleden door
bijvoorbeeld te stellen dat er sprake was van een overdekking?Tijdens de algemene financiële beschouwingen heb ik namens mijn fractie
het fiscale vestigingsklimaat aan de orde gesteld. Dit was mede naar aanleiding
van de ontwikkelingen in Brussel rond het zogenaamde belastingpakket. Een
aantal gerenommeerde belastingadvieskantoren heeft een brief geschreven aan
de Kamer en de staatssecretaris heeft die brief inmiddels beantwoord. Over
deze brief zal morgen uitvoerig overleg plaatsvinden met de staatssecretaris,
maar vooruitlopende daarop wil ik namens mijn fractie onze teleurstelling
uiten over het feit dat tot op heden nog geen enkele dienstverlenende ruling
nieuwe stijl is afgesloten. Ook het oplopen van de gemiddelde doorlooptijd
van verzoeken voor nieuwe rulings, de zogenaamde APA's en ATR's – voorzitter,
mijn verontschuldiging voor het jargon – naar 83 dagen stemt niet tot
vreugde. In dat licht komt de opmerking in de brief van de staatssecretaris
dat hij de overtuiging heeft dat met de nieuwe aanpak een moderne praktijk
is neergezet, waarmee Nederland internationaal voor de dag kan komen en die
een belangrijke pijler vormt van het Nederlandse vestigingsklimaat, enigszins
merkwaardig over. Het duurt uitermate lang voordat die zaken komen.Verder wacht mijn fractie nog op nieuwigheden uit andere landen, waarvan
de staatssecretaris onlangs via de pers liet weten dat hij deze zou overnemen
als zij van belang zijn voor het Nederlandse fiscale vestigingsklimaat. Wij
hebben hierop ook graag commentaar.Mijn fractie is sterk verontrust over het onderzoeksklimaat in Nederland.
De kennisinvesteringen lopen terug en de onderzoeksinvesteringen van bedrijven
horen met 1% van het BBP tot de laagste van Europa.De heer Bakker (D66):Wat krijgen wij nu? Zijn wij nu zo verkokerd? U hebt hier een halfuur
geleden de onderwijsbegroting zitten aannemen, waarin bezuinigd wordt op het
onderzoek in Nederland! Dat kunt u nu dan toch niet met droge ogen zeggen,
mijnheer De Nerée?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De ICES/KIS-3-gelden plus het ene miljard dat uit Brussel komt, zijn van
belang. U weet dat ik een motie heb ingediend voor de Hanzelijn en de A2.
Die was medegedekt door ICES/KIS-gelden. Die dekking hebben wij veranderd,
juist vanwege dat onderzoek.De heer Bakker (D66):Maar daarmee heeft het onderzoek nog geen cent erbij gekregen. Pas als
er extra ruimte zou zijn in ICES/KIS, komt dat geld er eventueel bij. Als
u onderzoek zo vreselijk belangrijk vindt, moet u dat regelen! Dat heeft u
echter niet gedaan, u heeft gewoon bezuinigd op het onderzoek en dan kunt
bij de behandeling van de najaarsnota niet met droge ogen zeggen dat u zich
grote zorgen maakt over het onderzoek.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik maak mij inderdaad grote zorgen, want de gelden zijn er maar worden
waarschijnlijk niet opgemaakt. Dat is mijn probleem.Uit een recent onderzoek van Price Waterhouse Coopers blijkt dat Nederlandse
bedrijven relatief weinig belangstelling tonen om met eigen projecten mee
te dingen naar Europese researchsubsidies. Het ziet ernaar uit dat Nederland
uit het zesde kaderprogramma binnen Europa voor onderzoek en technologische
ontwikkeling 1 mld euro zou kunnen putten over een periode van vier jaar.
Dit kaderprogramma komt qua opzet overeen met het ICES/KIS-3-programma. In
beide programma's moet een consortium gevormd worden waaraan in ieder geval
een publieke en een private partij moeten deelnemen. Het ICES/KIS-3-programma
heeft kennisthema's geselecteerd waarop het onderzoeksproject betrekking moet
hebben. De zorg van mijn fractie is dat dit soort programma's te zeer door
de overheid en te weinig door het bedrijfsleven gestuurd worden. Door de keuze
van de onderwerpen wordt de inzet van de onderzoekers wel zeer sterk bepaald
door de overheid in plaats van bijvoorbeeld door de markt of door wetenschappelijke
overwegingen.Mijn fractie roept het kabinet op om, in nauwe samenspraak met het bedrijfsleven
en de wetenschap, nieuwe initiatieven te ontplooien om het onderzoeksklimaat
in Nederland dusdanig te verbeteren dat investeerders in research en development
in Nederland blijven, dan wel zich weer in Nederland gaan vestigen.Tijdens de algemene financiële beschouwingen heb ik namens mijn fractie
nog gesproken over verlichting van de administratieve lasten. Ik las vanochtend
in de krant dat de heer Zalm daarvoor ook grote belangstelling heeft en deze
lasten met 25% wil terugbrengen. De kosten verbonden aan overbodige bureaucratie
en regelgeving rijzen de pan uit. Dat is ook het geval bij de genoemde Europese
subsidiestromen. Ons bereiken berichten vanuit het bedrijfsleven en vanuit
de universitaire wereld berichten dat de Europese subsidies niet meer worden
aangevraagd vanwege de bureaucratische rompslomp die een en ander met zich
brengt. De CDA-fractie wil graag initiatieven van de regering in de richting
van de EU om de bezem te halen door deze vaak ondoordringbare jungle van regeltjes
en voorwaarden. Daarnaast wil de CDA-fractie graag weten, wat nationaal de
stand van zaken is bij het aanpakken van de administratieve lasten en overbodige
regelgeving overheidsbreed.Het economisch klimaat is guur op dit moment. Wij proberen daaraan iets te doen en verbetering van het ondernemingsklimaat in Nederland
kan hieraan naar onze mening bijdragen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dit laatste debat in het begrotingsjaar 2002 staat in een
bijzonder perspectief: het is het laatste financiële debat voor de verkiezingen
en het kabinet is demissionair. Dit heeft op onderdelen consequenties, die
ik zal bespreken. Vanmiddag werden wij geconfronteerd met cijfers van het
Centraal Planbureau die niet erg opwekkend, maar integendeel zelfs zorgwekkend
zijn. Het persbericht kopt: tegenvaller van 10 mld euro voor nieuw kabinet.
Als wij ervan uitgaan dat dit bedrag min of meer vaststaat, is het niet alleen
een tegenvaller voor het nieuwe kabinet, maar voor alle politieke partijen.
Wij zullen de kiezer een eerlijk verkiezingsprogramma moeten aanbieden met
een met deze werkelijkheid sporend financieel beeld. Mij bereiken signalen
die wat terughoudend moeten worden geïnterpreteerd wat betreft het maken
van scherpe keuzes.Wij staan nu voor de beslissing of wij de doelstelling van de reductie
van de staatsschuld overeind houden. Met die doelstelling kan natuurlijk flink
worden geschoven. Door zaken naar de toekomst te schuiven, kun je op dit moment
redelijk vrolijk blijven. De hypotheek van zo'n beleid komt dan wel op de
schouders van de komende generaties te liggen en de SGP-fractie bepleit dit
niet. Ook het EMU-saldo biedt ons een naar beeld. Er is een verschil tussen
het Strategisch akkoord en de Economische verkenningen 2004/2007 van twee
procentpunt. Dat is echt een zorgelijke situatie, waarbij wij niet kunnen
voorbijgaan aan de demissionaire status van het kabinet. Aan een gewoon kabinet
zou je onder deze omstandigheden vragen met welk beleid het hierop reageert;
met welke concrete daden, voorstellen en keuzes het denkt deze ontwikkeling
om te buigen of, indien mogelijk, te verhinderen. Aan deze demissionaire minister
kan ik dat moeilijk vragen; intussen doe ik het wel en hem kennende, zal hij
er ook op reageren. Wij voelen echter allen goed aan dat dit een kwestie is
voor de onderhandelingen voorafgaand aan een nieuw, herijkt regeerakkoord.
Deze kwestie behoort dus tot de taken van een nieuw kabinet.Wij herinneren ons hoe het is gegaan met het Budgettair kader zorg. Er
waren gerechtelijke uitspraken over recht op zorg. De minister van VWS zei
dat geld geen probleem meer vormde, terwijl de minister van Financiën
tegelijkertijd met het zweet in de handen over de afloop zat. Nu worden wij
echter geconfronteerd met een, volgens de najaarsnota onvermijdelijke, overschrijding
van 343 mln euro. In de najaarsnota wordt daarbij geconstateerd, dat wij geen
directe aangrijpingspunten hebben voor een beheerste ontwikkeling van de uitgaven
voor de zorg. Na alles wat op dit dossier gepasseerd is, geeft dit mij te
denken. De opvatting van de SGP-fractie is bekend: mensen die op zorg zijn
aangewezen, dienen die zorg op niveau te krijgen. Hierover mag geen misverstand
bestaan. Maar dan zullen wij op dit dossier scherp moeten gaan nadenken over
hoe we dat dan wel kunnen handhaven en inrichten op een patiëntvriendelijke
wijze: bereikbaarheid, kwaliteit, korte lijnen enz. Maar er moet ook worden
gelet op de beheersbaarheid van de uitgaven in deze sfeer. Als nu op een uitzonderlijke
omstandigheid wordt gekoerst, op grond waarvan het budgettair kader kan worden
overschreden, moet dat natuurlijk geen gewoonteregel worden. Juist op het
dossier VWS is dat immers al vaker "vertoond", om het maar eens in nette termen
te zeggen. Misschien wil de minister daarover zijn licht laten schijnen.Het volgende punt betreft de restauratie van monumenten. Ik heb daarover
gesproken bij de behandeling van de begroting Cultuur. Er zijn nog steeds
achterstanden bij het restaureren van monumenten. Dat is slecht voor het leefmilieu.
Het is slecht voor het budgettaire kader, want als je een restauratie uitstelt,
gaat het doorgaans meer kosten. Het is natuurlijk ook niet goed voor het cultuurhistorisch
erfgoed, want de monumenten vervallen en er kan zelfs onherstelbare schade
aan ontstaan. Ik vind dat dit onderwerp prioriteit moet hebben.Staatssecretaris Vermeend heeft in de vorige kabinetsperiode tegen mij
gezegd dat elke geïnvesteerde gulden ongeveer ƒ 1,20 oplevert
als gevolg van inverdieneffecten. Er kan nog een duppie af, maar met euro's
zal het ongeveer hetzelfde zijn. Een geïnvesteerde euro op dit terrein
levert ruim een euro op aan inverdieneffecten. De heer Bakker hoeft mij echt
niet bij de interruptiemicrofoon te komen vertellen dat ik geen rekening mag
houden met die inverdieneffecten, want dat weet ik wel. De heer Vermeend heeft
het echter wel gezegd. In het debat over de Cultuurnota heb ik gezegd dat
ik bij de behandeling van de najaarsnota terug zou komen op dit onderwerp,
in de hoop dat er een meevallertje zou zijn. Ik wilde proberen dat meevallertje
in te zetten voor dit doel. Ik moet nu echter nuchter vaststellen dat ik met
lege handen sta. Ik vergeet het voor dit moment, maar ik hoop wel dat dit
beleidspunt prioriteit blijft houden.In de Landbouwbegroting voor het jaar 2002 is er 7,5 mln euro ongebruikt
gebleven, namelijk het geld dat gereserveerd was voor de bedrijfsopvolging.
Er is een amendement van mij aangenomen, dat echter nog niet is verwerkt,
omdat er allerlei regelingen moesten worden gemaakt. Brussel houdt dat even
op. De Kamer heeft vorige week per motie uitgesproken dat dit budget moet
worden doorgeschoven naar volgend jaar en volgende jaren. Ik wil deze minister
eraan houden dat dit geld niet in de grote zak verdwijnt, maar voor dit beleidspunt
beschikbaar blijft.De heer Bakker (D66):Voorzitter. De SP staat op twintig zetels, de PvdA spreekt een voorkeur
uit voor regeren met de SP en wij hebben een tegenvaller van 10 mld euro.
Zou dat toeval zijn?Ik had natuurlijk op de najaarsnota willen ingaan, hoewel daar niet zo
heel veel over is te zeggen dit jaar, omdat deze achterhaald is, zeker na
vandaag. Hij was het al een beetje, want sinds de najaarsnota is gepubliceerd,
zijn de groeiverwachtingen natuurlijk naar beneden bijgesteld en was ook de
verwachting over het ontwikkelde tekort al wat negatiever geworden. Wellicht
kan de minister iets zeggen over het tekort over 2002.De najaarsnota lijkt dus achterhaald. In ieder geval is het Strategisch
akkoord vandaag achterhaald met de nieuwe middellangetermijn verkenning.
Ondertussen toeteren de machinisten bij de NS voor 4% en vliegen volgens Teletekst
CNV en FNV elkaar in de haren over de loonontwikkeling. De cijfers voor de
komende jaren moeten nog worden bestudeerd, maar als je daarnaar kijkt, dan
lijkt het er ineens ruimte te ontstaan op het punt van de reële loonontwikkeling.
Van 1995 tot 1998 was er een reële loonontwikkeling van 0%. De inflatie
was gelijk aan het contractloon in de marktsector. Van 1999 tot 2002 was er
een reële loonontwikkeling van 0,25%. Voor volgend jaar wordt ook 0,25%
geraamd. Voor de periode 2004-2007 wordt op basis van een voorzichtig scenario
1% geraamd. Op zichzelf lijkt er dus ruimte te zijn voor een beperktere loonontwikkeling
dan nu is voorzien. Een breed akkoord over de komende jaren met vakbeweging
en werkgevers is dus nodig. Tegelijkertijd is het nodig de legitimatie bij
kiezers te versterken, bijvoorbeeld om dingen te kunnen doen op het gebied
van de WAO. Wij hebben nu een demissionair kabinet. In het najaarsakkoord
gaat het onder andere om loonontwikkeling. Er zijn de laatste maanden chantageposities
ingenomen die wij niet kunnen gebruiken bij beleid dat nodig is. Zelf heb
ik altijd gezegd dat de WAO in de allereerste plaats een sociaal probleem
is van te veel mensen die onnodig thuis zitten. Het is nu ook een financieel
probleem geworden.Hetzelfde geldt voor de gezondheidszorg. De heer Van der Vlies heeft daar
ook vragen over gesteld. Recht op zorg houdt in overschrijdingen in de gezondheidszorg.
Je ziet dat ook in deze najaarsnota. Dat kan alleen opgelost en opgevangen
worden door beheersbaarheid van onderop. Als wij van de van bovenaf opgelegde
plafonds afwillen, moet er beheersbaarheid van onderop komen. Daarvoor is
concurrentie nodig. Wij behoeven nu het debat over de ziektekosten niet te
houden, maar een nieuw stelsel is wel nodig. Je kunt ook zeggen dat wij niks
moeten en alles maar uitstellen, maar juist de beheersbaarheid van de ziektekosten
lijkt mij de komende jaren een grote opgave.Welke consequenties dat zal hebben voor de middellange termijn en voor
de verkiezingsprogramma's is nu niet te voorzien. Iedereen zal de komende
weken daar goed over moeten nadenken. Het CDA heeft in zijn ontwerpprogramma
1% overschot aan het einde van de kabinetsperiode opgenomen. Mij lijkt dat
heel moeilijk haalbaar. Voor alle partijen geldt dat zij dat geleidelijk moeten
herzien.Mevrouw Kant (SP):Wij houden vanmiddag inderdaad niet het debat over het ziektekostenstelsel.
Misschien kan de heer Bakker mij wel helpen met zijn bronnen. Waar heeft hij
gehoord dat concurrentie in de zorg kostenbeheersing betekent? Ik ken alleen
onderzoeken die het tegendeel uitwijzen.De heer Bakker (D66):Ik aarzel even, want dan krijgen wij toch dat debat. Het gaat erom dat
je wilt dat in de zorg in totaliteit zo efficiënt mogelijk wordt gewerkt
en dat het recht op zorg in alle gevallen kan worden geëffectueerd. Wij
hebben daar niet in alle gevallen voldoende artsen en verpleegkundigen voor,
maar dat moet geregeld worden. Dat leidt tot een recht op zorg als je daarvoor
verzekerd bent. Als het daarbij blijft, lopen de kosten gigantisch uit de
hand. De vraag naar en de behoefte aan zorg zullen alleen maar toenemen. Er
is dan geen enkel mechanisme, ook niet van bovenaf, om die uitgaven nog een
klein beetje in de hand te houden. Dus heb je een stelsel nodig waarbij verzekerden
zelf kiezen voor de combinatie van kwaliteit en prijs die zij wensen. Dat
leidt tot een verzekeringsstelsel waar van onderaf, namelijk bij verzekeringsmaatschappij
en verzekerde, een belang ontstaat bij efficiency.Mevrouw Kant (SP):Ik ken de redenering van D66 bij hun ideeën. Dat debat wil ik nu
niet voeren. Ik vraag de heer Bakker naar de bewijzen dat zijn redenering
klopt. Ik ken alleen onderzoeken, bijvoorbeeld van de Erasmusuniversiteit
en de universiteit van Maastricht, die uitwijzen dat concurrentie in de zorg
juist tot kostenverhoging leidt. Die onderzoeken zult u ook gelezen hebben.De heer Bakker (D66):Dat debat moeten wij niet vandaag houden. Ik heb ook tal van onderzoeken
gelezen. Eerlijk gezegd, kunnen onderzoekers je alles vertellen. Zij kunnen
uw stelling onderbouwen, maar ook de mijne. Zij doen dat ook. Het gaat erom
de wensen in de zorg op een verstandige manier te verbinden aan wat uiteindelijk
mogelijk is.De heer Crone (PvdA):De heer Bakker stelt dat als het zorgstelsel verandert, alles beter wordt.
Wat hij zegt, is volstrekt onjuist. Alle recente onderzoeken tonen aan dat
een snelle marktwerking bij aanbodtekort leidt tot hogere prijzen. Iedere
econoom snapt dat. Aanbodtekort, hogere prijzen. Wil hij dat?De heer Bakker (D66):Het zal gepaard moeten gaan met een zekere mate van prijsbeheersing. Niemand
stelt voor per 1 januari 2003 in een klap naar dat andere stelsel over te
gaan. Als je nu niet besluit naar dat andere stelsel over te gaan, maar over
een aantal jaren, dan kan ik u verzekeren dat er over drie jaar weer redenen
zijn om het dan maar niet te doen. Kortom, je moet dat principebesluit nemen.
Je moet daar naartoe werken. Ondertussen moet het aanbod worden vergroot.
Als ik nu verder ga op dit punt, verzeilen wij echt in een zorgdebat. Wij
zullen dat ongetwijfeld nog een keer houden.Alle partijen zullen hun verkiezingsprogramma's op dit punt tegen het
licht moeten houden. Welke combinaties van bezuinigingen, lastenverhogingen,
tekorten, schulden en dergelijk gekozen worden, is aan iedere partij. Ik herinner
mij de discussie bij de vorige verkiezingen nog heel goed. Iedereen was voor
een structureel begrotingsbeleid, maar iedereen vulde dat vervolgens ook heel
verschillend in. Structureel begrotingsbeleid houdt in dat het feitelijke
tekort mag fluctueren. Er mag soms een tekort zijn, en dat mag dan ook wel
wat oplopen. En er mag soms een overschot zijn, dat ook wel eens wat mag oplopen.Ik heb daar altijd vraagtekens bij gezet. Mijn twijfels betroffen niet
zozeer het structurele begrotingsbeleid en de trendmatige aanpak op zichzelf,
maar wel twee randverschijnselen daarvan. In de eerste plaats gaat zo'n aanpak
gepaard met een hoge mate van onzekerheid. Je weet niet of de structurele
groei zich zal voordoen. Dat blijkt nu dus ook. In de tweede plaats is het
een papieren benadering die geen rekening houdt met de politieke dynamiek.
Wij bezuinigen immers altijd net iets minder dan eigenlijk nodig is en wij
geven altijd net iets meer uit – als het goed gaat –
dan eigenlijk verantwoord is. Kortom: de praktijk houdt zich niet aan zo'n
structureel begrotingsbeleid, dus kun je alleen maar zoeken naar een verstandig
begrotingsbeleid. Als dit soort cijfers een voordeel heeft, dan is het wel
dat niemand daarin kan vluchten. De structurele keuzes moeten in de komende
maanden ook aan de kiezers worden voorgelegd. Dan moet iedereen zijn soliditeits-
en solidariteitsgraad maar aangeven.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik herinner mij het pleidooi van D66 in het jaar 2000 dat Paars 2 toe
was aan een "mid-term review". Dat zou betekenen dat voor de jaren 2001 en
2002 een hoger groeipercentage zou moeten worden vastgesteld. Laten dat nu
net de jaren zijn dat het even wat minder is gegaan, met name in het jaar
2002! Kwalificeert de heer Bakker met de woorden die hij nu spreekt het pleidooi
van D66 van destijds als onverstandig?De heer Bakker (D66):U weet dat wij gedurende de hele vorige kabinetsperiode voor zo'n "mid-term
review" hadden gepleit. Dat deden wij in 1998 omdat destijds moeilijk te voorspellen
was hoe het halverwege de kabinetsperiode zou zijn. In het licht van het structureel
begrotingsbeleid is zo'n "mid-termpleidooi" minder vanzelfsprekend. Dat ben
ik met de heer Vendrik eens.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Het is een goede gewoonte om bij de behandeling van de najaarsnota
een beschouwing te wijden aan de economische toestand in de wereld in het
algemeen en in ons land in het bijzonder. Dat is opnieuw, en in versterkte
mate ten opzichte van vorig jaar, een sombere bezigheid. De vanmorgen gepresenteerde
Economische Verkenning 2004-2007 van het CPB onderstreept pijnlijk hoe somber:
een tegenvaller in 2007 van tien mld euro en 0,25% lagere gemiddelde groei.
Er zijn niet veel woorden nodig om te schetsen hoe somber dat beeld is. Wij
zijn er erg van geschrokken. Voor de fractie van de ChristenUnie zal dit in
elk geval ertoe leiden dat het programma op een aantal punten wordt aangepast.
Nu kende ons programma al een aantal goede instrumenten. Deze zullen bitter
nodig blijken om toch een mooi plaatje te kunnen maken.Een belangrijke boosdoener is de ingezakte conjunctuur, maar structurele
factoren spelen een belangrijke rol. Volgens het CPB is vooral de dalende
toename van het arbeidsaanbod daar debet aan. Die wordt weer veroorzaakt door
een toenemende vergrijzing en een afnemend migratiesaldo. De conclusie lijkt
me duidelijk: een volgend kabinet moet maatregelen nemen om het arbeidsaanbod
van ouderen en van langdurig werkloze bevolkingsgroepen, zowel allochtone
als autochtone, te bevorderen. Ik vraag de minister of het in dit verband
niet pijnlijk is dat juist de specifieke afdrachtskorting voor ouderen zo
onder vuur is komen te liggen, terwijl dat misschien wel een heel nuttig instrument
zou kunnen zijn.In ons programma stellen wij specifieke maatregelen voor, zoals verhoging
van de afdrachtskorting voor ouderen en verhoging van de arbeidskorting voor
lagere inkomensgroepen, in de vorm van een inkomensafhankelijke EITC. Ik vraag
de minister om een reactie op deze maatregelen. Naar mijn idee kunnen deze
bijdragen aan een oplossing.De minister spreekt in de najaarsnota van een zorgelijke situatie. De
najaarsnota presenteert een meer dan lege schatkist met een tekort van 0,7% –
in geld uitgedrukt 3,1 mld euro – en een groeiverwachting voor dit jaar
van 0,25% BBP. Dat is weer een aanzienlijke verslechtering ten opzichte van
waar wij van uitgingen bij de behandeling van de miljoenennota eerder dit
jaar. De vergroting van het tekort is met name te wijten aan de inkomstenkant,
waar de belastingopbrengsten tegenvielen. Dit is dus een direct gevolg van
de verminderde economische activiteit. Ik stel toch nog maar eens de vraag
of het niet mogelijk is om dat beter te voorzien. Mijn vraag is dus: kan er
niet beter worden geanticipeerd? Ook vraag ik hoe deze cijfers zich verhouden
tot de vorige week bekendgemaakte analyse door de directeur van de Nederlandsche
Bank.Het goede nieuws uit de najaarsnota is dat de uitgaven binnen de uitgavenkaders
zijn gebleven. Wat wel opvalt, is dat de overschrijdingen in het zorgkader
opnieuw moeten worden gecompenseerd door onderschrijdingen op de rijksbegroting
en bij de sociale zekerheid. Dat is opvallend, omdat dit kabinet heeft gekozen
voor een nieuwe begrotingsregel, nummer 12, die stelt dat van onderlinge compensatie
alleen bij hoge uitzondering sprake mag zijn. Nu is de begroting van 2002
nog onder verantwoordelijkheid van het kabinet Kok II tot stand gekomen, maar
hoe denkt de minister van Financiën te voorkomen dat we volgend jaar
weer precies dezelfde "uitzonderlijke" situatie zullen aantreffen? "Uitzonderlijk"
plaats ik tussen aanhalingstekens, want in dit geval is geen sprake van een
uitzonderlijke situatie; zo zou ik het althans niet willen weergeven.De beheersing van de zorguitgaven loopt niet goed. De najaarsnota kondigt
aanvullende maatregelen aan om de zorguitgaven te beheersen. Uit de schriftelijke
antwoorden blijkt voorts dat de Kamer én de formateur eind januari
een bouwstenennotitie ontvangen, waarin een scherpe analyse van de productie
en wachttijden in de zorg zal staan. Kan de minister nu al een tipje van de
sluier oplichten? Hij doet dat in feite al door heel subtiel aan te duiden
dat de in 2000 ingevoerde openeinderegeling achteraf niet zo'n heel goed idee
blijkt te zijn geweest. Daar moeten we nu kennelijk van af; dat ligt ook in
de lijn met wat door onze fractie is ingebracht: een geclausuleerde openeinderegeling
is immers een contradictio in terminis. Zegt deze minister mij dat na?De sociale premies blijken opnieuw op een te hoog niveau te hebben gelegen.
Dat heeft onze fractie meer dan een jaar geleden al aangekaart bij de behandeling
van de Voorjaarsnota 2002. Waar een matiging van de loonkosten werd nagestreefd,
koos het toen zittende kabinet voor een lastenverlichting van 7 mld gulden,
welke lasten echter werden verschoven naar de WW-premies. Spijt het deze minister
in politieke zin dat die beslissing toen is genomen, overigens door een kabinet
waar hij zelf deel van uitmaakte? En is het juist om te beweren dat het najaarsoverleg
hier definitief een einde aan heeft gemaakt door de lastenverlichting aan
werkgevers toe te delen?De uitgaven voor huursubsidie zijn overschreden. Dat is vooral te wijten
aan de nieuwe centrale opzet van de behandeling van huursubsidieaanvragen.
Het is ironisch dat de chaos waartoe dit systeem heeft geleid,
9 mln euro extra kost, terwijl juist een besparing van 25 mln euro was beoogd.
Maar hoe vervelend ook, deze extra kosten zijn noodzakelijk en verdienen daarom
de steun van de Kamer. Ik zou ook aan deze minister trouwens de vraag willen
voorleggen of fiscalisering van de huursubsidie niet tot grotere efficiencywinsten
zou leiden en bovendien tot betere kostenbeheersing.De uitgaven voor asiel zijn gestegen. Dat is opvallend nieuws tegen de
achtergrond van het sterk dalende aantal asielaanvragen, maar het heeft dan
ook te maken met achterblijvende uitstroom. De raming van het aantal opvangplaatsen
valt dus toch tegen. Hierover hadden wij al vragen bij de behandeling van
het Strategisch akkoord. Kennelijk kun je toch beter niet sturen op aantallen.
Heeft dit trouwens niet als consequentie dat er meer capaciteit nodig is bij
de vreemdelingenrechtspraak? Heeft het kabinet hier een opvatting over?Tot slot: uit de schriftelijke beantwoording blijkt dat een groot deel
van de 5,9 mln euro voor apparaatuitgaven is besteed aan advieskosten voor
de aankoop van aandelen KPN. Ik ben een leek op het gebied van effectenhandel,
maar is een advies werkelijk zo duur? In een tijd waarin ook door ons kritisch
wordt gekeken naar de kosten van externe adviseurs, lijkt het mij gepast om
een toelichting te vragen op dit toch wel heel forse bedrag.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. De economische situatie is grotendeels een gegeven in een
open economie zoals de Nederlandse economie. Men zal van mijn fractie dus
ook niet het verwijt jegens de regering horen dat het economisch tegen zit.
Dat doen wij niet in goede tijden en ook niet in slechte tijden. De economische
wind is blijkens de berekening van het CPB ook in de komende jaren ongunstig;
misschien is dat nog wel zachtjes uitgedrukt. Ook mijn fractie en mijn partij
zullen natuurlijk bekijken welke consequenties dat heeft en hoe daarmee moet
worden omgegaan.Er valt dit jaar niet heel veel te zeggen over de najaarsnota. Wel valt
men in de najaarsnota gelijk met de deur in huis. Ik citeer: "In de toekomst
lijken aanvullende maatregelen om de zorguitgaven te beheersen, onvermijdelijk."
Ik lees dat ergens in de diepste krochten van het ministerie van Financiën –
of was het VWS? – een notitie wordt geschreven om dit probleem op te
lossen. Natuurlijk moeten onnodige kosten beheerst worden, bijvoorbeeld als
het gaat om te hoge medicijnprijzen of als het gaat om bureaucratie. Daar
is nog wel wat te halen. Het is daarom jammer dat bij de uitgebreide en langdurige
stemmingen van zo-even voorstellen van mijn fractie om de bureaucratie te
verminderen, bijvoorbeeld via een eigen bijdrage en de regionale indicatieorganen,
niet zijn aangenomen.Het moet met minder bureaucratie. Dat is iets anders dan het beheersen
van de zorguitgaven. Alsof het een schande is dat er extra geld voor de zorg
is gegeven, waardoor de uitgaven iets hoger zijn uitgekomen! Er zijn daardoor
meer mensen geholpen. Dat was toch de bedoeling? Daar gaat het toch om? Wij
willen toch mensen helpen die zorg nodig hebben? Het is onvermijdelijk dat
de kosten zullen stijgen. De vergrijzing gaat door, waardoor de behoefte aan
zorg zal blijven toenemen. Mensen zullen een menswaardige zorg blijven eisen
en niet accepteren dat mensen onnodig sterven op een wachtlijst. De keuze
wordt niet of er geld bij moet maar of de zorguitgaven linksom of rechtsom
betaald worden. Wij moeten die immers betalen. Wat mij betreft doen wij het
met de eerste weg links: met een premiestelsel waarin volledig naar draagkracht
wordt geheven, uiteraard met voldoende middelen en voor voldoende zorg.Bij de overheidsuitgaven past geen eenzijdige fixatie op de kostenkant.
Het gaat bij de Nederlandse economie te veel over de kosten en te weinig over
wat wij ervoor krijgen. Dat zelfs VNO-NCW dit kabinet links inhaalt met haar
pleidooi voor meer uitgaven in het onderwijs is een teken aan de wand. Ik
zag zondag een interessant debat bij Buitenhof, waarbij het onder andere ging
over de noodzaak van hooggekwalificeerd personeel voor de kenniseconomie,
waarover wij het allemaal zo graag hebben. Goed onderwijs en een goed opgeleide
beroepsbevolking leiden uiteindelijk tot een hogere groei van de arbeidsproductiviteit.
Met de vergrijzing in zicht zal dit de komende jaren wel eens belangrijker
kunnen zijn dan een eenzijdige fixatie op loonkosten. Ik hoor graag een reactie
van de minister op dit punt. In dit perspectief is het zeer teleurstellend
dat er niet genoeg geld wordt uitgetrokken voor het onderwijs.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Er zijn al veel concrete en praktische vragen gesteld over
de najaarsnota. Ik sluit mij daar gemakshalve bij aan. Het is overigens wel
even wennen als je de laatste spreker bent. Ik ben gewend de eerste of de
tweede spreker te zijn. Er wordt wonderlijk genoeg blijkbaar geen begrotingsvolgorde
gehanteerd.De voorzitter:De heer Vendrik volgt u op.De heer Crone (PvdA):Akkoord. Mijn conclusie was echter dat reeds veel vragen zijn gesteld.Ik moet constateren dat de najaarsnota er goed uitziet. De najaarsnota
zit zo dicht op de miljoenennota en het regeerakkoord dat het allemaal binnen
de perken blijft. Van een aantal beloften die het kabinet heeft gedaan, komt
echter niet veel terecht. Neem de scheiding van de drie budgetsectoren. Jarenlang
is het de gesel van Balkenende geweest: wij moesten de scheiding van de sectoren
handhaven en het liefst ook de premieheffing scheiden van de belastingen.
Daar is niets van terechtgekomen. Bij het aanvullende pakket op het Strategisch
akkoord – en ook nu weer – is te zien dat er geen sprake is van
scheiding tussen de drie budgetsectoren. Hoeveel zijn de beloften dus nog
waard? Ik doel daarbij niet eens op de belofte van de heer Balkenende om het
financieringstekort binnen twintig jaar af te lossen. Inmiddels zit het kabinet
sinds september op een staatsschuldaflossing in 28 of 29 jaar. De minister
kan dadelijk de vraag beantwoorden op hoeveel jaar men inmiddels zit, los
van de nieuwe voorspelling van het CPB. Wij zitten nu alweer hoger dan in
de miljoenennota.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik hoor met genoegen wat de heer Crone heeft gezegd. Het CDA staat
sterk voor de schottentheorie. Die theorie is herhaald en in versterkte mate
toegepast op de begroting 2002. Hoe denkt de heer Crone aan het einde van
het jaar, als er tussen de schotten enerzijds sprake is van een uitgaventekort
en anderzijds van een uitgavenoverschot, dit binnen de sectoren te compenseren?De heer Crone (PvdA):Dat is precies de zwakte van de theorie. Daarom hebben wij altijd tegen
de heer Balkenende gezegd dat hij de belofte niet had moeten doen om de zaken
strikt te scheiden. Iedereen vindt het verstandig om als het hier slecht gaat
en daar beter een beetje te "wheelen en dealen". De heer Nerée kent
zelf het antwoord. De minister had gewoon extra moeten bezuinigen, al is het
de laatste maand van het jaar. De najaarsnota wordt natuurlijk al in november
opgesteld. Dan kun je best nog enkele bezuinigingen doorvoeren, als je tenminste
voor je belofte staat.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het lijkt mij onmogelijk om in de laatste maand van het jaar nog een aantal
premiestijgingen door te voeren in diverse sectoren. U bent toch realist genoeg
om te weten dat dit absoluut onmogelijk is. Vandaar dat de CDA-fractie zich
afvraagt of de zaak niet eerder kan worden gesignaleerd en of er niet eerder
kan worden gekeken wat eraan te doen is.Ik hoor overigens tot mijn genoegen dat u voorstander bent van de schottentheorie.De heer Crone (PvdA):Nee, ik ben er niet voor. Ik geef met argumenten aan waarom de heer Balkenende
op dit punt vier jaar lang ongelijk had. Het werkt in de praktijk ook niet.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Aan het einde van het jaar?De voorzitter:Mijnheer Crone, gaat u door met uw inbreng.De heer Crone (PvdA):Het ergste vinden wij het eigenlijk dat dit kabinet het afgelopen halfjaar
op hoofdlijnen geen goed economisch beleid heeft gevoerd. Wij zijn blij met
het sociaal akkoord dat tot stand is gekomen, al geldt dit slechts voor één
jaar. Het kon alleen maar tot stand komen, doordat het kabinet beleidsvoornemens
die het in september nog had deels van tafel heeft gehaald. Het kabinet had
in september op grond van een discussie met de Kamer al kunnen zeggen dat
het de koopkracht en het spaarloon niet op die manier wilde aanpakken en dat
het geen de Melkertbanen wilde schrappen vanaf volgend jaar. Het kabinet heeft
uiteindelijk maanden tijd verloren en veel reputatieschade opgelopen door
de manier waarop het de laatste maanden is gegaan. Dit is des te erger, omdat
wij sinds vanochtend weten dat het Centraal Planbureau niet zo optimistisch
over de toekomst is. Het economisch herstel zal zich later voordoen dan wij
allemaal dachten. Vandaar dat het juist harder dan ooit nodig is om overleg
met de sociale partners te voeren. De nieuwe regering moet daarbij met een
bod komen waar de sociale partners iets aan hebben, zodat zij niet langdurig
met een volgend kabinet moeten onderhandelen om allerlei dingen van tafel
te krijgen. Dit zal namelijk het geval zijn als dat kabinet voornamelijk bestaat
uit leden van het CDA en de VVD.Het economische beeld is opmerkelijk. Alles valt een beetje tegen: het
aanbod is wat lager, de productiviteit is wat lager en de pensioenen vallen
tegen, wat weer in de loonkosten doorwerkt. Bovenal is de doorwerking zichtbaar
van niet één slecht jaar, maar van kennelijk drie slechte jaren.
Daardoor is de economische teruggang in de gehele kabinetsperiode nog niet
te zien in de cijfers voor het budgettaire beleid. Wat gaat het kabinet daaraan
doen? Wat vindt de minister daarvan? Is er nog wel ruimte voor lastenverlichting?
Het staat in de boeken, maar in de boeken staan ook uitgaven. Laat de minister
nu het financieringstekort oplopen, zoals hier staat, of wil hij extra bezuinigen?
Is de lastenverlichting bij hem heilig of volgt de minister op dit punt de
lijn van het CDA en kiest hij toch maar voor minder lastenverlichting? Dan
hoeft er ook minder bezuinigd te worden en is er toch nog ruimte om het financieringstekort
te verlagen. Hoe staat de minister tegenover de belofte van zijn eigen partij?
Twee weken geleden riep een woordvoerder van zijn partij nog dat de staatsschuld
in één generatie moet worden afgelost. Hoe gaan wij dat doen,
nu wij niet meer op "plus 1,5" zitten, maar op "min 1,5"? Hoe slecht de cijfers ook zijn, wij komen nog niet op een negatieve economische
groei uit en er komt herstel. Het herstel is minder dan wij verwacht hadden,
maar het is nog steeds een herstel. Dan moet je daar ook verstandig mee omgaan.
Dan moet je het herstel niet uitstellen, maar kiezen voor gerichte lastenverlichting,
zodat mensen weten dat het direct helpt, bijvoorbeeld voor een nieuw sociaal
akkoord of de werkgelegenheid. Daarom vinden wij ook dat dit zorgstelsel niet
moet worden ingevoerd, niet alleen omdat de marktwerking niet zal opleveren
wat zij moet opleveren, maar ook omdat het nog eens 2 mld euro kost om het
in te voeren. Dat zit niet in extra zorgaanbod, maar puur in inkomenscompensaties.
Als je dat bedrag van 2 mld euro rechtstreeks zou kunnen inzetten als compensatie
voor bijvoorbeeld vier maal 0,5% loonmatiging, dan zal de koopkracht van de
mensen gewoon stijgen. In het beeld van het Centraal Planbureau van vanochtend
stijgt de koopkracht van de burgers namelijk 1% per jaar. Als je daar een
loonmatiging met lastenverlichting tegenover stelt, dan pakt het toch nog
positief uit. Er komt dan meer werkgelegenheid, de belastinginkomsten stijgen
en het heeft een positief effect op de pensioenspiraal, die nu echt een negatieve
spiraal is geworden. Ik denk dat je daarmee per saldo met een goed bod komt
voor de vakbeweging en voor de werkgevers. Dan kun je met loonmatiging zonder
al te veel koopkrachtverlies toch een heel eind komen. Dan komt er dus geen
lastenverlichting op de manier die het kabinet wil: verlaging van de OZB,
de teruggave van het kwartje van Kok en de zorgcompensatie. Dan is het wel
degelijk mogelijk om te vermijden dat wij eindigen op een financieringstekort
van 1,1% en kunnen wij toch weer de 0% naderen. Ik ben heel benieuwd naar
de politieke uitspraken van de minister en van de collega's van de coalitiefracties.
U komt geen van uw beloften na, noch op het gebied van de schuld, noch op
dat van de uitgaven. De belofte van de lastenverlichting wordt echter steeds
heiliger. Waarom moet de lastenverlichting als de heiligste boodschap boven
de markt blijven hangen, terwijl de andere beloften, over de schuld, over
de extra investeringen in de kenniseconomie en in de zorg worden
weggelaten?De heer Van Beek (VVD):In onze bijdrage hebben wij aangegeven waar wij willen uitkomen, maar
u bent nog niet zo ver. Wilt u ook uw keuzes bekend maken? U zegt dat een
ontwikkeling naar een sluitende begroting mogelijk is. Waar wilt u dan uitkomen?
Welke maatregelen kunnen wij van uw fractie verwachten?De heer Crone (PvdA):Ik leg mij slechts vast op één doelstelling, te weten het
versterken van de economie. De banenmachine moet weer op gang komen. Daarop
leg ik mij vast. Zo krijg je de beste basis om het financieringstekort terug
te dringen. Mij is niet duidelijk, hoe u uw doelstelling wilt bereiken. Je
kunt doorgaan met "anorexia-economie", dat wil zeggen extra bezuinigingen
en extra lastenverzwaring, om het financieringstekort niet te laten oplopen.
Dan knijp je de economie af en moet er extra worden bezuinigd. Ik voel mij
meer thuis bij de CDA-economen, die zeggen: kijk naar de economie, dan rolt
de boekhoudkundige einduitkomst eruit.De heer Van Beek (VVD):In het programma van uw partij stond dat u geen financieringstekort meer
wilt. Nu laat u die mogelijkheid open, maar u geeft niet aan waar u wenst
uit te komen of welke taken u in het reces op uw schouders neemt om ervoor
te zorgen dat het programma van uw partij, dat u in januari 2003 aan de kiezers
voorlegt, een sluitend programma is. Waar moeten wij rekening mee houden?De heer Crone (PvdA):Al in juli 2002 hebben wij duidelijk gezegd dat wij het financieringstekort
niet per se onder de nul willen houden, als de economie niet met meer dan
2,5% blijft groeien. U mag ons daaraan houden. Wij hebben echter ronduit gezegd
dat wij het beleid slecht vonden. Wij blijven bezien wat het beste beleid
is, gelet op de economie. De komende weken gaan wij uitrekenen waar wij op
uitkomen. Aan het einde van de week krijgen wij de cijfers van het CPB en
dan komen wij met een nieuw plaatje. Het zal echter niet zijn: boekhouderskeuze
voorop, maar: economie voorop.De heer Van Beek (VVD):Dat is bij ons ook het geval. Wilt u echter boven op de cijfers die het
CPB nu presenteerde, extra uitgaven doen, of wilt u een lijn inzetten waarbij
u probeert om eerder op het nulpunt uit te komen?De heer Crone (PvdA):Als je een pakket maatregelen voorstelt waarin alleen rekening wordt gehouden
met de uitgaven en de staatsschuld, kom je er niet uit. Daarom betrek ik de
lastenverlichting van ongeveer 5 mld euro erbij, waarvan u voorstander bent.
Deze staat nog steeds op de lat. Als u die lastenverlichting wilt geven, omdat
dit voor u heilig is ...De heer Van Beek (VVD):Het gaat er niet om wat wij willen, maar wat u wilt!De heer Crone (PvdA):Wij willen die lastenverlichting niet. Wij besteden die aan het financieringstekort.
Daardoor beginnen wij met een veel gunstiger financieringstekort ten opzichte
van het Strategisch akkoord en de CPB-cijfers, want ook daarin is de lastenverlichting
opgenomen. Dat is het eerste inverdieneffect. Als je een goed akkoord sluit
met de sociale partners, niet voor een jaar maar voor vier jaar en uitgaande
van 0,5% loonmatiging per jaar, verdien je daarmee een extra reductie van
het financieringstekort van 0,4%. Dit gaat niet ten koste van de koopkracht,
want die stijgt met 1%. Dit wordt enkele tienden van procentpunten minder
per jaar. Dat is het tweede inverdieneffect. De twee grote slagen die je kunt
slaan, zijn het achterwege laten van de lastenverlichting en het sluiten van
een sociaal akkoord. Ik doel nu op de lastenverlichting die het kabinet voorstelt.
Wij willen de afschaffing van de OZB en de teruggave van het kwartje van Kok
schrappen. De 2 mld euro lastenverlichting van de zorg willen wij inzetten
voor loonmatiging. Het financieringstekort bedraagt dan 0,4% of minder.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik kan u niet helemaal volgen. Aan de ene kant wilt u loonmatiging. Dat
kan ik nog volgen. Aan de andere kant wilt u de koopkracht op peil houden.
Waar haalt u het geld vandaan in deze slechte economische toestand? Wij hebben
zojuist aangegeven dat wij ons zullen buigen over de nieuwe cijfers van het
CPB en bezien welke consequenties wij daaraan moeten verbinden. U komt met
de gemakkelijke oplossing van loonmatiging. Daarnaast wilt u wel de koopkracht
in stand houden. Ik zie niet in waar u het geld daarvoor vandaan haalt, behalve
dan dat u wilt afzien van het afschaffen van de OZB en van het kwartje van
Kok.De heer Crone (PvdA):De loonmatiging die ik voorstel, kan worden uitgelokt bij de vakbeweging
doordat de 2 mld euro voor de compensatie van het zorgstelsel die u inzet
niet nodig is. Die 2 mld euro kan dus worden ingezet voor gerichte lastenverlichting
in overleg met de vakbeweging en de werkgevers. 2 mld euro is een heel groot
bedrag voor koopkrachtherstel. Als daarmee een bruto loonkostendaling van
0,5% per jaar wordt bereikt, dus 2% over de hele kabinetsperiode, gaat volgens
alle spoorboekjes van het Centraal Planbureau het financieringstekort zo'n
0,4% tot 0,5% omlaag. Dat gebeurt dus zonder koopkrachtverlies. Dit is ongeveer
het model waarop Nederland in de banenmachine twintig jaar succes heeft gehad,
de laatste drie jaar uitgezonderd. Zo wonderlijk is het dus niet.Ik wil terug naar het succes van die laatste twintig jaar. U doet dat
niet. U geeft de lastenverlichting weg aan huizenbezitters en automobilisten.
Dat heeft geen directe invloed op de loonontwikkeling en gaat ook nog ten
koste van het financieringstekort. Ik wil wel een directe invloed op de loonontwikkeling.
Het is een glashelder model dat altijd succesvol is geweest. Het eerste wat
ik dacht toen ik vanmorgen de berekeningen van het CPB zag, was dat het allerbelangrijkste
is dat er weer een basis komt voor een sociaal akkoord. De afgelopen maanden
hebben laten zien dat het zo werkt. Als je bij de sociale partners komt met
een slecht beleid inzake de WAO en de Melkertbanen en met het afschaffen van
de SPAK, dan is het logisch dat sociale partners geen loonmatiging accepteren.
Als je al die maatregelen van tafel haalt, heb je een jaar een akkoord met
de sociale partners, maar dan heb je wel maanden verloren. Als het kabinet
dat nu weer doet, krijgen wij vier jaar lang geen akkoord. Het is glashelder:
als je een pakket weet te maken waarin je het kunt combineren, kan volgens
de berekeningen van het CPB het financieringstekort lager uitkomen
dan 1,1. Ik geloof dat ik concreter ben dan alle collega's voor mij zijn geweest.De heer Bakker (D66):Eigenlijk zegt de heer Crone dat je als kabinet op voorhand moet doen
wat sociale partners willen, want anders heb je een probleem met de sociale
partners. Daartegen maak ik bezwaar. Ik herinner mij de tijd dat er juist
van de Partij van de Arbeid verhalen kwamen over het primaat van de politiek.
Ik herinner mij de tijd dat wij naar de kiezers gingen om vervolgens hier
democratische besluiten te nemen waarop wij werden afgerekend. De heer Crone
zegt eigenlijk: laat je maar chanteren door de vakbeweging; als die dreigt
met hogere looneisen, had je het maar niet zo moeten voorstellen. Dat kan
toch niet.De heer Crone (PvdA):Dat is altijd uw Pavlovreactie als het gaat om de vakbeweging en de werkgevers,
maar het absoluut geen weergave van mijn verhaal. Ik vind dat je gewoon straks
op basis van de stembusuitslag een pakket moet neerleggen van volgens jou
eerlijk en rechtvaardig beleid. Je houdt dan rekening met wat je kunt ruilen
met de sociale partners om loonmatiging te bereiken. Dat is in het belang
van iedereen. Dat zij daarin hun eigen wensen hebben, is logisch, maar dat
onderhandel je uit. Er is geen sprake van: hier is een blanco briefje, zet
u het kruisje maar.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Wij spreken vandaag over de Najaarsnota 2002. Daarbij gaat
het over de uitvoering van de begroting van 2002, de laatste begroting van
minister Zalm. Het eerste debat dat ik met hem had in 1998 werd nogal gekleurd
door het feit dat de minister van Financiën die zomer een schilderijtje
had gekocht. Dat was een aardig duur schilderijtje. De Victory Boogie Woogie
kostte 80 mln gulden. Het komt toch nog een beetje goed, want ik lees dat
door versterving van bankbiljetten – die kunnen ook doodgaan, begrijp
ik – De Nederlandsche Bank een meevaller in de ontvangsten heeft van
90 mln euro. Ik zeg dit, omdat het natuurlijk niet gaat om de begroting van deze minister
van Financiën. Het is eigenlijk de laatste begroting van paars.De heer Crone (PvdA):Bedoelt u dat er nu ruimte is voor deze minister om z'n eigen schilderij
te kopen?De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij is die ruimte er niet. Ik weet niet of de minister een kunstliefhebber
is. Misschien kan hij zelf wel schilderen. Wij zijn erg voor zelfredzame ministers
op dit punt.Bij het beoordelen van deze najaarsnota valt één ding op:
het uitgavenkader sluit en aan de inkomstenkant is de begroting zwaar ontspoord.
Verdedigde minister van Financiën Zalm ongeveer veertien maanden geleden
in deze Kamer nog een Miljoenennota 2002 met een overschot van 1% BBP, zo'n
5 mld euro in de plus, vandaag behandelen wij een najaarsnota die een tekort
laat zien van 0,7% BBP, ongeveer 3,5 mld in de min. Dat is natuurlijk een
buitengewoon lastige boodschap om te brengen. Het is de vraag wat wij daarvan
moeten vinden. Het politieke oordeel van de fractie van GroenLinks kan niet
anders zijn dan dat wij met terugwerkende kracht ons gelijk willen gaan halen
bij dezen. Er is door paars gewoon te veel lastenverlichting uitgedeeld. De
inkomstenmeevallers die de minister van Financiën in de periode 1994-2002
heeft geboekt, zijn natuurlijk minder geworden doordat de inkomstenmeevallers
van 2002 zijn omgeslagen in inkomstentegenvallers. Toch zijn die inkomstenmeevallers
opgelopen tot een bedrag van 27 mld gulden. Wij weten allemaal dat meer dan
de helft van dit bedrag is besteed aan lastenverlichting. Dit was niet in
de geest van een trendmatig begrotingsbeleid. Wat ons betreft was dit ook
niet conform een goede structurele financiering van de publieke sector. Wij
weten nu welke prijs wij daarvoor moeten betalen. Er is door paars, door minister
Zalm, in de afgelopen jaren veel te veel uitgegeven aan lastenverlichting.
Als dit niet was gebeurd, zou het tekort nu lager zijn geweest. De minister
van Financiën kan het ook niet helpen; hij is letterlijk een arme minister
van Financiën. Deelt hij mijn oordeel?Mijn tweede politieke constatering is dat in één jaar tijd
het feitelijk saldo zoals het werd geprognosticeerd vorig jaar en zoals het
zich waarschijnlijk zal voordoen dit jaar, met 1,7 procentpunt kan variëren.
Dit strekt mij in mijn politieke gelijk dat het erg lastig is om een begrotingsbeleid
te voeren op basis van feitelijke begrotingssaldi. Volgens mij moet je daarmee
heel voorzichtig zijn. Onze Nederlandse economie is erg conjunctuurgevoelig.
Wij hebben een periode van goede tijden gehad en dit zijn in Nederland dan
zeer goede tijden. Vervolgens komt er een periode van slechte tijden en dit
zijn in dit geval dan zeer slechte tijden. Dit trekt later wel weer bij, zo
is helaas de Wet van Meden en Perzen van de Nederlandse, de Europese en de
wereldeconomie, maar dit brengt wel met zich mee dat je moet oppassen om regels
te stellen en normen en waarden in de begroting op te nemen op basis van feitelijke
saldi.Ik stel vast dat alle politieke partijen – PvdA, CDA, VVD, D66 –
dit voorjaar de kiezer nog voorhielden: wij willen nooit meer een begrotingstekort.
Nu komen zij daarvan terug. Doordat de conjuncturele ontwikkeling zo hard
doorwerkt in de begroting en voor een deel zo onvoorspelbaar is en de inkomstentegenvallers
zo groot kunnen zijn, is het inderdaad onverstandig om te koersen op een feitelijk
saldo en al helemaal in de vorm van "nooit meer een begrotingstekort".Ik las de eerste reactie van de minister op de CPB middellangetermijnverkenning
die vanmiddag is gepubliceerd. Hij is in september ook onder het gesternte
van "nooit meer een begrotingstekort" aan de bak gegaan, maar spreekt nu over
nooit meer een begrotingstekort in 2006. Daarmee overschrijdt hij in wezen
zijn eigen normen. Wil hij nog steeds het begrotingsbeleid sturen op een feitelijk
begrotingssaldo of is dit nu definitief van de baan? Ik vraag de minister
van Financiën om een reactie, want de lessen van deze najaarsnota moeten
wij toch niet misverstaan.De heer Van Beek (VVD):Voor het verslag van deze vergadering vind ik het in ieder geval van belang
dat ik erop wijs dat in het verkiezingsprogramma van de VVD nooit heeft gestaan
dat er nooit meer een tekort zou zijn. Dit stond alleen in het programma van
de linkse partijen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik wil een soortgelijke opmerking maken. Wij streven ernaar dat er geen
tekorten ontstaan. Als je aan het einde moet vaststellen dat er toch tekorten
zijn ontstaan ondanks alle maatregelen die je hebt getroffen, dan kun je niets
anders doen dan dat dit accepteren als een noodzakelijk gegeven. Die nuancering
wil ik graag aanbrengen.De heer Vendrik (GroenLinks):Uit de najaarsnota blijkt dat minister Hoogervorst gelijk had in de strijd
Bomhoff-Hoogervorst over het Budgettair kader zorg. De interpretatie van minister
Bomhoff van het Strategisch akkoord, namelijk dat premieverhoging mogelijk
is om overschrijdingen van het Budgettair kader zorg te compenseren, klopt
niet. Dit wisten wij allang, maar daar had minister Hoogervorst een punt.
Nu krijgt minister Bomhoff echter gelijk, want er zijn wel degelijk overschrijdingen
en het idee van een budgetdisciplinesector is nog even normloos als de afgelopen
jaren. Dit betekent dat overschrijding in de zorg niet op de zorg zelf wordt
verhaald, maar nog steeds mag worden verhaald op andere budgetdisciplinesectoren
zo er ruimte is binnen de totale collectieve uitgaven.Wat leert deze les? Ik begrijp dat er weer een onderzoek komt naar de
techniek van de budgetdisciplinesector. Deze najaarsnota laat echter zien
dat wij nog steeds een begroting in kaders indelen die vervolgens niet worden
gehandhaafd. Is dit een les voor de toekomst? Heeft dit nog zin of niet? Ik
krijg daarover graag helderheid.Mijn volgende punt betreft de begroting van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Mijn collega Rosenmöller heeft de minister
van BZK opheldering gevraagd over de onderuitputting van het budget voor Antilliaanse
programma's. Een deel van die onderuitputting wordt door middel van de eindejaarsmarge,
ik dacht voor een bedrag van 9,1 mln euro, doorgesluisd naar 2003. Een bedrag
van 8 mln euro gaat terug naar de algemene middelen. De minister van BZK heeft
vorige week in de Kamer aangegeven dat de motie van de heer Rosenmöller,
waarin wordt gevraagd om het gehele bedrag door middel van de eindejaarsmarge
in 2003 tot besteding te laten komen, niet kan worden uitgevoerd omdat het
ministerie van BZK aan het maximum zit van de eindejaarsmarge voor 2002. De
minister wist het evenwel niet helemaal zeker. Ik vraag het nu, omdat er vanavond
een korte heropening plaatsvindt van dat debat. Is sprake van het bereiken
van het maximum voor de eindejaarsmarge voor de begroting van het ministerie
van BZK? Is het daarmee een gegeven dat de vrijgevallen 8 mln euro niet mee
kan naar 2003?Het volgende punt betreft een kleine, maar belangrijke kwestie, waarop
ik overweeg, een motie in te dienen. In Amsterdam is er een platform van Nigeriaanse
moeders die meisjes die illegaal in Nederland verblijven, uit de prostitutie
willen halen. Dat project is buitengewoon belangrijk, maar kan niet rekenen
op steun van de overheid. Het gaat om een bedrag van € 75.000, dat
urgent op tafel moet komen. Wil de minister van Financiën door de regels
heen breken en ervoor zorgen dat dit bedrag beschikbaar komt? Het is een zeer
succesvol project, dat de overheid helpt in haar strijd tegen illegaliteit
en tegen de uitbuiting van vrouwen die werkzaam zijn in de prostitutie.De minister van Justitie heeft ons een nota van wijziging gestuurd, waaruit
blijkt dat de motie inzake de Raad van de Kinderbescherming slechts voor het
jaar 2003 is ingevuld. Dat bedrag van 6 mln euro is niet structureel, terwijl
andere posten die worden gefinancierd uit de onderuitputting van het asielbudget
wel structureel zijn. Het betreft de derde nota van wijziging die de Kamer
op 27 november 2002 heeft ontvangen. Ik vraag de minister, een structurele
dekking te geven aan de moties over de gezinsvoogdij, Slachtofferhulp en de
Raad voor de Kinderbescherming. De minister van Financiën wil geen tekort
meer in 2006. Betekent dat ook dat hij de lastenverlichting vanaf 2004 uit
het Strategisch akkoord daarvoor wil opofferen?De doorrekening van het Centraal Planbureau was geen beleidsarme middellangetermijnverkenning;
het gehele Strategisch akkoord is erin opgenomen. Wij hebben een vierregelig
briefje ontvangen ter motivering daarvan. Ik vond dat eerlijk gezegd niets.
Het is naar mijn mening een fout besluit en ik vind dat de minister mijn politieke
bezwaren ertegen niet serieus heeft genomen. Ik vraag hem om tekst en uitleg.
Ik vind dit niet kunnen. Het kabinet is gevallen; 2003 is dus het laatste
jaar dat als uitgangspunt dient voor een middellangetermijnverkenning, niet
het Strategisch akkoord dat in de prullenbak ligt.De voorzitter:De heer Van As van de LPF-fractie heeft mij gevraagd, hem te verontschuldigen
in verband met andere dringende verplichtingen in dit gebouw.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Meent u dat nu echt?Minister Hoogervorst:Ja, dat meen ik echt, mijnheer Vendrik.Voorzitter. Het is een najaarsnota die in het gesternte van een verslechterend
economisch beeld staat. Het is waar dat hij afwijkt van de najaarsnota's zoals
wij die de afgelopen acht jaar hebben gehad. Ik sprak twee weken geleden de
heer Van Beek hierop aan en toen zei hij dat hij het jammer vond dat er nu
geen meevallers meer te verdelen zijn. Ik vroeg hem of nog steeds zoals vijf
jaar geleden, toen ik zelf de najaarsnota deed, de monumentenzorg de gouden
oude is die elke keer terugkomt. Welnu, het verheugt mij te kunnen vaststellen
dat dit inderdaad het geval is. Het is evenwel een wrede werkelijkheid dat
wij daar dit keer geen geld voor hebben, alhoewel de heer Vermeend met zekerheid
hier heeft gesteld dat je daar niet alleen inverdieneffecten op hebt, maar
dat je zelfs de volledige investering met winst terugverdient. Ik denk dat
wij dit nog eens aan een nader onderzoek zullen moeten onderwerpen. Het klinkt
wel heel herkenbaar, maar het is niet direct iets waar wij meteen op af kunnen
gaan.Het is waar dat wij nu, ten opzichte van de miljoenennota, een verdere
verslechtering van het EMU-saldo naar -0,7% BBP moeten vaststellen. Sommige
woordvoerders hebben in eerste termijn de vraag opgeworpen of dit nog verder
kan verslechteren. Ik denk dat het inderdaad plausibel is dat
dit gaat gebeuren. Ik heb sindsdien nog een nieuw overzicht van de belastinginkomsten
gehad en vooral op het gebied van de vennootschapsbelasting, die uitermate
volatiel is, zag ik een geweldige uitschieter naar beneden. Nu kan dit van
maand tot maand zeer verschillen, maar het was toch wel meer dan gewoonlijk.
Het zou mij dan ook niet verbazen als er nog 0,1% of 0,2% bij komt. Ik ben
op het ogenblik nergens meer over verbaasd wat betreft uitzwaaiers naar beneden.Het is ook waar dat ik, ondanks de verslechtering van het economisch beeld,
een sluitend kader heb weten te presenteren en dat gaf mij wel een zeker gevoel
tevredenheid. Er is weliswaar een overschrijding op het gebied van de zorg –
daar kom ik nog over te spreken – maar er is tevens een onderschrijding
bij Rijksbegroting en de sociale zekerheid, zodat het totaal nog dekkend is.Vele woordvoerders hebben gevraagd hoe het nu zit: in het nieuwe regeerakkoord
was het toch in steen gehouwen dat er tussen de schotten niet meer onderling
geschoven zou worden, tenzij in zeer uitzonderlijke omstandigheden? Zij wijzen
er dan op dat het Budgettair kader zorg een overschrijding vertoont van 0,4
mld euro en dat dit niet wordt gecompenseerd. Welnu, het is natuurlijk ondoenlijk
om dit in de najaarsnota nog te doen. Ik kan nog wel premies verhogen, maar
die maken de uitgavenoverschrijding niet ongedaan. Dat is iets dat je in de
lopende of in de nieuwe begroting zou moeten verrichten, maar daartoe is dit
kabinet niet meer in staat.Ik merk nog iets op over de reële groei van de zorguitgaven, een
groei die ik uitermate zorgwekkend vind. Deze komt in het jaar 2002 uit op
6,75% volumegroei. Ik wil niet zeggen, in de richting van mevrouw Kant, dat
het geld allemaal verspild is. Er zijn natuurlijk nuttige dingen voor gedaan,
maar het is wel een behoorlijk explosieve groei, zeker indien je het afzet
tegen een economische groei van 0,25%. Wanneer er in de afgelopen jaren nogal
eens over werd geklaagd dat wij met de zorgquote – de zorguitgaven als
percentage van het BBP – ergens in de middenmoot van Europa zaten met
zo'n 8%, was het antwoord van mijn voorganger altijd dat dit wordt vertekend
door het feit dat wij zo snel groeien; dan gaat die quote vanzelf naar beneden
terwijl je toch veel meer uitgeeft. Wij zien nu dat wij méér
uitgeven, de economie niet meer groeit, de zorgquote inmiddels 9,25% bedraagt –
en dat alles in een zeer korte periode – en dat wij ons ongeveer in
het gezelschap van Duitsland gaan bevinden. Daar begeeft de zorgquote zich
boven de 10% en heeft men ongelooflijk veel problemen om de zorguitgaven te
beheersen. Duitsland doet al het mogelijke om die weer onder controle te krijgen.Ik heb inderdaad opgeschreven dat wij op dit moment minder directe aangrijpingspunten
voor een beheerste ontwikkeling van de zorguitgaven hebben dan in het verleden.
Dat komt door het de facto afschaffen van de budgettering door de nieuwe aanpak
van de wachtlijsten. Dat is doelbewust gedaan, maar dat heeft de beheersing
van de zorguitgaven wel veel moeilijker gemaakt. Uit de volledige teksten
van de middellangetermijnraming die u nog zullen worden toegezonden, zal blijken
dat het CPB schat dat er boven op de 2,5% volumegroei die men heeft ingeboekt
in de komende vier jaar, nog een risico bestaat van overschrijdingen tussen
1 mld en 5 mld euro in de zorg. Dat zou dan bovenop de 10 mld euro komen.Het is dus echt nodig om alle mogelijkheden te onderzoeken om de uitgaven
beter onder controle te krijgen, zonder te vervallen in het ouderwetse stalinistische
systeem van volledige budgettering dat wij in het verleden hebben gehad. Wij
komen dan echter wel bij zaken zoals het stimuleren van doelmatigheid, het
aanpassen van het verzekeringspakket, eigen betalingen; kortom, zaken die
ik hier al eerder in een discussie met ex-collega Bomhoff als mogelijke aangrijpingspunten
heb genoemd.De heer Van der Vlies (SGP):Het is inderdaad een punt van zorg. Mijn vraag is, wat vermijdbaar en
oplosbaar is en wat niet. Er zitten natuurlijk ook structurele componenten
in met een autonoom karakter: vergrijzing, recht op zorg, kwaliteitsimpulsen,
wegwerken van wachtlijsten. Ik vraag mij af, hoe lang wij nog een beroep kunnen
doen op doelmatigheid en efficiency en hoe substantieel en duurzaam dat eigenlijk
is.Minister Hoogervorst:De vergrijzing is natuurlijk niet vermijdbaar. Dat zouden wij ook niet
willen. Maar wij kunnen natuurlijk wel overconsumptie tegengaan. Als u ziet
hoeveel ongebruikte medicijnen er vaak worden teruggebracht naar de apotheek,
zou men door middel van financiële prikkels wel eens iets voorzichtig
kunnen worden met het aanvragen van recepten en het gebruik van medicijnen.
Ik kan dat nu niet kwantificeren. Ik zou ook niet kunnen kwantificeren wat
bereikt kan worden met een nieuw zorgstelsel met concurrentie tussen verzekeraars,
waardoor verzekeraars geprikkeld worden om doelmatig in te kopen. Ik vind
het echter heel plausibel dat daarmee wel degelijk tot kostenbeheersing kan
worden gekomen. Het moet mogelijk zijn om door het stimuleren van doelmatigheid,
aanpassen van het verzekeringspakket, eigen betalingen en financiële
prikkels, het consumptiegedrag dat wel degelijk aanwezig is in de zorg, tot
op zekere hoogte te sturen. Ik ben ook van mening dat een vrij hoge zorgquote
zoals wij die in Nederland kennen, hoort bij een hoog ontwikkelde samenleving.De heer Vendrik (GroenLinks):Deze minister van Financiën heeft van zijn voorganger het Budgettair
kader zorg als begrotingssysteem overgenomen, waarbij hij de norm voor overschrijding
heeft aangescherpt. Begrotingsregel 12 uit de miljoenennota luidt: in principe
geen overschrijding van de budgetdisciplinesector. Welaan, bij de eerste toets
der praktijk gaat het al fout. Deze minister heeft daarop vervolgens geen
ander antwoord dan maatregelen die wij al jaren kennen: verhoogde doelmatigheid,
efficiency en minder Oost-Europa. De zorg werkt hier al jaren aan en op dit
terrein zijn geen miljarden te halen, zoals ook uit het rapport van de commissie
De Beer blijkt. Uit de woorden van de minister van Financiën kan ik slechts
concluderen dat het Budgettair kader zorg alleen met een te lage groeivoet
is te handhaven, door het recht op zorg te laten devalueren tot een recht
op minder zorg, gepaard aan een hogere eigen bijdrage, remgeld en verkleining
van het zorgpakket. Kennelijk zijn dat de harde conclusies van de minister.Minister Hoogervorst:Nee, dit is een volkomen verkeerde voorstelling van zaken. In Nederland
levert de zorg een bijdrage aan de totale zorgkosten van 7,5%, terwijl die
bijdrage in bijna heel Europa ongeveer 15% bedraagt. Wij zitten met de eigen
bijdrage dus op de helft van wat in Europa gebruikelijk is. Het Duitse of
Belgische zorgstelsel wil ik desondanks absoluut geen gedevalueerde stelsels
noemen. De heer Vendrik is econoom genoeg om te weten dat, als alles in de
zorg marginaal gratis was en er geen prikkels voor de gebruikers van zorg
waren en er evenmin sprake was van budgettering en goede prijsregulering en
het aanbod versoepeld was, dit het recept zou zijn voor de totale onbeheersbaarheid
van de zorgkosten. Dit verschijnsel zien wij nu ook een beetje. Ik ben het
wel met de heer Vendrik eens dat ik op dit moment nauwelijks instrumenten
heb om het zorgkader goed te handhaven. Als het kabinet niet was gevallen,
was er al komend voorjaar onherroepelijk een moment gekomen waarop het financieel
instrumentarium voor de beheersing van de kosten van de zorg absoluut had
moeten worden aangescherpt.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister doet de belangrijke politieke onthulling dat de heer Bomhoff –
was hij aangebleven – het komende voorjaar toch had moeten aftreden,
omdat kennelijk niet het recht op zorg, maar het budget op de eerste plaats
komt. Als dit kabinet het recht op zorg serieus neemt, kan het toch niet anders
dan zijn uiterste best doen om een goede groeivoet aan de zorg toe te kennen?
Die te lage groeivoet is toch de les van Paars geweest? Dit dreigt nogmaals
te gebeuren.Minister Hoogervorst:Voorzitter. U heeft het helemaal verkeerd begrepen. De huidige groeivoet
is 2,5% reëel, en dat is heel ruim en nog nooit eerder vertoond in een
regeerakkoord. Die groeivoet wordt al weer fors overschreden. Inmiddels is
er een zorgquotum van 9,25, één van de hoogste van Europa. Komt
u dus niet aan met verhalen dat wij verantwoordelijk zijn voor een uitgemergelde
zorgsector, want dat is verre van de waarheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik zeg niet dat u verantwoordelijk bent voor een uitgemergelde zorgsector.
Als u het recht op zorg en de destalinisering van de gezondheidszorg serieus
neemt – in die woorden laat u zich uit – moet het kabinet bereid
zijn daaruit de consequenties te trekken. De consequentie kan alleen maar
zijn dat het zorgbudget voldoende moet groeien om de vergrijzing, de medische
technologie en de groeiende aanspraak op zorg te kunnen financieren. Vervolgens
speculeert u alleen maar op nieuwe financiële instrumenten, waarbij ik
u vooral hoor praten over pakketverkleining om ervoor te zorgen dat het budget
binnen de perken blijft. Met andere woorden: de zorg wordt niet goedkoper,
het recht op publieke zorg wordt minder en mensen moeten het zelf maar uitzoeken.
Dat vind ik eerlijk gezegd geen beleid!Minister Hoogervorst:Destaliniseren zonder financiële prikkels leidt tot financiële
onbeheersbaarheid, en uiteindelijk dus tot een ineenstorting van ons zorgsysteem.De heer Van Beek (VVD):Het totale zorgbudget wordt jaarlijks gecompenseerd voor de inflatie.
Daarbovenop komt een groei van 2,5%. Daarnaast worden daaraan in het Strategisch
akkoord nog grote bedragen extra toegevoegd. Daarmee moet het, zeg ik tegen
het kabinet, wel blijven. Als het kabinet meent dat de 400 mln euro die nu
als overschrijding wordt geconstateerd structureel doorwerkt, verwacht ik
van het kabinet, demissionair of niet, dat het op korte termijn met voorstellen
komt om ervoor te zorgen dat dat effect het volgend jaar niet doorzet. Dat
kunnen wij ons namelijk niet permitteren.Minister Hoogervorst:Ik ben het eens met de heer Van Beek. Hij ondersteunt min of meer wat
ik net heb gezegd. Dit zijn politiek heel gevoelige besluiten. Het volgende
kabinet zal die moeten nemen. Ik denk overigens wel dat het heel goed zou
zijn om dit in het regeerakkoord vast te leggen en niet ergens te laten rondzweven
in een miljoenennota, zoals dat vorige keer is gebeurd.Mevrouw Kant (SP):De minister heeft het over een reële volumegroei van 2,5%. Erkent
hij dat deze volumegroei alleen de groeiende vraag kan opvangen en niet voldoende
is om de achterstanden in te halen? Dat is namelijk volgens mij de kern van
het probleem. Daarom hebben wij weer te maken met overschrijdingen.Minister Hoogervorst:Ik erken dat er nog achterstanden zijn en dat er wachtlijsten zijn. Ik
ben ervan overtuigd dat wij die niet kunnen wegwerken door er alleen maar
geld bij te leggen. Er moeten ook meer financiële prikkels worden ingebouwd
voor de afnemers van zorgvoorzieningen. Zij moeten meer eigen verantwoordelijkheid
krijgen en meer hun eigen afwegingen maken. Als dat niet gebeurt, wordt het
een groot collectief monstrum dat onbetaalbaar wordt.Het tweede hoofdpunt dat is aangeroerd door vrijwel alle woordvoerders,
betreft het pakketje van 10 mld euro dat het Centraal Planbureau vanmorgen
onder de kerstboom heeft gelegd. Helaas werd het niet gegeven, maar ontnomen
aan de meerjarencijfers. Het pakket dat is gepresenteerd, is niet alleen financieel
een zeer hard gelag. De doorrekening ervan laat zien dat de werkloosheid zeer
fors oploopt, van 250.000 in 2001 tot 500.000 in 2006. De werkloosheid verdubbelt
dus in vijf jaar. Ook het aantal WAO'ers stijgt sterker dan uit eerdere cijfers
bleek. Nog geen anderhalf jaar geleden gingen wij uit van een overschot van
bijna 2% in 2007. Nu stevenen wij echter af op een tekort van 1,1%. Het beeld
is met 10 mld euro verslechterd ten opzichte van drie maanden geleden.Het is verontrustend dat het CPB voor de tussenliggende jaren nog somberder
is en dat er in 2005 een tekort wordt verwacht van 2%. Als ik dit zo zou presenteren
aan Brussel in het stabiliteitsprogramma, zou men zeggen dat wij op gespannen
voet leven met het Stabiliteitspact. Wij kunnen dit dus niet presenteren zonder
aanvullende maatregelen. Toen ik deze cijfers zag, was ik blij dat ik niet
ben ingegaan op alle adviezen die ik in de afgelopen maanden heb gekregen
om het tekort een beetje te laten oplopen en op de moties die hierover werden
ingediend. Als ik dat had gedaan, hadden wij het niet over een tekort van
2% gehad, maar over een tekort van 2,5%. Dan had het gevaar bestaan dat wij
de fatale 3% uit het Verdrag van Maastricht zouden hebben overschreden.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Zwarte lucht kan nog somberder worden ingekleurd. Ik ben het overigens
eens met de minister. Hij zegt dat je deze cijfers niet zo maar in Brussel
kunt presenteren, maar wij hebben inmiddels gezien dat er landen in Europa
zijn die zich niet afvragen of dat kan, maar het gewoon doen.Minister Hoogervorst:Sommige van die landen krijgen een early warning. Wellicht dat dit cijfer
daar ook aanleiding voor zou kunnen zijn.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Waar men vervolgens niet van onder de indruk is.Minister Hoogervorst:Ik wil die landen wel aanspreken. Dat betekent echter wel dat wij onze
eigen zaken netjes op orde moeten houden.De heer Crone (PvdA):Brussel kijkt tegenwoordig naar de structurele ontwikkelingen. Als het
structurele beeld voor 2006 een lager tekort oplevert, dan kan dat worden
gepresenteerd. Ik heb op Teletekst gelezen dat de minister er ook een oplossing
voor heeft. Daar staat namelijk dat de minister vindt dat de lonen vier jaar
achter moeten blijven bij de inflatie.Minister Hoogervorst:Dat heb ik niet gezegd.De heer Crone (PvdA):De minister zegt wat anderen niet moeten doen, maar houdt hij de lastenverlichting
nu wel of niet vol?Minister Hoogervorst:Over wat er met de lonen zou moeten gebeuren, kom ik zo te spreken. Ik
respecteer alle leden die hier iets over gezegd hebben, maar het is niet eenvoudig
deze gigantische problematiek zo maar van een antwoord te voorzien. De politieke
partijen zullen tijdens de ontspanning rond kerst daar nog eens goed over
kunnen nadenken, zodat zij wellicht begin januari kunnen aanduiden waar zij
de oplossing zoeken. Zelf zou ik dat klusje ook niet zo een, twee, drie kunnen
klaren.Het is heel belangrijk als het volgende kabinet met een sluitende begroting
zou kunnen eindigen. Dat zou al een kanjer van een prestatie zijn met deze
cijfers. Bij een meevallende economische groei bovenop 2,25%, is het mogelijk
dat men toch nog zicht blijft houden op aflossing van de staatsschuld, hoewel
die 2,25% niet echt heel laag is. Het bereiken van begrotingsevenwicht aan
het einde van de volgende regeerperiode zie ik als minimum. Daarvoor is veel
nodig. Allen die erop hebben gewezen dat in de meerjarencijfers van het CPB
nog wel enige ruimte zit, zoals de heer Crone, hebben gelijk. Het is inderdaad
waar dat er in de vooruitzichten van het CPB een reële loonstijging zit
van 1% per jaar. Dat houdt in dat de lonen ieder jaar 1% meer stijgen dan
de inflatie.De heer Crone zegt steeds dat wij geen sociale akkoorden met de sociale
partners hebben bereikt. Voor een demissionair kabinet vind ik het geen slechte
prestatie dat het voor het eerst in tien jaar überhaupt een sociaal akkoord
met de sociale partners heeft bereikt en dat is afgesproken dat de lonen niet
sterker mogen stijgen dan de inflatie. Als je dat in een langer durend akkoord
zou kunnen bereiken voor een hele kabinetsperiode, behoeft de koopkracht er
niet zo beroerd uit te komen en zou je een groot bedrag kunnen ombuigen. Het
is, zoals de heer Crone zegt, goed voor de werkgelegenheid, goed voor onze
concurrentiepositie, goed voor de pensioenproblematiek en ook goed voor de
overheidsfinanciën. Onze analyses verschillen dus niet heel erg. Hoe
je dat allemaal moet bereiken, weet ik niet zo een, twee, drie. Ik weet wel
dat het CNV vandaag al heeft gezegd dat de afspraak met het kabinet over 2,5%
loonsverhoging in het licht van de dramatische cijfers eigenlijk al te hoog
is. En dan hebben wij nog helemaal niets geboden! Er is blijkbaar zoveel realiteitszin
bij de Nederlandse vakbeweging, in ieder geval bij een deel ervan dat het
toch mogelijk moet zijn, dit soort afspraken te maken. Misschien besluit men
uit welbegrepen eigenbelang zelf daartoe.De heer Crone (PvdA):U reageert niet op de kern van mijn opmerking. Natuurlijk ben ik blij
met een sociaal akkoord, al is het maar voor één jaar. Het kwam
er echter pas, nadat u al uw scherpe kabinetsvoorstellen van tafel heeft gehaald.
Ik ben benieuwd wat u de volgende vier jaar wilt doen als u het voor het zeggen
zou krijgen. Gaat u dan door met al die scherpe maatregelen?Minister Hoogervorst:Wat bedoelt u daar precies mee?De heer Crone (PvdA):De Melkertbanen, de omgang met spaarloon in relatie tot zorgverlof of
de WAO. Als u doorzet wat in het huidige Strategisch akkoord
over de WAO staat, krijgt u geen meerjarenakkoord. U had het al kunnen hebben.Minister Hoogervorst:Dat weet ik niet. Als je niets doet aan de WAO heb je helemaal een enorm
probleem. Als er iets nodig moet gebeuren in dit land is dat met het aantal
WAO-gerechtigden. Dat groeit maar door in de cijfers van het CPB. Als je dat
niet aanpakt, kun je honderd sociale akkoorden afsluiten, maar dan bereik
je helemaal niets.De heer Crone (PvdA):Over de WAO zijn afspraken gemaakt in het Strategisch akkoord. U suggereert
nu de WAO aan te scherpen. Komt er dan misschien toch een risque professionnel?
Wat is uw bedoeling? U zegt dat impliciet.Minister Hoogervorst:Dat zeg ik helemaal niet. Ik zeg alleen dat minimaal moet worden gedaan
wat in het Strategisch akkoord staat over de WAO. Ik weet niet wat u van plan
bent.De heer Crone (PvdA):Ik krijg geen antwoord van u. Ik krijg iedere keer een vraag terug.Minister Hoogervorst:Als u zou gaan afspreken wat de FNV wil, namelijk dat in 2005, het jaar
van invoering van de nieuwe WAO, de uitkeringen ongezien worden verhoogd,
dan kan ik u garanderen dat dit helemaal niets wordt. Dat wordt echt helemaal
niets!De heer Crone (PvdA):Ik constateer dat in het Strategisch akkoord een hardere WAO is opgenomen
dan in het SER-akkoord. De psychische gevallen eruit enz. Dat was het breekpunt.
Ook noem ik de maatregelen met betrekking tot de gedeeltelijk arbeidsongeschikten.
Als u dat handhaaft, krijgt u geen meerjarig akkoord, en zeker geen akkoord
om de lonen op inflatieniveau of op een niveau daaronder te krijgen. Dat wilt
u kennelijk.Minister Hoogervorst:Ons WAO-plan is inderdaad scherper dan dat van de SER. Dan zouden de sociale
partners er geen enkele twijfel over moeten hebben dat de volumereductie die
zij zelf hebben berekend in hun eigen plan, meer dan wordt behaald. Dan komt
het alsnog goed met die uitkeringsverhogingen. En die willen wij dan zelfs
nog met terugwerkende kracht geven! Kennelijk heeft de FNV daar zelf geen
vertrouwen in. Dan zijn wij op een gegeven moment natuurlijk uitgepraat.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil nog even terug naar een eerder moment. De minister
heeft tegen de Kamer gezegd dat hij wel begrijpt dat politieke partijen even
tijd nodig hebben om de klap van het CPB te verwerken. Dat belet deze minister
kennelijk niet om hier al een politiek programmaatje neer te leggen. Het begrotingstekort
moet in 2006 zijn weggewerkt en de lonen worden in de komende jaren beschouwd
als de belangrijkste sleutel om aan te draaien. Die moeten gewoon onder de
inflatie blijven. De VVD stelt de kiezer dus in het vooruitzicht dat de koopkracht
in de komende jaren niet mag groeien. Dat is kennelijk de boodschap.De voorzitter:Ik wil niet dat de minister hier wordt aangesproken als de VVD. Dan wordt
alles door elkaar gehaald. U bent in discussie met de minister van Financiën,
een dienaar van de Kroon. Ik heb geen zin in dit soort spelletjes!Minister Hoogervorst:Dat is een minister van Financiën die eigenlijk niet veel meer voorstelt
dan het volgende: dat wij wegens overweldigend succes een afspraak die is
gemaakt voor 2003, de vier daaropvolgende jaren weten vol te houden. Dat is
de afspraak dat de lonen niet meer zullen stijgen dan de inflatie. Het is
mooi meegenomen als het wat minder kan, maar de lonen zullen in ieder geval
niet meer stijgen dan de inflatie. Zo asociaal en dus niet-VVD-erig kan het
allemaal niet zijn!Voorzitter. Met name de heer Crone schetst het beeld dat in het resterende
tijdsbestek van het Strategisch akkoord, de komende drie jaar, nog heel zwaar
zal worden bezuinigd. Dat is op zichzelf waar, maar het gaat niet, zoals verondersteld,
vooral ten gunste van lastenverlichting. Dat beeld is dus niet helemaal correct.
In wat de laatste drie jaar van dit kabinet had moeten worden, is eigenlijk
nauwelijks ruimte voor netto lastenverlichting. Wat wordt omgebogen, wordt
vooral teruggeploegd in beleidsintensiveringen. Het gehele compensatiepakket
rondom de herziening van het zorgstelsel is bijna geheel intern gefinancierd
uit een verlaging van de rijksbijdrage in het ziekenfonds. Daar zit wel een
geringe lastenverlichting in, maar deze overstijgt de 1 mld euro niet. Wij
zullen naar alles moeten kijken in deze moeilijke tijden, maar het is niet
zo dat er een gigantische berg lastenverlichting te koop ligt waarmee je alle
problemen kunt oplossen.De heer Crone (PvdA):Maar de cijfers zijn toch: OZB 2 mld, kwartje van Kok 0,5 mld, nog steeds
allemaal om terug te geven, en voor de zorgcompensatie – dat kun je
wat relativeren – staat er in ieder geval in de CPB-doorrekening 2,3
mld. Voor mijn part zegt u 1,8 mld. Bij elkaar kom ik op 2 plus 0,5 plus 1,5
is 4 mld.Minister Hoogervorst:Dit wordt wel hogere techniek. Er zit inderdaad een geringe lastenverlichting
in de herziening van het zorgstelsel. OZB, rijksbijdrage ziektekosten, inkomensafhankelijke
kinderkorting; bij elkaar gaat het om bijna 6 mld euro. Daar staat een grote
lastenverzwaring tegenover, namelijk het terugtrekken rijksbijdrage uit het
ziekenfonds – dat is 3,3 mld – en het lastendekkend maken van
het ziekenfonds. Daarmee is 1,9 mld gemoeid. Dat is samen 5,2 mld. De nettolastenverlichting
die hier in zit, is derhalve maar 0,7 mld. Het kwartje van Kok valt weer weg
tegen allerlei andere lastenverzwaringen waar de heer Crone problemen mee
heeft gehad. Kortom: als u dat er allemaal uit zou trekken, ontstaat lastenverzwaring.
Dat kan natuurlijk; de situatie is zo ernstig dat je niets voor onmogelijk
moet houden, maar het is dus niet waar dat in de financiering van de laatste
drie jaar van het regeerakkoord per saldo een heel grote lastenverlichting
zit.De heer Crone (PvdA):Ik stel nu vast dat u wel zegt dat ook het lastenbeeld in deze omstandigheden
misschien opnieuw moet worden bekeken.Minister Hoogervorst:Alles zal bekeken moeten worden. Bij 10 mld euro tegengas moet alles bekeken
worden, tot en met de intensivering.De heer Crone (PvdA):Daar ben ik blij mee, omdat dat nog niet gezegd is door
mensen die – om de VVD niet bij naam te noemen – tot een coalitiepartij
behoren.Minister Hoogervorst:Alle partijen die begin januari een serieus beeld willen geven en de kiezer
eerlijk tegemoet willen treden, zullen heel onaangename dingen moeten gaan
zeggen.Ik loop snel de diverse sprekers langs om te bekijken of ik specifieke
vragen ben vergeten. De heer De Nerée heeft het gehad over de positie
van de PVK als toezichthouder. De PVK is natuurlijk onafhankelijk; daar moeten
wij dus niet al te veel in treden. Ik kan wel verzekeren dat de Pensioen-
en verzekeringskamer dat met gezond verstand doet en maatwerk inderdaad als
uitgangspunt neemt. Het was echter wel goed dat het pensioenland even werd
opgeschud door die circulaire, want er zijn ernstige problemen en die moeten
wel worden aangepakt. De PVK zal de pensioenfondsen dus stevig, maar wel met
realiteitszin aanpakken.De voorzitter:Mijnheer De Nerée, ik wil de minister zijn betoog zonder verdere
interrupties laten afmaken. Voordat wij vanmiddag met de stemmingen begonnen,
heb ik een algemene lijn gegeven voor hoe wij deze week doorkomen. Als het
donderdagnacht 04.00 uur wordt, bent u de eerste die moppert, maar u bent
dan ook de eerste geweest die daartoe aanleiding heeft gegeven. Wij houden
er nu mee op; de minister zet zijn betoog voort.Minister Hoogervorst:De heer De Nerée heeft ook gevraagd of de Belastingdienst invloed
heeft gehad op de verslechterde financiële positie van pensioenfondsen.
De fiscus heeft op dat punt echt een verwaarloosbare invloed. Integendeel,
de fiscale behandeling in Nederland bevordert sparen voor pensioenen. De opgebouwde
vermogens bij pensioenfondsen renderen onbelast. Dat is internationaal gezien
een zeer ruimhartig regime. Ik was vorige week in Griekenland; daar mag men
per jaar € 300 aftrekken voor pensioenen in de private sfeer. Kom
daar hier eens om!De heer De Nerée heeft ook een aantal vragen van fiscale aard gesteld.
Ik stel voor dat hij die bewaart voor het overleg dat hij morgen met de staatssecretaris
zal hebben. Dat geldt ook voor zijn vraag over de rulings nieuwe stijl.De heer Van der Vlies heeft gevraagd naar de uitvoering van het amendement
over het bedrag van 7,5 mln euro uit de begroting van het ministerie van LNV.
In de begroting van 2003 is reeds voorzien dat deze 7,5 mln euro beschikbaar
komt voor jonge agrariërs. Er wordt mij verzekerd dat aanvullende maatregelen
niet nodig zouden zijn.Over de monumentenrestauratie hebben wij het al gehad, evenals over de
vragen van de heer Van der Vlies over het Budgettair kader zorg.De opmerking van de heer Bakker over de WAO als chantagemiddel heb ik
zojuist afdoende behandeld. Ik ben het met hem eens dat structureel begrotingsbeleid
goed is, maar dat de afgelopen drie jaar is gebleken dat je niet goed weet
waar je staat en dat het toch nodig kan zijn om te corrigeren voor het feitelijke
tekort.De heer Van Dijke heeft een opmerking gemaakt over de "earned income tax
credit". Mijn grote bezwaar hiertegen is bekend, namelijk dat het laag in
het inkomensgebouw tot een heel grote marginale druk leidt. Een toptarief
voor iemand die nog geen modaal verdient, vind ik een bezwaarlijke zaak.Heb ik spijt van de IB-herziening 2001? Nee, dat was een structurele hervorming
waarvan wij nog steeds veel plezier hebben. De heer Vendrik heeft gevraagd
of ik vind dat er niet te veel belastingverlichting is geweest in de afgelopen
kabinetsperiode. Ik heb dat al eerder beantwoord met een volmondig ja. Dat
zit hem niet zozeer in de structurele herziening in het jaar 2001, die ons
stelsel heeft versterkt. Het zit hem vooral in de talrijke belastinguitgaven
die er in de vorige acht jaar bij zijn gekomen. Daarin hebben wij gelukkig
een behoorlijke grote schoonmaak weten te houden, al is dat niet tot ieders
vreugde.De heer Van Dijke heeft gevraagd of fiscalisering van de IHS geen betere
optie is. Als je ziet welke problemen er zijn met een betrekkelijk overzichtelijke
reorganisatie, houd ik mijn hart vast bij een operatie zoals deze. Er wordt
op het ogenblik een IBO uitgevoerd naar doelmatige uitvoering van inkomensafhankelijke
regelingen. De uitvoering van de huursubsidie wordt in dit onderzoek betrokken.De externe adviseurs voor KPN waren duur. Wij hebben echter het gevoel
daarbij verstandig te hebben gehandeld. Het is veel duurder om te proberen
dit soort deskundigheid in eigen huis te houden.De vragen van mevrouw Kant, die van algemene aard waren, meen ik adequaat
te hebben beantwoord. Ik heb de vragen van de heer Crone uitvoerig beantwoord.Ik ben het eens met de heer Vendrik dat het briefje een beetje kort is.
Toen ik het zag, dacht ik ook: kan dat wel? Het is er in de drukte een beetje
doorheen geglipt. Dat zeg ik eerlijk. Waarom hebben wij voor de doorrekening
gekozen? Er zit geen politieke keuze achter. Ik heb geaarzeld om het CPB te
vragen om de doorrekening helemaal beleidsneutraal te maken. Dat is een behoorlijk
moeilijk karwei, omdat veel zaken al vast liggen. Het was bovendien staande
praktijk om elke keer aan te sluiten bij de voorliggende meerjarencijfers.
Een en ander was dus reeds verwerkt in de meerjarencijfers, zoals vastgelegd
in de miljoenennota. Het Centraal planbureau schrijft in de doorrekening dat
het effect van de laatste drie jaar van het Strategisch akkoord op de uitgaven
in macro-economische zin nauwelijks aanwezig is. Ik heb al eerder gezegd dat
de intensiveringen geheel gedekt worden door bezuinigingen. Ik hoop dat het
voldoende transparant is voor de Kamer en dat men de gelegenheid heeft om
er iets uit te lichten. Er is in ieder geval geen sprake van boze opzet of
dat wij proberen hiermee het beleid vast te leggen. Ik weet goed genoeg hoe
het gaat. Straks wordt er onderhandeld over een nieuw regeerakkoord en dan
wordt alles weer overhoop gehaald.Ben ik een kunstliefhebber? Ja, dat ben ik. Ik hoef echter geen schilderijen
te kopen. Mijn vrouw maakt ze voor mij.De voorzitter:Dat had een mooi einde kunnen zijn.Minister Hoogervorst:Ja. Dat denk ik ook, maar de heer Vendrik heeft mij nog drie heel specifieke
vragen over de moties gesteld. Daarop heb ik nog geen antwoord. De kwestie
van de hulp aan illegale Nigeriaanse meisjes om uit de prostitutie te komen, had mijns inziens in een begroting geregeld moeten worden.
Het is natuurlijk heel hardvochtig om zo'n bedrag af te slaan. Ik heb ook
geen idee hoe dit in een normale begroting kan worden gepast. Mag ik het met
de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bespreken?Ik heb geen antwoord gekregen op de vragen over de begroting van het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de eindejaarsmarge.De voorzitter:Dat kan wellicht nog schriftelijk volgen.Minister Hoogervorst:Mag ik de twee resterende vragen schriftelijk beantwoorden? Het betreft
de vraag van de heer Vendrik over de motie van de heer Rosenmöller over
de begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en over de kinderbescherming.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik neem genoegen met schriftelijke beantwoording van mijn vraag over de
kinderbescherming. Het is echter erg belangrijk om uw informatie te hebben
over de eindejaarsmarge en over de motie van de heer Rosenmöller, want
straks wordt die kwestie weer besproken met de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.Minister Hoogervorst:Ik neem aan dat er dan adequate informatie over zal worden verschaft.
Mag ik aanbieden dat mijn ambtenaren de minister zullen bijstaan, zodat er
geen foutieve antwoorden worden gegeven?De voorzitter:Dat is vanavond om een uur of kwart voor negen. Dan doen wij dat zo.Ik stel voor dat degenen die een motie willen indienen de tweede termijn
daarvoor gebruiken en dat de andere leden, gezien het tijdstip, afzien van
een tweede termijn.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik had nog een vraag over de Pensioen- en verzekeringskamer. De PVK heeft
in het begin nogal paniekerig gehandeld. Er moest vrij snel een plan op tafel
komen om de zaak te herstellen. Dat kan ook inhouden dat de PVK het toezicht
in de voorfase niet goed heeft uitgeoefend. Als de zaak op dat moment fout
gaat, is de PVK een beetje laat.Mijn tweede vraag ging over hetzelfde punt. In hoeverre zijn stortingen
van bedrijven aan pensioenfondsen aftrekbaar voor de VPB? In hoeverre heeft
dat invloed op de reserves van de pensioenfondsen? Als de fiscus op een gegeven
moment stelt dat de dekkingsgraad van een pensioenfonds voldoende is, is het
voorstelbaar dat de fiscus op dat moment zegt dat stortingen van premies door
een bedrijf aan zo'n pensioenfonds niet meer aftrekbaar zijn voor de vennootschapsbelasting.
Dat oefent invloed uit op het vermogen van een pensioenfonds. Hetzelfde geldt
voor "premieholidays" en voor terugbetalingen door die pensioenfondsen.Ik heb geen reactie gekregen op mijn opmerkingen over de kenniseconomie,
maar dat was meer een aansporing. Ik vind dat het kabinet daar eens naar moet
kijken.Minister Hoogervorst:Die aansporing zal ik doorgeven aan de minister van Economische Zaken.
Wij hebben daar al uitvoerig over gesproken bij de behandeling van de begroting
van EZ.Ik denk dat het goed is dat de vraag over de behandeling van de pensioenpremies
bij de bepaling van de grondslag VPB morgen door de staatssecretaris wordt
beantwoord. Ik zal hem alvast attenderen op deze vraag.Dan is gevraagd of de PVK paniekvoetbal heeft gespeeld, maar dat geloof
ik niet. Ik kan mij voorstellen dat er hier en daar paniek is uitgebroken,
maar er was ook een heel ernstig probleem. Ik ga daar natuurlijk niet primair
over. Daar gaat de staatssecretaris van Sociale Zaken over. Ik heb in ieder
geval gemerkt dat de PVK hier op een heel pragmatische manier mee omgaat,
omdat men zich daar ook wel realiseert dat de problemen bij sommige bedrijven
zo groot zijn dat ze onmogelijk in één jaar kunnen worden opgelost.De eindejaarsmarge van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is nog
niet volledig opgevuld. De middelen die vrijvallen voor Antilliaanse jongeren
zouden kunnen worden meegenomen naar volgend jaar, tenzij de minister van
BZK daarvoor inmiddels een andere invulling heeft gevonden.De voorzitter:De heer Vendrik wil een motie indienen. Dat is dan meteen het begin en
het einde van de tweede termijn van de kant van de Kamer.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Het laatste deel van het stenografisch verslag van het antwoord
van de minister gaat per ommegaande naar de heer Rosenmöller en dan wordt
vanavond het debat voortgezet met de heer Remkes, want uit het stenografisch
verslag van het debat op 11 december maak ik op dat hij dit ook niet helemaal
wist. Dit is mooi nieuws, want dan kan de motie-Rosenmöller niet op grond
van het ontbreken van ruimte voor de eindejaarsmarge worden afgewezen.Ik dank de minister van Financiën voor het feit dat hij de kwestie
van het Platform Nigeriaanse vrouwen in Amsterdam meeneemt naar het kabinet.
Ik geef hem op dat punt een stimulerende motie mee. Hij weet dan nog iets
beter waarover het gaat.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het platform Nigeriaanse vrouwen in Amsterdam belangrijk
werk verzet om illegale vrouwen in de prostitutie bij te staan;constaterende dat het platform in zijn voortbestaan wordt bedreigd;constaterende dat er slechts € 75.000 nodig is om het platform
levensvatbaar te houden;verzoekt de regering, een oplossing te vinden zodanig dat het belangrijke
werk van het platform kan worden voortgezet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vendrik en Halsema. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 3(28695).De heer Vendrik (GroenLinks):Deze kwestie is ons pas onlangs ter ore gekomen, anders
zouden wij deze bij de behandeling van de diverse begrotingen aan de orde
hebben gesteld. Het is een spoedeisende kwestie en het is niet ongebruikelijk
om dit soort bescheiden bedragen alsnog met de minister vanVendrik Financiën
te bespreken. De afgelopen jaren hebben wij dat wel eens vaker gedaan. Ik
heb goede herinneringen aan minister Zalm. Hij was altijd heel positief over
dit soort initiatieven uit de Kamer. Ik reken op voortzetting van dit beleid.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Het oordeel over deze motie laat ik over aan de Kamer. Misschien
wil een van de collega's over zijn of haar hart strijken en is hiervoor ruimte
te vinden in zijn of haar begroting.De (algemene) beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen nrs. 28697 t/m 28711 en 28713 t/m 28718 worden, na
goedkeuring van de onderdelen, zonder stemming aangenomen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-2556-2573.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl