Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een verruiming van de bevoegdheid van de raad en provinciale staten om tijdelijk ontheffing te verlenen van het vereiste van ingezetenschap voor wethouders en gedeputeerden (30480)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 6481-6486

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 106, pagina 6481-6486

13-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30480Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 13 september 2006)Pagina 6513-6513
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek teneinde een bijdrage te leveren aan het voorkomen van het gebruik van geestelijk of lichamelijk geweld jegens of van enige andere vernederende behandeling van kinderen in de verzorging en opvoeding (30316)Pagina 6487-6500
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een verruiming van de bevoegdheid van de raad en provinciale staten om tijdelijk ontheffing te verlenen van het vereiste van ingezetenschap voor wethouders en gedeputeerden (30480)Pagina 6481-6486
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de kansspelen houdende tijdelijke bepalingen met betrekking tot kansspelen via internet (30362)Pagina 6500-6512
Presentie en opening (woensdag 13 september 2006)Pagina 6459-6459
Debat over geheime CIA-gevangenissenPagina 6459-6480
Regeling van werkzaamheden (woensdag 13 september 2006)Pagina 6480-6481

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een verruiming van de
bevoegdheid van de raad en provinciale staten om tijdelijk ontheffing te verlenen
van het vereiste van ingezetenschap voor wethouders en gedeputeerden (30480).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Fierens (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor het voorliggende wetsvoorstel. De
PvdA-fractie heeft de minister verzocht om een dergelijk wetsvoorstel te maken
omdat bleek dat er onduidelijkheid bestond over de verhuisplicht van wethouders
en gedeputeerden toen het als gevolg van de dualisering mogelijk werd om deze
van buiten de gemeenteraad of provinciale staten aan te trekken. Wij kregen
veel vragen van gemeenten over de wijze waarop zij daarmee moesten omgaan.
Er werd gedoogd en er werden allerlei oplossingen gevonden, maar er bleef
onduidelijkheid bestaan en er bleef wat onrust hangen. Mijn fractie heeft
in een algemeen overleg aan minister Pechtold gevraagd om een regeling op
te stellen waarin een eenvoudige oplossing werd geboden voor het ontstane
probleem. Nu is er een voorstel.De PvdA-fractie vindt het belangrijk dat bestuurders in hun gemeente of
provincie wonen. Als je een gemeente wilt besturen, hoort het deelnemen aan
het lokale leven gewoonweg bij. Nu het, terecht, mogelijk is geworden om wethouders
van buiten de raad en van buiten de gemeente aan te trekken, is het verhuizen
een issue geworden. Niet iedereen van buiten de gemeente zal altijd even makkelijk
meteen kunnen verhuizen. Soms is dat in verband met gezinsomstandigheden,
zoals een werkende partner of schoolgaande kinderen. Het is ook niet altijd
even eenvoudig om meteen passende woonruimte te vinden. Het voorliggende wetsvoorstel biedt een eenvoudige en adequate oplossing.
De raad neemt ieder jaar een besluit over de verhuisplicht en kan ieder jaar
opnieuw uitstel verlenen. Het is een positief voorstel dat bijdraagt aan de
autonomie van gemeenten. De bevoegdheid komt immers te liggen waar zij hoort,
namelijk bij de gemeenteraad of bij de provinciale staten. Het voorstel is
ook eenvoudig. Het levert geen extra bureaucratie of ander gedoe op. Als een
gemeente of provincie een goede bestuurder van buiten kan halen, moet deze
dat zeker niet laten. Op deze manier wordt het dualisme volledig benut. Als
een bestuurder niet aan het woonplaatsvereiste wil voldoen, heeft de raad
uiteraard de mogelijkheid om dat aan de orde te stellen en de betreffende
bestuurder eventueel naar huis te sturen.Ik wil graag de grenzen van de wet verkennen. Ik vraag mij af wat de invloed
van dit wetsvoorstel zal zijn op het benoemen van meer vrouwelijke wethouders.
Op dit moment is 17% van het totale aantal wethouders vrouw. Dat is
een heel laag percentage. Ik wil een voorbeeld noemen. Een vrouw wordt gevraagd
om bijvoorbeeld wethouder te worden in Zwolle. Zij woont met haar gezin in
Utrecht, haar man heeft daar zijn baan en de kinderen gaan daar op school.
Het zou kunnen dat het gezin niet wil meeverhuizen. Het kan natuurlijk ook
gebeuren dat een man voor het wethouderschap wordt gevraagd en zijn vrouw
een baan heeft – helaas is dat wat vaker een deeltijdbaan – in
Utrecht. In dat geval is de drempel echter veel gemakkelijker te nemen. Is
bij het opstellen van de wet onderzocht wat het effect ervan is op dit soort
zaken? Is overwogen om het woonplaatsvereiste voor wethouders die van buitenaf
komen op te rekken zodat mensen kunnen blijven wonen waar zij wonen en de
raad hier niet jaarlijks hoeft te besluiten? Er zijn immers al zo weinig vrouwelijke
wethouders.Wat vindt de minister ervan dat gemeenten ook kunnen overgaan tot een
soort stilzwijgende automatische verlenging? Dat zou er immers toe kunnen
leiden dat de wethouder in kwestie nooit in de gemeente zal gaan wonen, terwijl
wij natuurlijk hechten aan dat woonplaatsvereiste. Als er steeds stilzwijgend
wordt verlengd, is het in feite een loze regeling. Is de minister bekend om
hoeveel wethouders en gedeputeerden het gaat in deze nieuwe periode? Is hij
bereid om de verhuisbewegingen en de invloed van de regeling op de benoeming
van vrouwelijke wethouders te scannen zodat duidelijk wordt hoe de wet in
de praktijk uitwerkt?Concluderend, het is een goede wet maar ik wil nog wel even de grenzen
verkennen op de effecten die het in de praktijk zal hebben, heel in het bijzonder
op de toename van het aantal vrouwelijke wethouders.De heer Slob (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. Het wetsvoorstel over het vereiste van ingezetenschap
van wethouders en gedeputeerden kent een voorgeschiedenis. In elk geval heeft
de discussie erover een voorgeschiedenis. Ik zat nog niet zo heel lang in
de Kamer toen de Wet dualisering gemeentebestuur werd gesproken. Ik kan mij
herinneren dat wij heel uitvoerig met de toenmalige minister van Binnenlandse
Zaken, de heer De Vries, erover hebben gedebatteerd. De regering stelde toen
voor om het helemaal open te laten; dus geen verhuisplicht. Een meerderheid
van de Kamer vond dat te ver gaan en ik was één van die mensen.
Wij vonden dat het vanzelfsprekend moest zijn dat je in een
gemeente woont. Wij wilden er dus niets van weten. Ik heb destijds een amendement
ingediend om het vast te leggen, maar dat amendement heeft het niet gehaald.
Het kreeg wel steun van de fracties van CDA, SGP en SP. Toen kwam het amendement
van de collega's Pitstra en Te Veldhuis om de hoek kijken. Zij vonden dat
men wel praktisch moest zijn, omdat zich situaties kunnen voordoen dat aan
wethouders even wat tijd moet worden gegeven. Het ging toen vooral over wethouders
die van buiten komen en die de ruimte moesten krijgen om hun huis te verkopen
en een nieuw huis te vinden. Zij vonden dat het niet onbeperkt moest zijn
en hebben in het amendement een eenmalige uitzondering van een jaar opgenomen.
Dat amendement heeft uiteindelijk wel de eindstreep gehaald. De fracties van
SP, GroenLinks, VVD, CDA, SGP en ChristenUnie hebben uiteindelijk dat amendement
gesteund. Alleen PvdA en D66 vonden dat jaar wat te beperkt.Vervolgens is de praktijk zich gaan ontrollen. In 2004 is er een onderzoek
naar gedaan. Het bleek dat een behoorlijk aantal wethouders van buiten de
raad werd aangetrokken. Het bleek ook vooral in de grote steden te gebeuren.
Het onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht, door de heren
Koning en Mennens. Het onderzoek wees uit dat van de 1181 wethouders uit de
gemeenten die zij onderzocht hebben, er 84 van buiten de gemeente kwamen en
dat na veertien maanden twee derden van die wethouders nog niet verhuisd was
en dus in feite de Gemeentewet overtrad. Daarop stond maar één
sanctie, namelijk dat zij uit hun ambt zouden moeten worden gezet.De vraag is hoe wij de problematiek die toen ontstond en bij de Kamer
werd gelegd, moeten oplossen. Wij willen natuurlijk niet dat er schimmige
situaties ontstaan, zoals bijvoorbeeld in Rotterdam met brievenbuswethouders.
Bijvoorbeeld de heer Van der Sluijs, voormalig wethouder in Rotterdam, had
wel een postadres in Rotterdam, maar ging regelmatig naar zijn woonplaats
in de buurt van Rotterdam. Dat heeft in de gemeenteraad van Rotterdam toen
heel veel discussies opgeleverd. Het is duidelijk: als je een norm stelt,
moet je je eraan houden. Als je vindt dat de norm niet goed is, moet je de
norm veranderen.Ik constateer dat de regering het met dit voorstel wat ruimer wil maken.
De regering blijft het wel van belang vinden dat wethouders en gedeputeerden
ingezetenen zijn van de gemeente of provincie waarvoor zij actief zijn. De
uitzondering van een jaar blijft, maar die kan elke keer verlengd worden.
De regering kiest er ook niet voor om de verlenging maar tot één
keer te beperken. Er wordt ook geen toelichting op gegeven. Formeel kan het
betekenen dat een wethouder die van buiten de gemeente komt, een hele raadsperiode
niet in de gemeente woont. Zien wij dat goed? Dat is echt in strijd met het
uitgangspunt dat de minister zelf ook kiest, namelijk het belang van ingezetene
zijn. Dan moeten wij via wetgeving toch niet de ruimte bieden om dergelijke
situaties te laten ontstaan. In dat opzicht moeten wij duidelijkheid bieden.
Als wij vinden dat ze ingezetene moeten zijn, kunnen wij de uitzondering van
een jaar maken. Vinden wij dat het niet meer zo belangrijk is, dan moeten
wij het helemaal open laten. Ik vind het nu vlees noch vis.Na de laatste raadsverkiezingen zijn er in gemeenten al wethouders gekomen
die hebben geanticipeerd op de wetgeving, die hier alleen nog schriftelijk
in behandeling was. Er zijn nu al gemeenten, bijvoorbeeld Moerdijk en Millingen,
waar de wethouders hebben gezegd: wij gaan niet verhuizen. Wij blijven lekker
wonen waar wij wonen. Die wet komt er toch wel. Aangezien het in de wet redelijk
ruim omschreven staat – in bijzondere gevallen mag de gemeenteraad dus
afwijken van de regel, van de norm – passen wij er met elkaar wel een
mouw aan. Kortom: deze wethouders verhuizen in de komende jaren ongetwijfeld
niet. De vraag is of met dit wetsvoorstel de deur niet verder wordt opengezet
voor wethouders en eventueel gedeputeerden, al is daar op dit moment volgens
mij geen sprake van, die afwijken van de norm die de regering naar haar zeggen
wel als uitgangspunt neemt. Mijn fractie plaatst grote vraagtekens achter
het wetsvoorstel in zijn huidige vorm. Zij wil praktisch kijken en heeft dat
in haar ogen ook gedaan door middel van het amendement-Pitstra/Te Veldhuis.
Daarin is rekening gehouden met de praktijk. Het doet volgens mijn fractie
afbreuk aan het principe dat je hoort te gaan wonen in de plaats waar je bestuurder
bent als de praktijk veel meer als norm wordt gesteld en de mogelijkheden
groter worden gemaakt. Wil de minister hier in zijn eerste termijn uitgebreid
op ingaan? Mijn fractie is niet overtuigd van het nut en de noodzaak van het
wetsvoorstel in zijn huidige vorm.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. Volgens de CDA-fractie is van het wetsvoorstel dat wij vandaag
bespreken de eis dat wethouders en gedeputeerden wonen in de gemeente of de
provincie waarin zij zijn benoemd de kern. Om een goede wethouder of gedeputeerde
te kunnen zijn, is binding en voeling met de gemeenschap die je helpt besturen
noodzakelijk. Natuurlijk moet je over meer kwaliteiten beschikken, maar deel
uitmaken van die gemeenschap is zeker voor wethouders cruciaal om hun functie
goed uit te oefenen. Mijn fractie weet dat wethouders en gedeputeerden dit
in het algemeen ook zo ervaren. Om die reden onderstreept zij dan ook dat
het woonplaatsvereiste uitgangspunt blijft in het wetsvoorstel. Dit neemt
niet weg dat er in bijzondere gevallen praktische reden kunnen zijn die het
buitengewoon lastig maken om vast te houden aan het vereiste van ingezetenschap.
Zeker nu het mogelijk is, wethouders en gedeputeerden van buiten te benoemen,
is de kans toegenomen dat vooral wethouders op het moment van hun benoeming
niet in de plaats waar zij zijn benoemd wonen. Zeker als de wethouder tussentijds
aantreedt en de benoemingstermijn relatief kort is, kan de eis van ingezetenschap –
ik denk aan Delfzijl – onoverkomelijke drempels opwerpen om gekwalificeerde
kandidaten bereid te vinden om wethouder te worden. Zeker ten aanzien van
wethouders die in de tweede helft van de afgelopen raadsperiode zijn aangetreden,
is er feitelijk sprake geweest van een gedoogsituatie, omdat zij zelfs na
een jaar nog niet waren verhuisd naar de plek waar zij wethouder waren geworden.
Dit vinden wij vanuit de praktijk begrijpelijk, maar het blijft in strijd
met de wet.Het CDA is geen partij die gedogen propageert, vandaar dat die de oplossing
die de minister in deze gevallen wil bieden, zal steunen. In de schriftelijke
inbreng heeft mijn fractie nogal wat vragen gesteld over de vormgeving van
de verruiming van de ontheffingsmogelijkheid. Zo is gevraagd
waarom die steeds maar voor een jaar geldt, waarom er is toegevoegd dat het
alleen in bijzondere gevallen kan en waarom er onbeperkt met een jaar kan
worden verlengd. Binnen de fractie is hier uitgebreid over gediscussieerd.
Alles overwegende, is zij het echter met de minister eens dat de voorgestelde
verruiming praktisch werkbaar is, maar de druk wel op de ketel houdt in de
zin dat het woonplaatsvereiste niet al te gemakkelijk wordt losgelaten. Mijn
fractie denkt dat hiermee een goede balans is gevonden. Het lijkt haar wel
goed dat na afloop van de huidige raadsperiode, dus op een bepaald moment
in 2010, de vinger aan de pols wordt gehouden om na te gaan of de voorgestelde
verruiming in de praktijk blijkt te werken. De situatie die de heer Slob schetst
van wethouders die in april 2006 bij wijze van spreken al hebben gezegd dat
zij niet van plan zijn om de gehele komende raadsperiode te verhuizen, is
volgens mijn fractie niet in de geest van wat met dit wetsvoorstel wordt beoogd.De heer Slob (ChristenUnie):Deelt mevrouw Spies mijn opvatting dat het ongewenst zou zijn als dit
wetsvoorstel er ruimte voor biedt wanneer iemand vier jaar lang wethouder
is in een bepaalde gemeente, zonder naar die gemeente te verhuizen? Zij spreekt
van "bijzondere gevallen". Wanneer daarvan echt sprake is, biedt
dit natuurlijk een mogelijkheid, maar het uitgangspunt is toch dat iemand
daar moet wonen waar hij bestuurder is.Mevrouw Spies (CDA):Ik vind het ongewenst en in strijd met de gedachte van dit wetsvoorstel
dat wethouders nu al zeggen dat het hun alle ruimte biedt om niet te verhuizen.
Het moet zich in de praktijk uitkristalliseren wat bijzondere gevallen zijn.
Misschien kan de minister hierop ook nog een toelichting geven. Naar mijn
overtuiging is er een redelijke balans gevonden. Ik vraag niet voor niets
om in de periode vanaf 2010 na te gaan of dit niet al te gemakkelijk tot een
verruiming zal hebben geleid. Wij zijn het eens over het uitgangspunt dat
een wethouder of een gedeputeerde woont in de plaats of de provincie waar
hij benoemd is.De heer Slob (ChristenUnie):Kan mevrouw Spies uitleggen wat zij bedoelt met "een goede balans",
wanneer in theorie wel de mogelijkheid ontstaat dat iemand ergens een volle
periode bestuurder is, zonder daar te wonen waar hij werkt?Mevrouw Spies (CDA):In theorie bestaat deze mogelijkheid inderdaad, maar ik ga er nog steeds
van uit dat het uitgangspunt geldt. In de gemeente Alphen aan den Rijn is
een wethouder benoemd die nu nog in Amsterdam woont. Bij zijn aantreden is
daarover in de gemeenteraad een stevig debat gevoerd. De raad heeft daarbij
uitgesproken dat hij binnen een jaar dient te verhuizen naar de plaats waar
hij benoemd is. Ik ga ervan uit dat gemeenteraden heel wel in staat zijn de
balans te vinden tussen bijzondere gevallen en verruiming van de eis van ingezetenschap
enerzijds en het tegemoetkomen aan praktische bezwaren die soms kunnen bestaan
anderzijds. Ik verwacht dat die bijzondere gevallen zich vaker zullen voordoen
in de tweede helft van een collegeperiode dan bij aanvang daarvan.Mevrouw Fierens (PvdA):Wat verstaat mevrouw Spies precies met "wonen in een gemeente"?
Het is ook denkbaar dat het gezin ergens blijft wonen, terwijl de bestuurder
in de gemeente waar hij werkt een pied à terre neemt. Dat kan een goede
tussenoplossing zijn. Ik ben benieuwd hoe het CDA dit ziet, nu wij toch praktisch
bezig zijn.Mevrouw Spies (CDA):De term "ingezetenschap" is maar op één manier
uit te leggen, in de betekenis van "ingeschreven zijn in de gemeente
waarin men woont". Ik heb enige huiver om te treden in de persoonlijke
situatie van het thuisfront.Mevrouw Fierens (PvdA):Ingezetenschap betekent voor het CDA dus ergens ingeschreven staan en
daar volwaardig wonen?Mevrouw Spies (CDA):Jazeker.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Dit wetsvoorstel heeft toch meer discussie in onze fractie
opgeleverd dan ik had verwacht. Dat geeft aan dat mensen erbij betrokken zijn.
Wij vinden eerlijk gezegd de huidige wet prima. Daarin staat precies wat wij
bedoelen. Wethouders en gedeputeerden behoren te wonen in de gemeente of in
de provincie die zij besturen. Wij zijn het nog steeds eens met het amendement
dat destijds mede door oud-collega Te Veldhuis is ingediend om het zo te regelen.Aan de andere kant zien wij dat zich in de afgelopen vier jaar situaties
hebben voorgedaan waar wij niet achter staan. Ik ben meerdere malen benaderd
vanuit gemeenten die hiermee te kampen hadden en die mij zeiden dat zij hadden
besloten dat de bestuurder in kwestie niet zou hoeven te verhuizen. Ik zei
dan: "Dat kan niet, want die bevoegdheid heeft u niet." Gemeenteraden
en zeker ook wethouders zijn er in de eerste plaats om de wet te handhaven,
dus de praktijk en de gevonden oplossingen met postbussen en kamers waar de
betrokkenen nooit geweest zijn, kunnen echt niet. Bestuurders hebben hierbij
toch ook een voorbeeldfunctie, dus zo mag het niet geregeld worden.Nu zijn er twee mogelijkheden: je verandert de wet enigszins of je eist
dat men zich aan de wet houdt. Wij zijn bereid om een stap in de richting
van wijziging van de wet te doen, maar wel met handhaving van het principe
dat bestuurders behoren te wonen in de gemeente die zij besturen. Maar vooral
bij bestuurders die tussentijds benoemd worden, hebben wij er begrip voor
dat verhuizen niet altijd mogelijk is. En ik kan mij voorstellen dat men in
gemeenten waar men bijvoorbeeld wegens bestuurlijke problemen mensen van elders
verzocht hebben om orde op zaken te stellen, gedurende een wat langere tijd
goedvindt dat bestuurders niet in de gemeente wonen die zij besturen. Maar
voor degenen die in een normale situatie benoemd worden, zou het uitgangspunt
toch moeten zijn dat zij de intentie moeten hebben om te verhuizen. Het lijkt
mij dan ook goed als de minister duidelijk maakt – wij hebben hier ook
in de schriftelijke behandeling naar gevraagd – dat het echt om bijzondere
gevallen moet gaan en dat "geen zin hebben om te verhuizen" daar
niet onder valt.Wij hebben nog gezocht naar andere mogelijkheden om dit verschijnsel te
beperken, om te voorkomen dat het uiteindelijk toch vier jaar kan duren dat
iemand niet in de gemeente zelf woont, zoals de heer Slob noemde. Je komt
daarbij echter op steeds ingewikkelder formuleringen uit en het gaat natuurlijk
uiteindelijk toch om het beleid van in dit geval de gemeente zelf en om de
intentie van de bestuurders. Het is goed dat dit in deze discussie nog weer
eens is vastgelegd. Tot nu toe vinden wij dit gelet op de omstandigheden waarom
het gaat, de beste formulering. Wij steunen dan ook dit wetsvoorstel.De heer Slob (ChristenUnie):U gaf al aan dat uw fractie nog gezocht heeft naar alternatieven. Volgens
mij is er een niet zo ingewikkelde mogelijkheid, namelijk om in bijzondere
gevallen – wellicht is het goed om nog even precies te definiëren
wat dit begrip inhoudt – de betrokkenen toe te staan om hun verblijf
buiten de gemeente met een jaar te verlengen. Dan is er een heel duidelijke
norm en dan zorg je ook niet voor situaties die ook volgens u ongewenst zouden
zijn als ze een hele raadsperiode voortduurden.De heer Van Beek (VVD):Over dat alternatief heb ik ook nagedacht; het zou een aantal problemen
oplossen, maar het gaat bij 25 maanden al mis. Ook daarbij blijven er natuurlijk
grenseffecten optreden en ook daarbij kan het gaan om gemeenten waarin echt
sprake is van een bijzonder geval. Delfzijl is al als voorbeeld genoemd, je
zou Zundert eraan kunnen toevoegen. Daar heeft men in verband met interne
problemen een andere oplossing gekozen; zulke gemeenten zouden daar dan buiten
vallen. Met zo'n bepaling verklein je het probleem wel, maar je lost het niet
op. Dit heeft toch heel veel te maken met de bereidheid van gemeentebesturen
zelf om de norm aan te houden dat je de intentie dient te hebben om te verhuizen
zodra je de functie van wethouder of gedeputeerde aanvaardt.Mevrouw Fierens (PvdA):U zei dat er in uw fractie toch nog meer discussie over dit onderwerp
was dan u had verwacht. Heeft u ook gedacht aan het emancipatie-effect, heeft
u er rekening mee gehouden dat het voor vrouwen vaak moeilijker is om aan
de verhuisplicht te voldoen? En zo ja, wat is dan uw opvatting daarover?De heer Van Beek (VVD):Voor vrouwelijke wethouders geldt hetzelfde principe, namelijk dat het
voor het uitoefenen van de functie van groot belang is dat je geworteld bent
in de gemeenschap. Het kan best zijn dat je dat niet van aanvang bent, maar
het is van belang dat je je zo snel mogelijk daar vestigt. Als de functie
wordt aanvaard, moet je weten dat dat één van de consequenties
is, en dat geldt ook voor je gezin. In die zin mag het verschil tussen man
en vrouw niet heel groot zijn: een van beiden zal moeten rijden.Mevrouw Fierens (PvdA):Het gaat mij om het effect. U weet net zo goed als ik dat het voor vrouwen
vaak moeilijker wordt om een dergelijke functie te accepteren. In de afgelopen
periode heeft dat een rol gespeeld bij het aantrekken van wethouders buiten
de raad. Ik stel u dezelfde vraag als aan mevrouw Spies: is verhuizen voor
u echt ingeschreven staan in de gemeente, of kunt u leven met de situatie
waarin het gezin op plek A blijft, en een pied à terre wordt onderhouden?
Bij het laatste bedoel ik geen kamertje waar je nooit komt, maar een redelijke
tussenweg.De heer Van Beek (VVD):Het gaat mij er niet om dat het technisch klopt, want al die oplossingen
kennen wij. Je moet er ook echt wonen, zodat je meebeleeft en meevoelt wat
speelt in die gemeenschap. Je moet er gewoon boodschappen doen, je bent er
gewoon lid van de sportverenigingen, evenals je gezinsleden, om op die manier
te weten wat er leeft. Het gaat dus om echt verhuizen, en niet alleen om het
optisch geregeld hebben van de situatie. Nogmaals, één van beiden
zal moeten rijden. Als het gezin meegaat naar de plaats waar de vrouw een
functie heeft, zal de man wat meer kilometers maken. Overigens zijn dat er
niet meer dan anders, want anders was het andersom geweest.Mevrouw Fierens (PvdA):U en ik weten allebei dat het nadeliger uitpakt!De heer Van Beek (VVD):Ik geloof iets meer in de emancipatie dan u!Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Eigenlijk is het een sigaar uit eigen doos: iedereen heeft
het zichzelf aangedaan. Je hebt een stad met fantastische mensen, en dan ga
je mensen uit een andere gemeente aantrekken. Dat doe je jezelf aan. Is het
toegestaan dat een gemeente een huurappartement betaalt, waarin mensen van
buiten kunnen worden ondergebracht? Uit mijn Amsterdamse periode weet ik dat
de gemeente voor bepaalde topambtenaren een deel van de woonkosten betaalt,
zodat iemand een huis kan kopen op het niveau dat hij daarvoor in bijvoorbeeld
Groningen had. Ik ben er absoluut voor dat topambtenaren in de stad wonen
waarvoor zij werken. Als je heel hard werkt, kom je bijna niet de deur uit,
maar dat is niet de bedoeling: politici moeten vaker op straat komen. Concreet:
dualisme heeft heel mooie dingen tot stand gebracht, maar schoenmaker blijf
bij je leest. Ik kan mij bij kleinere gemeenten wel voorstellen dat voor iemand
die net over de gemeentegrens woont een uitzondering wordt gemaakt. Ik sta
achter het voorstel, waarmee heel voorzichtig moet worden omgegaan. Mensen
moeten naar de stad komen waarvoor zij werken, en zich daarvoor inzetten.Minister Remkes:Voorzitter. Ik wil beginnen met de vraag van mevrouw Fierens of er bij
de voorbereiding van dit voorstel door de minister is nagedacht over de vraag
wat de consequenties zijn voor de man-vrouw­verhouding. Het antwoord is "ja".
Dat doe ik namelijk bij ieder voorstel. Dat zit gewoon in mijn genen.De verleiding is groot om bij dit voorstel in te gaan op casuïstiek.
Ieder kent namelijk wel een voorbeeld in dit verband. Ik wil er geen misverstand
over laten bestaan dat ik tot de zeer klassieke school behoor. Ik vind dat
bestuurders, wethouders of gedeputeerden in beginsel horen te wonen in de
gemeente waar zij bestuurlijk functioneren. Dat is nodig uit een oogpunt van
lokale binding, maar het moet ook iets zijn wat de functionaris zelf wil.
Een wethouder of een gedeputeerde die zijn vak serieus neemt,
wil op zaterdag aangesproken worden bij de kruidenier door burgers van zijn
stad of gemeente. Die wil op zaterdag- of zondagavond ook aangesproken worden
in het café of restaurant door medegasten. Die wil zelf diepe wortels
hebben in de lokale regionale gemeenschap. Dat beoordeel ik voor het functioneren
van lokale en regionale bestuurders als essentieel. Datzelfde geldt overigens
ook voor topambtenaren, maar dat is juridisch een andere situatie. Dat kan
de wetgever niet afdwingen, maar het zou gezond zijn als dat ook het vertrekpunt
zou zijn van gemeentelijk en provinciaal beleid.Deze discussie is opgekomen in de tweede helft van de vorige raadsperiode
omdat er toen steeds meer functionarissen kwamen die tussentijds aantraden.
Die werden met dit probleem geconfronteerd. Toen ik daarop door burgemeesters
en CdK's werd aangesproken, zag ik het praktische probleem. Dit voorstel heeft
wat mij betreft dan ook uitsluitend een praktische achtergrond. Ik ben het
met mevrouw Fierens eens dat de waarde ervan zich met name zou moeten bewijzen
in de tweede helft van periodes en niet in de eerste helft. Het heeft bepaald
niet tot doel om dat principiële uitgangspunt te ondergraven. Ik vind
overigens wel, ook toen ik het dossier ter voorbereiding van deze behandeling
nog eens doorlas, dat het nuttig zou zijn om nader in te gaan op de vraag
hoe gemeenten zouden moeten omspringen met de term "bijzondere gevallen".
Mij komen natuurlijk ook situaties ter ore waarin zelfs bij het aantreden
van wethouders al werd aangegeven dat zij de hele periode in een andere gemeente
wilden blijven wonen. Dat kan niet. Daar wil ik geen misverstand over laten
bestaan. Ik ben gaarne bereid om dat signaal in alle helderheid aan gemeenten
te geven en daarbij aan te geven dat het in het voornemen ligt om tegen het
einde van de raadsperiode na te gaan hoe de praktijk zich heeft ontwikkeld.
Tegen mevrouw Fierens zeg ik in het verlengde van mijn eerste opmerking dat
ik gaarne bereid ben in die monitor mee te nemen welke gender-effecten dit
heeft gehad.Mevrouw Fierens (PvdA):Ik had het niet mooier kunnen formuleren.De minister zegt dat hij zijn visie in zijn voorlichting naar de gemeenten
zal meenemen. Ik ben van de klassieke school: je woont daar, je doet er je
boodschappen en je gaat er naar de kroeg. In de wet is nu geregeld dat die
ontheffing jaarlijks door de raad gegeven wordt. Wat ik er zo sympathiek aan
vond, is dat het juist de autonomie van de gemeenten garandeerde. Er is altijd
toch weer zo'n schemergebied. De vraag is waar de minister zich mee gaat bemoeien.
Omdat het over de interpretatie van die regeling gaat, is het goed dat wij
over deze wet praten. Die autonomie vind ik echter heel goed. Een raadslid
is toch vrouws of mans genoeg om zelf die beslissingen te nemen?Minister Remkes:Dat is precies de reden waarom deze systematiek is gekozen. Naar mijn
stellige overtuiging kan de wetgever niet en detail voorschrijven waar de
grens precies ligt en dat moet hij ook niet willen.Ik zie weinig heil in een nadere omschrijving van bijzondere gevallen.
Mevrouw Spies heeft daarover opgemerkt dat in de wet is vastgelegd dat ieder
jaar een expliciet besluit moet worden genomen en dat het nadrukkelijk omschreven
is als bijzondere gevallen. Dat heeft tot doel duidelijk te maken dat die
praktijk van stilzwijgend vier jaar ergens blijven wonen wat mij betreft niet
gevolgd zou moeten worden.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Ik maak uit uw woorden op dat er een brief uitgaat naar de gemeenten,
waarin u duidelijk verwoordt hoe u dat ziet. Wat moet een gemeente doen als
een wethouder na één of twee jaar weigert te verhuizen? Het
is niet in de wet vastgelegd. Dan ontstaat er een arbeidsconflict. Vindt u
dat het contract zo goed moet zijn dat hier nooit een misverstand over kan
bestaan? Dan liggen de mensen die na het tweede jaar nog niet zijn verhuisd
eruit en dan krijgen ze geen wachtgeld.Minister Remkes:De gemeente zal voor zichzelf een politiek-bestuurlijke norm moeten definiëren.
Op het moment dat de raad van oordeel is dat er geen sprake meer is van een
bijzonder geval, zoals in deze wet is aangegeven, dan is er maar één
mogelijkheid: dan houdt de wethouder op te functioneren. Dat is de consequentie
van dit systeem. Daar is ook bewust voor gekozen. Schijnconstructies, bijvoorbeeld
een huurappartement zonder dat er sprake is van ingezetenschap, kunnen niet.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Daar moet natuurlijk controle op zijn en dat doet de gemeente. Als de
wethouder niet verhuist, dan ligt hij er dus uit met alle consequenties van
dien.Minister Remkes:De oordeelsvorming daarover ligt bij de gemeenteraad. Zo simpel is het
in onze democratie geregeld.De heer Slob (ChristenUnie):U bent redelijk stellig als het gaat om de situatie dat iemand vier jaar
lang niet wil verhuizen. U zegt dat dit niet kan. Kunt u dat echter tegenhouden
op basis van deze wet? Als men iemand vier jaar achter elkaar als bijzonder
geval definieert, dan kan die situatie zich in de praktijk wel voordoen. Ik
vind het trouwens lastig om mensen als geval te zien, want ieder mens is een
uniek wezen. Waar komt die stelligheid vandaan? Ik denk dat het nooit helemaal
is tegen te houden.Minister Remkes:U hebt gelijk dat het op grond van deze wet niet tegengehouden kan worden.
Deze discussie is ook nodig om enige nadere normering aan te brengen. Ik heb
niet voor niets gezegd dat ik de gemeenten een duidelijk signaal zal afgeven
over de manier waarop ik dat zie. Bovendien zal ik in 2010, aan het einde
van deze raadsperiode, kijken welke effecten zijn opgetreden. Daar wil ik
als wetgever dan ook eventueel conclusies aan verbinden. Wij geven dit signaal,
volgen het en als het tot ongewenste praktijken leidt, dienen de dan zittende
minister en het dan zittende parlement daar hun conclusies aan te verbinden.
Op zich heb ik er vertrouwen in dat gemeenteraden deze afweging gewetensvol
zullen maken, maar de heer Slob heeft gelijk dat ik absolute garanties daarvoor
niet kan geven.De heer Slob (ChristenUnie):Was het dan niet op zijn plaats geweest om aan de omschrijving van bijzondere
gevallen iets meer richting te geven, afgezien van wat wij hier in dit debat
met elkaar wisselen?Minister Remkes:Toen ik dit las, heb ik diezelfde conclusie getrokken en daarom heb ik
toegezegd dat ik dit, mede naar aanleiding van dit debat, nog eens met de
gemeenten zal communiceren.De afstand tussen Zwolle en Utrecht is eerlijk gezegd toch niet zo verschrikkelijk
groot, namelijk zo'n 100 kilometer. Wat mij betreft moet de desbetreffende
wethouder gewoon in Zwolle gaan wonen. Voor de consequenties daarvan voor
het gezin kunnen verschillende oplossingen worden gekozen. Je zou voor het
gezin een pied à terre in Utrecht kunnen aanhouden, maar je kunt zo
af en toe ook heen en weer reizen. Dat overkomt bewindslieden bijvoorbeeld
ook. Overigens weten ook Kamerleden wat het is. Gelet op de grootte van Nederland
praten wij natuurlijk toch over een overzichtelijk probleem en dat moet vooral
niet groter worden gemaakt dan nodig is en moet niet gedramatiseerd worden.Overigens zit ik nog wel met een aantal huisvestingszaken, ook als het
gaat om burgemeesters. Ik wil nog wel verder nadenken over fiscale faciliteiten
die op dit punt een bijdrage kunnen leveren, mede in combinatie met het instituut
van de ambtswoning. Een aantal jaren geleden vond ik ambtswoningen niet meer
van deze tijd, maar als je naar sommige regionale situaties kijkt, kun je
dat toch niet meer helemaal volhouden gelet op die booming woningmarkt. Er
liggen nog wel enkele complicaties die raken aan het vraagstuk waarover wij
nu spreken.Voorzitter. Mevrouw Fierens vroeg om hoeveel wethouders het gaat. Ik weet
dat op dit ogenblik niet, maar dat wordt wel zichtbaar aan het eind van deze
periode.Mevrouw Fierens (PvdA):Ik kon inderdaad nergens vinden over hoeveel wethouders het op dit moment
gaat, maar het blijkt dat dit ook bij BZK niet bekend is? Dat zou dan als
nulmeting kunnen dienen.Minister Remkes:Op zich hebben wij die nulmeting natuurlijk niet nodig om aan het eind
van de raadsperiode de Kamer te rapporteren over hoeveel wethouders het is
gegaan, welke omstandigheden daarbij een rol hebben gespeeld en om hoeveel
mannen en vrouwen het gaat.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Ik heb gevraagd of de minister het toegestaan vindt als gemeenten investeren
in een huis voor een wethouder. Iemand komt bijvoorbeeld uit een heel groot
huis in Groningen, gaat naar Amsterdam en daar zijn de prijzen enorm hoog.
Hij kan daar niet eenzelfde soort huis vinden maar – dat gebeurt ook
wel bij topambtenaren – dan koopt de gemeente een deel en de desbetreffende
wethouder het andere deel.Verder wil ik weten wat hij bedoelde met de fiscale voordelen; dat kun
je namelijk heel breed uitleggen.Minister Remkes:Op die laatste vraag ga ik niet in, want het is niet mijn gewoonte om
op de zaak vooruit te lopen. Ik moet daar nog over nadenken.Wat de investeringen in woningen betreft, is de zaak volgens mij helder:
de rechtspositie van wethouders is goed geregeld. Dat was het dan.Mevrouw Spies (CDA):Het lijkt me goed om de timing af te spreken waarmee we de vinger aan
de pols gaan houden. De minister heeft dit namelijk toegezegd, waarvoor dank.
Wat we in ieder geval moeten voorkomen, is dat er in maart 2010 nog een wet
bestaat waaraan de nieuwe groep wethouders rechten zou kunnen ontlenen als
blijkt dat er te ruimhartig gebruik wordt gemaakt van de verruiming. Als ik
het goed proef, is de Tweede Kamer nu namelijk van plan om die in te gaan
voeren.Minister Remkes:Ik denk aan eind 2009.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording in eerste termijn
van een wetsvoorstel dat ons nogal bezighoudt. De minister gaf aan dat hij
van de klassieke school was, die vindt dat een bestuurder moet wonen in de
gemeente waarin hij werkt. Ik neem aan dat hetzelfde geldt voor een gedeputeerde
en zijn provincie. Als "klassieke school" zo wordt uitgelegd, behoor
ik daar ook toe. Het lijkt me van belang dat er een duidelijke norm wordt
gesteld. Toch zullen we nooit helemaal kunnen garanderen dat de norm zal worden
gehandhaafd; de praktijk zal dat moeten uitwijzen. De minister zei ook dat
hij geen harde garanties kon geven, maar – en dat waardeer ik zeer –
hij is wel duidelijk geweest: hij vindt het ongewenst als de regel die nu
wordt gesteld, zal worden gebruikt om een hele periode van die huisvestingsplicht
ontheven te zijn; dat zou immers afbreuk doen aan onze norm.Ik waardeer het dat hij via een brief aan de gemeenten toch een aantal
aanwijzingen wil geven voor de gewenste interpretatie en uitwerking van dit
wetsvoorstel. In ieder geval moet worden voorkomen dat er uitzonderingen gaan
ontstaan die wij niet hebben beoogd en in strijd zijn met de geest van de
wet, maar wel zouden kunnen corresponderen met de letter van de wet. Daar
zit een spanningsveld.Verder ben ik blij dat hij de ontwikkeling zal monitoren en dat hij wil
voorkomen dat bij nieuwe raadsverkiezingen de wet wordt gehandhaafd op een
wijze die wij niet hadden bedoeld. Vanwege dat spanningsveld heb ik er behoefte
aan om terug naar de fractie te gaan om ons definitieve standpunt te bepalen.
Dat zal blijken bij de stemming van volgende week.Minister Remkes:Volgens mij zijn mij geen nadere vragen gesteld, dus ik laat het hierbij.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor om volgende week woensdag over dit wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 14.40 uur tot 16.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-6481-6486.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl