Het debat over de noodopvang van asielzoekers
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 2127-2136

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-12-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 29, pagina 2127-2136

04-12-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2003 (28600 V)Pagina 2069-2091
Noot bij pag. 2069: schriftelijke antwoorden van de minister en de staatssecretarissen van Buitenlandse Zaken op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2003 (28600 V)Pagina 2158-2168
De behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2003 (28600 X)Pagina 2136-2157
Het debat over de noodopvang van asielzoekersPagina 2127-2136
Presentie en opening (woensdag 4 december 2002)Pagina 2069-2069
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 4 december 2002)Pagina 2157-2157
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 28 november over vergaderingen van de ministers van verkeer uit de EUPagina 2123-2126
Regeling van werkzaamheden (woensdag 4 december 2002)Pagina 2091-2091
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2003 (28600 V)Pagina 2091-2123

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de noodopvang
van asielzoekers.(Zie vergadering van 3 december 2002.)Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Sinds gisteren lijkt er voor het eerst in lange tijd een sociaal-christelijke
coalitie te dagen, namelijk de wens van een kamermeerderheid om die asielzoekers
die in afwachting zijn van beroep na een negatieve beslissing op de 48-uursprocedure,
weer op te gaan vangen. De Kamer zou hiermee tegemoet komen aan een breed
levend ongenoegen bij bijvoorbeeld gemeenten, kerken en maatschappelijke organisaties.
Maar tot dusverre lijkt de minister de voet dwars te zetten, wat mij eerlijk
gezegd hogelijk verbaast. Ik noem daarvoor drie redenen en ik verzoek de minister,
op iedere reden apart in te gaan.Om te beginnen heeft de minister zelf meerdere malen aangegeven dat hij
rechtmatig in Nederland verblijvende asielzoekers weer wil gaan opvangen.
Ook gisteren zei hij dit tijdens de mondelinge vragen. Er is een afspraak
dat de asielzoekers die wachten op een voorlopige voorziening niet worden
verwijderd. Nadat een voorlopige voorziening is gegeven, krijgen zij ook op
dit moment weer opvang. Tot die tijd verblijven zij met toestemming van de
Nederlandse staat op het Nederlands rechtsgebied. Het zou van deze minister
dus alleen maar in overeenstemming zijn met zijn eigen opvattingen om weer
verantwoordelijkheid te nemen voor een bed en een dak boven het hoofd voor
deze mensen. Ten tweede zijn de kosten beperkt. Gisteren stelde de minister
dat het om 3 mln euro gaat. Het lijkt mij eerlijk gezegd dat dit bedrag met
gemak op de Najaarsnota kan worden gevonden. Ten derde is er een kamermeerderheid,
niet in de laatste plaats doordat de grootste regeringsfractie de wens tot
opvang steunt. Een moderne minister, die graag de Nieuwe Politiek vertegenwoordigt,
voert lijkt mij vanzelfsprekend de wens van de meerderheid van de volksvertegenwoordiging
uit. Het lijkt mij de eer van deze minister te na als ik hem via een motie
tot een andere mening moet dwingen. De minister stelt dat alle rechtmatig in Nederland verblijvende asielzoekers
weer opvang moet worden geboden. Dan zijn er nog twee categorieën. Ik
leg deze aan de minister voor, omdat ik wil weten of hij bereid is, weer opvang
te zoeken voor deze twee categorieën. Als eerste noem ik de mensen die
een tweede asielverzoek hebben ingediend, nadat zij ex nunc zijn getoetst.
Het gaat om een kleine groep mensen, waarvan een deel niet-ontvankelijk wordt
verklaard. Het is een te overzien probleem. Als tweede noem ik de mensen die
VTV-regulier hebben gekregen. In gewoon Nederlands zijn dat de mensen die
na een afwijzing op een asielverzoek proberen, in aanmerking te komen voor
een verblijfsvergunning op bijvoorbeeld medische gronden. Dit gaat om mensen
die weliswaar geen klassiek politiek vluchteling zijn, maar bijvoorbeeld getraumatiseerd
zijn. Die mensen verblijven hier rechtmatig, en zouden naar mijn opvatting –
en ik denk ook naar die van de minister – weer voor opvang in aanmerking
moeten komen.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Mevrouw Halsema zegt dat het om een beperkt aantal gevallen gaat. Volgens
mijn informatie ging het in het jaar 2000 om ruim 2500 gevallen. Ik heb het
dan over de herhaalde asielaanvragers. Bent u het daarmee eens en, zo ja,
bent u het dan met mij eens dat het gaat om veel procedures en rompslomp?Mevrouw Halsema (GroenLinks):De procedures moeten sowieso gevoerd worden. Het gaat inderdaad om de
definitie van "beperkt". Op de jaarlijkse instroom vind ik het door u genoemde
aantal beperkt. Ik denk dat de Nederlandse Staat in staat is, in die gevallen
opvang te bieden. De procedure wordt gevoerd met instemming van de Nederlandse
Staat. Deze mensen verblijven rechtmatig op Nederlands grondgebied. Er zijn
al allerlei beperkingen gesteld aan het indienen van een tweede asielverzoek.
Het breed levende vooroordeel dat mensen gemakkelijk eindeloos asielverzoeken
kunnen indienen, klopt niet meer sinds de nieuwe Vreemdelingenwet van kracht
is geworden. Het gaat om mensen die rechtmatig hier verblijven en de procedure
mogen doorlopen, omdat er nieuwe feiten zijn die aanleiding kunnen geven tot
het verlenen van een verblijfsvergunning. U zult met mij van mening zijn dat
in dat geval opvang gewenst is.De heer Varela (LPF):Hoe lang zal de noodopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers duren?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb het niet over de noodopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers
gehad. Ik heb over drie andere groepen gesproken. U verwijst naar een ander
standpunt van GroenLinks waar ik best mijn opvatting over wil geven.De voorzitter:De leden dienen zich te beperken tot het onderwerp dat nu aan de orde
is. Er wordt geen breed debat over het asielbeleid gevoerd.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Het is goed dat vandaag plenair wordt gesproken over de wenselijkheid
en de onwenselijkheid van noodopvang voor bepaalde groepen asielzoekers. Het
is namelijk belangrijk dat wij absolute helderheid krijgen over de standpunten
die in de Tweede Kamer leven. Het CDA wil de potentiële asielzoeker een
heldere boodschap meegeven; een ondubbelzinnig signaal. Daartoe moeten wij
duidelijke scheidslijnen durven trekken tussen asielzoekers die hier mogen
blijven en degenen die een-, twee, driemaal of misschien wel vier- of vijfmaal
"nee" te horen hebben gekregen. Deze laatste groep heeft een zorgvuldige asielprocedure
doorlopen, maar is uitgeprocedeerd en moet dus terug. Als men toch in Nederland
blijft, is men illegaal. In de ogen van het CDA is het de verantwoordelijkheid
van de overheid om te zorgen voor een zorgvuldig, maar effectief uitzetbeleid.
Alle partijen die ervoor pleiten om uitgeprocedeerden op te blijven vangen,
krijgen bij ons nul op rekwest. Onze aandacht moet er juist op gericht zijn
om deze mensen uit te zetten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben het met u eens dat uitgeprocedeerde asielzoekers uitgezet moeten
worden. Uw fractievoorzitter, Maxime Verhagen, heeft er afgelopen maandag
voor de radio op gewezen dat zich schrijnende situaties voordoen
als uitgeprocedeerde asielzoekers niet uitgezet kunnen worden omdat de desbetreffende
landen niet meewerken. Hij heeft gezegd dat mensen opvang geboden moet worden
als er sprake is van schrijnende omstandigheden. Dat vinden wij ook. Ik neem
aan dat u het met uw eigen fractievoorzitter eens bent.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik heb dit interview ook gehoord. Ik zat aan de radio gekluisterd. Ik
heb gehoord dat gezegd werd: uitgeprocedeerd is uitgeprocedeerd. Er werd vooral
op gewezen dat er een zorgvuldige procedure aan vooraf is gegaan, Mijn fractievoorzitter
heeft ook gewezen op de discretionaire bevoegdheid van de minister, maar dat
is niet onze taak. Wij moeten helder blijven.Er blijven twee groepen over van mensen die legaal in Nederland verblijven,
maar van opvang verstoken blijven, namelijk degenen die in de AC-procedure
"nee" te horen hebben gekregen en in beroep zijn gegaan en degenen die een
herhaalde aanvraag hebben gedaan. Deze laatste groep mag in Nederland de procedure
afwachten, maar opvang wordt niet geboden. Het CDA heeft in principe moeite
met deze situatie. Wij vinden het niet goed dat deze mensen door de Nederlandse
straten zwerven. Dat werkt illegaliteit en criminaliteit in de hand. Wij vinden
dat voor beide groepen snel een oplossing moet komen. De overheid draagt daarvoor
uiteindelijk de verantwoordelijkheid.De voorzitter:Wilt u afronden? Uw spreektijd is bijna voorbij.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Als ik nog zo kort de tijd heb, wil ik ingaan op de AC-procedure. Daar
gaat het vandaag immers over. Het CDA heeft juist moeite met déze situatie.
Met het oog op het tegengaan van illegaliteit en de criminaliteit en met de
noodkreet van een aantal opvangorganisaties in ons achterhoofd die in toenemende
mate juist met deze groep worden geconfronteerd, vinden wij dat de rijksoverheid
een oplossing moet bieden voor deze groep.Het CDA zou graag zien dat er een mogelijkheid is om de uitspraak op de
voorlopige voorziening naar voren te halen. Daardoor wordt meteen na de afwijzing
duidelijk of men het beroep in Nederland mag afwachten. De overheid moet een
sobere vorm van opvang creëren voor mensen die het beroep in Nederland
mogen afwachten. Het antwoord dat de minister gisteren gaf op de vraag van
mijn fractievoorzitter, wees in deze richting. Kan de minister nader ingaan
op de mogelijkheden die deze oplossingsrichting biedt?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het betoog van mevrouw Van Vroonhoven is interessant, vooral op het gebied
van het tweede asielverzoek. Zij is daar duidelijk over. Zij vindt het onwenselijk
dat deze legale asielzoekers over straat zwerven. Is zij dan bereid om met
mij de minister te dwingen om opvang te bieden?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik ben blij dat ik op deze manier de gelegenheid krijg om nog iets over
dit onderwerp te zeggen.Voor het CDA zit de crux niet bij de opvang, maar bij het feit dat asielzoekers
keer op keer een nieuwe aanvraag kunnen indienen. Als wij overgaan tot opvang
van deze mensen, zijn wij bezig met symptoombestrijding. Het CDA wil de prioriteit
juist leggen bij het tegengaan van het stapelen van procedures.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het CDA heeft op dit punt ingestemd met de Vreemdelingenwet. De ex nunc
toetsing aan het einde van de eerste procedure bemoeilijkt de mogelijkheid
om een tweede asielverzoek in te dienen. Dat gebeurt door de nieuwe Vreemdelingenwet
ook nog maar heel weinig. Het CDA heeft daarmee ingestemd en heeft geen verbod
op een tweede asielverzoek gewenst. Zolang het CDA dat niet wenst, moet het
ook verantwoordelijkheid nemen voor deze mensen. Mevrouw Van Vroonhoven vindt
immers ook dat zij hier rechtmatig verblijven.Vindt mevrouw Van Vroonhoven dat deze mensen over straat moeten zwerven
als zij hier rechtmatig zijn of niet?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Hier zit uitdrukkelijk de crux. Het CDA vindt juist dat wij moeten zoeken
naar mogelijkheden om het aantal herhaalde aanvragen te verminderen. In mijn
interruptie probeerde ik mevrouw Halsema duidelijk te maken dat het CDA 2500
herhaalde procedures een groot aantal vindt. Is de minister bereid om maatregelen
te nemen om het stapelen van procedures te voorkomen? Ik ben het met mevrouw
Halsema eens dat wij daarbij uitdrukkelijk moeten kijken naar internationale
maatregelen en internationale regels op dit terrein.De heer Blok (VVD):Het CDA vindt 2500 procedures heel veel en is tegen het stapelen van maatregelen.
Mevrouw Van Vroonhoven stelt vervolgens voor om tijdens de beroepsprocedure
opvang te blijven verlenen in het AC. Het aantal afdoeningen door AC's is
veel hoger dan 2500. Hoe kan mevrouw Van Vroonhoven nou volhouden dat zij
2500 procedures veel vindt en vervolgens circa 10.000 nieuwe procedures uitlokken?
Vanaf nu zal iedereen immers in beroep gaan aan het einde van de AC-procedure.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De heer Blok heeft een punt. Ik moet hem er echter op wijzen dat ik uitdrukkelijk
heb aangegeven dat onze prioriteit ligt bij het naar voren halen van de voorlopige
voorziening.De heer Blok (VVD):Het blijven er 10.000.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij halen het naar voren. Als wij dat goed oplossen ...De heer Blok (VVD):U haalt 10.000 procedures naar voren. Het blijven er 10.000.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik begrijp niet wat de heer Blok bedoelt.De heer Blok (VVD):Het aantal procedures dat de AC's afdoen, ligt in de buurt van de 10.000.
Op welke moment de procedure ook wordt gevoerd, de procedure moet gevoerd
worden. Mevrouw Van Vroonhoven lokt een extra aantal procedures uit, terwijl
de nieuwe Vreemdelingenwet er juist op is gericht, minder procedures te veroorzaken.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De heer Blok zal het toch met mij eens zijn dat wij de rechtmatigheid
en de grondwettelijkheid daarvan intact moeten laten? Het gaat
erom dat wij deze mensen opvang moeten bieden. Ik weet geen andere mogelijkheid
om juist voor deze mensen de illegaliteit en de criminaliteit tegen te gaan.
Als de heer Blok een andere oplossing weet, hoor ik die graag.De heer De Wit (SP):Ik wil toch graag duidelijkheid. Wat moet er volgens mevrouw Van Vroonhoven
gebeuren met de mensen die een tweede verzoek doen? Zij is immers begonnen
met te zeggen dat deze mensen hier legaal zijn en dat de situatie waarin zij
verkeren, vaak schrijnend is of leidt tot zwerven op straat. Vindt zij dat
er opvang moet zijn voor deze mensen die een tweede asielverzoek doen, ondanks
het feit dat haar fractie dit wil inperken? Moet er opvang worden geboden,
ja of nee?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij vinden het niet goed en niet wenselijk dat deze mensen op straat rondzwerven.
De oplossing daarvoor moet echter niet zozeer worden gevonden in het bieden
van opvang aan deze mensen, als wel in het voorkomen van de herhaalde procedures.
Dat is volgens ons de kern van het probleem. Opvang is symptoombestrijding.De heer De Wit (SP):Moet het tweede verzoek worden verboden, dat wil zeggen moet de mogelijkheid
daartoe worden geschrapt?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Neen.De heer De Wit (SP):Een tweede verzoek is volgens u dus mogelijk. U vindt dan ook dat de mensen
zich bevinden in een legale situatie. U erkent verder dat mensen in grote
problemen komen doordat zij op straat rondzwerven. Moeten wij de mensen die
zich in deze situatie bevinden dan geen opvang bieden?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij zijn op dit punt gebonden aan onze eigen regels en aan de internationale
regels. Daarom heb ik bij de minister de vraag neergelegd wat de mogelijkheden
zijn.De heer De Wit (SP):Het kabinetsbeleid inzake de opvang van asielzoekers en het asielbeleid
van dit kabinet in zijn algemeenheid zijn naar onze mening niet ruimhartig
en evenmin humaan. Het beleid is niet ruimhartig, omdat wij nog steeds streefcijfers
kennen. Bij de AC-procedure is afwijzing van 80% van de gevallen het streefgetal.
Het beleid is niet humaan, omdat een groot aantal mensen niet meer voor opvang
in aanmerking komt. In de eerste plaats wijs ik op de groep waarover mevrouw
Halsema sprak, te weten de mensen die in de AC-procedure zijn afgewezen. Verder
is er de groep van de mensen die een herhaald verzoek hebben gedaan, waarover
wij zojuist hebben gesproken. Uiteindelijk zou je ook nog kunnen wijzen op
de groep uitgeprocedeerde asielzoekers die niet verwijderbaar zijn. De SP-fractie
vindt dat deze groepen voor opvang in aanmerking dienen te komen. Op dit moment
gebeurt dat niet, zij het dat zich nu een meerderheid aftekent in de Tweede
Kamer voor opvang van de eerstgenoemde groep. Ik ondersteun dit van harte.De heer Varela (LPF):U bent er dus voor om de uitgeprocedeerde asielzoekers toch opvang te
verlenen?De heer De Wit (SP):Neen. Ik ben ervoor dat wij uitgeprocedeerde asielzoekers die, ofschoon
zij daaraan medewerking verlenen, niet kunnen terugkeren naar het land van
herkomst, niet op straat laten rondzwerven of in de illegaliteit laten onderduiken,
maar opvang bieden.De heer Varela (LPF):Als ik asielzoeker was, zou ik denken: als ik een aantal zaken verzwijg,
kan ik die altijd nog gebruiken bij het herhaalde asielverzoek en dan krijg
ik alsnog opvang.De heer De Wit (SP):De laatste maanden hebt u steeds dit soort vragen gesteld. Er zullen wel
mensen zijn die op een idee worden gebracht. Daar gaat het echter niet om.
Wij hebben het over mensen die uit het buitenland hiernaartoe vluchten en
daarbij barre situaties voor lief nemen. Vervolgens moeten zij een jarenlange
procedure doorlopen. Niemand wil dan worden geconfronteerd met een afwijzing,
gevolgd door illegaliteit. Onze procedures moeten erop gericht zijn om in
een aantal gevallen humane opvang te bieden. De groep die in de AC-procedure is afgewezen en in afwachting van een
voorlopige voorziening en van de behandeling van het hoger beroep in Nederland
mag verblijven, moet opvang krijgen. Daar is mijn fractie voorstander van.De minister denkt erover om in schrijnende gevallen een opvangmogelijkheid
te bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers die technisch "niet verwijderbaar"
zijn. Wanneer verschaft de minister duidelijkheid over dat probleem?De heer Blok (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie is zeer verbaasd over de draai die het CDA
heeft gemaakt rond de opvang van asielzoekers die in beroep willen gaan. Mijn
ongerustheid is alleen maar toegenomen door het interruptiedebatje dat wij
net hebben gehouden. Dit zal leiden tot veel meer procedures, waardoor wij
de snelheid die wij nu gelukkig bereiken in de vreemdelingenketen volstrekt
kwijt zullen raken. En dat terwijl die snelheid juist van belang is om mensen
snel duidelijkheid te geven over de vraag of zij al dan niet in Nederland
mogen verblijven. Welke mogelijkheden ziet de minister voor het versnellen
van de procedure? Dat is immers een van de andere opties die hier over tafel
zijn gekomen. De VVD is voor het zo snel mogelijk afronden van procedures,
maar uitspraken op dat gebied moeten wel reëel zijn. Als wij een uitspraak
doen over snellere procedures, moeten wij deze ook in de moderne begrotingssystematiek
vastleggen en als nieuwe norm stellen. Wat acht de minister haalbaar op het
gebied van snelheid van procedure?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):U hamert erop dat het aantal procedures toeneemt. Ik wijs u erop –
en daar wil ik ook graag een reactie op – dat het er alleen om gaat,
procedures naar voren te halen. Wij hebben het niet over extra procedures
en opnieuw in beroep gaan.De heer Blok (VVD):Zeker wel! Op dit moment gaat lang niet iedereen in de AC-procedure in
beroep. Wanneer uw voorstel uitgevoerd zou worden, is er geen enkele reden
om niet in beroep te gaan. Dat leidt namelijk tot langer verblijf in Nederland
en langer onderdak. Wij hebben onder de oude vreemdelingenwet
gezien dat iedereen daarvan gebruik maakt. Het zal dus leiden tot duizenden
extra procedures.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik ben van mening dat wij dat nog moeten afwachten. Ik geloof er niets
van.De heer Jense (Leefbaar Nederland):Voorzitter. Ik beperk mij tot de strekking van de motie die is ingediend.
Er wordt thans geen opvang geboden na de eerste afwijzing in de AC-procedure
en in afwachting van het besluit over een voorlopige voorziening om een beroep
in Nederland af te wachten. De fractie van Leefbaar Nederland is van mening
dat dit geen goede zaak is. Er is een onderscheid te constateren tussen gemeenten
onderling. Vervolgens bieden ook maatschappelijke instellingen en kerken onderdak.
Wij vinden dat het Rijk zijn verantwoordelijkheid moet nemen en ervoor moet
zorgen dat deze opvang goed en adequaat wordt geregeld.Mevrouw Adelmund (PvdA):Voorzitter. Wij waren prettig verrast door de kerststemming die zich uitte
in de uitlatingen van de heer Verhagen van de CDA-fractie. Het lijkt mij een
goede zaak als dit zou leiden tot in ieder geval een gedeeltelijke oplossing
van het vraagstuk waar de gemeenten nu mee worden geconfronteerd. Zij nemen
hun verantwoordelijkheid tezamen met allerlei organisaties, maar de rijksoverheid
heeft in dezen ook een verantwoordelijkheid. Wij hebben hierover al in eerdere
debatten van gedachten gewisseld, waarin wij overigens meer tijd hadden. Een
van de zaken die zijn blijven liggen, is een toezegging van de minister dat
hij voor 1 december de Kamer zou informeren over een overleg dat hij voert
met de VNG over een aantal vraagstukken dat bij de gemeenten samenkomt. De
minister heeft zelf in het Strategisch akkoord de individuele toetsing opengehouden.
Daarmee is een probleem ten dele opgelost, maar dat leidt tot afspraken met
de VNG en die zouden wij voor 1 december ontvangen. In iedere gemeente speelt
de vraag op welke wijze om te gaan met schrijnende gevallen en de overlast
die het ingezette beleid bij de gemeenten veroorzaakt.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Gisteren is tijdens het vragenuur nog onvoldoende helderheid
geboden. Het is daarom goed dat wij die discussie vandaag kunnen afronden.Kort samengevat zijn in dezen de uitgangspunten voor de SGP-fractie: een
rechtvaardig, maar streng asielbeleid, mensen aanspreken op eigen verantwoordelijkheid,
maar vervolgens ook een effectief terugkeerbeleid hanteren. Voorkomen moet
worden dat mensen buiten hun schuld op straat komen te staan en gaan zwerven.Voor ons is eigenlijk de kern dat het beleid moet voorkomen dat niet wordt
uitgezet en ook niet wordt opgevangen. Dat leidt tot een schimmige situatie
waarin allerhande nadelen zich laten gelden. Deze zijn al genoemd. Instellingen
en gemeentebesturen worden in die situatie voor een moreel dilemma gesteld
als zij worden geconfronteerd met mensen die om opvang vragen. Die situatie
veroorzaakt onnodig verzet en ondermijnt het draagvlak voor het asielbeleid.
Dat brengt ons tot de beleidslijn dat rechtmatig verblijf en opvang zo dicht
mogelijk bij elkaar moeten worden gehouden, anders is het vragen om de problemen
waarover wij al zo lang spreken en waarmee gemeenten vaak op hun eigen manier
aan het doormodderen zijn. Concreet betekent dit dat snel duidelijkheid moet
worden gegeven over mensen die buiten hun schuld niet kunnen terugkeren, zogenaamde
schrijnende situaties waarover al zo lang wordt gesproken, waarover overleg
na overleg na overleg wordt gevoerd. Wanneer komt daarover nu eens helderheid?Ook wij vinden dat sobere opvang gerechtvaardigd is als na een afwijzing
in een AC-procedure niet snel op een verzoek om voorlopige voorziening kan
worden beslist. Daarom steunen wij de afgewogen formulering in de motie-Halsema.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik vind het tijd worden om een kleine correctie aan te brengen,
omdat de heer Jense al hetzelfde foutje maakte. Ik heb nog geen motie ingediend.De heer Van der Staaij (SGP):Excuus, dan was ik te zeer geconcentreerd op de motie die ik in concept
heb gezien. Ik moet dan zeggen dat hetgeen ik heb gezegd, geldt voor de gedachte
die mevrouw Halsema heeft ontvouwd.Ik vind dat met de derde categorie, de herhaalde verzoeken, op dezelfde
manier moet worden omgegaan als met een afwijzing in een AC-procedure. Mijns
inziens moet dus in geval van een tweede aanvraag ook sprake zijn van diezelfde
sobere opvang in afwachting van het besluit over het verzoek om voorlopige
voorziening als dat niet snel kan worden genomen. Daarna moet duidelijk zijn
dat er geen sprake kan zijn van een vervolg in de opvang.Tot slot noem ik toch nog een probleempunt. Ons uitgangspunt is dat het
rechtmatige verblijf en het bieden van opvang bij elkaar gehouden moeten worden.
Ik ga ervan uit dat in de gevallen waarin op een verzoek om voorlopige voorziening
wordt beslist en opvang wordt geboden, sprake is van een rechtmatig verblijf
in Nederland. Wij willen namelijk absoluut niet dat hier weer een schimmige
tussensituatie ontstaat, waarin mensen die formeel illegaal zijn toch weer
opvang wordt geboden. Dan moet helder zijn dat er sprake is van rechtmatig
verblijf in afwachting van een spoedige beslissing op een verzoek om een voorlopige
voorziening.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Uw lijn is heel helder: opvang bij rechtmatig verblijf. Wat vindt u dat
er moet gebeuren met asielzoekers die een tweede asielverzoek hebben ingediend?De heer Van der Staaij (SGP):Dat heb ik net al even aangegeven. Wij hebben er niet zo uitgebreid over
gediscussieerd, dus het kan zijn dat in de reactie van de minister nog overwegingen
naar voren komen die ik niet een, twee, drie kan overzien, maar ik kan mij
voorstellen dat daarvoor dezelfde redenering wordt gehanteerd en dat in afwachting
van het besluit op een verzoek om voorlopige voorziening na een tweede aanvraag
dezelfde sobere opvang wordt geboden. Dat geldt dan alleen nog voor de tweede aanvraag. Het kan natuurlijk niet eindeloos doorgaan. Als er dan
nog weer sprake is van herhaling, moet zonder meer tot uitzetting worden overgegaan.
Opvangen óf uitzetten, geen schimmige tussensituaties waarbij mensen
over straat zwerven en gemeentebesturen met de dilemma's worden opgescheept.
De VVD heeft daarvoor helaas nog steeds geen oplossing geboden. Dat vind ik
jammer, want wij moeten af van dit eindeloos doormodderen. Ik hoop dat dit
debat daaraan een bijdrage kan leveren.De heer Varela (LPF):Voorzitter. Het voorstel is opvang te bieden aan asielzoekers die onrechtmatig
in Nederland verblijven, namelijk aan de asielzoekers wier asielverzoek is
afgewezen in de 48-uursprocedure van het AC en aan uitgeprocedeerde asielzoekers.De heer Jense (Leefbaar Nederland):Ik wil de heer Varela behoeden voor de uitglijder die hij dreigt te maken.
Wij hebben het nu niet over onrechtmatig verblijvende asielzoekers, wij hebben
het over mensen die in een procedure zitten waarin hen de mogelijkheid wordt
geboden om na een eerste keer, nog een tweede keer een verzoek te doen. Voor
de rest is het verhaal duidelijk uitgesproken door de heer Van der Staaij.
Daarbij sluit ik mij ook aan.De heer Varela (LPF):Voor asielzoekers die in de 48-uursprocedure zijn afgewezen, is er geen
sprake van rechtmatig verblijf in Nederland, omdat hun asielaanvraag geen
enkel aanknopingspunt bevat voor het verlenen van een asielvergunning.Het beleid om geen opvang te verlenen, is bedoeld om de komst van asielzoekers
met een ongegronde asielaanvraag tegen te gaan. Het verlenen van opvang zou
een sterk aanzuigende werking hebben en het aantal procedures doen toenemen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Vindt de heer Varela dat asielverzoeken door de rechter mogen worden getoetst?De heer Varela (LPF):Ja, die mogen door de rechter worden getoetst, maar ik weet wel waarop
mevrouw Halsema doelt. Zij wil waarschijnlijk de voorlopige voorziening naar
voren halen. Nu vallen de uitspraak van de rechter en de voorlopige voorziening
samen, maar door capaciteitsproblemen is het niet mogelijk de voorlopige voorziening
naar voren te halen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als de heer Varela vindt dat de rechter behoort te toetsen, zal hij het
met mij eens zijn dat zolang er een procedure loopt waarin de rechter nog
moet toetsen, er sprake is van rechtmatig verblijf. Hij spreekt zichzelf tegen.De heer Varela (LPF):Nee. Ik ben het eens met mevrouw Halsema dat hiervan sprake is op het
moment dat de voorlopige voorziening wordt verstrekt, maar voor die tijd niet.Minister Nawijn:Mevrouw de voorzitter. Wij spreken vanavond over een belangrijk onderwerp.
Ik zal in de eerste plaats ingaan op de positie van de asielzoekers die zijn
afgewezen in de AC-procedure en een afwijzende beschikking hebben gekregen.
Er is op dat moment geen sprake van rechtmatig verblijf in Nederland als men
beroep aantekent en een voorlopige voorziening aanvraagt. Ik toets dit rechtmatig
verblijf dan aan artikel 8 van de Vreemdelingenwet. Daarin staat precies omschreven
in welke gevallen er sprake is van rechtmatig verblijf.Dit is wel het geval in de twee voorbeelden die mevrouw Halsema aanhaalde,
namelijk in het geval van een herhaalde asielaanvraag en voor mensen die na
afwijzing een vergunning tot verblijf voor regulier verblijf aanvragen. Dan
is er wel sprake van rechtmatig verblijf in de zin van de Vreemdelingenwet.De heer Jense (Leefbaar Nederland):Als de rechter uitspreekt dat men in afwachting in Nederland mag verblijven,
is er dan nog steeds sprake van onrechtmatig verblijf?Minister Nawijn:Nee, dan is er sprake van rechtmatig verblijf, maar daarover hebben wij
het nu niet. Nu spreek ik over de situatie waarin een afwijzing in eerste
aanleg is gegeven na de AC-procedure. Op dat moment kan de asielzoeker overwegen
of hij in beroep gaat en daarvoor eventueel een voorlopige voorziening vraagt.
In de tijd dat de rechter de aanvraag voor een voorlopige voorziening nog
niet heeft behandeld, is er geen sprake van rechtmatig verblijf op grond van
artikel 8 van de Vreemdelingenwet. Het is iets anders als de rechter in die
voorlopige voorziening vaststelt dat betrokkene zijn beroep in Nederland mag
afwachten. Dan is er wel sprake van rechtmatig verblijf en dan is er ook opvang.De heer Van der Staaij (SGP):Ik denk dat de minister het juist weergeeft, maar hij heeft gisteren toch
ook gezegd dat in die gevallen wel in het verblijf wordt berust?Minister Nawijn:Er is de werkafspraak gemaakt dat mensen die in afwachting zijn van de
beslissing op hun verzoek voor een voorlopige voorziening, niet worden verwijderd.
Dat is wat anders dan rechtmatig verblijf in de zin van de Vreemdelingenwet.
Overigens moet de voorlopige voorziening binnen 14 dagen na de afwijzende
beschikking worden afgegeven.De heer Van der Staaij (SGP):Is dat niet gedogen?Minister Nawijn:Dat is misschien wel een vorm van gedogen. Deze mensen mogen hier blijven
en worden niet daadwerkelijk actief uit Nederland verwijderd. Het is namelijk
het uitgangspunt van het Nederlandse beleid dat men in ieder geval één
keer beroep op de rechter moet kunnen doen.De heer Van der Staaij (SGP):Waarom creëert u toch zo'n onheldere situatie? Wij willen toch juist
af van allerlei schimmige gedoogsituaties?Minister Nawijn:Ik kom daar nog over te spreken.Mevrouw Halsema vroeg waarom er bij een herhaald verzoek en na een afwijzing
in de AC-procedure geen opvang wordt aangeboden. Daarvoor is heel bewust gekozen
bij de behandeling van de Vreemdelingenwet 2000 en de relatie met de Koppelingswet.
Er is voor gekozen om in deze gevallen geen opvang te bieden, omdat daarvan
een aanzuigende werking uit zou kunnen gaan. Als iemand na een herhaald verzoek
alsnog opgevangen zou worden, wordt het immers lucratief om
een tweede asielverzoek in te dienen. Volgens mij ligt het heel erg voor de
hand dat men dat ook daadwerkelijk zou doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U en ik weten dat de mogelijkheden voor een tweede verzoek in de nieuwe
Vreemdelingenwet aanzienlijk zijn beperkt.Minister Nawijn:Dat is juist.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Houdt u uw opvatting staande dat asielzoekers die rechtmatig in Nederland
verblijven, opvang moet worden geboden?Minister Nawijn:Nee, dat houd ik dus ... In zijn algemeenheid is dat zo. Het begrip "rechtmatig
verblijf" wordt heel ruim geïnterpreteerd, maar de twee mogelijkheden
die u noemde, zijn duidelijk uitgesloten in de Vreemdelingenwet. Men heeft
bij de behandeling van deze wet besloten om deze mensen geen opvang te bieden,
omdat daarvan een aanzuigende werking uit zou kunnen gaan. Ik kan dat ook
aantonen. Op dit moment wordt in 43% van de gevallen beroep aangetekend tegen
een afwijzende beschikking in de AC-procedure. Deze mensen kunnen dus een
verzoek voor een voorlopige voorziening indienen. Als wij opvang zouden aanbieden
aan deze mensen, is het heel goed mogelijk dat niet 43 maar 86 of 90% van
deze afgewezen asielzoekers in beroep gaat en een voorlopige voorziening aanvraagt.
Daar zou een duidelijk aanzuigende werking van uitgaan en dat willen wij met
ons asielbeleid nu juist voorkomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De minister toont helemaal niets aan. Hij geeft zich over aan koffiedik
kijken, want hij weet helemaal niet of er aanzuigende werking van uit zou
gaan. Hij mag zijn argumentatie daar dan ook niet op baseren.De minister zei gisteren – en hij zei dus niet dat het zo is volgens
de Vreemdelingenwet – dat hij vindt dat er bij rechtmatig verblijf in
Nederland opvang moet worden geboden. Komt hij op deze opvatting terug of
vindt hij dat vandaag nog steeds?Minister Nawijn:Ik zou het op zichzelf prettig vinden als die situatie zo zou zijn. Ik
moet met het oog op het Strategisch akkoord echter één ding
goed in de gaten houden en wel dat er van de maatregelen die ik tref, geen
aanzuigende werking uitgaat voor asielzoekers die langer in Nederland willen
blijven, ook al weten wij dat ze kansloos zijn.Mevrouw Halsema zei dat het slechts om een kostenpost van 3 mln euro gaat.
Ik heb gisteren echter het bedrag van 3,5 mln euro genoemd. Als veel meer
mensen dan de huidige 43% in beroep gaan en een voorlopige voorziening aanvragen,
loopt dit bedrag natuurlijk sterk op.Als een kamermeerderheid zich uitspreekt voor de opvang van asielzoekers
die in de AC-procedure zijn afgewezen en vervolgens in beroep zijn gegaan
en een voorlopige voorziening hebben aangevraagd, is dat regelrecht in strijd
met het Strategisch akkoord. In dit akkoord staat namelijk duidelijk dat de
inperking van de instroom van asielzoekers voorop staat. Als wij ons beleid
versoepelen voor mensen die pas kort in Nederland zijn en die mensen allemaal
opvangen, ook als de Staat het verzoek kansloos acht, gaan wij te ver en kiezen
wij voor een optie die niet in overeenstemming is met het Strategisch akkoord.Mevrouw Van Vroonhoven en de heer Blok hebben gevraagd of de rechter niet
wat eerder naar de zaken kan kijken. Op dit moment gebeurt dit al binnen veertien
dagen en dat is vrij snel vind ik. Als je dat nog sneller doet, loop je de
kans dat de rechter zegt het niet te kunnen bekijken in zo'n korte tijd. Dan
heb je kans dat hij gauw een VOVO toewijst. Dan mag men sneller het beroep
afwachten in Nederland. Dat leidt vervolgens tot de aanwezigheid van mensen
in de opvang van wie tevoren vaststaat dat zij een asielverzoek doen dat niet
in lijn ligt met het vluchtelingenverdrag.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik wijs de minister erop dat wij dan toch wel in een schimmige situatie
komen. Het grote voordeel van het naar voren halen van de VOVO-uitspraak is
dat wij heel gauw weten waar wij aan toe zijn, namelijk dat er wel of geen
VOVO wordt toegekend.Minister Nawijn:Dat klopt, maar daarover hebben wij natuurlijk uitvoerig overlegd met
de rechterlijke macht, ook destijds bij de instelling van de AC-procedure.
Deze procedure heeft absolute prioriteit bij de behandeling door de rechter.
Als het nog sneller moet, gaat het volgens de rechterlijke macht ten koste
van de zorgvuldigheid. In dat geval heeft de rechter nog weleens de neiging
om toe te staan dat men het beroep in Nederland afwacht. Dat willen wij niet.
Ik heb het over de VOVO-procedure.Voorzitter. Op dit moment zijn er 2500 herhaalde asielaanvragen. Als je
mensen bij een herhaald asielverzoek toch weer opvang biedt, zullen er meer
herhaalde asielaanvragen volgen. Dat is mijn vaste overtuiging. Ik denk daarom
dat dit geen goede zaak is. In dit geval moet er geen opvang worden geboden.
Ook mevrouw Van Vroonhoven zegt dat je mensen die een tweede asielverzoek
doen, opvang moet bieden. Ik denk dus dat daarvan een aanzuigende werking
uitgaat en dat er meer herhaalde asielverzoeken komen. Als er namelijk opvang
geboden wordt, is dat een aanmoediging om nog wat langer in Nederland te verblijven.
Kortom, ik voel er niets voor.De heer De Wit vindt het asielbeleid niet ruimhartig en niet humaan. Ik
wil daar toch eens iets over zeggen. Wij hebben momenteel veel uitgeprocedeerde
asielzoekers die hier al jaren zitten en met wie heel veel problemen zijn.
Dat weet de Kamer; ik heb dat zelf ook al eens gezegd. Is het dan niet beter
om juist in het begin van de procedure heel snel duidelijk te maken of men
hier al dan niet kans heeft om als vluchteling te worden toegelaten? Ik denk
dat dit juist een humaan asielbeleid is.De heer De Wit (SP):De minister stelt mij een vraag, maar op mijn beurt vraag ik hem waarom
wij het probleem waar hij op duidt, niet oplossen. Ik doel dan op mensen die
hier jarenlang rondlopen en jarenlang in de procedure gezeten hebben door
de bekende maatregel. Men kan alle lopende zaken oplossen en vervolgens met
snelheid, maar ook zorgvuldige procedures, aan de instroom werken. Voor mij
zou dat de oplossing zijn. Waarom doet de minister dat niet?Minister Nawijn:Op zichzelf is daar veel voor te zeggen. Ik zit echter met de moeilijkheid
dat zich tussen de 5000 asielzoekers die hier heel lang zitten,
mensen uit verschillende landen bevinden. Je moet dat natuurlijk ook bekijken.
Mensen die uit landen komen waar de politieke situatie zodanig is verbeterd
dat zij kunnen terugkeren, kunnen naar mijn mening daadwerkelijk teruggestuurd
worden. Ook in het Vluchtelingenverdrag staat namelijk dat iemand die als
vluchteling is toegelaten, terug kan naar het land van herkomst als de situatie
daar verbetert. Een aantal gevallen die ik al eens eerder genoemd heb, zijn
schrijnend. Ik doel daarbij op een bepaalde categorie. Naar die gevallen kijk
ik met de nodige zorgvuldigheid.Daarmee kom ik op de vraag van mevrouw Adelmund over de manier waarop
het overleg met de VNG verloopt. Ik had een goed overleg met de VNG; dat is
inmiddels afgerond. Ik had ook gezegd dat dit voor 1 december moest gebeuren.
In het overleg heb ik gekeken naar een betere communicatie tussen de gemeenten,
de IND en de COA over mensen van wie tevoren al gezegd kan worden dat zij
het land uit moeten. Bij voorkeur werken zij vrijwillig mee, want zij moeten
meewerken. Er is een categorie van mensen die wel wilden meewerken, maar die
op straat werden gezet omdat een en ander te langzaam ging. Ik ben het ermee
eens dat wij die categorie nog wat langer in de opvang kunnen houden, zodat
die schrijnende gevallen niet op straat belanden. Wat het volgende punt van
de heer De Wit betreft, maak ik soms gebruik van mijn discretionaire bevoegdheid
om in individuele gevallen toch een asielstatus te verlenen.De voorzitter:De heer De Wit mag nog een tweede en laatste keer interrumperen. Ik vraag
de minister iets bondiger te antwoorden.Minister Nawijn:Ik zal het proberen, mevrouw de voorzitter.De heer De Wit (SP):De minister zegt aan het begin van zijn antwoord dat hij eigenlijk wel
wat voor zo'n maatregel voelt en vervolgens gaat hij in op individuele gevallen
waarin het land van herkomst veilig zou zijn. In die gevallen kun je mensen
volgens hem misschien beter terugsturen. Daarmee lost hij het probleem niet
op van de grote groep van 5000 mensen – en ruim bekeken zijn het er
misschien nog wel meer dan 5000 – die hier rondloopt. Laten wij ervan
uitgaan dat het om 5000 mensen gaat en dat een aantal daarvan terug zou kunnen.
Waarom wil de minister dat probleem niet eenvoudig oplossen door te zeggen
dat zij mogen blijven? Daarmee ontlasten wij de keten, scheppen wij duidelijkheid
en maken wij een einde aan de onzekerheid van mensen die hier al zo lang zitten
met de verwachting ooit hier te kunnen blijven.Minister Nawijn:Mijnheer De Wit, u weet dat dit allemaal zaken zijn waarover de rechter
al afwijzend heeft geoordeeld. Hoe zit het met mensen uit de dezelfde categorie
en hetzelfde land, van wie de rechter heeft gezegd dat zij geen kans maken
en die al wél zijn teruggegaan? Dat is ook onrechtvaardig en daar moet
ik ook rekening mee houden. Je bent er nog niet als je de hele groep in één
keer een verblijfsvergunning geeft in de veronderstelling dat je er dan vanaf
bent. Ik denk dat er dan een heleboel anderen zullen komen die zeggen dat
het onrechtvaardig is omdat er al een aantal mensen is teruggegaan. Naar mijn
mening ligt de enige mogelijkheid in het gebruikmaken van de discretionaire
bevoegdheid in individuele zaken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Eerlijk gezegd begrijp ik niet veel meer van uw opvangbeleid. Dublin-claimanten
geeft u wél opvang en daar ben ik erg blij mee. Deze mensen zijn niet
in afwachting van een oordeel van de rechter, maar van toestemming van een
ander Europees land om daarnaar terug te keren. Waarom Dublin-claimanten wél
en getraumatiseerden of mensen met medische problemen die in aanmerking willen
komen voor een reguliere verblijfsvergunning, níet? Waarom geen mensen
die in afwachting zijn van beroep bij de rechter?De voorzitter:Mevrouw Halsema, wilt u uw vraag stellen?Minister Nawijn:Ik ben het volstrekt niet eens met wat mevrouw Halsema nu suggereert.
In de asielprocedure wordt ook gekeken naar psychische klachten en medische
situaties en dat geldt ook voor de AC-procedure. Als er in de AC-procedure
sprake is van psychische klachten, medische situaties of traumatische ervaringen,
worden die meegenomen en wordt de beslissing genomen dat men wél doormag
in de AC-procedure, zodat men gewoon in de normale, langere procedure komt.
Er wordt dus wel degelijk rekening gehouden met dit soort omstandigheden.
Als mevrouw Halsema suggereert dat dit pas na de procedure gebeurt, is dat
absoluut onjuist. Dat is niet het geval.Ik wil mevrouw Adelmund nog even precies vertellen hoe het zit met de
afspraken met de VNG. Ik ben eruit en ik heb de VNG vandaag de afspraken bevestigd.
Als de VNG daarmee akkoord gaat, zal ik de Kamer hierover door middel van
een brief inlichten. Uiteraard zal ik dat zo snel mogelijk doen, maar ik ben
ook beperkt in mijn tijd. Zoals ik de Kamer heb toegezegd, heb ik vóór
1 december afspraken gemaakt met de VNG.De heer Van der Staaij heeft het onderwerp aangeroerd van mensen die buiten
hun schuld op straat komen te staan. Als de rechter heeft geoordeeld dat asielzoekers
terecht zijn afgewezen, moeten zij ook de bereidheid tonen om mee te werken
aan hun uitzetting. In de meeste gevallen zijn er duidelijke mogelijkheden
voor vrijwillige terugkeer via het IOM. De werkwijze van het IOM is zodanig
dat mensen die meewerken daadwerkelijk terugkunnen naar het land van herkomst.
Sommige mensen – en ik kan mij dat best voorstellen – willen niet
meewerken, maar dat is niet goed. Het geeft moeilijkheden als mensen niet
mee willen werken en daarom is er in het kader van de Vreemdelingenwet 2000
juist voor gekozen om voor deze mensen de voorziening te beëindigen.
Ik heb al eerder gezegd dat de Kamer ervan op aankan dat wij zullen zoeken
naar een oplossing, als dit tot zeer schrijnende situaties leidt waarbij mensen
op straat terechtkomen. Ik doe dat alleen liever in een voorfase, voordat
de voorziening daadwerkelijk moet worden beëindigd. Dit heb ik ook besproken
met de VNG.De heer Van der Staaij (SGP):Als ik het goed begrijp, is er op dit punt geen verschil van inzicht.
Immers, als ik spreek over "buiten schuld" dan is het ook echt buiten de schuld.
Wat u zegt, is dat het wel degelijk verwijtbaar is als men nalaat zich in
te spannen – dat mag mijns inziens ook van mensen worden verwacht – om het vertrek mogelijk te maken.Minister Nawijn:Als het echt buiten de schuld is, wordt er ook opvang geboden.Voorzitter. Ik meen dat ik al op de vragen van de heer Jense ben ingegaan.
Hij zegt dat het Rijk voor opvang moet zorgen en dat is op zichzelf terecht,
maar het moet dan wel zijn voor die gevallen ten aanzien waarvan de Vreemdelingenwet
ervoor gekozen heeft dat daar opvang voor nodig is.Mevrouw de voorzitter. Ik denk dat ik daarmee mijn antwoord kan afsluiten.De voorzitter:Wij zijn gekomen aan het einde van de eerste termijn. Naar mij blijkt,
is er behoefte aan een tweede termijn, alsmede aan een minuut schorsing daaraan
voorafgaande.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik word er af en toe een tikje ongeduldig van dat de minister
gisteren iets vond en vandaag niet meer. Gisteren zei hij: rechtmatig verblijf
hoort opvang te geven; daar wil ik naar streven. Vandaag zegt hij dat hij
dat niet meer wil. Ik heb twee moties. De eerste komt logisch voort uit de
mondelinge vragen van gisteren en het debat. Ik hoef er op dit moment dan
ook weinig aan toe te voegen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat aan asielzoekers na de eerste afwijzing in de AC-procedure
en in afwachting van het besluit op een voorlopige voorziening om hun beroep
in Nederland te mogen afwachten geen opvang wordt geboden;overwegende dat dit leidt tot maatschappelijk en gemeentelijk verzet en
tot dikwijls schrijnende omstandigheden voor de betrokken asielzoekers; verzoekt de regering, voor 15 december 2002 de wachttijd op de voorlopige
voorziening te bekorten tot één dag en/of opvang aan de betrokken
asielzoekers te bieden, en de Kamer hierover uiterlijk 13 december 2002 te
informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Adelmund, De Wit, Dittrich,
Rouvoet, Van der Staaij en Jense.Zij krijgt nr. 698(19637).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Mevrouw Van Vroonhoven heeft mij geïnspireerd tot de
tweede motie. Zij hield een warm pleidooi voor het hervatten van de opvang
rond het tweede asielverzoek. Overigens wil ik er een correctie op aanbrengen.
Zij sprak erover dat 2500 mensen in 2000 een tweede asielverzoek hadden ingediend.
Dat is correct, maar zij hadden wel hun eerste asielverzoek onder de oude
Vreemdelingenwet ingediend en zijn niet ex nunc getoetst. Dat is een groot
verschil. Onder de nieuwe Vreemdelingenwet worden er veel minder tweede asielverzoeken
ingediend.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat aan asielzoekers die een tweede asielverzoek indienen,
op dit ogenblik opvangvoorzieningen onthouden worden terwijl zij legaal in
Nederland verblijven;overwegende dat het onwenselijk is dat hierdoor asielzoekers over straat
zwerven en mogelijkerwijs in de illegaliteit verdwijnen;verzoekt de regering, aan asielzoekers die een tweede asielverzoek indienen,
opvangvoorzieningen te bieden en de Kamer daarvan op de hoogte te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema en De Wit. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 699(19637).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Nawijn:Voorzitter. In de eerste motie wordt steeds gesproken over "rechtmatig
verblijf", maar in die motie gaat het daar juist helemaal niet over. Immers,
het verzoek om een voorlopige voorziening (VOVO) wordt aangevraagd om aan
de rechter te laten beoordelen of men rechtmatig in Nederland mag verblijven,
in afwachting van het beroep. De eerste motie gaat dus niet over rechtmatig
verblijf. Ik moet aanvaarding van de motie ten sterkste ontraden, want ik
weet wat er gaat gebeuren: de rechters zullen, als zij in één
dag een uitspraak moeten doen, en masse de VOVO toewijzen. Daarmee is het
beroep niet meer spoedeisend, wat betekent dat de opvang van betrokkenen veel
langer kan gaan duren, waardoor mensen hier veel langer zijn, terwijl men
volgens de IND zelfs niet in de buurt van een asielstatus kan komen.In de tweede motie is de opvang heel duidelijk gekoppeld aan de eerste
asielaanvraag. Daarin moet alles boven water komen. Hier gaat het wel om mensen
die hier rechtmatig verblijven in de zin van artikel 8 van de Vreemdelingenwet.
De vraag is echter, of mensen die hier rechtmatig verblijven ook altijd door
de overheid moeten worden opgevangen. Daarvoor is destijds bij de Vreemdelingenwet
2000 niet gekozen. Ik houd daaraan vast. In zijn algemeenheid worden mensen
die rechtmatig in Nederland verblijven niet automatisch opgevangen door de
overheid. Ik wijs op de vele daklozen in Nederland, die ook niet allemaal
door de overheid worden opgevangen. Ik ontraad derhalve de motie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gisteren zei de minister – ik citeer letterlijk het transcript –
ernaar te streven dat bij rechtmatig verblijf opvang wordt geboden. Trekt
hij die uitspraak nu weer in?Minister Nawijn:Het streven op zichzelf vind ik goed. Beide zouden naast
elkaar moeten bestaan, want dat maakt het allemaal wel duidelijker. In het
geval waarover u in de tweede motie spreekt, hebben wij het wel over rechtmatig
verblijf, maar ik moet ook kijken naar de aanzuigende werking en de langere
duur van opvangprocedures en dergelijke. Ik vind dat zo belangrijk dat ik
zeg dat in dit soort gevallen, ook al is sprake van rechtmatig verblijf, geen
sprake van opvang door de overheid moet zijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U heeft gisteren expliciet het tweede asielverzoek genoemd als een vorm
van rechtmatig verblijf, die opvang inhoudt. U spreekt zichzelf vriendelijk
gezegd weer tegen.Minister Nawijn:U verdraait steeds mijn woorden. Ik bestrijd wat u zegt. Wij moeten kijken
naar snelle en zorgvuldige asielprocedures, waarmee snel duidelijkheid aan
de asielzoeker moet worden geboden. In Nederland is een opvangsysteem waarin
dat mogelijk is. Daar moeten wij stevig mee verder gaan. Dat vind ik pas humaan.De heer Van der Staaij (SGP):De minister zegt dat de eerste motie ertoe zal leiden dat de VOVO's massaal
zullen worden toegewezen door de rechter, als daarop snel moet worden beslist.
Maar waarom zou het niet mogelijk zijn, op korte termijn te beslissen op VOVO's,
zonder dat dit tot massale toewijzingen leidt?Minister Nawijn:Daarbij ben ik afhankelijk van de rechterlijke macht, waarmee voortdurend
wordt overlegd. Veertien dagen is al heel snel, hoor. Helaas duurt dat eventjes.De heer Van der Staaij (SGP):Ik erken dat hier een uitwerkingsvraag ligt, maar ik bestrijd dat deze
motie er onontkoombaar toe leidt dat mensen hier heel lang in de opvang moeten
verblijven. Snel beslissen op een VOVO is wel degelijk mogelijk, waarna ernstig
werk wordt gemaakt van uitzetting als mensen niet mogen blijven. Dan kan het
best loslopen met die aanzuigende werking.Wat gebeurt er als deze motie niet gevolgd wordt? Is het alternatief van
de minister dat hij deze mensen niet zal laten uitzetten en dat gemeenten
en instellingen maar moeten zien hoe zij met dit soort gevallen omgaan?Minister Nawijn:Betrokken komen in de vier aanmeldcentra en worden daar afgewezen. Op
dat moment worden ze vaak door VluchtelingenWerk opgevangen. Ik heb gisteren
al gezegd dat ik, mocht de VOVO worden toegewezen – maar dat gebeurt
maar in 10% van de gevallen – bereid ben om voor die opvang te betalen.
Ik ben daar ook over in gesprek met VluchtelingenWerk. De 90% die wordt afgewezen,
heeft geen kans om verder te komen in de asielprocedure.De heer De Wit (SP):De minister zegt dat het versnellen van de procedure tot voorlopige voorziening
tot ongewenste effecten leidt. Wij hebben het echter over een zeer korte periode.
Is het dan niet beter om gedurende die periode opvang te bieden?Minister Nawijn:Ik ben voor snelle procedures, maar de termijn van veertien dagen is al
zeer kort. Wij proberen zo snel mogelijk een zitting van de desbetreffende
rechter te bevorderen. De afspraak is echter dat hiervoor een termijn van
veertien dagen geldt. Als je in alle gevallen opvang biedt, zal er veel meer
gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden tot beroep en van de verzoeken
om voorlopige voorziening. Op dit moment gaat 40% tot 50% in beroep. Als je
opvang biedt, zal dit naar verwachting stijgen tot 80 of 90%.De heer De Wit (SP):Wij kunnen nog lang praten over de verwachtingen van de minister, die
overigens niet onderbouwd worden. De minister ontraadt aanvaarding van deze
motie. Wat gebeurt er als de motie toch wordt aangenomen?Minister Nawijn:Als een dergelijke motie wordt aangenomen, gaat de minister terug naar
het kabinet.De voorzitter:Dat is de gangbare procedure, maar de heer De Wit kan dit na de stemming
wellicht nog een keer vragen.Mevrouw Adelmund (PvdA):Evenals een aantal andere partijen in de Kamer is mijn partij zeer goed
verankerd in de lokale democratie. De minister moest eens weten hoeveel brieven
wij krijgen over chaos in gemeenten vanwege het gebrek aan opvang voor een
aantal categorieën. De minister weet precies op welke categorieën
ik doel. Hij wijst er overigens op dat de Vreemdelingenwet zo in elkaar is
gestoken dat een en ander niet tot aanzuigende werking zal leiden. De heer
Verhagen heeft zich uitermate voorzichtig uitgelaten. Hij sprak over een sobere
opvang om aanzuigende werking te voorkomen. Er zijn ook condities te verzinnen
waaronder dit kan. Wij dienen in ieder geval de huidige chaos bij gemeenten
tegen te gaan. Dit betreft overigens meer groepen dan alleen die uit de AC's.De voorzitter:Dit begint op een betoog te lijken. Wat is uw vraag?Mevrouw Adelmund (PvdA):Ik geef enige informatie ter inleiding van mijn vraag. Erkent de minister
dat de stevige aanpak op nationaal niveau tot chaos bij gemeenten leidt? De
asielzoeker zoekt de gemeenten met de beste voorziening uit en dat kan niet
de bedoeling zijn.Minister Nawijn:Ik erken dat veel gemeenten in een moeilijke situatie verkeren. Die situatie
heb ik echter niet veroorzaakt maar het vorige kabinet. De partij van mevrouw
Adelmund is daar duidelijk bij betrokken geweest. Ik trof bij mijn aantreden
een chaos aan. Ik ben vervolgens met de VNG in overleg getreden om hier een
einde aan te maken. Ik heb inmiddels afspraken ter zake gemaakt. Zoals al
aangekondigd, zal ik deze afspraken binnenkort naar de Kamer sturen. Ik vind
dat het Rijk en de VNG er samen uit moeten komen en ik probeer langs die lijn
een oplossing te vinden.Mevrouw Adelmund (PvdA):U geeft nu een weergave van de Vreemdelingenwet die ik nog nooit uit uw
mond heb gehoord. U bent zeer gelukkig met die nieuwe wet, neem ik aan. Het
feit dat zij er is, komt u bij uw werk zeer goed uit. Uw voorgangers hebben
verantwoordelijkheid genomen voor een zeer streng toelatingsbeleid.Minister Nawijn:Het uitgangspunt van die Vreemdelingenwet is ook dat voorzieningen moeten
worden beëindigd. Daardoor komen mensen op straat te staan en daar worden
de gemeenten mee geconfronteerd. Dat probleem probeer ik nu
op te lossen met de VNG. Wij moeten bekijken hoe het Rijk en de gemeenten
samen kunnen werken.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, over de ingediende moties volgende week te stemmen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Bij mijn weten zijn er aanstaande donderdag ook stemmingen. Vooral mijn
eerste motie heeft een tikje haast. Ik verzoek u deze toe te voegen aan de
stemmingslijst van donderdag.De voorzitter:U hebt gelijk. Ik breng dat verzoek over. Ik verwacht dat de stemmingen
over deze moties morgen zullen plaatsvinden tezamen met de stemmingen over
andere moties.De vergadering wordt van 19.13 uur tot 20.45 uur geschorst.Voorzitter: Dijksma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-2127-2136.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl