Afscheid van de vertrekkende leden
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1483-1499

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 20, pagina 1483-1499

29-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 november 2006)Pagina 1479-1483
Afscheid van de vertrekkende ledenPagina 1483-1499
Presentie en opening (woensdag 29 november 2006)Pagina 1479-1479

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 185 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het afscheid van de vertrekkende leden.De voorzitter:Geachte medeleden. Vandaag zijn wij voor het laatst in deze samenstelling
bijeen. Tachtig van u worden morgen opnieuw beëdigd als Kamerlid. Voor
de andere zeventig is dit de laatste Kamervergadering, hoewel dat voor sommigen
op iets langere termijn ook weer niet zeker is. Sommigen van die zeventig
zullen met enige opluchting vertrekken; anderen met een verdrietig gevoel
en allen met enige weemoed. Het vertrek van het Binnenhof is meer dan zomaar
het vertrek uit een werkkring! Voordat ik de vertrekkende leden afzonderlijk
ga toespreken, wil ik nog enkele woorden tot u allen zeggen, maar eerst heet
ik de minister-president van harte welkom in ons midden. Wij stellen het zeer
op prijs dat hij deze bijzondere vergadering van de Kamer wil bijwonen.Wij hebben met elkaar de afgelopen ruim drieënhalf jaar heel veel
meegemaakt, te beginnen met de grote vernieuwing van de Kamer die eigenlijk
al naar de verkiezingen van 1998, misschien zelfs na die van 1994, in gang
is gezet. Hoewel ik hoopte dat dit tij zou keren – u weet dat ik daarvoor
een lans heb gebroken in het openbaar en achter de schermen – moet ik
vandaag toch constateren dat dit niet het geval is, gezien het grote aantal
van zeventig leden dat vertrekt. Dat betreur ik vanwege de kwaliteit van uw
werk in de afgelopen drieënhalf jaar en ook vanwege het gebrek aan continuïteit
en het verlies aan collectief geheugen dat hiervan het gevolg is. Er zijn
ook leden die de Kamer tussentijds hebben verlaten. Over hen zal ik vandaag
niet meer spreken. Met één uitzondering en dat is Karin Adelmund.
Zij overleed op vrijdag 21 oktober 2005. Wij hebben haar in deze Kamer
herdacht met de woorden dat zij "een bevlogen en toegewijd politicus
was met uitgesproken opvattingen, eigenzinnig en creatief. Vergroeid met haar
idealen: opkomen voor die groepen die er het bekaaidst van afkomen."
Karin leeft voort in onze herinnering.Evenzo denken wij met diep respect aan koningin Juliana en prins Bernhard,
die in een relatief korte periode na elkaar zijn overleden. Wij hebben hen
samen met de leden van de Eerste Kamer in een bijzondere Verenigde Vergadering
herdacht, zoals wij in oktober 2002 prins Claus hebben herdacht.Gelukkig waren er naast verdrietige ook vreugdevolle momenten, zoals de
geboorte van de prinsessen Amalia en Alexia en de viering van het zilveren
regeringsjubileum van Hare Majesteit de Koningin, die op 30 april 2005
begon met de feestelijke bijeenkomst van de Staten-Generaal in de Ridderzaal.VoorzitterInternationale ontwikkelingen hebben ons niet onberoerd gelaten. De oorlogen
in Irak en Afghanistan en met name de Nederlandse betrokkenheid daarbij zijn
in de Kamer vele malen aan de orde geweest en zij leidden soms tot heftige
debatten. Ook vonden natuurrampen plaats van een ongekende omvang, zoals de
orkaan Katrina in New Orleans. De beelden van de vele slachtoffers, waaronder
Nederlandse, en de verwoestende gevolgen van de tsunami op tweede Kerstdag
2004 in Zuidoost-Azië en in Oost-Afrika staan ons nog helder voor de
geest.Wij hebben met elkaar de toename van de dreiging van het terrorisme en
de fanatieke radicalisering van sommige groeperingen in de samenleving beleefd. Sommigen van ons hebben de gevolgen hiervan aan den lijve ondervonden
in de vorm van bedreigingen en zeer scherpe persoonsbewaking. Ik kan u verzekeren
dat dat zeer ingrijpend is. Dieptepunt was de moord op Theo van Gogh.Soms werden wij geconfronteerd met een kloof tussen onze kiezers en onszelf.
Zoals bij het referendum over het Europees grondwettelijk verdrag. Nog geen
jaar na het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie waaraan ook de
beide Kamers der Staten-Generaal hun steentje hebben bijgedragen – er
zijn negen parlementaire conferenties georganiseerd – zeiden de Nederlanders
massaal "nee" tegen dat ontwerpverdrag. De initiatiefnemers van
het referendum, de leden Karimi, Dubbelboer en Van der Ham, moet worden nagegeven
dat zij velen aan het denken hebben gezet. Ook hierdoor groeide bij u de animo
om u meer en vooral tijdig te verdiepen in zaken betreffende Europa. Allen
zagen de noodzaak hiervan in. Zo is er nu de Tijdelijke Gemengde Commissie
Subsidiariteitstoets. Deze commissie heeft inmiddels een aantal adviezen opgesteld
die weer hebben geleid tot reacties van de Europese Commissie. Ik hoop van
ganser harte dat deze ontwikkelingen worden doorgezet in de nieuwe Kamer die
morgen aantreedt. Want – als u mij toestaat dat te zeggen – de
discussie over Europa heb ik in de afgelopen verkiezingscampagne wel gemist.Ik wil nu graag degenen onder u die de Kamer gaan verlaten toespreken.
Ik doe dat in volgorde van anciënniteit.Ik begin met mevrouw Gonny van Oudenallen. "Het regent tranen op
het Binnenhof als Gonny weggaat", zei u zelf onlangs. U bracht ons inderdaad
een traan en een lach. In de korte tijd van uw lidmaatschap was u zeer actief
en bereikte u een aantal concrete resultaten, waaronder de aangenomen motie
over de tweede zeesluis in IJmuiden.Mijnheer Hans Wagner, toen u dit jaar op 31 mei de fractie van de
Partij van de Arbeid kwam versterken, wist u dat dit mogelijk slechts voor
korte tijd zou zijn. U bent een voorbeeld van Europese partij-integratie.
U was in Berlijn een actief lid van de Duitse SPD. Uw maidenspeech was kort,
duidelijk en zonder papier. Een goed voorbeeld!Mevrouw Nevin Özütok, sinds eind mei 2006 bent u lid van de
Kamer. Vanaf het eerste moment wist u de (interruptie)microfoon zelfbewust
te vinden. In de Kamer heeft u zich in die korte tijd beziggehouden met veel
onderwerpen, waaronder zelfs de Raming van de Kamer! Mede dankzij u kunnen
onze opvolgers dus vanaf morgen hun werk doen. Het ga u goed!Mijnheer Guus Krähe, u bent sinds 17 mei 2006 lid van de Kamer.
U nam toen de plaats in van Adri Duivesteijn. Dat was een ruil tussen Zaltbommel
en Almere. Op 30 augustus hebt u uw maidenspeech gehouden over zwerfafval
en verpakkingen. Een concreet onderwerp dat goed bij u past.(gelach)De voorzitter:Soms schrijf je dingen op waarvan je je pas na de reactie realiseert dat
je ze zo niet bedoeld had. De verschillende milieudossiers waren bij u in goede handen. Het ga u
goed!Mijnheer Olaf Stuger, ik wil hem toch rechtstreeks toespreken. U hebt
zich vanwege privéomstandigheden moeten verontschuldigen. Op 28 september
jongstleden werd u voor de tweede maal lid van de Kamer. U hebt uw energie
sindsdien vooral aangewend ten behoeve van de verkiezingscampagne, al voerde
u als lijstaanvoerder ook een aantal Kamerdebatten. De vrije val die u in
de campagne per parachute maakte, liep voor u beter af dan voor uw collega
Varela.Mijnheer Peter Meijer, in november 2005 kwam na het overlijden van Karin
Adelmund het Kamerlidmaatschap voor u uiteraard totaal onverwacht. Met nieuwe
energie heeft u zich vooral ingezet voor het integratiebeleid, het grotestedenbeleid
en het bestuur. Met een scherp en kritisch oog voor de praktische gevolgen
van het voorgestelde beleid! Het ga u goed!Mevrouw Ans Willemse-van der Ploeg, na een korte periode als Kamerlid
in 1993/1994 bent u op 7 juni wederom beëdigd. Het is natuurlijk
niet gemakkelijk, zo niet onmogelijk, om in zo'n kort tijdbestek een groot
stempel op de Kamer te drukken. Maar de Kamer en uw fractie hebben in die
korte periode geprofiteerd van de grote ervaring die u hebt opgedaan in de
gemeentepolitiek en in vele organisaties.Mijnheer Raymond Knops, op 11 oktober 2005 werd u lid van de Kamer.
Uw betrokkenheid bij defensie lag voor de hand, gezien uw militaire voorgeschiedenis.
U bent en blijft een Limburger in hart en nieren. U blaast dan ook een aardige
partij mee in de fanfare Sint Hubertus in uw geboorteplaats Hegelsom. Ik wens
u voor de toekomst veel succes, ook als zeer jonge vader. Het ga u goed!Mijnheer Janmarc Lenards, na ruim een jaar Kamerlidmaatschap moet u helaas
afscheid nemen van de Kamer. Door gezondheidsproblemen heeft u uw werkzaamheden
eigenlijk pas in 2006 echt kunnen oppakken. Uw maidenspeech was grondig en
kenmerkend voor uw inbreng in de Kamer. U hechtte zeer aan werkbezoeken in
het land. Dat u daarbij soms wat vreemde capriolen moest uithalen om bijvoorbeeld
een vissersschip op te komen, deerde u niet, om het veld in of, in dit geval,
het water op te gaan. Wij hebben veel bewondering voor uw doorzettingsvermogen.Mijnheer Anton van Schijndel, u was een onconventioneel en kleurrijk Kamerlid.
Uw politiek optreden was origineel, zowel binnen als buiten de Kamer. Uniek
was een plenair debat dat op uw verzoek is gevoerd om te ageren tegen een
besluit van de gemengde commissie Subsidiariteitstoets, waar u zelf lid van
was. U wist de media goed te vinden en zij u! U mag zich erop beroepen dat
u werkelijk on-Haags bent opgetreden. In korte tijd heeft u hier uw sporen
nagelaten. Het ga u goed!Mijnheer Ed van der Sande, sinds 30 juni 2005 bent u lid van de Kamer.
U werd vrijwel meteen de eerste woordvoerder Sociale Zaken voor de VVD-fractie.
In zeer korte tijd heeft u zich de vele onderwerpen die tot het terrein van
sociale zaken behoren eigen gemaakt en op een eigen verfrissende
wijze voor het voetlicht gebracht. Door uw inzet, enthousiasme, directheid,
gevoel voor humor en camaraderie kreeg u snel de waardering van uw collega's.
In debatten was u prikkelend, confronterend, "to the point" en kort
en bondig. Met uw vertrek verliest de Kamer een zeer talentvol Kamerlid.Mijnheer Paul Jungbluth, u bent in juni 2005 benoemd tot Kamerlid. U heeft
uw grote onderzoekskennis goed kunnen gebruiken bij uw vele inbrengen in de
onderwijsdebatten. Uw collega's en ikzelf hebben altijd met veel genoegen
geluisterd naar uw beschouwingen over het verband tussen onderwijs en maatschappelijke
ongelijkheid. Ik hoop dat u de komende periode uw plaats weer zult vinden
in de u zo bekende onderzoekswereld. Het ga u goed!Mevrouw Anette Nijs, in juni 2004 verliet u het kabinet, om een jaar later
terug te keren in de politiek. Ditmaal om het hoogste ambt te aanvaarden:
het lidmaatschap van de Kamer. Uw inbreng in de commissie voor de Rijksuitgaven
en elders getuigde regelmatig van een no-nonsense-aanpak en van kennis van
hoe zaken in het bedrijfsleven worden aangepakt. Uw naam is ook verbonden
aan het plan voor gratis musea. U keert nu terug naar een combinatie van bedrijfsleven
en hoger onderwijs, gericht op uw geliefde land China. Ook daar zal ongetwijfeld
gelden wat u onlangs zei in een interview: "Ik wil altijd tienen halen."
En, zo zei u ook: "Over tien jaar wil ik graag professor zijn en als
een soort salonliberaal om mijn mening worden gevraagd." Ik wens u daarbij
veel succes. Het ga u goed!Mevrouw Corien Jonker, u bent lid van de Kamer sinds 31 augustus
2004; u was eerder in 2002 enkele maanden lid. Deze periode in de Kamer heeft
de samenhang tussen migratie en ontwikkeling uw bijzondere aandacht gehad.
Hiertoe bracht u als lid van delegaties van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken bezoeken aan Turkije en Afghanistan. En u heeft de afgelopen zomer een
stage doorgebracht in de vluchtelingenkampen in Thailand. Dit toont uw grote
betrokkenheid. Het ga u goed!Mevrouw Eske van Egerschot, ruim tweeënhalf jaar bent u lid geweest
van de Kamer. U was zeer actief lid van de vaste commissies voor Financiën,
Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Wij kennen u als spontaan, betrokken
en gepassioneerd. In debatten was u kundig, helder en bondig. Ook u was een
talentvol Kamerlid. Als overtuigd dualist ging u zo nodig botsingen met bewindslieden,
ook afkomstig uit uw eigen partij, niet uit de weg. Dat werd u, helaas, niet
altijd in dank afgenomen. Velen zagen u als een heel jong Kamerlid. Dat bent
u ook, maar terecht zag u uzelf altijd als een volwaardig politicus met een
mandaat van uw kiezers om hier uw mening te vertolken. Het ga u goed.Mevrouw Jelleke Veenendaal, u bent sinds 16 december 2003 lid van
de Kamer. U nam toen de plek in van Erica Terpstra. U heeft zich onder meer
sterk gemaakt voor het verruimen van de mogelijkheden van permanente bewoning
van recreatiewoningen, voor verslavingszorg en voor maatschappelijke opvang.
U heeft zich binnen de vaste commissie voor Defensie ingespannen voor de positie
en erkenning van veteranen en reservisten. Het bestrijden van ongewenst gedrag
binnen de krijgsmacht heeft mede dankzij u meer aandacht gekregen. U was direct
wars van lange beschouwingen. Een zekere eigengereidheid was u niet vreemd.
Een goed voorbeeld daarvan was uw kandidaatstelling voor lijsttrekker van
uw partij. Een moedig besluit. Uw "campagnecamper" waarmee u van
stad tot stad trok, staat ons nog helder voor de geest. U was ook actief lid
van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Het ga u goed.Mijnheer Arno Visser, u bent sinds 3 juni 2003 lid van de Kamer en
vooral actief als woordvoerder hoger onderwijs en wetenschapsbeleid en vreemdelingenbeleid.
Het afgelopen jaar was u voorzitter van de Tijdelijke commissie onderzoek
tbs. Een functie die u zeer goed hebt vervuld. In korte tijd hebt u zich het
voor u tot dan onbekende terrein van de tbs eigen gemaakt. En onder uw leiding
kwam een helder en goed rapport tot stand. Uw politieke ervaring voor uw Kamerlidmaatschap
in een aantal functies binnen uw partij kwam u goed van pas als woordvoerder
vreemdelingenbeleid. Een zeer lastig onderwerp, zeker in de afgelopen jaren.
Ik ken u al vele jaren, maar weet nog steeds niet wat u sneller doet: denken
of praten. In beide bent u een kampioen. Het ga u goed.Mijnheer Zsolt Szabó, vanaf juni 2003 bent u lid van de Kamer.
U voerde vooral het woord over defensie, ontwikkelingssamenwerking en ICT-beleid.
U deed dat met verve, humor en een dualistische opstelling. U heeft als enige
van een Kamerdelegatie tijdens een werkbezoek aan een militaire wintertraining
in Noorwegen een duik genomen in een speciaal voor u gehakt wak. Uw collega's
hebben daar, zo luidt het verhaal, met een mengeling van bewondering en verbijstering
naar gekeken. In de Kamer en in uw fractie was u "mister ICT". Het
was voor mij een eer om onlangs uw naam te noemen in een toespraak in het
Hongaarse parlement bij de herdenking van de Hongaarse opstand van 1956. De
gebeurtenis die uw familie hier bracht! Het ga u goed.Mijnheer Theo Brinkel, u bent lid sinds 3 juni 2003. U was woordvoerder
Ontwikkelingssamenwerking, Buitenlandse Zaken en Defensie. Terwijl u zich
in de Kamer boog over de situatie in Suriname, boog u zich thuis over de situatie
in Zuid-Afrika, met als resultaat uw proefschrift over dat land. U bracht
ook een bezoek aan Sudan, waar u werd geconfronteerd met de verschrikkelijke
situatie in Darfur. Als lid van de Werkgroep NATO Response Force pleitte u
voor een formeel, in de Grondwet verankerd, instemmingsrecht van de Kamer
bij het uitzenden van militairen. Een pleidooi dat een gewillig gehoor vond
bij de andere leden van de werkgroep. U zult nu uw wetenschap van de wereld
gaan inzetten voor de wereld van de wetenschap. Het ga u goed.Mijnheer Co Verdaas, sinds 30 januari 2003 bent u lid van de Kamer.
Als gepromoveerd planoloog lag het voor de hand dat u zou toetreden tot de
commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en
voor Verkeer en Waterstaat. U hebt een geheel eigen stijl: rationeel, praktisch,
collegiaal en vol humor. Samen met uw stadsgenoten Eddy van Hijum en Arie
Slob reist u regelmatig op en neer tussen Zwolle en Den Haag. Dat was vaak
heel praktisch om uw politieke wensen voor te bereiden. We
zullen u ook herinneren als lid van de Kamerband en van uw eigen band, John-Boy &
the Waltons, speciaal bij het begin van een reces in Nieuwspoort. Het ga u
goed.Mevrouw Varina Tjon A Ten, u bent lid van de Kamer sinds januari 2003.
Woordvoerder op het gebied van Ontwikkelingssamenwerking. Uw betrokkenheid
met de medemens en in het bijzonder de zwakkeren in de samenleving, in Nederland
en vooral ver daarbuiten, is voor een ieder zichtbaar geweest ... én
opgetekend. Naast uw inzet voor kinderen en vrouwen is uw magnum opus zonder
twijfel de door u opgestelde initiatiefnota "Recht op een fatsoenlijk
bestaan. Gehandicapten en ontwikkelingssamenwerking". Ik heb regelmatig
samen met u buitenlandse ambassadeurs mogen ontvangen. U was ook dan een waardig
vertegenwoordiger van de Kamer. Voor uw Spaans had ik altijd grote bewondering.
Dat geldt ook voor uw inzet voor uw tweede – of eerste – moederland
Suriname. Het ga u goed.Mevrouw Anja Timmer, sinds 2003 bent u lid van de Kamer. U heeft vooral
het woord gevoerd over onderwerpen als verslaving en werken in de zorgsector.
Dat u de zorgsector een warm hart toedraagt, is niet verwonderlijk, aangezien
u 24 jaar lang werkzaam bent geweest als verpleegkundige. Over de problematiek
rondom internationale kinderontvoering heeft u dit jaar een initiatiefwetsvoorstel
ingediend. U toonde bij problemen op dit gebied zeer grote persoonlijke betrokkenheid.
Een heel andere zaak waar u zich, samen met collega Van de Camp, voor inzet,
zijn de belangen van de motorrijders. Als fanatiek motorrijdster bent u van
mening dat er nog heel wat kan gebeuren om de Nederlandse snelweg motorvriendelijker
te maken. Al haast ik mij eraan toe te voegen dat ook de natuur uw hart heeft.
Het ga u goed.Mevrouw Hannie Stuurman, vanaf 30 januari 2003 bent u lid van de
Kamer. U hield zich vooral bezig met onderwerpen op het terrein van Rijksuitgaven
en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. U was de woordvoerder arbeidsomstandigheden,
arbeidstijden en emancipatie voor uw fractie. U bent mede-indiener van het
initiatiefwetsvoorstel verlenging Wet SAMEN. Onlangs vertegenwoordigde u de
Kamers in Australië in het kader van de vierhonderdjarige betrekkingen
tussen dat land en Nederland. Dat brengt mij tot de opmerking dat u soms met
de kwiekheid van een kangoeroe de interruptiemicrofoon kon bestormen om een
altijd korte en to the point interruptie te plaatsen. U was een gewaardeerde
collega vanwege uw aimabele persoonlijkheid en uw grote inzet. Het ga u goed.Mijnheer Piet Straub, u bent lid van de Kamer sinds 30 januari 2003.
U bent en blijft politieman in hart en nieren. Nu ik u zo zie zitten, voeg
ik daaraan toe: ook in uiterlijk, zelfs zonder uniform. Ook in de Kamer was
u zeer betrokken bij het politiebeleid, maar niet alleen het politiebeleid,
ook het gevangeniswezen en de veiligheid hadden uw warme belangstelling. Ik
herinner mezelf met zeer veel plezier een werkbezoek dat ik samen met u in
uw geliefde provincie Friesland heb afgelegd. Het ga u goed.Mijnheer Hilbrand Nawijn, u werd bij de verkiezingen van 2003 met voorkeurstemmen
in de Kamer gekozen voor de LPF-fractie. Sinds 23 januari 2005 vormde
u de Groep Nawijn. Het wekte geen verbazing dat u in de Kamer veel het woord
voerde over vreemdelingenzaken en integratie. U heeft dit onderwerp vanuit
vele invalshoeken kunnen behandelen: als ambtenaar, als advocaat, als minister
en als Tweede Kamerlid. Uw optreden in de Kamer mag gekenschetst worden als
onconventioneel en eigenzinnig, zowel qua inhoud als qua vorm. In 2006 sprong
u op de bres voor de voetballer Kalou. Uiteindelijk deed een andere Kalou
wel mee aan het wereldkampioenschap voetbal, maar niet met het oranje shirt
dat u de andere Kalou had toegewenst. Het ga u goed.Mevrouw Lousewies van der Laan, in januari 2003 werd u gekozen tot lid
van de Kamer. U was eerst vicefractievoorzitter, later fractievoorzitter van
D66. Ik heb de indruk dat u de Nederlandse politiek aanvankelijk met enige
verbazing hebt bekeken. In uw manier van politiek bedrijven bent u vooral
iemand van de grote lijn en het internationale perspectief. Een rode draad
in uw onderwerpkeuze in de Kamer betrof steeds de plek van het individu in
een veranderende wereld. Zo kwam u op voor homorechten, het naamrecht en het
recht op privacy. Daarbij benadrukte u dat steeds meer beslissingen op talloze
terreinen genomen worden op Europees niveau. Niet voor niets was u een tijd
ondervoorzitter van de commissie voor Europese Zaken en was u eerder lid van
het Europees Parlement en werkzaam voor Europees Commissaris de heer Hans
van den Broek. U was met enthousiasme voorzitter van de nieuwe themacommissie
Technologiebeleid. Als voorzitter van die commissie liet u zich de kans niet
ontnemen om even plaats te nemen in een racewagen of om uw evenwichtskunsten
te testen op een wiebelende plaat. U was Europees in uw idealen, Amerikaans
in uw manier van politiek en campagne voeren, een wereldburger, maar ook een
echte Haagse dame, met bontje. Eén ding is duidelijk: zonder u hadden
wij hier vandaag waarschijnlijk niet op deze wijze gezeten. Het ga u goed.Mevrouw Joanneke Kruijsen, u bent sinds 30 januari 2003 lid van de
Kamer. U diende in 2005 samen met mevrouw Snijder-Hazelhoff een initiatiefwetsvoorstel
in over een verbod op de handel in producten van zadelrobben en klapmutsen.
In dit kader bent u met de Kamerleden Van Velzen en Snijder-Hazelhoff naar
de ijsschotsvelden in Canada afgereisd om te protesteren tegen de zeehondenjacht.
De in 2005 op uw initiatief gehouden internationale Habitatconferentie over
de duurzame ontwikkeling van steden was een groot succes, vooral dankzij uw
enorme inzet en inspiratie. U was een zeer betrokken, deskundig en aimabel
Kamerlid. Ik eindig met de zin waarnaar u in uw maidenspeech verwees; u weet
zelf waar die zin vandaan komt. "De vlinder is ontpopt, vlieg maar op
je kleurige vleugels de zon hoopvol tegemoet." Ik wens u een zonnige
toekomst. Het ga u goed.Mijnheer Max Hermans, op 30 januari 2003 werd u lid van de Kamer.
In de Kamer lagen uw interesses op het terrein van Verkeer en Waterstaat,
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, ouderenbeleid en rampenbestrijding.Een hoogtepunt was het lidmaatschap van de Tijdelijke Commissie Infrastructuurprojecten
(TCI), die mede op uw initiatief in het leven is geroepen en die naar aanleiding van de kostenoverschrijdingen bij de Betuwelijn een parlementair
onderzoek hield naar de kostenraming van grote projecten. Aanvankelijk door
uw motie maar vooral door uw grote inzet, heeft dat onderzoek nuttige resultaten
opgeleverd voor de werkwijze van de Kamer. Veel dank daarvoor. Het ga u goed.Mijnheer Frank Heemskerk, u bent lid van de Kamer sinds 30 januari
2003. U kwam via het bankwezen de Kamer binnen en dat leverde de pakkende
krantenkop op: "Rode bankier nu in blauwe bankjes". Hoewel uw maidenspeech
in het teken stond van het frequentiebeleid, heeft u zich daarna vooral beziggehouden
met economische zaken – markt en overheid – en vooral met de volksgezondheid.
Uw belangrijkste wapenfeiten zijn de behandeling van de ingewikkelde megawetgeving
die samenhangt met de introductie van het nieuwe zorgstelsel en het toezicht
daarop.U heeft zich ontpopt tot specialist op het terrein van de marktwerking,
waarover u overigens niet juichend door het leven gaat. Ook u bent een zeer
talentvol Kamerlid dat ons helaas alweer gaat verlaten. Eén keer ben
ik ten onrechte heel boos op u geworden. Uw bijzondere reactie daarop ben
ik niet vergeten! Dat is het geheim van het Binnenhof. Het ga u goed.Mevrouw Thea Fierens, u werd op 30 januari 2003 lid van de Tweede
Kamer. Als Kamerlid en als persoon bleek u van tegenstellingen te houden:
uw belangstelling strekte zich uit van ontwikkelingssamenwerking en bijvoorbeeld
het kleurrijke Ghana tot de gemeentelijke herindeling in Midden-Limburg, en
van Afghanistan tot de gemeentelijke herindeling van de Achterhoek. De kleuren
van de ontwikkelingslanden nam en neemt u graag mee naar het Nederlandse parlement.
Kleurrijk was u immers altijd in uw optreden en kledingkeuze: een welkome
afwisseling tussen de grijze pakken van uw mannelijke collega's. Ook hield
u zich intensief bezig met de elektronische overheid en de toegankelijkheid
van overheidswebsites voor gehandicapten, evenals met de beperking van de
administratieve lasten voor de burger. Bij de behandeling van het initiatiefvoorstel
Wet dwangsom bij niet-tijdig beslissen diende u zeer vele omvangrijke, indrukwekkende
amendementen in. U zoekt naar tegenstellingen en kleuren in het leven. Het
ga u goed.Mijnheer Niesco Dubbelboer, u bent een hartstochtelijk bepleiter van democratie
in allerlei vormen. Toen u op 30 januari 2003 lid van de Tweede Kamer
werd, zei u dat u wilde werken aan het vergroten van de invloed van individuele
burgers op de politieke besluitvorming. Zo diende u samen met Farah Karimi
en Boris van der Ham het wetsvoorstel in om een raadplegend referendum over
het voorstel voor het Verdrag tot Vaststelling van een Grondwet voor Europa
mogelijk te maken. Dat hebben Nederland en Europa geweten! Ook het voorstel
om het burgerinitiatief bij de Kamer mogelijk te maken, is oorspronkelijk
van u afkomstig. Het verheugt mij zeer dat de Kamer dit voorstel heeft overgenomen.
Uw hulp bij de voorbereiding van de verdediging van het burgerinitiatief in
de Kamer heb ik zeer op prijs gesteld.U hebt ook initiatiefwetsvoorstellen ingediend over het correctief referendum,
het raadgevend referendum en de Tijdelijke referendumwet. U bent een zeer
hartelijk, spontaan persoon. U vond het Kamerlidmaatschap het uitkomen van
een jongensdroom. Behoud uw enthousiasme en uw gedrevenheid! Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Kris Douma, het lidmaatschap van deze Kamer startte voor u op
30 januari 2003. Door een motie van uw hand wordt iedere begroting voorafgegaan
door een comply or explain-brief. Daarmee heeft u het begrotingsrecht en het
budgetrecht van de Kamer een rijkere betekenis gegeven. U was woordvoerder
op de onderwerpen WTO, Europa en innovatie. Een eerlijke wereldhandel gaat
u duidelijk aan het hart, net zoals de Europese zaak. Tijdens de vijftiende
interparlementaire Eurekaconferentie in de Ridderzaal liet u als voorzitter
zien in een internationaal gezelschap uitermate diplomatiek en scherp op te
kunnen treden. U bent recht door zee. Uw inzet en betrokkenheid zullen gemist
worden. Het ga u goed.Mevrouw Marjo van Dijken, u bent lid van de Kamer sinds januari 2003.
Als echte Groningse was dat een behoorlijke overgang. Het gehandicaptenbeleid
en de geestelijke gezondheidszorg hadden uw warme belangstelling. U bent zeer
begaan met mensen die in geestelijke problemen terecht zijn gekomen. U wist
waarover u het had bij al uw onderwerpen. Uw betogen, vaak vergezeld van brede
gebaren, spreken boekdelen. Die betogen doorspekte u met voorbeelden uit het
leven van gehandicapten, vaak over hun problemen in het openbaar vervoer.
Ook de toegankelijkheid van ons eigen gebouw ging u zeer ter harte. U kon
soms fel en met enig onbegrip reageren als uw inbreng niet op voldoende steun
kon rekenen. U stak uw teleurstelling dan niet onder stoelen of banken. Kortom,
uw hart zit op de juiste plek. Het ga u goed.Mijnheer Jan Boelhouwer, u bent sinds 30 januari 2003 lid van de
Kamer. U diende onder meer een initiatiefwetsvoorstel in over wijziging van
de Gemeentewet ter invoering van de door de raad gekozen burgemeester. Daarmee
heeft u getoond gevoelige politieke thema's niet uit de weg te gaan. U bent
psycholoog. U was gedeputeerde in de provincie Noord-Brabant. In beide hoedanigheden
heeft u altijd de noden en de problemen van de individuele mens vooropgesteld.
Dat heeft u uiteraard ook als Kamerlid gedaan, bijvoorbeeld bij de behandeling
van gemeentelijke herindelingen. U bent een zeer betrokken en loyale collega.
Uw vele aardige en soms ook kritische briefjes tijdens de debatten, altijd
vriendelijk en opbouwend geschreven, heb ik altijd heel erg op prijs gesteld.
Het ga u goed.Mevrouw Margreeth Smilde, u was van juli 2002 tot nu, met een kleine onderbreking,
lid van de Kamer. U bent een bescheiden en beminnelijk mens, plezierig in
de omgang. Tegelijkertijd bent u zeer vasthoudend als u iets wilt bereiken.
Dat is bijvoorbeeld duidelijk gebleken bij de behandeling van de nieuwe Zorgverzekeringswet
vorig jaar. U maakte zich sterk voor de vrije artsenkeuze, een budget voor
patiënten- en consumentenorganisaties en voor een sterke positie voor
de verzekerden om over te stappen naar een andere verzekeringsmaatschappij.
Later heeft u zich ook zeer ingezet voor de pensionado's: Nederlanders die
in het buitenland wonen of verblijven en die dreigden niet of onvoldoende
verzekerd te zijn in de gezondheidszorg. Volgens u dien je
als Kamerlid je nieuwsgierigheid te behouden, je te blijven opwinden en je
te blijven verbazen. Ik wens u toe dat u dat ook in de toekomst zult blijven
doen. Het ga u goed.Mijnheer Wim van Fessem, vanaf juli 2002 bent u met een kleine onderbreking
Kamerlid. Behalve woordvoerder Nederlands-Antilliaanse Zaken was u woordvoerder
Justitie, woordvoerder terrorismebestrijding en vooral woordvoerder vreemdelingenbeleid.
Ook was u lid van de Commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven
en was u lid van de Nederlandse Taalunie. U had een zeer grote fascinatie
voor de Nederlandse Antillen en voor Aruba. De Statenleden uit Aruba en de
Antillen hadden bewondering voor uw duidelijke opvatting en het respect dat
u toonde voor de mening van een ander. Daarnaast bestond bij hen en bij ons
nog een andere bewondering voor u. Buiten de officiële vergaderingen
ontpopte u zich als een echte artiest. Bij het slotdiner na de Contactplanbijeenkomst
in 2004 op Curaçao gaf de heer Edwin Abath, Arubaans Statenlid, de
mooiste liederen ten gehore en speelde u de sterren van de hemel op de piano.
Ik wens u veel succes en voldoening in uw nieuwe toekomst en uw nieuwe werk.
Het ga u goed.Mijnheer Nihat Eski, met een onderbreking van enkele maanden bent u sinds
26 juli 2002 lid van deze Kamer. U houdt van discussie, maar u bent ook
een voorzichtig mens. U streeft ernaar niet te snel te oordelen en dat beïnvloedt
ook uw politieke handelen, zo heeft u zelf ooit eens gezegd. Hoewel u kalm
overkomt, kunt u ook zeer fel reageren als het om voor u gevoelige onderwerpen
gaat zoals veiligheid in het onderwijs of onderwijsachterstanden. Ook medezeggenschap
van ouders kon u zeer beroeren. Tijdens werkbezoeken in het buitenland was
u onvermoeibaar. Dit is een samenvatting van heel veel. De afgelopen maanden
moeten niet gemakkelijk voor u zijn geweest. Ik wens u in uw vervolgloopbaan
heel veel geluk toe. Het ga u goed.Mevrouw Godelieve van Heteren, in oktober 2002 werd u lid van de Kamer.
De afgelopen vier jaar hebben wij u leren kennen als een warme, bevlogen persoonlijkheid.
Iemand die naast de onderwerpen volksgezondheid en rampenbeleid zeer begaan
was met veel andere nationale en internationale ontwikkelingen. Zo was u een
van de weinigen binnen uw fractie die tegen verlenging van de Nederlandse
militaire aanwezigheid in Irak was. Als zeer actief voorzitter van de vaste
commissie voor Europese Zaken zette u zich in voor de organisatie van een
Europadag, ter reflectie op de toekomst van Europa na het referendum. Daarnaast
heeft u de contacten tussen Brussel en Den Haag op vele wijzen weten te versterken.
U heeft de vaste commissie voor Europese Zaken tijdens buitenlandse werkbezoeken
en in COSAC-verband op succesvolle wijze vertegenwoordigd. U behoorde ook
tot de actiefste leden van de vriendschapsgroep met Groot-Brittannië.
U bent een sociaal functionerende individualist. Met die eigenschappen maken
wij ons geen zorgen over uw toekomst. Het ga u goed.Mevrouw Ine Aasted Madsen-van Stiphout, u bent sinds 21 mei 2003
lid van de Kamer, nadat u dat ook al eerder bent geweest. U was in de tussenliggende
periode, in uw eigen woorden, een actief "wachtkamerlid". De ervaring
die u als directeur van een school voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen
eerder had opgedaan, hebt u mede ingebracht in uw woordvoerderschappen op
de terreinen maatschappelijk werk, zorgleerlingen, gehandicaptenzorg en jeugdgezondheidszorg.
Ook als woordvoerder personeel in de commissie Defensie heeft u zich zeer
ingezet. Geen moeite was u te veel, met als bijzonder hoogtepunt het per vliegtuig
versturen van Limburgse vlaaien aan de Limburgse Jagers, die op dat moment
in Irak werkzaam waren. Ook daaruit blijkt dat u altijd zeer betrokken bent
bij de mens achter de organisatie. Dank, het ga u goed.Mijnheer Rendert Algra, u werd lid van de Kamer op 26 juli 2002.
U was altijd een echte Fries: u stemde altijd in het Fries. Uw "tsjin"
zal ik niet gauw vergeten! Naast uw liefde voor het Fries toonde u een grote
betrokkenheid bij veiligheid en in de eerste plaats de politie. Uw ervaring
als politieagent te Amsterdam gedurende vijf jaar kwam goed van pas. Op uw
initiatief, en ook daarin toonde u veel volharding, doet de Algemene Rekenkamer
nu op verzoek van de Kamer onderzoek naar het aanschaffingsbeleid van het
KLPD naar aanleiding van het niet doorgaan van de aanschaffing van politiehelikopters.
Het ludieke element schuwde u niet, ook bij uw campagne voor voorkeurstemmen.
Men weet nooit, of kan nooit weten, hoe een koe een haas vangt, moet u hebben
gedacht. Helaas is het u niet gelukt. Het ga u goed.Mijnheer Bart van Winsen, u bent sinds 23 mei 2002 lid van de Kamer.
Uw belangstelling was vooral internationaal georiënteerd. U was onder
meer woordvoerder Europees Veiligheids- en Defensiebeleid en u vertegenwoordigde
de Kamer in de parlementaire vergaderingen van de Raad van Europa en de West
Europese Unie, de NAVO-Assemblee en de OVSE-Assemblee. Ook was u plaatsvervangend
lid van de interparlementaire Beneluxraad. Daarnaast was u verschillende malen
verkiezingswaarnemer. Ik denk echter dat uw voorzitterschap van de Parlementaire
Contactgroep Duitsland u nog wel het meest na aan het hart lag. Aan de goede
betrekkingen met Duitsland hebt u zeer veel bijgedragen.Zelf denk ik met veel plezier aan de door u geïnitieerde internationale
conferentie van de Assemblee van de West Europese Unie in Enschede een paar
jaar geleden, waar u bijna in uw eigen huis en in uw dierbare Twente gastheer
was. Het ga u goed.Mevrouw Antoinette Vietsch, u bent lid van de Kamer sinds 23 mei
2002. U hield zich in de Kamer bezig met volksgezondheid, gelijke behandeling
bij arbeid en met het bouwbeleid. U was voorts lid van de Tijdelijke Commissie
Onderzoek Zorguitgaven. Uw maidenspeech op 26 november 2002 is door mij
als volgt ingeleid: "De heer Rouvoet mag één vraag stellen,
evenals mevrouw Van Geen en mevrouw Arib. Daarna wordt het tijd voor de maidenspeech
van mevrouw Vietsch. Vele mensen in het land wachten daar al uren op."
En vervolgens voldeed u geheel aan die hoge verwachtingen. U heeft uw ervaringen
als wachtlijstbrigadier aangewend in menig debat over de zorg. U schroomde
niet misstanden, vooral door te grote bureaucratie, aan de kaak te stellen.
U was een zeer grondig en toegewijd Kamerlid en verloochende terecht nooit
uw wetenschappelijke achtergrond. Het ga u goed. Mevrouw Fenna Vergeer, als een van de medeoprichters van de SP werd u
op 23 mei 2002 in de Kamer gekozen. U bent een zeer betrokken Kamerlid,
dat zich altijd heel grondig voorbereidt. Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en vooral Integratiebeleid lagen u na aan het hart. Als een parlementaire
terriër kon u zich vastbijten in vele onderwerpen. Over de frequentie
van het gebruik van de interruptiemicrofoon verschilden wij soms van mening,
maar u nam dat altijd zeer sportief op. U was lid van de enquêtecommissie
Srebrenica en van de Tijdelijke Commissie Onderzoek Integratiebeleid. Samen
met collega's diende u een initiatiefwetsvoorstel over het toelatingsrecht
voor het bijzonder onderwijs in. Het wetsvoorstel inburgering heeft mede dankzij
u alle hoeken van deze Kamer gedurende lange tijd gezien! Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer João Varela, u bent sinds 23 mei 2002 lid van de
Kamer. Bij menig debat begon u uw inbreng met de woorden "Voorzitter,
ik zal het kort houden". U bent een van de weinige leden die zich daar
ook altijd aan hield. Als Kaapverdiaan van geboorte voelde u zich zeer betrokken
bij onderwerpen als asiel- en integratiebeleid. U bent lid geweest van de
Tijdelijke Commissie Onderzoek Integratiebeleid, de commissie-Blok. Daarin
verdedigde u standvastig een minderheidsstandpunt over migratiehuwelijken.
In 2003 diende u samen met het lid Depla een initiatiefwetsvoorstel in over
het laten vervallen van de herverzekeringsplicht voor gesloten fondsen. En
natuurlijk kennen we u als ijsdanser, parachutespringer en tennisser, waarbij
ik me veroorloof op te merken dat het laatste u het beste afging. Het ga u
goed.Mevrouw Nirmala Rambocus, onder dramatische omstandigheden bent u eind
1982 uit Suriname vertrokken en naar Nederland gekomen, waar u een nieuw leven
hebt moeten opbouwen. Uw politieke carrière hier begon toen vrijwel
meteen. Sinds 23 mei 2002 bent u lid van de Kamer. Behalve in de commissies
voor de Rijksuitgaven en voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken,
manifesteerde u zich vooral als woordvoerder arbeidsomstandigheden en arbeidstijden.
Een hoogtepunt was ongetwijfeld uw lidmaatschap van de Tijdelijke Commissie
Onderzoek Integratiebeleid.Uw optreden in debatten wordt gekenmerkt door bondigheid en een no-nonsensebenadering.
U hebt weinig met het politieke spel. Ook de Kamerorganisatie heeft u niet
onberoerd gelaten. Tijdens de behandeling van de Raming 2005 hebt u een motie
ingediend over uitbreiding van de fractieondersteuning, de bekende motie-Rambocus.
Ik kan u verzekeren dat ik alleen al vanwege die motie regelmatig aan u heb
gedacht, soms zelfs in de nachtelijke uren. Maar ik dacht ook en vooral aan
u vanwege ons beider betrokkenheid bij Suriname, waar wij vaak over spraken.
Ik heb onze contacten daarover, ook voordat u in de Kamer zat, altijd als
zeer bijzonder ervaren.Mevrouw Niny van Oerle-van der Horst, van al uw woordvoerderschappen heeft
het thema ouderenbeleid en uw voorzitterschap van de themacommissie Ouderenbeleid
terecht het meeste aandacht gekregen. Daarbij hebt u zich een toekomstgerichte
en generatiebewuste denker getoond. Het onderwerp ouderenbeleid zal mede dankzij
u nog lange tijd op de politieke agenda prijken. Een van de bevindingen uit
het rapport betrof de participatie en betrokkenheid van mensen na het 65ste
levensjaar. Met uw – ik ga nu iets zeggen wat niemand zal geloven –
72 jaar hebt u daarin als oudste lid van deze Kamer het goede voorbeeld gegeven.
Ik ben ervan overtuigd dat uw getoonde maatschappelijke betrokkenheid, uw
grote enthousiasme en uw enorme doorzettingsvermogen na dit afscheid van de
Kamer zeker niet zullen verstommen.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Erik van Lith, u bent sinds mei 2002 lid van de Kamer. In de
Kamer hebt u zich vooral beziggehouden met water en met Brabantse aangelegenheden.
Uw maidenspeech opende u als volgt: "Voorzitter. Water en lucht zijn
basismaterie voor onze aarde. Ik wil daar niet al te filosofisch over zijn,
maar als boerenzoon uit de polder van het Brabantse Geffen heb ik van jongs
af aan met deze elementen moeten werken. Ik ben er als het ware mee opgegroeid."
U zag het als uw taak om een brug te slaan tussen Brabant en Den Haag, zelfs
de kerkgang op Goede Vrijdag moest daar soms voor wijken. U wilt nu liever
verder gaan in het lokaal bestuur, wellicht als burgemeester, in een kleine
gemeente staat hier. Laten wij vandaag echter de grote gemeenten niet uitsluiten.
Het ga u goed.Mijnheer Ali Lazrak is, zoals bekend, afwezig. Ik spreek hem toe. U bent
sinds 23 mei 2002 lid van de Tweede Kamer. Sinds 4 februari 2004
vormt u daar een eenmansfractie. In de Tweede Kamer voerde u het woord over
integratiebeleid, een onderwerp dat u zeer aan het hart gaat. U kwam zo'n
dertig jaar geleden zelf als gastarbeider naar Nederland. Bij uw aantreden
hebt u gezegd dat u van plan was vooral uzelf te blijven. Wij mogen constateren
dat u dat gelukt is. Het ga u goed.Mijnheer Mat Herben, als één Kamerlid een veelbewogen politieke
periode achter de rug heeft, dan bent u dat wel. Over de dramatische gebeurtenissen
in de aanloop naar de verkiezingen van 2002 en op de avond van 6 mei
2002 is al veel gezegd en geschreven. Deze hebben uw hele politieke loopbaan
sterk bepaald. U hebt uw taak als fractievoorzitter tot drie maal toe steeds
met verve vervuld. Dat geldt ook voor uw woordvoerderschappen op de terreinen
van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken, Ontwikkelingssamenwerking, Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken en vooral, gezien uw eerdere loopbaan, Defensie. Zo heeft
u op 20 november jongstleden nog samen met uw collega Van der Staaij
een initiatiefwetsvoorstel ingediend over het opnemen in de Grondwet van een
tweederdemeerderheidsvereiste bij de goedkeuring van EU-verdragen. En –
iets heel anders – in 2003 was u de beste tijdens het Groot Dictee der
Nederlandse Taal, in de categorie prominenten. Een zeer speciale prestatie.Uw voorliefde voor vliegtuigen hebt u, als vliegtuigspotter, ook hier
kunnen uitleven. Uw betrokkenheid bij het JSF-project is zeer bekend. Zelf
heb ik met vele anderen vaak genoten van uw humor, uw relativeringsvermogen,
uw collegialiteit en uw altijd, ook vandaag weer, goede humeur. Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mijnheer Wien van den Brink, al een maand na uw aantreden in de Kamer
hield u uw maidenspeech in een debat over het ontbreken van de juiste gewasbeschermingsmiddelen
om de uienteelt in Nederland te redden. Die inbreng, waarmee u opkwam voor
de belangen van de agrarische ondernemers, heeft u steeds doorgezet in al
uw debatten. Daarbij pleitte u vaak voor de veelgebruikte term van level playing
field voor ondernemers in Europa. Ik weet dat wij op de afkorting van die
term moeten letten.Behalve in de commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit was
u woordvoerder Economische Zaken. Gelukkig heeft u uw grote gedrevenheid behouden,
ondanks uw zeer zware strijd tegen kanker sinds eind 2003. U heeft terecht
van iedereen, ook van mij, zeer veel respect en zeer veel waardering gekregen
voor uw doorzettingsvermogen en strijdlust die u toen en sindsdien, tot op
de dag van vandaag, in de Kamer getoond heeft.We zullen uw humor, uw gedrevenheid en uw warsheid van de regels en gebruiken
zeer missen. Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mijnheer Eerdmans, "Onopgemerkt blijven in dit leven, dat zou de
grootste straf zijn die mij kan overkomen", zei u ooit in een interview.
Die straf heeft u als Kamerlid niet gekregen. Uw felle en directe manier van
debatteren heeft u veel bekendheid gegeven. Het is dan ook niet voor niets
dat u vorig jaar de prijs voor de meest welsprekende politicus, de Thorbeckeprijs,
heeft gewonnen.Opgemerkt werd u ook omdat u niet-alledaagse werkbezoeken heeft afgelegd.
U liet zich een week lang vrijwillig insluiten in een gevangenis. Hogere straffen,
het tbs-stelsel, wapengeweld, de bureaucratie en het dierenwelzijn zijn onderwerpen
waar u zich als Kamerlid hard voor heeft gemaakt. Onder meer over de invoering
van minimumstraffen voor moord en doodslag diende u een initiatiefwetsvoorstel
in.Als Presidiumlid was u ook zeer actief. Ik mag daar echter verder niets
over zeggen, omdat alles in het Presidium immers altijd geheim blijft, zoals ú
weet.Het is begrijpelijk dat uw vertrek uit de Kamer voor u toch een schok
was, maar uw veerkracht zal u daar ongetwijfeld gauw overheen helpen. Het
ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mijnheer Van Aartsen, u bent lid van de Kamer sinds 23 mei 2002.
U was eerst woordvoerder Buitenlandse Zaken en vanaf mei 2003 tot maart 2006
fractievoorzitter van de VVD. Sinds 20 april 2006 bent u voorzitter van
de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken. Al deze functies in de Kamer heeft
u met grote inzet en passie vervuld. Het werd door iedereen zeer gewaardeerd
dat u zich na acht jaar ministerschap volledig inzette voor het hoogste ambt
in de Nederlandse politiek.Uw lidmaatschap van de commissie voor Buitenlandse Zaken – als oud-minister
van Buitenlandse Zaken een unicum – vervulde de andere commissieleden,
althans de meesten, met enige bescheidenheid, en allen met respect en enige
trots. Als u in de commissie aan het woord was, had u een zeer aandachtig
gehoor. In mei 2003 was de commissie u weer kwijt toen u voorzitter van de
VVD-fractie werd. In april 2006 kon de commissie u weer verwelkomen als haar
nieuwe voorzitter.Als fractievoorzitter viel u op met uw brede, welonderbouwde, langetermijnvisies.
U was niet de man van de vierkante centimeter, maar van een uitgesproken perspectief
voor ons land en voor de wereld. Als een reden voor het niet opnieuw kandidaat
stellen voor de Kamer gaf u in augustus van dit jaar aan "kennelijk niet
toe te zijn aan een terughoudende rol". Juist daarom hebben wij ook uw
inzet als Kamerlid op de achterbank en als commissievoorzitter zo enorm gewaardeerd.
Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Eric Balemans. Ik heb bij het begin van de vergadering gemeld
dat de heer Balemans tot zijn zeer grote spijt vandaag afwezig is omdat zijn
dochtertje op dit moment in Utrecht aan haar keel wordt geopereerd. Ik spreek
de heer Balemans toe.U bent lid van de Kamer sinds 1998. U hebt ooit een mooie combinatie van
uw woordvoerderschappen voor Defensie en Onderwijs gemaakt met het voorstel
om de uitstroom van Defensiepersoneel in te zetten voor de tekorten aan leraren.
Ook voor de voor- en naschoolse opvang hebt u een lans gebroken. Uiteindelijk
hebben uw collega's Van Aartsen en Bos hierover een motie ingediend die heeft
geleid tot een wet. Dat heeft u veel voldoening gegeven. U bent een aimabel,
mild gestemd mens. Ik weet niet waarvan u zo vroeg grijze, witte haren heeft
gekregen, maar u komt in ieder geval niet over als een persoon die gebukt
gaat onder grote zorgen. U bent – en dat is te horen – Limburger,
maar ook Utrechter en een halve Deen. Voor alle drie stond u pal. Het ga u
goed.Mevrouw José Smits, u bent sinds 30 januari 2003 lid van de
Kamer. Eerder was u lid van 1998 tot 2002. Daarvoor was u journalist. Uw onafhankelijke
geest hebt u hier vaak getoond. U bent niet bang om een afwijkend standpunt
in te nemen. Zo stemde u als enige van uw fractie en van de Kamer tegen een
motie over het via het overleg komen tot rookvrije werkplekken in zorginstellingen.
U was vooral actief in de commissie voor VWS, waar u zich onder andere bezighield
met de stelselherziening gezondheidszorg, de AWBZ en het gehandicaptenbeleid.
Uw grote – ook persoonlijke – betrokkenheid bij het gehandicaptenbeleid
blijkt onder meer uit het feit dat u de mede-indiener bent van een initiatiefwetsvoorstel
over het tegengaan van discriminatie op grond van een handicap in het primair
en voortgezet onderwijs. Het was voor mij een bijzondere gebeurtenis om met
u uw dochter Thiandi te ontvangen en haar als actievoerder te adviseren. Dat
hebben de leden geweten. U was voorzitter van de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Deze commissie met de vele gevoelige dossiers en
markante leden, hebt u met het nodige stuurmanschap voorgezeten. Het ga u
goed.(applaus)De voorzitter:Mevrouw Fadime Örgü, met een onderbreking van
acht maanden bent u vanaf mei 1998 lid van de Kamer. Uw ervaring opgedaan
bij de Nederlandse Moslimomroep en een stichting voor welzijnsprojecten hebt
u ingezet bij de onderwerpen waarop u zich in deze Kamer hebt geworpen, zoals
wachtlijsten jeugdzorg, onderwijsachterstanden, veiligheid in scholen, kinderopvang
en de ontwikkelingen bij de publieke en commerciële omroepen.U hebt in de omroepdebatten regelmatig de degens gekruist met uw collega's
Van Dam en Atsma. U hebt u altijd zeer stevig geweerd. U was er niet bang
voor een eigen en eigenzinnig standpunt in te nemen. Prachtig was uw recente
mondelinge vraag toen het ging over Lingo, waarbij u zei ook Ed het sprekende
paard te willen behouden. U hebt aangegeven de Kamer te willen verlaten en
kiest ervoor u op een andere manier te gaan inzetten voor de publieke zaak.
Het ga u goed.Mijnheer Aart Mosterd, u bent lid van de Kamer sinds 24 november
1998. U was onder andere lid van de vaste commissies voor Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
de commissie voor de Verzoekschriften en Burgerinitiatieven en van de Tijdelijke
Commissie Onderzoek Zorguitgaven. Van de laatste twee commissies was u voorzitter.
De procedure rondom het eerste burgerinitiatief werd met u als voorzitter
van de commissie in de Kamer besproken. Voorts maakte u deel uit van de parlementaire
enquêtecommissie Srebrenica. U hebt veel heel lastige onderwerpen behandeld.
Een kleine greep daaruit: het voortgezet en beroepsonderwijs, de AOW, Nabestaandenwet,
Algemene Bijstandswet, Pensioenwet en onlangs de Wet maatschappelijke ondersteuning.U bent kortweg te typeren als: een stille kracht, moeilijk van uw à
propos te krijgen, een man met een zeer grote dossierkennis en een meester
in het sluiten van compromissen. Harde werkers als u die ingewikkelde en ingrijpende
wetsvoorstellen behandelen, krijgen ten onrechte weinig aandacht in de media.
Een zeer collegiaal en aimabel Kamerlid verlaat de Kamer. Het ga u goed.Mijnheer Gert-Jan Oplaat, met de titel "agrarisch ondernemer van
het jaar 1994" kwam u in mei 1998 in de Kamer. U volgde in uw fractie
Piet Blauw op als landbouwwoordvoerder. Uw aanwezigheid in de Kamer is niet
onopgemerkt gebleven. De toekomst van de veehouderij in het landelijk gebied
in een groeiende Europese Unie stond centraal in uw werk. De discussies over
het mestbeleid en de diverse dierziektes waren ook markant. Met uw krachtige
inzet kwam u op voor de agrarische ondernemers, uw achterban, onder meer uit
de omgeving van Markelo en had u pittige debatten met bewindslieden en collega's.
U was een scherp debater, met veel humor.Uw liefde voor muziek en uw zangtalent zijn bijzonder. Met het Brook Duo –
wij hebben wat in huis! – treedt u veel op en zingt dan zogenaamde melkbussenrock,
après-skimuziek met een Twents accent. Eerder dit jaar liet u zich
ontvallen dat u zeker zou kiezen voor een toekomst in de muziek als u de keuze
moest maken tussen de politiek en de muziek. Wellicht horen we dus nog heel
veel van u, in een van de twee, al zal het zeer onverwachte afscheid van de
Kamer u rauw op het dak zijn gevallen. Ik wens u daarbij sterkte! Het ga u
goed!(applaus)De voorzitter:Mevrouw Farah Karimi, u bent lid van de Kamer sinds 19 mei 1998.
U was een bevlogen woordvoerder Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking,
Europese Zaken en Defensie.Naast uw drukke woordvoerderschappen vond u de tijd voor het schrijven
van twee boeken, die veel aandacht hebben getrokken, een over uw eigen bewogen
levensgeschiedenis en, onlangs, een over Afghanistan. Dat land heeft uw zeer
bijzondere belangstelling. U heeft daar veel rondgereisd en zelfs uw beoogde
opvolgster in de fractie als "buitenlandwoordvoerder" gevonden.
Die grote belangstelling geldt natuurlijk ook voor uw geboorteland Iran. Op
moedige wijze keerde u daar als Kamerlid regelmatig terug.U was een gedreven Kamerlid dat menig bewindspersoon en Kamerlid en soms
zelfs heel even de voorzitter, grijze haren heeft bezorgd. Nu verlaat u zelf
als "éminence grise" de Kamer. Zelf heb ik zeer goede herinneringen
aan onze samenwerking als buitenlandwoordvoerders in binnen- en buitenland.
U gaat uw tomeloze energie nu elders inzetten, ongetwijfeld met hetzelfde
grote idealisme. Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Siem Buijs, u bent lid van de Kamer sinds mei 1998. U was woordvoerder
Volksgezondheid, Visserij en internationale zeevaart. En u was voorzitter
van de vaste commissie voor VROM. Daarnaast was u, bent u de lijfarts/huisarts
van de Kamer. Vaak is, ook tijdens vergaderingen waar u het woord voerde of
dacht te gaan voeren, uw hulp ingeroepen omdat een Kamerbewoner uw hulp nodig
had, soms op zeer dramatische momenten. Die momenten hebben wij samen meegemaakt.
Heel, heel veel dank daarvoor.Tijdens uw maidenspeech op 2 september 1998 zei u onder meer: "Toen
ik de huisartsenpraktijk van mijn voorganger overnam, kreeg ik twee dingen
cadeau, een bloeddrukmeter en een pen. Met het eerste zou ik volgens hem veel
geld verdienen en met het tweede, de pen, het meeste geld uitgeven."
Met dit laatste, zei u, wordt vanzelfsprekend niet mijn eigen bankrekening
bedoeld, maar verzekeringsgeld.U heeft in vele debatten op de spanning tussen de kwaliteit van de zorg
en de betaalbaarheid daarvan gewezen, en steeds getracht daar een evenwicht
in aan te brengen. De bloeddruk bij u en anderen is daarbij nog wel eens in
opwaartse richting gegaan.U heeft besloten om na ruim twaalf jaar actieve politiek meer tijd te
wijden aan uw privéleven in Wissenkerke in Zeeland en aan uw vele hobby's.
Ik wens u daarbij succes en plezier. Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mevrouw Khadija Arib, het moet voor u een vreemde gewaarwording zijn om
nu, ondanks uw grote sprong omhoog op de kandidatenlijst, toch afscheid te
nemen. U bent lid van de Kamer sinds 19 mei 1998. U heeft vele mondelinge
vragenuren gevuld en vele schriftelijke vragen gesteld. U heeft zich vooral
beziggehouden met een groot aantal volksgezondheidsonderwerpen. Ik noem er
een paar: ziekenhuiszorg, huisartsenzorg, geneesmiddelenbeleid en het preventiebeleid. Uw hart ligt vooral bij de situatie van baby's, zowel voor
als na de geboorte, getuige uw vele vragen over onder andere perinatale en
prenatale screening en over de hielprik. Voorts bent u een pleitbezorgster
voor een goede medische zorg voor asielzoekers en illegalen en voor bestrijding
van kindermishandeling. Bijzonder is dat u drie initiatiefvoorstellen heeft
ingediend, waaronder dat over de instelling van een kinderombudsman. Uw gepassioneerde
en temperamentvolle betogen zullen zeker gemist worden, maar, durf ik te zeggen,
wellicht, met een neutrale streep onder "wellicht", zult u hier
binnenkort weer gehoord worden. Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Henk de Haan, ik zag u vanochtend midden op de tramrails staan
praten met collega Waalkens terwijl van twee kanten trams aankwamen. Daaraan
dacht ik toen ik de heer Buijs toesprak, maar gelukkig zit u nu hier.U bent lid van de Kamer sinds 3 december 1996. Tot 20 april
2006 was u voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken en sindsdien
voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken.Met uw vertrek daalt het professorale deel van de Kamer bijna tot een
nulpunt. Als Kamerlid was u ook altijd een beetje professor. En niet alleen
binnenskamers. U nam bijvoorbeeld tijdens een werkbezoek aan Iran de gelegenheid
te baat de leden van het Iraanse parlement de beginselen van een markteconomie
grondig bij te brengen, om na een monoloog van drie kwartier enthousiast vast
te stellen dat bijeenkomsten als deze recht doen aan het belang van de bilaterale
dialoog. En een Keniaanse delegatie noemde u eens een "Keynesiaanse"
delegatie! Uw inbreng in debatten was altijd to the point en helder en u stond
open voor argumenten van anderen, ook van de oppositie.Zelf heb ik zeer goede herinneringen aan de vele malen dat wij samen buitenlandse
delegaties ontvingen en aan de vele ambassadeurslunches waarbij u aanwezig
was. Dank daarvoor.Behalve als emeritus hoogleraar zult u nu ook als emeritus Kamerlid door
het leven gaan. Dat dit een rustend en louter pijprokend bestaan gaat betekenen,
lijkt mij evenwel onwaarschijnlijk. Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mevrouw Ursie Lambrechts, met een korte onderbreking bent u sinds 1994
lid. U had woordvoerderschappen op zeer vele terreinen: Onderwijs, Jeugdzorg,
Asiel- en Integratiebeleid en zelfs nog even Defensie. Het hoofdaccent lag
altijd op Onderwijs. U heeft aan de invoering van veel grote onderwijsvernieuwingen
bijgedragen, zoals de afschaffing van de basisvorming en de invoering van
de tweede fase havo/vwo en het studiehuis. U heeft 166 moties ingediend, 160
Kamervragen gesteld en in totaal 146 amendementen ingediend.Uw internationale oriëntatie blijkt uit uw inzet voor het openstellen
van het internationaal baccalaureaat voor Nederlandse leerlingen. Ook was
u als mijn opvolger een enthousiast voorzitter van de Contactgroep Verenigd
Koninkrijk. Sir Peter kwam hier graag naartoe!Helaas kunt u bij de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel over het
toelatingsrecht tot het bijzonder onderwijs niet meer persoonlijk aanwezig
zijn. Maar met uw zeer grote dossierkennis en uw politieke strijdbaarheid
zal uw interesse in de vele onderwerpen niet afnemen als u geen Kamerlid meer
bent. Als ik bij u eindig met "het ga je goed" ben ik voor één
keer ook een echte Brabander zoals u. Het ga je goed!(applaus)De voorzitter:Mijnheer Pieter Hofstra, u bent lid van de Kamer sinds 8 september
1994. U was woordvoerder op veel terreinen: EZ, Financiën en VROM. Maar
u bent vooral bekend geworden als prominent woordvoerder Verkeer en Waterstaat.
Ook was u onder meer lid van het Presidium en de Bouwbegeleidingscommissie.
U was een doortastend voorzitter van de commissie EZ.Als echte noorderling houdt u van het doen van robuuste uitspraken. U
weet wat er bij de kiezers leeft. U bent joviaal en goedlachs, maar tegelijkertijd
een kritisch Kamerlid dat menig bewindspersoon het vuur na aan de schenen
heeft gelegd.U bent een gezellig mens en als noorderling ook een Bourgondiër.
Zelfspot is u niet vreemd. Zo zei u dat u bij een moeilijk onderwerp op eieren
moest lopen, maar dat het dan niet goed zou aflopen voor die eieren. Vele
nog niet bestaande infrastructuurwerken zijn al naar u genoemd, zoals de Hofstrabrug.
Ik dank u voor alles wat u in het Presidium en elders voor de Kamer heeft
gedaan. U gaat nu nog vaker van het hoge Noorden naar het verre Zuiden, in
de wetenschap dat u in twaalf hectische Kamerjaren heel veel heeft bereikt.
Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mevrouw Bibi de Vries, op 17 mei 1994 kwam u in de Kamer, toen als
jongste van de VVD-fractie. Een wapenfeit uit die eerste jaren is dat u de
vermogensbelasting met een duizendste procent wist te verlagen. Dit onder
het motto "alle kleine beetjes helpen". En al vrij snel wist u te
bereiken dat de regering de SER niet meer verplicht hoefde te raadplegen.
De sociale zekerheid is een terrein waarin u later in uw Kamerloopbaan steeds
actiever werd. U staat bekend als een harde werker, die geen blad voor de
mond neemt.Als voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven heeft u zich opgeworpen
als ambassadrice van het VBTB-gedachtegoed en zich sterk gemaakt voor versterking
van de controlerende taak van de Kamer. Voor de Algemene Rekenkamer en haar
president was u een stevige, maar gerespecteerde counterpart. Ook zij zullen
u zeer missen.Tijdens uw twaalfjarige Kamerlidmaatschap heeft u tal van onderwerpen
behandeld, variërend van oneerlijke concurrentie tussen rijschoolhouders
tot en met een initiatiefwet over fiscale facilitering van banksparen. Een
bijzondere en indrukwekende ervaring deed u op als vice-voorzitter van de
enquêtecommissie Srebrenica.Als vicevoorzitter van uw fractie had u een boeiende maar ook lastige
tijd. U heeft die periode zojuist vastgelegd in een boek. U gaat nu "fris
en fruitig het bedrijfsleven in", zoals u zelf stelde in een interview.
Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mevrouw Saskia Noorman-den Uyl, u bent Kamerlid vanaf 17 mei 1994.
U heeft heel veel aan wetgeving, vooral op het terrein van sociale zekerheid,
gedaan. U was een zeer goede voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. U heeft een natuurlijk gezag, dat goed van pas
is gekomen tijdens moeilijke vergaderingen. U bent bevlogen, gedreven en authentiek.
Dat u zo uw eigen authenticiteit en stijl heeft zonder ooit uw achtergrond
te verbergen, heb ik altijd zeer bewonderd, en ik ben niet de enige. Uw hart
lag bij sociale zekerheid en armoedebestrijding. Ook heeft u een grote bijdrage
geleverd aan de ingrijpende wijziging van de uitvoeringsstructuur van de sociale
zekerheid en de arbeidsbemiddeling (SUWI). Maar u hield zich niet alleen met
uw controletaak bezig. U diende regelmatig initiatiefwetsvoorstellen in indien
u vond dat de regering tekortschoot. Uw laatste initiatiefvoorstel heeft u
nog deze week in de Eerste Kamer verdedigd. U was ook voorzitter van de Kunstcommissie
en lid van de Bouwbegeleidingscommissie van de Tweede Kamer. U zei: "Het
Kamercomplex is het gebouw van de volksvertegenwoordiging, het hart van de
democratie, waar geschiedenis, heden en toekomst bij elkaar komen. Cultuur
is een van de belangrijkste dragers van de identiteit van een samenleving.
Dat moet in de inrichting van ons gebouw zichtbaar worden." Ik dank u
zeer voor al uw activiteiten ook op dit gebied.U behoorde in de debatten tot mijn "moeilijke, maar zeer dierbare
klanten". Daarnaast was u zelf een fantastische voorzitter, maar dat
beïnvloedde op dit gebied uzelf als woordvoerder nooit. Ik wens u veel
succes in datgene wat u na uw Kamerlidmaatschap gaat doen. Het ga u goed!(applaus)De voorzitter:Mijnheer Boris Dittrich, toen u afgelopen zomer uw vertrek aankondigde,
zei u trots te zijn op uw bijdrage aan de wetgeving. Terecht, want u heeft
maar liefst vier initiatiefwetten op uw naam staan sinds u de Kamer in 1994
binnenkwam. Vanaf het begin was u als oud-rechter een prominent justitiewoordvoerder.U was onder meer lid van de Tijdelijke Commissie Evaluatie Opsporingsmethoden,
maar ook cultuurwoordvoerder en natuurlijk fractievoorzitter. U kwam op voor
de belangen van uw geliefde Amsterdam en sprong ook altijd in de bres voor
de rechten van homoseksuelen. U komt op voor mensen die in grote problemen
verkeren, zoals gedetineerden in Nederland en in het buitenland. U wist de
publiciteit altijd goed te vinden en omgekeerd; niet met de waan van de dag,
maar met uw inhoudelijke werk dat u op toegankelijke wijze verwoordde. Ik
heb u zeer bewonderd toen u de dag na uw ingrijpende beslissing om af te treden
als fractievoorzitter, na een moeilijke periode meteen weer de volgende dag
het handwerk als justitiewoordvoerder oppakte. U bent voornemens, uw carrière
internationaal voort te zetten. Wij wensen u daarbij veel succes. Het ga u
goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Bert Bakker, het is voor u een moeilijke en onverwachte gebeurtenis
om nu afscheid te moeten nemen. U bent met uw lidmaatschap vanaf 17 mei
1994 een van de routiniers uit de Kamer. U staat bekend als een woordvoerder
die van vele markten thuis is: van zorgstelsel tot publieke omroep, van financiën
tot militaire uitzending. Uw woordvoerderschap in het kader van de uitzending
naar Irak heeft u zelfs de eretitel Al-Bakker opgeleverd! In de vaste commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid hield u zich vooral bezig met de sociale
zekerheid.Belangrijk was uw voorzitterschap van de parlementaire enquêtecommissie
Srebrenica. Dat was geen gemakkelijke opgave. Deze parlementaire enquêtecommissie
en de Tijdelijke Commissie Besluitvorming Uitzendingen, eveneens onder uw
voorzitterschap, hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het op een zinvolle
wijze omgaan met de verschrikkelijke gebeurtenissen rond de val van Srebrenica
in 1995. Nog steeds wordt het in dit kader onder uw leiding herziene toetsingskader
voor Nederlandse deelname aan vredesoperaties gehanteerd. De vraag die steevast
aan de orde komt: is deze uitzendingsbrief van de regering wel "Bakker-proof"?
Ik heb groot respect voor uw reactie eergisteren nadat de Kiesraad had bekendgemaakt
dat u toch niet was gekozen. Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mevrouw Ella Kalsbeek, sinds 14 september 1989 bent u lid van de
Kamer met een onderbreking in verband met het staatssecretariaat van Justitie,
waarna u weer met volle inzet het Kamerlidmaatschap op u heeft genomen. U
bent een voorvechtster voor een goed functionerende jeugdzorg en u bent ook
buiten de Kamer zeer actief op dat terrein. Als Kamerlid heeft u zich op vele
terreinen verdienstelijk gemaakt. Zo was u voorzitter van de evaluatiecommissie
opsporingsmethoden, die met haar rapport veel commotie teweeg heeft gebracht.
U voerde het woord over Sociale Zaken, Justitie, Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, en was voorzitter van de commissie voor het Onderzoek van de geloofsbrieven,
waarin u ook vandaag en de dagen daarvoor weer zeer actief was. U was ook
lid van de commissie voor de Verzoekschriften en voorzitter van de commissie
Integratiebeleid. U kunt fel en vooral ook snel debatteren en laat een punt
niet snel lopen. Maar u staat er ook altijd voor open, zich door anderen te
laten overtuigen.Ik heb u voor het eerst meegemaakt toen u als fractiemedewerker in 1986
Harry van den Bergh, Jan Schaefer en mij bijstond bij het opstellen en verdedigen
van het wetsvoorstel over het pensioen van de weduwe Rost van Tonningen. Eigenlijk
vind ik u sinds die eerste kennismaking helemaal niet veranderd! U bent en
blijft een prettige, zeer deskundige collega! Het ga u goed.(applaus)De voorzitter:Mijnheer Klaas de Vries, vandaag nemen wij niet voor de eerste maal van
u afscheid in de Kamer. U was lid van de Kamer van 28 mei 1973 tot 1 september
1988. Sinds 23 mei 2002 bent u weer in ons midden. U oogst daarbij terecht
veel bewondering, na uw ministerschap en jarenlange andere belangrijke maatschappelijke
functies, voor uw inzet als Kamerlid, in het bijzonder voor het asielbeleid
en de belangen van asielzoekers. Luis in de pels van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie is misschien voor u wel een geuzennaam. U staat bekend als een
felle en vasthoudende debater. Uw prachtige volzinnen verbloemen nooit de
scherpte die u in het debat brengt. Behalve als woordvoerder
asielbeleid was u onder meer actief op het gebied van de kansspelen en Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken. Naast uw grote staat van dienst als woordvoerder op die
terreinen heeft u de Kamer een grote dienst bewezen als voorzitter van de
Commissie voor de Vernieuwing van de Wet op de Parlementaire Enquête.
Een wetsvoorstel waarin u ook uw vroegere ervaringen als voorzitter van de
enquêtecommissie Bouwsubsidie hebt kunnen verwerken. Na meer dan dertig
jaar te zijn betrokken bij de huidige, meer dan 150 jaar oude Wet op de parlementaire
enquête, bent u er onlangs – samen met een aantal collega's –
in geslaagd de Kamer unaniem te doen instemmen met een initiatiefwetsvoorstel
dat voorziet in een nieuwe Wet op de parlementaire enquête.Ik ben u de afgelopen jaren zeer dankbaar geweest voor uw steun aan jonge
Kamerleden – niet alleen in uw eigen fractie – en uw kwantitatieve,
maar vooral kwalitatieve bijdrage aan ons collectief geheugen. Uw internetdagboek
las ik – met duizenden anderen – zoals u weet altijd met zeer
veel plezier. Het is prachtig proza, dat het verdient tot een boek over de
afgelopen periode te worden omgewerkt. Al roep ik hiermee mijn eigen concurrentie
op! Het is bijzonder nu samen met u te vertrekken. Samen met u draag ik ons
geheugen en onze ervaring over aan collega Van der Vlies, die wij misschien
wat eenzaam achterlaten. Klaas, het was goed je de afgelopen jaren weer in
ons midden te hebben.(applaus)De voorzitter:Het is mij ten slotte een groot genoegen dat ik de Kamer kan mededelen
dat het Hare Majesteit de Koningin heeft behaagd om de leden Dittrich, Noorman-den
Uyl, Hofstra, De Haan, Mosterd, Van Oerle-van der Horst en Van Winsen te benoemen
tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Mag ik deze leden verzoeken naar
voren te komen, zich voor het spreekgestoelte op te stellen, zodat ik hun
de versierselen kan opspelden die behoren bij deze benoeming. Ik verzoek de
leden mij toe te staan om zonder te schorsen daartoe tijdens de vergadering
enige tijd mijn stoel te verlaten.(De bij de onderscheiding behorende versierselen worden door de voorzitter
opgespeld.)(applaus)De voorzitter:Graag wil ik de leden Dittrich, Noorman-den Uyl, Hofstra, De Haan, Mosterd,
Van Oerle-van der Horst en Van Winsen ook vanaf deze plaats van harte feliciteren
met hun koninklijke onderscheiding. Dat geldt ook voor mevrouw Bibi de Vries.
Op haar verzoek zijn aan haar gisteren in kleinere kring door de burgemeester
van Den Haag dezelfde versierselen uitgereikt. Ik mocht daar samen met een
aantal collega's namens u allen bij aanwezig zijn.Het woord is nu aan het in anciënniteit oudste vertrekkende lid,
de heer Klaas de Vries, die daarom heeft gevraagd.De heer Klaas de Vries:Mijnheer de voorzitter en geachte medeleden. Als op een na oudstgediende
onder de vertrekkende leden – u, voorzitter, bent baas boven baas –
mag ik vanuit deze groep een kort woord spreken; dus vanuit deze groep en
niet namens deze groep, want daarvoor was geen afstemming mogelijk. Wel wil
ik u namens eenieder – dat doe ik blindelings – danken voor uw
vriendelijke woorden. Wij hebben het zeer op prijs gesteld dat u voor ieder
van ons een woord had.Veel zittende leden keren morgen niet terug in de Kamer. Daar zijn verschillende
redenen voor. Soms was het hun eigen keus, soms was het de beslissing van
een ander, maar in de meeste gevallen waren het de kiezers, die op 22 november
bij het bepalen van hun politieke voorkeur de vervulling van een persoonlijke
ambitie om als lid van de Tweede Kamer werkzaam te blijven, niet mogelijk
maakten. Vaak wordt gezegd en herhaald dat de kiezer altijd gelijk heeft.
Wie daar in een lucide of zwak moment wel eens aan twijfelt, weet in ieder
geval wel heel zeker dat alle kiezers bij elkaar nu eenmaal beslissen. Dat
is een groot goed. Vorige week heeft The Economist een analyse gepubliceerd
van de kwaliteit van democratieën. Nederland staat in de beoordeling
op de derde plaats, achter Zweden en IJsland maar – dat is het warme
nieuws – wel boven de rest. Dit onderzoek van The Economist is door
onze media helaas in bescheiden mate onder de aandacht van het grote publiek
gebracht. Kennelijk wilde men de bevolking niet in verwarring brengen, maar
het is een feit: als wij nog 0,23 punt beter worden, staan wij democratisch
bovenaan, althans bij The Economist. Dat moet dus een peulenschil zijn voor
elke volgende minister voor staatkundige en bestuurlijke vernieuwing, als
hij tenminste net zo ijverig is als zijn voorgangers.Geachte medeleden, wie hier heeft mogen werken weet dat het een bijzonder
voorrecht is om volksvertegenwoordiger te mogen zijn. Het is niet zomaar een
baan. Je voelt elk moment een haast persoonlijke verantwoordelijkheid voor
de gang van zaken in ons land en soms ver daarbuiten. En jij moet daar een
oordeel over geven. Vind ik iets goed, of niet? Moet er iets in wetgeving
of beleid veranderen, of niet? Zenden wij soldaten uit, of niet? Besteden
wij het belastinggeld beter hieraan, of aan iets anders?Het is ook een moeilijk en ingewikkeld ambt. Een volksvertegenwoordiger
moet over zeer ingewikkelde vraagstukken een oordeel geven en daarover met
deskundigen op hoog niveau kunnen praten. Hij moet bovendien elk vraagstuk
in verband zien met andere vraagstukken, en daarbij moeilijke afwegingen maken.
Tegelijkertijd moet hij over alles met de burgers van het land in de meest
begrijpelijke taal kunnen spreken, want telkens weer over je werk verantwoording
afleggen aan de burgers, dat is het hart van de democratie.Het is ook een zware functie, zonder begrenzing van werkuren. Je bent
volksvertegenwoordiger, altijd en overal. Als jij niet opstaat en je mening
geeft, doet misschien niemand het. En elke dag is de vraag opnieuw, niet of
je bereikt hebt wat je wilde, maar of je alles gegeven hebt om het te bereiken.En het is natuurlijk een prachtig ambt. Elke dag weer de barricaden op.
Kijken of je medestanders hebt of tegenstanders, of je het met anderen eens
kunt worden of niet of niet helemaal, of je iets tot stand kunt brengen of
kunt tegenhouden. Of je emotioneel kunt zijn, zonder je hoofd te verliezen.
En of je je hoofd er wel bij kunt houden, als je er niet met je hart bij bent.
Kamerleden doen hun werk in het licht van de schijnwerpers. Maar het Kamerpersoneel
en de fractiemedewerkers, die hun werk ondersteunen en vaak ook zowel inhoudelijk
als facilitair mogelijk maken, staan maar zelden in het zonnetje.
Zij verrichten allen hun werk als vanzelfsprekend, voor links, rechts en centrum.
Zij doen dat ongeacht of een Kamerlid meer aandacht heeft voor de wereld dan
voor zijn werkomgeving. Ik wil daarom graag – dit keer namens allen
die vertrekken – met grote nadruk het volgende uitspreken: dames en
heren, medewerkers van de Kamer, medewerkers van de fracties, onze bijzondere
en hartelijke dank en waardering gaat vandaag naar u uit!(applaus)De heer Klaas de Vries:Aan het adres van de geachte collega's die morgen met nieuwe collega's
het werk van de Tweede Kamer zullen voortzetten – vandaag vormen zij
slechts een betrekkelijk kleine meerderheid in ons midden – past ook
een woord van oprechte dank. Het valt niet altijd mee om de persoonlijke verhoudingen
goed te houden in een omgeving waar mensen voortdurend strijd voeren over
verschillende inzichten, belangen en idealen. Toch slagen wij daar meestal
wel in. Dat komt door het besef dat wie de democratie hoog heeft, opvattingen
van anderen zorgvuldig en met respect behoort te behandelen. Je krijgt immers
alleen respect als je het zelf opbrengt.Waarde medeleden, wij wensen u en uw nieuwe collega's de komende jaren
vanuit de grond van ons hart tomeloze energie, rusteloze ijver, vruchtbare
arbeid maar ook eindeloze vergaderingen en buitengewoon moeilijke keuzes toe.
Dit alles in het belang van ons goede land en al zijn burgers. Het ga u goed.De voorzitter:Ik dank de heer Klaas de Vries hartelijk voor zijn mooie en indrukwekkende
woorden.Ik geef het woord aan de eerste ondervoorzitter, de heer Jan ten Hoopen,
omdat hij dat heeft gevraagd.De heer Ten Hoopen:Geachte voorzitter, beste Frans. Op 28 mei 2002 schreef u parlementaire
geschiedenis. Nooit eerder was een Kamervoorzitter namelijk gekozen op basis
van vrije verkiezingen. Nooit eerder was er een open kandidaatstelling waaruit
de 150 leden hun eigen keuze konden maken. En nooit eerder was er naast de
officiële kandidaat van een fractie nog een tweede keuze uit diezelfde
fractie te maken. Niemand, behalve uzelf misschien, geloofde aanvankelijk
dat dit kon lukken. U deed het echter wel. De Kamer had er zelfs maar één
ronde voor nodig om u tot haar Voorzitter te kiezen. Nog geen jaar later deed
u het opnieuw. Toen was u wel dé kandidaat van uw eigen fractie. Ook
toen was u bepaald niet de enige die het ambt ambieerde. De Kamer koos opnieuw
vol overtuiging voor u. Ik denk – en wij denken allemaal – dat
de tijd van voor de verkiezing van voorzitter Weisglas niet meer terug zal
keren. Ook volgende week zal blijken dat de Kamervoorzitter niet meer in de
bekende achterkamers wordt aangewezen. Ik zal niet zeggen dat dit de belangrijkste
vernieuwing is die u in de Kamer wist te realiseren, maar het is er wel een
die er zijn mag.De vrije verkiezing van de Voorzitter geeft hem of haar een bijzondere
en stevige positie. U wordt wel eens verweten dat u te veel de voorzitter
van de oppositie bent. Dat zogenoemde verwijt heeft u juist altijd als een
compliment opgevat. De Voorzitter is er volgens u bij uitstek om erop toe
te zien dat de controlerende taak van de Kamer goed tot zijn recht komt. In
uw visie ligt het in de aard der dingen dat de oppositie die taak doorgaans
met meer verve en enthousiasme uitvoert dan de regeringspartijen. U beschouwde
zichzelf als de verpersoonlijking van de controlerende taak van de Kamer.
En doordat u door vrije verkiezingen op de voorzittersstoel terecht bent gekomen,
kon u die taak ook met gezag uitoefenen. Ook als u wel eens onder vuur lag
van een enkele fractie.Ik heb als lid van het Presidium mogen ervaren dat u zich die kritiek
wel aantrok, maar die bracht u eigenlijk nooit van uw stuk. Zo hebt u de door
velen in deze Kamer niet erg gewaardeerde 30-ledenregel geïntroduceerd
en met kracht verdedigd. Ook is onder uw leiding het vragenuur steeds losser,
wat spontaner en steeds levendiger geworden. Vroeger was het ondenkbaar dat
leden elkaar bevroegen en werd het vraag- en antwoordspel strak gereguleerd.
Daardoor was het ook aantrekkelijker om u te zien voorzitten voor de ruim
honderdduizend kijkers die elke dinsdag naar de tv kijken.Toch hoor je wel eens de opmerking dat onder het huidige voorzitterschap
te weinig vernieuwing tot stand zou zijn gebracht. Als het verwijt al terecht
is – ik denk namelijk van niet – raakt dit ons allemaal. Een Voorzitter
is, als het gaat om verandering van formele procedures en processen, nu eenmaal
nét zo sterk als de Kamer, het Presidium en de Commissie voor de Werkwijze
toelaten.In de dagelijkse gang van zaken kun je vanuit de voorzittersstoel, zonder
de formele regels te veranderen, wel veel bijdragen aan verlevendiging van
het debat. Dat deed u ook, op allerlei momenten. Leden kregen de gelegenheid
om elkaar via de interruptiemicrofoon te bevragen. Vroeger was dat gewoon
een doodzonde. Zo is er meer gelegenheid gekomen om met elkaar in debat te
gaan. Daardoor neemt, onder uw leiding, de scherpte van het debat toe. Tegelijkertijd
waakte u er natuurlijk voor dat de minister of staatssecretaris vervolgens
rustig kon toekijken.Ook de onderzoeksfunctie van de Kamer heeft in uw voorzittersperiode aan
kracht gewonnen. Wij doen meer onderzoek dan wij ooit hebben gedaan.Mijnheer de voorzitter, ik geloof niet dat ik u beledig als ik zeg dat
enige ijdelheid u niet vreemd is. Sterker, u bevestigt dat altijd zelf als
eerste. Al die fraaie foto's van de groten der aarde met u ernaast –
of zij naast u? – op uw werkkamer getuigen hiervan. Mij is verteld dat
het nog maar de helft van de collectie is.Dit brengt mij op de tweede taak van de Voorzitter: de representatie naar
buiten. Ook die taak weet u met verve te vervullen. Wij kregen niet de indruk
dat u dat als een loden last hebt ervaren. Is het waar dat u thuis een verjaardagskalender
hebt met daarop alle nationale feestdagen van alle landen die een ambassade
of consulaat in Nederland hebben? Is dat zo?De voorzitter:Ja.De heer Ten Hoopen:Kijk aan! Ook bij Stan Huygens met zijn overbekende journaal in De Telegraaf
bent u altijd een graag geziene gast geweest.Het Nederlandse parlement heeft in u altijd een uitstekende vertegenwoordiger
en pleitbezorger van onze parlementaire democratie mogen ervaren. Het weekboek
van de Voorzitter, een vernieuwing die u als persoon kenmerkt, getuigt daar
ook van. Door uw achtergrond als diplomaat wist u immers al heel vroeg wat
het betekende om Nederland te vertegenwoordigen. Dat u als
diplomaat dicht tegen de politiek aan zat als secretaris van de toenmalige
minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Jan de Koning, maakte voor u de overstap
naar de Tweede Kamer bijna voor de hand liggend. Het was ook minister Jan
de Koning die u op het idee bracht om u kandidaat te stellen voor de Tweede
Kamer. U knikt, dus ik heb dat goed gevonden.Uit de vuistdikke map van het documentatiecentrum blijkt dat die entree
in de nationale politiek aanvankelijk probleemloos verliep, maar bij de verkiezingen
in september 1989 was het ongemeen spannend voor u. U stond namelijk niet
in alle kieskringen op de lijst. Uw partij had een lijst samengesteld die
per kieskring sterk verschilde. Dat deed u bijna de das om. U dreigde ingehaald
te worden door kandidaten die veel lager op de lijst stonden, maar wel in
alle kieskringen. Na veel gereken en dankzij de medewerking van zo'n twintig
VVD-kandidaten, die allen moesten bedanken, kwam het uiteindelijk met Frans,
onze voorzitter, toch goed. Het was de eerste keer dat u met applaus in de
Kamer werd ontvangen. En gelukkig behoefden de vroege luisteraars van Radio
1 uw opgewekte "ook een goede dag aan de luisteraars toegewenst"
niet te missen.De voorzitter van de Kamer heeft nog een derde, bepaald niet onbelangrijke
taak: het toezicht op de ambtelijke werkorganisatie. U toonde voor het wel
en wee van de Kamermedewerkers altijd veel belangstelling; de heer De Vries
memoreerde dat ook al. U was niet de eerste voorzitter die het wekelijkse
werkoverleg met de Griffier en de twee directeuren introduceerde. U was wél
de eerste die dat overleg week in week uit, jaar in jaar uit, heeft volgehouden.
Dat gaf u een goed beeld van wat er in de organisatie speelde, zodat u daarvoor
ook in het Presidium de verantwoording kon dragen.Voorzitter. U hebt altijd en overal gezegd dat het voorzitterschap van
de Tweede Kamer het mooiste ambt is dat een politicus kan bereiken. Dat riep
u niet alleen, dat straalde u ook helemaal uit. U heeft er zichtbaar van genoten
en u heeft het ambt vervuld met passie maar ook met heel veel toewijding;
zelfs onder omstandigheden die dat niet eenvoudig maakten. Bijvoorbeeld –
u memoreerde dat zelf al – toen het noodzakelijk was om u enkele maanden
zware persoonsbeveiliging te geven. In die periode leed u nog wel het meest
onder de beperkingen die deze maatregel betekende voor onze open en toegankelijke
parlementaire democratie.Uw periode van het voorzitterschap kende een ongekende afwisseling van
hoogte- en dieptepunten en verrassende ontwikkelingen; aan het begin van de
vergadering hebt u dat gememoreerd. De komst van een compleet nieuwe fractie
met maar liefst 26 zetels was zo'n grote verrassing. Om zo'n grote groep nieuwkomers
zich thuis te laten voelen in de Tweede Kamer, ze er wegwijs te maken, vraagt
heel veel van de voorzitter. Het overlijden van drie leden van het Koninklijk
Huis in uw voorzittersperiode was ook voor u een heel trieste gebeurtenis.
Maar er was ook vreugde, zoals het 25-jarig ambtsjubileum van de Koningin.
Of de officiële opening van een belangrijke uitbreiding van de Tweede
Kamer in het Logement van de Heeren van Amsterdam. Toevallig of niet de plek
waar u uw werkzame leven begon.Mijnheer de voorzitter, beste Frans! Ik rond af. Namens de Kamer wil ik
je hartelijk bedanken voor je inzet als voorzitter, als eerste ondervoorzitter,
als "gewoon" lid van het Presidium, maar ook als buitenlandwoordvoerder
voor de fractie van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. Je hebt ruim
24 jaar lang in al die functies een belangrijke bijdrage geleverd aan het
goed functioneren van ons parlement.Sinds de Tweede Wereldoorlog worden in opdracht van de Kamer de voorzitters
geschilderd. En sinds augustus van dit jaar zijn die schilderijen in een fraaie
opstelling bijeengebracht in de Rooksalon, samen met geschilderde portretten
van illustere voorgangers, die we op dit moment in bruikleen hebben. Ook van
jou is een schilderij gemaakt. De Haagse portretschilder Rudolf Kortenhorst,
inderdaad de kleinzoon van, heeft die opdracht uitgevoerd. Mag ik je uitnodigen
even de voorzittersstoel te verlaten om het schilderij zelf te onthullen?
En mag ik de Voorzitter ten slotte verzoeken om een foto van het schilderij
in de Handelingen op te nemen? Frans, het was een waar genoegen om je als
Voorzitter te ervaren en het ga ook jou goed!(applaus)De voorzitter:Als de Kamer het mij toestaat om op de uitnodiging van de eerste ondervoorzitter
in te gaan, dan verlaat ik even de voorzittersstoel.(De Voorzitter onthult met assistentie van de eerste ondervoorzitter het
schilderij.)De voorzitter:Ik geef het woord aan de minister-president, die daarom heeft gevraagd.Minister Balkenende:Voorzitter. Onder uw voorzitterschap heb ik de afgelopen vierenhalf jaar
talloze keren met de Kamer mogen debatteren. Vele uren hebben wij samen in
deze vergaderzaal doorgebracht. Ik heb het genoegen gehad u intensief van
nabij aan het werk te zien. Niet alleen hier, maar ook bij ontvangsten, evenementen
en herdenkingen. Onze contacten gaan verder terug dan uw periode als Kamervoorzitter.
Zo herinner ik mij bijvoorbeeld nog onze gezamenlijke wandeling in Hyde Park,
toen wij beiden lid waren van de meermalen genoemde contactgroep van Britse
en Nederlandse parlementariërs. Wij vergaderden toen inderdaad onder
leiding van Sir Peter Temple-Morris. Ik zie mevrouw Lambrechts
zeer intensief knikken. Dat kan ik mij goed voorstellen, want zij moest altijd
naast Sir Peter zitten. Zelf stelde hij daar trouwens ook veel prijs op. Mevrouw
Lambrechts kleurt ervan, zie ik. Kuierend onder de bomen konden wij niet vermoeden
wat de toekomst voor ons in petto zou hebben.Als ervaren Weisglaswatcher – want dat ben ik – stel ik het
zeer op prijs om aanwezig te zijn bij uw afscheid en ook iets tot u te mogen
zeggen. U was de eerste gekozen Voorzitter van de Tweede Kamer na een open
verkiezing met kandidaten. U was ook de eerste herkozen Voorzitter. Alleen
al daarom hebt u een bijzondere plaats in onze parlementaire geschiedenis.
Daarnaast was u ook nog eens het op een na langst zittende lid van deze Kamer
in de oude samenstelling. Met bijna 25 jaar parlementaire ervaring, lange
tijd als woordvoerder buitenland van uw fractie.De mooiste baan van Nederland, zo noemde u het voorzitterschap van de
Tweede Kamer. Het was een functie waarin u uw hele hart legde. U was meer
dan alleen een technisch voorzitter. U was een bevlogen ambassadeur van onze
parlementaire democratie. Een ambassadeur die het oog van de camera graag
trotseerde voor het goede doel. U begrijpt wat ik bedoel.De voorzitter:Het woord is aan de minister-president.Minister Balkenende:Het moet u plezier doen dat Nederland op de index van de democratie, zoals
de heer Klaas de Vries net al zei, die het blad The Economist onlangs publiceerde,
bij de beste drie van de wereld staat.In een tijd waarin democratische instituties steeds kritischer worden
bekeken en bejegend, stond u onwankelbaar op de bres voor de Kamer. Als een
leeuw verdedigde u haar positie als anderen haar te na kwamen. Wie aan de
Kamer kwam, kwam aan u. Ik heb daar steeds waardering voor gehad, ook op de
schaarse momenten dat wij verschillende visies hadden, bijvoorbeeld in de
discussie over de embargoregeling rond Prinsjesdag.Passie in het parlementaire debat en levendigheid in de politieke discussie,
daar was het u om te doen. Daarom werden op uw voorstel de drempels voor het
houden van een spoeddebat flink verlaagd, iets wat ook aan mij beslist niet
ongemerkt voorbij is gegaan. Ook streefde u naar kortere vergaderingen. Daar
heb ik eerlijk gezegd iets minder van gemerkt. U hebt de strijd heroïsch
gevoerd, daar wil ik niets aan afdoen. Ik kan mij echter debatten herinneren
die voortduurden tot in de kleine uren, een soort parlementaire "rock
around the clock".U wilde passie in het parlement, maar wel op gepaste wijze. Daarmee maakte
u het zichzelf niet gemakkelijk, want die twee deugden gaan niet vanzelf samen.
In het vuur van het debat delven de correcte omgangsvormen soms het onderspit.
Dat is overigens iets van alle tijden en alle plaatsen. Winston Churchill
liet zich in 1926 in the House of Commons eens ironisch uit over zijn politieke
tegenstanders die hem hadden uitgemaakt voor dief. Churchill zei dat hij best
tevreden was met deze kwalificatie. Eerder hadden zij hem namelijk voor moordenaar
uitgescholden. Hij was dus verguld met deze promotie. Zulke sterke staaltjes
hebt u de afgelopen jaren niet aan de hand gehad. U hebt wel steeds gewaakt
voor spelverruwing. Politici moeten een voorbeeld zijn voor anderen en dat
kan alleen als zij zich correct gedragen.U was een vernieuwer, maar kende tegelijkertijd de grenzen van de mogelijkheden
die een voorzitter heeft. Uw stelling was: vernieuwing is goed, maar je kunt
het ook overdrijven. Dat waren heel goede woorden. Bijzondere aandacht besteedde
u aan het scherp houden van de instrumenten van de Kamer. U zei steeds weer: "Departementen
moeten op scherp staan bij een Kamervraag. Ministers moeten sidderen bij een
motie. Maar hoe meer moties, hoe minder er wordt gesidderd." Enerzijds
verdedigde u de Kamer fel tegen opmerkingen van buiten, anderzijds wakkerde
u in eigen kring de discussie aan over een effectief gebruik van de eigen
middelen. U hebt Nederland steeds voorgehouden dat ons parlement zich kan
meten met de beste buitenlandse parlementen. Daar past trots bij en zelfbewustzijn,
van ieder Kamerlid afzonderlijk en van de voorzitter over het geheel. Die
trots straalde u uit.Ik vind het belangrijk dat het instituut Kamervoorzitter zich profileert,
zei u ooit. De manier waarop u dat deed, hebben wij de afgelopen jaren intensief
mogen volgen. Zo heb ik in de hal van dit gebouw een collectors item op de
kop getikt, namelijk een postkaart met uw naam. Daar kan je een postzegel
op plakken, een adres op zetten en hem versturen. Er staat dan bij: Frans
Weisglas, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal. Als u de kaart die
ik net liet zien niet mooi vindt, dan is er gewoon een andere. Daar staat
ook weer op: Frans Weisglas, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal.De voorzitter:Die van het schilderij is al in de maak.Minister Balkenende:Daar kom ik zo op. Het gaat niet alleen om die foto's. Er is ook nog een
andere variant, die ik nu laat zien. Het is een foto van u waaronder staat:
De Kamer aan het werk – u zult het ermee moeten doen, Kamerleden –
The House of Representatives at work. Bij Algemene Zaken heb je dit soort
dingen niet.Voorzitter. Ik begrijp precies wat u nu voelt. Straks bent u geen Kamervoorzitter
meer. Hoe zien wij de heer Weisglas nog? Het zou goed zijn, nu uw portret
er is, dat er opnieuw een kaart wordt gemaakt met die beeltenis erop. Op de
achterkant zetten wij: Frans Weisglas, oud-voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal. Tevens kunnen wij daar de vertaling in het Engels aan
toevoegen. U leeft dan gewoon zo door. Ik neem zeker aan dat de organisatie
van de Tweede Kamer – die is door de heer De Vries ook terecht in het
zonnetje gezet – hiervoor zorg zal dragen.Het is al gezegd, wij hebben u ook kunnen volgen via uw weekboek op internet.
U doet daarin verslag van uw werkzaamheden en u geeft uw visie op actuele
kwesties. Een reflectie op uw eigen rol ontbreekt daarin niet. Een goed voorbeeld
daarvan vond ik in uw weekboek van 10 maart 2003, waarin u het volgende
schrijft: "De oproep in mijn twee vorige weekboeken om dinsdag te gaan
stemmen voor de provinciale staten heeft geholpen: de opkomst is hoger dan
vier jaar geleden!" Het toont uw bescheidenheid. Dit is voor ons allemaal
toch wel een moeilijk moment, want wat moeten wij straks zonder dat weekboek?Mijnheer de voorzitter. U schreef parlementaire geschiedenis als eerste
gekozen en herkozen voorzitter van de Tweede Kamer. U spaarde de hamer niet,
maar het ging u om meer dan "order in the House". U onderscheidde
zich als vurig en kleurrijk pleitbezorger van onze democratie. U vocht voor
uw Kamer als het moest. U was onpartijdig, maar niet afstandelijk. U was een
menselijke voorzitter, vaderlijk en waakzaam.Mijnheer de voorzitter, beste Frans, ik wil je heel hartelijk bedanken
voor 24 jaar passie in de politiek en voor 4,5 jaar voortreffelijk Kamervoorzitterschap.(applaus)De voorzitter:Geachte medeleden, mijnheer de minister-president, in de allereerste plaats
wil ik van mijn kant een dankwoord richten aan Hare Majesteit de Koningin
voor de koninklijke onderscheiding die aan mij is verleend en die vanochtend
in een zeer bijzondere bijeenkomst bij mij is opgespeld door de eerste ondervoorzitter,
de heer Jan ten Hoopen. Ook hem dank ik daar zeer voor.Ik dank ook de eerste ondervoorzitter, Jan ten Hoopen, voor de woorden
die hij heeft gesproken. Jan, ik dank je vooral voor de samenwerking in de
afgelopen vierenhalf jaar, die zeer intensief is geweest, vooral op momenten
die je zelf ook hebt gememoreerd. Er waren lastige momenten, maar gelukkig
ook vele mooie en vreugdevolle momenten. De wekelijkse en meer dan wekelijkse
kop koffie die wij dronken, zal ik zeer missen.Mijn woorden van dank voor de samenwerking en de vriendschap gaan ook
naar de tweede ondervoorzitter, Mariëtte Hamer. Dit gold voor die tijd,
alsook voor alle jaren dat wij met ons tweeën en drieën ontzettend
goed hebben samengewerkt en samen zijn geweest. Deze woorden gelden tevens
voor Sharon Dijksma en Gerda Verburg, die in mijn eerste periode ondervoorzitter
waren.Ik dank de minister-president voor zijn zeer vriendelijke woorden. Ik
begreep de momenten waarop gelachen werd niet helemaal, want voor mij waren
het de meest serieuze onderdelen van zijn toespraak. Dank voor uw woorden.
Ook ik denk met heel veel vreugde en goede herinneringen terug aan de momenten
waarop wij elkaar hebben leren kennen tijdens het werkbezoek aan het Verenigd
Koninkrijk. Overigens feliciteer ik u met het feit dat u het hoogste ambt
wederom heeft bereikt. U zult daarin morgen worden beëdigd. Net als u
bewaar ik zeer goede herinneringen aan de vele malen dat wij samen waren,
niet alleen hier maar bij heel veel zogenaamde "representatieve verplichtingen"
die samen met u, uw echtgenote en mijn echtgenote allesbehalve een verplichting
waren. De hechte band die tussen ons tweeën en ons vieren is ontstaan,
is zeer bijzonder. Dank daarvoor.Ik dank alle leden van het Presidium waarmee ik vierenhalf jaar lang heb
samengewerkt. Daarvoor had ik er al acht jaar, maar uiteraard niet als Voorzitter,
deel van uitgemaakt. Vierenhalf jaar lang hebben wij iedere twee weken op
woensdagochtend een presidiumvergadering gehouden waarop vrijwel in stilte
de niet-politieke beslissingen over het reilen en zeilen van de Kamer werden
genomen.Ik dank de fractievoorzitters. Het Presidium vormt het dagelijks bestuur
van de Kamer. Wij kennen geen bestuur dat door de fractievoorzitters wordt
gevormd. Af en toe, op bijzondere momenten, is de Voorzitter met de fractievoorzitters
samen. Daaraan bewaar ik zeer goede herinneringen. Wanneer ik samen met de
fractievoorzitters beslissingen moest nemen, gebeurde dat op een zeer constructieve
manier, uiteraard door de partijen en door de fracties heen. Ik bewaar heel
goede herinneringen aan de reizen die ik met de fractievoorzitters heb gemaakt
naar de Nederlandse Antillen en Aruba en naar India. Na de verkiezingsuitslag
dacht ik nog even terug aan deze laatste reis, omdat het voor de met ons meereizende
journalisten vooral een reis was waarop, naar aanleiding van hun observaties
wie met wie zat te praten, werd gespeculeerd welke coalitie er na de verkiezingen
zou komen. Ik meen dat deze speculaties er flink naast hebben gezeten. Maar
de heer Marijnissen gaat ook nooit mee op deze reizen.Ik dank uiteraard in de allereerste plaats de leden van de Kamer met wie
ik heb mogen werken en van wie ik de Voorzitter heb mogen zijn. U bent de
Kamer. 150 leden zijn de Kamer. 150 leden hebben de eer, de plicht, maar ook –
zoals Klaas de Vries het zei – het plezier om zestien miljoen Nederlanders
te mogen vertegenwoordigen. De Kamer bent u. Ik vond het een voorrecht om
u te mogen voorzitten. Soms wellicht te mild in de ogen van sommigen, soms
te streng in de ogen van anderen. De klachten over mild en streng kwamen gelijkelijk
verdeeld uit de oppositie en de regeringspartijen. Als geheim criterium heb
ik altijd gehanteerd dat het nog steeds goed was als de klachten over mild
en streng van oppositie en coalitie over een maand in evenwicht blijven. Zo
is het bijna altijd geweest, met dank aan de heer Verhagen en mevrouw Halsema
en aan alle anderen.Uiteraard ook van mijn kant een woord van dank aan de medewerkers. In
de Griffier van de Tweede Kamer, Jacqueline Biesheuvel, en haar voorganger
die ik met veel plezier zie zitten, Willem-Hendrik de Beaufort, dank ik de
medewerkers. Ik kan het niet mooier, oprechter en met meer overtuiging zeggen
dan Klaas de Vries het deed. Ik sluit mij heel graag aan bij de woorden van
Klaas, die overigens ook namens mij expliciet werden uitgesproken.(applaus)De voorzitter:Ik wil een categorie medewerkers noemen die niet onze medewerkers zijn,
namelijk de medewerkers van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging.
Zij zijn de eersten die zeggen dat het zeer te betreuren is dat het nodig
is dat zij voor ons politici werken. Zij werken intensief voor een aantal
van ons. Ik heb dat ook gedurende een bepaalde periode intensief ervaren.
Zij zeggen dat zij het betreuren dat zij voor ons moeten werken. Tegelijkertijd
doen zij, de medewerkers van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging,
dat werk op een buitengewoon plezierige wijze. Ik had er behoefte aan dat
hier een keer gezegd te hebben.(applaus)De voorzitter:Dank aan de journalisten, de parlementaire pers. U kunt niet zonder ons,
wij kunnen niet zonder u. U kunt niet zonder mij, ik kan niet zonder u. Datgene
waar de minister-president over sprak in het serieuze deel van de aan mij
gewijde toespraak heeft bij mij altijd een heel serieuze achtergrond gehad.
Ik ben ervan overtuigd dat een bepaalde mate van ijdelheid een noodzaak is
om het politieke ambt te kunnen beoefenen. Die geeft je de drive om dat waarmee
je bezig bent naar voren te brengen, via de publiciteit. Op die manier is
dat voor onze kiezers zichtbaar. Het hoort bij ons werk, al
heb ik ook wel eens in interviews gezegd – vanochtend nog – dat
ik toegeef dat 150 keer de Frans Weisglas van vroeger, van voor mijn voorzitterschap,
wat veel van het goede is. Dank aan de parlementaire pers!De publieke tribune danken mag niet volgens het Reglement van Orde. Ik
doe het toch even. Ik dank de publieke tribune van nu en in u allen die ons
werk volgen, op de publieke tribune, via de media en op alle mogelijke manieren.
Uiteindelijk, dank aan onze kiezers! Wij vertegenwoordigen u. Mij was het
een eer om leiding te geven aan dat vertegenwoordigen.Ik dank mijn echtgenote, die de afgelopen maanden regelmatig zei dat zij
blij was om na 24 jaar geen zeemansvrouw meer te zijn. Gelukkig was en ben
je kapitein op een hospitaalschip. Ik dank je voor je goede adviezen. Als
ik niet luisterde ging het wel eens een beetje mis.Sorry Mark! Weer een geheim erbij! Mark is "het broertje van".
Sommigen hebben niet goed geluisterd.Op 28 mei 2002 werd ik voor de eerste keer gekozen tot Voorzitter
van deze Kamer. Jan ten Hoopen zei al dat de functie van Voorzitter van de
Kamer de mooiste functie is in de Nederlandse politiek. Na vierenhalf jaar
voorzitterschap vind ik dat nog steeds. Ik nam deze functie over van mevrouw
Van Nieuwenhoven en toen ik zei dat dit de mooiste functie in de Nederlandse
politiek is, had ik gelijk. Ik heb die met overgave en plezier vervuld. Het
waren mooie en hectische jaren. Ik dank u voor uw vertrouwen.De hamer die ik nu in mijn hand heb, de voorzittershamer, laat ik achter
voor mijn opvolger of mijn opvolgster. Ik heb begrepen dat wij op 6 december
weten wie het wordt. Ik heb nog een andere hamer. Dat is de miniatuurhamer
die ik nu in mijn hand heb en die neem ik mee als aandenken aan u allen. Het
ga u goed! Ik ga met u en met uw gasten een drankje drinken en iets eten in
de Statenpassage.(applaus)Sluiting 18.10 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1483-1499.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl