Voortzetting van de behandeling van: - Raming der voor de Tweede Kamer in 2003 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (28336); - Jaarverslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 100)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 5202-5218

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 88, pagina 5202-5218

27-06-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28336Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 11107Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de brief van de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over dierverzamelplaatsen, te weten de motie-Atsma c.s. over onomkeerbare beslissingen met betrekking tot dierverzamelplaatsen (28448, nr. 2)Pagina 5202-5202
Presentie en opening (donderdag 27 juni 2002)Pagina 5183-5183
Regeling van werkzaamheden (donderdag 27 juni 2002)Pagina 5201-5202
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek onder meer ter uitvoering van in de nota "Zicht op kwaliteit" aangekondigde maatregelen (28067); - Wijziging van de werkingsduur van de gemeentelijke plannen inzake onderwijs in allochtone levende talen (Wet eenmalige verlenging werkingsduur oalt-plannen) (28293); - Wijziging van de Invorderingswet 1990 (Herziening procesrecht inzake aansprakelijkstelling) (28183)Pagina 5183-5183
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 juni 2002 over vernieuwing van de behandeling van heroïneverslavingPagina 5225-5231
Voortzetting van de behandeling van: - Raming der voor de Tweede Kamer in 2003 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (28336); - Jaarverslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 100)Pagina 5202-5218
Behandeling van een brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de toekomstige kerntaken van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (28000 XVI, nr. 122)Pagina 5218-5225
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 27 juni 2002)Pagina 5232-5233
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 27 juni 2002 over milieuwethandhavingPagina 5231-5232
Behandeling van: - Raming der voor de Tweede Kamer in 2003 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (28336); - Jaarverslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 100)Pagina 5183-5201

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: Raming der voor de Tweede Kamer in 2003 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing
en raming van de ontvangsten (28336);Jaarverslag
Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 100).De algemene beraadslaging wordt hervat:De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Mevrouw de voorzitter. Dat klinkt toch als vanouds!Ik wil graag beginnen met de heer Alblas van harte te feliciteren met
zijn maidenspeech. Vorig jaar was het mevrouw De Pater die bij de Raming haar
maidenspeech hield en vandaag hebben wij gezien wat daarvan in zeer positieve
zin kan komen.Ik ben blij dat het aanvankelijk idee – dat ook bij mij in mijn
eerste dagen heerste – om de Raming dit jaar als hamerstuk af te doen,
niet is doorgegaan. Er zijn veel sprekers geweest, er zijn veel belangrijke
dingen gezegd en het verheugt mij dat ik nu de gelegenheid heb om daarop te
reageren.Ik ben alle sprekers dankbaar voor de vriendelijke woorden en woorden
van dank die zijn uitgesproken aan het adres van de medewerkers van de Kamer.
In het bijzonder heb ik goed gehoord wat er gezegd is over de begeleiding
van nieuwe leden en geheel nieuwe fracties. Als voorzitter van het Presidium
stel ik het zeer op prijs dat u dat aan de medewerkers heeft willen zeggen
en ik voeg mij graag bij die woorden van dank.Nu vele woordvoerders de gelegenheid hebben gebruikt, zoals wij ook hoopten
en hebben geschreven als Presidium, om wensen over de werkwijze van de Kamer
naar voren te brengen, zou ik daarover graag enkele opmerkingen willen maken
in het verlengde van hetgeen ik heb gezegd op 28 mei toen ik kamervoorzitter
mocht worden. Het blijft mijn invalshoek dat in de Tweede Kamer, de enige
direct gekozen landelijke volksvertegenwoordiging, de actualiteit aan de orde
moet komen en dat wij daarbij onze eigen agenda moeten bepalen. Wij hoeven
niet altijd meteen te vragen wat de regering van een actueel probleem vindt,
wij kunnen ook laten blijken wat wij er zelf van vinden. Wij moeten –
ik parafraseer hierbij mevrouw Dijksma – de politieke discussie weer
binnen onze openbare muren brengen. Wij moeten die politieke discussie ook
weer halen uit de in dit opzicht besloten muren van het gebouw van de Eerste
Kamer. Daarom juich ik het zeer toe dat op enig moment in de komende tijd,
wij weten nog niet precies wanneer dat is, hier in de Tweede Kamer een discussie
over de eerste resultaten van de kabinetsformatie zal plaatsvinden, zoals
door fracties gevraagd is bij de regeling van werkzaamheden van afgelopen
dinsdag.Ik ben het zeer eens met de uitgangspunten van mevrouw Halsema en mevrouw
Kant, die dat het meest duidelijk zeiden, en van anderen dat wij met zijn
allen moeten werken aan de versterking van de positie van het parlement ten
opzichte van de regering. Die algemene invalshoek laat zich concretiseren
in allerlei voorstellen waarover het Presidium – en wellicht op sommige
punten de commissie voor de Werkwijze en uiteraard uiteindelijk de Kamer als
geheel – nog moet spreken en beslissen, zodat ik daarover vandaag geen
definitieve uitspraken kan doen. Dat spreekt vanzelf. Gehoord de inbreng van
de meeste sprekers, zijn er een aantal gedachten die wij in ieder geval moeten
bestuderen en waarover ik nu reeds iets wil zeggen. Ik noem die in willekeurige
volgorde.Ik begin echter wel met de orde hier in de plenaire vergadering, omdat
ik geloof dat op momenten van grote betrokkenheid, emoties, spanning, of hoe
je het wilt noemen, in onze samenleving toch altijd in de eerste plaats naar
de plenaire vergadering wordt gekeken en minder naar commissies of naar individuele
activiteiten van leden, zoals het stellen van schriftelijke vragen. Dat betekent
overigens absoluut niet dat de Kamer meer uren zou moeten vergaderen. Ik ben
er juist voorstander van dat de Kamer minder uren vergadert en ook minder
uren besteed aan de behandeling van vaste onderwerpen zoals een begroting.
Op die manier komt er namelijk meer ruimte en zullen meer redelijke
tijden gelden bij de bespreking van de actualiteiten. We zouden namelijk niet
meer 's avonds laat en 's nachts vergaderen. Als meer details in commissievergaderingen
worden behandeld, zal per definitie tijd vrijkomen voor plenaire, politiekactuele
debatten en debatten op hoofdlijnen. Ik ben het dus eens met de leden die
hebben gezegd dat de Kamer moet vermijden steeds in details te treden. Daarom
heb ik gisteren het Presidium gezegd dat er mijns inziens voor de begrotingsbehandelingen
in het najaar relatief minder tijd nodig is. Uiteindelijk moet de Kamer zelf
beslissen. Natuurlijk heb ik goed naar de leden geluisterd, maar ik vond ook
zelf al dat rekening moet worden gehouden met verschillen in fractiegrootte.
Op korte termijn zal het Presidium met een voorstel komen en dan zal blijken
dat vastgehouden wordt aan een relatief grotere vermindering voor de grotere
fracties.Mevrouw Halsema en mevrouw Kant hebben gesproken over het onderwerp van
de meerderheden en minderheden. Het is een open deur als ik zeg dat dit een
belangrijk onderwerp is. Ik voeg eraan toe dat het door het Presidium nader
bestudeerd moet worden en dat het aan de orde moet komen in de toegezegde
nota over de werkwijze van de Kamer die, als de Kamer dat wil, in het najaar
wordt behandeld. Die behandeling zal worden voorbereid in de commissie die
die moet voorbereiden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil nog een vraag stellen over de spreektijden. De heer
Weisglas zei dat het voorstel rekening zal houden met het verschil in fractiegrootte.
Dat mag ik inderdaad hopen. Ik heb in eerste termijn echter een vraag gesteld
over de absolute bodem voor de spreektijden. Die absolute bodem zou gelden
voor de zeer kleine fracties, voor de een-, tweepersoonsfracties. We hebben
al gezegd dat voor een totale begrotingsbehandeling een fractie eigenlijk
niet met minder toe kan dan met, ik meen, 95 minuten. Ik zou graag zien dat
aan een dergelijke bodem werd vastgehouden. Men zou namelijk nog een slag
kunnen maken en dan die bodem ook weer lager kunnen leggen.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik had het niet over de spreektijden in allerlei andere vergaderingen.
Met name had ik het over de spreektijden die bij de behandeling van de begrotingen
zullen gelden. In het voorstel dat ik gisteren het Presidium heb voorgelegd,
zat een bodem. Dus mijn antwoord op uw vraag is wat mij betreft: ja. Uiteindelijk
moet de Kamer hierover beslissen. Ik ben het dus met u eens. Dat blijkt uit
mijn voorstel.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar moeten we dan nog maar eens goed naar kijken. Er waren overigens
verschillende voorstellen en een van de voorstellen impliceerde een verlaging
van de bodem. We hebben het over een bodem, maar die moeten wij dan niet steeds
lager gaan leggen. We hebben al een bepaald aantal minuten genoemd en gezegd
dat met minder een fractie eigenlijk niet toe kan. Ik weet nu niet precies
hoeveel minuten dat waren. Aan dat minimum zouden wij echter niet meer moeten
tornen.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik begrijp u. Ik heb het Presidium een voorstel voorgelegd en als het
Presidium ermee akkoord gaat, wordt dat de Kamer voorgelegd. Dat voorstel
kent een aantal varianten, onder andere de zeer overmoedige variant met een
zeer grote beperking van de spreektijd. Die beperking hield in dat we zelfs
geen middagvergaderingen meer zouden hebben. Als voor die variant zou worden
gekozen, is uw opmerking terecht, maar ik verwacht niet dat dat gebeurt. Daarom
is wat mij betreft het antwoord op uw vraag: ja, uw voorstel zal via het voorstel
aan het Presidium de Kamer worden voorgelegd. Dat komt dus nog.Mevrouw de voorzitter. Ik realiseer mij uiteraard dat fracties verschillend
denken over de vraag welk onderwerp voor een plenair debat belangrijk genoeg
is. In de afgelopen jaren hebben vooral de fracties van de oppositiepartijen
door het agenderen van AO's, mondelinge vragen en interpellaties de agenda
bepaald. Die agenda bevatte uiteraard ook de behandeling van wetsvoorstellen
en begrotingen. Wellicht is deze gang van zaken begrijpelijk, maar voor de
buitenwereld kan dit de, in mijn ogen, niet goede, situatie bevestigen dat
de leden van de regeringspartijen er voor spek en bonen bijzitten. Daarom –
dat is een andere invalshoek om tot hetzelfde punt te komen – vind ik
dat in het algemeen een meer dualistische opstelling van de Kamer goed zou
zijn. In dat licht bezien sluit ik niet uit dat af en toe een hoofdlijnendebat
wordt geagendeerd – dat gebeurde in de afgelopen periode natuurlijk
ook af en toe – omdat het op bepaalde momenten goed is dat de Kamer
zich uitspreekt zonder iedere keer te willen wachten op een analyse van alle
details, alle technische uitvoeringskwesties en alle grote en kleine zaken
in regeringsvoorstellen. Het is goed dat er ook het aan begin van een parlementaire
behandeling een politiek debat op hoofdpunten plaatsvindt.Ik wil zelf nog wel een stapje verdergaan en niet helemaal uitsluiten
dat wij af en toe een thema bespreken zonder dat de bewindslieden erbij zijn,
dus ook vóór de regering zich in een nota of een wetsvoorstel
heeft uitgesproken. Ik vind dat niet altijd alle belangrijke debatten tussen
Kamer en regering moeten worden gehouden. Wij moeten er echter geen regel
van maken dat vak K een aantal malen per week leeg is als wij hier vergaderen.
Hoofdtaak is en blijft onze taak als medewetgever en als controleur van de
regering.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel mij vooral voor om wel in aanwezigheid van bewindslieden, maar
zonder nota's te debatteren. De Kamer krijgt daarbij een soort voorsprong
door de mogelijkheid om de regering ook eens te overvallen met haar eigen
standpunten.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Tegenover die variant sta ik niet negatief. Die past ook in hetgeen ik
net gezegd heb. Ik voel dat de heer Rouvoet zich nu afvraagt of hij zijn woorden
op 28 mei voor niets heeft uitgesproken. Ik voeg er daarom aan toe dat niet
de voorzitter, maar de Kamer bepaalt wat gebeurt, hoewel de Kamer mij heeft
uitgenodigd om dit soort dingen te zeggen. Van dat soort gelegenheden moet
je gebruikmaken.Voorzitter. De laatste maanden en ook vandaag heeft een aantal woordvoerders
de wens uitgespro ken om naast onze vaste commissies, die vooral
corresponderen met de departementen, themacommissies in te richten. Voorzichtig
als ik ben voeg ik daar meteen aan toe dat wij natuurlijk moeten oppassen
dat er niet een enorme proliferatie van commissies plaatsvindt. Wij moeten
ons ook het nadeel realiseren dat mevrouw Halsema noemde, te weten het plaatsvinden
van een competentiestrijd, omdat je iedere keer in allerlei grijze gebieden
kunt terechtkomen. Dat neemt niet weg dat ik het onderwerp "themacommissies"
positief benader. In het Presidium hebben wij besloten om daarover een notitie
op te stellen die wellicht als onderdeel van de hele notitie over de werkwijze
naar de Kamer kan gaan. Mevrouw De Pater noemde het "Committee for the future"
van het Finse parlement. Wij hebben het rapport daarvan op enig moment aangeboden
gekregen via de Nederlandse ambassade. Het is interessant om dat te betrekken
bij dit onderwerp.Het instellen van themacommissies is een beslissing met een zekere politieke
uitstraling die onze agenda bepaalt. Dat is ook precies de bedoeling, te denken
valt in dit verband aan de commissie inzake biotechnologie. Datzelfde geldt
overigens voor het instellen van enquête-, onderzoekscommissies en andere
commissies die vanuit de Kamer politiek een bepaalde richting geven. Dat is
dan ook precies de bedoeling.Als er één onderwerp is waarbij de Kamer haar eigen weg
en eigen procedures kiest, dan is dat het onderwerp onderzoek. Daar is veel
over gezegd en ik zeg daar nu in het algemeen iets over. Op dit moment hebben
wij de unieke situatie dat er twee parlementaire enquêtes op hetzelfde
moment plaatsvinden, namelijk de bouwfraude-enquête en de Screbrenica-enquête.
Zij doen een zeer groot beroep op de leden van de desbetreffende commissies.
Ik realiseer mij dat dit ook geldt voor de fracties en in het bijzonder de
kleinere fracties, waar die leden gemist worden voor andere taken. Daar staat
echter tegenover dat enquêtes bij uitstek de gelegenheid geven om te
laten zien dat de Kamer zorgen en vragen uit de samenleving zeer serieus neemt.
Enquêtes doen ook een groot beroep op onze medewerkers. Daarom is het
vaak nodig om het grootste deel van de medewerkers van enquêtes van
buiten aan te trekken. Wij kunnen niet permanent ambtenaren in dienst hebben
die twee enquêtes kunnen ondersteunen. Er is ook zeer specifieke deskundigheid
nodig over de onderwerpen van een enquête. Ik ben blij dat de Kamer
het er mee eens is dat wij geen volledige eigen staf moeten hebben die op
ieder moment, bij wijze van spreken, drie enquêtes tegelijk kan helpen.
Het is goed dat wij niet de Verenigde Staten willen navolgen, waar de beide
huizen van het parlement een enorme hoeveelheid mensen hebben die dat soort
dingen doet. Dit neemt niet weg dat voor het voorbereiden en begeleiden van
een enquête of een onderzoek een zeer sterk permanent onderzoeksbureau
nodig is. Dat is onder de zeer krachtige impuls van mijn voorgangster mevrouw
Van Nieuwenhoven tot stand gekomen. Het Presidium zal te zijner tijd voorstellen
doen om dat bureau verder uit te bouwen, als dat nodig is. Ik kom straks in
iets meer detail terug op vragen die zijn gesteld over het onderzoeksbureau.Hetgeen ik reeds heb gezegd over hoofdlijnendebatten en wat ik heb gezegd
in antwoord op de vraag van mevrouw Halsema, neemt niet weg dat de meeste
parlementaire activiteiten natuurlijk debatten met het kabinet zijn, die wij
voeren vanuit onze medewetgevende of controlerende functie. Ondanks allerlei
verbeteringen die hebben plaatsgevonden, hebben wij in mijn ogen nog steeds
niet de beste vorm gevonden voor vele debatten. Vanochtend bleek dat ik niet
alleen sta in die opvatting. Ik heb al eerder gezegd dat de debatten vaak
te lang zijn, dat er te veel over details wordt gepraat en dat er te veel
en te langdradige interrupties zijn. Hier ligt uiteraard een taak voor de
voorzitter van de vergadering. Ik vraag mij af, met onder anderen de heer
Van Beek en de heer Rouvoet, of het aantal moties echt niet minder kan. Procedureel
is dat moeilijk. Daarom doe ik het beroep dat op mij is gedaan, op deze manier
op de Kamer. Mijn voorgangster heeft overigens wel eens op bepaalde gronden
een motie geweigerd, hoewel het Reglement van orde de voorzitter daar niet
echt de bevoegdheid voor geeft. De Kamer heeft haar weigering toen aanvaard.
Wellicht dat ik het ook eens ga proberen. Een verdergaande beperking van het
indienen van moties is een zaak die zeer secuur moet worden bekeken. Als de
wens daartoe zou bestaan, moet dat via de commissie voor de Werkwijze en het
Presidium uiteindelijk in de Kamer komen. De heer Rouvoet heeft de interessante
gedachte geopperd om met moties te doen wat ook met amendementen gebeurt,
namelijk dat een motie automatisch wordt ingetrokken of van de agenda wordt
gehaald als de regering haar overneemt. Ik vind dat dit bij het onderwerp
moet worden betrokken. Er is uiteraard wel verschil tussen amendementen en
moties, maar dat begrijpen wij allemaal.Bijna alle woordvoerders hebben vanochtend over het vragenuur gesproken.
De vorm hiervan is zeker voor verbetering vatbaar. In de paar weken dat ik
voorzitter ben, heb ik in die rol gemerkt hoe moeizaam sommige regels functioneren.
Eigenlijk gebeurt het iedere week wel dat regels met andere regels in de klem
komen. Verder zie je claimgedrag tot stand komen. Al met al is er dus aanleiding
om ook dit punt nader te bekijken en de vormgeving van en de regels voor het
vragenuur wellicht aan te passen. Het blijkt overigens dat het instrument
van mondelinge vragen in de vorige periode vooral door de oppositiefracties
is opgepakt, terwijl het vragenuur naar mijn mening bij uitstek een moment
is waarop de Kamer in een dualistische verhouding tot het kabinet kan staan.
Bovendien kunnen individuele leden dan met korte en flitsende vragen hun stem
laten horen en hun gezicht laten zien op televisie tussen twee en drie op
dinsdagmiddag. De afgelopen dinsdagen hebben wij al gezien dat bij een serie
vragen zeker ook meer leden van een fractie vragen kunnen stellen.Als we naar het vragenuur kijken, moet ook het voorstel van mevrouw Dijksma
en mevrouw Lambrechts om een vast vragenuur voor de minister-president in
te stellen, worden bezien. Mijn eigen mening daarover is: het kan gewoon al.
Elk lid kan elke week de minister-president naar de Kamer roepen. Persoonlijk
aarzel ik om daar een vast ritueel van te maken, want voordat je het weet,
vervlakt het en gaat het in zijn tegendeel verkeren. De bedoeling begrijp
ik overigens heel goed, want er wordt een verband gelegd met de persconfe rentie van de minister-president op vrijdag. Via de pers wordt de
Nederlandse bevolking uitgebreid geïnformeerd door de minister-president,
maar hij doet dat niet op de plek waar dat in de eerste plaats moet gebeuren,
namelijk de Tweede Kamer. Dat is op zichzelf vreemd. Aan het voorstel zijn
voor- en nadelen verbonden en alleen al daarom vind ik dat het nader bekeken
moet worden.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Hoe stelt het Presidium zich voor in de komende maanden om
te gaan met een groot aantal voorstellen dat vandaag is gedaan en met de opmerkingen
van sprekers die wel een paar voorbeelden hebben gegeven, maar nog geen limitatieve
lijst van voorstellen?De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik heb de Kamer in een kort briefje uitgenodigd een aantal meningen naar
voren te brengen. De Kamer heeft dit gelukkig gedaan. Ik ben er overigens
van overtuigd dat zij dit ook zou hebben gedaan zonder dat briefje. Er is
al eerder formeel en informeel het nodige gezegd over de onderwerpen waarover
wij het vandaag hebben. Ook het Presidium en ikzelf hebben hierover gedachten
ontwikkeld, met behulp van het ambtelijk apparaat. Over dit alles zullen ik
en de andere leden van het Presidium gesprekken voeren met een aantal buitenstaanders,
bijvoorbeeld mensen die recentelijk of al wat langer geleden daarover hebben
gepubliceerd. Wij kennen allemaal wel namen van mensen die daarover goede
ideeën hebben. Dit alles zal uitmonden in een nota van het Presidium
aan de Kamer, waarover een besluitvormend debat in de Kamer zou kunnen plaatsvinden,
al dan niet na voorbereiding in een commissie. Dat laatste is meer een kwestie
van uitwerking.De heer Van Beek (VVD):Ik kan mij heel goed vinden in die procedure. Ik hoop wel dat de fracties
de gelegenheid krijgen hun ideeën, als zij die nu niet uitputtend hebben
aangegeven, nog aan te leveren aan het Presidium, c.q. hun collega's.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Zeker. Wij werken nog verder uit hoe wij dat precies in de procedure doen,
maar daartoe zullen wij de gelegenheid bieden; graag zelfs.De heer Rouvoet heeft gesproken over de indeling van onze eigen zaal,
de plenaire zaal, zoals wij hier met zijn allen bijeen zijn. De zaal is tien
jaar geleden ingericht op een manier die ik staatsrechtelijk niet zo goed
kan begrijpen, namelijk vanuit de gedachte, in ieder geval vanuit het beeld
dat een kamerlid vooral discussieert met zijn medeleden. Als je bij de interruptiemicrofoon
staat, dan is het net alsof je een willekeurig congres toespreekt. Het is
uiteraard geen willekeurig congres, want dit is de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Maar je staat daar en je spreekt als het ware de leden toe. Ik vind dat die
opstelling niet aasluit bij de praktijk van de meerderheid van debatten, waarbij
de spreker zich richt tot het kabinet in een controlerende of medewetgevende
functie, terwijl de spreker zich op het ene moment naar links moet wenden
bij het toespreken van het kabinet en op het andere moment naar rechts als
hij of zij naar de voorzitter kijkt. Daardoor verlies je het contact met zowel
kabinet als voorzitter. Ik heb daarom gisteren in het Presidium de vraag gesteld
of het niet mogelijk is het voorzitterspodium en het spreekgestoelte van plaats
te laten wisselen, zodat de spreker zowel de bewindspersoon als het grootste
deel van de zaal aankijkt. Dat doet meer recht aan de praktijk van onze debatten
en aan de staatsrechtelijke verhoudingen. Voor de voorzitter – u ervaart
het nu ook, mevrouw de voorzitter – zou die veranderde opstelling het
voordeel hebben dat hij of zij even gemakkelijk naar rechts als naar links
kan kijken. Er is geen reden om aan te nemen dat het linker deel van de zaal
meer aandacht nodig heeft dan het rechterdeel. Het Presidium heeft zich gisteren
nog niet definitief uitgesproken over het idee. Ik durf echter wel te zeggen
dat de eerste reacties niet negatief waren. Het Presidium heeft, in het licht
van de eerste niet negatieve reacties gevraagd om met de architect van onze
nieuwbouw, de heer Pi de Bruyn, over dit punt te overleggen, maar ook met
anderen binnen en buiten de Kamer, die daarbij betrokken zijn, ter voorbereiding
van, als het Presidium en de Kamer ermee akkoord gaan, de uitwerking van dit
idee. Om een beetje overmoedig te worden: als iedereen ermee akkoord gaat,
zou ik het mooi vinden als dat in het aanstaande kerstreces al zou kunnen
gebeuren. Wij zullen het zien.Naar aanleiding van de vraag van de heer Van Beek heb ik al gezegd wat
mijn afronding zou zijn. Die betrof de verdere procedure – daar hoort
ook de brief van de fractie van D66 bij – omtrent de organisatie van
ons werk en ons constitutionele proces. Die afronding hoef ik nu dus niet
meer naar voren te brengen, want dat heb ik al in antwoord op de heer Van
Beek gedaan.De heer Van Beek (VVD):Ik heb als het gaat om de verbouwing van de zaal, nog een punt toegevoegd
waar ik uw aandacht nog voor wil vragen. Verder wil ik uw aandacht vragen
voor mijn opmerking dat het na tien jaar toch niet de bedoeling kan zijn dat
de zaal fundamenteel op de schop gaat. Met andere woorden, enige soberheid
als het gaat om de beoordeling van de plannen, is op haar plaats.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik wilde daar later op terugkomen, maar ik zal dat nu meteen doen. Hetgeen
ik heb gezegd over de plenaire zaal betrof de plaatsen van de spreker en van
de voorzitter en dergelijke. Omdat ik dat bijna meer staatsrechtelijk dan
praktisch vind, heb ik dat in mijn eerste deel gezegd. Bij mijn meer praktische
antwoorden had ik willen zeggen dat ik de werkzaamheden in de zaal absoluut
niet zie als een verbouwing van de hele zaal, al zal er misschien in de nieuwe
opstelling ook iets met de interruptiemicrofoons moeten gebeuren. Ik zie het
echter niet als een verbouwing van de hele zaal, maar als groot onderhoud,
wat na tien jaar altijd moet gebeuren. Ik wil in mijn verantwoordelijkheid
alles op alles zetten om te voorkomen dat wij moeten uitwijken naar de Ridderzaal
of een andere plaats, maar dat het in een zomerreces – dat wordt dan
2003 – van acht weken kan gebeuren. Dat is de inspanningsverplichting
die ik zelf op mij neem, zodat wij niet gedurende een aantal weken ergens
anders hoeven te gaan zitten. Het spreekt echter vanzelf dat ik dat niet kan
garanderen.Bij dit onderwerp hoort ook de vraag van de heer Van Beek over de plaats
van gasten. Ik ken uiteraard de opvatting van zijn fractie over bijvoorbeeld
het feit dat de voorzitter van de Algemene Rekenkamer hier
een keer per jaar staat. Ik ken ook de opvatting van de meerderheid van de
Kamer. Wij moeten echter in het algemeen nadenken over de plaats van gasten
in de Kamer.Ik zal nu ingaan op een aantal meer specifieke vragen. Er zijn een aantal
vragen gesteld over het constitutioneel proces. De eerste betrof de toezeggingenregistratie.
Wat betreft de toezeggingenregistratie in de commissies hebben de DCO's, de
diensten commissieondersteuning, vaste, voor alle commissies geldende afspraken
gemaakt over de manier van registreren. Het is de bedoeling dat dat op korte
termijn te raadplegen zal zijn via een elektronisch benaderbaar bestand. De
vraag die vandaag is gesteld door mevrouw Halsema en de heer Teeven ging vooral
over een toezeggingenregistratie voor de plenaire vergaderingen. Ik sta daar
zeker positief tegenover. Wij zullen bekijken hoe wij dat op de meest praktische
manier kunnen uitwerken. Het lijkt mij logisch dat als je dat in commissies
doet, je dat ook plenair wilt doen.Dan de vraag van de heer Teeven of de mogelijkheden van het elektronisch
berichtenverkeer in de Kamer voldoende worden benut om de grote stroom van
papieren – groen, wit of van welke kleur dan ook – te verkleinen
en de informatie gerichter te versturen. Er is een klantenonderzoek gedaan
bij de leden van de Kamer en bij de fractiemedewerkers. De behoefte die de
heer Teeven naar voren bracht, wordt zeer algemeen gevoeld. De e-mailfunctie
wordt uiteraard steeds vaker gebruikt, vooral voor extra procedurevergaderingen,
convocaties en andere zaken die snel en op korte termijn naar voren moeten
komen. Ook allerlei andere stukken van de Kamer worden met e-mail verstuurd.
Tot nu toe gebeurt dit naast de papieren versie. Het gebruik van de e-mail –
het is bijna een open deur om dat te zeggen – zal in de nabije toekomst
verder worden ontwikkeld. Of e-mail helemaal in de plaats moet en zal komen
van papier, moet nader worden afgewogen. Ik weet dat er leden zijn die daar
aarzeling over hebben. Ik vind dat zolang die leden er zijn, zij het recht
moeten hebben om het ook op papier te krijgen. Dit betekent uiteraard niet
dat alle andere leden ook al die papieren moeten krijgen. Dat moet met dit
uitgangspunt verder worden uitgewerkt.Naar aanleiding van veel vragen van de leden Dijksma, Halsema en Lambrechts
heb ik een paar opmerkingen over het Onderzoeks- en Verificatiebureau. Ik
ga er iets gedetailleerder op in dan daarstraks, maar maak het niet te lang.
Ik dank mevrouw Lambrechts voor haar positieve woorden over het draaiboek
onderzoek. Na het zomerreces bestaat het OVB uit vijf medewerkers. Dat lijkt
vooralsnog voldoende. Wij hebben vorig jaar gekozen voor een groeimodel. Dat
betekent dat de huidige formatie zeker niet definitief is. Er wordt regelmatig
bezien of groei nodig is. Afgesproken is dat over ruim een jaar een evaluatie
plaats zal vinden. Dat is gisteren in het Presidium nog eens bevestigd, overigens
op verzoek van – dat mag ik, geloof ik, niet zeggen – het D66-lid
van het Presidium. Over een jaar wordt het functioneren van het OVB opnieuw
bekeken, de kwaliteit, de meerwaarde, de plaats in de organisatie. Kortom
alles, zoals dat hoort bij een evaluatie.Een vraag was wat het OVB precies doet. Het zwaartepunt ligt op dit moment
op het verbeteren van de verificatietaak, op het toetsen en beoordelen van
onderzoeken die aan de Tweede Kamer worden aangeboden, bijvoorbeeld de IBO,
de interdepartementale beleidsonderzoeken. Bij parlementaire enquêtes –
dat was geloof ik ook een vraag – heeft het OVB niet zozeer een formele
rol, maar het zou natuurlijk gek zijn zo'n onderzoeksbureau te hebben en het
niet te betrekken bij de opzet van enquêtes. Dat gebeurt en is ook gebeurd
bij de enquêtes over de bouwnijverheid en Srebrenica.Mevrouw Dijksma en ook anderen vroegen naar de onafhankelijkheid van het
OVB. Die wordt gewaarborgd omdat er een onafhankelijk oordeel over onderzoeken
die aan de Tweede Kamer worden aangeboden nodig is ter ondersteuning van de
onderzoeksfunctie van de Kamer. De medewerkers van het OVB verzorgen daartoe
onafhankelijke analyses, toetsen, onderzoeken, enz. Daarnaast is er een bijzondere
presidiumadviseur, die gisteren formeel benoemd is door het Presidium en door
het hoofd van het OVB. Die onafhankelijke adviseur heeft de taak om het Presidium
te adviseren over voorstellen van leden uit de commissies voor onderzoek.
Die voorstellen worden aan het Presidium voorgelegd en die moeten dan getoetst
worden. Daar helpt de bijzondere presidiumadviseur het Presidium bij. Dat
is ook een antwoord op de vraag van mevrouw Lambrechts. Het Presidium heeft
wel degelijk een eigen taak, de autonomie van de commissies daarbij niet doorkruisend,
want een onderzoek komt primair uit een commissie.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter. Ik heb een vraag over de werkzaamheden van het OVB. Zojuist
werd opgemerkt dat die voor een deel zouden bestaan uit het mee helpen opzetten
van enquêtes. Zou het voor de toekomst niet veel interessanter zijn
als het OVB deel uit zou gaan maken van de staf van een enquête, zodat
de Kamer haar eigen enquêteapparaat op orde krijgt?De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Wanneer ik het heb over een groeimodel en het OVB groter wordt, zou het
onlogisch zijn om een dergelijk onderzoeksbureau in de Tweede Kamer te hebben
en tegelijkertijd bij iedere enquête een staf op te zetten waarbij wel
geholpen wordt maar waarin geen mensen van het OVB zitten.Mevrouw de voorzitter. Ik kom bij het antwoord op een aantal vragen die
meer gaan over de ondersteunende kant van ons werk, het gebouw, de beveiliging
etc. Ik heb naar aanleiding van de nadere vragen van de heer Van Beek over
de plenaire zaal al antwoord gegeven. De renovatie zal ook benut worden om
de technische mogelijkheden te creëren om elektronisch dataverkeer per
zitplaats te introduceren en daarmee elektronisch stemmen mogelijk te maken.
De beslissing daarover is nog niet genomen. Maar het zou dwaas zijn om, als
je acht weken in de zaal bezig bent, een jaar later de zaak opnieuw te gaan
openbreken omdat er faciliteiten voor elektronisch stemmen moeten komen. Vooruitlopend
op een beslissing wordt dit systeem ingebouwd in de zomer van 2003. Als de
Kamer dit te zijner tijd wenselijk vindt, is het eenvoudig om het verder te
installeren. Onderzoek heeft trouwens uitgewezen dat stemmen bij handopsteken
sneller gaat dan elektronisch stemmen en in de huidige politieke
verhoudingen lijken hoofdelijke stemmingen minder nodig te zijn. Maar dat
is misschien politiek gezien een gevaarlijke opmerking en ook enigszins in
strijd met mijn wens dat er meer dualisme moet komen.Ik heb al gesproken over het renovatieplan en de wens om met de Kamer
niet naar de Ridderzaal te gaan. Naar aanleiding van vragen van de heer Van
Beek en anderen wil ik nog iets zeggen over een aantal andere huisvestingsvragen.
Dezer dagen is weer gebleken hoe krap de huisvesting van de Tweede Kamer is.
Ik ben blij dat de heer Teeven zei dat hij zeer tevreden is met de huisvesting
voor zijn fractie. Gelukkig zijn er ook van anderen positieve geluiden gehoord.
Wij realiseren ons echter buitengewoon goed dat heel veel leden en medewerkers
van de Kamer en de fracties op werkplekken zitten die niet de "schoonheidsprijs"
verdienen. De fracties beschikken nu over 41m2 per lid, ook bestemd voor de
huisvesting van de persoonlijk medewerkers. Daarbij is het speciale probleem
dat fracties die ten gevolge van de verkiezingsuitslag kleiner zijn geworden,
het op zich goede recht hebben om de medewerkers in een overgangsperiode wat
langer te houden. Dat geeft per definitie huisvestingsproblemen bij grotere
fracties die een stuk kleiner zijn geworden. We weten dan over welke fracties
we het hebben. Je ziet dat probleem daar heel duidelijk. De heer Van Beek
zegt dat het gebouw niet gekrompen is. Figuurlijk gesproken is het echter
wel een beetje gekrompen, omdat van kleinere fracties nog een grotere groep
medewerkers aanwezig is. Dat is een praktisch probleem.Plein 23 komt in het voorjaar van 2004 in gebruik. Er is dan 50m2 per
lid beschikbaar.De heer Van Beek (VVD):Ik neem aan dat de heer Weisglas dit onderwerp hiermee afsluit. Ik had
een overzicht gevraagd.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik zeg u toe dat wij het overzicht dat u vraagt over de verdeling van
de verschillende categorieën in het gebouw, zullen opstellen.De heer Van Beek (VVD):Ik weet overigens uit eigen ervaring dat niet alle leden in onze fractie
erop achteruit zijn gegaan. Er is er een die er behoorlijk op vooruit is gegaan.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Niet in uw fractieruimte.Ik zeg u hierbij het overzicht van de verdeling over de categorieën
graag toe. Ik heb naar aanleiding van een interruptie ook al iets gezegd over
de plaats van gasten van buiten.Plein 23 zal in het voorjaar van 2004 dus beschikbaar komen, wat een behoorlijke
oplossing biedt voor veel van de problemen die ik kort genoemd heb. Daarnaast
is er nu in samenwerking met de Rijksgebouwdienst, de architect en de gemeente
Den Haag een verkenning gedaan van mogelijkheden om in, aan en op de bestaande
gebouwen uitbreiding van het gebouwenareaal te realiseren. De eerste resultaten
zijn vorig jaar aangeboden aan mijn voorgangster en aan de heer Hofstra –
de heer Hofstra heeft mij overigens gevraagd om hem te verontschuldigen, omdat
hij dacht dat de planning van de dag anders zou zijn – waaruit de zeer
nauwe betrokkenheid van de Bouwbegeleidingscommissie blijkt bij alles wat
met nieuwbouw te maken heeft. Ik wil graag dat er snel verder wordt gestudeerd
en dat er, als daartoe wordt besloten, voorstellen worden gedaan voor de uitbreiding.
De beslissing daarover is echter nog niet genomen. Ik hoop dat eind van dit
jaar nadere besluitvorming plaatsvindt op basis van een advies van de BBC,
zodat er snel verder kan worden gewerkt.Veel leden zijn ingegaan op de verhuizingen. De doos van de heer Rouvoet
is nog niet gevonden, maar iedereen doet nu zijn best, die te vinden. Hoewel
ik mij kan voorstellen dat het zeker voor de nieuwe fracties allemaal veel
te lang heeft geduurd, stel ik toch, wellicht wat onbescheiden, vast dat wij
na de verkiezingen de noodzakelijke verhuizingen sneller dan ooit tevoren
hebben kunnen uitvoeren. Vijf weken na de installatie van de nieuwe Kamer
en vier weken nadat het vlekkenplan – het plan waarin is opgenomen waar
iedereen zit in het gebouw – door het Presidium is vastgesteld, zit
iedereen op zijn plek. Natuurlijk zijn er nog wel wat problemen, maar alles
wordt op alles gezet om ook de laatste problemen op te lossen. Dat is toch
een prestatie van de daarbij betrokken diensten en van de vele externe verhuizers
die ons daarbij helpen geholpen. In een weekeind zijn zo'n 500 werkplekken
opnieuw ingericht. Vroeger waren wij tot ver in het zomerreces met de verhuizingen
bezig. Deze positieve beoordeling neemt niet weg dat – mevrouw Halsema,
ik zie dat u een krant leest, terwijl u mij heeft gevraagd dat in deze zaal
niet meer te doen! – een goede evaluatie moet plaatsvinden van de verhuizingen,
die ook met de fracties besproken zal worden. Daarvan kan geleerd worden,
want het staat vast dat er op enig moment weer wordt verhuisd.De beveiliging is een zeer belangrijk onderwerp. Jammer genoeg is het
nodig om te zeggen – mevrouw Halsema bracht dit al naar aanleiding van
ervaringen van haar fractie naar voren – dat dit onderwerp in de afgelopen
periode steeds belangrijker is geworden. Ik hoef niet toe te lichten waarom,
want wij weten dat allemaal. Het voordeel, voorzover je daarvan in dit verband
kunt spreken, daarvan is dat eenieder gevoeliger is geworden voor de noodzaak
van een goede beveiliging. Dat geldt zeerzeker ook voor mijzelf. Ik heb in
de eerste week van mijn voorzitterschap veel gesprekken binnen en buiten de
Kamer gevoerd met betrokkenen bij de beveiliging van het gebouw en van personen
om ook voor mijzelf goed te weten dat ik mijn verantwoordelijkheid op dat
punt zo goed mogelijk kan dragen. Al lang voor de verkiezingen heeft het Presidium
gevraagd om de beveiliging van de toegangen met name tot het niet-publieke
gebied te verbeteren. Het is nu voor derden te gemakkelijk om met mensen die
hier vast werken, leden of medewerkers, even mee te lopen als men het gebouw
binnenkomt. Zolang dat technisch het geval is, hebben onze medewerkers van
de Beveiligingsdienst de instructie om daar zeer attent op te zijn. Er zijn
voorzieningen getroffen dat de Beveiligingsdienst zeker op kamerdagen ook
naast de ingangen controleert. In een publiek gebouw als het onze, met zo
veel bezoekers, mag je van de leden en de anderen die hier werken, vragen
om zelf zeer actief te zijn, bezoekers niet vrij door het gebouw te laten
lopen en te accepteren dat beveiligingsmensen precies willen weten wie wat
waar doet. Ik heb overigens geen aanwijzingen dat dit niet gebeurt.De bezoekers aan de openbare vergaderingen worden overigens sinds
kort gedetecteerd op zwaardere metalen voorwerpen en dergelijke. Dat gebeurt
bij de ingang Lange Poten, waar de bezoekers aan de publieke tribune binnenkomen.
Als u zelf recentelijk gebruik hebt gemaakt van deze ingang, hebt u gezien
dat daar zo'n poort staat waar de mensen doorheen gaan. Bestudeerd wordt,
en dit moet op korte termijn beslist worden, of het ook op andere plaatsen
in het gebouw een optie is om de beveiliging zo te verbeteren.Veel leden hebben over de Statenpassage gesproken. Wat mij betreft is
het motto: zo toegankelijk als mogelijk en zo veilig als noodzakelijk. Voor
mij moet de veiligheid echt voorop staan. Als ik moet kiezen tussen toegankelijkheid
en veiligheid, kies ik voor veiligheid. Dat is mijn uitgangspunt. Tegen die
achtergrond worden er voorzieningen aangebracht in de Statenpassage om tussen
de passage en meer afgesloten delen van het gebouw veiliger doorgangen te
creëren Op zich heeft dat nog niets met een eventuele openstelling te
maken. Dan zal ook worden nagegaan of de eerder door een grote kamermeerderheid
geuite wens voor een meer publieke openstelling van de Statenpassage, verantwoord
is. De heer Van Beek zei: stop ermee. Mevrouw Halsema en de heer Alblas zeiden:
het is gezien het karakter van ons gebouw sympathiek om het wel te doen. Dat
is het dilemma tussen zo toegankelijk als mogelijk en zo veilig als noodzakelijk.Ik heb nu gezegd wat ik ervan vind. Er is nog geen beslissing genomen.
Het Presidium moet op basis van de dán voorliggende voorstellen, met
name de veiligheidsvoorstellen, beslissen en vervolgens zal de definitieve
besluitvorming plaatsvinden. Ik voeg daaraan toe dat er ook varianten mogelijk
zijn, bijvoorbeeld dat de Statenpassage op niet-kamerdagen is opengesteld
voor een tentoonstelling of om onze mooie kerstboom te bewonderen. Ik herhaal
dat veiligheid voorop moet staan. Als openstelling in het licht van de veiligheid
niet kan, dan maar niet.De heer Van Beek (VVD):Dezelfde overweging heeft mij tot mijn uitspraak gebracht. Bent u het
in principe met ons eens dat dit automatisch inhoudt dat publieksfuncties
zoveel mogelijk aan de Statenpassage moeten grenzen? Werkfuncties, zoals het
CIP, moeten in het werkdeel, het dubbel beveiligde deel zijn ondergebracht.
Je moet voorkomen dat er in beide richtingen veel bewegingen plaatsvinden.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ja, dat brengt mij op het onderwerp Centraal Informatiepunt. Uw vraag
hangt daar natuurlijk mee samen. Het plan om het Centraal Informatiepunt te
vestigen op Binnenhof 5-7 is gewijzigd. Dit was een besluit van het Presidium
waar het op terug is gekomen. Doorvoering van het plan zou een zeer grote
verbouwing hebben betekend ten koste van fractiehuisvesting en ten koste van
allerlei andere voorzieningen, zoals de postkamer. Het alternatief is nu de
Burgerzaal en de bistro. De verbouwing zal zo worden uitgevoerd dat niet gebeurt
waar u bang voor bent: dat je het Centraal Informatiepunt vanuit allerlei
publieke plaatsen kunt benaderen. Als het Centraal Informatiepunt op deze
plaats wordt gevestigd, worden de toegangen tot de huidige Burgerzaal en de
bistro vanuit het publieke deel afgesloten. Je zult er kunnen komen via een
trap vanaf het huidige bodestation bij de grote zaal. Het nieuwe Centraal
Informatiepunt zal bouwtechnisch gerealiseerd worden als een toevoeging aan
de niet-publieke ruimte. Dat neemt niet weg dat ik het met u eens ben dat
je niet te veel tijdelijke voorzieningen moet creëren. Ideaal gezien
moet de vervanging voor wat nu de Burgerzaal is, niet tijdelijk zijn. Ik kan
dat helaas niet garanderen. Als vervanging denkt men bijvoorbeeld aan de Van
Someren Downerzaal of de Schepelzaal. Daar kleven echter ook de door u genoemde
nadelen aan en dat plan is dus nog niet helemaal uitgewerkt. Het spreekt vanzelf
dat er een Burgerzaal met meubilair en mogelijkheden tot films zal blijven
bestaan en dat er geen periode mag zijn waarin die faciliteit niet beschikbaar
is. Het ontvangen van grote groepen geïnteresseerden behoort immers tot
het naar buiten treden met ons werk en het tonen aan zoveel mogelijk mensen
in de samenleving van wat wij hier doen.De heer Van Beek (VVD):U heeft mij gedeeltelijk gerust gesteld door aan te geven dat het CIP
niet meer bereikbaar is vanuit de Statenpassage. Er ontstaat echter wel een
situatie waarin een mooie voorziening die goed voldoet, verplaatst wordt,
met alle kosten die daaraan verbonden zijn. Is dat wel zo verstandig? Moet
er niet geconcludeerd worden dat er eigenlijk niets mankeert aan de mogelijkheden
voor het publiek en dat er alleen een goede plek voor het CIP moet worden
gevonden? Ik geef u in overweging om het bijbehorende kostenplaatje nog een
keer bij uw beslissing te betrekken.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ten aanzien van het kostenplaatje heb ik begrepen dat de gevonden oplossing
goedkoper is dan nieuwbouw voor het CIP. Er is onvermijdelijk sprake van nadelen
maar die hebben te maken met de krapte in het kamergebouw.Mevrouw De Pater heeft gevraagd naar ontruimingen en calamiteitenplannen.
Er zijn ontruimingsplannen en een calamiteitenplan beschikbaar. Er wordt door
de bedrijfshulpverlening en de bedrijfsbrandweer regelmatig geoefend in ontruimen.
Er staan voor dit jaar nog twee ontruimingsoefeningen gepland. Ik heb niet
de vrijheid om aan te geven wanneer en waar die oefeningen zullen worden gehouden.
Overigens kom ik hiermee op de opmerkingen van de heer Alblas over de zorgen
van de LPF-fractie ten aanzien van brandveiligheid en nooduitgangen in Koloniën.
Ik heb begrepen dat gisteren reeds maatregelen zijn genomen om die zorgen
voor een deel weg te nemen. Aan het geheel wegnemen van de al dan niet terechte
zorgen zal binnenkort worden gewerkt.Mevrouw Lambrechts (D66):In de acht jaar dat ik zitting heb in de Kamer kan ik mij herinneren dat
wij een bommelding hebben gehad en er een ontruiming moest plaatsvinden. Ik
kan mij echter niet herinneren dat er een oefeningsontruiming heeft plaatsgevonden
tijdens een sessie van de Kamer.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik kan het mij wel herinneren. Er wordt evenwel altijd geoefend in een
bepaald deel van de Kamer. Misschien heeft u er een goede neus voor om net
in het deel van het gebouw aanwezig te zijn waar geen oefening plaatsvindt.Mevrouw Lambrechts (D66):Moet er niet geoefend worden op het geheel ontruimen van de Kamer?De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Calamiteiten en branden zijn vaak in een deel van het gebouw. Ontruimingen
worden dan ook per deel geoefend. Ik was eens tijdens een oefening als eerste
ondervoorzitter verantwoordelijk omdat mevrouw Van Nieuwenhoven niet aanwezig
was; je krijgt ogenblikkelijk iedereen op je nek omdat zij de kamer niet wilden
verlaten voor een oefening. Mijn voorgangster zou hebben gezegd: u wilt het
allemaal niet weten.De heer Alblas (LPF):Ik ben de heer Weisglas dankbaar voor het feit dat hij onze problemen
met veiligheid au serieux neemt. Toch nodig ik hem uit om de nooduitgangen
van onze fractiekamer te bekijken.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik zal daartoe zeker op korte termijn overgaan, samen met de heer Bakker,
de directeur Bedrijfsvoering.Met name de heer Van Beek heeft vragen gesteld over de ambtelijke organisatie.
Reeds onder de heer Deetman is de verdere professionalisering van de aansturing
van het ambtelijk apparaat van de Kamer ingezet. Het Presidium en de Kamer
hebben toentertijd besloten dat een managementteam moest worden opgericht –
nu bestaande uit de griffier en de directeuren met een aantal adviseurs –
dat op basis van een duidelijk mandaat van het Presidium aan de griffier,
en via hem aan de twee directeuren, voor een heldere aansturing van de medewerkers
zorgt.Het Presidium heeft daarbij een toezichthoudende rol, maar uiteraard ook
op een groot aantal punten de eindverantwoordelijkheid en eindbeslissing.
Dat geldt in het bijzonder voor de voorzitter in de formele rol die hij heeft.
Ik kan u verzekeren dat ik in de korte tijd dat ik voorzitter ben, heb gemerkt
dat over veel zaken door de voorzitter en door het Presidium echt wordt beslist.De verdeling van taken heeft ook te maken met de Wet op de ondernemingsraden.
In artikel 46 daarvan wordt bepaald dat de voorzitter van de Kamer –
dat geldt op een departement ook voor een minister – niet kan optreden
als bestuurder van de onderneming. Dat doet de griffier. Op een departement
doet dat de secretaris-generaal. Dat neemt niet weg dat het Presidium het
recht en de plicht heeft om te beslissen over belangrijke benoemingen. Ik
doel dan op de griffier, die door de Kamer wordt benoemd. Ik denk ook aan
de directeuren, de plaatsvervangend griffiers en, zoals gisteren is benoemd,
de bijzonder adviseur onderzoek en het hoofd van het OVB. Zij worden allen
benoemd door het Presidium. Daaraan gaat een secure procedure vooraf, die
ik niet tot in detail zal beschrijven. De voorzitter, de eerste en de tweede
ondervoorzitter van het Presidium hebben altijd een gesprek met een selectie
van de sollicitanten. Het Presidium heeft daarbij recht van inzage in alle
voorliggende stukken en eventuele assessments. Uiteindelijk neemt het Presidium
de beslissing. Ik vind dit een goede taakverdeling. Ik zou niet willen dat
dit soort beslissingen bij het Presidium of de voorzitter worden weggenomen.
Dat is niet de bedoeling.De heer Van Beek heeft gesproken over de portefeuilleverdeling in het
Presidium. Laat ik maar gewoon zeggen wat ik ervan vind. Ik ben er niet enthousiast
over en wel om dezelfde reden als mevrouw Dijksma noemde. De voorzitter is
vrijgesteld. Hij of zij besteedt de volledige werktijd aan het voorzitterswerk.
Mijn ervaring tot nu toe is dat een voorzitter twee à drie uur per
week aan zijn eigen fractie besteedt door aanwezig te zijn in een fractievergadering.
Daarbij blijft het dan zo'n beetje. Een voorzitter is dus volledig vrijgesteld.
Dat geldt uiteraard niet voor de overige leden van het Presidium. Ik denk
daarbij in het bijzonder aan de leden van het Presidium die uit de kleinere
fracties komen. Ik heb mijn aarzelingen over een taakverdeling, want ik denk
dat zaken dan blijven liggen. Volgens mij werkt het niet, als een lid van
een kleine fractie als lid van het Presidium verantwoordelijk is voor het
personeelsbeleid en alles op het gebied van personeelsbeleid via die persoon
in het Presidium naar de voorzitter moet. Ik vind het collegiale bestuur dat
het Presidium uitoefent, zeer grote voordelen hebben. Zoals men weet, zit
ik al acht jaar in het Presidium; eerst als tweede ondervoorzitter, daarna
als eerste ondervoorzitter en nu als voorzitter. Mij bevalt de collegiale
vorm van bestuur in het Presidium zeer goed. Ik ben niet enthousiast over
de instelling van een formele taakverdeling in het Presidium.De heer Van Beek (VVD):Ik heb in mijn betoog het collegiale bestuur genoemd; ik wil dat ook handhaven.
In mijn fractie leeft echter de wens om iets meer met portefeuilles te doen,
omdat het voor een aantal onderwerpen van belang is dat de leden daar extra
goed naar kijken. Je kunt daarbij denken aan de bouw, het personeel en onderzoeken.
Het is niet onze intentie om het langdradiger, stroperiger of moeilijker te
maken. Er moet meer bestuurlijke aandacht zijn voor een aantal zaken die aan
de orde zijn.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Ik ben het met u eens. In de praktijk blijkt ook dat sommige leden van
het Presidium meer affiniteit hebben met het ene aspect van het werk en anderen
weer meer met een ander aspect van het werk. Ik zal de argumenten niet herhalen,
maar ik ben niet voor een formele taakverdeling.Het spijt mij dat mevrouw Halsema, als ik het goed heb gehoord, het Presidium
als een politiek orgaan aanduidt. Natuurlijk, het Presidium is samengesteld
uit leden van de Kamer, uit politici derhalve, maar deze leden zitten er heel
duidelijk niet namens hun fractie. In de praktijk van het Presidium blijkt
dat ook, soms tot ongenoegen van fracties zo is mij bekend. In het huidige
Presidium zitten drie leden méér dan in het voorgaande, zodat
vrijwel alle fracties nu in het Presidium zitten; via een plaatsvervangende
constructie zitten alle fracties in het Presidium. Ik ben blij dat er nu meer
leden uit de grote en de kleine fracties betrokken worden bij het werk in
het Presidium met betrekking tot de procedurele, organisatorische en andere
kwesties die er spelen.Over de automatisering kan ik kort zijn, omdat, als ik goed heb geluisterd,
in het algemeen gesproken de woordvoerders – de heer Van Beek, mevrouw
Lambrechts en anderen – tevreden waren over het werk van de dienst automatisering.
Dit op een aantal meer gedetailleerde punten na waar ik op terug kan komen,
zoals de telefoons of het Kamer-thuisproject. Dat is wel eens
anders geweest. Wij hebben hier te maken met een per definitie moeilijk en
soms moeizaam proces als een onderdeel van het werk, maar thans blijkt dat
"wij", of liever "zij", het in de vingers hebben en dat het goed gaat. Dit
dan afgezien van altijd voorkomende schoonheidsfouten en problemen; dat hoort
er nu eenmaal bij.Daar waar het gaat om het bekendmaken van ons werk door middel van het
thuis te ontvangen geregisseerde beeld en het geluid van de plenaire zaal,
zijn er vergevorderde plannen. Het kan al via intranet en het zou nu vanaf
4 september ook kunnen via internet. Het is de bedoeling dat in de loop van
het najaar ook het beeld en het geluid van commissiezalen via internet thuis
ontvangen kunnen worden.Een heel ander onderwerp betreft het verzuimpercentage bij de medewerkers
van de Kamer. Mevrouw Lambrechts heeft daar een opmerking over gemaakt; zij
maakte daarbij een vergelijking met het onderwijs. Het is een punt dat nog
niet goed is. Het verzuimpercentage, exclusief zwangerschapsverlof, ligt op
9,1. Dit was in 2001 9,3%, zodat wij een kleine zegening tellen. Dit percentage
is inclusief het langere verzuim. Binnen de rijksoverheid was het percentage
7,9 in 2001. Dat wil zeggen dat wij slechter zijn en dat is niet goed. Het
is altijd moeilijk de oorzaken te bepalen, maar als zodanig kunnen genoemd
worden: werkdruk, fysieke omstandigheden, relatief veel ouder personeel en
het feit – dat lijkt mij een heel belangrijke oorzaak – dat er
veel taken en functies zijn die een hoge fysieke belasting hebben. Die taken
zijn niet uitbesteed. Denk aan onze medewerkers van de schoonmaakdienst en
van het restaurantbedrijf en aan anderen. Dat maakt het verzuimpercentage
hoger. In het algemeen zie je dan ook dat het ziekteverzuim hoger is bij de
uitvoerende diensten dan bij de directie constitutioneel proces, waar andersoortig
werk wordt gedaan, fysiek minder zwaar werk. De Tweede Kamer werkt zeer hard
aan de intensivering van het verzuimbeleid, of beter: het niet-verzuimbeleid.
De doelstelling is, het ziekteverzuimpercentage in twee jaar met zeker 2%
te doen verminderen, waartoe nu allerlei dingen plaatsvinden: trainingen,
verzuimbegeleiding voor de leidinggevenden en andere vergelijkbare zaken.Ten slotte, mevrouw de voorzitter, kom ik bij een aantal diversen en ik
zal proberen daar snel doorheen te gaan. De heer Rouvoet en mevrouw Halsema
spraken over inschrijving bij wetgevingsoverleg: een sprekerslijst bij wetgevingsoverleg.
Laat ik er kort over zijn: ik vind het een goed idee en ik zal het met deze
intentie in het Presidium en zonodig in de commissie werkwijze naar voren
doen brengen.Mevrouw Halsema sprak over de Europese ondersteuning. Ik ben blij dat
zij het op dit moment naar voren brengt. Het ging met name om het punt van
de samenwerking met de Eerste Kamer, daar waar het betreft de Europese ondersteuning
van de beide Kamers van de Staten-Generaal. Toevallig heeft gisteren een gesprek
plaatsgevonden zoals dat regelmatig plaatsvindt, tussen de voorzitter van
de Eerste Kamer en mijzelf, samen met de griffier en een aantal andere medewerkers
van beide kanten. Daarbij is dit punt besproken. De heer Braks en ik hebben
de griffiers gevraagd om uiterlijk 1 oktober a.s. een voorstel te doen voor
de werkelijke integratie van de twee ondersteunende diensten die nu nog apart
bij de twee Kamers bestaan. Bij de Tweede Kamer is die vastgeklonken aan de
commissie voor Europese Zaken. Een en ander zal ook bekeken worden in het
licht van het ook in mijn ogen interessante en goede rapport dat onze oud-collega
Van Baalen op verzoek van de commissie voor Europese Zaken heeft gemaakt en
dat overgenomen is door die commissie. Dat ging over het vanuit de Kamers
plaatsen van een persoon in Brussel om daar het werk ten behoeve van de Staten-Generaal
te volgen.Op een korte vraag van de heer Alblas over de cursus voor de nieuwe leden
geef ik een eveneens kort antwoord. Er komt na de formatie een tweede ronde,
ook voor de leden die naar verwachting dan weer nieuw zijn. Uiteraard kan
iedereen daaraan weer geheel of gedeeltelijk meedoen.Er is gevraagd of het Kamer-thuisproject voor iedereen vóór
1 september gerealiseerd kan zijn. Het antwoord is ja, mits alle leden die
vertrokken zijn hun apparatuur inleveren. Daaraan wordt hard gewerkt, maar
wij zijn er nog niet helemaal.Ik kan geen garantie geven over de KPN-aansluiting die nodig is voor het
Kamer-thuisproject. Er wordt hard achter KPN aangezeten om ook dat rond te
krijgen. Het streven is erop gericht om een en ander vóór 1
september te realiseren maar de garantie dat dit helemaal lukt, kan helaas
niet gegeven worden.Er heeft een aanbesteding van de telefonie plaatsgevonden. Er waren twee
keuzes. Dutchtone is eruit gekomen. Uiteraard heeft die aanbesteding volgens
de regels plaatsgevonden. De bereikbaarheid voldoet aan het contract maar
moet nog beter. Daaraan wordt gewerkt. Over de buitenlandse bereikbaarheid
zijn niet veel klachten bekend. Met de binnenlandse bereikbaarheid gaat het
in sommige delen van het land – Assen bijvoorbeeld – zeer slecht.
Dat moet gewoon verbeterd worden en dat is de taak van degene met wie wij
het contract hebben afgesloten. Als de bereikbaarheid in het buitenland heel
slecht zou zijn, bijvoorbeeld in sommige delen van de Verenigde Staten, zou
overwogen kunnen worden op beperkte schaal andere abonnementen – ik
noem maar weer Dutchtone – te nemen om het probleem daar op te lossen.Mevrouw De Pater sprak over de kinderopvang. De praktijk leert dat ouders
de voorkeur geven aan kinderopvang in de buurt van de woonplek en niet zozeer
bij de werkplek. Veel kamerleden wonen niet in de buurt van Den Haag en dan
is kinderopvang in Den Haag niet zo praktisch. De praktijk leert dat veel
medewerkers ook liever kiezen voor kinderopvang in de buurt van de woonplek.
Als de meerderheid dat wil, brengt onze wetgevende taak met zich dat wij alles
op alles moeten blijven zetten om de kinderopvang in Nederland beter te maken.
De vraag is evenwel of kinderopvang in dit gebouw de oplossing is. Overigens,
vanochtend stond een kinderwagen op de publieke tribune.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter. Ik wil mevrouw De Pater toch wel bijvallen. Welke praktijk
leert de heer Weisglas dat er hier geen behoefte aan kinderopvang is?De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Dit is gebleken uit enquêtes die zijn gehouden onder
zowel de leden als de medewerkers.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter. Het kan aan mij liggen, maar ik heb die enquêtes de
afgelopen jaren niet langs zien komen.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Misschien waren die enquêtes voor een specifieke groep, voor mensen
die persoonlijk bij het belang van kinderopvang betrokken zijn.Mevrouw Dijksma (PvdA):En misschien was dat heel onverstandig. Als ik dan een suggestie mag doen:
misschien kun je enquête nog een keer houden.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Excuses voor mijn iets te persoonlijk gerichte opmerking, maar als daaraan
behoefte is, zullen wij de enquête nog een keer houden.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Kinderopvang is een faciliteit waarmee zich wellicht richt op de mensen
die daarvan nu gebruik zouden kunnen maken. Echter, bij zo'n groot bedrijf
als dit lijkt het mij goed je niet alleen op die personen te richten, maar
ervoor te zorgen dat je deze faciliteit gewoon hebt. Komen mensen in de toekomst
in de omstandigheid dat zij inderdaad behoefte hebben aan kinderopvang, dan
kunnen zij alsnog een keus maken en zelf bepalen of zij hun kinderen hier
of in de buurt van de woonplek onderbrengen. Die keus zouden dan zowel de
medewerkers als de kamerleden kunnen hebben, maar ik kan mij ook voorstellen
dat de crèche niet uitsluitend bestemd blijft voor kinderen tot anderhalf
of twee jaar. Ook voor mensen met wat grotere kinderen kan het af en toe plezierig
zijn om te kunnen zeggen: ik combineer het een met het ander, heerlijk!De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):We gaan nog een keer onderzoeken hoe groot de behoefte is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Misschien mag ik dit nog van harte ondersteunen. Ik vind namelijk dat
deze organisatie enigszins archaïsch begint te worden, gelet op de wijze
waarop wij gelegenheid bieden om arbeid en zorg met elkaar te combineren en
gelet op de mogelijkheden die wij de mensen in dit huis bieden om te emanciperen.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Dit was de laatste stimulans om te zeggen dat wij nog een keer een serieus
onderzoek zullen doen.Dan een heel ander onderwerp, het onderwerp waarover mevrouw De Pater
sprak. Het terras bij het ledenrestaurant is beveiligd en beschikbaar, zeker
op deze mooie dagen. Bij verdere nieuwbouwplannen zal zeker worden nagegaan
of een terras zoals Speakers Corner tot de mogelijkheden behoort. Of dat het
geval zal zijn, is nu nog niet te zeggen.Mevrouw De Pater stelde ook een vraag over de recessen. De recesperioden
worden vastgesteld aan de hand van de voorstellen van de landelijke commissie
vakantiespreiding. Zoals bekend, kunnen scholen van deze voorstellen afwijken
en dat gebeurt ook. Voor een bedrijf als de Tweede Kamer, waarvan de leden
uit het hele land komen, is dat buitengewoon nadelig. In het herfstreces gelden
in de diverse regio's verschillende periodes. Je moet dan kiezen. Wat wij
doen, is proberen elk jaar onder een andere regio te vallen, zodat de verdeling
in ieder geval zo eerlijk mogelijk is. Dit is echter een probleem dat wij
zelf niet kunnen oplossen.Mevrouw Halsema heeft voorgesteld de neveninkomstenregeling te verscherpen.
Dat voorstel staat haaks op het standpunt dat de commissie Emolumenten nog
niet zolang geleden heeft ingenomen. De meerderheid van die commissie pleitte
namelijk voor afschaffing van de regeling. Dat weet mevrouw Halsema uiteraard.
Waarschijnlijk brengt zij daarom haar opvatting hier nog een keer naar voren.
Ik denk dat het goed is om het onderwerp nader te bezien in het Presidium
en uiteindelijk te bekijken wat de Kamer ervan vindt. Ik geloof niet dat ik
er nu veel meer over moet zeggen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nieuwe Kamer, nieuwe rondes; daarom spreken wij weer uitgebreid over de
werkwijze. Ik vraag u of de commissie Emolumenten opnieuw met een voorstel
kan komen waarover wij met elkaar in debat gaan. Ik vind het heel goed als
kamerleden zich inzetten voor de samenleving, maar dat hoeft niet gepaard
te gaan met nog rijker worden dan wij al zijn. Ik zou dus zeggen: opnieuw
ter discussie stellen.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Akkoord, ik zal via het Presidium aan de commissie Emolumenten vragen
om het onderwerp nog een keer op haar agenda te zetten.Mevrouw Kant heeft opnieuw een vraag gesteld over de sollicitatieplicht
voor oud-kamerleden tot de leeftijd van 57,5 jaar. De griffier en ik hebben
een brief geschreven d.d. 20 juni, waarin staat dat het Presidium heeft besloten
om te wachten op een notitie van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en op basis daarvan nader te besluiten. Ik heb inmiddels begrepen dat de notitie
op zeer korte termijn, volgende week, beschikbaar kan zijn. Ik wil graag doen
wat in de brief wordt voorgesteld, namelijk op het moment dat de notitie er
is, nader bezien wat er aan deze kant gedaan moet of kan worden. Uiteraard
beslist de Kamer ook bij dit onderwerp uiteindelijk.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Ik zal kort zijn, want ik heb ruim gebruikgemaakt van interruptiemogelijkheden
om nadere verduidelijking te vragen. De voorzitter van het Presidium heeft
uitgebreid geantwoord, waarvoor mijn dank. Dat wil niet zeggen dat wij met
alle antwoorden even gelukkig zijn, maar de discussie daarover kan ook later
in het Presidium, in de commissie voor de Werkwijze of in zaken die de voorzitter
van het Presidium heeft voorgesteld worden voortgezet.Ik ben naar voren gekomen, omdat twee collega's direct een vraag gesteld
hebben met het verzoek of wij die in tweede termijn wilden beantwoorden. Mevrouw
Dijksma vroeg wat wij ervan vinden om gesprekken te houden met ministers.
Dat vinden wij een goed idee. Wij hebben alleen in staatsrechtelijke zin een
paar voorwaarden voor het moment waarop die plaatsvinden. Wij hebben het gevoel
dat ze pas kunnen plaatsvinden als de desbetreffende ministers beëdigd
zijn en dat de Kamer geen recht van aanbeveling voor ministers benoemingen
mag krijgen. De gesprekken moeten dus plaatsvinden na de beëdiging van
ministers. Dat houdt in dat de constituerende vergadering van het kabinet
eerst moet hebben plaatsgevonden. In de praktijk zal dat erop neerkomen dat
ook eerst het debat over de regeringsverklaring heeft plaatsgevonden. Daarna
kunnen wat ons betreft de uitnodigingen uitgaan. Overigens kan dat ook in
de huidige structuur al. Wij zijn dus in principe positief.Mevrouw Kant vroeg wat wij ervan vinden als procedurevergaderingen openbaar
worden. Op dat punt aarzel ik, niet omdat ik er enig bezwaar tegen zou hebben
als het gaat om datgene wat er aan de orde is. Ik ben echter bang dat procedurevergaderingen
politiseren als ze openbaar worden en dat er een heel scala van andere zaken
aan de orde komt. Ik wil dat graag nog eens bestuderen, ook in het kader van
de discussies die de voorzitter van het Presidium ons in het vooruitzicht
heeft gesteld.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Ik dank de heer Weisglas voor zijn uitgebreide beantwoording
van de vragen die op zo'n divers vlak gesteld zijn. Op een aantal zaken hoef
ik niet meer in te gaan. Ik verwacht dat daar andere momenten voor komen of
dat ze terugkomen in de notitie die ons toegezegd is om de werkwijze van de
Kamer nog eens uitgebreid te bespreken. Ik vond zijn opmerking dat wij hier
af en toe een thema moeten bespreken voordat de regering zich daarover heeft
uitgesproken of zonder dat er bewindspersonen bij aanwezig zijn, heel interessant.
Het kan allebei. Ik vraag mij wel af aan de hand van wat voor soort notitie
wij dan spreken. Als wij in het wilde weg gaan debatteren, gaan wij allemaal
een andere kant uit. Dan is de structuur weg en ik weet niet of dat nou het
hoofdlijnendebat bevordert. Ik vond het verder een heel interessant idee.Ik kom terug op de vraag wat de meerwaarde is van een vast vragenuurtje
voor de minister-president op dinsdagmiddag. Ik heb daar bij interruptie van
gezegd dat als het erom gaat dat wij onze positie als Kamer ten opzichte van
de pers – die kan onmiddellijk op vrijdagmiddag vragen stellen omdat
iedereen behoefte heeft om vers van de lever te horen wat het kabinet op vrijdag
heeft gedaan – willen verbeteren, wij op een andere manier met deze
vraag moeten omgaan. Wij gaan er natuurlijk niet over wanneer het kabinet
vergadert. De dinsdag is naar mijn inschatting echter niet geschikt voor een
dergelijk vragenuurtje als het kabinetsberaad op vrijdag is, want dan is het
weekend er overheen gegaan. Ik zei net bij interruptie niet voor niets dat
wij het dan op vrijdagmiddag moeten houden. Als wij die positie serieus nemen,
zouden wij er inderdaad over na kunnen denken om te overleggen met het kabinet
of wij bijvoorbeeld "maandag wasdag" een nieuwe inhoud kunnen geven. Als het
kabinetsberaad op maandag wordt gehouden, zijn wij maandagavond of dinsdag
aan de beurt. Dan is het nog actueel. Het is een brainwave waar wij met elkaar
over door moeten denken. Wij moeten de voor- en nadelen op een rij zetten
en natuurlijk de discussie met het kabinet hierover aangaan.De heer Weisglas zei dat Statenpassage zo toegankelijk als mogelijk en
zo veilig als noodzakelijk moet zijn. Ik onderschrijf dat van harte. Maar
waar een wil is met betrekking tot de toegankelijkheid in combinatie met de
veiligheid, is een weg. Ik wil die toegankelijkheid eigenlijk overeind houden.
Er moet dus naar een goede combinatie daarvan worden gezocht.Ik kom nu op de vragen over hoorzittingen met de nieuwe ministers. De
vraag is in mijn herinnering destijds gesteld naar analogie van wat wij met
het kiezen van de voorzitter van deze Kamer hebben gedaan. Ik sta daar even
bij stil. De voorzitter van deze Kamer is van ons en dat blijft hij ook. Er
is dan een ander soort discussie over zijn ambitie. Staatsrechtelijk zijn
die ministers niet van ons. Ik sluit mij aan bij hetgeen de heer Van Beek
heeft gezegd over de volgorde. Eerst krijgen wij straks een discussie met
de onderhandelaars namens de beoogde coalitie over het strategisch document.
Daarna komt er een formatie en vervolgens een regeringsverklaring of een regeerakkoord.
Op dat moment zou ik als kamerlid niet alleen een discussie willen aangaan
met de minister-president over de regeringsverklaring, maar zou ik ook met
de verschillende bewindspersonen willen doorspreken wat hun ambitie op hun
beleidsterrein is. Misschien gaat dit een beetje in de richting van hetgeen
mevrouw Lambrechts heeft gezegd over dat actualiteitenoverleg. De actualiteit
van dat moment is de regeringsverklaring. Ik wil de nieuwe bewindslieden in
zo'n debat natuurlijk niet vragen wat voor vlees ik nou in de kuip heb, zoals
wij dat wel doen als het gaat om onze eigen voorzitter. Op het moment dat
je met de nieuwe bewindslieden kunt spreken over hun ambities op hun beleidsterrein,
kun je als medewetgever anticiperend aan het werk gaan en controleren of die
ambities ook waargemaakt worden.Mevrouw Dijksma (PvdA):Om een misverstand uit de weg te ruimen: het gaat er niet om dat wij gaan
bekijken wat voor vlees er in de kuip zit. Ik geef overigens toe dat ik dat
in allerlei gevallen wel interessant zou vinden. De verschillende partijen
gaan uiteindelijk over de ministers die zij aanwijzen. Op het moment dat zij
beëdigd zijn, is het evenwel interessant en van belang om met hen over
hun ambities voor de komende periode te spreken.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Mevrouw Halsema had het over parlementair fatsoen. Zij zei
dat de kamerleden, als het nodig is, solidair met elkaar kunnen zijn en een
volwassen hindermacht kunnen vormen bij arrogant gedrag van het kabinet. Ik
denk ook dat dit zo is. Je kunt verschillend denken over het moment waarop
de Kamer bepaalt dat zij iets als arrogant ervaart kan verschillen, maar in
een duaal bestel zit de Kamer op dat moment onder leiding van de zelfgekozen
voorzitter op een andere stoel dan het kabinet. De Kamer moet daaraan blijven
vasthouden.Over de gekwalificeerde minderheden waarover mevrouw Halsema sprak, merk
ik op dat ik het belangrijk vind gemotiveerd te weten waarom op een gegeven
moment een bepaalde kwalificatie de doorslag geeft. In eerste instantie had
ik nog onvoldoende zicht op wat mevrouw Halsema daarmee bedoelde.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vind dat het Presidium daarover voorstellen zou moeten
doen. Ik ben mij volledig bewust van het verschil in interpretatie van arrogantie.
Wij noemen dat politiek over het algemeen. Ik zou het plezierig vinden om
met elkaar af te spreken dat de Kamer niet meer accepteert dat een minister
moties naast zich neerlegt of dat een minister vragen van oppositiepartijen
niet beantwoordt. We zijn volgens mij een heel eind opgeschoten, als ik met
mevrouw De Pater als vertegenwoordigster van een toekomstige coalitiefractie
zou kunnen afspreken dat zij het niet accepteert dat een CDA-minister moties
naast zich neerlegt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Als kamerlid voorspel ik dat ik het niet accepteer dat een motie die door
een meerderheid van de Kamer is aangenomen, zomaar door een bewindspersoon
naast zich neergelegd wordt. In dat geval neem je jezelf als kamerlid niet
serieus. Dat ben ik volstrekt met u eens.Wat betreft het al of niet openbaar zijn van de procedurevergaderingen,
zet ik graag de voor- en nadelen op een rij. Het lijkt mij minder wenselijk
om ook in procedurevergaderingen in een politieke discussie terecht te komen.
Wij doen elkaar daar ook geen plezier mee.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gelet op het debat en de waardevolle toelichting door de kamervoorzitter
stel ik vast dat de gehele Kamer streeft naar meer duale verhoudingen tussen
parlement en kabinet. Dit doet mij groot genoegen. Mijn fractie hoopt op een
verlevendiging van het debat in de komende vier jaar. Wij hopen ook dat de
coalitiemeerderheden en de coalitiepartijen de minderheden en de oppositiepartijen
in de Kamer volop de ruimte zullen geven af te wijken van de consensus of
van de politieke "mainstream" in Nederland.Gezonde en levendige democratische verhoudingen vergen ook discipline –
ik ben mij daarvan bewust – en afwezigheid van dreiging. Ik stel vast
dat, terwijl het debat hier vrijer moet worden, veel politici zich onvrijer
gaan voelen. Tegelijkertijd spreken wij ook over een toename van de beveiliging
in dit huis. Ik moet bekennen dat, als ik daarnaar luister, ik ook een beetje
dwars begin te worden. Ik vind dat wij dit werk in alle openheid moeten kunnen
doen. Ik wil hier de hartenkreet kwijt dat de enkelingen onder het publiek –
het zijn natuurlijk enkelen – die verschil van mening met dreigementen
onderstrepen, daarmee moeten ophouden. Het is slecht voor de levendigheid
van het parlementaire debat. Ik vind dat wij daar niet voor moeten wijken.Terug naar het parlement. De voorzitter maakte een aantal algemene opmerkingen
over de verhouding tussen meerderheden en minderheden in het parlement. Hij
zei dat hij daar in een nota op terug zou komen. Ik heb echter een veel specifiekere
vraag gesteld. Die vraag luidde of het Presidium bereid is minderheidsbesluitvorming
toe te staan. Daar is geen antwoord op gekomen. Daarom dien ik daar een motie
over in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat kamerleden en fracties optimaal gebruik dienen te kunnen
maken van het parlementaire instrumentarium;overwegende dat nu veranderingen in de werkwijze van de Kamer, voorstellen
voor toevoegingen aan de parlementaire agenda en verzoeken om onderzoek kunnen
worden geblokkeerd door een parlementaire meerderheid;verzoekt het Presidium, te komen met voorstellen voor wijziging van de
werkwijze waardoor minderheidsbesluitvorming ten aanzien van de bovengenoemde
onderwerpen mogelijk wordt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Jense, Kant, Rouvoet,
Dijksma, Alblas en Lambrechts.Zij krijgt nr. 15(28336).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil de heer Weisglas danken voor zijn uitgebreide beantwoording.
Ik denk dat de ministers in een toekomstig kabinet daar een voorbeeld aan
kunnen nemen. Het overkomt mij namelijk zelden dat ik op vrijwel al mijn vragen
een antwoord krijg. Een punt is echter blijven liggen en dat betreft de commissie-stiekem,
ofwel de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Tot dusver
heeft daar maar een beperkt aantal fractievoorzitters toegang toe. De fractie
van GroenLinks heeft altijd een nogal moeilijke verhouding gehad tot de commissie
voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Ik weet ook niet of dat in de
toekomst zal veranderen. Ik wil hier alleen het verzoek herhalen om alle politieke
fracties toegang te geven tot de commissie-stiekem. Ik vind eigenlijk dat
alle kamerleden middels de commissie voor Binnenlandse Zaken toegang zouden
moeten kunnen hebben tot de commissie-stiekem. Dan is het vervolgens aan politieke
partijen om te besluiten of zij van dat recht gebruik zullen maken.Mevrouw Kant deed een interessant voorstel om de procedurevergaderingen
openbaar te gaan maken. Ik ben daar een groot voorstander van. Procedurele
conflicten hebben namelijk een zware politieke betekenis. Daar wordt veel
uitgevochten. Ik denk dat publiek en pers daar toegang toe moeten hebben.Mevrouw Lambrechts (D66):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de voorzitter van de Kamer voor zijn uitvoerige
beantwoording. Ik proef daar ook heel duidelijk vernieuwingsgezindheid uit
en grote ontvankelijkheid voor de voorstellen die van de zijde van de Kamer
zijn gedaan. Dat doet ons buitengewoon veel deugd. Wij kunnen ons vinden in
de procedure die hij voorstelt met betrekking tot zo'n vernieuwingsagenda
en in zijn voorstel om de voorstellen die wij middels de brief van onze fractievoorzitter
De Graaf hebben gedaan en de vele andere voorstellen die hier zijn gedaan,
in een nota te laten uitmonden, waar de Kamer dan per onderdeel "ja" of "nee"
tegen kan zeggen. De reden waarom wij voor die vorm hebben gekozen en niet
onmiddellijk zelf tot moties zijn overgegaan, is dat vandaag ook al uit het
debat blijkt hoe belangrijk het is om daar met elkaar over te praten en om
de gedachten te scherpen, zodat wij die voorstellen goed vorm kunnen geven en uiteindelijk kunnen werken aan een draagvlak voor een groot aantal
van die voorstellen. Er moet niet al te haastig worden ingestemd met een of
twee voorstellen en niet met de rest. Dat was in elk geval onze vrees en daarom
hebben wij voor deze vorm gekozen. Ik ben de voorzitter uiteraard dankbaar
dat hij die ook in dankbaarheid heeft ontvangen en de plek geeft die zij toekomen.Wat nog rest is dat wij met elkaar een datum moeten afspreken, een datum
met tempo. Daarbij moeten wij onszelf opleggen dat wij die niet al te ruim
nemen. Wij kunnen namelijk alleen al over de voorstellen die vandaag zijn
gedaan vier jaar met elkaar discussiëren. Wij moeten dus niet al te ruim
de tijd nemen, maar wel voldoende om dat draagvlak te creëren, opdat
wij in september of oktober over zo'n vernieuwingsagenda kunnen spreken en
die dan ook handen en voeten kunnen geven. Ik ben namelijk bang dat wij anders
weer gewoon overgaan tot de orde van de dag, zoals wij dat altijd gedaan hebben,
en geen gebruik maken van het momentum. Er is op dit moment sprake van een
vernieuwingsgeest en die moeten wij zien vast te houden. Dat kan ook vorm
krijgen in een groot aantal van de voorstellen die wij hebben besproken.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter. Ik heb in eerste termijn al het een en ander gezegd. Daar
is door de heer Weisglas uitgebreid op geantwoord. Ik acht het van het allergrootste
belang dat wij zo snel mogelijk aan de hand van een notitie van het Presidium
gaan spreken over de vernieuwing van de werkwijze van de Tweede Kamer. Ik
zou met mevrouw Lambrechts willen vragen wanneer de heer Weisglas die notitie
ongeveer naar de Kamer denkt te kunnen sturen. Naar mijn mening zouden wij
dat gesprek in september of oktober moeten hebben. Dat is van belang omdat
het nieuwe parlement dan ook meteen opnieuw kan beginnen. Het zou ons ook
in de gelegenheid stellen om wellicht in de komende jaren met een aantal zaken
te experimenteren.Ik heb gemerkt dat er aanvankelijk nogal wat aarzelingen waren over een
aantal van de voorstellen waar in ieder geval mijn fractie wel degelijk groot
voorstander van is. Met wat meer creatief meedenken, zoals mevrouw De Pater
dat deed, zou bijvoorbeeld een vragenuur met de minister-president er toch
kunnen komen. Dat zou voor de Nederlandse Tweede Kamer een behoorlijke vernieuwing
kunnen zijn. Hetzelfde geldt voor het periodiek actualiteitenoverleg met ministers
en staatssecretarissen. Ik acht dit een van de voorstellen die terug zouden
moeten komen in zo'n notitie. Ik wil nog opmerken dat ik niet helemaal meegekregen
heb wat de reactie van de heer Weisglas was op het voorstel over een parlementair
begrotingsbureau. Dan zou de commissie voor de Rijksuitgaven in de toekomst
als – zoals ik dat zei – financiële waakhond van het parlement
kunnen optreden.Verder ben ik blij met de reacties van de heer Van Beek en mevrouw De
Pater-van der Meer als het gaat om de hoorzittingen waar verschillende fracties
in deze Kamer onder aanvoering van, ik meen, GroenLinks om hebben gevraagd.
Het lijkt mij goed dat nieuwe bewindslieden na hun aantreden de ruimte krijgen
om met de nieuwe Kamer over de ambities voor de komende jaren te spreken.
Wij kunnen dan ook een aantal ijkpunten vaststellen op basis waarvan wij iedere
keer weer met elkaar bespreken of er van al die ambities ook iets terecht
is gekomen.Voorzitter. Tot slot merk ik nog op dat de spreektijden inderdaad moeten
worden ingekort.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. In de eerste plaats dank ik de heer Weisglas voor de wijze
waarop hij zijn antwoorden gegeven heeft, voor zijn openheid waar het gaat
om een aantal suggesties. Het is goed om een open instelling te hebben als
het erom gaat dat er wel wat vernieuwingen en aanpassingen van procedures
nodig zijn om het werk in de Kamer nog beter te doen en aantrekkelijker te
maken, maar ook inhoudelijk tot verbeteringen te komen. Ik dank hem ook voor
de positieve reacties op de opmerkingen die ik heb gemaakt namens de fractie
van de ChristenUnie. Bijvoorbeeld de inschrijving voor een wetgevingsoverleg
is een punt waar ik al een aantal jaren mee tob, omdat ik meer dan eens meemaak
dat je een wetgevingsoverleg, dat ingrijpend is, goed voorbereidt en dan 's
maandagsmorgens te horen krijgt dat je maar een kwartier spreektijd hebt,
terwijl je het onderwerp zo belangrijk vindt dat je er veel meer tijd voor
nodig hebt. Dat kan plenair tot uitdrukking gebracht worden door in te schrijven.
Welnu, dat moet bij wetgevingsoverleg, zeker als het ter vervanging van plenaire
behandeling van wetsvoorstellen is, op dezelfde wijze gaan. Ik zie voorstellen
daartoe graag tegemoet.Dan mijn suggestie over de wijze van omgang met overbodige moties, bijvoorbeeld
moties die door de regering ten volle overgenomen worden. Ik zie een voorstel
daartoe graag tegemoet. Ik heb even overwogen om daarover een motie in te
dienen, maar daar heb ik maar van afgezien. Laat ik het goede voorbeeld geven
en de royale toezegging van de heer Weisglas maakte dat ook onnodig.Voorzitter. Op het punt van de spreektijden bij de begroting heb ik goed
gehoord van de voorzitter dat de eerdere concrete afspraken die zijn gemaakt
over bodems voor een- en tweepersoonsfracties blijven bestaan en dat van daaruit
wordt opgebouwd, waarbij het aantal minuten spreektijd voor de begrotingen
per zetel afneemt naarmate het aantal zetels toeneemt. Wij zullen het uiteindelijke
voorstel in zijn geheel aan dat uitgangspunt toetsen.Ik heb in eerste termijn in kritische zin iets gezegd over het vragenuurtje
met de minister-president. Ik heb gezegd dat ik graag wil meedenken en ik
ben daar vast mee begonnen. Ik heb het altijd een principieel punt gevonden
in de discussie dat eerst de pers wordt geïnformeerd waarna vervolgens
de media naar kamerleden, fractievoorzitters en specialisten beginnen te bellen,
terwijl deze de besluiten als zodanig nog niet kennen. We kennen nu sinds
enige tijd een proces waarbij we voortdurend elektronisch digitaal worden
geïnformeerd over kabinetsbrieven. Dat gebeurt op heel korte termijn.
Wat verzet zich ertegen om voordat de persconferentie plaatsvindt, direct
na de ministerraad, op zo kort mogelijke termijn de besluitenlijst van de
ministerraad kenbaar te maken richting Kamer? Zou met de minister-president
en de ministerraad besproken kunnen worden of hier mogelijkheden liggen? Wat
's middags aan de pers gemeld kan worden, kan op hoofdlijnen ongetwijfeld
ook al aan de Kamer worden gemeld. Daarmee is het principiële punt in
ieder geval meegenomen dat de Kamer rechtstreeks en niet via de krant wordt
geïnformeerd. Ik vind het prachtig als daar persberichten van de RVD
bij kunnen zijn, maar ik laat dat graag over aan de invulling. Ik wil deze
suggestie meegeven als een nadere uitwerking. Dat staat los van de vraag of
je daar vervolgens een vragenuurtje over moet houden. Ik wil daar graag in
blijven meedenken.Voorzitter. Tot slot dank ik de heer Weisglas voor zijn reactie op mijn
opmerking over een meer dualistische inrichting van deze zaal. Wij zijn het
er samen over eens dat er iets zou moeten veranderen. De heer Teeven heeft
mij geïnterrumpeerd met de vraag "Zit het hem daar nu in?" Ik denk het
niet. Het gaat uiteindelijk vooral om de attitude, de cultuur. In dat opzicht
ligt er een mooie uitdaging, ook voor de nieuwe coalitiefracties. Het eerste
toetsmoment om te kijken of er werkelijk sprake is van vernieuwing en meer
dualisme in dit huis zal het debat zijn over het strategisch document. Wij
zullen als ChristenUnie nauwlettend volgen in hoeverre de nieuwe coalitiefracties
de ruimte krijgen en benutten om eigen standpunten te verdedigen – ook
als deze afwijken van een strategisch document – en in voorkomend geval
onafhankelijk van elkaar moties meetekenen of steunen. Mevrouw De Pater heeft
een opmerking gemaakt die mij hoopvol stemt. Ik neem aan dat zij deze, zoals
alles wat zij vandaag heeft gezegd, namens haar fractie heeft gemaakt. Zij
vindt het onacceptabel dat aangenomen moties door een kabinet niet worden
uitgevoerd. Wij zullen elkaar daar graag aan helpen herinneren.Mevrouw Kant (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik vind het heel positief in de beantwoording van
het Presidium bij monde van de voorzitter van de Kamer dat de opstelling is
dat er meer dualisme moet komen en dat de positie van de Tweede Kamer versterkt
moet worden. Wij zijn het daar voor het merendeel roerend over eens. De praktijk
moet uitwijzen of wij dat ook gaan verbeteren, want dat is natuurlijk de bedoeling.
Als je je daarover uitspreekt, dan vind je dat het beter kan dan het gegaan
is. Wij vinden dat ook. Alles valt of staat met veranderingen die je aanbrengt
in de cultuur van de betreffende fracties en kamerleden, maar ook een kamervoorzitter
kan daar op zijn eigen manier een bijdrage aan leveren. Wij hopen van harte
dat hij dat zal doen. Mijn fractie zal dat ook doen en ik hoop dat andere
fracties dat ook zullen doen.Mevrouw de voorzitter. Een aantal vragen is niet beantwoord. Mevrouw Halsema
heeft gesproken over de commissie-stiekem, de commissie Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
Ik heb ook gesuggereerd om die commissie op te heffen. Daar is geen reactie
op gekomen. Ik wil ook graag weten hoe we daar procedureel mee verder moeten
gaan. We krijgen nog een discussie over de vaste commissies met oog op de
themacommissies. Kan het daarin worden meegenomen? Of krijgen we op een eerder
moment al een discussie over de wijze waarop deze nu nog bestaande commissie
voortgang moet vinden?Een ander punt heeft te maken met het debat in eerste termijn over het
functioneren van de Kamer. Ook mevrouw Halsema heeft toen heel duidelijk een
uiteenzetting gegeven over de minderheid en de meerderheid en over de mogelijkheid
dat een meerderheid van de Kamer belangrijke debatten of initiatieven van
de zijde van de oppositie blokkeert. Ik heb hierop geen reactie gekregen.
Ik snap ook wel dat dit te maken heeft met de vraag wat het Presidium of de
voorzitter namens de gehele Kamer kan verwoorden, want dat is bij dit onderwerp
toch wel het probleem, maar ik wil graag weten op welke wijze wij hierop terug
kunnen komen, zodat het punt niet ondersneeuwt.Ik heb de suggestie gedaan om procedurevergaderingen van kamercommissies
openbaar te maken. Dit voorstel komt voort uit mijn ervaringen in de afgelopen
vier jaar. Mevrouw De Pater heeft gezegd dat zij er niets voelt om ook die
vergaderingen te doen verworden tot politieke discussies. Dat is echter de
afgelopen jaren juist het probleem geweest. In die vergaderingen werden op
niet-inhoudelijke gronden politieke besluiten genomen. Vaak is het besluit
om geen debat te houden, gebaseerd op een politieke afweging. Over het al
dan niet houden van een debat wordt echter niet in het openbaar verantwoording
afgelegd. Dat heeft er naar mijn gevoel vaak toe geleid dat je ten onder gaat
in een procedureel gevecht en je als kamerlid weer naar een ander middel moet
grijpen. Ik doe dat ook niet altijd met veel plezier. Mij is nogal eens verweten
dat ik vaak kamervragen wil stellen. Ik doe dat dan omdat de desbetreffende
vaste commissie het niet nodig vindt om over het onderwerp een debat te voeren.
Soms ben je dan tien vragenrondes verder voordat er eindelijk een debat over
plaatsvindt. Openbaarheid van commissievergaderingen kan dat proces wellicht
versnellen.Mevrouw De Pater-Van der Meer (CDA):Ik heb iemand geciteerd die sprak over het politiseren van procedurevergaderingen.
Vervolgens heb ik gezegd dat ik graag vanuit die optiek wil weten wat de voor-
en nadelen zijn. U noemt nu zelf het voorbeeld dat uw wens om een bepaald
politiek debat te voeren in de procedurevergadering werd overruled. Wij hebben
ook gewisseld dat wij soms willen debatteren zonder ministers of zonder een
regeringsstandpunt. Ik wil nadrukkelijk onderscheid maken tussen de bedoeling
van een procedurevergadering en de debatten die interessant zijn voor het
publiek.Mevrouw Kant (SP):Het probleem is dat u zaken uit elkaar wilt halen die in de praktijk niet
uit elkaar gehaald kunnen worden. U zegt dat dit kan, maar ik heb vier jaar
de procedurevergaderingen meegemaakt. Ik kan er een boek over schrijven. Ik
zal dat overigens niet doen, want dat is zonde van mijn tijd. In die vergaderingen
worden dingen politiek afgekaart. Dat is een politiek proces. Dat geldt voor
een deel van de procedurevergadering niet, maar voor een ander deel wel. Zonder
argumenten kan de meerderheid tijdens zo'n vergadering een belangrijk politiek
debat tegenhouden Openbaarheid kan een belangrijke bijdrage leveren aan de
verbetering van dat proces. Iedereen die daar niet voor is, mag mij een argument
geven waarom de procedurevergaderingen wel besloten moeten zijn. Ik kan geen
enkel argument daarvoor noemen. Mocht een onderwerp per se in beslotenheid
besproken moeten worden, dan kan dat op dat moment wel. Ik zie echter niet
in waarom die vergaderingen altijd besloten moeten zijn.Ik wil best een inkijkje geven in wat ik de afgelopen jaren heb meegemaakt.
Ik wilde soms netjes de procedure volgen die geldt als iets niet urgent is,
namelijk via een brief aan de vaste commissie, maar een meerderheid in de
procedurevergadering vindt agendering dan niet nodig zonder dat daar veel
argumenten voor geleverd hoeven te worden. Vervolgens moet je in de plenaire
zitting om een brief of een debat over het onderwerp vragen. De Kamer doet
zichzelf daar onrecht mee. Als een kamerlid vindt dat een onderwerp politiek
urgent is, wordt een kamerlid min of meer gedwongen om dat in deze zaal verder
uit te vechten. Niet zelden was het resultaat van het in het openbaar aangaan
van de discussie daarover dat een debat blijkbaar wel onontkoombaar is. Men
moet mij niet vragen waarom dit zo werkt, maar ik denk dat het geen verantwoording
afleggen door de coalitie over de politieke afweging om al dan niet een debat
te houden daarmee te maken heeft. Ik hoop dat ik nu goed heb uitgelegd waarom
ik de procedurevergadering graag openbaar zou willen maken. Ik heb daarover
ook een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterend dat er in het algemeen geen reden is om het vaststellen van
procedures in beslotenheid te doen;overwegende dat openbaarheid ertoe bijdraagt dat besluiten over procedures
op basis van inhoudelijke argumenten zullen worden genomen;spreekt uit dat ook de procedurevergaderingen van de kamercommissies in
principe openbaar zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant en Halsema. Naar mij blijkt
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16(28336).Mevrouw Kant (SP):De sollicitatieplicht is mijn laatste punt. De voorzitter heeft daar namens
het Presidium niet inhoudelijk op gereageerd en bovendien hebben niet alle
fracties een reactie gegeven. In het verleden hebben wij over dit onderwerp
gediscussieerd. De vraag die voorligt is mijns inziens heel helder: moeten
er andere regels gehanteerd worden voor ex-kamerleden dan voor andere werklozen?
Ik denk dat die afweging voor iedere fractie helder te maken is en dat daar
geen uitgebreide verdere discussie voor nodig is. Daarom heb ik ook hierover
een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat er geen reden is om andere regels te hanteren voor ex-kamerleden
dan voor andere werklozen met een uitkering;verzoekt de regering, via een wijziging van de Wet APPA over te gaan tot
invoering van een sollicitatieplicht voor toekomstige ex-kamerleden jonger
dan 57,5 jaar,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant, Halsema, Alblas en Teeven.
Naar mij blijkt wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(28336).De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hebt de brief natuurlijk gelezen: er komt een notitie van de minister.
Bent u van plan om deze motie aan te houden totdat wij die notitie bespreken?
Of wilt u de notitie niet bespreken en de motie volgende week in stemming
brengen? Er is een notitie toegezegd. Is het niet verstandig om de gedachtewisseling
daarbij voluit te voeren? Dan kunnen alle argumenten worden gewisseld en wordt
u op uw wenken bediend.Mevrouw Kant (SP):Ik denk dat ik duidelijk heb aangegeven dat alle fracties naar mijn mening
een heldere keuze kunnen maken. Die notitie komt er inderdaad aan. Volgens
mij is de vraag echter helemaal niet zo ingewikkeld: vinden wij dat de huidige
regeling moet gelden als wij straks uit de Kamer verdwijnen? Daarom heb ik
hiervoor geen notitie van het kabinet nodig. Daarom licht ik de kamerleden
er ook specifiek uit ten opzichte van andere politieke ambtsdragers in ons
land. De notitie gaat tenslotte niet alleen over kamerleden. Ik vind dat alle
fracties best vandaag – de discussie is vaker gevoerd – een afweging
kunnen maken of er voor hun leden die straks de Kamer verlaten een sollicitatieplicht
moet gelden, net als voor alle andere werklozen in het land. Daarom zal de
motie volgende week in stemming gebracht worden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hebt daarin naar ik aanneem verdisconteerd dat het stemgedrag van een
aantal fracties zal afhangen van het feit dat wij de discussie over de notitie
nog zullen voeren. U had zelf ook op de gedachte kunnen komen dat de motie
in ieder geval door een aantal fracties prematuur gevonden zal worden. Los
van de inhoud zou dit tot een afwijzing van motie kunnen leiden.Mevrouw Kant:Dat risico bestaat natuurlijk zeker. Nogmaals, ik denk dat elke fractie
op basis van de feiten, ook zonder notitie, op vrij eenvoudige wijze kan afwegen
of die uitzonderingspositie wel of niet moet blijven bestaan. Als uw fractie
ervoor kiest om eerst de notitie af te wachten, is dat natuurlijk geheel aan
u. Mocht de motie het om die reden niet halen, dan proberen wij het gewoon
opnieuw. Dat lijkt mij geen probleem.De heer Teeven (LN):Voorzitter. Ik dank de heer Weisglas voor zijn duidelijke beantwoording.
Ik heb een paar opmerkingen over de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
Onze fractie ondersteunt de opmerking van mevrouw Halsema van harte, dat alle
fracties in principe lid zouden moeten zijn van de commissie voor de Inlichtingen-
en Veiligheidsdiensten. Dat geldt zeker in een tijd waarin veiligheid ons
allen bezighoudt en ook de rol van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
nadrukkelijk aan een beschouwing wordt onderworpen, bijvoorbeeld door de door
de regering ingestelde commissie-Van Haak. Naar mijn mening hebben alle fracties,
en de mensen die namens die fracties worden aangewezen, een
eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de vertrouwelijkheid van het besprokene
in de commissie.De heer Weisglas is duidelijk geweest over de maximumspreektijden. Ik
heb evenwel ook een opmerking gemaakt over een wat puntiger beantwoording
van de zijde van het kabinet. Ik hoor graag van de heer Weisglas of hij bereid
is om de leden van het kabinet daarop af en toe nadrukkelijk te wijzen.Ik ben het volledig eens met mevrouw Kant op het punt van de openbaarheid
van de procedurevergaderingen. Ik heb in de afgelopen vijf weken dat ik procedurevergaderingen
heb bezocht al een paar keer meegemaakt dat sommige beslissingen politiek
getint zijn. Niet alle verzoeken komen daardoor ogenblikkelijk op de agenda.
Ik ondersteun daarom het verzoek van mevrouw Kant en de motie op dit punt.
Het voordeel daarvan voor een kleine fractie als de mijne is dat bij openbaarheid
een beleidsmedewerker in voorkomende gevallen die vergaderingen kan bezoeken
om waar te nemen wat er gebeurt. Die medewerker heeft daarbij geen stemrecht
maar weet wel wat in de openbare vergadering gebeurt.De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Voorzitter. Ik zal mij houden aan hetgeen ik zelf duidelijk heb voorgesteld
door kort te spreken. De heer Van Beek heeft mij geen vragen gesteld dus ik
hoef hem niet te antwoorden. Mevrouw De Pater heeft gevraagd op basis waarvan
in de Tweede Kamer een discussie kan worden gevoerd zonder aanwezigheid van
het kabinet. Ik heb gezegd dat dit bij uitzondering mogelijk is, bijvoorbeeld
over een rapport dat uit zo'n themacommissie naar voren komt.Het punt van het vaste vragenuur leidde meer tot een discussie onder de
leden. De gedachte van het aanpassen van het ritme van de vergaderingen van
de ministerraad aan dat van onze vergadering is zeer origineel. Het is echter
aan het kabinet om dat te doen, tenzij het daartoe wordt aangespoord door
een meerderheid van de Kamer. Dat is momenteel nog niet het geval. Het is
in ieder geval interessant om aan te geven dat de besluitenlijst van de ministerraad
meteen na afloop van de vergadering op de website van Algemene Zaken wordt
geplaatst, voorafgaand aan de persconferentie. Die besluitenlijst kan desgewenst
door de Dienst informatievoorziening na openbaring worden doorgemaild naar
de leden.Mevrouw Halsema heeft een motie ingediend over de minderheidsbesluitvorming.
Ik herhaal dat ik bereid ben om een en ander mee te nemen bij de onderwerpen
die gericht zijn op verdere besluitvorming na het zomerreces. Als alle leden
van de fracties die de motie ondertekend hebben bij stemming aanwezig zijn,
zal de motie worden aangenomen. Ik was inderdaad wat voorbarig met mijn opmerking
over minder hoofdelijke stemmingen. Het is mijn opvatting dat het niet aan
de voorzitter van de Kamer is om moties van de Kamer niet uit te voeren. Als
de motie wordt aangenomen, ligt er dan ook een duidelijke beslissing voor.
Wij wachten echter uiteraard op de uitslag van de stemming.Mevrouw Halsema, mevrouw Kant en de heer Teeven hebben een vraag gesteld
over de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Hun opvatting
is dat alle fracties daarin vertegenwoordigd dienen te zijn. Het is niet eens
een toezegging naar aanleiding van dit debat, maar het Presidium heeft gewoon
de plicht om de Kamer een voorstel te doen voor de samenstelling van die commissie
in de nieuwe parlementaire periode. Dat is nog niet gebeurd. Ik zeg het u
heel eerlijk, omdat u zich kunt voorstellen dat het bij dit onderwerp goed
is om met een aantal fractievoorzitters van tevoren te praten; dit om te voorkomen
dat er een voorstel wordt gedaan dat nergens toe leidt. Ik zeg het in alle
openheid en ik hoop dat u daar geen kritiek op hebt. Het Presidium zal zo
snel mogelijk een voorstel doen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Betekent dit dat u vooral wilt praten met de fractievoorzitters die nu
al in de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten zitten?De heer Weisglas (voorzitter van het
Presidium):Nee, met alle fractievoorzitters. Dit debat heeft dat ook wat makkelijker
gemaakt, omdat in ieder geval door drie fracties al een opvatting naar voren
is gebracht. In het algemeen gesproken – ooit zal er misschien om wat
voor reden dan ook een uitzondering moeten worden gemaakt – vind ik
dat de kamervoorzitter, wanneer hij met fractievoorzitters spreekt, met alle
fractievoorzitters moet praten.Mevrouw Lambrechts en mevrouw Dijksma hebben gevraagd wanneer de notitie
over alle onderwerpen inzake onze werkwijze klaar is. Wat mij betreft moet
die notitie, zoals zij zelf zeiden, in september of oktober klaar zijn. En
wij weten allen dat het dan eerder begin oktober dan begin september wordt.
De bedoeling is dat wij dan wij zo snel mogelijk komen tot niet alleen een
gedachtewisseling zoals vandaag, maar ook tot besluitvorming.Ik ben vergeten antwoord te geven op de vraag van mevrouw Dijksma over
een parlementair begrotingsbureau. Mijn excuses daarvoor. Er was ooit in de
jaren zestig een algemene begrotingscommissie, maar die heeft maar heel kort
gewerkt. Mij is verteld 37 dagen. Als men mij vraagt waarom dat was, weet
ik daarop niet het antwoord. Men kent de huidige situatie. De commissie voor
de Rijksuitgaven heeft een aantal taken, zoals advisering van de Kamer over
specifieke vragen op het gebied van begrotingen, grote projecten, de systematiek
van begrotingen, comptabiliteit, rekenkamer en staf. Het is een zeer gekwalificeerde
staf, die alle commissies ondersteunt op budgettair, comptabel en financieel
terrein. Zo werkt de huidige commissie voor de Rijksuitgaven. Als de Kamer
dat anders wil, is dat een punt om te betrekken in de discussie. Ik moet zeggen
dat ik de huidige situatie geen slechte situatie vind.Mevrouw Kant heeft een motie ingediend over de procedurevergaderingen.
Ik wijs er ten overvloede op dat het huidige artikel 37 van het Reglement
van orde bepaalt dat vergaderingen van commissies openbaar zijn en dat een
commissie kan besluiten dat haar procedurevergaderingen besloten zijn. Ik
weet dat de praktijk anders is, maar het kan dus wel. Een goede reden om vergaderingen
besloten te doen zijn, is dat brieven van burgers worden behandeld waarbij
de briefschrijver het niet op prijs stelt dat de brief in het openbaar wordt
behandeld. Dat deel van de vergadering kan dan besloten zijn. Het is echter
aan commissies zelf om te bepalen of vergaderingen openbaar
zijn. Het kan dus wel, maar het zou per commissie beslist moeten worden. Ik
realiseer mij wel – en om heel flauw te zijn zou ik kunnen zeggen dat
het een probleem is van degenen die het anders willen – dat je in een
vicieuze cirkel terecht kunt komen, want de commissies bepalen enz. Het wordt
dus bepaald in het Reglement van orde. Als de motie van mevrouw Kant wordt
aangenomen, is het wel een uitspraak die in een bepaalde richting gaat. Zoals
bij iedere motie, weten wij dat na de stemmingen.De motie van mevrouw Kant over de sollicitatieplicht is duidelijk. Ik
heb niets toe te voegen aan hetgeen ik daarover in eerste termijn heb gezegd.
Wij wachten uiteraard met veel belangstelling de stemmingen daarover af.Ik heb twee complimenten gekregen, die ook duidelijk als compliment werden
uitgesproken. Het ene was van mevrouw Dijksma; daarin werd ik op het punt
van de beantwoording vergeleken met bewindslieden. Het andere compliment vond
ik, eerlijk gezegd, een mooier compliment. Dat was toen mevrouw Kant sprak
van "onze voorzitter". Dat wil ik namelijk graag zijn: de voorzitter van alle
leden. Ik heb dit echter al eens eerder gezegd.Het laatste dat ik wil zeggen, is heel serieus; het is naar aanleiding
van wat mevrouw Halsema zei. Mevrouw Halsema merkte op: het debat hier is
vrijer aan het worden en tegelijkertijd voelen veel politici zich onvrijer.
Dat was mij uit het hart gegrepen en als kamervoorzitter wil ik die woorden
graag tot de mijne maken.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel de Kamer voor, volgende week te stemmen over zowel de Raming,
als over het jaarverslag van de bouwbegeleidingscommissie en de ingediende
moties.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele momenten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-5202-5218.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl